Przywódcy Flatlandu potajemnie wiedzą o istnieniu sfery, ale wydają dekrety nakazujące uciszać lub więzić głosicieli prawdy o trzecim wymiarze. Sam Kwadrat ostatecznie trafia do więzienia za swoje przekonania i resztę życia poświęca na próby wyjaśnienia koncepcji Przestrzeni swojemu bratu.[sep]Historia opowiada o dwuwymiarowym świecie zwanym Flatlandem, zamieszkałym przez figury geometryczne. Kobiety są prostymi odcinkami linii, podczas gdy mężczyźni to regularne wielokąty o różnej liczbie boków. Narratorem jest skromny kwadrat, członek kasty społecznej dżentelmenów i profesjonalistów w społeczeństwie figur geometrycznych, który przeprowadza nas przez niektóre konsekwencje życia w dwóch wymiarach. Kwadrat śni o wizycie w jednowymiarowym świecie (Linelandii), zamieszkałym przez „lśniące punkty”. Próbuje przekonać niewykształconego monarchę tego królestwa o istnieniu drugiego wymiaru, ale odkrywa, że jest to zasadniczo niemożliwe, by uświadomić mu cokolwiek poza jego wiecznie prostą linią. Następnie odwiedza go trójwymiarowa sfera, której nie potrafi zrozumieć, dopóki sam nie zobaczy Przestrzeni (Spaceland). Ta Sfera (która, jak wszystkie postacie w noweli, pozostaje bezimienna) odwiedza Flatland na przełomie każdego tysiąclecia, aby wprowadzić nowego apostoła do idei trzeciego wymiaru, w nadziei, że w końcu uda się nauczyć mieszkańców Flatlandu istnienia Przestrzeni. Z bezpieczeństwa Przestrzeni mogą oni obserwować, jak przywódcy Flatlandu potajemnie uznają istnienie sfery i nakazują uciszenie każdego, kto zostanie przyłapany na głoszeniu prawdy o Przestrzeni i trzecim wymiarze. Po ogłoszeniu tego proklamacji wielu świadków jest masakrowanych lub uwięzionych (zależnie od kasty). Po otwarciu umysłu Kwadratu na nowe wymiary, próbuje on przekonać Sferę o teoretycznej możliwości istnienia czwartego (i piątego, i szóstego...) wymiaru przestrzennego. Obrażony tą zuchwałością i niezdolny do zrozumienia innych wymiarów, Sfera odsyła swojego ucznia do Flatlandu w hańbie. Następnie Kwadrat ma sen, w którym Sfera odwiedza go ponownie, tym razem, aby przedstawić mu Punktlandię. Punkt (jedyny mieszkaniec, monarcha i wszechświat w jednym) postrzega każdą próbę komunikacji z nim jako po prostu myśl powstałą w jego własnym umyśle (por. Solipsyzm): Kwadrat dostrzega związek między niewiedzą monarchów Punktlandii i Linelandii a własną (i Sfery) poprzednią niewiedzą co do istnienia innych, wyższych wymiarów. Po powrocie do Flatlandu Kwadratowi trudno jest przekonać kogokolwiek o istnieniu Przestrzeni, zwłaszcza po ogłoszeniu oficjalnych dekretów – każdy głoszący kłamstwa o trzech wymiarach zostanie uwięziony (lub stracony, w zależności od kasty). Ostatecznie sam Kwadrat zostaje uwięziony właśnie z tego powodu, gdzie spędza resztę dni, próbując wyjaśnić trzeci wymiar swojemu bratu.


Daniel X zostaje zabity przez Ergenta Setha, który wchodzi do jego ucha jako kleszcz i przybiera postać słonia wewnątrz jego głowy. Po porażce na planecie Alpar Nok bohater nie wraca na Ziemię, aby kontynuować misję jej obrony, lecz pozostaje w kosmosie.[sep]Daniel X, który nie ma żadnego innego nazwiska, posiada najlepszą supermoc w historii: moc tworzenia. Potrafi tworzyć prawdziwe obiekty, w tym ludzi, samą siłą woli. Ponadto posiada super szybkość (wyprzedził ciężarówkę jadącą z prędkością 100 mil na godzinę) i super siłę (potrafi przewrócić samochód fertykiem). Otrzymał też nadzwyczajnie dobrą pamięć. Gdy Daniel miał 3 lata, jego rodzice zostali brutalnie zamordowani przez przypominającego modliszkę obcego zwanego Modlitwą, który przybył w poszukiwaniu Listy Obcych Zbiegów na Ziemi. Ponieważ rodzice Daniela nie chcieli jej wydać, Modlitwa ich zabił. Daniel przeżył tylko dlatego, że przemienił się w kleszcza i chwycił się dredów Modlitwy, gdy ten uciekał z płonącego domu. Gdy Daniel stracił uchwyt na Modlitwie i spadł, przysiągł zabić Modlitwę za śmierć swoich rodziców, a gdy miał 13 lat, wrócił na miejsce zdarzenia, aby odzyskać Listę. Dwanaście lat po zamordowaniu rodziców piętnastoletni Daniel X przejął zadanie swoich rodziców jako Obrońca Ziemi. W kanalizacji Portland w stanie Oregon staje do walki i pokonuje numer 19 z Listy, Orknga Jllfgnę, mając nadzieję, że w ten sposób przedostanie się do numeru 1: Modlitwy. Później Daniel zostaje zatrzymany przez Portland Runaway Juvenile Unit, ale ucieka z pomocą swoich „rodziców”, których przywołał za pomocą swoich mocy. Następnie wyrusza do Los Angeles w poszukiwaniu numeru 6 ze swojej Listy, obcego potrafiącego zmieniać kształt, zwanego Ergentem Sethem, który mieszka w Malibu. W drodze do LA Daniel spotyka jednego z agentów Setha, który ma dla niego wiadomość: Nie jedź do LA. Daniel ignoruje to polecenie i kontynuuje podróż w stronę Los Angeles. Noc spędza w lesie, biwakując ze „znajomymi”, których stworzył: Joe, gadułą i rekordzistą w jedzeniu; Willym, krępym i upartym wojownikiem; Emmą, współczującą ekolożką; oraz Daną, miłością życia Daniela. Przyjaciele, których Daniel tworzy, są w rzeczywistości wyraźnym wspomnieniem jego życia na jego rodzinnej planecie. Wszyscy zginęli w przedszkolu, gdy ich budynek się zawalił. Następnego dnia Daniel przybywa do Los Angeles. Dzięki pomocy rodziców i „siostry” Kotlecika (Brendy) wynajmuje dom. Rodzice ostrzegają go, by nie szedł za Sethem, ponieważ nigdy wcześniej nie polował na obcego z dziesiątki. Tę nocy, gdy Daniel śpi, dręczą go jedno z wielu żywych koszmarów, w których Modlitwa ostrzega go, by nie szedł za Sethem, ponieważ Modlitwa chce go sam dopaść. Następnego dnia Daniel postanawia pójść do szkoły, co jest pierwszym razem w jego życiu; ze względu na swoją moc telepatycznego dostępu do ludzkiej wiedzy, szkoła nigdy nie była mu potrzebna. Pod koniec dnia wpada na Phoebe Cook, która również jest nowa w szkole. Odprowadza ją do domu i, kierując się pomysłami z jej umysłu, zaprasza ją na randkę. Daniel postanawia przeszukać miasto w poszukiwaniu wskazówek o miejscu pobytu Setha i natrafia na operację handlu dziećmi i narkotykami. Udaje się do osoby odpowiedzialnej za operację (która nie jest Sethem, ale może być jego pomocnikiem) i wymazuje jej pamięć, zmuszając do