Datasets:

The full dataset viewer is not available (click to read why). Only showing a preview of the rows.
The dataset generation failed
Error code:   DatasetGenerationError
Exception:    ArrowInvalid
Message:      JSON parse error: Column() changed from object to string in row 0
Traceback:    Traceback (most recent call last):
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/packaged_modules/json/json.py", line 183, in _generate_tables
                  df = pandas_read_json(f)
                       ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/packaged_modules/json/json.py", line 38, in pandas_read_json
                  return pd.read_json(path_or_buf, **kwargs)
                         ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/io/json/_json.py", line 815, in read_json
                  return json_reader.read()
                         ^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/io/json/_json.py", line 1014, in read
                  obj = self._get_object_parser(self.data)
                        ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/io/json/_json.py", line 1040, in _get_object_parser
                  obj = FrameParser(json, **kwargs).parse()
                        ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/io/json/_json.py", line 1176, in parse
                  self._parse()
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/io/json/_json.py", line 1391, in _parse
                  self.obj = DataFrame(
                             ^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/core/frame.py", line 778, in __init__
                  mgr = dict_to_mgr(data, index, columns, dtype=dtype, copy=copy, typ=manager)
                        ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/core/internals/construction.py", line 503, in dict_to_mgr
                  return arrays_to_mgr(arrays, columns, index, dtype=dtype, typ=typ, consolidate=copy)
                         ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/core/internals/construction.py", line 114, in arrays_to_mgr
                  index = _extract_index(arrays)
                          ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/pandas/core/internals/construction.py", line 680, in _extract_index
                  raise ValueError(
              ValueError: Mixing dicts with non-Series may lead to ambiguous ordering.
              
              During handling of the above exception, another exception occurred:
              
              Traceback (most recent call last):
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/builder.py", line 1869, in _prepare_split_single
                  for key, table in generator:
                                    ^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/packaged_modules/json/json.py", line 186, in _generate_tables
                  raise e
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/packaged_modules/json/json.py", line 160, in _generate_tables
                  pa_table = paj.read_json(
                             ^^^^^^^^^^^^^^
                File "pyarrow/_json.pyx", line 342, in pyarrow._json.read_json
                File "pyarrow/error.pxi", line 155, in pyarrow.lib.pyarrow_internal_check_status
                File "pyarrow/error.pxi", line 92, in pyarrow.lib.check_status
              pyarrow.lib.ArrowInvalid: JSON parse error: Column() changed from object to string in row 0
              
              The above exception was the direct cause of the following exception:
              
              Traceback (most recent call last):
                File "/src/services/worker/src/worker/job_runners/config/parquet_and_info.py", line 1347, in compute_config_parquet_and_info_response
                  parquet_operations = convert_to_parquet(builder)
                                       ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/src/services/worker/src/worker/job_runners/config/parquet_and_info.py", line 980, in convert_to_parquet
                  builder.download_and_prepare(
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/builder.py", line 884, in download_and_prepare
                  self._download_and_prepare(
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/builder.py", line 947, in _download_and_prepare
                  self._prepare_split(split_generator, **prepare_split_kwargs)
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/builder.py", line 1736, in _prepare_split
                  for job_id, done, content in self._prepare_split_single(
                                               ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
                File "/usr/local/lib/python3.12/site-packages/datasets/builder.py", line 1919, in _prepare_split_single
                  raise DatasetGenerationError("An error occurred while generating the dataset") from e
              datasets.exceptions.DatasetGenerationError: An error occurred while generating the dataset

Need help to make the dataset viewer work? Make sure to review how to configure the dataset viewer, and open a discussion for direct support.

article
dict
metadata
dict
chunks
list
questions
dict
{ "id": "1048feodosia_f2974bf6", "title": "1048 Feodosia", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1048_Feodosia", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:47.082220", "content": "1048 Feodosia, geçici ismi 1924 TP, yaklaşık 70 kilometre çapında, asteroit kuşağının orta bölgesinden gelen karbonlu bir asteroittir. 29 Kasım 1924'te Alman gök bilimci Karl Reinmuth tarafından güneybatı Almanya'daki Heidelberg Gözlemevi'nde keşfedilmiş ve Kırım'ın Feodosiya şehrinden adını almıştır. == Sınıflandırma ve yörünge == Feodosia, Güneş'in orta ana kuşağında 2,2–3,2 AB uzaklıkta; her 4 yıl ve 6 ayda bir (1.650 gün) döner. Yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,18'lik bir eksantrikliğe ve 16°'lik bir eğime sahiptir. Gövdenin gözlem arkı, Heidelberg'deki resmi keşif gözleminden 3 yıl sonra Johannesburg'da başlar. 22 Kasım 2005'te TYC 1236-138 yıldızını örtmüş ve böylece Dünya'dan görülmüştür. == Fiziksel özellikler == Koyu C tipi asteroit, Tholen ve SMASS taksonomisinde sırasıyla XC ve Ch orta tipi olarak sınıflandırılır. === Fotometri === Mart 1985'te, Avrupalı astronom tarafından Şili'deki ESO'nun La Silla Gözlemevi'nde üç gece boyunca Bochum 0.61-metre Teleskopu kullanılarak Feodosia'nın dönen bir ışık eğrisi elde edildi. 0,14 büyüklük (U=2) parlaklık değişimi ile 10,46 saatlik bir dönüş periyodu verdi. Asteroit ayrıca Ocak 2007'de Fransız amatör astronom Pierre Antonini ve Şubat 2016'da İspanyol Observadores de Asteroides (OBAS) grubu tarafından gözlemlendi. Bununla birlikte, elde edilen ışık eğrileri yalnızca parça parçaydı ve sırasıyla 0,04 ve 0,13 büyüklük ve amplitüdü ile 23 ve 35,2 saatlik farklı bir süre verdi (U=1+/1). === Çapı ve albedosu === Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve ardından NEOWISE göreviyle NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Gezgini tarafından gerçekleştirilen çalışmalara göre, asteroidin çapı 54,98 ile 85,14 kilometre arasında ve yüzeyi arasında 0,031 ve 0,06 bir albedo bulunuyor. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 0,0452'lik bir albedo ve 9,75'lik mutlak kadire dayalı olarak 70,16 kilometrelik bir çapı benimser. == İsimlendirme == Bu küçük gezegen, Kırım yarımadasındaki Feodosiya kentinin adını almıştır. İsim, gövdenin yörünge ögelerini hesaplayan I. Putilin tarafından önerilmiştir. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == Year 2008, 1048 Feodosia Occulation event (archived) Asteroid Lightcurve Database (LCDB) 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., query form (info 16 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) Dictionary of Minor Planet Names, Google books Asteroids and comets rotation curves, CdR 29 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Observatoire de Genève, Raoul Behrend Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Minor Planet Center 1048 Feodosia - AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site Gök günlüğü · Gözlem tahmini · Yörünge bilgisi · Uygun yörünge öğeleri · Gözlem bilgisi 1048 Feodosia - JPL Small-Body Database En yakın yaklaşmalar · Keşif · Gök günlüğü · Yörünge grafiği · Yörünge öğeleri · Fiziksel parametreler", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 416, "char_count": 3017, "num_chunks": 8, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.065411", "total_chunks": 8, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 303, "content": "1048 Feodosia, geçici ismi 1924 TP, yaklaşık 70 kilometre çapında, asteroit kuşağının orta bölgesinden gelen karbonlu bir asteroittir. 29 Kasım 1924'te Alman gök bilimci Karl Reinmuth tarafından güneybatı Almanya'daki Heidelberg Gözlemevi'nde keşfedilmiş ve Kırım'ın Feodosiya şehrinden adını almıştır.", "char_count": 302, "token_estimate": 75 }, { "id": "c0001", "section": "== Sınıflandırma ve yörünge ==", "heading_path": "== Sınıflandırma ve yörünge ==", "start_char": 303, "end_char": 712, "content": "== Sınıflandırma ve yörünge == Feodosia, Güneş'in orta ana kuşağında 2,2–3,2 AB uzaklıkta; her 4 yıl ve 6 ayda bir (1.650 gün) döner. Yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,18'lik bir eksantrikliğe ve 16°'lik bir eğime sahiptir. Gövdenin gözlem arkı, Heidelberg'deki resmi keşif gözleminden 3 yıl sonra Johannesburg'da başlar. 22 Kasım 2005'te TYC 1236-138 yıldızını örtmüş ve böylece Dünya'dan görülmüştür.", "char_count": 408, "token_estimate": 102 }, { "id": "c0002", "section": "== Fiziksel özellikler ==", "heading_path": "== Fiziksel özellikler ==", "start_char": 712, "end_char": 844, "content": "== Fiziksel özellikler == Koyu C tipi asteroit, Tholen ve SMASS taksonomisinde sırasıyla XC ve Ch orta tipi olarak sınıflandırılır.", "char_count": 131, "token_estimate": 32 }, { "id": "c0003", "section": "=== Fotometri ===", "heading_path": "=== Fotometri ===", "start_char": 844, "end_char": 1067, "content": "=== Fotometri === Mart 1985'te, Avrupalı astronom tarafından Şili'deki ESO'nun La Silla Gözlemevi'nde üç gece boyunca Bochum 0.61-metre Teleskopu kullanılarak Feodosia'nın dönen bir ışık eğrisi elde edildi. 0,14 büyüklük (U", "char_count": 223, "token_estimate": 55 }, { "id": "c0004", "section": "= 2) parlaklık değişimi ile 10,46 saatlik bir dönüş periyodu verdi. Asteroit ayrıca Ocak 2007'de Fransız amatör astronom Pierre Antonini ve Şubat 2016'da İspanyol Observadores de Asteroides (OBAS) grubu tarafından gözlemlendi. Bununla birlikte, elde edilen ışık eğrileri yalnızca parça parçaydı ve sırasıyla 0,04 ve 0,13 büyüklük ve amplitüdü ile 23 ve 35,2 saatlik farklı bir süre verdi (U=1+/1). == =", "heading_path": "= 2) parlaklık değişimi ile 10,46 saatlik bir dönüş periyodu verdi. Asteroit ayrıca Ocak 2007'de Fransız amatör astronom Pierre Antonini ve Şubat 2016'da İspanyol Observadores de Asteroides (OBAS) grubu tarafından gözlemlendi. Bununla birlikte, elde edilen ışık eğrileri yalnızca parça parçaydı ve sırasıyla 0,04 ve 0,13 büyüklük ve amplitüdü ile 23 ve 35,2 saatlik farklı bir süre verdi (U=1+/1). == =", "start_char": 1067, "end_char": 1485, "content": "=2) parlaklık değişimi ile 10,46 saatlik bir dönüş periyodu verdi. Asteroit ayrıca Ocak 2007'de Fransız amatör astronom Pierre Antonini ve Şubat 2016'da İspanyol Observadores de Asteroides (OBAS) grubu tarafından gözlemlendi. Bununla birlikte, elde edilen ışık eğrileri yalnızca parça parçaydı ve sırasıyla 0,04 ve 0,13 büyüklük ve amplitüdü ile 23 ve 35,2 saatlik farklı bir süre verdi (U=1+/1). === Çapı ve albedosu", "char_count": 417, "token_estimate": 104 }, { "id": "c0005", "section": "== = Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve ardından NEOWISE göreviyle NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Gezgini tarafından gerçekleştirilen çalışmalara göre, asteroidin çapı 54,98 ile 85,14 kilometre arasında ve yüzeyi arasında 0,031 ve 0,06 bir albedo bulunuyor. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 0,0452'lik bir albedo ve 9,75'lik mutlak kadire dayalı olarak 70,16 kilometrelik bir çapı benimser. ==", "heading_path": "== = Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve ardından NEOWISE göreviyle NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Gezgini tarafından gerçekleştirilen çalışmalara göre, asteroidin çapı 54,98 ile 85,14 kilometre arasında ve yüzeyi arasında 0,031 ve 0,06 bir albedo bulunuyor. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 0,0452'lik bir albedo ve 9,75'lik mutlak kadire dayalı olarak 70,16 kilometrelik bir çapı benimser. ==", "start_char": 1485, "end_char": 1972, "content": "=== Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve ardından NEOWISE göreviyle NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Gezgini tarafından gerçekleştirilen çalışmalara göre, asteroidin çapı 54,98 ile 85,14 kilometre arasında ve yüzeyi arasında 0,031 ve 0,06 bir albedo bulunuyor. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 0,0452'lik bir albedo ve 9,75'lik mutlak kadire dayalı olarak 70,16 kilometrelik bir çapı benimser. == İsimlendirme", "char_count": 486, "token_estimate": 121 }, { "id": "c0006", "section": "== Bu küçük gezegen, Kırım yarımadasındaki Feodosiya kentinin adını almıştır. İsim, gövdenin yörünge ögelerini hesaplayan I. Putilin tarafından önerilmiştir. ==", "heading_path": "== Bu küçük gezegen, Kırım yarımadasındaki Feodosiya kentinin adını almıştır. İsim, gövdenin yörünge ögelerini hesaplayan I. Putilin tarafından önerilmiştir. ==", "start_char": 1972, "end_char": 2142, "content": "== Bu küçük gezegen, Kırım yarımadasındaki Feodosiya kentinin adını almıştır. İsim, gövdenin yörünge ögelerini hesaplayan I. Putilin tarafından önerilmiştir. == Kaynakça", "char_count": 169, "token_estimate": 42 }, { "id": "c0007", "section": "== == Dış bağlantılar ==", "heading_path": "== == Dış bağlantılar ==", "start_char": 2142, "end_char": 3017, "content": "== == Dış bağlantılar == Year 2008, 1048 Feodosia Occulation event (archived) Asteroid Lightcurve Database (LCDB) 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., query form (info 16 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) Dictionary of Minor Planet Names, Google books Asteroids and comets rotation curves, CdR 29 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Observatoire de Genève, Raoul Behrend Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Minor Planet Center 1048 Feodosia - AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site Gök günlüğü · Gözlem tahmini · Yörünge bilgisi · Uygun yörünge öğeleri · Gözlem bilgisi 1048 Feodosia - JPL Small-Body Database En yakın yaklaşmalar · Keşif · Gök günlüğü · Yörünge grafiği · Yörünge öğeleri · Fiziksel parametreler", "char_count": 875, "token_estimate": 218 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "1048 Feodosia Örtülme olayı hangi yılda gerçekleşmiştir?", "answer": "2008", "related_chunk_ids": [ "c0007" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "1048 Feodosia, asteroit kuşağındaki bir gök cismi olarak, keşfedildiği zaman ve yörünge özelliklerine göre nasıl bir tanımlama alır?", "answer": "1924 yılında Karl Reinmuth tarafından Heidelberg'de keşfedilen yaklaşık 70 kilometre çapında karbonlu bir asteroittir. Güneş'in orta ana kuşağında, 2,2–3,2 AB uzaklıkta her 4 yıl 6 ayda bir döner, 0,18'lik bir eksantrikliğe ve 16°'lik bir eğime sahip bir yörüngeye sahiptir.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "1076viola_21f48ad7", "title": "1076 Viola", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1076_Viola", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:46.360378", "content": "1076 Viyola /ˈvaɪ.ələ/, geçici ismi 1926 TE, asteroit kuşağının iç bölgelerinden gelen, yaklaşık 22 kilometre çapında bir Nysa asteroitidir. 5 Ekim 1926'da Alman astronom Karl Reinmuth tarafından Almanya'nın güneybatısındaki Heidelberg Gözlemevinde keşfedildi. Asteroit, adını Viola (Menekşe) çiçekli bitkisinden almıştır. == Yörünge ve sınıflandırma == Viola, uygun yörünge elemanlarına Hiyerarşik kümeleme yöntemi uygulandığında, ana kuşağın arka plan popülasyonunun aile dışı bir asteroittir. Asteroit aynı zamanda ana kuşağın en büyük asteroit ailesi olan ve taşlı ve karbonlu alt ailelerden oluşan Nysa ailesinin (405) bir üyesi olarak sınıflandırılmıştır. Adını 44 Nysa'dan alan aile, merkezi ana kuşağı ayıran tükenmiş bir bölge olan Kirkwood boşluklarının (Jüpiter ile 3:1 yörünge rezonansı) yakınında yer almaktadır. İç asteroit kuşağında Güneş'i 2,1–2,8 AB uzaklıkta; her 3 yıl ve 11 ayda bir döner (1.422 gün; 2,47'lik yarı ana eksen vardır). Yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,14'lik bir eksantrikliğe ve 3 °'lik bir eğime sahiptir. Gövdenin gözlem alanı Ocak 1951'de, yani resmi keşif gözleminden 24 yıl sonra Heidelberg'de başlar. == Fiziksel özellikler == Tholen sınıflandırmasında Viola, nadir görülen bir F-tipi asteroitken, SMASS taksonomisinde yaygın, karbonlu bir C-tipi olarak sınıflandırılır. === Rotasyon süresi === 1980'lerde, Amerikalı astronom Richard Binzel tarafından yapılan fotometrik gözlemlerden Viola'nın dönen bir ışık eğrisi elde edildi. Işık eğrisi analizi, 0,12 büyüklüğünde (U=3) parlaklık genliği ile 7,336 saatlik iyi tanımlanmış bir dönme süresi verdi. Ocak 2009'da Fransız amatör astronom René Roy tarafından 14,4 saatlik geçici bir süre ölçüldü, ancak daha sonra LCDB'den geri çekildi (U=n.a.). === Çapı ve albedosu === Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Kaşifi'nin NEOWISE misyonu tarafından yapılan araştırmalara göre Viola'nın çapı 21,412 ile 26,39 kilometre arasında ve yüzeyi 0,032 ile 0,0428 arasında bir albedoya sahiptir. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 12,30 mutlak kadir temelinde 0,0415'lik bir albedo ve 22,63 kilometrelik bir çapı benimser. == İsimlendirme == Bu küçük gezegen, Violaceae familyasındaki çiçekli bitkilerin bir türü olan Viola (Menekşe) adını almıştır. Resmi adlandırma alıntısı, 1955'te Paul Herget tarafından The Names of the Minor Planets'de belirtilmiştir (H 102). === Reinmuth'un çiçekleri === Karl Reinmuth, birçok keşfinden dolayı 1930'ların başında yeni adlandırılmış 66 asteroitten oluşan geniş bir liste sundu. Liste, keşiflerini (1009) ile (1200) arasındaki sayılarla kapsıyordu. Bu liste aynı zamanda, bu asteroitten başlayarak, bitkilerden, özellikle de çiçekli bitkilerden sonra adlandırılan 28 asteroit dizisini de içeriyordu. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == Asteroid Lightcurve Database (LCDB) 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., query form (info 16 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) Dictionary of Minor Planet Names, Google books Asteroids and comets rotation curves, CdR 29 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Observatoire de Genève, Raoul Behrend Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Minor Planet Center 1076 Viola - AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site Gök günlüğü · Gözlem tahmini · Yörünge bilgisi · Uygun yörünge öğeleri · Gözlem bilgisi 1076 Viola - JPL Small-Body Database En yakın yaklaşmalar · Keşif · Gök günlüğü · Yörünge grafiği · Yörünge öğeleri · Fiziksel parametreler", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 499, "char_count": 3659, "num_chunks": 8, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.050952", "total_chunks": 8, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 323, "content": "1076 Viyola /ˈvaɪ.ələ/, geçici ismi 1926 TE, asteroit kuşağının iç bölgelerinden gelen, yaklaşık 22 kilometre çapında bir Nysa asteroitidir. 5 Ekim 1926'da Alman astronom Karl Reinmuth tarafından Almanya'nın güneybatısındaki Heidelberg Gözlemevinde keşfedildi. Asteroit, adını Viola (Menekşe) çiçekli bitkisinden almıştır.", "char_count": 322, "token_estimate": 80 }, { "id": "c0001", "section": "== Yörünge ve sınıflandırma ==", "heading_path": "== Yörünge ve sınıflandırma ==", "start_char": 323, "end_char": 1150, "content": "== Yörünge ve sınıflandırma == Viola, uygun yörünge elemanlarına Hiyerarşik kümeleme yöntemi uygulandığında, ana kuşağın arka plan popülasyonunun aile dışı bir asteroittir. Asteroit aynı zamanda ana kuşağın en büyük asteroit ailesi olan ve taşlı ve karbonlu alt ailelerden oluşan Nysa ailesinin (405) bir üyesi olarak sınıflandırılmıştır. Adını 44 Nysa'dan alan aile, merkezi ana kuşağı ayıran tükenmiş bir bölge olan Kirkwood boşluklarının (Jüpiter ile 3:1 yörünge rezonansı) yakınında yer almaktadır. İç asteroit kuşağında Güneş'i 2,1–2,8 AB uzaklıkta; her 3 yıl ve 11 ayda bir döner (1.422 gün; 2,47'lik yarı ana eksen vardır). Yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,14'lik bir eksantrikliğe ve 3 °'lik bir eğime sahiptir. Gövdenin gözlem alanı Ocak 1951'de, yani resmi keşif gözleminden 24 yıl sonra Heidelberg'de başlar.", "char_count": 826, "token_estimate": 206 }, { "id": "c0002", "section": "== Fiziksel özellikler ==", "heading_path": "== Fiziksel özellikler ==", "start_char": 1150, "end_char": 1320, "content": "== Fiziksel özellikler == Tholen sınıflandırmasında Viola, nadir görülen bir F-tipi asteroitken, SMASS taksonomisinde yaygın, karbonlu bir C-tipi olarak sınıflandırılır.", "char_count": 169, "token_estimate": 42 }, { "id": "c0003", "section": "=== Rotasyon süresi ===", "heading_path": "=== Rotasyon süresi ===", "start_char": 1320, "end_char": 1519, "content": "=== Rotasyon süresi === 1980'lerde, Amerikalı astronom Richard Binzel tarafından yapılan fotometrik gözlemlerden Viola'nın dönen bir ışık eğrisi elde edildi. Işık eğrisi analizi, 0,12 büyüklüğünde (U", "char_count": 199, "token_estimate": 49 }, { "id": "c0004", "section": "= 3) parlaklık genliği ile 7,336 saatlik iyi tanımlanmış bir dönme süresi verdi. Ocak 2009'da Fransız amatör astronom René Roy tarafından 14,4 saatlik geçici bir süre ölçüldü, ancak daha sonra LCDB'den geri çekildi (U=n.a.). == =", "heading_path": "= 3) parlaklık genliği ile 7,336 saatlik iyi tanımlanmış bir dönme süresi verdi. Ocak 2009'da Fransız amatör astronom René Roy tarafından 14,4 saatlik geçici bir süre ölçüldü, ancak daha sonra LCDB'den geri çekildi (U=n.a.). == =", "start_char": 1519, "end_char": 1764, "content": "=3) parlaklık genliği ile 7,336 saatlik iyi tanımlanmış bir dönme süresi verdi. Ocak 2009'da Fransız amatör astronom René Roy tarafından 14,4 saatlik geçici bir süre ölçüldü, ancak daha sonra LCDB'den geri çekildi (U=n.a.). === Çapı ve albedosu", "char_count": 244, "token_estimate": 61 }, { "id": "c0005", "section": "=== Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Kaşifi'nin NEOWISE misyonu tarafından yapılan araştırmalara göre Viola'nın çapı 21,412 ile 26,39 kilometre arasında ve yüzeyi 0,032 ile 0,0428 arasında bir albedoya sahiptir. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 12,30 mutlak kadir temelinde 0,0415'lik bir albedo ve 22,63 kilometrelik bir çapı benimser. == İsimlendirme == Bu küçük gezegen, Violaceae familyasındaki çiçekli bitkilerin bir türü olan Viola (Menekşe) adını almıştır. Resmi adlandırma alıntısı, 1955'te Paul Herget tarafından The Names of the Minor Planets'de belirtilmiştir (H 102). ===", "heading_path": "=== Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Kaşifi'nin NEOWISE misyonu tarafından yapılan araştırmalara göre Viola'nın çapı 21,412 ile 26,39 kilometre arasında ve yüzeyi 0,032 ile 0,0428 arasında bir albedoya sahiptir. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 12,30 mutlak kadir temelinde 0,0415'lik bir albedo ve 22,63 kilometrelik bir çapı benimser. == İsimlendirme == Bu küçük gezegen, Violaceae familyasındaki çiçekli bitkilerin bir türü olan Viola (Menekşe) adını almıştır. Resmi adlandırma alıntısı, 1955'te Paul Herget tarafından The Names of the Minor Planets'de belirtilmiştir (H 102). ===", "start_char": 1764, "end_char": 2484, "content": "=== Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Kaşifi'nin NEOWISE misyonu tarafından yapılan araştırmalara göre Viola'nın çapı 21,412 ile 26,39 kilometre arasında ve yüzeyi 0,032 ile 0,0428 arasında bir albedoya sahiptir. Collaborative Asteroid Lightcurve Link, IRAS tarafından elde edilen sonuçları, yani 12,30 mutlak kadir temelinde 0,0415'lik bir albedo ve 22,63 kilometrelik bir çapı benimser. == İsimlendirme == Bu küçük gezegen, Violaceae familyasındaki çiçekli bitkilerin bir türü olan Viola (Menekşe) adını almıştır. Resmi adlandırma alıntısı, 1955'te Paul Herget tarafından The Names of the Minor Planets'de belirtilmiştir (H 102). === Reinmuth'un çiçekleri", "char_count": 719, "token_estimate": 179 }, { "id": "c0006", "section": "== = Karl Reinmuth, birçok keşfinden dolayı 1930'ların başında yeni adlandırılmış 66 asteroitten oluşan geniş bir liste sundu. Liste, keşiflerini (1009) ile (1200) arasındaki sayılarla kapsıyordu. Bu liste aynı zamanda, bu asteroitten başlayarak, bitkilerden, özellikle de çiçekli bitkilerden sonra adlandırılan 28 asteroit dizisini de içeriyordu. ==", "heading_path": "== = Karl Reinmuth, birçok keşfinden dolayı 1930'ların başında yeni adlandırılmış 66 asteroitten oluşan geniş bir liste sundu. Liste, keşiflerini (1009) ile (1200) arasındaki sayılarla kapsıyordu. Bu liste aynı zamanda, bu asteroitten başlayarak, bitkilerden, özellikle de çiçekli bitkilerden sonra adlandırılan 28 asteroit dizisini de içeriyordu. ==", "start_char": 2484, "end_char": 2843, "content": "=== Karl Reinmuth, birçok keşfinden dolayı 1930'ların başında yeni adlandırılmış 66 asteroitten oluşan geniş bir liste sundu. Liste, keşiflerini (1009) ile (1200) arasındaki sayılarla kapsıyordu. Bu liste aynı zamanda, bu asteroitten başlayarak, bitkilerden, özellikle de çiçekli bitkilerden sonra adlandırılan 28 asteroit dizisini de içeriyordu. == Kaynakça", "char_count": 358, "token_estimate": 89 }, { "id": "c0007", "section": "== == Dış bağlantılar ==", "heading_path": "== == Dış bağlantılar ==", "start_char": 2843, "end_char": 3659, "content": "== == Dış bağlantılar == Asteroid Lightcurve Database (LCDB) 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., query form (info 16 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) Dictionary of Minor Planet Names, Google books Asteroids and comets rotation curves, CdR 29 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Observatoire de Genève, Raoul Behrend Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Minor Planet Center 1076 Viola - AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site Gök günlüğü · Gözlem tahmini · Yörünge bilgisi · Uygun yörünge öğeleri · Gözlem bilgisi 1076 Viola - JPL Small-Body Database En yakın yaklaşmalar · Keşif · Gök günlüğü · Yörünge grafiği · Yörünge öğeleri · Fiziksel parametreler", "char_count": 816, "token_estimate": 204 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Viola hangi asteroit ailesinin bir üyesi olarak sınıflandırılmıştır?", "answer": "Nysa ailesi.", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "1076 Viyola'nın Nysa asteroit ailesi ile olan bağlantısı, onu ana kuşakta nasıl konumlandırır ve bu ailenin genel özellikleri nelerdir?", "answer": "1076 Viyola, asteroit kuşağının iç bölgelerinden gelen bir Nysa asteroitidir. Yörünge ve sınıflandırma açısından, ana kuşakta yer alan Nysa ailesinin (405) bir üyesi olarak sınıflandırılmıştır. Bu aile, ana kuşağın en büyük asteroit ailesi olup, taşlı ve karbonlu alt ailelerden oluşur ve merkezi ana kuşağı ayıran Kirkwood boşluklarının (Jüpiter ile 3:1 yörünge rezonansı) yakınında bulunur.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "11ordusovyetlerbirli_11e67785", "title": "11. Ordu (Sovyetler Birliği)", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/11._Ordu_%28Sovyetler_Birli%C4%9Fi%29", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:54.017253", "content": "11. Ordu (Rusça: 11-я армия), SSCB'nin Kızıl Ordu'suna bağlı ordu. Ekim 1918'de Bolşevikler tarafından Güney Cephesi olarak harekete geçirilmiştir. Şubat 1919'da lağvedilmiş ve Mart 1919'da Hazar-Kafkasya Cephesi'nin alt kolu olarak yeniden kurulmuştur. 1939'da 11. Ordu ikinci defa olarak Belarus Özel Askerî Bölgesi'nde eski Minsk Ordular Grubu'ndan kurulmuştur. == Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi == 11. Kızıl Ordu, Rusya İç Savaşı sırasında Kuzey Kafkasya'nın batı kesiminde Hazar-Kafkasya Ordular Grubu'nun ana gücü olarak General Anton Denikin komutasındaki Gönüllü Ordu'na bağlı Beyaz birliklerine karşı savaşmıştır. Ocak 1919'da Kafkas Dağlarının eteği ve Güney Rusya bozkırı arasındaki 200 millik cephe, 11. Kızıl Ordu'nun telaşlı savaşmasının sonucu olarak Beyaz Ordu tarafından ikiye yarılmıştır. Nisan 1920'da Azerbaycan'a, Mayıs 1920'de İran'a, Aralık 1920'de Ermenistan'a ve nihayet Şubat 1921'de Gürcistan'a girmiştir. Modern Fransız tarihçisi Marie Broxup, bu aşamadaki 11. Kızıl Ordu'yu \"Rus komutanlar ve Rus siyasi kadroları tarafından yönetilen saf Rus ordusu\" olarak nitelendirmektedir. Mayıs 1921'de adını kaybetmiş ve daha sonra Kuzey Kafkasya Askerî Bölgesi'nin bir parçası olacak Kafkasya Cephesi'ne katılmıştır. Kafkasya'da ilk ele geçirdiği ülke Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olmuştur. Komşu Ermenistan ile yaşanan mücadelesinden istifade ederek 11. Ordu kolaylıkla Azerbaycan'ı sovyetleştirmiştir. Oradan diğer cumhuriyetlerin başkentleri Tiflis (Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti) ve Erivan (Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti)'a karşı saldırıları hazırlanmıştır. Oysa Moskova'daki yetkililer bölgedeki harekâtı durdurmayı emretmiştir. Kısa süre içerisinde Kızıl Ordu, İcevan'daki Ermenistan hükûmetine karşı savaşmakta olan Ermeni komünistlere yardım etmiştir. 11. Ordu'nun Devrimci Askerî Konseyi Başkanı Sergo Ordzhonikidze, 1921'de 11. Ordu'nun askerî önderleri: V. P. Raspopov, J. P. Butyagin, M. İ. Vasilenko, M. K. Levandovski ve A. İ. Gekker idi. Askerî karaları denetleyen \"Savaş Konseyi\" üyeleri 1921'de: Sergey Kirov, Valerian Kuybişev, J. P. Butyagin, K. A. Mehonoşin, Sokolov, J. İ. Vesnik, Lukin, B. D. Mihailov, Kvirkeliya, S. S. Eliava, J. İ. Vesnik and P. İ. Kuşner idi. == II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi == 1939'da 11. Ordu, ikinci defa olarak Belarus Özel Askerî Bölgesi'nde eski Minsk Ordular Grubu'ndan kurulmuştur. Eylül 1939'da Polonya Seferi'ne katılmıştır. 1940 yazın Baltık Askerî Bölgesi (17 Ağustos 1940 tarihinden beri Baltık Özel Askerî Bölgesi)'nin kollarından olmuştur. 22 Haziran 1941'de Nazi Almanyası'nın Barbarossa Harekâtı'na başlattığında 11. Ordu, 16. Piyade Kolordusu (5., 33. ve 188. Piyade Tümeni'nden ibaretti) ve 29. Piyade Kolordusu (179. ve 184. Piyade Tümeni'nden ibaretti) ve 3. Mekanize Kolordu (640 tank), 23., 126. ve 128. Piyade Tümeni, 42. ve 46. müstahkem mevkileri ve diğer küçük kuruluş ve birimlerden oluşturuluyordu ve Sovyetlerin Kuzeybatı Cephesi'nin kolu olarak Kaunas ve Vilnius'un batısı ve güneybatısında askerî harekâtına katılmıştır. Temmuz 9 1941 tarihinden itibaren 41. ve 22. piyade ve 1. Mekanize Kolordu da komutası altına girmiştir. 1942 - 1943 yılları arasında Solzy ve Staraya Russa yakınlarında Wehrmacht'a karşı saldırılara ve Demyansk Harekâtı'na katılmıştır. 1943 yaz ve güz aylarında Batı Cephesi'nin bir kolu olmuş ve Temmuz 1943 yılının Temmuz ayın ortalarında 11. Ordu, 53. Piyade Kolordusu, 4., 96., 260., 273. ve 323. piyade tümenleri, 225. Tank Alayı ve diğer birimlerden oluşturulmaktaydı. 30 Temmuz'dan sonra 11. Ordu Bryansk Cephesi'nin emrine girmiş ve Kursk Muharebesi'nde savaşmıştır. Aralık 1943'te 11. Ordu lağvedilmiş ve personeli diğer Sovyet ordularına verilmiştir. 11. Ordu komutanları: 1939 - V. İ. Morosov, P. A. Kurtoşkin, A. İ. Lopatin ve İ. İ. Fedyuninski. Kasım 1942 - Mart 1943'te Pavel Kuroçkin == Muharebe düzeni == === Haziran 1941 === 3. Mekanize Kolordu + 2. Tank Tümeni, 5. Tank Tümeni, 84. Motorize Tümen 16. Piyade Kolordusu + 33. Piyade Tümeni 19. Litvanya Piyade Kolordusu + 179. Piyade Tümeni, 184. Piyade Tümeni 23., 126., 128 ve 188 piyade tümenleri === Temmuz 1941 === 70., 183., 202. ve 237. piyade tümenleri === Mayıs 1943 === 53. Piyade Kolordusu 4., 96., 260., 273., 323. ve 369. piyade tümenleri == Kaynakça == == Dış bağlantılar == Orbat.com/Niehorster, Order of Battle, 22 June 1941 (Almanca) History of the 11th Soviet Red Army", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 615, "char_count": 4384, "num_chunks": 10, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.129810", "total_chunks": 10, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 365, "content": "11. Ordu (Rusça: 11-я армия), SSCB'nin Kızıl Ordu'suna bağlı ordu. Ekim 1918'de Bolşevikler tarafından Güney Cephesi olarak harekete geçirilmiştir. Şubat 1919'da lağvedilmiş ve Mart 1919'da Hazar-Kafkasya Cephesi'nin alt kolu olarak yeniden kurulmuştur. 1939'da 11. Ordu ikinci defa olarak Belarus Özel Askerî Bölgesi'nde eski Minsk Ordular Grubu'ndan kurulmuştur.", "char_count": 364, "token_estimate": 91 }, { "id": "c0001", "section": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi ==", "heading_path": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi ==", "start_char": 365, "end_char": 1365, "content": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi == 11. Kızıl Ordu, Rusya İç Savaşı sırasında Kuzey Kafkasya'nın batı kesiminde Hazar-Kafkasya Ordular Grubu'nun ana gücü olarak General Anton Denikin komutasındaki Gönüllü Ordu'na bağlı Beyaz birliklerine karşı savaşmıştır. Ocak 1919'da Kafkas Dağlarının eteği ve Güney Rusya bozkırı arasındaki 200 millik cephe, 11. Kızıl Ordu'nun telaşlı savaşmasının sonucu olarak Beyaz Ordu tarafından ikiye yarılmıştır. Nisan 1920'da Azerbaycan'a, Mayıs 1920'de İran'a, Aralık 1920'de Ermenistan'a ve nihayet Şubat 1921'de Gürcistan'a girmiştir. Modern Fransız tarihçisi Marie Broxup, bu aşamadaki 11. Kızıl Ordu'yu \"Rus komutanlar ve Rus siyasi kadroları tarafından yönetilen saf Rus ordusu\" olarak nitelendirmektedir. Mayıs 1921'de adını kaybetmiş ve daha sonra Kuzey Kafkasya Askerî Bölgesi'nin bir parçası olacak Kafkasya Cephesi'ne katılmıştır. Kafkasya'da ilk ele geçirdiği ülke Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olmuştur. Komşu Ermenistan ile yaşanan mücadelesinden ist", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0002", "section": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi ==", "heading_path": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi ==", "start_char": 1165, "end_char": 2165, "content": "ya Askerî Bölgesi'nin bir parçası olacak Kafkasya Cephesi'ne katılmıştır. Kafkasya'da ilk ele geçirdiği ülke Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olmuştur. Komşu Ermenistan ile yaşanan mücadelesinden istifade ederek 11. Ordu kolaylıkla Azerbaycan'ı sovyetleştirmiştir. Oradan diğer cumhuriyetlerin başkentleri Tiflis (Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti) ve Erivan (Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti)'a karşı saldırıları hazırlanmıştır. Oysa Moskova'daki yetkililer bölgedeki harekâtı durdurmayı emretmiştir. Kısa süre içerisinde Kızıl Ordu, İcevan'daki Ermenistan hükûmetine karşı savaşmakta olan Ermeni komünistlere yardım etmiştir. 11. Ordu'nun Devrimci Askerî Konseyi Başkanı Sergo Ordzhonikidze, 1921'de 11. Ordu'nun askerî önderleri: V. P. Raspopov, J. P. Butyagin, M. İ. Vasilenko, M. K. Levandovski ve A. İ. Gekker idi. Askerî karaları denetleyen \"Savaş Konseyi\" üyeleri 1921'de: Sergey Kirov, Valerian Kuybişev, J. P. Butyagin, K. A. Mehonoşin, Sokolov, J. İ. Vesnik, Lukin, B. D. Mihailov, Kvirke", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0003", "section": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi ==", "heading_path": "== Rusya İç Savaşı Kafkasya Cephesi ==", "start_char": 1965, "end_char": 2219, "content": " ve A. İ. Gekker idi. Askerî karaları denetleyen \"Savaş Konseyi\" üyeleri 1921'de: Sergey Kirov, Valerian Kuybişev, J. P. Butyagin, K. A. Mehonoşin, Sokolov, J. İ. Vesnik, Lukin, B. D. Mihailov, Kvirkeliya, S. S. Eliava, J. İ. Vesnik and P. İ. Kuşner idi.", "char_count": 254, "token_estimate": 63 }, { "id": "c0004", "section": "== II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi ==", "heading_path": "== II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi ==", "start_char": 2220, "end_char": 3220, "content": "== II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi == 1939'da 11. Ordu, ikinci defa olarak Belarus Özel Askerî Bölgesi'nde eski Minsk Ordular Grubu'ndan kurulmuştur. Eylül 1939'da Polonya Seferi'ne katılmıştır. 1940 yazın Baltık Askerî Bölgesi (17 Ağustos 1940 tarihinden beri Baltık Özel Askerî Bölgesi)'nin kollarından olmuştur. 22 Haziran 1941'de Nazi Almanyası'nın Barbarossa Harekâtı'na başlattığında 11. Ordu, 16. Piyade Kolordusu (5., 33. ve 188. Piyade Tümeni'nden ibaretti) ve 29. Piyade Kolordusu (179. ve 184. Piyade Tümeni'nden ibaretti) ve 3. Mekanize Kolordu (640 tank), 23., 126. ve 128. Piyade Tümeni, 42. ve 46. müstahkem mevkileri ve diğer küçük kuruluş ve birimlerden oluşturuluyordu ve Sovyetlerin Kuzeybatı Cephesi'nin kolu olarak Kaunas ve Vilnius'un batısı ve güneybatısında askerî harekâtına katılmıştır. Temmuz 9 1941 tarihinden itibaren 41. ve 22. piyade ve 1. Mekanize Kolordu da komutası altına girmiştir. 1942 - 1943 yılları arasında Solzy ve Staraya Russa yakınlarında Wehrmacht'a karşı s", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0005", "section": "== II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi ==", "heading_path": "== II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi ==", "start_char": 3020, "end_char": 3830, "content": "tılmıştır. Temmuz 9 1941 tarihinden itibaren 41. ve 22. piyade ve 1. Mekanize Kolordu da komutası altına girmiştir. 1942 - 1943 yılları arasında Solzy ve Staraya Russa yakınlarında Wehrmacht'a karşı saldırılara ve Demyansk Harekâtı'na katılmıştır. 1943 yaz ve güz aylarında Batı Cephesi'nin bir kolu olmuş ve Temmuz 1943 yılının Temmuz ayın ortalarında 11. Ordu, 53. Piyade Kolordusu, 4., 96., 260., 273. ve 323. piyade tümenleri, 225. Tank Alayı ve diğer birimlerden oluşturulmaktaydı. 30 Temmuz'dan sonra 11. Ordu Bryansk Cephesi'nin emrine girmiş ve Kursk Muharebesi'nde savaşmıştır. Aralık 1943'te 11. Ordu lağvedilmiş ve personeli diğer Sovyet ordularına verilmiştir. 11. Ordu komutanları: 1939 - V. İ. Morosov, P. A. Kurtoşkin, A. İ. Lopatin ve İ. İ. Fedyuninski. Kasım 1942 - Mart 1943'te Pavel Kuroçkin", "char_count": 810, "token_estimate": 202 }, { "id": "c0006", "section": "=== Haziran 1941 ===", "heading_path": "=== Haziran 1941 ===", "start_char": 3853, "end_char": 4098, "content": "=== Haziran 1941 === 3. Mekanize Kolordu + 2. Tank Tümeni, 5. Tank Tümeni, 84. Motorize Tümen 16. Piyade Kolordusu + 33. Piyade Tümeni 19. Litvanya Piyade Kolordusu + 179. Piyade Tümeni, 184. Piyade Tümeni 23., 126., 128 ve 188 piyade tümenleri", "char_count": 244, "token_estimate": 61 }, { "id": "c0007", "section": "=== Temmuz 1941 ===", "heading_path": "=== Temmuz 1941 ===", "start_char": 4098, "end_char": 4159, "content": "=== Temmuz 1941 === 70., 183., 202. ve 237. piyade tümenleri", "char_count": 60, "token_estimate": 15 }, { "id": "c0008", "section": "=== Mayıs 1943 ===", "heading_path": "=== Mayıs 1943 ===", "start_char": 4159, "end_char": 4250, "content": "=== Mayıs 1943 === 53. Piyade Kolordusu 4., 96., 260., 273., 323. ve 369. piyade tümenleri", "char_count": 90, "token_estimate": 22 }, { "id": "c0009", "section": "== Dış bağlantılar ==", "heading_path": "== Dış bağlantılar ==", "start_char": 4265, "end_char": 4384, "content": "== Dış bağlantılar == Orbat.com/Niehorster, Order of Battle, 22 June 1941 (Almanca) History of the 11th Soviet Red Army", "char_count": 119, "token_estimate": 29 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Kafkasya'da 11. Kızıl Ordu'nun ele geçirdiği ilk ülke hangisidir?", "answer": "Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti.", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "Rusya İç Savaşı döneminde yeniden kurulan 11. Ordu, Kafkasya'daki genişleme hedeflerine ulaşmak için hangi askeri ve siyasi stratejileri izlemiş ve bu eylemlerinin temel sonuçları neler olmuştur?", "answer": "Mart 1919'da Hazar-Kafkasya Cephesi'nin alt kolu olarak yeniden kurulan 11. Ordu, Rusya İç Savaşı sırasında Kafkasya'da askeri harekatlar yürütmüştür. Askeri olarak Kuzey Kafkasya'da Beyaz birliklere karşı savaşmış ve Nisan 1920'de Azerbaycan'dan başlayarak, Mayıs 1920'de İran'a, Aralık 1920'de Ermenistan'a ve Şubat 1921'de Gürcistan'a girmiştir. Siyasi olarak ise, komşu Ermenistan ile yaşanan mücadeleden faydalanarak Azerbaycan'ı kolayca sovyetleştirmiş, ayrıca Ermenistan hükümetine karşı savaşan Ermeni komünistlere yardım etmiştir. Bu stratejilerin sonucunda Kafkasya'daki ilk ele geçirdiği ülke Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olmuş ve bölgedeki birçok ülkenin sovyetleşmesine katkı sağlamıştır. Mayıs 1921'de adını kaybederek Kafkasya Cephesi'ne katılmıştır.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001", "c0002" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "1219_d94ffce0", "title": "1219", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1219", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:55.429257", "content": "== Olaylar == Kış – Cengiz Han, en büyük oğlu Cuci ve Cebe komutasındaki yaklaşık 20.000 kişilik bir Moğol ordusunu, Harezm doğu kesimindeki verimli Fergana Vadisi'ni yağmalamak üzere Tanrı Dağları'nı (\"Gök Dağları\") geçmeye gönderdi. Moğollar büyük kayıplar verdi, ancak Harezm savunma hatlarını aştı. Harezm kuvvetleri yanılarak bunun Moğollaın ana kuvveti olduğunu düşündü. Alâeddin Muhammed, verimli bölgeleri kuvvetle korumak için seçkin süvari kuvvetlerini gönderdi. Bu arada, diğer oğulları Çağatay ve Ögeday komutasındaki bir başka Moğol ordusu, Çungarya Kapısı'ndan geçerek sınır şehri Otrar'ı kuşattı. Çağatay ve Ögeday komutasındaki Moğol kuvvetleri, 5 aylık bir kuşatmanın ardından Otrar'ı ele geçirdi. Bu şehir, Moğolların yerle bir etmeden önce tüm halkını öldürdüğü veya köleleştirildiği birçok yerleşim yerinin ilki olmuştur. Otrar'ın Harezm valisi İnalçuk, gözlerine ve kulaklarına erimiş gümüş dökülerek idam edildi. 2 Mayıs – Ermeni Kilikya Kralı II. Levon, geride yalnızca iki kız bırakarak öldü. Büyük kızı Stephanie, I. John'un karısıydı; küçük kızı ise Kıbrıs ve Kudüs Prensesi Sibylla'nın kızı Zabel üç yaşındaydı. Levon, tahta geçmeyi yeğeni Antakyalı Raymond-Roupen'e vadetmişti, ancak ölüm döşeğinde Isabella'yı varisi olarak ilan etti. == Doğumlar == İbni Sebin, Endülüs'lü filozof (ö. 1270) == Ölümler == 13 Şubat - Minamoto no Sanetomo, Kamakura şogunluğunun üçüncü şogunu (d. 1192) Mayıs - I. Levon, Kilikya Ermeni Kralı (d. 1150) tarihi bilinmeyen Pierre, Latin İmparatorluğu'nun üçüncü imparatoru Yolande, Latin imparatoriçesi, Latin imparatoru Pierre'in eşi (d. y. 1175)", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 222, "char_count": 1604, "num_chunks": 4, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.143680", "total_chunks": 4, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 0, "end_char": 1000, "content": "== Olaylar == Kış – Cengiz Han, en büyük oğlu Cuci ve Cebe komutasındaki yaklaşık 20.000 kişilik bir Moğol ordusunu, Harezm doğu kesimindeki verimli Fergana Vadisi'ni yağmalamak üzere Tanrı Dağları'nı (\"Gök Dağları\") geçmeye gönderdi. Moğollar büyük kayıplar verdi, ancak Harezm savunma hatlarını aştı. Harezm kuvvetleri yanılarak bunun Moğollaın ana kuvveti olduğunu düşündü. Alâeddin Muhammed, verimli bölgeleri kuvvetle korumak için seçkin süvari kuvvetlerini gönderdi. Bu arada, diğer oğulları Çağatay ve Ögeday komutasındaki bir başka Moğol ordusu, Çungarya Kapısı'ndan geçerek sınır şehri Otrar'ı kuşattı. Çağatay ve Ögeday komutasındaki Moğol kuvvetleri, 5 aylık bir kuşatmanın ardından Otrar'ı ele geçirdi. Bu şehir, Moğolların yerle bir etmeden önce tüm halkını öldürdüğü veya köleleştirildiği birçok yerleşim yerinin ilki olmuştur. Otrar'ın Harezm valisi İnalçuk, gözlerine ve kulaklarına erimiş gümüş dökülerek idam edildi. 2 Mayıs – Ermeni Kilikya Kralı II. Levon, geride yalnızca iki kız", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0001", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 800, "end_char": 1263, "content": "ği birçok yerleşim yerinin ilki olmuştur. Otrar'ın Harezm valisi İnalçuk, gözlerine ve kulaklarına erimiş gümüş dökülerek idam edildi. 2 Mayıs – Ermeni Kilikya Kralı II. Levon, geride yalnızca iki kız bırakarak öldü. Büyük kızı Stephanie, I. John'un karısıydı; küçük kızı ise Kıbrıs ve Kudüs Prensesi Sibylla'nın kızı Zabel üç yaşındaydı. Levon, tahta geçmeyi yeğeni Antakyalı Raymond-Roupen'e vadetmişti, ancak ölüm döşeğinde Isabella'yı varisi olarak ilan etti.", "char_count": 463, "token_estimate": 115 }, { "id": "c0002", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 1264, "end_char": 1320, "content": "== Doğumlar == İbni Sebin, Endülüs'lü filozof (ö. 1270)", "char_count": 55, "token_estimate": 13 }, { "id": "c0003", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 1320, "end_char": 1604, "content": "== Ölümler == 13 Şubat - Minamoto no Sanetomo, Kamakura şogunluğunun üçüncü şogunu (d. 1192) Mayıs - I. Levon, Kilikya Ermeni Kralı (d. 1150) tarihi bilinmeyen Pierre, Latin İmparatorluğu'nun üçüncü imparatoru Yolande, Latin imparatoriçesi, Latin imparatoru Pierre'in eşi (d. y. 1175)", "char_count": 284, "token_estimate": 71 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Otrar'ın Harezm valisi İnalçuk nasıl idam edildi?", "answer": "Gözlerine ve kulaklarına erimiş gümüş dökülerek.", "related_chunk_ids": [ "c0000" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "Harezm'deki Moğol fetihlerinin devam ettiği dönemde Ermeni Kilikya Kralı II. Levon'a ne oldu?", "answer": "Kışın Cengiz Han'ın ordusu Harezm'in doğu kesimini yağmalarken ve Çağatay ile Ögeday komutasındaki bir diğer Moğol ordusu Otrar'ı kuşatıp ele geçirirken, 2 Mayıs'ta Ermeni Kilikya Kralı II. Levon öldü. Levon, ölüm döşeğinde Isabella'yı varisi olarak ilan etmeden önce tahtı yeğeni Antakyalı Raymond-Roupen'e vadetmişti ve geride yalnızca iki kız bırakmıştı.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "FACTUAL" } ] }