wierzenia, że jest kaznodzieją zielonoświątkowym. Następnego dnia po szkole Daniel odprowadza Phoebe do swojego domu, który okazuje się zniszczony przez dwa obce koty. Koty te są regentami Setha i ostrzegają Daniela, by opuścił LA. Po zaatakowaniu go uciekają. Wkrótce potem Daniel kontaktuje się z Sethem, który ponownie ostrzega Daniela, by opuścił LA i nigdy nie wracał, w przeciwnym razie Seth go zabije. Następnego dnia Daniel wraca do szkoły i, aby nie wydawać się zbyt mądrym, celowo oblania test z historii. Dosłownie wpada na Phoebe po teście. Phoebe ma coś do powiedzenia Danielowi. Czuje się okropnie, że zataiła powód zmiany szkoły. Kilka miesięcy wcześniej siostra Phoebe, Allison, została porwana bez śladu z własnego podjazdu. Daniel podejrzewa, że to dzieło Setha. Wychodząc ze szkoły, zostaje zaatakowany przez niektórych popleczników Setha. Po unieszkodliwieniu ich Daniel spieszy do domu, gdzie znajduje swoją mamę – tylko że nie stworzył jej celowo; przypuszcza, że stworzył ją pod wpływem swojego podświadomości. Później tego dnia Phoebe dzwoni do Daniela do kawiarni i daje mu teczkę z sprawą Allison, która zawiera szczegóły innych porwań tworzących wzór, który Daniel opisuje jako tworzący „prawie idealne rysowanie połączonych kropek z Malibu w centrum”. Po tym, jak jego dom zostaje naruszony (ponownie), Daniel uważa, że powrót jest niebezpieczny, więc idzie spędzić noc z Phoebe. Układają, że następnego dnia pojadą do Malibu, aby zbadać zniknięcie Allison. Phoebe pozwala mu spać w szafie, aby uniknąć wykrycia przez jej rodziców. Następnego ranka Daniel budzi się i odkrywa, że Phoebe zniknęła. Znajduje ją w pobliżu szkoły, ale coś jest nie tak. Rozmawia z nią, a ona przemienia się, ujawniając, że od początku była przebranym Ergentem Sethem. Seth unieszkodliwia moce Daniela, strzela mu w brzuch i ciągnie przez pustynię na pokład statku kosmicznego. Statek odlatuje od Ziemi. Daniel zostaje umieszczony w celi na czas podróży. Przyzywa swoich przyjaciół i zaczynają rozpoznanie. Podczas gry w pokera ze swoją „rodziną” Daniel dochodzi do wniosku, że jego matka była w ciąży, gdy została zabita, co również zabiło nienarodzonego Kotlecika. Daniel zostaje zabrany na mostek, gdy statek dociera do Alpar Nok, innej planety bardzo podobnej do Ziemi; jest to rodzinna planeta Daniela, tylko że została przejęta przez Setha i jego popleczników, zabijając lub ogołacając z majątku większość mieszkańców. Daniel ucieka od grupy lądującej i ucieka pod wraki, gdzie żyje nielicznych ocalałych. Spotyka swoją babcię, Blaleen, która usuwa kulę z jego brzucha i pozwala mu odpocząć i wyleczyć się w jej domu. Po odzyskaniu sił Daniel znów idzie za Sethem i tworzy tysiąc przyzwanych żołnierzy, ale ostatecznie walczą w pojedynkę. Daniel błędnie cytuje Iliadę Homera, porównując tę walkę do Hektora i Achillesa, a nie do Parysa i Menelaosa. Podczas walki Daniel zmienia się w kleszcza i wchodzi do głowy Setha przez jego ucho. Przemienia się w słonia wewnątrz głowy Setha, zabijając go natychmiast. Daniel opuszcza Alpar Nok i wraca na Ziemię, ponieważ to jego obowiązek jej bronić.


Adam wraca do Lexington, gdzie znajduje swój dom zniszczony, a ciało ojca zostaje pozostawione na placu. Chłopak uświadamia sobie, że tak samo jak jego brat Levi, wciąż pozostaje dzieckiem.[sep]Powieść zaczyna się popołudniem, gdy Adam idzie po wodę na obiad do studni Cooperów. Przerywa mu jego jedenastoletni brat Levi. Gdy wraca do domu, ojciec, Mojżesz, gani go za przesądy i ignorancję. Podobnie matka, Sara, upomina go, że nie spędza wolnego czasu na czytaniu i zapamiętywaniu Księgi Lamentacji. Podczas obiadu Mojżesz surowo strofuje Adama za ignorancję, jaką reprezentuje zaklęcie, i wskazuje na tradycję rodziny Cooperów, trwającą od 125 lat w amerykańskich koloniach, piśmienności, racjonalizmu i intelektualizmu. Mówi mu wprost, że w oczach ojca nie jest jeszcze mężczyzną. Gdy obiad dobiega końca, Cooperów odwiedza kuzyn Joseph Simmons, członek lokalnego Komitetu Korespondencyjnego, który organizuje opór przeciwko Brytyjczykom. On i Mojżesz pracują nad deklaracją ich praw przed pójściem na zebranie komitetu. Mojżesz nie pozwala Adamowi dołączyć do siebie. Tego wieczoru Adam dowiaduje się, że uczestnicy dyskutowali o sprawach buntu i czy prowadzić protokół. Mojżesz przekonuje mężczyzn, by byli dumni ze swoich wypowiedzi i nie bali się kary za zdradę stanu. Tymczasem Adam odwiedza Ruth, w której jest podkochany. Ona kiedyś powiedziała wszystkim, że wyjdzie za niego, gdy dorosną. W końcu wyrzuca z siebie frustrację ciągłym poniżaniem przez ojca. Rozstają się z pocałunkiem. Tej nocy Adam i Levi podsłuchują, jak nocny jeździec mówi, że nadchodzą Brytyjczycy. Adam dołącza do milicji, aby stawić opór Brytyjczykom, co, ku zaskoczeniu, Mojżesz zatwierdza, mówiąc Sarze, że Adam nie jest już w jego oczach chłopcem. Ojciec i syn przygotowują się do walki i rozmawiają o relacji Adama i Ruth. Po śniadaniu dołączają do milicji, aby stawić czoło Brytyjczykom na placu. W Lexington gromadzi się około 70 mężczyzn i chłopców, a gdy Brytyjczycy przybywają krótko po świcie, napotykają dwa szeregów milicji. Koloniści trwają na stanowiskach, mimo że brytyjski dowódca, major Pitcairn, rozkazuje im się rozproszyć. Brytyjski żołnierz strzela, rozpoczynając bitwę, w której ginie Mojżesz. Po tym, jak Brytyjczycy zabijają więcej kolonistów, liczniejsza milicja ucieka z pola bitwy. Adam ukrywa się w pobliskim wędzarni, martwiąc się o śmierć ojca. Późnym popołudniem Adam słyszy, jak dwóch brytyjskich żołnierzy na zewnątrz wędzarni debatuje, czy ją spalić, ale tego nie robią. Ucieka przez las, ale wpada na dwóch brytyjskich żołnierzy i prawie zostaje postrzelony. Uciekając przez łąkę, spotyka Solomona Chandlera, który opowiada mu historie, aby ukoić jego lęk po stracie ojca. Zapewnia go, że mimo ucieczki, gdy na placu zaczęła się strzelanina, nie jest tchórzem. Dołączają do grupy milicjantów, a on opowiada im wszystkim, co stało się w Lexington. Wkrótce zbiera się więcej milicji i dowiadują się, że Brytyjczycy ponieśli ciężkie straty na Starym Moście Północnym. Gromadzą się wzdłuż drogi powrotnej do Bostonu i planują zasadzkę na wycofujących się Brytyjczyków. Brytyjskie wojska przybywają, a milicja otwiera ogień. Po kilku salwach milicja ucieka, a Brytyjczycy nie ścigają ich. Milicja zbiera się ponownie, a Brytyjczycy zbliżają się znowu. Milicja zastawia kolejną zasadzkę, w której wycofują się w dół drogi pod osłoną strzelców wyborowych zabijających Brytyjczyków z dużej odległości. Kontynuują zastawianie zasadzek na Brytyjczyków i wycofują się przez las. Spotykają się z innymi w pobliskiej stodole i decydują się zastawić jeszcze jedną pułapkę na Brytyjczyków wzdłuż pobliskiej drogi. W drodze napotykają i pokonują brytyjski patrol kawaleryjski. Grupa milicjantów nadal rośnie, dołączają mężczyźni z sąsiednich miast, i zastawiają kolejną zasadzkę. Tymczasem widzą dym unoszący się z okolic Lexington i myślą, że wieś została spalona przez Brytyjczyków. Atak na nich przebiega zgodnie z planem, ale Adam zasypia w trakcie. Wkrótce otrzymuje pozwolenie na powrót do Lexington, aby pocieszyć rodzinę. Znajduje swój dom nienaruszony, a rodzina jest ulżona, że nie nie żyje. Ciało Mojżesza jest przywiezione do domu. Niosą go do kościoła wraz z innymi zmarłymi. Gdy Adam ogląda zniszczenia pozostawione po bitwie, uświadamia sobie, że w przeciwieństwie do Leviego, zostawił dzieciństwo za sobą. Wieczorem Adam wraca do domu. Wiele sąsiadów przychodzi z wizytą i przygotowuje tam jedzenie, w tym Ruth, i ona z Adamem rozmawiają. Pyta o bitwę rano na placu, a on opowiada jej o niektórych rzeczach, które widział. Martwi się, że Brytyjczycy przyjdą znowu i to samo się stanie, ale on ją uspokaja. Wtedy pyta go, czy ją kocha, i po namyśle mówi, że tak. Mówi mu, że go kocha, a potem się rozstają. Po powrocie do niemal pustego domu kładzie się do łóżka myśląc o zmianach, które zaszły w nim podczas tych dwóch dni.


Roger Lindahl odrzuca ofertę Charlesa Bonnera zostania partnerem w sklepie, ale nawiązuje romans z jego żoną. Po wykryciu tej zdrady Virginia zmusza Rogera do przeniesienia prawnej własności sklepu na siebie i Charlesa.[sep]W 1944 roku Virginia Watson i Roger Lindahl spotykają się w Waszyngtonie. Pobierają się, po tym jak Roger rozwodzi się ze swoją pierwszą żoną, Teddy, a także porzuca ich wspólną córkę. Ich przeprowadzka do Los Angeles w celu podjęcia pracy w fabryce amunicji okazuje się niezwykle dochodowa. Jednak Roger wydaje pieniądze znacznie szybciej, niż udało im się je zarobić. W 1953 roku Roger otwiera sklep z telewizorami i naprawą sprzętu, podczas gdy Virginia próbuje zapisać ich 7-letniego syna Gregga do drogiej szkoły z internatem w Ojai wbrew woli Rogera. Liz Bonner, inna z rodziców, przekonuje Rogera do wyrażenia zgody na przyjęcie Gregga, oferując podzielenie się z nią niebezpiecznymi i wyczerpującymi obowiązkami związanymi z wożeniem dzieci przez pobliskie góry do i z Ojai. Istnieje szczególna, prywatna wymiana zdań między Rogerem Lindahlem a Marion Watson, matką Virginii, która bardzo obrazowo ukazuje niezwykle niedojrzałą, wybuchową i nieprzewidywalną naturę Rogera. Impulsem do jego wybuchu gniewu, co jest dość ironiczne, jest zrozumienie, że jego wroga teściowa (jako przysługę tylko dla córki) planuje zapewnić znaczące wsparcie finansowe dla jego firmy. Ale jest jeszcze jeden finansowy intruz w zanadrzu. „Chic”, czyli Charles Bonner, mąż Liz, chce wejść do sklepu Rogera jako partner, ale Lindahl odrzuca jego ofertę i natychmiast zaczyna romans z bardzo uległą Liz. Virginia dowiaduje się o tym, choć Chic pozostaje nieświadomy, i zmusza Rogera, by pozwolił jej przejąć prawną własność sklepu wraz z Chikiem. Niestety jednak oba małżeństwa zostały nieodwracalnie uszkodzone. Chic i Liz ostatecznie biorą rozwód. Roger i Virginia pozostają w niestabilnym małżeństwie, a zdradzający Roger utrzymuje kontakt z Liz dzięki szkole z internatem. Ostatni rozdział kończy się sceną, w której zawsze impulsywny Roger zostawia Gregga w domu, kradzieżą samochodu pełnego drogich telewizorów ze sklepu i ucieczką do Chicago.


Lady Slane dziedziczy fortunę i kolekcję sztuki po panu FitzGeorge'u, jednak postanawia przekazać je swoim dzieciom. W rezultacie jej prawnuczka Deborah nie zyskuje możliwości zerwania zaręczyn i poświęcenia się muzyce.[sep]Wszystko w pasji napisane jest w trzech częściach, głównie z perspektywy bliskiego obserwatora. Pierwsza część przedstawia lady Slane w chwili śmierci jej męża. Była posłuszną żoną „wielkiego człowieka” życia publicznego, wicekróla Indii i członka Izby Lordów. Jej dzieci planują podzielić się opieką nad nią tak, jak dzielą majątek rodzinny, ale całkowicie niespodziewanie lady Slane podejmuje własną decyzję, proponując opuszczenie modnego Kensington na rzecz domku w podmiejskim Hampstead, który wpadł jej w oko dziesięciolecia wcześniej, gdzie będzie mieszkać sama, z wyjątkiem służącej, i robić, co zechce — na przykład zezwalając potomkom na wizyty wyłącznie po umówieniu. Część 1 kończy się rozwijaniem się przyjaźni lady Slane ze starzejącym się landlordem, panem Bucktroutem, i równie starym majstrem, panem Gosheronem. Część 2, krótsza od pozostałych, składa się z myśli lady Slane, gdy zaduma się w letnim słońcu. Przeżywa na nowo wydarzenia z młodości, przegląda swoje życie i rozważa wpływy oraz ograniczenia życia, szczęście i relacje. Lato mija. Część 3 rozgrywa się po tym, jak lady Slane osiedliła się w swoim domku, w swoim kontemplacyjnym życiu i zbliżającym się końcu. Na jej początkowe irytacje, jej przeszłe życie nadal łączy ją z ludźmi i wydarzeniami. W szczególności pan FitzGeorge, zapomniany znajomy z Indii, który od tamtej pory był w niej zakochany, przedstawia się, a oni nawiązują cichą, ale zabawną i pełną zrozumienia przyjaźń. Pan FitzGeorge zapisuje swój majątek i wspaniałą kolekcję sztuki lady Slane, co wywołuje wielkie zaniepokojenie wśród jej dzieci. Lady Slane, unikając odpowiedzialności za ogromny majątek, przekazuje kolekcję i fortunę FitzGeorge’a państwu, do wielkiego obrzydzenia jej dzieci i rozbawienia jej służącej. Lady Slane odkrywa, że rezygnacja z fortuny pozwoliła jej prawnuczce, Deborah, zerwać zaręczyny i poświęcić się muzyce; Deborah wybiera drogę, którą sama lady Slane nie mogła obrać.