{ "id": "1290lar_ccc95ba6", "title": "1290'lar", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1290%27lar", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:56.196340", "content": "1290'lar, 1 Ocak 1290 günü başlayıp 31 Aralık 1299 günü sona eren Jülyen Takvimi'nin on yılıdır. == Olaylar == === 1290 === Coimbra Üniversitesi kuruldu. Ağustos – İtalyan Haçlılar, Akka'da Müslüman tüccarları, köylüleri ve yerel Hristiyan halka karşı katliama girişti. Bazı kaynaklarda olayın içkili askerlerin taşkınliğıyla başladığını diğerleri ise bir Avrupalı kocanın karısını bir Müslümanla sevişirken bulduğunu söyler. Mısır Memlük ordusu Akka'ya doğru yola çıkarken Kalavun öldü. Yerine en büyük oğlu El-Eşref Halil Memlük Sultanlığı'nın hükümdarı olur. Halil, Suriye'deki müttefiklerine ve kollarına gelecek baharda bir sefer için hazırlanmalarını emreder. Valiler ve kale komutanlarına kuşatma ekipmanı ve zırhı toplamaları emredilir. 27 Eylül - Çin'in Zhili eyaletini etkileyen 6.8 büyüklüğündeki Zhili depremi, en yüksek Mercalli şiddeti IX (Şiddetli) olarak gerçekleşti ve 7.270-100.000 kişi öldü. === 1291 === 1 Ağustos - Üç orman kantonu birleştirilerek İsviçre kuruldu. Eski İsviçre Konfederasyonu kuruldu (dağılışı 1798). Candaroğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1461). === 1292 === === 1293 === Alâiye Beyliği kuruldu (dağılışı 1471). === 1294 === === 1295 === 17 Haziran - Baydu Han'ın hükümdarlığını tanımayıp ona başkaldıran İlhanlı yöneticisi Gazan, askerleriyle birlikte Müslüman oldu. 4 Ekim - Baydu'yu yenerek ortadan kaldıran Gazan, törenle İlhanlı başkenti Tebriz'e girdi. 3 Kasım - Karabağ'da yapılan cülus törenleri sonucunda Gazan resmen İlhanlı hükümdarı oldu. === 1296 === Temmuz - Alaeddin Halaci, başarıyla düzenlediği askeri seferin ardından kendisini tebrik etmek için gelen amcası Delhi Sultanı Celaleddin Firuz Halaci'yi öldürttü. 16 Kasım - Memlûk sultanı Ketboğa, Mısır'ın idaresine naip olarak atadığı emir Hüsâmeddin Lâçin tarafından tahttan indirildi. Lâçin, kendisini yeni Memlûk sultanı ilan etti. Devrik Sultan Ketboğa, kendisine sadık olan birkaç emir ile birlikte Dımaşk'a çekildi. Kasım - el-Melikü'l-Müeyyed Dâvûd, ağabeyi el-Melikü'l-Eşref II. Ömer'in vefatının ardından Resûlîler Sultanı oldu. Aralık - Celaleddin Firuz'un ardından tahta çıkan Rükneddin İbrâhim Şah'ı da ortadan kaldıran Alaeddin Halaci, Delhi Sultanlığı'nın yeni hükümdarı oldu. === 1297 === 12 Eylül - Alcañices Antlaşması gerçekleşti. Monako Prensliği kuruldu. === 1298 === 22 Temmuz - Falkirk Savaşı gerçekleşti. Marco Polo, Cenevizlilere esir düştü. === 1299 === 27 Ocak - Selçuklu Devleti'nin dağılmasından sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden Osmanoğulları'nın başındaki Osman Gazi tarafından Osmanlı Beyliği kuruldu. 22-23 Aralık - Vadi el-Haznedar Muharebesi gerçekleşti. Karesi Beyliği kuruldu (dağılışı 1361). 1299 yılında ülkeler ve liderleri listesi İnegöl kalesi fetih edildi. == Önemli insanlar == == Doğumlar == 1290 Andrea Pisano, İtalyan heykeltıraş (ö. 1348) Barlaam, İtalyan bilgin, din adamı, hümanist, filolog ve ilahiyatçı (ö. 1348) Sirgiannis Paleologos, Kuman ve Yunan karışımı kökenli Bizans aristokrat ve general (ö. 1334) 1291 VI. Clemens, papa (ö. 1352) 1292 29 Ocak - İbn Kayyim el-Cevziyye, Arap tefsir ve fıkıh bilgini (ö. 1350) tarihi bilinmeyen V. Philippe, Fransa Kralı (ö. 1322) VI. İoannis Kantakuzenos veya Cantacuzene, Bizans İmparatoru (ö. 1383) 1293 Brunswickli İrini, III. Andronikos'un ilk eşi ve Bizans İmparatoriçesi (ö. 1324) VI. Philippe, Fransa Kralı (ö. 1350) 1294 18 / 19 Haziran - IV. Charles, Fransa Kralı (ö. 1328) 1295 Nikiforos Grigoras, Bizans astronom, tarihçi, eğitim ve din konularında polemik adamı (ö. 1360). Isabelle, İngiltere kralı II. Edward'ın karısı (ö. 1358). 1296 25 Mart - III. Andronikos, Bizans İmparatoru (ö. 1341) 10 Ağustos - Johann von Böhmen, Bohemya Kralı (s. 1310-1346) ve Lüksemburg dükü (s. 1313-1346) (ö. 1346) tarihi bilinmeyen Aziz Gregori Palamas, Selanik başpiskoposu (ö. 1357 / 1359) Marjorie Bruce, İskoçya kralı Robert Bruce'un kızı (ö. ~1316-1317) Shi Nai'an, Çinli yazar (ö. 1372) 1297 14 Ağustos - Hanazono, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 95. imparatoru (ö. 1348) 1299 Dimitri Mikhayloviç, Moskova Büyük Prensi ve Vladimir Büyük Dükü (ö. 1326) == Ölümler == 1290 10 Temmuz - IV. Ladislaus, Macaristan ve Hırvatistan kralı (d. 1262) tarihi bilinmeyen Abraham Abulafia, \"Vecdi Kabbala\" (Qabbalah nevu'it) olarak bilinen Kabbala mistik yolunun kurucusu (d. 1240) Bulgar Keratsa-Maria, Kalavun, Mısır Memlûk Sultanı (d. y. 1222) Keyûmers, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı Müziddin Keykubad, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı (d. 1269) 1291 Afifüddin Tilimsânî, sufi Muhyiddin İbn Arabi'nin öğrencilerinden sufi ve yazar (d. 1213) Sülemiş, Mısır Memlûk Sultanı (d. 1272) 1292 4 Nisan - IV. Nicolaus, papa (d. 1227) 9 Aralık - Sadi, Fars şâir ve İslam âlimi (d. 1210) tarihi bilinmeyen II. Vahtang, Bagrationi Hanedanına mensup Gürcü kralı (d. 1251) Roger Bacon, İngiliz bilim insanı ve filozof (d. 1219 / 1220) 1293 VI. Davit, Bagrationi hanedanına mensup Gürcü kralı (d. 1225) El-Eşref Halil, Mısır Memlûk Sultanı 1294 28 Ocak - Safiyyüddin Urmevî, İran müziğinin bilinen ilk bestecisi ve müzikologu 18 Şubat - Kubilay Han, Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çin'deki Yuan Hanedanlığı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 1215) tarihi bilinmeyen Bûsirî, Mısırlı sufi şair (d. 1211) Niccolò Polo, Venedikli tüccar ve kâşif, kendisi gibi kâşif olan ünlü gezgin Marco Polo'nun babası (d. 1230) 1295 24 Mart - Geyhatu Han, İlhanlı Devleti hükümdarı, Abaka Han'ın oğlu 5 Ekim - Baydu Han, Hülagû Han'ın torunu, kısa süreli İlhanlı Devleti hükümdarı 1296 8 Şubat - II. Przemysł, Polonya kralı (s. 1295-1296) (d. 1257) 19 Mayıs - V. Caelestinus, Katolik Kilisesi'nin papası (d. 1209) 4 Temmuz - Konrad von Feuchtwangen, Alman şövalye ve Töton Şövalyeleri'nin büyük üstadı, Töton Devleti'nin yöneticisi (1290-1296) (d.?) 19 Temmuz - Celaleddin Firuz Halaci, Delhi Sultanı, Halaci hanedanının kurucusu (d. ~1220) 1297 16 Ağustos - II. İoannis, Trabzon İmparatorluğu imparatoru (d. 1262) tarihi bilinmeyen Ketboğa, Mısır Memlûk Sultanı 1298 Smilets, İkinci Bulgar İmparatorluğu çarı 1299 16 Ocak - Hüsâmeddin Lâçin, Mısır Memlûk Sultanı tarihi bilinmeyen Erik Magnusson, Norveç kralı (d. 1268) Nogay Han, Moğol lideri Gündüz Bey, Ertuğrul Gazi'nin en büyük oğlu == Kaynakça ==", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 890, "char_count": 6192, "num_chunks": 14, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.149188", "total_chunks": 14, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 97, "content": "1290'lar, 1 Ocak 1290 günü başlayıp 31 Aralık 1299 günü sona eren Jülyen Takvimi'nin on yılıdır.", "char_count": 96, "token_estimate": 24 }, { "id": "c0001", "section": "=== 1290 ===", "heading_path": "=== 1290 ===", "start_char": 111, "end_char": 911, "content": "=== 1290 === Coimbra Üniversitesi kuruldu. Ağustos – İtalyan Haçlılar, Akka'da Müslüman tüccarları, köylüleri ve yerel Hristiyan halka karşı katliama girişti. Bazı kaynaklarda olayın içkili askerlerin taşkınliğıyla başladığını diğerleri ise bir Avrupalı kocanın karısını bir Müslümanla sevişirken bulduğunu söyler. Mısır Memlük ordusu Akka'ya doğru yola çıkarken Kalavun öldü. Yerine en büyük oğlu El-Eşref Halil Memlük Sultanlığı'nın hükümdarı olur. Halil, Suriye'deki müttefiklerine ve kollarına gelecek baharda bir sefer için hazırlanmalarını emreder. Valiler ve kale komutanlarına kuşatma ekipmanı ve zırhı toplamaları emredilir. 27 Eylül - Çin'in Zhili eyaletini etkileyen 6.8 büyüklüğündeki Zhili depremi, en yüksek Mercalli şiddeti IX (Şiddetli) olarak gerçekleşti ve 7.270-100.000 kişi öldü.", "char_count": 799, "token_estimate": 199 }, { "id": "c0002", "section": "=== 1291 ===", "heading_path": "=== 1291 ===", "start_char": 911, "end_char": 1087, "content": "=== 1291 === 1 Ağustos - Üç orman kantonu birleştirilerek İsviçre kuruldu. Eski İsviçre Konfederasyonu kuruldu (dağılışı 1798). Candaroğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1461).", "char_count": 175, "token_estimate": 43 }, { "id": "c0003", "section": "=== 1293 ===", "heading_path": "=== 1293 ===", "start_char": 1100, "end_char": 1153, "content": "=== 1293 === Alâiye Beyliği kuruldu (dağılışı 1471).", "char_count": 52, "token_estimate": 13 }, { "id": "c0004", "section": "=== 1295 ===", "heading_path": "=== 1295 ===", "start_char": 1166, "end_char": 1492, "content": "=== 1295 === 17 Haziran - Baydu Han'ın hükümdarlığını tanımayıp ona başkaldıran İlhanlı yöneticisi Gazan, askerleriyle birlikte Müslüman oldu. 4 Ekim - Baydu'yu yenerek ortadan kaldıran Gazan, törenle İlhanlı başkenti Tebriz'e girdi. 3 Kasım - Karabağ'da yapılan cülus törenleri sonucunda Gazan resmen İlhanlı hükümdarı oldu.", "char_count": 325, "token_estimate": 81 }, { "id": "c0005", "section": "=== 1296 ===", "heading_path": "=== 1296 ===", "start_char": 1492, "end_char": 2199, "content": "=== 1296 === Temmuz - Alaeddin Halaci, başarıyla düzenlediği askeri seferin ardından kendisini tebrik etmek için gelen amcası Delhi Sultanı Celaleddin Firuz Halaci'yi öldürttü. 16 Kasım - Memlûk sultanı Ketboğa, Mısır'ın idaresine naip olarak atadığı emir Hüsâmeddin Lâçin tarafından tahttan indirildi. Lâçin, kendisini yeni Memlûk sultanı ilan etti. Devrik Sultan Ketboğa, kendisine sadık olan birkaç emir ile birlikte Dımaşk'a çekildi. Kasım - el-Melikü'l-Müeyyed Dâvûd, ağabeyi el-Melikü'l-Eşref II. Ömer'in vefatının ardından Resûlîler Sultanı oldu. Aralık - Celaleddin Firuz'un ardından tahta çıkan Rükneddin İbrâhim Şah'ı da ortadan kaldıran Alaeddin Halaci, Delhi Sultanlığı'nın yeni hükümdarı oldu.", "char_count": 706, "token_estimate": 176 }, { "id": "c0006", "section": "=== 1297 ===", "heading_path": "=== 1297 ===", "start_char": 2199, "end_char": 2283, "content": "=== 1297 === 12 Eylül - Alcañices Antlaşması gerçekleşti. Monako Prensliği kuruldu.", "char_count": 83, "token_estimate": 20 }, { "id": "c0007", "section": "=== 1298 ===", "heading_path": "=== 1298 ===", "start_char": 2283, "end_char": 2374, "content": "=== 1298 === 22 Temmuz - Falkirk Savaşı gerçekleşti. Marco Polo, Cenevizlilere esir düştü.", "char_count": 90, "token_estimate": 22 }, { "id": "c0008", "section": "=== 1299 ===", "heading_path": "=== 1299 ===", "start_char": 2374, "end_char": 2711, "content": "=== 1299 === 27 Ocak - Selçuklu Devleti'nin dağılmasından sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden Osmanoğulları'nın başındaki Osman Gazi tarafından Osmanlı Beyliği kuruldu. 22-23 Aralık - Vadi el-Haznedar Muharebesi gerçekleşti. Karesi Beyliği kuruldu (dağılışı 1361). 1299 yılında ülkeler ve liderleri listesi İnegöl kalesi fetih edildi.", "char_count": 336, "token_estimate": 84 }, { "id": "c0009", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 2733, "end_char": 3733, "content": "== Doğumlar == 1290 Andrea Pisano, İtalyan heykeltıraş (ö. 1348) Barlaam, İtalyan bilgin, din adamı, hümanist, filolog ve ilahiyatçı (ö. 1348) Sirgiannis Paleologos, Kuman ve Yunan karışımı kökenli Bizans aristokrat ve general (ö. 1334) 1291 VI. Clemens, papa (ö. 1352) 1292 29 Ocak - İbn Kayyim el-Cevziyye, Arap tefsir ve fıkıh bilgini (ö. 1350) tarihi bilinmeyen V. Philippe, Fransa Kralı (ö. 1322) VI. İoannis Kantakuzenos veya Cantacuzene, Bizans İmparatoru (ö. 1383) 1293 Brunswickli İrini, III. Andronikos'un ilk eşi ve Bizans İmparatoriçesi (ö. 1324) VI. Philippe, Fransa Kralı (ö. 1350) 1294 18 / 19 Haziran - IV. Charles, Fransa Kralı (ö. 1328) 1295 Nikiforos Grigoras, Bizans astronom, tarihçi, eğitim ve din konularında polemik adamı (ö. 1360). Isabelle, İngiltere kralı II. Edward'ın karısı (ö. 1358). 1296 25 Mart - III. Andronikos, Bizans İmparatoru (ö. 1341) 10 Ağustos - Johann von Böhmen, Bohemya Kralı (s. 1310-1346) ve Lüksemburg dükü (s. 1313-1346) (ö. 1346) tarihi bilinmeyen Az", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0010", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 3533, "end_char": 4069, "content": "ısı (ö. 1358). 1296 25 Mart - III. Andronikos, Bizans İmparatoru (ö. 1341) 10 Ağustos - Johann von Böhmen, Bohemya Kralı (s. 1310-1346) ve Lüksemburg dükü (s. 1313-1346) (ö. 1346) tarihi bilinmeyen Aziz Gregori Palamas, Selanik başpiskoposu (ö. 1357 / 1359) Marjorie Bruce, İskoçya kralı Robert Bruce'un kızı (ö. ~1316-1317) Shi Nai'an, Çinli yazar (ö. 1372) 1297 14 Ağustos - Hanazono, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 95. imparatoru (ö. 1348) 1299 Dimitri Mikhayloviç, Moskova Büyük Prensi ve Vladimir Büyük Dükü (ö. 1326)", "char_count": 536, "token_estimate": 134 }, { "id": "c0011", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 4070, "end_char": 5070, "content": "== Ölümler == 1290 10 Temmuz - IV. Ladislaus, Macaristan ve Hırvatistan kralı (d. 1262) tarihi bilinmeyen Abraham Abulafia, \"Vecdi Kabbala\" (Qabbalah nevu'it) olarak bilinen Kabbala mistik yolunun kurucusu (d. 1240) Bulgar Keratsa-Maria, Kalavun, Mısır Memlûk Sultanı (d. y. 1222) Keyûmers, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı Müziddin Keykubad, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı (d. 1269) 1291 Afifüddin Tilimsânî, sufi Muhyiddin İbn Arabi'nin öğrencilerinden sufi ve yazar (d. 1213) Sülemiş, Mısır Memlûk Sultanı (d. 1272) 1292 4 Nisan - IV. Nicolaus, papa (d. 1227) 9 Aralık - Sadi, Fars şâir ve İslam âlimi (d. 1210) tarihi bilinmeyen II. Vahtang, Bagrationi Hanedanına mensup Gürcü kralı (d. 1251) Roger Bacon, İngiliz bilim insanı ve filozof (d. 1219 / 1220) 1293 VI. Davit, Bagrationi hanedanına mensup Gürcü kralı (d. 1225) El-Eşref Halil, Mısır Memlûk Sultanı 1294 28 Ocak - Safiyyüddin Urmevî, İran müziğinin bilinen ilk bestecisi ve müzikologu 18 Şubat - Kubilay Han, Moğol İmparatorluğunun kağa", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0012", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 4870, "end_char": 5870, "content": "sup Gürcü kralı (d. 1225) El-Eşref Halil, Mısır Memlûk Sultanı 1294 28 Ocak - Safiyyüddin Urmevî, İran müziğinin bilinen ilk bestecisi ve müzikologu 18 Şubat - Kubilay Han, Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çin'deki Yuan Hanedanlığı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 1215) tarihi bilinmeyen Bûsirî, Mısırlı sufi şair (d. 1211) Niccolò Polo, Venedikli tüccar ve kâşif, kendisi gibi kâşif olan ünlü gezgin Marco Polo'nun babası (d. 1230) 1295 24 Mart - Geyhatu Han, İlhanlı Devleti hükümdarı, Abaka Han'ın oğlu 5 Ekim - Baydu Han, Hülagû Han'ın torunu, kısa süreli İlhanlı Devleti hükümdarı 1296 8 Şubat - II. Przemysł, Polonya kralı (s. 1295-1296) (d. 1257) 19 Mayıs - V. Caelestinus, Katolik Kilisesi'nin papası (d. 1209) 4 Temmuz - Konrad von Feuchtwangen, Alman şövalye ve Töton Şövalyeleri'nin büyük üstadı, Töton Devleti'nin yöneticisi (1290-1296) (d.?) 19 Temmuz - Celaleddin Firuz Halaci, Delhi Sultanı, Halaci hanedanının kurucusu (d. ~1220) 1297 16 Ağustos - II. İoannis, Trabzon İ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0013", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 5670, "end_char": 6177, "content": "eri'nin büyük üstadı, Töton Devleti'nin yöneticisi (1290-1296) (d.?) 19 Temmuz - Celaleddin Firuz Halaci, Delhi Sultanı, Halaci hanedanının kurucusu (d. ~1220) 1297 16 Ağustos - II. İoannis, Trabzon İmparatorluğu imparatoru (d. 1262) tarihi bilinmeyen Ketboğa, Mısır Memlûk Sultanı 1298 Smilets, İkinci Bulgar İmparatorluğu çarı 1299 16 Ocak - Hüsâmeddin Lâçin, Mısır Memlûk Sultanı tarihi bilinmeyen Erik Magnusson, Norveç kralı (d. 1268) Nogay Han, Moğol lideri Gündüz Bey, Ertuğrul Gazi'nin en büyük oğlu", "char_count": 507, "token_estimate": 126 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "İbn Kayyim el-Cevziyye hangi tarihte doğmuştur?", "answer": "29 Ocak 1292", "related_chunk_ids": [ "c0009" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "1290'lı yıllar on yılının başlangıcını oluşturan 1290 yılı, hangi önemli olaylara sahne olmuştur?", "answer": "Bu yıl içinde Coimbra Üniversitesi kurulmuş, İtalyan Haçlılar Akka'da Müslüman tüccarları, köylüleri ve yerel Hristiyan halka karşı katliam girişimi başlatmış, Mısır Memlük Sultanlığı'nda Kalavun'un ölümüyle yerine en büyük oğlu El-Eşref Halil hükümdar olmuş ve Çin'de Zhili depremi meydana gelmiştir.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "FACTUAL" } ] }
{ "id": "1291federalbeyanname_3ea282d9", "title": "1291 Federal Beyannamesi", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1291_Federal_Beyannamesi", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:53.009863", "content": "Federal Beyanname veya Birlik Mektubu (Almanca: Bundesbrief) İsviçre'nin kuruluş belgesi olarak kabul edilen belge. Üç orman kantonunun ebedi birliği (Almanca: Ewiger Bund der Drei Waldstätten) adıyla kurumlaşan birlik şu anda orta İsviçre'de yer alan üç kantonun yapmış olduğu bir birliktir. 1291 yılı Ağustos ayı başlarına tarihlenir ve 1 Ağustos şu anda da İsviçre'de ulusal bayram kabul edilmektedir. Bu metinde, şu anda ya kaybolmuş ya da yazılı olmayan, daha önce yapılmış benzer bir başka anlaşmadan da bahsedilir. Anlaşma Schwyz'deki \"Bundesbriefmuseum\"de (İngilizce: Swiss Charters of Confederation) sergilenmektedir. Belge 320x200 mm. boyutlarındaki bir parşömen üzerine yazılmış 17 satırdan oluşmaktadır. Metin latince yazılmıştır ve 2 mühürle bağlanmıştır. Kanton Schwyz' ait olan mühür 1330 ile 1920 arasında kaybolmuştur. 1991 yılında parşömen karbon testine sokulmuş ve yüzde 85 olasılıkla 1252 ile 1312 tarihleri arasında olabileceği saptanmıştır. Bundesbrifmuseum'da sonraki yıllarda diğer kantonların birliğe katılması nedeniyle yayınlanan beyannameler de sergilenmektedir: 1315: Uri, Schwyz ve Unterwalden'ın 9 Aralık 1315 tarihli Federal Beyannamesi 1332: Uri, Schwyz ve Unterwalden'in Luzern şehri ile yayınladığı beyanname 1352: Glarus (kanton) beyannamesi 1352: Zug beyannamesi 1451: Luzern, Schwyz and Glarus'un St. Gallen Abbey ve Zürih ile yaptığı anlaşma 1454: Zürih, Bern, Luzern, Schwyz, Zug ve Glarus arasında St. Gallen için yapılan \"ebedi beyanname\" 1464: Rapperswil ile yapılan anlaşma 1481: Freiburg ve Solothurn ile yapılan anlaşma 1501: Basel ile yapılan antlaşma, üzerinde 11 mühür olduğundan 11 kopyadır. 1501: Schaffhausen ile antlaşması 1513: Appenzell ile yapılan antlaşma == Kaynakça ==", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 233, "char_count": 1728, "num_chunks": 2, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.119158", "total_chunks": 2, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 1000, "content": "Federal Beyanname veya Birlik Mektubu (Almanca: Bundesbrief) İsviçre'nin kuruluş belgesi olarak kabul edilen belge. Üç orman kantonunun ebedi birliği (Almanca: Ewiger Bund der Drei Waldstätten) adıyla kurumlaşan birlik şu anda orta İsviçre'de yer alan üç kantonun yapmış olduğu bir birliktir. 1291 yılı Ağustos ayı başlarına tarihlenir ve 1 Ağustos şu anda da İsviçre'de ulusal bayram kabul edilmektedir. Bu metinde, şu anda ya kaybolmuş ya da yazılı olmayan, daha önce yapılmış benzer bir başka anlaşmadan da bahsedilir. Anlaşma Schwyz'deki \"Bundesbriefmuseum\"de (İngilizce: Swiss Charters of Confederation) sergilenmektedir. Belge 320x200 mm. boyutlarındaki bir parşömen üzerine yazılmış 17 satırdan oluşmaktadır. Metin latince yazılmıştır ve 2 mühürle bağlanmıştır. Kanton Schwyz' ait olan mühür 1330 ile 1920 arasında kaybolmuştur. 1991 yılında parşömen karbon testine sokulmuş ve yüzde 85 olasılıkla 1252 ile 1312 tarihleri arasında olabileceği saptanmıştır. Bundesbrifmuseum'da sonraki yıllarda", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0001", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 800, "end_char": 1713, "content": "330 ile 1920 arasında kaybolmuştur. 1991 yılında parşömen karbon testine sokulmuş ve yüzde 85 olasılıkla 1252 ile 1312 tarihleri arasında olabileceği saptanmıştır. Bundesbrifmuseum'da sonraki yıllarda diğer kantonların birliğe katılması nedeniyle yayınlanan beyannameler de sergilenmektedir: 1315: Uri, Schwyz ve Unterwalden'ın 9 Aralık 1315 tarihli Federal Beyannamesi 1332: Uri, Schwyz ve Unterwalden'in Luzern şehri ile yayınladığı beyanname 1352: Glarus (kanton) beyannamesi 1352: Zug beyannamesi 1451: Luzern, Schwyz and Glarus'un St. Gallen Abbey ve Zürih ile yaptığı anlaşma 1454: Zürih, Bern, Luzern, Schwyz, Zug ve Glarus arasında St. Gallen için yapılan \"ebedi beyanname\" 1464: Rapperswil ile yapılan anlaşma 1481: Freiburg ve Solothurn ile yapılan anlaşma 1501: Basel ile yapılan antlaşma, üzerinde 11 mühür olduğundan 11 kopyadır. 1501: Schaffhausen ile antlaşması 1513: Appenzell ile yapılan antlaşma", "char_count": 913, "token_estimate": 228 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Federal Beyanname veya Birlik Mektubu hangi müzede sergilenmektedir?", "answer": "Schwyz'deki 'Bundesbriefmuseum'de.", "related_chunk_ids": [ "c0000" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "Federal Beyanname'nin (1291) kuruluş amacı ile Bundesbriefmuseum'da sergilenen sonraki beyannameler arasındaki fark, İsviçre birliğinin zaman içindeki gelişimini nasıl göstermektedir?", "answer": "Federal Beyanname (1291), başlangıçta üç orman kantonunun ebedi birliğini kurarken, Bundesbriefmuseum'da sergilenen 1315'ten 1513'e kadar olan sonraki beyannameler, birliğe Luzern, Glarus, Zug, Zürih, Bern, Freiburg, Solothurn, Basel, Schaffhausen ve Appenzell gibi daha fazla kanton ve şehrin katılmasıyla İsviçre birliğinin zaman içinde genişleyip geliştiğini göstermektedir.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "12haziran_c81b7753", "title": "12 Haziran", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/12_Haziran", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:50.665420", "content": "12 Haziran, Miladi takvime göre yılın 163. (artık yıllarda 164.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 202 gün vardır. == Olaylar == 1550 - Finlandiya'nın başkenti Helsinki kuruldu. 1826 - Yeniçeri Ocağı'nın yerine Eşkinci Ocağı'nın kurulmasına başlandı. 1898 - Filipinler, İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti. 1908 - Tokat'ta sel felaketi yaşandı. 459 bina zarar gördü, 223 kişi öldü. 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Havza'dan Amasya'ya geçti. 1921 - Yunan taarruzu öncesinde, Yunan Kralı Aleksandros, Başbakanı Venizelos ve Genelkurmay Başkanı İzmir'e geldi. 1924 - Türkiye'nin ilk sanatoryumu olan Heybeliada Sanatoryumu açıldı. 1925 - İstanbul Muallimler Cemiyeti kongresi yapıldı. 1932 - Hicaz Naibi Emir Faysal, Türkiye'yi ziyaret etti. 1935 - Bolivya ve Paraguay, Gran Chaco bölgesinde üç yıldır sürdürdükleri Chaco Savaşı'na bir antlaşmayla son verdi. 1940 - Cumhurbaşkanı İsmet İnönü Başkanlığında toplanan Hükûmet, savaş dışı kalınmasını kararlaştırdı. 1940 - II. Dünya Savaşı: 54 bin kişiden oluşan İngiliz ve Fransız Birlikleri, Manş Denizi sınırında Saint-Valery-en-Caux'da, Alman Generalfeldmarschall Erwin Rommel'in ordularına teslim oldu. Alman Birlikleri, Paris'e doğru ilerlemeye devam etti. 1941 - Çanakkale açıklarında bir Fransız ticaret gemisi torpillenerek batırıldı. Geminin mürettebatı kurtarılarak İstanbul'a getirildi. 1947 - Büyük Doğu dergisi, Mahkeme kararıyla 4 ay kapatıldı. 1948 - 1956 yılına kadar Macaristan Halk Cumhuriyeti'nde iktidar olan Macar İşçi Partisi kuruldu. 1957 - Kırşehir yeniden il yapıldı. 1958 - Ankara'da Kıbrıs için yapılan mitinge, 150 binden fazla kişi katıldı. 1960 - Geçici Anayasa açıklandı. TBMM'nin bütün hak ve yetkileri, Geçici Anayasa gereğince Millî Birlik Komitesi'ne verildi. 1966 - Keban Barajı'nın temeli atıldı. 1967 - Sovyetler Birliği, uzay aracı \"Venera 4\" Venüs gezegenine yolladı. 1967 - ABD'de ırklar arası evliliği yasaklayan yasalar tamamen lağvedildi. 1968 - İstanbul Üniversitesi, Deniz Gezmiş önderliğinde öğrenciler tarafından işgal edildi. 1971 - Cumhuriyet Başsavcılığı, Türkiye İşçi Partisi'nin kapatılması için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. 1974 - Hükûmet, Ataş Rafinerisi'ni devletleştireceğini açıkladı. 1975 - Yunanistan, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) üyeliği için resmen başvurdu. 1982 - 12 Eylül Darbesi'nin 17. idamı: 3 Şubat 1976'da kan davası sebebiyle kahve basıp bir kişiyi 5 kurşunla öldüren Şahabettin Ovalı idam edildi. 1984 - Urfa'nın adı, \"Şanlıurfa\" olarak değiştirildi. 1984 - Foto Muhabirleri Derneği kuruldu. 1986 - Ahmet Altan'ın \"Sudaki İz\" adlı romanı \"muzır\" bulundu. Altan ve yayımcısı Erdal Öz hakkında dava açıldı. 1986 - Haydar Dümen'in \"Cinsel Yaşam 2\" adlı kitabı toplatıldı. 1987 - Birleşik Krallık'ta genel seçim yapıldı. Margaret Thatcher önderliğinde Muhafazakârlar 3. kez seçimi kazandı. 1988 - Ankara'da 15 dakika esen 80 kilometre hızındaki rüzgâr ve şiddetli yağmur, arkasında 14 ölü bıraktı. 1989 - Bulgaristan'dan göç eden Türklerin sayısı 90 bin kişiyi buldu. 1990 - Rusya resmen bağımsızlığını ilan etti. 1994 - Boeing 777, Paine Field'den kalkarak ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 2000 - Türkiye'nin ilk uzay kampı, \"Uzay Kampı Türkiye\" açıldı. 2002 - TOFAŞ Kuş Serisi'nin üretimini sonlandırdı. 2004 - Yeni Zelanda'da bir evin tepesine düşen 1,3 kg ağırlığında kondrit tipinden bir gök taşı evde büyük hasara yol açtı, ama can kaybına neden olmadı. 