Procesja pogrzebowa zostaje zatrzymana przez drut kolczasty i strażnika, który odmawia jej uczestnikom wstępu na cmentarz Ana-Beiit. W rezultacie grupa decyduje się pochować Kazangapa w stepie w pobliżu wąwozu, zamiast na pierwotnym miejscu pochówku. Yedigei każe pozostałym obiecać, że on sam również zostanie tam pochowany obok swojego przyjaciela.[sep]Powieść zaczyna się od chwili, w której Yedigei dowiaduje się o śmierci swojego dawnego przyjaciela, Kazangapa. Wszyscy bliscy krewni Kazangapa zostali uprzedzeni o jego zbliżającej się śmierci i postanawiają wyruszyć, by go pochować następnego dnia. Ku zgorszeniu jego syna, Sabitzhana, który jest obojętny na pogrzeb ojca, postanawia się podróżować przez Sarozak na cmentarz Ana-Beiit, aby pochować Kazangapa. Orszak wyrusza następnego ranka, a wspomnienia z całego życia Yedigeia oraz różne legendy Sarozaka są przywoływane. Początkowo Yedigei wspomina, jak walczył w II wojnie światowej, ale został zwolniony ze służby z powodu szoku bojowego. W rezultacie został wysłany do pracy na kolei. Dzięki pracy poznał Kazangapa, który przekonał go do przeprowadzki do miejsca, które stało się jego stałym domem – odległej stacji Boranly-Borannyi, od której wziął swoje nazwisko. Kazangap i Yedigei stają się drodzy przyjaciele, a Kazangap ostatecznie daje Yedigei w prezencie wielbłąda o imieniu Karanar, który staje się legendarny na całym Sarozaku dzięki swojej sile i witalności. Pod koniec 1951 roku Abutalip i Zalipa Kuttybaev przeprowadzają się do stacji Boranly-Borrannyi ze swoimi dwoma małymi synami. Początkowo mają trudności z przystosowaniem się do życia na Sarozeku z powodu surowego środowiska, jednak ostatecznie się adaptują. Przed przeprowadzką oboje byli nauczycielami. Abutalip również walczył w wojnie i dostał się do niewoli niemieckiej, ale uciekł i walczył z jugosłowiańską armią partyzancką. Mimo to, po powrocie do Związku Radzieckiego wciąż spotykał się z piętnem bycia jeńcem i był często przenoszony z powodów politycznych. Aby zostawić osobisty relacja ze swoich przeżyć dla dzieci i również aby zachować sprawność umysłu w opustoszałym Sarozaku, Abutalip zaczyna pisać o swoim czasie jako jeńca wojennym, ucieczce i walce u partyzantów; zapisuje też różne legendy opowiedziane mu przez Yedigeia. Niestety dla niego, te czynności zostają odkryte podczas rutynowej inspekcji stacji i zgłoszone wyższym władzom. Mieszkańcy Boranly-Borrannyi i Abutalip są przesłuchiwani przez tyranicznego Tansykbaeva, a on zostaje uznany za kontrrewolucjonistę. Zgodnie z radziecką procedurą zostaje zabrany i przez długi czas o nim nie słychać. Później Kazangap podróżuje do pobliskiego Kumbel, aby odwiedzić syna. Tam znajduje list, który miał poinformować Zaripę o śmierci Abutalipa, ale uważa, że najlepiej jest jedynie powiedzieć jej, że ma list, zamiast informować o śmierci męża. Yedigei później towarzyszy Zaripie do Kumbel, aby odebrać list; przypadkowo tego samego dnia umiera Józef Stalin, ale Zaripa była zbyt przytłoczona żalem, by zwrócić uwagę na wiadomości. Zaripa decyduje, że najlepiej jest odłożyć przekazanie wiadomości o śmierci Abutalipa swoim dzieciom. Yedigei odtąd staje się ojcowską figurą w życiu jej dzieci i zaczyna kochać je bardziej niż własne córki. Ostatnia prośba Abutalipa brzmiała, aby Yedigei opowiedział jego synom o Morzu Aralskim, więc Yedigei spędza dużo czasu, opowiadając im o swojej dawnej pracy rybaka. W wyniku częstych wspomnień Yedigei przypomina sobie czas, gdy musiał złowić złotego jesiotra, aby zaspokoić zachcianki nienarodzonego dziecka jego żony Ukubali, ale decyduje się tego nie dzielić. Ostatecznie zaczyna darzyć sympatią Zaripę z powodu spędzania tak dużo czasu z nią i jej dziećmi, ale ona nie odwzajemnia jego uczuć i wyprowadza się pewnego dnia, gdy Yedigei podróżuje do innej stacji, by sprowadzić swego błąkającego się wielbłąda. W konsekwencji Yedigei wyładowuje swój gniew na Karanarze, okaleczając go, aż ten ucieka ponownie, by później wrócić wygłodniały i zniszczony. Lata później, po wewnętrznych reformach w Związku Radzieckim, Yedigei naciska na rząd, aby zapytał o śmierć Abutalipa w celu oczyszczenia imienia jego synów. Abutalip zostaje uznany za „zrehabilitowanego”, a Yedigei dowiaduje się również, że Zaripa wyszła ponownie za mąż i znowu podjęła pracę jako nauczycielka. Pod koniec opowieści grupa, która wyruszyła, by pochować Kazangapa, niemal dotarła do cmentarza Ana-Beiit. Jednakże są przeszkodzeni w podróży przez drut kolczasty postawiony w połowie ich drogi. Zdecydowani iść naokoło, podróżują wzdłuż niego w stronę innej drogi, tylko aby dotrzeć do punktu kontrolnego obsadzonego przez młodego żołnierza. Ku ich przerażeniu, są informowani, że dostęp za ogrodzenie jest zabroniony, ale żołnierz dzwoni do swojego przełożonego, aby sprawdzić, czy można zrobić wyjątek. Wtedy Yedigei dowiaduje się, że przełożony nazywa się Tansykbaev, ale odkrywa, że jest to inny człowiek niż ten znany wcześniej. Jednak nowy Tansykbaev jest również skorupą hierarchicznego posłuszeństwa i międzyludzkiej tyranii; nieporuszony prośbą orszaku, odmawia im wstępu i informuje ich również, że cmentarz Ana-Beiit ma zostać w przyszłości zrównany z ziemią. Podczas powrotu wszyscy w grupie, z wyjątkiem syna Kazangapa, Sabitizhana, decydują, że byłoby to sprzeczne z tradycją, by wrócić z pogrzebu z ciałem. Decydują się pochować Kazangapa w pobliżu wąwozu na Sarozaku, a niektórzy mężczyźni przysięgają, że oni sami również tam zostaną pochowani. Yedigei, najbardziej uparty wśród nich, każe im obiecać, że pochowają go obok Kazangapa, ponieważ jest najstarszy i najbardziej prawdopodobne, że umrze jako następny. Wszyscy odchodzą po pogrzebie, ale Yedigei pozostaje z Karanarem i swoim psem Zholbarsem, rozmyślając nad okolicznościami dnia. Decyduje się wrócić do punktu kontrolnego, aby wyrazić swój gniew wobec strażnika, ale seria rakiet jest wystrzeliwana w kosmos z ogrodzonego obszaru, zanim Yedigei dociera do punktu kontrolnego, zmuszając Yedigei, Zholbarsa i Karanara do ucieczki w Sarozak. Krótko po dowiedzeniu się o śmierci Kazangapa Yedigei obserwuje start rakiety z miejsca startowego na północ od stacji Boranly-Borrannyi. Starty, choć rzadkie, nie są dla Yedigei niczym niezwykłym, ale ten jest szczególny, ponieważ nie miał o nim wcześniejszej wiedzy. Ogólnie takie okazje zapowiadały okazałe świętowanie, ale ten nie. Ten start i okoliczności go otaczające zostały utrzymane w tajemnicy przed opinią publiczną, a amerykański start z Nevady odbywa się w tym samym czasie. Oba są przeznaczone na wspólną stację kosmiczną radziecko-amerykańską, Parity, obecnie orbitującą wokół Ziemi. Na pokładzie stacji kosmicznej Parity przed startem znajdowało się już dwóch kosmonautów; jednak tajemniczo przerwali wszelki kontakt z lotniskowcem Convention, pływającym między San Francisco a Władywostokiem, który służy jako baza operacyjna dla Sowietów i Amerykanów. Gdy przybywają, dwaj kosmonauci wysłani na Parity odkrywają, że ich poprzednicy zniknęli całkowicie. Przed odejściem zostawili notatkę stwierdzającą, że nawiązali kontakt z inteligentnym życiem z planety Lesnaya Grud. Wspólnie zdecydowali zachować swoje odkrycia w tajemnicy z obawy przed politycznym zamieszaniem, które mogłoby nastąpić. Mieszkańcy Lesnaya Grud podróżowali na Parity i przewieźli dwóch kosmonautów na Lesnaya Grud. Stamtąd kosmonauci wysyłają transmisję z powrotem na Parity opisującą planetę. Jest znacznie większa niż Ziemia, nikt nie ma żadnego pojęcia o wojnie, a istnieje ustanowiony i funkcjonalny rząd światowy. Co więcej, Lesnaya Grud cierpi na problem „wewnętrznego więdnienia”, gdzie części planety zamieniają się w niezamieszkałą pustynię. Chociaż ten problem nie będzie krytyczny przez wiele milionów lat, mieszkańcy Lesnaya Grud już próbują zdecydować, co z tym zrobić i jak to ewentualnie naprawić. W odpowiedzi na działania kosmonautów urzędnicy na Convention decydują zabronić im kiedykolwiek powrotu na Ziemię. Co więcej, wszyscy przysięgają nigdy nie wspominać o tym, co miało miejsce. Aby zapewnić swoją decyzję, Amerykanie i Sowieci grożą zniszczeniem każdego obcego statku kosmicznego, który wejdzie na orbitę ziemską, a oba narody wystrzeliwują wyposażone w rakiety satelity, aby zabezpieczyć swoje groźby. Lotniskowiec Convention jest następnie przekazany neutralnej Finlandii, a operacja jest zamykana.


Waldo i Saifon postanawiają opuścić Laos i zaprzestać prowadzenia domu dla dzieci w południowej części kraju. Mimo sprzeciwu lokalnych władz szybko powracają do Stanów Zjednoczonych, gdyż Waldo w podeszłym wieku nie czuje się na siłach do dalszego pobytu w Azji.[sep]1970: Waldo Monk jest czarnoskórym, 65-letnim wdowcem, który za dwa miesiące przejdzie na emeryturę z fabryki stołów bilardowych Roundly’s w stanie Indiana. Saifon to Amerykanka laotańskiego pochodzenia, która trafiła do USA w tajemniczych okolicznościach, gdy była dzieckiem. Nienawidzi niemal wszystkich, i ma do tego powody. Niezwykle niewdzięcznym zadaniem Waldo jest wytrenowanie jej do przejęcia jego pracy. On nie może jej znieść, a ona nie wykazuje żadnego zmysłu do branży bilardowej. Jednak w ciągu jego ostatnich miesięcy pracy dochodzą do porozumienia, a może nawet zaczynają się lubić. Dwie katastrofy w życiu Waldo wywracają wszystkie jego plany do góry nogami. W jakiś sposób on i jego zmarła żona, Aretha, adoptują Saifon. Wbrew woli Saifon jej nowy tata podąża za nią do Azji Południowo-Wschodniej jako opiekun. Podczas próby rozwiązania tajemnicy przeszłości Saifon wikłają się w chaos regionu: bombardowania Air America, laotański ruch socjalistyczny, CIA, tajskich komunistów oraz sieć przemytników czerpiących zyski z wojny. Dzięki pomocy agenta CIA zabierają się za rozbicie siatki handlarzy, którzy nadal przemycają sieroty wojenne z Laosu. W tym ekscytującym okresie Saifon podejmuje pracę jako piosenkarka kabaretowa w domu publicznym, a Waldo udaje się zostać postrzelonym i uprowadzonym. Wykorzystując swoje doświadczenie z fabryki, potrafi skierować porywaczy na bardziej dochodową ścieżkę. Saifon śledzi handlarzy aż do Bangkoku. Mimo że wydają się mieć ich w pułapce, wszystko kończy się głośnym procesem sądowym, a Saifon kłamie w żywe oczy, by wymierzyć sprawiedliwość złoczyńcom. Na lotnisku przed powrotem do Stanów Zjednoczonych zarówno Saifon, jak i Waldo zdają sobie sprawę, że nie mają do czego wracać. Więc wracają do Laosu i tam zostają. Saifon stara się odzyskać choćby pozory laotańskości, a Waldo pracuje na pół etatu w kantynie Air America w Udon. Ich życie wreszcie staje się spokojne, a oni wydają się odnaleźć jakiś cel. Ale wtedy, w 1975 roku, wojska amerykańskie wycofują się z Wietnamu, a siły socjalistyczne przejmują władzę w Laosie. Waldo nagle staje się wrogiem. Wszystko, na co pracowali, jest bliskie upadku. Ale są zszokowani, odkrywając, że ich dawni znajomi nie byli tym, za kogo się podawali. Jeden z nich, cichy facet, z którym Waldo kiedyś grał w bilard, okazuje się Souphanouvongiem, Czerwonym Księciem i pierwszym komunistycznym prezydentem Laosu. I tak z błogosławieństwem partii Waldo i Saifon osiedlają się w południowym Laosie i prowadzą dom dla dzieci. I tam zostają aż do momentu, gdy Waldo, mając już dziewięćdziesiąt kilka lat, postanawia, że nadszedł czas, by wrócić do domu i być z Arethą. Historia jest opowiedziana z perspektywy nieujawnionej osoby, która poznała tę parę w późniejszym okresie ich życia. Dysponując podstawową znajomością języka angielskiego, narrator opowiada ich historię potocznym, mówionym językiem amerykańskim.