2005 - Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı'na ilk petrol verildi. 2007 - Anayasa Mahkemesi'nin ilk kadın Başkanı Tülay Tuğcu emekliye ayrıldı. 2009 - İran'da cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldı. 2011 - Türkiye'de 2011 TBMM Milletvekilliği genel seçimleri yapıldı. 2014 - Irak'taki Speicher katliamında IŞİD, 1.566 Şii Irak Hava Kuvvetleri askeri öğrencisini öldürdü. Bu, tarihin en kanlı ikinci terör saldırısı ve IŞİD tarafından gerçekleştirilen en kanlı saldırı olarak kayıtlara geçti. 2016 - Orlando, Florida'daki bir gey bara düzenlenen saldırıda 49 kişi öldü, 53 kişi yaralandı. Saldırgan Omar Mateen, polisle girdiği silahlı çatışmada öldürüldü. == Doğumlar == 950 - Reizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 63. imparatorudur (ö. 1011) 1107 - Gaozong, Çin'in Song Hanedanı'nın 10. imparatorudur (ö. 1187) 1519 - I. Cosimo, Floransa Dükalığıın II. Dükü ve Toskana Büyük Dükalığının ise I. Büyük Düküdür (ö. 1584) 1819 - Charles Kingsley, İngiliz yazar (ö. 1875) 1827 - Johanna Spyri, İşviçreli yazar (ö. 1901) 1890 - Egon Schiele, Avusturyalı ressam (ö. 1918) 1892 - Djuna Barnes, Amerikalı modernist yazar (ö. 1982) 1897 - Anthony Eden, Britanyalı siyasetçi (ö. 1977) 1899 - Fritz Albert Lipmann, Alman asıllı Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1986) 1908 - Otto Skorzeny, Alman SS askeri (ö. 1975) 1909 - Ali Tantâvi, Suriyeli bilim insanı (ö. 1999) 1910 - Füreyya Koral, Türk seramik sanatçısı (ö. 1997) 1915 - David Rockefeller, Amerikalı bankacı ve iş insanı (ö. 2017) 1924 - George H. W. Bush, ABD'nin 41. Başkanı (ö. 2018) 1926 - Norval White, Amerikalı mimar, tarihçi ve profesör (ö. 2009) 1929 - Anne Frank, Yahudi kızı (günlüğüyle Nazi zulmünü açığa çıkartan) (ö. 1945) 1930 - Adolf Born, Çek ressam, karikatürist ve çizgi film yapımcısı (ö. 2016) 1930 - Otto Schenk, Avusturyalı oyuncu ve tiyatro yönetmeni (ö. 2025) 1931 - Rodney William Whitaker, Amerikalı yazar (ö. 2005) 1934 - Rika Bruins, Hollandalı Olimpiyat yüzücüsü (ö. 2025) 1941 - Chick Corea, İspanyol kökenli Amerikalı caz piyanisti (ö. 2021) 1941 - Roy Harper, İngiliz müzisyen 1943 - Sennur Sezer, Türk şair ve yazar (ö. 2015) 1950 - Oğuz Abadan, Türk müzisyen 1951 - Andranik Markaryan, Ermeni politikacı (ö. 2007) 1953 - Muhammed Rıza Serşar; araştırmacı, edebiyat eleştirmeni, romancı ve yazar 1958 - Barry Michael Cooper, Amerikalı gazeteci, senarist, yazar, yapımcı ve yönetmen (ö. 2025) 1960 - Angela Ahrendts, Amerikalı iş insanı 1965 Gela Dumbadze, Gürcü bürokrat ve siyasetçi Gwen Torrence, Amerikalı atlet 1969 - Heinz-Christian Strache, Avusturyalı politikacı 1973 - Victor Ikpeba, Nijeryalı futbolcu 1974 - Jason Mewes, Amerikalı aktör 1976 - Antawn Jamison, Amerikalı basketbolcu 1976 - Thomas Sørensen, Danimarkalı eski millî kaleci 1979 - Burcu Kaya Koç, Türk voleybol hakemi ve haber spikeri 1979 - Evrim Akın, Türk sinema, televizyon ve tiyatro oyuncusu ve sunucu 1979 - Diego Milito, Arjantinli eski millî futbolcu 1979 - Robyn, İsveçli müzisyen 1979 - Earl Watson, Amerikalı Basketbolcu 1980 - Denis Monastırski, Ukraynalı avukat, siyasetçi ve Ukrayna İçişleri Bakanı (ö. 2023) 1981 - Adriana Lima, Brezilyalı model 1982 - Diem Brown, Amerikalı sunucu ve gazeteci (ö. 2014) 1983 - Anja Rubik, Polonyalı model 1983 - Christine Sinclair, Kanadalı futbolcu 1984 - Bruno Soriano, eski İspanyol futbolcu 1985 - Dave Franco, Amerikalı oyuncu 1986 - Mario Casas, İspanyol oyuncu 1986 - Sergio Rodríguez, İspanyol millî profesyonel basketbolcu 1988 - Eren Derdiyok, İsviçreli millî futbolcudur 1988 - Mauricio Isla, Şilili millî futbolcu 1990 - Umut Gündoğan, Türk futbolcu 1990 - Jrue Holiday, Amerikalı profesyonel basketbolcu 1990 - Cemal Kütahya, Türk hentbolcu (ö. 2023) 1992 - Philippe Coutinho, Brezilyalı millî futbolcu 1994 - Don Toliver, Amerikalı rapçi 1995 - Furkan Soyalp, Türk futbolcu 1995 - Ezgi Dilik, Türk voleybolcu 1995 - Sun Qiaolu, Çinli aktris ve model (ö. 2021) == Ölümler == 816 - III. Leo, Katolik Kilisesi'nin 27 Aralık 795 - 12 Haziran 816 arasında Papa (d. 750) 1124 - Hasan Sabbah, Haşhaşiler tarikatının kurucusu (d. 1050'ler) 1144 - Zemahşerî, İranlı İslam bilgini (d. 1075) 1772 - Marc-Joseph Marion du Fresne, Fransız kâşif (d. 1724) 1816 - Pierre Augereau, Fransız mareşal ve Yüksek meclis üyesi (d. 1757) 1840 - Gerald Griffin, İrlandalı yazar (d. 1803) 1841 - Konstantinos Nikolopoulos, Yunan besteci, arkeolojist ve filolojistdir (d. 1768) 1912 - Frédéric Passy, Fransız ekonomist ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1822) 1932 - Theo Heemskerk, Hollandalı Devrimci-karşıtı politikacı (d. 1852) 1937 - Mikhail Tukhachevsky, Sovyet mareşal ve Kızıl Ordu'nun Genelkurmay Başkanı (d. 1893) 1937 - Mariya Ulyanova, Rus kadın devrimci (d. 1878) 1946 - Hisaichi Terauchi, II. Dünya Savaşı sırasında Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri mareşali (d. 1879) 1968 - Helbert Read, İngiliz şair ve eleştirmen (d. 1893) 1969 - Aleksandr Deyneka, Sovyet-Rus ressam, grafik sanatçısı ve heykeltıraş (d. 1899) 1972 - Edmund Wilson, Amerikalı yazar, eleştirmen ve deneme yazarı (d. 1895) 1978 - Guo Moruo, Çinli yazar, şair, siyasetçi, senaryo yazarı, tarihçi, arkeolog ve antik yazı uzmanı (d. 1892) 1980 - Masayoshi Ōhira, Japon siyasetçi (d. 1910) 1982 - Karl von Frisch, Avusturyalı etolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1886) 1983 - Clemens Holzmeister, Avusturyalı mimar ve tasarımcı (d. 1886) 1983 - Norma Shearer, Kanadalı oyuncu (d. 1902) 1987 - Suavi Koçer, Türk şair ve yazar (d. 1909) 1994 - Menahem Mendel Schneerson, Rusya İmparatorluğu doğumlu Amerikalı Ortodoks Yahudi hahamı (d. 1902) 1996 - Tolga Aşkıner, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1942) 1997 - Bulat Okucava, Gürcü-Ermeni asıllı Sovyet müzisyen, şair ve yazar (d. 1924) 1998 - John Gutmann, Alman asıllı Amerikalı fotoğraf ve resim sanatçısı (d. 1905) 2003 - Gregory Peck, Amerikalı aktör (d. 1916) 2005 - Álvaro Cunhal, Portekizli komünist siyasetçi (d. 1912) 2006 - György Ligeti, Macar-Avusturyalı müzik bestecisi ve müzik öğretmeni (d. 1923) 2008 - Şener Koltuk, Türk deneme pilotu (d. 1951) 2009 - Félix Malloum, Çadlı asker ve siyasetçi (d. 1932) 2011 - Laura Ziskin, Amerikalı film yapımcısı (d. 1950) 2012 - Henry Hill, Amerikalı gangster (d. 1943) 2012 - Elinor Ostrom, Amerikalı siyaset bilimci ve ekonomist (d. 1933) 2012 - Pahiño, İspanyol eski millî futbolcu (d. 1923) 2012 - Sabri Ülker, Türk sanayici ve iş insanı (Ülker Grubu'nun kurucusu) (d. 1920) 2015 - Rick Ducommun, Kanadalı oyuncu ve senarist (d. 1952) 2015 - Sümer Tilmaç, Türk oyuncu (d. 1948) 2015 - Antoni Pitxot, İspanyol ressam (d. 1934) 2016 - Michu Meszaros, Macar asıllı Amerikalı cüce oyuncu, sirk sanatçısı ve dublör (d. 1939) 2016 - Janet Waldo, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1920) 2017 - Piotr Andrejew, Polonyalı film yönetmeni ve senarist (d. 1949) 2017 - Sam Beazley, Britanyalı oyuncu (d. 2016) 2017 - Fernando Martínez Heredia, Kübalı siyasetçi (d. 1939) 2017 - Charles P. Thacker, Amerikalı öncü bilgisayar tasarımcısı (d. 1943) 2019 - Philomena Lynott, İrlandalı yazar ve iş insanı (d. 1930) 2019 - Sylvia Miles, Amerikalı oyuncu (d. 1924) 2020 - Ali Hadi Muhsin, Iraklı profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1967) 2020 - Ricky Valance, Galli pop şarkıcısı (d. 1936) 2020 - Perfecto Yasay Jr., Filipinli siyasetçi (d. 1947) 2021 - Dennis Berry, Amerikalı-Fransız film yönetmeni, aktör ve senarist (d. 1944) 2021 - Igor Zhelezovski, Sovyet-Belaruslu sürat patencisi (d. 1963) 2022 - Philip Bennett, Galli ragbi birliği oyuncusu (d. 1948) 2022 - Sylvie Granger, Fransız modern tarihçi (d. 1955) 2022 - Philip Baker Hall, Amerikalı karakter oyuncusu (d. 1931) 2022 - Heidi Horten, Avusturyalı bir milyarder ve sanat koleksiyoncusuydu (d. 1941) 2022 - Vĕslav Michalik, Çek siyasetçi ve fizikçi (d. 1963) 2023 - Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi ve Başbakan (d. 1936) 2024 - Jerry West, Amerikan eski basketbolcusu (d. 1938) 2025 - Barbara Siciliano, İtalyan voleybolcu (d. 1972) == Tatiller ve özel günler == Rusya Günü (Bağımsızlık Günü) Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 1720, "char_count": 11391, "num_chunks": 16, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.095972", "total_chunks": 16, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 113, "content": "12 Haziran, Miladi takvime göre yılın 163. (artık yıllarda 164.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 202 gün vardır.", "char_count": 112, "token_estimate": 28 }, { "id": "c0001", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 113, "end_char": 1113, "content": "== Olaylar == 1550 - Finlandiya'nın başkenti Helsinki kuruldu. 1826 - Yeniçeri Ocağı'nın yerine Eşkinci Ocağı'nın kurulmasına başlandı. 1898 - Filipinler, İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti. 1908 - Tokat'ta sel felaketi yaşandı. 459 bina zarar gördü, 223 kişi öldü. 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Havza'dan Amasya'ya geçti. 1921 - Yunan taarruzu öncesinde, Yunan Kralı Aleksandros, Başbakanı Venizelos ve Genelkurmay Başkanı İzmir'e geldi. 1924 - Türkiye'nin ilk sanatoryumu olan Heybeliada Sanatoryumu açıldı. 1925 - İstanbul Muallimler Cemiyeti kongresi yapıldı. 1932 - Hicaz Naibi Emir Faysal, Türkiye'yi ziyaret etti. 1935 - Bolivya ve Paraguay, Gran Chaco bölgesinde üç yıldır sürdürdükleri Chaco Savaşı'na bir antlaşmayla son verdi. 1940 - Cumhurbaşkanı İsmet İnönü Başkanlığında toplanan Hükûmet, savaş dışı kalınmasını kararlaştırdı. 1940 - II. Dünya Savaşı: 54 bin kişiden oluşan İngiliz ve Fransız Birlikleri, Manş Denizi sınırında Saint-Valery-en-Caux'da, Alman Generalfeldmarschall Erwin Ro", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0002", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 913, "end_char": 1913, "content": ", savaş dışı kalınmasını kararlaştırdı. 1940 - II. Dünya Savaşı: 54 bin kişiden oluşan İngiliz ve Fransız Birlikleri, Manş Denizi sınırında Saint-Valery-en-Caux'da, Alman Generalfeldmarschall Erwin Rommel'in ordularına teslim oldu. Alman Birlikleri, Paris'e doğru ilerlemeye devam etti. 1941 - Çanakkale açıklarında bir Fransız ticaret gemisi torpillenerek batırıldı. Geminin mürettebatı kurtarılarak İstanbul'a getirildi. 1947 - Büyük Doğu dergisi, Mahkeme kararıyla 4 ay kapatıldı. 1948 - 1956 yılına kadar Macaristan Halk Cumhuriyeti'nde iktidar olan Macar İşçi Partisi kuruldu. 1957 - Kırşehir yeniden il yapıldı. 1958 - Ankara'da Kıbrıs için yapılan mitinge, 150 binden fazla kişi katıldı. 1960 - Geçici Anayasa açıklandı. TBMM'nin bütün hak ve yetkileri, Geçici Anayasa gereğince Millî Birlik Komitesi'ne verildi. 1966 - Keban Barajı'nın temeli atıldı. 1967 - Sovyetler Birliği, uzay aracı \"Venera 4\" Venüs gezegenine yolladı. 1967 - ABD'de ırklar arası evliliği yasaklayan yasalar tamamen lağv", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0003", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 1713, "end_char": 2713, "content": "omitesi'ne verildi. 1966 - Keban Barajı'nın temeli atıldı. 1967 - Sovyetler Birliği, uzay aracı \"Venera 4\" Venüs gezegenine yolladı. 1967 - ABD'de ırklar arası evliliği yasaklayan yasalar tamamen lağvedildi. 1968 - İstanbul Üniversitesi, Deniz Gezmiş önderliğinde öğrenciler tarafından işgal edildi. 1971 - Cumhuriyet Başsavcılığı, Türkiye İşçi Partisi'nin kapatılması için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. 1974 - Hükûmet, Ataş Rafinerisi'ni devletleştireceğini açıkladı. 1975 - Yunanistan, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) üyeliği için resmen başvurdu. 1982 - 12 Eylül Darbesi'nin 17. idamı: 3 Şubat 1976'da kan davası sebebiyle kahve basıp bir kişiyi 5 kurşunla öldüren Şahabettin Ovalı idam edildi. 1984 - Urfa'nın adı, \"Şanlıurfa\" olarak değiştirildi. 1984 - Foto Muhabirleri Derneği kuruldu. 1986 - Ahmet Altan'ın \"Sudaki İz\" adlı romanı \"muzır\" bulundu. Altan ve yayımcısı Erdal Öz hakkında dava açıldı. 1986 - Haydar Dümen'in \"Cinsel Yaşam 2\" adlı kitabı toplatıldı. 1987 - Birleşik Krallık'ta ge", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0004", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 2513, "end_char": 3513, "content": " Ahmet Altan'ın \"Sudaki İz\" adlı romanı \"muzır\" bulundu. Altan ve yayımcısı Erdal Öz hakkında dava açıldı. 1986 - Haydar Dümen'in \"Cinsel Yaşam 2\" adlı kitabı toplatıldı. 1987 - Birleşik Krallık'ta genel seçim yapıldı. Margaret Thatcher önderliğinde Muhafazakârlar 3. kez seçimi kazandı. 1988 - Ankara'da 15 dakika esen 80 kilometre hızındaki rüzgâr ve şiddetli yağmur, arkasında 14 ölü bıraktı. 1989 - Bulgaristan'dan göç eden Türklerin sayısı 90 bin kişiyi buldu. 1990 - Rusya resmen bağımsızlığını ilan etti. 1994 - Boeing 777, Paine Field'den kalkarak ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 2000 - Türkiye'nin ilk uzay kampı, \"Uzay Kampı Türkiye\" açıldı. 2002 - TOFAŞ Kuş Serisi'nin üretimini sonlandırdı. 2004 - Yeni Zelanda'da bir evin tepesine düşen 1,3 kg ağırlığında kondrit tipinden bir gök taşı evde büyük hasara yol açtı, ama can kaybına neden olmadı. 2005 - Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı'na ilk petrol verildi. 2007 - Anayasa Mahkemesi'nin ilk kadın Başkanı Tülay Tuğcu emekliye ayrıldı. 200", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0005", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 3313, "end_char": 4017, "content": "büyük hasara yol açtı, ama can kaybına neden olmadı. 2005 - Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı'na ilk petrol verildi. 2007 - Anayasa Mahkemesi'nin ilk kadın Başkanı Tülay Tuğcu emekliye ayrıldı. 2009 - İran'da cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldı. 2011 - Türkiye'de 2011 TBMM Milletvekilliği genel seçimleri yapıldı. 2014 - Irak'taki Speicher katliamında IŞİD, 1.566 Şii Irak Hava Kuvvetleri askeri öğrencisini öldürdü. Bu, tarihin en kanlı ikinci terör saldırısı ve IŞİD tarafından gerçekleştirilen en kanlı saldırı olarak kayıtlara geçti. 2016 - Orlando, Florida'daki bir gey bara düzenlenen saldırıda 49 kişi öldü, 53 kişi yaralandı. Saldırgan Omar Mateen, polisle girdiği silahlı çatışmada öldürüldü.", "char_count": 704, "token_estimate": 176 }, { "id": "c0006", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 4018, "end_char": 5018, "content": "== Doğumlar == 950 - Reizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 63. imparatorudur (ö. 1011) 1107 - Gaozong, Çin'in Song Hanedanı'nın 10. imparatorudur (ö. 1187) 1519 - I. Cosimo, Floransa Dükalığıın II. Dükü ve Toskana Büyük Dükalığının ise I. Büyük Düküdür (ö. 1584) 1819 - Charles Kingsley, İngiliz yazar (ö. 1875) 1827 - Johanna Spyri, İşviçreli yazar (ö. 1901) 1890 - Egon Schiele, Avusturyalı ressam (ö. 1918) 1892 - Djuna Barnes, Amerikalı modernist yazar (ö. 1982) 1897 - Anthony Eden, Britanyalı siyasetçi (ö. 1977) 1899 - Fritz Albert Lipmann, Alman asıllı Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1986) 1908 - Otto Skorzeny, Alman SS askeri (ö. 1975) 1909 - Ali Tantâvi, Suriyeli bilim insanı (ö. 1999) 1910 - Füreyya Koral, Türk seramik sanatçısı (ö. 1997) 1915 - David Rockefeller, Amerikalı bankacı ve iş insanı (ö. 2017) 1924 - George H. W. Bush, ABD'nin 41. Başkanı (ö. 2018) 1926 - Norval White, Amerikalı mimar, tarihçi ve profesör (ö. 2009) 1929 ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0007", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 4818, "end_char": 5818, "content": "97) 1915 - David Rockefeller, Amerikalı bankacı ve iş insanı (ö. 2017) 1924 - George H. W. Bush, ABD'nin 41. Başkanı (ö. 2018) 1926 - Norval White, Amerikalı mimar, tarihçi ve profesör (ö. 2009) 1929 - Anne Frank, Yahudi kızı (günlüğüyle Nazi zulmünü açığa çıkartan) (ö. 1945) 1930 - Adolf Born, Çek ressam, karikatürist ve çizgi film yapımcısı (ö. 2016) 1930 - Otto Schenk, Avusturyalı oyuncu ve tiyatro yönetmeni (ö. 2025) 1931 - Rodney William Whitaker, Amerikalı yazar (ö. 2005) 1934 - Rika Bruins, Hollandalı Olimpiyat yüzücüsü (ö. 2025) 1941 - Chick Corea, İspanyol kökenli Amerikalı caz piyanisti (ö. 2021) 1941 - Roy Harper, İngiliz müzisyen 1943 - Sennur Sezer, Türk şair ve yazar (ö. 2015) 1950 - Oğuz Abadan, Türk müzisyen 1951 - Andranik Markaryan, Ermeni politikacı (ö. 2007) 1953 - Muhammed Rıza Serşar; araştırmacı, edebiyat eleştirmeni, romancı ve yazar 1958 - Barry Michael Cooper, Amerikalı gazeteci, senarist, yazar, yapımcı ve yönetmen (ö. 2025) 1960 - Angela Ahrendts, Amerikalı ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0008", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 5618, "end_char": 6618, "content": "mmed Rıza Serşar; araştırmacı, edebiyat eleştirmeni, romancı ve yazar 1958 - Barry Michael Cooper, Amerikalı gazeteci, senarist, yazar, yapımcı ve yönetmen (ö. 2025) 1960 - Angela Ahrendts, Amerikalı iş insanı 1965 Gela Dumbadze, Gürcü bürokrat ve siyasetçi Gwen Torrence, Amerikalı atlet 1969 - Heinz-Christian Strache, Avusturyalı politikacı 1973 - Victor Ikpeba, Nijeryalı futbolcu 1974 - Jason Mewes, Amerikalı aktör 1976 - Antawn Jamison, Amerikalı basketbolcu 1976 - Thomas Sørensen, Danimarkalı eski millî kaleci 1979 - Burcu Kaya Koç, Türk voleybol hakemi ve haber spikeri 1979 - Evrim Akın, Türk sinema, televizyon ve tiyatro oyuncusu ve sunucu 1979 - Diego Milito, Arjantinli eski millî futbolcu 1979 - Robyn, İsveçli müzisyen 1979 - Earl Watson, Amerikalı Basketbolcu 1980 - Denis Monastırski, Ukraynalı avukat, siyasetçi ve Ukrayna İçişleri Bakanı (ö. 2023) 1981 - Adriana Lima, Brezilyalı model 1982 - Diem Brown, Amerikalı sunucu ve gazeteci (ö. 2014) 1983 - Anja Rubik, Polonyalı model", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0009", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 6418, "end_char": 7287, "content": "ski, Ukraynalı avukat, siyasetçi ve Ukrayna İçişleri Bakanı (ö. 2023) 1981 - Adriana Lima, Brezilyalı model 1982 - Diem Brown, Amerikalı sunucu ve gazeteci (ö. 2014) 1983 - Anja Rubik, Polonyalı model 1983 - Christine Sinclair, Kanadalı futbolcu 1984 - Bruno Soriano, eski İspanyol futbolcu 1985 - Dave Franco, Amerikalı oyuncu 1986 - Mario Casas, İspanyol oyuncu 1986 - Sergio Rodríguez, İspanyol millî profesyonel basketbolcu 1988 - Eren Derdiyok, İsviçreli millî futbolcudur 1988 - Mauricio Isla, Şilili millî futbolcu 1990 - Umut Gündoğan, Türk futbolcu 1990 - Jrue Holiday, Amerikalı profesyonel basketbolcu 1990 - Cemal Kütahya, Türk hentbolcu (ö. 2023) 1992 - Philippe Coutinho, Brezilyalı millî futbolcu 1994 - Don Toliver, Amerikalı rapçi 1995 - Furkan Soyalp, Türk futbolcu 1995 - Ezgi Dilik, Türk voleybolcu 1995 - Sun Qiaolu, Çinli aktris ve model (ö. 2021)", "char_count": 869, "token_estimate": 217 }, { "id": "c0010", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 7288, "end_char": 8288, "content": "== Ölümler == 816 - III. Leo, Katolik Kilisesi'nin 27 Aralık 795 - 12 Haziran 816 arasında Papa (d. 750) 1124 - Hasan Sabbah, Haşhaşiler tarikatının kurucusu (d. 1050'ler) 1144 - Zemahşerî, İranlı İslam bilgini (d. 1075) 1772 - Marc-Joseph Marion du Fresne, Fransız kâşif (d. 1724) 1816 - Pierre Augereau, Fransız mareşal ve Yüksek meclis üyesi (d. 1757) 1840 - Gerald Griffin, İrlandalı yazar (d. 1803) 1841 - Konstantinos Nikolopoulos, Yunan besteci, arkeolojist ve filolojistdir (d. 1768) 1912 - Frédéric Passy, Fransız ekonomist ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1822) 1932 - Theo Heemskerk, Hollandalı Devrimci-karşıtı politikacı (d. 1852) 1937 - Mikhail Tukhachevsky, Sovyet mareşal ve Kızıl Ordu'nun Genelkurmay Başkanı (d. 1893) 1937 - Mariya Ulyanova, Rus kadın devrimci (d. 1878) 1946 - Hisaichi Terauchi, II. Dünya Savaşı sırasında Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri mareşali (d. 1879) 1968 - Helbert Read, İngiliz şair ve eleştirmen (d. 1893) 1969 - Aleksandr Deyneka, Sovyet-Rus ressam, gr", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0011", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 8088, "end_char": 9088, "content": "chi Terauchi, II. Dünya Savaşı sırasında Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri mareşali (d. 1879) 1968 - Helbert Read, İngiliz şair ve eleştirmen (d. 1893) 1969 - Aleksandr Deyneka, Sovyet-Rus ressam, grafik sanatçısı ve heykeltıraş (d. 1899) 1972 - Edmund Wilson, Amerikalı yazar, eleştirmen ve deneme yazarı (d. 1895) 1978 - Guo Moruo, Çinli yazar, şair, siyasetçi, senaryo yazarı, tarihçi, arkeolog ve antik yazı uzmanı (d. 1892) 1980 - Masayoshi Ōhira, Japon siyasetçi (d. 1910) 1982 - Karl von Frisch, Avusturyalı etolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1886) 1983 - Clemens Holzmeister, Avusturyalı mimar ve tasarımcı (d. 1886) 1983 - Norma Shearer, Kanadalı oyuncu (d. 1902) 1987 - Suavi Koçer, Türk şair ve yazar (d. 1909) 1994 - Menahem Mendel Schneerson, Rusya İmparatorluğu doğumlu Amerikalı Ortodoks Yahudi hahamı (d. 1902) 1996 - Tolga Aşkıner, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1942) 1997 - Bulat Okucava, Gürcü-Ermeni asıllı Sovyet müzisyen, şair ve yazar (d. 1924) 1998 - John Gutma", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0012", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 8888, "end_char": 9888, "content": "u Amerikalı Ortodoks Yahudi hahamı (d. 1902) 1996 - Tolga Aşkıner, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1942) 1997 - Bulat Okucava, Gürcü-Ermeni asıllı Sovyet müzisyen, şair ve yazar (d. 1924) 1998 - John Gutmann, Alman asıllı Amerikalı fotoğraf ve resim sanatçısı (d. 1905) 2003 - Gregory Peck, Amerikalı aktör (d. 1916) 2005 - Álvaro Cunhal, Portekizli komünist siyasetçi (d. 1912) 2006 - György Ligeti, Macar-Avusturyalı müzik bestecisi ve müzik öğretmeni (d. 1923) 2008 - Şener Koltuk, Türk deneme pilotu (d. 1951) 2009 - Félix Malloum, Çadlı asker ve siyasetçi (d. 1932) 2011 - Laura Ziskin, Amerikalı film yapımcısı (d. 1950) 2012 - Henry Hill, Amerikalı gangster (d. 1943) 2012 - Elinor Ostrom, Amerikalı siyaset bilimci ve ekonomist (d. 1933) 2012 - Pahiño, İspanyol eski millî futbolcu (d. 1923) 2012 - Sabri Ülker, Türk sanayici ve iş insanı (Ülker Grubu'nun kurucusu) (d. 1920) 2015 - Rick Ducommun, Kanadalı oyuncu ve senarist (d. 1952) 2015 - Sümer Tilmaç, Türk oyuncu (d. 1948) 2015 - Antoni Pitx", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0013", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 9688, "end_char": 10688, "content": "- Sabri Ülker, Türk sanayici ve iş insanı (Ülker Grubu'nun kurucusu) (d. 1920) 2015 - Rick Ducommun, Kanadalı oyuncu ve senarist (d. 1952) 2015 - Sümer Tilmaç, Türk oyuncu (d. 1948) 2015 - Antoni Pitxot, İspanyol ressam (d. 1934) 2016 - Michu Meszaros, Macar asıllı Amerikalı cüce oyuncu, sirk sanatçısı ve dublör (d. 1939) 2016 - Janet Waldo, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1920) 2017 - Piotr Andrejew, Polonyalı film yönetmeni ve senarist (d. 1949) 2017 - Sam Beazley, Britanyalı oyuncu (d. 2016) 2017 - Fernando Martínez Heredia, Kübalı siyasetçi (d. 1939) 2017 - Charles P. Thacker, Amerikalı öncü bilgisayar tasarımcısı (d. 1943) 2019 - Philomena Lynott, İrlandalı yazar ve iş insanı (d. 1930) 2019 - Sylvia Miles, Amerikalı oyuncu (d. 1924) 2020 - Ali Hadi Muhsin, Iraklı profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1967) 2020 - Ricky Valance, Galli pop şarkıcısı (d. 1936) 2020 - Perfecto Yasay Jr., Filipinli siyasetçi (d. 1947) 2021 - Dennis Berry, Amerikalı-Fransız film yöne", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0014", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 10488, "end_char": 11293, "content": "onel futbolcu ve teknik direktör (d. 1967) 2020 - Ricky Valance, Galli pop şarkıcısı (d. 1936) 2020 - Perfecto Yasay Jr., Filipinli siyasetçi (d. 1947) 2021 - Dennis Berry, Amerikalı-Fransız film yönetmeni, aktör ve senarist (d. 1944) 2021 - Igor Zhelezovski, Sovyet-Belaruslu sürat patencisi (d. 1963) 2022 - Philip Bennett, Galli ragbi birliği oyuncusu (d. 1948) 2022 - Sylvie Granger, Fransız modern tarihçi (d. 1955) 2022 - Philip Baker Hall, Amerikalı karakter oyuncusu (d. 1931) 2022 - Heidi Horten, Avusturyalı bir milyarder ve sanat koleksiyoncusuydu (d. 1941) 2022 - Vĕslav Michalik, Çek siyasetçi ve fizikçi (d. 1963) 2023 - Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi ve Başbakan (d. 1936) 2024 - Jerry West, Amerikan eski basketbolcusu (d. 1938) 2025 - Barbara Siciliano, İtalyan voleybolcu (d. 1972)", "char_count": 805, "token_estimate": 201 }, { "id": "c0015", "section": "== Tatiller ve özel günler ==", "heading_path": "== Tatiller ve özel günler ==", "start_char": 11294, "end_char": 11391, "content": "== Tatiller ve özel günler == Rusya Günü (Bağımsızlık Günü) Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü", "char_count": 97, "token_estimate": 24 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Finlandiya'nın başkenti Helsinki hangi yılda kuruldu?", "answer": "1550", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "Miladi takvime göre yılın 163. veya artık yıllarda 164. günü olan 12 Haziran'da, II. Dünya Savaşı ile ilgili hangi önemli gelişmeler yaşanmıştır?", "answer": "12 Haziran 1940'ta, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü Başkanlığında toplanan Hükûmet, savaş dışı kalınmasını kararlaştırmış; aynı gün 54 bin kişiden oluşan İngiliz ve Fransız Birlikleri, Manş Denizi sınırında Saint-Valery-en-Caux'da, Alman Generalfeldmarschall Erwin Rommel'in ordularına teslim olmuş ve Alman Birlikleri Paris'e doğru ilerlemeye devam etmiştir. Ayrıca 12 Haziran 1941'de Çanakkale açıklarında bir Fransız ticaret gemisi torpillenerek batırılmıştır.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001", "c0002" ], "category": "FACTUAL" } ] }
{ "id": "130bpmquartet_7a489995", "title": "130 Bpm Quartet", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/130_Bpm_Quartet", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:54.418075", "content": "130 Bpm Quartet, Ozan Doğulu'nun 130 Bpm serisinden 3 tane albümünün ve Dağılmak İstiyorum şarkısının yer aldığı bir toplama albümdür. 16 Ocak 2015'te DMC etiketiyle yayımlanmıştır. == Albüm hakkında bilgi == Albüm yapımcılığını Ozan Doğulu'nun üstlendiği albüm bir derleme albümüdür ve 4 diskten oluşmuştur. == Şarkı listesi == CD-1 130 Bpm \"Kaybolan Yıllar\" (Ft. Sezen Aksu) \"Unutmamalı\" (feat. Tarkan) \"Bunlar da Geçer\" (Ft. Kenan Doğulu) \"Alain Delon\" (Ft. Sıla) (Söz: Sıla - Müzik: Ozan Doğulu) \"Ay Yüzlüm\" (Ft. Ferhat Göçer & Funky 'C') \"Bir Garip Yolcuyum\" (Ft. Ajda Pekkan) \"Hata\" (Ft. Mustafa Ceceli) \"Pare Pare\" (Ft. Tarkan) \"Sen Mutlu Ol\" (Ft. Ziynet Sali) \"Herkes Oynuyor\" (feat. Agusev Brass Band) \"Tutamıyorum Zamanı\" (Ft. Kenan Doğulu) \"Öp\" (Ft. Kenan Doğulu) CD-2 130 Bpm Allegro Gidiyorum (feat. Sezen Aksu) Petrol (feat. Ajda Pekkan) Kalp Kalbe Karşı (feat. Kenan Doğulu) Daha (feat. Yalın) Aşkistan (feat. Atiye) Koy Koy Koy (feat. Teoman) Kahır Mektubu (feat. Sibel Can) Yazmışsa Bozmak Olmaz (feat. Murat Boz) Müptelayım Sana (feat. Ziynet Sali) Ayı (feat. Okan Bayülgen) CD-3 130 Bpm Dağılmak İstiyorum (single) Dağılmak İstiyorum (Ft. Model) CD-4 130 Bpm Moderato \"İstanbul İstanbul Olalı\" (Ft. Sezen Aksu) \"Harika\" (Ft. Ajda Pekkan Ft. Kenan Doğulu) \"Namus\" (Ft. Gülşen) \"Meyhaneci\" (Ft. Ebru Gündeş) \"Büyük Yürürüm\" (Ft. Kenan Doğulu) \"Sözlerimi Geri Alamam\" (Ft. Şebnem Ferah) \"Böyle Akşamlar\" (Ft. Model) \"Hangisine Yanayım\" (Ft. Yonca Lodi) \"Haram Geceler\" (Ft. Mustafa Ceceli) \"Naparsan Yap\" (Ft. Ziynet Sali) \"Hoşuna mı Gidiyor\" (Ft. Ece Seçkin) \"Yaşamak Ne Güzel Şey\" (Ft. Burcu Güneş) \"Dans Et\" (Ft. Özlem Tekin) === Ek parça === 14. \"Hoşuna mı Gidiyor\" (DJ Eyüp Remix) == Kaynakça ==", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 263, "char_count": 1716, "num_chunks": 5, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.140422", "total_chunks": 5, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 182, "content": "130 Bpm Quartet, Ozan Doğulu'nun 130 Bpm serisinden 3 tane albümünün ve Dağılmak İstiyorum şarkısının yer aldığı bir toplama albümdür. 16 Ocak 2015'te DMC etiketiyle yayımlanmıştır.", "char_count": 181, "token_estimate": 45 }, { "id": "c0001", "section": "== Albüm hakkında bilgi ==", "heading_path": "== Albüm hakkında bilgi ==", "start_char": 182, "end_char": 309, "content": "== Albüm hakkında bilgi == Albüm yapımcılığını Ozan Doğulu'nun üstlendiği albüm bir derleme albümüdür ve 4 diskten oluşmuştur.", "char_count": 126, "token_estimate": 31 }, { "id": "c0002", "section": "== Şarkı listesi ==", "heading_path": "== Şarkı listesi ==", "start_char": 309, "end_char": 1309, "content": "== Şarkı listesi == CD-1 130 Bpm \"Kaybolan Yıllar\" (Ft. Sezen Aksu) \"Unutmamalı\" (feat. Tarkan) \"Bunlar da Geçer\" (Ft. Kenan Doğulu) \"Alain Delon\" (Ft. Sıla) (Söz: Sıla - Müzik: Ozan Doğulu) \"Ay Yüzlüm\" (Ft. Ferhat Göçer & Funky 'C') \"Bir Garip Yolcuyum\" (Ft. Ajda Pekkan) \"Hata\" (Ft. Mustafa Ceceli) \"Pare Pare\" (Ft. Tarkan) \"Sen Mutlu Ol\" (Ft. Ziynet Sali) \"Herkes Oynuyor\" (feat. Agusev Brass Band) \"Tutamıyorum Zamanı\" (Ft. Kenan Doğulu) \"Öp\" (Ft. Kenan Doğulu) CD-2 130 Bpm Allegro Gidiyorum (feat. Sezen Aksu) Petrol (feat. Ajda Pekkan) Kalp Kalbe Karşı (feat. Kenan Doğulu) Daha (feat. Yalın) Aşkistan (feat. Atiye) Koy Koy Koy (feat. Teoman) Kahır Mektubu (feat. Sibel Can) Yazmışsa Bozmak Olmaz (feat. Murat Boz) Müptelayım Sana (feat. Ziynet Sali) Ayı (feat. Okan Bayülgen) CD-3 130 Bpm Dağılmak İstiyorum (single) Dağılmak İstiyorum (Ft. Model) CD-4 130 Bpm Moderato \"İstanbul İstanbul Olalı\" (Ft. Sezen Aksu) \"Harika\" (Ft. Ajda Pekkan Ft. Kenan Doğulu) \"Namus\" (Ft. Gülşen) \"Meyhaneci\" (F", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0003", "section": "== Şarkı listesi ==", "heading_path": "== Şarkı listesi ==", "start_char": 1109, "end_char": 1644, "content": "ılmak İstiyorum (single) Dağılmak İstiyorum (Ft. Model) CD-4 130 Bpm Moderato \"İstanbul İstanbul Olalı\" (Ft. Sezen Aksu) \"Harika\" (Ft. Ajda Pekkan Ft. Kenan Doğulu) \"Namus\" (Ft. Gülşen) \"Meyhaneci\" (Ft. Ebru Gündeş) \"Büyük Yürürüm\" (Ft. Kenan Doğulu) \"Sözlerimi Geri Alamam\" (Ft. Şebnem Ferah) \"Böyle Akşamlar\" (Ft. Model) \"Hangisine Yanayım\" (Ft. Yonca Lodi) \"Haram Geceler\" (Ft. Mustafa Ceceli) \"Naparsan Yap\" (Ft. Ziynet Sali) \"Hoşuna mı Gidiyor\" (Ft. Ece Seçkin) \"Yaşamak Ne Güzel Şey\" (Ft. Burcu Güneş) \"Dans Et\" (Ft. Özlem Tekin)", "char_count": 535, "token_estimate": 133 }, { "id": "c0004", "section": "=== Ek parça ===", "heading_path": "=== Ek parça ===", "start_char": 1645, "end_char": 1702, "content": "=== Ek parça === 14. \"Hoşuna mı Gidiyor\" (DJ Eyüp Remix)", "char_count": 56, "token_estimate": 14 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "CD-1'de yer alan \"Unutmamalı\" şarkısında kim yer almaktadır?", "answer": "Tarkan.", "related_chunk_ids": [ "c0002" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "Ozan Doğulu'nun 130 Bpm Quartet albümü, 130 Bpm serisindeki üç albümü ve 'Dağılmak İstiyorum' şarkısını disk yapısında nasıl bir araya getirmektedir?", "answer": "130 Bpm Quartet albümü, dört diskten oluşmaktadır. Bu disklerden CD-1 '130 Bpm', CD-2 '130 Bpm Allegro' ve CD-4 '130 Bpm Moderato' isimli üç albümü içerirken, CD-3 ise 'Dağılmak İstiyorum' adlı single'a ayrılmıştır. Bu şekilde üç albüm ve tek şarkı ayrı disklere bölünerek toplama albüm oluşturulmuştur.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001", "c0002" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "143adria_de04d6b6", "title": "143 Adria", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/143_Adria", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:53.156025", "content": "Adria (küçük gezegen tanımı: 143 Adria), Avusturyalı astronom Johann Palisa tarafından 23 Şubat 1875'te Austrian Naval Gözlemevi'nde keşfedilen ve adını Adriyatik Denizi'nden alan oldukça büyük bir Asteroit kuşağı asteroididir. Bu koyu renkli asteroit muhtemelen ilkel bir karbonlu kondritik bileşime sahiptir. Şimdiye kadar, 21 Ağustos 2000'de Japonya'dan Adria tarafından bir yıldız örtülmesi rapor edildi. Bu gözlem sırasında 98 × 86 km ölçülerinde biraz küresel bir şekil gözlendi. Bu asteroitin 2008 yılında Las Cruces, New Mexico'daki Organ Mesa Gözlemevinde yapılan fotometrik gözlemleri, 22,005 ± 0,001 saatlik periyot ve 0,08 ± 0,01 kadirlik parlaklık değişimi ile düzensiz bir ışık eğrisi verdi. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == 143 Adria'nın ışık eğrisi grafiği 3 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Palmer Divide Gözlemevi, BD Warner (2006) Asteroid Lightcurve Database (LCDB) 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., sorgu formu (bilgi 16 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Archived) Küçük Gezegen İsimleri Sözlüğü, Google kitapları Asteroitler ve kuyruklu yıldızların dönüş eğrileri, CdR 29 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Observatoire de Genève, Raoul Behrend Keşif Koşulları: Numaralandırılmış Küçük Gezegenler (1)-(5000) 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Küçük Gezegen Merkezi 143 Adria - AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site Gök günlüğü · Gözlem tahmini · Yörünge bilgisi · Uygun yörünge öğeleri · Gözlem bilgisi JPL Küçük 143 Adria - JPL Small-Body Database En yakın yaklaşmalar · Keşif · Gök günlüğü · Yörünge grafiği · Yörünge öğeleri · Fiziksel parametreler", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 239, "char_count": 1713, "num_chunks": 2, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.121170", "total_chunks": 2, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 706, "content": "Adria (küçük gezegen tanımı: 143 Adria), Avusturyalı astronom Johann Palisa tarafından 23 Şubat 1875'te Austrian Naval Gözlemevi'nde keşfedilen ve adını Adriyatik Denizi'nden alan oldukça büyük bir Asteroit kuşağı asteroididir. Bu koyu renkli asteroit muhtemelen ilkel bir karbonlu kondritik bileşime sahiptir. Şimdiye kadar, 21 Ağustos 2000'de Japonya'dan Adria tarafından bir yıldız örtülmesi rapor edildi. Bu gözlem sırasında 98 × 86 km ölçülerinde biraz küresel bir şekil gözlendi. Bu asteroitin 2008 yılında Las Cruces, New Mexico'daki Organ Mesa Gözlemevinde yapılan fotometrik gözlemleri, 22,005 ± 0,001 saatlik periyot ve 0,08 ± 0,01 kadirlik parlaklık değişimi ile düzensiz bir ışık eğrisi verdi.", "char_count": 705, "token_estimate": 176 }, { "id": "c0001", "section": "== Dış bağlantılar ==", "heading_path": "== Dış bağlantılar ==", "start_char": 721, "end_char": 1713, "content": "== Dış bağlantılar == 143 Adria'nın ışık eğrisi grafiği 3 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Palmer Divide Gözlemevi, BD Warner (2006) Asteroid Lightcurve Database (LCDB) 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., sorgu formu (bilgi 16 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Archived) Küçük Gezegen İsimleri Sözlüğü, Google kitapları Asteroitler ve kuyruklu yıldızların dönüş eğrileri, CdR 29 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Observatoire de Genève, Raoul Behrend Keşif Koşulları: Numaralandırılmış Küçük Gezegenler (1)-(5000) 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Küçük Gezegen Merkezi 143 Adria - AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site Gök günlüğü · Gözlem tahmini · Yörünge bilgisi · Uygun yörünge öğeleri · Gözlem bilgisi JPL Küçük 143 Adria - JPL Small-Body Database En yakın yaklaşmalar · Keşif · Gök günlüğü · Yörünge grafiği · Yörünge öğeleri · Fiziksel parametreler", "char_count": 992, "token_estimate": 248 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "143 Adria'nın ışık eğrisi grafiğini kim yayımladı?", "answer": "BD Warner", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "143 Adria'nın fotometrik gözlemlerle belirlenen ışık eğrisi ve dönme periyodu gibi detaylı verilerine, sağlanan dış bağlantılar aracılığıyla nasıl ulaşılabilir?", "answer": "143 Adria'nın fotometrik gözlemleriyle elde edilen düzensiz ışık eğrisi ve 22,005 ± 0,001 saatlik dönme periyoduna ilişkin bilgiler, Palmer Divide Gözlemevi'nin 143 Adria'nın ışık eğrisi grafiği ve Asteroid Lightcurve Database (LCDB) gibi dış bağlantılar üzerinden incelenebilir.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "1492cennetinkefi_56bdbf5d", "title": "1492: Cennetin Keşfi", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1492%3A_Cennetin_Ke%C5%9Ffi", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:57.415329", "content": "1492: Cennetin Keşfi (İng. 1492: Conquest of Paradise, Fr. 1492 : Christophe Colomb, İsp. 1492: La conquista del paraíso), ABD, Fransa, İspanya, İngiltere ortak yapımı, 1992 çıkışlı tarih filmi. Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı dolayısıyla yapılan iki filmden biri olan 1492: Cennetin Keşfi, bu keşfin Avrupa'daki etkileri ve Kolomb'un yeni dünyadaki yerleşim çabalarını konu alıyor. == Konu == Bilinmeyenin keşfinden yüzyıllar önce doğuya doğru bir deniz yolculuğu hazırlığı vardı. Kolomb'un mücadelesi Avrupa'nın sıkışmaya başlayan toplumlarına yeni bir yerleşim yeri bulup uygar toplumun yeni topraklara yerleşmesini sağlamaktı. Hiçbir şekilde maddiyatı, mürettebatı ve teknesi olmayan Kolomb yedi uzun yıldan sonra sefere parasal kaynak sağlamak için finansör bulup seyahatine başlamak istiyordu. Buna gerekli para ve izni alabilmek için Kraliçe Isabel'i ikna eder. Isabel ise Kolomb'a parayı verip onun ile birlikte bu yolculuğa çıkar. Keşfetmek istediği yeni topraklarda altın ve şeref peşindedir. Keşif rotasını Çin'e çevirir. Kolomb, aylar süren seyahati sonrası Kuzey Amerika'nın kıyı adalarını tesadüfen bulur. İspanya için sömürge kurabileceği dünyaya ait yeni cennet karayı hayal eder. Ama bir problem vardır. Yeni Dünya'da yaşayan yerliler zaten oradadırlar ve Kolomb'tan önce yaşamlarını sürdüre gelmektedirler. Kolomb yerlilere İspanya'ya döneceğini, orada bu yeni keşfettiği toprakları anlatacağını, binlerce İspanyol ile bu yeni topraklara geri döneceğini anlatır. == Karakterler ==", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 203, "char_count": 1514, "num_chunks": 3, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.165412", "total_chunks": 3, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 399, "content": "1492: Cennetin Keşfi (İng. 1492: Conquest of Paradise, Fr. 1492 : Christophe Colomb, İsp. 1492: La conquista del paraíso), ABD, Fransa, İspanya, İngiltere ortak yapımı, 1992 çıkışlı tarih filmi. Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı dolayısıyla yapılan iki filmden biri olan 1492: Cennetin Keşfi, bu keşfin Avrupa'daki etkileri ve Kolomb'un yeni dünyadaki yerleşim çabalarını konu alıyor.", "char_count": 398, "token_estimate": 99 }, { "id": "c0001", "section": "== Konu ==", "heading_path": "== Konu ==", "start_char": 399, "end_char": 1399, "content": "== Konu == Bilinmeyenin keşfinden yüzyıllar önce doğuya doğru bir deniz yolculuğu hazırlığı vardı. Kolomb'un mücadelesi Avrupa'nın sıkışmaya başlayan toplumlarına yeni bir yerleşim yeri bulup uygar toplumun yeni topraklara yerleşmesini sağlamaktı. Hiçbir şekilde maddiyatı, mürettebatı ve teknesi olmayan Kolomb yedi uzun yıldan sonra sefere parasal kaynak sağlamak için finansör bulup seyahatine başlamak istiyordu. Buna gerekli para ve izni alabilmek için Kraliçe Isabel'i ikna eder. Isabel ise Kolomb'a parayı verip onun ile birlikte bu yolculuğa çıkar. Keşfetmek istediği yeni topraklarda altın ve şeref peşindedir. Keşif rotasını Çin'e çevirir. Kolomb, aylar süren seyahati sonrası Kuzey Amerika'nın kıyı adalarını tesadüfen bulur. İspanya için sömürge kurabileceği dünyaya ait yeni cennet karayı hayal eder. Ama bir problem vardır. Yeni Dünya'da yaşayan yerliler zaten oradadırlar ve Kolomb'tan önce yaşamlarını sürdüre gelmektedirler. Kolomb yerlilere İspanya'ya döneceğini, orada bu yeni keşf", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0002", "section": "== Konu ==", "heading_path": "== Konu ==", "start_char": 1199, "end_char": 1496, "content": "ı hayal eder. Ama bir problem vardır. Yeni Dünya'da yaşayan yerliler zaten oradadırlar ve Kolomb'tan önce yaşamlarını sürdüre gelmektedirler. Kolomb yerlilere İspanya'ya döneceğini, orada bu yeni keşfettiği toprakları anlatacağını, binlerce İspanyol ile bu yeni topraklara geri döneceğini anlatır.", "char_count": 297, "token_estimate": 74 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Kolomb'a sefere çıkması için kim finansal destek ve izin sağladı?", "answer": "Kraliçe Isabel", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "1492: Cennetin Keşfi filminin ele aldığı Kristof Kolomb'un yeni dünyadaki yerleşim çabaları ve Avrupa'daki etkileri konusu, metinde açıklanan Kolomb'un hangi motivasyonları ve karşılaştığı temel zorluklarla şekillenmektedir?", "answer": "Kolomb, Avrupa'nın sıkışan toplumları için yeni bir yerleşim yeri bulmayı amaçlamış ve yedi yıl süren finansman arayışının ardından Kraliçe Isabel'i ikna etmiştir. Yeni kıyılarda İspanya için sömürge kurma hayali, onun yerleşim çabalarını tanımlarken, bu topraklarda zaten yaşayan yerlilerin varlığı da karşılaştığı temel zorluklardan birini oluşturur.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "14kasm_5abac789", "title": "14 Kasım", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/14_Kas%C4%B1m", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:56.830943", "content": "14 Kasım, Miladi takvime göre yılın 318. (artık yıllarda 319.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 47 gün vardır. == Olaylar == 1889 - New York World çalışanı Nellie Bly, 40.071 kilometre sürecek olan Dünya seyahatine başladı. Seyahatine esin kaynağı olan Seksen Günde Devr-i Âlem'in yazarı Jules Verne ile de bu seyahati sırasında tanıştı. 1914 - Fuat Uzkınay, ilk Türk filmi sayılan \"Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı\"nı çekti. 1914 - Osmanlı I. Dünya Savaşına girdikten sonra, Almanların telkiniyle, İngiliz sömürgesi olan İslam topluluklarında isyanlar çıkarmak için Padişah V. Mehmet tarafından “Cihad-ı Ekber” 14 Kasım'da ilan edilmiştir. 1918 - Çekoslovakya'da cumhuriyet ilan edildi. 1922 - BBC, Birleşik Krallık'ta radyo yayınlarına başladı. 1922 - Tekirdağ'ın Malkara ilçesinin kurtuluşu. 1925 - Sivas'ta bazı kişiler şapka inkılabına karşı duvarlara yazılar astı. İmamzade Mehmet Necati, bu nedenle idama mahkûm oldu. 1940 - Birleşik Krallık'ın Coventry şehri hava saldırısına uğradı; 100 sivil öldü. 1941 - Türkçe Terimler Cep Kılavuzu yüksek okul öğretmenlerine dağıtıldı. 1944 - Ahıska Türkleri'nin Ahıska'dan sürülmesi. 1958 - Hukuk Profesörü Ragıp Sarıca, \"Gazetecilerin tevkif edildiği yerde demokrasi yoktur\" dedi. 1960 - Yassıada duruşmalarında, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'yla ilgili döviz yolsuzluğu davası başladı. Aynı gün, eski Başbakan Adnan Menderes’in yargılandığı \"Bebek Davası\"nda delil olarak bebeğin kemikleri Ankara'dan getirildi. 1964 - Amerikalı aktör Kirk Douglas, \"iyi niyet elçisi\" olarak Türkiye'ye geldi. Başbakan İsmet İnönü, Douglas'ı kabul etti. 1969 - Muammer Kaddafi, Libya'daki bütün yabancı bankaları kamulaştırdı. 1969 - NASA, Ay yüzeyindeki ikinci insanlı görev için Apollo 12 uzay aracını fırlattı. 1971 - Mariner 9, Mars gezegenine ulaştı ve başka bir gezegenin yörüngesinde dönen ilk uzay aracı olma unvanını kazandı. 1972 - İsmet İnönü, 5 Kasım'da CHP'den, bugün de milletvekilliğinden istifa etti. 1975 - İspanya, Batı Sahra'daki egemenlik hakkından vazgeçti. 1976 - Çayırhan Termik Santrali ve Kömür Üretim Tesislerinin temeli atıldı. 1983 - Barış Derneği davası sonuçlandı. 18 kişi 8 yıl, 5 kişi de 5 yıl hapis cezasına mahkûm oldu. 1984 - Türkiye millî futbol takımı, kendi sahasında İngiltere'ye 8-0 yenildi. 1985 - Demokratik Sol Parti (DSP), Bülent Ecevit önderliğinde kuruldu. 1991 - Anadoluhisarı açıklarında koyun yüklü bir yabancı gemi, başka bir yabancı bandıralı gemiyle çarpıştı; 2 gemici kayboldu, 22 bin koyun boğuldu. 1993 - Naim Süleymanoğlu, Dünya Halter Şampiyonası'nda üç altın madalya kazandı. 2002 - 1993'te 2 CIA mensubunu öldürmekten mahkûm olan Pakistanlı Aimal Han Kasi, Virginia'da zehirli iğneyle idam edildi. 2016 - Yeni Zelanda'nın Christchurch şehrinde 7,8 şiddetinde deprem meydana geldi. 2 kişi öldü. == Doğumlar == 1663 - Friedrich Wilhelm Zachau, Alman müzisyen ve besteci (ö. 1712) 1719 - Leopold Mozart, Alman besteci ve müzisyen (Wolfgang Amadeus Mozart'ın babası) (ö. 1787) 1765 - Robert Fulton, Amerikalı mucit (ö. 1815) 1771 - Xavier Bichat, Fransız anatomi bilgini ve fizyolog (ö. 1802) 1774 - Gaspare Spontini, İtalyan besteci (ö. 1851) 1797 - Charles Lyell, İskoç jeolog (ö. 1875) 1803 - Jacob Abbott, Amerikalı çocuk kitapları yazarı (ö. 1879) 1812 - Aleardo Aleardi, İtalyan şair (ö. 1878) 1838 - August Šenoa, Hırvat romancı, eleştirmen, editör, şair ve oyun yazarı (ö. 1881) 1840 - Claude Monet, Fransız empresyonist ressam (ö. 1926) 1861 - Frederick Jackson Turner, Amerikalı tarihçi (ö. 1932) 1863 - Leo Hendrik Baekeland, Belçika asıllı Amerikalı kimyacı (ö. 1944) 1875 - Jakob Schaffner, İsviçreli romancı (ö. 1944) 1877 - Norman Brookes, Avustralyalı tenisçi (ö. 1968) 1878 - Julie Manet, Fransız ressam (ö. 1966) 1889 - Jawaharlal Nehru, Hindistan'ın ilk Başbakanı (ö. 1964) 1891 - Frederick Banting, Kanadalı tıp doktoru ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1941) 1900 - Aaron Copland, Amerikalı besteci ve En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü sahibi (ö.1990) 1906 - Louise Brooks, Amerikalı sinema oyuncusu ve dansçı (ö. 1985) 1907 - Astrid Lindgren, İsveçli çocuk kitapları yazarı (ö. 2002) 1907 - Howard W. Hunter, Amerikalı dini lider (ö. 1995) 1908 - Joseph Raymond McCarthy, Amerikalı senatör (ö. 1957) 1910 - Eric Malpass, İngiliz romancı (ö. 1996) 1917 - Park Chung-hee, Güney Koreli asker ve siyasetçi (ö. 1979) 1919 - Salah Birsel, Türk şair ve deneme yazarı (ö. 1999) 1922 - Butros Butros-Gali, Mısırlı diplomat ve Birleşmiş Milletler'in 6. Genel Sekreteri (ö. 2016) 1922 - Veronica Lake, Amerikalı aktris (ö. 1973) 1924 - Leonid Kogan, Sovyet kemancı (ö. 1982) 1926 - Marc Aryan, Ermeni asıllı Belçikalı şarkıcı (ö. 1985) 1927 - Narciso Yepes, İspanyol klasik gitar sanatçısı (ö. 1997) 1930 - Monique Mercure, Kanadalı oyuncu (ö. 2020) 1930 - Edward Higgins White, test pilotu ve NASA astronotu (ö. 1967) 1932 - Gunter Sachs, Alman fotoğrafçı ve yazar (ö. 2011) 1934 - Dave Mackay, İskoç eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2015) 1934 - Ellis Marsalis Jr., Amerikalı caz piyanisti ve müzik eğitimcisi (ö. 2020) 1935 Hüseyin, Ürdün Kralı (ö. 1999) Lefteris Papadopulos, Yunan şarkı sözü yazarı, şair ve gazeteci 1937 - Önder Sav, Türk siyasetçi 1941 - Güler Ökten, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1942 - Natalia Gutman, Rus çellist 1943 - Valeri Hlevinski, Sovyet-Rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2021) 1944 Karen Armstrong, İngiliz yazar ve tarihçi Nazlı Ilıcak, Türk gazeteci 1948 - III. Charles, Birleşik Krallık ve Commonwealth bölgesi üyesi 14 ülkenin kralı 1950 - Şener Üşümezsoy, Türk yer bilimci, deprem bilimci, akademisyen ve yazar 1951 - Zhang Yimou, Çinli film yönetmeni 1952 - Maggie Roswell, Amerikalı seslendirme sanatçısı 1953 - Dominique de Villepin, Fransız siyasetçi 1954 Bernard Hinault, Fransız eski yol bisikleti yarışçısı Condoleezza Rice, Amerikalı siyasetçi ve Dışişleri Bakanı Eliseo Salazar, Şilili otomobil yarışçısı Yanni, Yunan besteci 1955 - Jack Sikma, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu 1956 - Peter R. de Vries, Hollandalı araştırmacı gazeteci, politikacı ve program yapımcısı (ö. 2021) 1959 - Paul McGann, İngiliz oyuncu 1962 - Laura San Giacomo, Amerikalı oyuncu 1964 - Patrick Warburton, Amerikalı stand-up komedyeni, aktör, ses sanatçısı ve komedyen 1969 - Butch