Katsa zabija króla Lecka, celując w niego sztyletem w usta, gdy ten oczarował rodzinę królewską w Lienid. W wyniku odniesionych obrażeń Po traci wzrok, ale dzięki swojej Łasce nadal potrafi wyczuwać otaczający go świat.[sep]Powieść „Graceling” Kristin Cashore opowiada o życiu osiemnastoletniej Katsy. Jest ona Gracelingiem, osobą obdarzoną niezwykle rozwiniętą umiejętnością. (Ludzie posiadający Łaski wyróżniają się dwoma oczami w różnych kolorach). Katsa ma jedno oko zielone, a drugie niebieskie, co opisywane jest jako bardzo piękne. Ponieważ uważa się, że Łaską Katsy jest zabijanie, jej okrutny wuj, król Randa, wykorzystuje ją jako broń do karania tych, którzy go nie zadowolają. Okrucieństwo króla sprawia, że jest ona obawiana przez wielu w siedmiu królestwach; niemal wszyscy uważają Katsę za dzikiego potwora pragnącego krwi. Katsa, zniesmaczona tym, że pozwala się sobą manipulować okrutnemu królowi, buntuje się, tworząc tajną organizację zwaną Radą, aby pomagać wszystkim krzywdzonym przez skorumpowanych królów w całych siedmiu królestwach. Podczas misji dla Rady wraz z przyjaciółmi, Giddonem i Ollem – mającej na celu uratowanie porwanego ojca króla Lienid – Katsa spotyka innego Gracelinga. Do jej zaskoczenia, jest w stanie dorównać jej w walce, ale powala go, gdy mówi, że jej ufa. Niedługo potem odwiedza on dwór Randy i zostaje przedstawiony Katsie jako książę z Lienid, imieniem Greening Grandemalion. Prosi ją, aby nazywała go Po, od drzewa rosnącego w Lienid, i zaprzyjaźniają się. Pozostaje na dworze Randy, aby trenować i ćwiczyć z Katsą, jednocześnie potajemnie badając przyczyny, dla których ktoś porwałby ojca króla Lienid, czyli dziadka Po. Po odrzuconej oświadczynach Giddona i kilku dziwnych słowach Katsa uświadamia sobie, że Łaską Po nie jest walka, ale czytanie w myślach. Konfrontuje się z nim, a on wyznaje, że jego Łaską jest wyczuwanie rzeczy i może słyszeć myśli tylko wtedy, gdy dotyczą one jego samego. Katsa jest wściekła i wściekła odchodzi, przerażona tym, że może on zaglądać jej do głowy. Po później przychodzi przeprosić, a ona mu wybacza. Podczas rozmowy uświadamia sobie, że ma kontrolę nad sobą i nie musi wykonywać rozkazów Randy. Stawia czoło Randzie i odmawia dalszego spełniania jego zachcianek. Katsa随后 opuszcza dwór. Katsa i Po próbują ustalić, kto porwał dziadka Po. Jest ona niekomfortowa w jego towarzystwie, odkąd wie, że może wyczuć każdą myśl o nim, jaką pomyśli. Zaczynają zbierać informacje o porwaniu, a Po zaczyna podejrzewać, że król Monsei, Leck, jest winny porwania dziadka Po. Krążą bardzo dziwne historie, a jednak nikt go nie podejrzewa. Ma reputację bardzo dobrotliwego władcy. Po sądzi, że może być obdarzony Łaską, choć nie można tego stwierdzić, ponieważ Leck ma jedno oko. Podczas podróży Katsa zdaje sobie sprawę, że kocha Po, ale odmawia uznania swoich uczuć, ponieważ przysięgła nigdy nie wyjść za mąż. Gdy ich uczucia stają się silniejsze, znajdują kompromis dla dobra Katsy i zostają namiętnymi kochankami. Katsa i Po kontynuują podróż do Monsei. Przemierzając las, widzą, jak król Leck morduje swoją żonę. Mimo obietnicy wierzenia Po, Katsa wciąż waha się, gdy Leck wybucha płaczem i opłakuje wypadkową śmierć żony. Gdy odmawia postrzelenia rzekomo niewinnego Lecka, Po namawia ich do odwrotu, wiedząc, że jest jedynym, kto potrafi przejrzeć jego Łaskę. Katsa i Po szukają i znajdują księżniczkę Bitterblue, która uciekła od swojego ojca, króla Lecka, i zyskują jej zaufanie, aby ją chronić. Po później próbuje dokonać zamachu na Lecka, który jest chroniony tylko przez strażników z Łaskami, ale zostaje przepędzony po zabiciu jednego z nich. Po zostaje ranny w wyniku upadku do zamarzniętego jeziora, a także postrzałem z łuku, co uniemożliwia mu jazdę konną, a tym samym ucieczkę przed Leckiem. Na namowę Po, Katsa zabiera księżniczkę Bitterblue – córkę Lecka i kuzynkę Po – do zamku Po w Lienid. Podczas podróży Katsa uświadamia sobie, że jedyną drogą jest przejście przez Przełęcz Grelli. Przełęcz Grelli nosi imię Grelli, która zginęła podczas tej podróży. Jedynym problemem jest to, że nikt nigdy nie przeszedł przez przełęcz żywy. Leck przybywa do zamku Po przed Katsą i Bitterblue, gdzie oczarował całą rodzinę królewską Lienid. Choć początkowo zdezorientowana, Katsa uświadamia sobie, że Leck zamierza wyjawić sekret Po. Wyciąga wtedy swój sztylet z pochwy i rzuca nim prosto w usta Lecka, przebijając jego szyję i wbijając w krzesło. Mgiełka z Łaski Lecka wciąż unosi się w powietrzu, ale Katsa ostatecznie wraca po Po i odkrywa, że w wyniku upadku stracił wzrok. Jednak jego Łaska pozwala mu wyczuwać świat wokół niego, dzięki czemu widzi tam, gdzie jego oczy nie są w stanie zobaczyć. Oboje wracają do Monsei na koronację Bitterblue.


Opowiadanie „Dziedzictwo” opowiada o Palinie Majere, synu Caramona, który poddaje się Próbie w Wieży Wysokiej Magii. W trakcie tych wydarzeń konklawe wierzy, że wujek maga, Raistlin, próbuje ukraść ciało Palina, by powrócić do świata.[sep]Książka jest zbiorem 10 opowiadań różnych autorów, osadzonych w fikcyjnym świecie Krynn: #„Riverwind i Kryształowa Laska” autorstwa Michaela Williamsa. Opowieść ta jest poematem narracyjnym opisującym poszukiwania Niebieskiej Kryształowej Laski przez Riverwinda. #„Potwór z Krwawego Morza” autorstwa Barbary Siegel i Scotta Siegela. To opowieść napisana w pierwszej osobie przez elfa o imieniu Duder, który mieszka w małej wiosce rybackiej na wybrzeżu Krwawego Morza Istar. Uciekając przed piekarzem po kradzieży chleba, Duder spotyka starego ludzkiego rybaka, Sześciopalczastego Fiske, który rekrutuje elfa do schwytania legendarnego Potwora z Krwawego Morza. #„W zasięgu rzutu kamieniem” autorstwa Rogera E. Moore’a. Ta opowieść opowiada o przygodzie kendra Tasslehoffa Burrfoota, który używa pierścienia teleportacyjnego znalezionego podczas morderstwa popełnionego w Solace. Akcja dzieje się w cytadeli złego ludzkiego maga. #„Sny o ciemności, sny o świetle” autorstwa Warrena B. Smitha. #„Miłość i Ale” autorstwa Nicka O’Donohoe. #„Błądzące dzieci” autorstwa Richarda A. Knaaka. W tej opowieści grupa draconijskich żołnierzy trafia do tajemniczej wioski zamieszkanej przez starszych elfów. #„Próba Bliźniąt” autorstwa Margaret Weis. To opowieść o Raistlinie Majere, który poddaje się niesławnej „Próbie” w Wieży Wysokiej Magii w Wayreth. #„Żniwa” autorstwa Nancy Varian Berberick. To opowieść o młodym Tanisie Półelfie i Flintcie Ogniu Kowale, którzy zaprzyjaźniają się w lesie z młodą dziewczyną o imieniu Riana. Postanawiają pomóc jej w odnalezieniu jej kochanka i brata, uprowadzonych przez zjawy. #„Odnalezienie wiary” autorstwa Mary Kirchoff. #„Dziedzictwo” autorstwa Margaret Weis i Tracy’ego Hickmana. To opowieść o Palinie Majere, synu maga Caramona, który poddaje się Próbie w Wieży Wysokiej Magii, podczas gdy konklwowi wydaje się, że wujek maga, Raistlin, wciąż żyje i próbuje ukraść ciało Palina, by powrócić do świata. Ta opowieść została również opowiedziana na nowo w powieści „Drugie Pokolenie”.