Walker, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı 1970 - Brendan Benson, Amerikalı şarkı sözü yazarı ve müzisyen 1972 Matt Bloom, Amerikalı profesyonel güreşçi Josh Duhamel, Amerikalı sinema ve televizyon oyuncusu Edyta Górniak, Polonyalı şarkıcı 1973 - Adina Howard, Amerikalı R&B şarkıcısı 1975 Travis Barker, Amerikalı müzisyen ve yapımcı Luizão, Brezilyalı futbolcu 1975 - Gary Vaynerchuk, Belaruslu–Amerikalı girişimci ve motivasyon konuşmacısı 1977 - Obie Trice, Amerikalı rapçi 1978 - Michala Banas, Yeni Zelandalı televizyon oyuncusu ve şarkıcı 1979 Olga Kurylenko, Ukraynalı-Fransız oyuncu ve model Miguel Sabah, Meksikalı futbolcu 1981 Vanessa Bayer, Amerikalı oyuncu ve komedyen Russell Tovey, İngiliz oyuncu 1982 - Joy Williams, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı 1983 - Chelsea Wolfe, Amerikalı şarkıcı-şarkı yazarı ve müzisyen 1984 - Marija Šerifović, Sırp şarkıcı 1985 - Thomas Vermaelen, Belçikalı futbolcu 1987 - Yorgos Yeoryiadis, Yunan millî futbolcu 1989 Vlad Chiricheș, Rumen millî futbolcu Jake Livermore, İngiliz millî futbolcu 1990 - Roman Bürki, İsviçreli millî futbolcu 1991 - Graham Patrick Martin, Amerikalı oyuncu 1992 - Burak Tozkoparan, Türk oyuncu ve müzisyen 1993 - Samuel Umtiti, Kamerun asıllı Fransız millî futbolcu 1994 - Bubacarr Sanneh, Gambiyalı millî futbolcu 1997 - Axel Tuanzebe, Demokratik Kongo asıllı İngiliz futbolcudur 1997 - Noussair Mazraoui, Faslı millî futbolcu 1997 - Christopher Nkunku, Fransız futbolcu == Ölümler == 565 - I. Justinianus, Bizans İmparatoru (d. 482-483) 976 - Taizu, Çin'in Song Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 927) 1263 - Aleksandr Nevski, Novgorod'un Büyük Prensi ve Rus savaş kahramanı (d. 1220) 1359 - Gregori Palamas, Selanik Başpiskoposu, teolog ve mistik (d. 1296) 1533 - Piri Mehmet Paşa, Osmanlı sadrazamı (d. 1458) 1716 - Gottfried Wilhelm Leibniz, Alman filozof (d. 1646) 1831 - Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Alman filozof (d. 1770) 1844 - Flora Tristan, Fransız yazar, sosyalist ve kadın hakları savunucusu (d. 1803) 1908 - Guangxu, Qing (Mançu) hanedanının dokuzuncu imparatoru (1875-1908) (d. 1871) 1909 - Joshua Slocum, Amerikalı denizci, gezgin ve yazar (d. 1844) 1928 - Şekerci Cemil Bey, klasik Türk müziği bestecisi (d. 1867) 1946 - Manuel de Falla, İspanyol besteci ve piyanist (d. 1876) 1950 - Orhan Veli Kanık, Türk şair (d. 1914) 1962 - Manuel Gálvez, Arjantinli yazar ve şair (d. 1882) 1966 - Steingrímur Steinþórsson, İzlanda Başbakanı (d. 1893) 1985 - Wellington Koo, Çin Cumhurbaşkanı (d. 1888) 1991 - Tony Richardson, İngiliz sinema yönetmeni ve Oscar ödülü sahibi (d. 1928) 1992 - Ernst Happel, Avusturyalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1925) 1997 - Eddie Arcaro, Amerikalı jokey (d. 1916) 2001 - Juan Carlos Lorenzo, Arjantinli futbolcu ve teknik direktör (d. 1922) 2011 - Esin Afşar, Türk ses sanatçısı, yazar, çevirmen, tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1936) 2014 - Diem Brown, Amerikalı sunucu ve gazeteci (d. 1982) 2014 - Murteza Paşayi, İranlı müzisyen, besteci ve pop şarkıcısı (d. 1984) 2015 - Nick Bockwinkel, Amerikalı eski profesyonel güreşçi ve çalıştırıcı (d. 1934) 2016 - Vladimir Belov, Soyvet-Rus eski hentbolcu (d. 1958) 2016 - Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (d. 1955) 2016 - Janet Wright, İngiliz-Kanadalı kadın oyuncu (d. 1945) 2017 - İsmet Iraz, Türk taekwondocu (d. 1936) 2017 - Shyama, Pakistan doğumlu Hint oyuncu (d. 1935) 2018 - Rolf Hoppe, Alman tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1930) 2018 - Mario Suárez, Venezuelalı halk müziği şarkıcısı ve müzisyeni (d. 1926) 2019 - María Baxa, İtalyan-Sırp sinema oyuncusu (d. 1943) 2019 - Branko Lustig, Hırvat film yapımcısı (d. 1932) 2020 - Armen Cigarhanyan, Ermeni-Sovyet aktör ve tiyatro yönetmeni (d. 1935) 2020 - Lindy McDaniel, Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (d. 1935) 2020 - Hasan Muratović, Boşnak akademisyen ve siyasetçi (d. 1940) 2020 - Kay Wiestål, İsveçli futbolcu ve girişimci (d. 1940) 2021 - Etel Adnan, Lübnan asıllı Amerikalı şair, ressam, yazar ve entelektüel (d. 1925) 2021 - Heath Freeman, Amerikalı aktör (d. 1980) 2022 - Pappu, Hint görüntü yönetmeni (d. 1978) 2022 - Aleksandr Sloboda, Belaruslu siyasetçi (d. 1920 == Tatiller ve özel günler == Dünya Diyabet Günü", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 1587, "char_count": 10463, "num_chunks": 16, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.157814", "total_chunks": 16, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 110, "content": "14 Kasım, Miladi takvime göre yılın 318. (artık yıllarda 319.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 47 gün vardır.", "char_count": 109, "token_estimate": 27 }, { "id": "c0001", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 110, "end_char": 1110, "content": "== Olaylar == 1889 - New York World çalışanı Nellie Bly, 40.071 kilometre sürecek olan Dünya seyahatine başladı. Seyahatine esin kaynağı olan Seksen Günde Devr-i Âlem'in yazarı Jules Verne ile de bu seyahati sırasında tanıştı. 1914 - Fuat Uzkınay, ilk Türk filmi sayılan \"Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı\"nı çekti. 1914 - Osmanlı I. Dünya Savaşına girdikten sonra, Almanların telkiniyle, İngiliz sömürgesi olan İslam topluluklarında isyanlar çıkarmak için Padişah V. Mehmet tarafından “Cihad-ı Ekber” 14 Kasım'da ilan edilmiştir. 1918 - Çekoslovakya'da cumhuriyet ilan edildi. 1922 - BBC, Birleşik Krallık'ta radyo yayınlarına başladı. 1922 - Tekirdağ'ın Malkara ilçesinin kurtuluşu. 1925 - Sivas'ta bazı kişiler şapka inkılabına karşı duvarlara yazılar astı. İmamzade Mehmet Necati, bu nedenle idama mahkûm oldu. 1940 - Birleşik Krallık'ın Coventry şehri hava saldırısına uğradı; 100 sivil öldü. 1941 - Türkçe Terimler Cep Kılavuzu yüksek okul öğretmenlerine dağıtıldı. 1944 - Ahıska Türkler", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0002", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 910, "end_char": 1910, "content": "le idama mahkûm oldu. 1940 - Birleşik Krallık'ın Coventry şehri hava saldırısına uğradı; 100 sivil öldü. 1941 - Türkçe Terimler Cep Kılavuzu yüksek okul öğretmenlerine dağıtıldı. 1944 - Ahıska Türkleri'nin Ahıska'dan sürülmesi. 1958 - Hukuk Profesörü Ragıp Sarıca, \"Gazetecilerin tevkif edildiği yerde demokrasi yoktur\" dedi. 1960 - Yassıada duruşmalarında, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'yla ilgili döviz yolsuzluğu davası başladı. Aynı gün, eski Başbakan Adnan Menderes’in yargılandığı \"Bebek Davası\"nda delil olarak bebeğin kemikleri Ankara'dan getirildi. 1964 - Amerikalı aktör Kirk Douglas, \"iyi niyet elçisi\" olarak Türkiye'ye geldi. Başbakan İsmet İnönü, Douglas'ı kabul etti. 1969 - Muammer Kaddafi, Libya'daki bütün yabancı bankaları kamulaştırdı. 1969 - NASA, Ay yüzeyindeki ikinci insanlı görev için Apollo 12 uzay aracını fırlattı. 1971 - Mariner 9, Mars gezegenine ulaştı ve başka bir gezegenin yörüngesinde dönen ilk uzay aracı olma unvanını kazandı. 1972 - İsmet İnönü, 5 Kası", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0003", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 1710, "end_char": 2710, "content": " insanlı görev için Apollo 12 uzay aracını fırlattı. 1971 - Mariner 9, Mars gezegenine ulaştı ve başka bir gezegenin yörüngesinde dönen ilk uzay aracı olma unvanını kazandı. 1972 - İsmet İnönü, 5 Kasım'da CHP'den, bugün de milletvekilliğinden istifa etti. 1975 - İspanya, Batı Sahra'daki egemenlik hakkından vazgeçti. 1976 - Çayırhan Termik Santrali ve Kömür Üretim Tesislerinin temeli atıldı. 1983 - Barış Derneği davası sonuçlandı. 18 kişi 8 yıl, 5 kişi de 5 yıl hapis cezasına mahkûm oldu. 1984 - Türkiye millî futbol takımı, kendi sahasında İngiltere'ye 8-0 yenildi. 1985 - Demokratik Sol Parti (DSP), Bülent Ecevit önderliğinde kuruldu. 1991 - Anadoluhisarı açıklarında koyun yüklü bir yabancı gemi, başka bir yabancı bandıralı gemiyle çarpıştı; 2 gemici kayboldu, 22 bin koyun boğuldu. 1993 - Naim Süleymanoğlu, Dünya Halter Şampiyonası'nda üç altın madalya kazandı. 2002 - 1993'te 2 CIA mensubunu öldürmekten mahkûm olan Pakistanlı Aimal Han Kasi, Virginia'da zehirli iğneyle idam edildi. 2016", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0004", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 2510, "end_char": 2801, "content": "aim Süleymanoğlu, Dünya Halter Şampiyonası'nda üç altın madalya kazandı. 2002 - 1993'te 2 CIA mensubunu öldürmekten mahkûm olan Pakistanlı Aimal Han Kasi, Virginia'da zehirli iğneyle idam edildi. 2016 - Yeni Zelanda'nın Christchurch şehrinde 7,8 şiddetinde deprem meydana geldi. 2 kişi öldü.", "char_count": 291, "token_estimate": 72 }, { "id": "c0005", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 2802, "end_char": 3802, "content": "== Doğumlar == 1663 - Friedrich Wilhelm Zachau, Alman müzisyen ve besteci (ö. 1712) 1719 - Leopold Mozart, Alman besteci ve müzisyen (Wolfgang Amadeus Mozart'ın babası) (ö. 1787) 1765 - Robert Fulton, Amerikalı mucit (ö. 1815) 1771 - Xavier Bichat, Fransız anatomi bilgini ve fizyolog (ö. 1802) 1774 - Gaspare Spontini, İtalyan besteci (ö. 1851) 1797 - Charles Lyell, İskoç jeolog (ö. 1875) 1803 - Jacob Abbott, Amerikalı çocuk kitapları yazarı (ö. 1879) 1812 - Aleardo Aleardi, İtalyan şair (ö. 1878) 1838 - August Šenoa, Hırvat romancı, eleştirmen, editör, şair ve oyun yazarı (ö. 1881) 1840 - Claude Monet, Fransız empresyonist ressam (ö. 1926) 1861 - Frederick Jackson Turner, Amerikalı tarihçi (ö. 1932) 1863 - Leo Hendrik Baekeland, Belçika asıllı Amerikalı kimyacı (ö. 1944) 1875 - Jakob Schaffner, İsviçreli romancı (ö. 1944) 1877 - Norman Brookes, Avustralyalı tenisçi (ö. 1968) 1878 - Julie Manet, Fransız ressam (ö. 1966) 1889 - Jawaharlal Nehru, Hindistan'ın ilk Başbakanı (ö. 1964) 1891 ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0006", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 3602, "end_char": 4602, "content": "fner, İsviçreli romancı (ö. 1944) 1877 - Norman Brookes, Avustralyalı tenisçi (ö. 1968) 1878 - Julie Manet, Fransız ressam (ö. 1966) 1889 - Jawaharlal Nehru, Hindistan'ın ilk Başbakanı (ö. 1964) 1891 - Frederick Banting, Kanadalı tıp doktoru ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1941) 1900 - Aaron Copland, Amerikalı besteci ve En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü sahibi (ö.1990) 1906 - Louise Brooks, Amerikalı sinema oyuncusu ve dansçı (ö. 1985) 1907 - Astrid Lindgren, İsveçli çocuk kitapları yazarı (ö. 2002) 1907 - Howard W. Hunter, Amerikalı dini lider (ö. 1995) 1908 - Joseph Raymond McCarthy, Amerikalı senatör (ö. 1957) 1910 - Eric Malpass, İngiliz romancı (ö. 1996) 1917 - Park Chung-hee, Güney Koreli asker ve siyasetçi (ö. 1979) 1919 - Salah Birsel, Türk şair ve deneme yazarı (ö. 1999) 1922 - Butros Butros-Gali, Mısırlı diplomat ve Birleşmiş Milletler'in 6. Genel Sekreteri (ö. 2016) 1922 - Veronica Lake, Amerikalı aktris (ö. 1973) 1924 - Leonid Kogan, Sovyet kemancı (ö. 1982) 19", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0007", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 4402, "end_char": 5402, "content": "99) 1922 - Butros Butros-Gali, Mısırlı diplomat ve Birleşmiş Milletler'in 6. Genel Sekreteri (ö. 2016) 1922 - Veronica Lake, Amerikalı aktris (ö. 1973) 1924 - Leonid Kogan, Sovyet kemancı (ö. 1982) 1926 - Marc Aryan, Ermeni asıllı Belçikalı şarkıcı (ö. 1985) 1927 - Narciso Yepes, İspanyol klasik gitar sanatçısı (ö. 1997) 1930 - Monique Mercure, Kanadalı oyuncu (ö. 2020) 1930 - Edward Higgins White, test pilotu ve NASA astronotu (ö. 1967) 1932 - Gunter Sachs, Alman fotoğrafçı ve yazar (ö. 2011) 1934 - Dave Mackay, İskoç eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2015) 1934 - Ellis Marsalis Jr., Amerikalı caz piyanisti ve müzik eğitimcisi (ö. 2020) 1935 Hüseyin, Ürdün Kralı (ö. 1999) Lefteris Papadopulos, Yunan şarkı sözü yazarı, şair ve gazeteci 1937 - Önder Sav, Türk siyasetçi 1941 - Güler Ökten, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1942 - Natalia Gutman, Rus çellist 1943 - Valeri Hlevinski, Sovyet-Rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2021) 1944 Karen Armstrong, İngiliz yazar ve t", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0008", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 5202, "end_char": 6202, "content": " Ökten, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1942 - Natalia Gutman, Rus çellist 1943 - Valeri Hlevinski, Sovyet-Rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2021) 1944 Karen Armstrong, İngiliz yazar ve tarihçi Nazlı Ilıcak, Türk gazeteci 1948 - III. Charles, Birleşik Krallık ve Commonwealth bölgesi üyesi 14 ülkenin kralı 1950 - Şener Üşümezsoy, Türk yer bilimci, deprem bilimci, akademisyen ve yazar 1951 - Zhang Yimou, Çinli film yönetmeni 1952 - Maggie Roswell, Amerikalı seslendirme sanatçısı 1953 - Dominique de Villepin, Fransız siyasetçi 1954 Bernard Hinault, Fransız eski yol bisikleti yarışçısı Condoleezza Rice, Amerikalı siyasetçi ve Dışişleri Bakanı Eliseo Salazar, Şilili otomobil yarışçısı Yanni, Yunan besteci 1955 - Jack Sikma, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu 1956 - Peter R. de Vries, Hollandalı araştırmacı gazeteci, politikacı ve program yapımcısı (ö. 2021) 1959 - Paul McGann, İngiliz oyuncu 1962 - Laura San Giacomo, Amerikalı oyuncu 1964 - Patrick Warburton, Amerikalı st", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0009", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 6002, "end_char": 7002, "content": "e Vries, Hollandalı araştırmacı gazeteci, politikacı ve program yapımcısı (ö. 2021) 1959 - Paul McGann, İngiliz oyuncu 1962 - Laura San Giacomo, Amerikalı oyuncu 1964 - Patrick Warburton, Amerikalı stand-up komedyeni, aktör, ses sanatçısı ve komedyen 1969 - Butch Walker, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı 1970 - Brendan Benson, Amerikalı şarkı sözü yazarı ve müzisyen 1972 Matt Bloom, Amerikalı profesyonel güreşçi Josh Duhamel, Amerikalı sinema ve televizyon oyuncusu Edyta Górniak, Polonyalı şarkıcı 1973 - Adina Howard, Amerikalı R&B şarkıcısı 1975 Travis Barker, Amerikalı müzisyen ve yapımcı Luizão, Brezilyalı futbolcu 1975 - Gary Vaynerchuk, Belaruslu–Amerikalı girişimci ve motivasyon konuşmacısı 1977 - Obie Trice, Amerikalı rapçi 1978 - Michala Banas, Yeni Zelandalı televizyon oyuncusu ve şarkıcı 1979 Olga Kurylenko, Ukraynalı-Fransız oyuncu ve model Miguel Sabah, Meksikalı futbolcu 1981 Vanessa Bayer, Amerikalı oyuncu ve komedyen Russell Tovey, İngiliz oyuncu 1982 - Joy Willia", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0010", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 6802, "end_char": 7719, "content": "cusu ve şarkıcı 1979 Olga Kurylenko, Ukraynalı-Fransız oyuncu ve model Miguel Sabah, Meksikalı futbolcu 1981 Vanessa Bayer, Amerikalı oyuncu ve komedyen Russell Tovey, İngiliz oyuncu 1982 - Joy Williams, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı 1983 - Chelsea Wolfe, Amerikalı şarkıcı-şarkı yazarı ve müzisyen 1984 - Marija Šerifović, Sırp şarkıcı 1985 - Thomas Vermaelen, Belçikalı futbolcu 1987 - Yorgos Yeoryiadis, Yunan millî futbolcu 1989 Vlad Chiricheș, Rumen millî futbolcu Jake Livermore, İngiliz millî futbolcu 1990 - Roman Bürki, İsviçreli millî futbolcu 1991 - Graham Patrick Martin, Amerikalı oyuncu 1992 - Burak Tozkoparan, Türk oyuncu ve müzisyen 1993 - Samuel Umtiti, Kamerun asıllı Fransız millî futbolcu 1994 - Bubacarr Sanneh, Gambiyalı millî futbolcu 1997 - Axel Tuanzebe, Demokratik Kongo asıllı İngiliz futbolcudur 1997 - Noussair Mazraoui, Faslı millî futbolcu 1997 - Christopher Nkunku, Fransız futbolcu", "char_count": 917, "token_estimate": 229 }, { "id": "c0011", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 7720, "end_char": 8720, "content": "== Ölümler == 565 - I. Justinianus, Bizans İmparatoru (d. 482-483) 976 - Taizu, Çin'in Song Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 927) 1263 - Aleksandr Nevski, Novgorod'un Büyük Prensi ve Rus savaş kahramanı (d. 1220) 1359 - Gregori Palamas, Selanik Başpiskoposu, teolog ve mistik (d. 1296) 1533 - Piri Mehmet Paşa, Osmanlı sadrazamı (d. 1458) 1716 - Gottfried Wilhelm Leibniz, Alman filozof (d. 1646) 1831 - Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Alman filozof (d. 1770) 1844 - Flora Tristan, Fransız yazar, sosyalist ve kadın hakları savunucusu (d. 1803) 1908 - Guangxu, Qing (Mançu) hanedanının dokuzuncu imparatoru (1875-1908) (d. 1871) 1909 - Joshua Slocum, Amerikalı denizci, gezgin ve yazar (d. 1844) 1928 - Şekerci Cemil Bey, klasik Türk müziği bestecisi (d. 1867) 1946 - Manuel de Falla, İspanyol besteci ve piyanist (d. 1876) 1950 - Orhan Veli Kanık, Türk şair (d. 1914) 1962 - Manuel Gálvez, Arjantinli yazar ve şair (d. 1882) 1966 - Steingrímur Steinþórsson, İzlanda Başbakanı (d. 1893) 198", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0012", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 8520, "end_char": 9520, "content": "yol besteci ve piyanist (d. 1876) 1950 - Orhan Veli Kanık, Türk şair (d. 1914) 1962 - Manuel Gálvez, Arjantinli yazar ve şair (d. 1882) 1966 - Steingrímur Steinþórsson, İzlanda Başbakanı (d. 1893) 1985 - Wellington Koo, Çin Cumhurbaşkanı (d. 1888) 1991 - Tony Richardson, İngiliz sinema yönetmeni ve Oscar ödülü sahibi (d. 1928) 1992 - Ernst Happel, Avusturyalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1925) 1997 - Eddie Arcaro, Amerikalı jokey (d. 1916) 2001 - Juan Carlos Lorenzo, Arjantinli futbolcu ve teknik direktör (d. 1922) 2011 - Esin Afşar, Türk ses sanatçısı, yazar, çevirmen, tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1936) 2014 - Diem Brown, Amerikalı sunucu ve gazeteci (d. 1982) 2014 - Murteza Paşayi, İranlı müzisyen, besteci ve pop şarkıcısı (d. 1984) 2015 - Nick Bockwinkel, Amerikalı eski profesyonel güreşçi ve çalıştırıcı (d. 1934) 2016 - Vladimir Belov, Soyvet-Rus eski hentbolcu (d. 1958) 2016 - Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (d. 1955) 2016 - Janet Wright, İngiliz-Kanadalı", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0013", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 9320, "end_char": 10320, "content": " güreşçi ve çalıştırıcı (d. 1934) 2016 - Vladimir Belov, Soyvet-Rus eski hentbolcu (d. 1958) 2016 - Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (d. 1955) 2016 - Janet Wright, İngiliz-Kanadalı kadın oyuncu (d. 1945) 2017 - İsmet Iraz, Türk taekwondocu (d. 1936) 2017 - Shyama, Pakistan doğumlu Hint oyuncu (d. 1935) 2018 - Rolf Hoppe, Alman tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1930) 2018 - Mario Suárez, Venezuelalı halk müziği şarkıcısı ve müzisyeni (d. 1926) 2019 - María Baxa, İtalyan-Sırp sinema oyuncusu (d. 1943) 2019 - Branko Lustig, Hırvat film yapımcısı (d. 1932) 2020 - Armen Cigarhanyan, Ermeni-Sovyet aktör ve tiyatro yönetmeni (d. 1935) 2020 - Lindy McDaniel, Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (d. 1935) 2020 - Hasan Muratović, Boşnak akademisyen ve siyasetçi (d. 1940) 2020 - Kay Wiestål, İsveçli futbolcu ve girişimci (d. 1940) 2021 - Etel Adnan, Lübnan asıllı Amerikalı şair, ressam, yazar ve entelektüel (d. 1925) 2021 - Heath Freeman, Amerikalı aktör (d. 1980) 2022 - ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0014", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 10120, "end_char": 10414, "content": "0 - Kay Wiestål, İsveçli futbolcu ve girişimci (d. 1940) 2021 - Etel Adnan, Lübnan asıllı Amerikalı şair, ressam, yazar ve entelektüel (d. 1925) 2021 - Heath Freeman, Amerikalı aktör (d. 1980) 2022 - Pappu, Hint görüntü yönetmeni (d. 1978) 2022 - Aleksandr Sloboda, Belaruslu siyasetçi (d. 1920", "char_count": 294, "token_estimate": 73 }, { "id": "c0015", "section": "== Tatiller ve özel günler ==", "heading_path": "== Tatiller ve özel günler ==", "start_char": 10415, "end_char": 10463, "content": "== Tatiller ve özel günler == Dünya Diyabet Günü", "char_count": 48, "token_estimate": 12 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Nellie Bly, Dünya seyahatine ne zaman başladı?", "answer": "1889", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "14 Kasım tarihi, dünya genelinde hangi önemli 'ilkler' veya dönüm noktalarıyla ilişkilendirilebilir?", "answer": "14 Kasım tarihinde, 1914 yılında Fuat Uzkınay'ın çektiği ilk Türk filmi \"Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı\" gösterime girdi. Aynı günde, 1922'de BBC Birleşik Krallık'ta radyo yayınlarına başladı ve 1971'de Mariner 9, Mars gezegenine ulaşarak başka bir gezegenin yörüngesinde dönen ilk uzay aracı unvanını kazandı.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001", "c0002" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "14yzyl_385a4275", "title": "14. yüzyıl", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/14._y%C3%BCzy%C4%B1l", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:53.222629", "content": "14. yüzyıl, 1 Ocak 1301'den 31 Aralık 1400'e kadar süren bir yüzyıldır. Bu dönemde hem Avrupa'da hem de Moğol İmparatorluğu'nda siyasi sebeplerle ve doğal afetlerden dolayı 45 milyondan fazla kişinin öldüğü tahmin ediliyor. Batı Afrika bu dönemde ekonomik büyüme ve refah yaşadı. Avrupa'da Kara Ölüm 25 milyon can alarak Avrupa nüfusunun üçte birini yok etti. Fransa Kralı IV. Charles'ın ölümüyle İngiltere Kralı III. Edward'ın Fransız tahtına hak iddia etmesinin ardından uzun süren Yüz Yıl Savaşı başladı. Bu yüzyıl İtalyan Rönesansı ile Osmanlı İmparatorluğu'nun başlangıcıdır. Amerika'da Meksikalılar Tenochtitlan şehrini kurarken, Mississippian kenti Cahokia terk edildi. == Olaylar == === 1300'ler === Küçük Buzul Çağı, geleneksel olarak 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan bir dönem olarak tanımlansa da, bazı uzmanlar tarafından yaklaşık 1300 ila yaklaşık 1850 yılları arasındaki bir zaman dilimine tarihlendirilen yaygın bir soğuma dönemiydi. Bu dönemde ortalama küresel sıcaklıklar özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'da 2 °C kadar düştü. Bu, büyüme mevsiminin kısalmasına ve bu bölgelerde kıtlıklara yol açan ürün verimlerinin azalmasına neden olan koşullar yarattı. 