Atak samolotu Luftwaffe nie spowodował śmierci mechanika Jimmy’ego ani uszkodzenia zbiornika paliwa, więc załoga nie musiała używać żagli. W trakcie tych wydarzeń Snowy oddał lornetkę niemieckiemu pilotowi i zaczął liczyć na jego wyzdrowienie, aby mógł ją zwrócić.[sep]Akcja rozgrywa się na pokładzie „Breadwinner”, starej, zniszczonej łodzi rybackiej, która wspomaga wysiłek wojenny, patrolując określony odcinek wybrzeża kanału La Manche. Główny bohater, młody chłopiec o imieniu Snowy, zgłosił się na ochotnika do pomocy i większość czasu marzy o lornetce, którą kapitan łodzi, pan Gregson, obiecał mu dać. Trzecim i ostatnim członkiem załogi jest Jimmy, młody mechanik z żoną i trójką dzieci. Wydarzenia opowieści, które rozgrywają się w ciągu jednego dnia, zaczynają się wystarczająco prosto. Płyną na południe, dopóki Snowy nie słyszy walki powietrznej dalej na morzu. Skierowują się w stronę dźwięku i wkrótce słyszą gwizdanie. Po dotarciu do źródła sygnału ratunkowego znajdują młodego angielskiego pilota RAF-u, który został zestrzelony, ale nie jest ranny. Pilot informuje ich, że trafił niemiecki samolot i wierzy, że rozbił się gdzieś na zachodzie. Prosi ich, aby spróbowali znaleźć niemieckiego pilota i po krótkim poszukiwaniu im się to udaje. Mimo protestów Jimmy’ego, że nie powinni pomagać wrogowi, zabierają Niemca na pokład, a Snowy zostaje wysłany, aby zrobić pilotom herbatę. Gdy przebywa pod pokładem, inny samolot Luftwaffe atakuje łódź, strzelając i szarżując na pokład. Snowy wraca i odkrywa, że atak zabił Jimmy’ego i ciężko ranił obu pilotów. Gregson również został trafiony, ale nie odniósł poważnych obrażeń. Zaczyna padać, a Gregson i Snowy pomagają pilotom zejść pod pokład. Próbując uruchomić silnik, zdają sobie sprawę, że pociski przebiły zbiornik i większość paliwa łodzi wyciekła. Podczas gdy Gregson wchodzi na pokład, by podnieść żagle, Snowy odkrywa, że niemiecki pilot zostawił swoją lornetkę bez nadzoru. Zabiera ją i nagle ma nadzieję, że Niemiec umrze, aby mógł ją zatrzymać. Gdy historia dobiega końca, „Breadwinner” ściga się, by wrócić na brzeg, podczas gdy piloci wciąż żyją.


Książę Prospero ginie w siódmym pokoju, gdy konfrontuje się z tajemniczą postacią przypominającą ofiarę zarazy. Goście balu, którzy usiłowali zdjąć maskę intruza, odkrywają, że pod nią nie ma żadnej materialnej formy, a sami wkrótce umierają.[sep]Akcja rozgrywa się w warownym opactwie „szczęśliwego, nieustraszonego i mądrego” księcia Prospera. Prospero i tysiąc innych szlachciców schroniło się w tym otoczonym murem opactwie, aby uciec przed Czerwoną Śmiercią – straszliwą zarazą o makabrycznych objawach, która przetoczyła się przez kraj. Ofiary odczuwają drgawki bólu i pocą się krwią. Mówi się, że zaraza zabija w ciągu pół godziny. Prospero i jego dwór są przedstawieni jako obojętni na cierpienia ogółu ludności, zamierzając czekać na koniec zarazy w luksusie i bezpieczeństwie za murami ich schronienia, having zaspawane drzwi. Pewnej nocy Prospero urządza bal maskowy, aby zabawić swoich gości w siedmiu kolorowych pokojach opactwa. Sześć z nich jest ozdobionych i oświetlonych w określonym kolorze: niebieskim, fioletowym, zielonym, pomarańczowym, białym i fiołkowym. Ostatni pokój jest ozdobiony na czarno i oświetlony szkarłatnym światłem – „głęboką krwistą barwą”: z powodu tej przerażającej kombinacji kolorów bardzo niewielu gości odważa się wejść do siódmego pokoju. W tym samym pokoju znajduje się także wielki zegar z hebanu, który złowieszczo wybija każdą godzinę, po czym wszyscy przestają mówić lub tańczyć, a orkiestra przestaje grać. Gdy bicie ustaje, wszyscy zachowują się tak, jakby nic się nie stało, i kontynuują maskaradę. O północy bawiący się i Prospero dostrzegają jedną postać w ciemnej, zachlapanej krwią szacie przypominającej całun, z niezwykle realistyczną maską przypominającą sztywny zwłoki, i z cechami Czerwonej Śmierci, przed którą wszyscy na balu tak desperacko uciekali. Głęboko obrażony, Prospero żąda ujawnienia tożsamości tajemniczego gościa, aby móc go powiesić. Gdy nikt (ze strachu) nie odważy się podejść do postaci, pozwalając jej przejść przez siedem komnat, książę goni ją z wyciągniętym sztyletem, aż zostaje zepchnięta w róg w siódmym pokoju, czarnym pokoju z szkarłatnymi oknami. Gdy postać odwraca się w jego stronę, książę wydaje ostry krzyk i pada martwy. Wściekli i przerażeni bawiący się rzucają się do czarnego pokoju i siłą zrywają maskę i szatę, by z przerażeniem odkryć, że pod żadną z nich nie ma żadnej materialnej postaci. Dopiero teraz zdają sobie sprawę (za późno), że postać ta jest w istocie samą Czerwoną Śmiercią, a wszyscy goście zarażają się i poddają chorobie. Ostatni zdanie historii podsumowuje: „I Ciemność i Rozkład i Czerwona Śmierć objęły nieograniczone panowanie nad wszystkim”.