1302 - Osmanlı Devleti, Bizansla olan ilk muharebesi Koyunhisar Muharebesi'ni kazandı 1302 - III. Alaeddin Keykubad ölümü 1305 - William Wallace'ın (ünlü İskoç lideri) ölümü 1306 - Pendik'in Osmanlı Beyliği hakimiyetine girmesi 1308 - Anadolu Selçuklu Devleti yıkılması 1308 - II. Mesud'un ölümü (Anadolu Selçuklu Devleti'nin son sultanı) === 1310'lar === 1315-1317 Büyük Kıtlığı Avrupa'da milyonlarca insanın ölümüne neden oldu. 1316 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'ın doğumu === 1320'ler === 1324 - Marco Polo'un ölümü 1324 - Orhan Gazi, Osmanlı tahtına geçti 1326 - Bursa'nın Osmanlı hakimiyetine girmesi 1326 - Bursa'nın başkent oluşu 1326 - Osman Gazi'nin ölümü 1326 - I. Murad'ın doğumu 1328 - Yunus Emre'nin ölümü 1328 - Abdurrahman Gazi'nin ölümü 1329 - Konur Alp'in ölümü 1329 - Osmanlı Devleti'nin Pelekanon Muharebesi'ni kazanması === 1330'lar === 1331 - İznik'in fethi 1332 - V. İoannis'un doğumu (Bizans İmparatoru) 1332 - II. Andronikos'un ölümü (Bizans İmparatoru) 1335 - İlhanlılar'ın yıkılışı 1336 - Yüzyıl Savaşları'nın başlaması 1336 - Timur'un doğumu (Timur İmparatorluğu'nun kurucusu) 1337 - Kocaeli'nin fethi === 1340'lar === 1346 - Crécy Muharebesi, Fransızlarıın mağlubiyeti İngilizlerin kazanması 1347 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'da görülmesi Kuzey İtalya merkezli 6,9 büyüklüğündeki Friuli depremi Avrupa'nın her yerinde hissedildi. Çağdaşlar depremi Kara Ölüm ve Büyük Kıtlık ile ilişkilendirerek İncil'deki Kıyamet'in geldiğine dair korkuları körükledi. === 1350'ler === 1351 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'yı terk etmesi 1353 - Çimpe Kalesi'nin Osmanlılara geçmesi 1354 - Sapienza Deniz Muharebesi 1354 - Ankara'nın fethi === 1360'lar === 1360 - I. Bayezid'in doğumu 1361 - Edirne'nin fethi 1361 - Edirne'nin başkent oluşu 1362 - Orhan Gazi'nin ölümü 1362 - I. Murad'ın tahta çıkışı 1362 - Yeniçeri Ocağı'nın kuruluşu 1363 - Sırpsındığı Muharebesi === 1370'ler === 1371 - Çirmen Muharebesi 1378 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'nun doğumu === 1380'ler === 1383 - VI. İoannis'in doğumu 1388 - Ploşnik Muharebesi Osmanlı'nın ilk mağlubiyeti 1389 - I. Kosova Muharebesi, Osmanlı zaferi 1389 - I. Murad'ın savaş alanında öldürülmesi 1389 - I. Bayezid'in tahta geçmesi 1389 - I. Mehmed'in doğumu === 1390'lar === 1391 - II. Manuil'un tahta geçmesi (Bizans İmparatoru) 1393 - Bulgaristan, Osmanlı himayesine girdi 1395 - Anadolu Hisarı'nın inşa edilmesi 1396 - Niğbolu Muharebesi (1396)", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 522, "char_count": 3600, "num_chunks": 11, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.124101", "total_chunks": 11, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 677, "content": "14. yüzyıl, 1 Ocak 1301'den 31 Aralık 1400'e kadar süren bir yüzyıldır. Bu dönemde hem Avrupa'da hem de Moğol İmparatorluğu'nda siyasi sebeplerle ve doğal afetlerden dolayı 45 milyondan fazla kişinin öldüğü tahmin ediliyor. Batı Afrika bu dönemde ekonomik büyüme ve refah yaşadı. Avrupa'da Kara Ölüm 25 milyon can alarak Avrupa nüfusunun üçte birini yok etti. Fransa Kralı IV. Charles'ın ölümüyle İngiltere Kralı III. Edward'ın Fransız tahtına hak iddia etmesinin ardından uzun süren Yüz Yıl Savaşı başladı. Bu yüzyıl İtalyan Rönesansı ile Osmanlı İmparatorluğu'nun başlangıcıdır. Amerika'da Meksikalılar Tenochtitlan şehrini kurarken, Mississippian kenti Cahokia terk edildi.", "char_count": 676, "token_estimate": 169 }, { "id": "c0001", "section": "=== 1300'ler ===", "heading_path": "=== 1300'ler ===", "start_char": 691, "end_char": 1518, "content": "=== 1300'ler === Küçük Buzul Çağı, geleneksel olarak 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan bir dönem olarak tanımlansa da, bazı uzmanlar tarafından yaklaşık 1300 ila yaklaşık 1850 yılları arasındaki bir zaman dilimine tarihlendirilen yaygın bir soğuma dönemiydi. Bu dönemde ortalama küresel sıcaklıklar özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'da 2 °C kadar düştü. Bu, büyüme mevsiminin kısalmasına ve bu bölgelerde kıtlıklara yol açan ürün verimlerinin azalmasına neden olan koşullar yarattı. 1302 - Osmanlı Devleti, Bizansla olan ilk muharebesi Koyunhisar Muharebesi'ni kazandı 1302 - III. Alaeddin Keykubad ölümü 1305 - William Wallace'ın (ünlü İskoç lideri) ölümü 1306 - Pendik'in Osmanlı Beyliği hakimiyetine girmesi 1308 - Anadolu Selçuklu Devleti yıkılması 1308 - II. Mesud'un ölümü (Anadolu Selçuklu Devleti'nin son sultanı)", "char_count": 826, "token_estimate": 206 }, { "id": "c0002", "section": "=== 1310'lar ===", "heading_path": "=== 1310'lar ===", "start_char": 1518, "end_char": 1660, "content": "=== 1310'lar === 1315-1317 Büyük Kıtlığı Avrupa'da milyonlarca insanın ölümüne neden oldu. 1316 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'ın doğumu", "char_count": 141, "token_estimate": 35 }, { "id": "c0003", "section": "=== 1320'ler ===", "heading_path": "=== 1320'ler ===", "start_char": 1660, "end_char": 2025, "content": "=== 1320'ler === 1324 - Marco Polo'un ölümü 1324 - Orhan Gazi, Osmanlı tahtına geçti 1326 - Bursa'nın Osmanlı hakimiyetine girmesi 1326 - Bursa'nın başkent oluşu 1326 - Osman Gazi'nin ölümü 1326 - I. Murad'ın doğumu 1328 - Yunus Emre'nin ölümü 1328 - Abdurrahman Gazi'nin ölümü 1329 - Konur Alp'in ölümü 1329 - Osmanlı Devleti'nin Pelekanon Muharebesi'ni kazanması", "char_count": 364, "token_estimate": 91 }, { "id": "c0004", "section": "=== 1330'lar ===", "heading_path": "=== 1330'lar ===", "start_char": 2025, "end_char": 2314, "content": "=== 1330'lar === 1331 - İznik'in fethi 1332 - V. İoannis'un doğumu (Bizans İmparatoru) 1332 - II. Andronikos'un ölümü (Bizans İmparatoru) 1335 - İlhanlılar'ın yıkılışı 1336 - Yüzyıl Savaşları'nın başlaması 1336 - Timur'un doğumu (Timur İmparatorluğu'nun kurucusu) 1337 - Kocaeli'nin fethi", "char_count": 288, "token_estimate": 72 }, { "id": "c0005", "section": "=== 1340'lar ===", "heading_path": "=== 1340'lar ===", "start_char": 2314, "end_char": 2669, "content": "=== 1340'lar === 1346 - Crécy Muharebesi, Fransızlarıın mağlubiyeti İngilizlerin kazanması 1347 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'da görülmesi Kuzey İtalya merkezli 6,9 büyüklüğündeki Friuli depremi Avrupa'nın her yerinde hissedildi. Çağdaşlar depremi Kara Ölüm ve Büyük Kıtlık ile ilişkilendirerek İncil'deki Kıyamet'in geldiğine dair korkuları körükledi.", "char_count": 354, "token_estimate": 88 }, { "id": "c0006", "section": "=== 1350'ler ===", "heading_path": "=== 1350'ler ===", "start_char": 2669, "end_char": 2839, "content": "=== 1350'ler === 1351 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'yı terk etmesi 1353 - Çimpe Kalesi'nin Osmanlılara geçmesi 1354 - Sapienza Deniz Muharebesi 1354 - Ankara'nın fethi", "char_count": 169, "token_estimate": 42 }, { "id": "c0007", "section": "=== 1360'lar ===", "heading_path": "=== 1360'lar ===", "start_char": 2839, "end_char": 3065, "content": "=== 1360'lar === 1360 - I. Bayezid'in doğumu 1361 - Edirne'nin fethi 1361 - Edirne'nin başkent oluşu 1362 - Orhan Gazi'nin ölümü 1362 - I. Murad'ın tahta çıkışı 1362 - Yeniçeri Ocağı'nın kuruluşu 1363 - Sırpsındığı Muharebesi", "char_count": 225, "token_estimate": 56 }, { "id": "c0008", "section": "=== 1370'ler ===", "heading_path": "=== 1370'ler ===", "start_char": 3065, "end_char": 3159, "content": "=== 1370'ler === 1371 - Çirmen Muharebesi 1378 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'nun doğumu", "char_count": 93, "token_estimate": 23 }, { "id": "c0009", "section": "=== 1380'ler ===", "heading_path": "=== 1380'ler ===", "start_char": 3159, "end_char": 3411, "content": "=== 1380'ler === 1383 - VI. İoannis'in doğumu 1388 - Ploşnik Muharebesi Osmanlı'nın ilk mağlubiyeti 1389 - I. Kosova Muharebesi, Osmanlı zaferi 1389 - I. Murad'ın savaş alanında öldürülmesi 1389 - I. Bayezid'in tahta geçmesi 1389 - I. Mehmed'in doğumu", "char_count": 251, "token_estimate": 62 }, { "id": "c0010", "section": "=== 1390'lar ===", "heading_path": "=== 1390'lar ===", "start_char": 3411, "end_char": 3600, "content": "=== 1390'lar === 1391 - II. Manuil'un tahta geçmesi (Bizans İmparatoru) 1393 - Bulgaristan, Osmanlı himayesine girdi 1395 - Anadolu Hisarı'nın inşa edilmesi 1396 - Niğbolu Muharebesi (1396)", "char_count": 189, "token_estimate": 47 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Anadolu Selçuklu Devleti hangi yılda yıkılmıştır?", "answer": "1308", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "14. yüzyılda Avrupa ve Moğol İmparatorluğu'ndaki tahmini yüksek ölüm oranına hangi faktörler katkıda bulunmuştur?", "answer": "14. yüzyılda Avrupa ve Moğol İmparatorluğu'ndaki yüksek ölüm oranına siyasi nedenler ve doğal afetler katkıda bulunmuştur. Siyasi nedenlere Yüz Yıl Savaşı'nın başlaması örnek verilebilirken, doğal afetler arasında Avrupa nüfusunun üçte birini yok eden ve 25 milyon can alan Kara Ölüm ve ürün verimlerinin azalmasına neden olan ve kıtlıklara yol açan Küçük Buzul Çağı yer almaktadır.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "1576kanamalatesalgn_b9f80ea2", "title": "1576 kanamalı ateş salgını", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/1576_kanamal%C4%B1_ate%C5%9F_salg%C4%B1n%C4%B1", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:18:59.514616", "content": "1576 kanamalı ateş salgını günümüz Meksika'sında bulunan, 16. yüzyılda Yeni İspanya diye bilinen bölgede gerçekleşen genel olarak kanamalı salgın denilen bir ya da birden fazla hastalık dolayısıyla gerçekleşen milyonlarca ölüme denmektedir. Salgının nedeni bilinmemektedir ama yerli bir kanamalı ateş türü olabileceği, belki de son 500 yılda o bölgede beliren en kötü kuraklık ve Avrupa istilasının ardından Meksika yerlilerinin yaşam şartları dolayısıyla salgının daha da çok yayılmış olabileceği düşünülmektedir. Bazı tarihçiler salgının sebebinin tifüs, kızamık ya da çiçek hastalığı olduğu teorisinde bulunmuşlardır ama belirtiler uyuşmamıştır. == Tarihi == Kanamalı ateş salgını genellikle büyük bir kuraklığın iki yılı içerisinde gerçekleşirken yağmurlu mevsimin iki yılı içerisinde de \"matlazahuatl\" denen bir hastalık ortaya çıkmıştır. 1576'daki salgın, Venezuela'dan Kanada'ya doğru ilerleyen kuraklıktan sonra gerçekleşmiştir. Kuraklık ile hastalık arasındaki korelasyon ise kuraklıktan sonra gelen yağmurda, kanamalı ateş hastalığını taşıyan Calomys ismindeki fare cinsinin nüfusu, koşullar iyileştikçe artmıştır. Kanamalı ateş olduğundan şüphelenilen toplam 12 tane salgın olmuştur, en büyükleri ise 1545, 1576, 1736 ve 1813 yıllarında gerçekleşmiştir. == Etimoloji == Hastalığın asıl ismi (Cocoliztli) Nahuatl dilindeki \"haşere\" kelimesinden veya illet, hastalıık ya da vebadan gelmiştir. Ama orijinal isim, ilk defa 1545'te belirip Yerli ve İspanyol benzerlerini öldüren isimsiz hastalığa da bu isim verildiğinde asıl taşıdığı anlamı kaybetmiştir. == Belirtileri == 1576'daki salgına tanık olmuş bir hekim olan Francisco Hernandez'e göre, hastalığın belirtileri ateş, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, siyah dil, koyu renkli idrar, dizanteri, şiddetli karın ve göğüs ağrısı, baş-boyun nodülleri, nörolojik bozukluklar, sarılık ve burundan, gözlerden ve ağızdan aşırı kanamadır; ölüm ise 3 ila 4 gün arasında gerçekleşmektedir. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == \"Megadeath in Mexico\". discovermagazine.com. 19 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015. \"'Ebola' bug wiped out the Aztecs\". The Guardian. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015. \"Expert: Native disease killed Aztecs, not outsiders\". chron.com. 13 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2015.", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 312, "char_count": 2370, "num_chunks": 5, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.184040", "total_chunks": 5, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 649, "content": "1576 kanamalı ateş salgını günümüz Meksika'sında bulunan, 16. yüzyılda Yeni İspanya diye bilinen bölgede gerçekleşen genel olarak kanamalı salgın denilen bir ya da birden fazla hastalık dolayısıyla gerçekleşen milyonlarca ölüme denmektedir. Salgının nedeni bilinmemektedir ama yerli bir kanamalı ateş türü olabileceği, belki de son 500 yılda o bölgede beliren en kötü kuraklık ve Avrupa istilasının ardından Meksika yerlilerinin yaşam şartları dolayısıyla salgının daha da çok yayılmış olabileceği düşünülmektedir. Bazı tarihçiler salgının sebebinin tifüs, kızamık ya da çiçek hastalığı olduğu teorisinde bulunmuşlardır ama belirtiler uyuşmamıştır.", "char_count": 648, "token_estimate": 162 }, { "id": "c0001", "section": "== Tarihi ==", "heading_path": "== Tarihi ==", "start_char": 649, "end_char": 1265, "content": "== Tarihi == Kanamalı ateş salgını genellikle büyük bir kuraklığın iki yılı içerisinde gerçekleşirken yağmurlu mevsimin iki yılı içerisinde de \"matlazahuatl\" denen bir hastalık ortaya çıkmıştır. 1576'daki salgın, Venezuela'dan Kanada'ya doğru ilerleyen kuraklıktan sonra gerçekleşmiştir. Kuraklık ile hastalık arasındaki korelasyon ise kuraklıktan sonra gelen yağmurda, kanamalı ateş hastalığını taşıyan Calomys ismindeki fare cinsinin nüfusu, koşullar iyileştikçe artmıştır. Kanamalı ateş olduğundan şüphelenilen toplam 12 tane salgın olmuştur, en büyükleri ise 1545, 1576, 1736 ve 1813 yıllarında gerçekleşmiştir.", "char_count": 615, "token_estimate": 153 }, { "id": "c0002", "section": "== Etimoloji ==", "heading_path": "== Etimoloji ==", "start_char": 1265, "end_char": 1562, "content": "== Etimoloji == Hastalığın asıl ismi (Cocoliztli) Nahuatl dilindeki \"haşere\" kelimesinden veya illet, hastalıık ya da vebadan gelmiştir. Ama orijinal isim, ilk defa 1545'te belirip Yerli ve İspanyol benzerlerini öldüren isimsiz hastalığa da bu isim verildiğinde asıl taşıdığı anlamı kaybetmiştir.", "char_count": 296, "token_estimate": 74 }, { "id": "c0003", "section": "== Belirtileri ==", "heading_path": "== Belirtileri ==", "start_char": 1562, "end_char": 1941, "content": "== Belirtileri == 1576'daki salgına tanık olmuş bir hekim olan Francisco Hernandez'e göre, hastalığın belirtileri ateş, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, siyah dil, koyu renkli idrar, dizanteri, şiddetli karın ve göğüs ağrısı, baş-boyun nodülleri, nörolojik bozukluklar, sarılık ve burundan, gözlerden ve ağızdan aşırı kanamadır; ölüm ise 3 ila 4 gün arasında gerçekleşmektedir.", "char_count": 378, "token_estimate": 94 }, { "id": "c0004", "section": "== Dış bağlantılar ==", "heading_path": "== Dış bağlantılar ==", "start_char": 1956, "end_char": 2370, "content": "== Dış bağlantılar == \"Megadeath in Mexico\". discovermagazine.com. 19 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015. \"'Ebola' bug wiped out the Aztecs\". The Guardian. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015. \"Expert: Native disease killed Aztecs, not outsiders\". chron.com. 13 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2015.", "char_count": 414, "token_estimate": 103 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "1576 kanamalı ateş salgını günümüzdeki hangi ülkede meydana gelmiştir?", "answer": "Meksika", "related_chunk_ids": [ "c0000" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "1576 kanamalı ateş salgınının yayılmasında kuraklık ve ardından gelen çevresel değişiklikler nasıl bir rol oynamış olabilir?", "answer": "1576 kanamalı ateş salgınının yayılması, kısmen son 500 yılın en kötü kuraklıklarından birinin ve Avrupa istilasının ardından Meksika yerlilerinin yaşam koşullarının etkisiyle gerçekleşmiştir. Salgın, büyük bir kuraklığın iki yılı içerisinde meydana gelmiş ve bu kuraklığı takip eden yağmurlu dönemde, kanamalı ateş hastalığını taşıyan Calomys fare cinsinin nüfusu artmıştır. Bu durum, kuraklık ve ardından gelen yağmurlu koşulların hastalığın taşıyıcısının popülasyonunu artırarak salgının yayılmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
{ "id": "16kasm_ae672e67", "title": "16 Kasım", "url": "https://tr.wikipedia.org/wiki/16_Kas%C4%B1m", "lang": "tr", "created_at": "2025-12-20T12:19:01.759430", "content": "16 Kasım, Miladi takvime göre yılın 320. (artık yıllarda 321.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 45 gün vardır. == Olaylar == 636 - Kadisiye Muharebesi başladı. 1485 - Moldavyalı III. Stephen ile Kili çevresini savunan Osmanlı kuvvetleri arasında Cătlăbuga Muharebesi gerçekleşti. 1532 - Francisco Pizarro ve adamları, İnka İmparatoru Atahualpa'yı esir aldılar. 1698 - Karlofça Antlaşması görüşmelerine başlandı. 1849 - Rusya'da bir mahkeme Fyodor Dostoyevski'yi, Hükûmet karşıtı eylemlerinden dolayı ölüm cezasına çarptırdı, bu ceza daha sonra kürek cezasına çevrildi. 1881 - Kraliçe takımyıldızı yönünde bulunan bir H II bölgesi ve Kahraman kolu'nun bir parçası NGC 281, Edward Barnard tarafından keşfedildi. 1893 - Sparta Praha Kulübü kuruldu. 1907 - Kızılderili Toprakları ve Oklahoma Toprakları olarak anılan bölgeler birleştirilerek, Oklahoma adı altında 46. eyalet olarak ABD'ye katıldı. 1918 - Msallata şehrinde, Trablusgarp Cumhuriyeti ilan edildi. 1919 - Romanya Ordusu'nun izni ile Miklós Horthy'nin Ordusu Budapeşte'ye girdi. 1926 - Hint şair Tagore İstanbul'a geldi. Tagore, \"Yaptığınız inkılaplar yalnız Türkiye için değil, bütün Doğu için de parlak bir gelecek hazırlamaktadır.\" dedi. 1935 - Birleşik Krallık'ta Muhafazakâr Parti, seçimleri 432 sandalye alarak kazandı. 1937 - İran ve Irak sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır - Cizre demiryolunun temeli atıldı. 1938 - Atatürk'ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nda katafalka kondu. 1938 - Başbakan Celal Bayar'ın kurduğu yeni Hükûmet, oylamaya katılan 348 üyenin oy birliğiyle güvenoyu aldı. 1938 - LSD, ilk kez olarak İsviçre'nin Basel şehrinde bulunan Sandoz Laboratuvarlarında, İsviçreli kimyager Dr. Albert Hofmann tarafından sentezlendi. 1940 - Tasvir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı. 1942 - Kokoda Patikası Seferi sona erdi. 1945 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu. 1949 - İsmet İnönü ve Celâl Bayar'a suikast ihbarı yapıldı. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna suikast düzenleyicisi olma iddiasıyla tutuklandılar. İddianın geçersizliği anlaşılınca her ikisi de 21 Kasım günü serbest bırakıldılar. 1950 - TCG Çanakkale (S-333) gemisi, ABD Donanması'ndan Türk Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. 1967 - Merkezi ABD'de bulunan Uluslararası Şiir Forumu, Fazıl Hüsnü Dağlarca'yı yaşayan en büyük Türk şairi seçti. 1975 - Eylül depreminde evsiz kalan Liceliler, Resmî Daireleri işgal etti. 1976 - İki Filistinli gerilla Muhammed Reşit ve Mehdi Muhammed, ömür boyu hapse mahkûm edildi. Reşit ve Muhammed 11 Ağustos 1976'da Yeşilköy havaalanında yolculara ateş açmıştı. Eylem sonrası yakalanan gerillalar, eylemi İsrail'in Uganda baskınının intikamı için yaptıklarını söylemişlerdi. 1979 - Başbakan Süleyman Demirel, \"Devraldığımız şey kuyruktur, yokluktur, kan denizidir.\" dedi. 1981 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda Çin kadın millî voleybol takımı, 14 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı. 1983 - Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu. 1986 - Mimar Sedat Hakkı Eldem, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı. Eldem'in İstanbul Zeyrek'teki Sosyal Sigortalar Kurumu Binası bu Ödüle değer görüldü. 1987 - Türkiye'ye gelen Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Sekreteri Nihat Sargın ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı, gözaltına alındılar. 1988 - Yükseköğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis'te yasalaştı. 1991 - Bilge Karasu, \"Gece\" romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü'nü aldı. 1991 - Doğru Yol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hüsamettin Cindoruk, 286 oyla TBMM Başkanı seçildi. 1999 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda Küba kadın millî voleybol takımı, 22 puanla 4. şampiyonluğunu kazandı. 2004 - House dizisinin ilk bölümünü yayınladı. 2006 - Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası final maçında Brezilya kadın millî voleybol takımını 3-2 mağlup eden Rusya, 4. şampiyonluğunu kazandı. 2007 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda İtalya kadın millî voleybol takımı, 22 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı. 2007 - Donald Tusk, Polonya Başbakanı olarak görevine başladı. 2009 - TRT Müzik yayına başladı. == Doğumlar == MÖ 42 - Tiberius, Roma İmparatoru (ö. 37) 1436 - Leonardo Loredan, 2 Ekim 1501 – 21 Haziran 1521 döneminde Venedik Cumhuriyeti'ne \"Doçe\" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 75'inci düka (ö. 1521) 1603 - Augustyn Kordecki, Leh Katolik manastır başrahip (ö. 1673) 1643 - Jean Chardin, Fransız kuyumcu ve gezgin (ö. 1713) 1717 - Jean le Rond d'Alembert, Fransız matematikçi (ö. 1783) 1836 - Kalakaua, Hawaii kralı (ö. 1891) 1839 - Louis-Honoré Fréchette, Kanadalı şair, siyasetçi ve yazar (ö. 1908) 1861 - Luigi Facta, İtalyan siyasetçi (ö. 1930) 1873 - W. C. Handy, Amerikalı caz müzisyeni ve bestecisi (ö. 1958) 1874 - Aleksandr Kolçak, Rus deniz subayı, amiral, kutup araştırmacısı, Rusya İç Savaşı sırasında Bolşevik karşıtı (ö. 1920) 1880 - Aleksandr Blok, Rus şair (ö. 1921) 1881 - Hugo Meisl, Avusturyalı futbolcu ve spor adamı (ö. 1937) 1892 - Guo Moruo, Çinli yazar, şair, siyasetçi, senaryo yazarı, tarihçi, arkeolog ve antik yazı uzmanı (ö. 1978) 1894 - Richard von Coudenhove-Kalergi, Avusturyalı-Japon politikacı ve filozof (ö. 1972) 1895 - Paul Hindemith, Alman besteci (ö. 1963) 1896 - Oswald Mosley, İngiliz siyasetçi (ö. 1980) 1902 - Wilhelm Stuckart, Alman siyasetçi ve avukat (ö. 1953) 1906 - Henri Charrière, Fransız yazar (ö. 1973) 1907 - Burgess Meredith, Amerikalı aktör (ö. 1997) 1908 - Rahibe Emmanuelle, Belçikalı-Fransız rahibe ve hayırsever (ö. 2008) 1913 - Ellen Albertini Dow, Amerikalı aktris (ö. 2015) 1916 - Daws Butler, Amerikalı şarkıcı (ö. 1988) 1922 - José Saramago, Portekizli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2010) 1928 - Clu Gulager, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2022) 1930 - Chinua Achebe, Nijeryalı yazar (ö. 2013) 1930 - Salvatore Riina, İtalyan mafya babası (ö. 2017) 1935 - Muhammed Hüseyin Fadlallah, Lübnanlı Müslüman din adamı (ö. 2010) 1936 - Tijen Par, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı 1938 - Walter Learning, Kanadalı tiyatro yönetmeni, oyun yazarı, yayıncı ve oyuncu (ö. 2020) 1938 - Robert Nozick, Amerikalı felsefeci (ö. 2002) 1945 - Lynn Hunt, Amerikalı tarihçi 1945 - Ünal Küpeli, Türk yönetmen, yapımcı ve senarist 1946 - Terence McKenna, Amerikalı yazar ve filozof (ö. 2000) 1946 - Jo Jo White, Eski Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (ö. 2018) 1948 - Robert Lange, İngiliz müzisyen ve yapımcı 1950 - John Swartzwelder, Amerikalı yazar 1951 - Paula Vogel, Amerikalı oyun yazarı ve akademisyen 1952 - Shigeru Miyamoto, Japon bilgisayar oyun yapımcısı 1953 - Maurice Gourdault-Montagne, İtalyan diplomat 1955 - Héctor Cúper, Arjantinli teknik direktör ve eski millî futbolcu 1955 - Guillermo Lasso, Ekvadorlu siyasetçi 1956 - Yunus Söylet, Türk akademisyen ve tıp profesörü 1957 - Jacques Gamblin, Fransız aktör 1957 - Tarık Ünlüoğlu, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (ö. 2019) 1958 - Marg Helgenberger, Amerikalı oyuncu 1958 - Sooronbay Ceenbekov, Kırgız siyasetçi 1959 - Corey Pavin, Amerikalı golfçü 1961 - Corinne Hermès, Fransız şarkıcı 1963 - René Steinke, Alman aktör 1964 - Diana Krall, Kanadalı caz piyanisti ve şarkıcısı 1964 - Valeria Bruni Tedeschi, İtalyan asıllı Fransız sinema oyuncusu 1966 - Christian Lorenz, Alman müzisyen 1968 - Serdar Cebe, Türk haber spikeri 1970 - Dennis Kelly, İngiliz tiyatro ve dizi yazarı 1971 - Taner Ertürkler, Türk oyuncu 1971 - Mustapha Hadji, Faslı futbolcu 1974 - Hannah Waddingham, İngiliz aktris ve şarkıcı 1977 - Maggie Gyllenhaal, Amerikalı oyuncu 1978 - Mehtap Sızmaz, Türk atlet 1978 - Gerhard Tremmel, Alman futbolcu 1979 - Çağla Kubat, Türk manken, oyuncu ve sporcu 1979 - Milada Spalová, Çek voleybolcu 1980 - Hasan Üçüncü, Türk futbolcu 1981 - Caitlin Glass, Amerikalı ring anonsçusu sunucu, aktris ve seslendirmen 1982 - Amar'e Stoudemire, Amerikalı basketbolcu 1983 - Ege Çubukçu, Türk rap, R&B sanatçısı, söz yazarı ve prodüktör 1985 - Sanna Marin, Finlandiya'nın 46. başbakanı 1986 - Daniel Angulo, Ekvadorlu futbolcu 1988 - Helly Luv, Kürt asıllı Fin şarkıcı, dansçı ve oyuncu 1993 - Bahrudin Atajić, Boşnak futbolcu 1994 - Yoshiki Yamamoto, Japon futbolcu 1995 - Noah Gray-Cabey, Amerikalı oyuncu ve müzisyen 1995 - Aslı Bekiroğlu, Türk oyuncu 1997 - Bruno Guimarães, Brezilyalı millî futbolcu == Ölümler == 1264 - Lizong, Çin'in Song Hanedanı'nın 14. imparatoru (d. 1205) 1272 - III. Henry, İngiltere Kralı (d. 1207) 1328 - Prens Hisaaki, Kamakura şogunluğunun sekizinci şogunu (d. 1328) 1625 - Sofonisba Anguissola, İtalyan ressam (d. 1532) 1797 - II. Friedrich Wilhelm, Prusya Hükümdarı (d. 1744) 1831 - Carl von Clausewitz, Prusyalı general ve entelektüel (d. 1780) 1833 - René Louiche Desfontaines, Fransız botanikçi (d. 1750) 1836 - Christiaan Hendrik Persoon, Alman mikolog (d. 1761) 1876 - Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Türk hattat, bestekâr ve devlet adamı (d. 1801) 1922 - Hüseyin Hilmi, Türk sosyalist siyasetçi, Osmanlı Sosyalist Fırkası ile Türkiye Sosyalist Fırkası kurucusu ve Serbest İzmir ve İştirak gazeteleri direktörü (d. 1885) 1927 - Adolf Joffe, komünist devrimci, Bolşevik siyasetçi ve Karaylar diplomatı (ö. 1883) 1934 - Karl von Linde, Alman mucit (d. 1842) 1935 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (d. 1883) 1938 - Abbas Mirza Şerifzade, Azeri oyuncu ve yönetmen (d. 1893) 1945 - Sigurður Eggerz, İzlanda Başbakanı (d. 1875) 1947 - Giuseppe Volpi, İtalyan iş insanı ve politikacısı (d. 1877) 1960 - Clark Gable, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1901) 1964 - Adnan Çalıkoğlu, Türk siyasetçi (d. 1916) 1964 - Suphi Konak, Türk siyasetçi (d. 1922) 1967 - Native Dancer, ABD doğumlu safkan yarış atı (d. 1950) 1971 - Edie Sedgwick, Amerikalı aktris (d. 1943) 1973 - Alan Watts, Amerikalı filozof (d. 1915) 1974 - Werner Issel, Alman mimar (d. 1884) 1977 - Muhit Tümerkan, Türk siyasetçi (d. 1906) 1982 - İbrahim Öktem, Türk siyasetçi ve Millî Eğitim Bakanlarından (d. 1904) 1983 - Dora Gabe, Bulgar şair, yazar, çevirmen ve aktivist (d. 1888) 1984 - Leonard Rose, Amerikalı müzisyen (d. 1918) 1990 - Ege Bagatur, Türk siyasetçi (d. 1937) 1993 - Lucia Popp, Slovak opera sanatçısı (d. 1939) 1995 - Ralph Kronig, Alman fizikçi (d. 1904) 1997 - Saadettin Erbil, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (Mehmet Ali Erbil'in babası) (d. 1925) 1999 - Daniel Nathans, Amerikalı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi mikrobiyolog (d. 1928) 2000 - Ahmet Kaya, kürt-türk sanatçısı (d. 1957) 2005 - Henry Taube, Kanada asıllı Amerikalı kimyager (d. 1915) 2005 - Donald Watson, İngiliz aktivist (d. 1910) 2006 - Milton Friedman, Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1912) 2007 - İhya Balak, Türk bürokrat (d. 1952) 2007 - Nurten İnnap, Türk halk müziği sanatçısı ve oyuncu (d. 1934) 2007 - Grethe Kausland, Norveçli şarkıcı ve oyuncu (d. 1947) 2008 - Erkan Ocaklı, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1949) 2009 - Antonio De Nigris Guajardo, Meksikalı futbolcu (d. 1978) 2012 - Kerem Güney, Türk müzisyen (d. 1939) 2015 - Atilla Arcan, Türk aktör ve komedyen (d. 1945) 2015 - David Canary, Amerikalı oyuncu (d. 1938) 2015 - Leyla Umar, Türk gazeteci (d. 1928) 2016 - Mete Dönmezer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1947) 2017 - Robert Hirsch, Fransız oyuncu ve komedyen (d. 1925) 2017 - Ann Wedgeworth, Amerikalı oyuncu (d. 1934) 2018 - George A. Cooper, İngiliz oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925) 2018 - Pablo Ferro, Küba asıllı Amerikalı grafiker ve tasarımcı (d. 1935) 2018 - William Goldman, Amerikalı senaryo yazarı ve romancı (d. 1931) 2018 - Francisco Serraller, İspanyol tarihçi ve yazar (d. 1948) 2019 - John Campbell Brown, İskoç astronom, akademisyen ve bilim insanı (d. 1947) 2019 - Diane Loeffler, Amerikalı siyasetçi (d. 1953) 2019 - Éric Morena, Fransız şarkıcı (d. 1951) 2020 - Dairon Blanco, Kübalı profesyonel futbolcu (d. 1992) 2020 - Henryk Gulbinowicz, Polonyalı Katolik başpiskopos ve Kardinal (d. 1923) 2020 - Tomislav Merčep, Hırvat siyasetçi ve makhumiyet almış eski savaş suçlusu rütbeli asker (d. 1952) 2020 - Velid Muallim, Suriyeli diplomat ve siyasetçi (d. 1941) 2020 - Bruce Swedien, Grammy ödüllü Amerikalı ses mühendisi ve müzik prodüktörü (d. 1934) 2021 - Md. Akabbar Hossain, Bangladeş Avami Birliği üyesi siyasetçiydi (d. 1956) 2021 - Sezai Karakoç, Türk şair, yazar, düşünür ve siyasetçi (d. 1933) 2021 - Nadrian Seeman, Amerikalı nanoteknolog ve kristalograf (d. 1945) 2021 - Mieczysław Szostek, Polonyalı hekim ve siyasetçi (d. 1933) 2022 - Nicki Aycox, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1975) 2022 - Robert Clary, Fransız-Amerikalı aktör, yazar ve öğretim görevlisi (d. 1926) 2022 - Carol Leigh, Amerikalı sanatçı, yazar, film yapımcısı (d. 1951) 2022 - Aleksandr Martınyuk, Sovyet-Rus profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1945) == Tatiller ve özel günler == İzlandaca Günü", "options": { "chunk_size": 1000, "chunk_overlap": 200, "split_strategy": "header_aware", "total_questions": 2, "llm_model": "gemini-2.5-flash" }, "stats": { "word_count": 1937, "char_count": 12695, "num_chunks": 18, "num_sections": 0 } }
{ "export_date": "2025-12-20T14:28:42.195024", "total_chunks": 18, "description": "Complete article dataset", "content_format": "markdown" }
[ { "id": "c0000", "section": "Lead", "heading_path": "Lead", "start_char": 0, "end_char": 110, "content": "16 Kasım, Miladi takvime göre yılın 320. (artık yıllarda 321.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 45 gün vardır.", "char_count": 109, "token_estimate": 27 }, { "id": "c0001", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 110, "end_char": 1110, "content": "== Olaylar == 636 - Kadisiye Muharebesi başladı. 1485 - Moldavyalı III. Stephen ile Kili çevresini savunan Osmanlı kuvvetleri arasında Cătlăbuga Muharebesi gerçekleşti. 1532 - Francisco Pizarro ve adamları, İnka İmparatoru Atahualpa'yı esir aldılar. 1698 - Karlofça Antlaşması görüşmelerine başlandı. 1849 - Rusya'da bir mahkeme Fyodor Dostoyevski'yi, Hükûmet karşıtı eylemlerinden dolayı ölüm cezasına çarptırdı, bu ceza daha sonra kürek cezasına çevrildi. 1881 - Kraliçe takımyıldızı yönünde bulunan bir H II bölgesi ve Kahraman kolu'nun bir parçası NGC 281, Edward Barnard tarafından keşfedildi. 1893 - Sparta Praha Kulübü kuruldu. 1907 - Kızılderili Toprakları ve Oklahoma Toprakları olarak anılan bölgeler birleştirilerek, Oklahoma adı altında 46. eyalet olarak ABD'ye katıldı. 1918 - Msallata şehrinde, Trablusgarp Cumhuriyeti ilan edildi. 1919 - Romanya Ordusu'nun izni ile Miklós Horthy'nin Ordusu Budapeşte'ye girdi. 1926 - Hint şair Tagore İstanbul'a geldi. Tagore, \"Yaptığınız inkılaplar y", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0002", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 910, "end_char": 1910, "content": "ehrinde, Trablusgarp Cumhuriyeti ilan edildi. 1919 - Romanya Ordusu'nun izni ile Miklós Horthy'nin Ordusu Budapeşte'ye girdi. 1926 - Hint şair Tagore İstanbul'a geldi. Tagore, \"Yaptığınız inkılaplar yalnız Türkiye için değil, bütün Doğu için de parlak bir gelecek hazırlamaktadır.\" dedi. 1935 - Birleşik Krallık'ta Muhafazakâr Parti, seçimleri 432 sandalye alarak kazandı. 1937 - İran ve Irak sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır - Cizre demiryolunun temeli atıldı. 1938 - Atatürk'ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nda katafalka kondu. 1938 - Başbakan Celal Bayar'ın kurduğu yeni Hükûmet, oylamaya katılan 348 üyenin oy birliğiyle güvenoyu aldı. 1938 - LSD, ilk kez olarak İsviçre'nin Basel şehrinde bulunan Sandoz Laboratuvarlarında, İsviçreli kimyager Dr. Albert Hofmann tarafından sentezlendi. 1940 - Tasvir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı. 1942 - Kokoda Patikası Seferi sona erdi. 1945 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu. 1949 ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0003", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 1710, "end_char": 2710, "content": "svir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı. 1942 - Kokoda Patikası Seferi sona erdi. 1945 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu. 1949 - İsmet İnönü ve Celâl Bayar'a suikast ihbarı yapıldı. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna suikast düzenleyicisi olma iddiasıyla tutuklandılar. İddianın geçersizliği anlaşılınca her ikisi de 21 Kasım günü serbest bırakıldılar. 1950 - TCG Çanakkale (S-333) gemisi, ABD Donanması'ndan Türk Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. 1967 - Merkezi ABD'de bulunan Uluslararası Şiir Forumu, Fazıl Hüsnü Dağlarca'yı yaşayan en büyük Türk şairi seçti. 1975 - Eylül depreminde evsiz kalan Liceliler, Resmî Daireleri işgal etti. 1976 - İki Filistinli gerilla Muhammed Reşit ve Mehdi Muhammed, ömür boyu hapse mahkûm edildi. Reşit ve Muhammed 11 Ağustos 1976'da Yeşilköy havaalanında yolculara ateş açmıştı. Eylem sonrası yakalanan gerillalar, eylemi İsrail'in Uganda baskınının intikamı için yaptıklarını söylemişlerdi. 1979 - Ba", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0004", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 2510, "end_char": 3510, "content": " ve Muhammed 11 Ağustos 1976'da Yeşilköy havaalanında yolculara ateş açmıştı. Eylem sonrası yakalanan gerillalar, eylemi İsrail'in Uganda baskınının intikamı için yaptıklarını söylemişlerdi. 1979 - Başbakan Süleyman Demirel, \"Devraldığımız şey kuyruktur, yokluktur, kan denizidir.\" dedi. 1981 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda Çin kadın millî voleybol takımı, 14 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı. 1983 - Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu. 1986 - Mimar Sedat Hakkı Eldem, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı. Eldem'in İstanbul Zeyrek'teki Sosyal Sigortalar Kurumu Binası bu Ödüle değer görüldü. 1987 - Türkiye'ye gelen Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Sekreteri Nihat Sargın ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı, gözaltına alındılar. 1988 - Yükseköğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis'te yasalaştı. 1991 - Bilge Karasu, \"Gece\" romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü'nü aldı. 1991 - Doğru Yol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hüsamettin Cin", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0005", "section": "== Olaylar ==", "heading_path": "== Olaylar ==", "start_char": 3310, "end_char": 4065, "content": "arında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis'te yasalaştı. 1991 - Bilge Karasu, \"Gece\" romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü'nü aldı. 1991 - Doğru Yol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hüsamettin Cindoruk, 286 oyla TBMM Başkanı seçildi. 1999 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda Küba kadın millî voleybol takımı, 22 puanla 4. şampiyonluğunu kazandı. 2004 - House dizisinin ilk bölümünü yayınladı. 2006 - Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası final maçında Brezilya kadın millî voleybol takımını 3-2 mağlup eden Rusya, 4. şampiyonluğunu kazandı. 2007 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda İtalya kadın millî voleybol takımı, 22 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı. 2007 - Donald Tusk, Polonya Başbakanı olarak görevine başladı. 2009 - TRT Müzik yayına başladı.", "char_count": 755, "token_estimate": 188 }, { "id": "c0006", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 4066, "end_char": 5066, "content": "== Doğumlar == MÖ 42 - Tiberius, Roma İmparatoru (ö. 37) 1436 - Leonardo Loredan, 2 Ekim 1501 – 21 Haziran 1521 döneminde Venedik Cumhuriyeti'ne \"Doçe\" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 75'inci düka (ö. 1521) 1603 - Augustyn Kordecki, Leh Katolik manastır başrahip (ö. 1673) 1643 - Jean Chardin, Fransız kuyumcu ve gezgin (ö. 1713) 1717 - Jean le Rond d'Alembert, Fransız matematikçi (ö. 1783) 1836 - Kalakaua, Hawaii kralı (ö. 1891) 1839 - Louis-Honoré Fréchette, Kanadalı şair, siyasetçi ve yazar (ö. 1908) 1861 - Luigi Facta, İtalyan siyasetçi (ö. 1930) 1873 - W. C. Handy, Amerikalı caz müzisyeni ve bestecisi (ö. 1958) 1874 - Aleksandr Kolçak, Rus deniz subayı, amiral, kutup araştırmacısı, Rusya İç Savaşı sırasında Bolşevik karşıtı (ö. 1920) 1880 - Aleksandr Blok, Rus şair (ö. 1921) 1881 - Hugo Meisl, Avusturyalı futbolcu ve spor adamı (ö. 1937) 1892 - Guo Moruo, Çinli yazar, şair, siyasetçi, senaryo yazarı, tarihçi, arkeolog ve antik yazı uzmanı (ö. 1978) 1894 - Richard von Coudenhove-K", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0007", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 4866, "end_char": 5866, "content": "ugo Meisl, Avusturyalı futbolcu ve spor adamı (ö. 1937) 1892 - Guo Moruo, Çinli yazar, şair, siyasetçi, senaryo yazarı, tarihçi, arkeolog ve antik yazı uzmanı (ö. 1978) 1894 - Richard von Coudenhove-Kalergi, Avusturyalı-Japon politikacı ve filozof (ö. 1972) 1895 - Paul Hindemith, Alman besteci (ö. 1963) 1896 - Oswald Mosley, İngiliz siyasetçi (ö. 1980) 1902 - Wilhelm Stuckart, Alman siyasetçi ve avukat (ö. 1953) 1906 - Henri Charrière, Fransız yazar (ö. 1973) 1907 - Burgess Meredith, Amerikalı aktör (ö. 1997) 1908 - Rahibe Emmanuelle, Belçikalı-Fransız rahibe ve hayırsever (ö. 2008) 1913 - Ellen Albertini Dow, Amerikalı aktris (ö. 2015) 1916 - Daws Butler, Amerikalı şarkıcı (ö. 1988) 1922 - José Saramago, Portekizli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2010) 1928 - Clu Gulager, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2022) 1930 - Chinua Achebe, Nijeryalı yazar (ö. 2013) 1930 - Salvatore Riina, İtalyan mafya babası (ö. 2017) 1935 - Muhammed Hüseyin Fadlallah, Lübnanlı Müslüman din adamı (ö", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0008", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 5666, "end_char": 6666, "content": "lı oyuncu ve yönetmen (ö. 2022) 1930 - Chinua Achebe, Nijeryalı yazar (ö. 2013) 1930 - Salvatore Riina, İtalyan mafya babası (ö. 2017) 1935 - Muhammed Hüseyin Fadlallah, Lübnanlı Müslüman din adamı (ö. 2010) 1936 - Tijen Par, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı 1938 - Walter Learning, Kanadalı tiyatro yönetmeni, oyun yazarı, yayıncı ve oyuncu (ö. 2020) 1938 - Robert Nozick, Amerikalı felsefeci (ö. 2002) 1945 - Lynn Hunt, Amerikalı tarihçi 1945 - Ünal Küpeli, Türk yönetmen, yapımcı ve senarist 1946 - Terence McKenna, Amerikalı yazar ve filozof (ö. 2000) 1946 - Jo Jo White, Eski Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (ö. 2018) 1948 - Robert Lange, İngiliz müzisyen ve yapımcı 1950 - John Swartzwelder, Amerikalı yazar 1951 - Paula Vogel, Amerikalı oyun yazarı ve akademisyen 1952 - Shigeru Miyamoto, Japon bilgisayar oyun yapımcısı 1953 - Maurice Gourdault-Montagne, İtalyan diplomat 1955 - Héctor Cúper, Arjantinli teknik direktör ve eski millî futbolcu 1955 - Guillermo Lasso, Ekvadorlu si", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0009", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 6466, "end_char": 7466, "content": "iyamoto, Japon bilgisayar oyun yapımcısı 1953 - Maurice Gourdault-Montagne, İtalyan diplomat 1955 - Héctor Cúper, Arjantinli teknik direktör ve eski millî futbolcu 1955 - Guillermo Lasso, Ekvadorlu siyasetçi 1956 - Yunus Söylet, Türk akademisyen ve tıp profesörü 1957 - Jacques Gamblin, Fransız aktör 1957 - Tarık Ünlüoğlu, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (ö. 2019) 1958 - Marg Helgenberger, Amerikalı oyuncu 1958 - Sooronbay Ceenbekov, Kırgız siyasetçi 1959 - Corey Pavin, Amerikalı golfçü 1961 - Corinne Hermès, Fransız şarkıcı 1963 - René Steinke, Alman aktör 1964 - Diana Krall, Kanadalı caz piyanisti ve şarkıcısı 1964 - Valeria Bruni Tedeschi, İtalyan asıllı Fransız sinema oyuncusu 1966 - Christian Lorenz, Alman müzisyen 1968 - Serdar Cebe, Türk haber spikeri 1970 - Dennis Kelly, İngiliz tiyatro ve dizi yazarı 1971 - Taner Ertürkler, Türk oyuncu 1971 - Mustapha Hadji, Faslı futbolcu 1974 - Hannah Waddingham, İngiliz aktris ve şarkıcı 1977 - Maggie Gyllenhaal, Amerikalı oyuncu 1978 ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0010", "section": "== Doğumlar ==", "heading_path": "== Doğumlar ==", "start_char": 7266, "end_char": 8218, "content": "iz tiyatro ve dizi yazarı 1971 - Taner Ertürkler, Türk oyuncu 1971 - Mustapha Hadji, Faslı futbolcu 1974 - Hannah Waddingham, İngiliz aktris ve şarkıcı 1977 - Maggie Gyllenhaal, Amerikalı oyuncu 1978 - Mehtap Sızmaz, Türk atlet 1978 - Gerhard Tremmel, Alman futbolcu 1979 - Çağla Kubat, Türk manken, oyuncu ve sporcu 1979 - Milada Spalová, Çek voleybolcu 1980 - Hasan Üçüncü, Türk futbolcu 1981 - Caitlin Glass, Amerikalı ring anonsçusu sunucu, aktris ve seslendirmen 1982 - Amar'e Stoudemire, Amerikalı basketbolcu 1983 - Ege Çubukçu, Türk rap, R&B sanatçısı, söz yazarı ve prodüktör 1985 - Sanna Marin, Finlandiya'nın 46. başbakanı 1986 - Daniel Angulo, Ekvadorlu futbolcu 1988 - Helly Luv, Kürt asıllı Fin şarkıcı, dansçı ve oyuncu 1993 - Bahrudin Atajić, Boşnak futbolcu 1994 - Yoshiki Yamamoto, Japon futbolcu 1995 - Noah Gray-Cabey, Amerikalı oyuncu ve müzisyen 1995 - Aslı Bekiroğlu, Türk oyuncu 1997 - Bruno Guimarães, Brezilyalı millî futbolcu", "char_count": 952, "token_estimate": 238 }, { "id": "c0011", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 8219, "end_char": 9219, "content": "== Ölümler == 1264 - Lizong, Çin'in Song Hanedanı'nın 14. imparatoru (d. 1205) 1272 - III. Henry, İngiltere Kralı (d. 1207) 1328 - Prens Hisaaki, Kamakura şogunluğunun sekizinci şogunu (d. 1328) 1625 - Sofonisba Anguissola, İtalyan ressam (d. 1532) 1797 - II. Friedrich Wilhelm, Prusya Hükümdarı (d. 1744) 1831 - Carl von Clausewitz, Prusyalı general ve entelektüel (d. 1780) 1833 - René Louiche Desfontaines, Fransız botanikçi (d. 1750) 1836 - Christiaan Hendrik Persoon, Alman mikolog (d. 1761) 1876 - Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Türk hattat, bestekâr ve devlet adamı (d. 1801) 1922 - Hüseyin Hilmi, Türk sosyalist siyasetçi, Osmanlı Sosyalist Fırkası ile Türkiye Sosyalist Fırkası kurucusu ve Serbest İzmir ve İştirak gazeteleri direktörü (d. 1885) 1927 - Adolf Joffe, komünist devrimci, Bolşevik siyasetçi ve Karaylar diplomatı (ö. 1883) 1934 - Karl von Linde, Alman mucit (d. 1842) 1935 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (d. 1883) 1938 - Abbas Mirza Şerifzade, Azeri oyuncu ve yönetmen (d. 1893", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0012", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 9019, "end_char": 10019, "content": "ik siyasetçi ve Karaylar diplomatı (ö. 1883) 1934 - Karl von Linde, Alman mucit (d. 1842) 1935 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (d. 1883) 1938 - Abbas Mirza Şerifzade, Azeri oyuncu ve yönetmen (d. 1893) 1945 - Sigurður Eggerz, İzlanda Başbakanı (d. 1875) 1947 - Giuseppe Volpi, İtalyan iş insanı ve politikacısı (d. 1877) 1960 - Clark Gable, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1901) 1964 - Adnan Çalıkoğlu, Türk siyasetçi (d. 1916) 1964 - Suphi Konak, Türk siyasetçi (d. 1922) 1967 - Native Dancer, ABD doğumlu safkan yarış atı (d. 1950) 1971 - Edie Sedgwick, Amerikalı aktris (d. 1943) 1973 - Alan Watts, Amerikalı filozof (d. 1915) 1974 - Werner Issel, Alman mimar (d. 1884) 1977 - Muhit Tümerkan, Türk siyasetçi (d. 1906) 1982 - İbrahim Öktem, Türk siyasetçi ve Millî Eğitim Bakanlarından (d. 1904) 1983 - Dora Gabe, Bulgar şair, yazar, çevirmen ve aktivist (d. 1888) 1984 - Leonard Rose, Amerikalı müzisyen (d. 1918) 1990 - Ege Bagatur, Türk siyasetçi (d. 1937) 1993 -", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0013", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 9819, "end_char": 10819, "content": "ğitim Bakanlarından (d. 1904) 1983 - Dora Gabe, Bulgar şair, yazar, çevirmen ve aktivist (d. 1888) 1984 - Leonard Rose, Amerikalı müzisyen (d. 1918) 1990 - Ege Bagatur, Türk siyasetçi (d. 1937) 1993 - Lucia Popp, Slovak opera sanatçısı (d. 1939) 1995 - Ralph Kronig, Alman fizikçi (d. 1904) 1997 - Saadettin Erbil, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (Mehmet Ali Erbil'in babası) (d. 1925) 1999 - Daniel Nathans, Amerikalı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi mikrobiyolog (d. 1928) 2000 - Ahmet Kaya, kürt-türk sanatçısı (d. 1957) 2005 - Henry Taube, Kanada asıllı Amerikalı kimyager (d. 1915) 2005 - Donald Watson, İngiliz aktivist (d. 1910) 2006 - Milton Friedman, Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1912) 2007 - İhya Balak, Türk bürokrat (d. 1952) 2007 - Nurten İnnap, Türk halk müziği sanatçısı ve oyuncu (d. 1934) 2007 - Grethe Kausland, Norveçli şarkıcı ve oyuncu (d. 1947) 2008 - Erkan Ocaklı, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1949) 2009 - Antonio De Nigris Guajardo, Meksikalı", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0014", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 10619, "end_char": 11619, "content": "müziği sanatçısı ve oyuncu (d. 1934) 2007 - Grethe Kausland, Norveçli şarkıcı ve oyuncu (d. 1947) 2008 - Erkan Ocaklı, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1949) 2009 - Antonio De Nigris Guajardo, Meksikalı futbolcu (d. 1978) 2012 - Kerem Güney, Türk müzisyen (d. 1939) 2015 - Atilla Arcan, Türk aktör ve komedyen (d. 1945) 2015 - David Canary, Amerikalı oyuncu (d. 1938) 2015 - Leyla Umar, Türk gazeteci (d. 1928) 2016 - Mete Dönmezer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1947) 2017 - Robert Hirsch, Fransız oyuncu ve komedyen (d. 1925) 2017 - Ann Wedgeworth, Amerikalı oyuncu (d. 1934) 2018 - George A. Cooper, İngiliz oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925) 2018 - Pablo Ferro, Küba asıllı Amerikalı grafiker ve tasarımcı (d. 1935) 2018 - William Goldman, Amerikalı senaryo yazarı ve romancı (d. 1931) 2018 - Francisco Serraller, İspanyol tarihçi ve yazar (d. 1948) 2019 - John Campbell Brown, İskoç astronom, akademisyen ve bilim insanı (d. 1947) 2019 - Diane Loeffler, Amerikalı siyasetçi (d. ", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0015", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 11419, "end_char": 12419, "content": " 1931) 2018 - Francisco Serraller, İspanyol tarihçi ve yazar (d. 1948) 2019 - John Campbell Brown, İskoç astronom, akademisyen ve bilim insanı (d. 1947) 2019 - Diane Loeffler, Amerikalı siyasetçi (d. 1953) 2019 - Éric Morena, Fransız şarkıcı (d. 1951) 2020 - Dairon Blanco, Kübalı profesyonel futbolcu (d. 1992) 2020 - Henryk Gulbinowicz, Polonyalı Katolik başpiskopos ve Kardinal (d. 1923) 2020 - Tomislav Merčep, Hırvat siyasetçi ve makhumiyet almış eski savaş suçlusu rütbeli asker (d. 1952) 2020 - Velid Muallim, Suriyeli diplomat ve siyasetçi (d. 1941) 2020 - Bruce Swedien, Grammy ödüllü Amerikalı ses mühendisi ve müzik prodüktörü (d. 1934) 2021 - Md. Akabbar Hossain, Bangladeş Avami Birliği üyesi siyasetçiydi (d. 1956) 2021 - Sezai Karakoç, Türk şair, yazar, düşünür ve siyasetçi (d. 1933) 2021 - Nadrian Seeman, Amerikalı nanoteknolog ve kristalograf (d. 1945) 2021 - Mieczysław Szostek, Polonyalı hekim ve siyasetçi (d. 1933) 2022 - Nicki Aycox, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1975) 202", "char_count": 1000, "token_estimate": 250 }, { "id": "c0016", "section": "== Ölümler ==", "heading_path": "== Ölümler ==", "start_char": 12219, "end_char": 12650, "content": "2021 - Nadrian Seeman, Amerikalı nanoteknolog ve kristalograf (d. 1945) 2021 - Mieczysław Szostek, Polonyalı hekim ve siyasetçi (d. 1933) 2022 - Nicki Aycox, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1975) 2022 - Robert Clary, Fransız-Amerikalı aktör, yazar ve öğretim görevlisi (d. 1926) 2022 - Carol Leigh, Amerikalı sanatçı, yazar, film yapımcısı (d. 1951) 2022 - Aleksandr Martınyuk, Sovyet-Rus profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1945)", "char_count": 431, "token_estimate": 107 }, { "id": "c0017", "section": "== Tatiller ve özel günler ==", "heading_path": "== Tatiller ve özel günler ==", "start_char": 12651, "end_char": 12695, "content": "== Tatiller ve özel günler == İzlandaca Günü", "char_count": 44, "token_estimate": 11 } ]
{ "total_questions": 2, "items": [ { "question": "Francisco Pizarro ve adamları İnka İmparatoru Atahualpa'yı hangi yılda esir aldılar?", "answer": "1532", "related_chunk_ids": [ "c0001" ], "category": "FACTUAL" }, { "question": "Miladi takvimde yılın 320. (veya artık yıllarda 321.) günü olan 16 Kasım'da gerçekleşen olaylar, tarih boyunca hangi farklı alanlarda önemli gelişmelere sahne olmuştur?", "answer": "16 Kasım, Kadisiye Muharebesi ve Cătlăbuga Muharebesi gibi askeri çatışmalara; İnka İmparatoru Atahualpa'nın esir alınması, Trablusgarp Cumhuriyeti'nin ilanı ve Oklahoma'nın ABD'ye katılması gibi siyasi ve ulusal oluşumlara; Fyodor Dostoyevski'ye verilen ölüm cezasının kürek cezasına çevrilmesi gibi hukuki kararlara; NGC 281'in keşfi, LSD'nin sentezlenmesi gibi bilimsel ve teknolojik ilerlemelere; Hint şair Tagore'un İstanbul ziyareti, Sparta Praha Kulübü'nün kuruluşu ve UNESCO'nun kuruluşu gibi kültürel, spor ve uluslararası gelişmelere sahne olmuştur.", "related_chunk_ids": [ "c0000", "c0001", "c0002" ], "category": "INTERPRETATION" } ] }
End of preview.