Eilonwy używa mocy Złotego Pelydrynu, by ocalić magiczną książkę, co pozwala Achren wzmocnić jej czar i zachować kontrolę. Bohaterowie toną w morzu, ponieważ zamek nie zostaje zalany, a olbrzymia kotka Llyan nie pojawia się, by ich uratować.[sep]Historia zaczyna się wiosną, być może 18 miesięcy po Czarnym Kotle. (Przez prawie rok FF mieszka w swoim małym królestwie.) Eilonwy jest ostatnią z linii królewskich czarownic, córką Angharad, córki Regat, z Domu Llyr (który już nie rządzi). Czarodziej Dallben postanowił, że Eilonwy, jako księżniczka, potrzebuje innego wykształcenia, którego nie może zapewnić w Caer Dallben. Będzie mieszkać na dworze królewskim na wyspie Mona, na zachód od Prydain. W towarzystwie Gurgiego Taran odprowadza ją na Monę, głównie na statku „kapitanowanym” przez księcia Rhuna, wesołego, ale niezdarnego młodzieńca. Taran wreszcie uświadamia sobie swoje uczucia do Eilonwy i zazdrości księciu szlacheckiego pochodzenia. Podczas gdy Eilonwy wprowadzana jest w świat dam, nudną codzienność życia na dworze oraz maksymy właściwego damskiego zachowania, Taran spotyka swego częstego towarzysza, Fflewddura Fflama, który jako bard mieszka w stajniach, a także wędrownego szewca, który okazuje się być nikim innym jak księciem Gwydionem. Gwydion mówi Taranowi, że Eilonwy jest w wielkim niebezpieczeństwie, bardzo prawdopodobnie ze strony złej czarownicy Achren, która przeżyła Zamek Spirali (Księga Trzech). Powierza Taranowi pomoc w ochronie Eilonwy. Niedługo potem Taran i Gwydion osobno widzą, jak główny zarządca Magg opuszcza w nocy zamek i udaje się na plażę, dając sygnał statkowi na morzu. Kiedy rano Magg i Eilonwy nie pojawiają się na śniadaniu, król organizuje grupy poszukiwawcze. Jedna z nich nominalnie znajduje się pod dowództwem księcia Rhuna, choć w rzeczywistości dowodzi nią koniuszy. Bardowie już śpiewają o Taranie, a król Rhuddlum prosi go, by osobiście chronił Rhuna. Rhun musi kiedyś rządzić, a król zwierza się, że on i królowa Teleria mają nadzieję na jego ślub z Eilonwy. Choć Taran jest przerażony i pełen zazdrości, składa przysięgę. Krótko przed zmierzchem książę oddziela się od grupy. Taran podąża za nim, dołączają do niego Fflewddur i Gurgi, ale w końcu musi zatrzymać się i przenocować w lesie. Następnego dnia znajdują jego konia przed małą, zrujnowaną chatą, a on wita ich z drzwi „dzień dobry”. W środku znajdują piękną, małą książkę z pustymi kartami, którą Rhun postanawia zatrzymać dla siebie, oraz pakiet notatek byłego mieszkańca. Ewidentnie Glew był ostrożnym eksperymentatorem w zakresie mikstur i opracował taką, która powiększyła młodego górskiego kota, którego nazwał Llyan. Przerażeni wnioskami, jakie wyciągnęli z małej pary porzuconych butów, przygotowują się do wyjścia, ale sama Llyan wraca i kładzie się tuż przy drzwiach. Jest większa niż przeciętny koń i domyślają się, że widzi w nich cztery gotowe posiłki. Jest oczarowana grą na harfie Fflewddura, co pozwala innym uciec przez zniszczony róg. Tego samego dnia później do grupy dołączają uciekający Fflewddur oraz latający kaw Tarana, Kaw. Kaw dostrzegł Magga i Eilonwy na koniu, a Taran postanawia ruszyć w pościg samotnie, zamiast wracać do Dinas Rhydnant lub próbować odnaleźć oficjalną grupę. Kaw prowadzi ich do rzeki Alaw i świeżych śladów koni Magga i Eilonwy. Co więcej, Rhun znajduje złoty błyskotkę Eilonwy niedaleko skały, gdzie wygląda na to, że zsiadli z koni i wzięli łódź. Towarzysze budują pospieszną tratwę, by płynąć w dół rzeki, ale rozpada się ona, zanim docierają do ujścia. Zbierając młode wierzby na naprawy, Rhunowi udaje się wpadnąć do głębokiej dołu, a próba jego ratowania wywołuje osunięcie się ziemi, które uwięziało wszystkich czterech. Ale dół otwiera się na spektakularne jaskinie. Nikt z grupy nie potrafi rozświetlić błyskotki, ale zaczyna ona świecić dla Tarana, gdy ten poddał się i myślami powrócił do Eilonwy. Odkrywają jaskinię w jej świetle i w końcu znajdują Glewa, który jest uwięziony przez swój olbrzymi rozmiar! Towarzysze obiecują mu pomoc Dallbena i perswazją namawiają go, by pokazał wyjście, ale prowadzi ich do tunelu ślepego i ich zamyka. Rozpaczliwie szlochając, wyjaśnia, że na pewno zna przepis na miksturę, która go zmniejszy, ale musi zabić jednego z nich dla ostatniego składnika – do wyboru. Gurgi zgłasza się na ochotnika, a Rhun zaskakuje ich, nominując siebie, ponieważ uświadomił sobie, że jest dla wszystkich ciężarem i niezdolny do rządzenia. Taran wyjaśnia swoją przysięgę złożoną królowi, co Rhun odrzuca. Zamiast tego zauważają wyjście nietoperzy nad głowami i budują ludzką drabinę, która pozwala jednemu z nich dotrzeć do półki i nieznanego przejścia: Rhun, który ma wrócić do miasta i przynieść pomoc. Gdy Glew pozwala opuścić swój ostatni składnik, trójka wybija się i atakuje go. Tymczasem Rhun nie opuścił jaskiń, ale wrócił inną drogą dzięki światłu. Być może dlatego, że jego czyn jest bezinteresowny, błyskotka rozbłyska dla niego oślepiającym blaskiem i oślepia olbrzyma. Wściekły Glew nieświadomie pomaga im uciec z podziemia. Gdy docierają do ujścia Alaw (niektóre klify i skały, a nie płaska delta) na odbudowanej tratwie, spotykają Gwydiona, który ich ukrywa i opowiada to, co wie. W szczególności odwiedził przybrzeżne ruiny Caer Colur i ustalił, że tam są Achren, Magg i Eilonwy z kilkoma najemnikami. Rodzinna siedziba Domu Llyr i były półwysep toną od czasu, gdy matka Eilonwy, Angharad, uciekła ze zwykłym mężczyzną. Książka z pustymi kartami, którą Rhun wziął z chaty Glewa, w rzeczywistości zapisuje najpotężniejsze zaklęcia Domu Llyr, które ujawniają się tylko w świetle błyskotki Eilonwy, Złotego Pelydrynu. Ewidentnie Achren zamierza rządzić, przywracając Eilonwy jej pełną dziedziczną moc, utrzymując jednocześnie kontrolę dzięki własnej magii. W nocy Gwydion wiosłuje z nimi wszystkimi na ląd pod morskimi murami i chowa książkę oraz błyskotkę, zanim zaczynają przeszukiwać teren. Kaw szybko odkrywa pokojową wieżę, w której mieszka Eilonwy, i pomaga zabezpieczyć linę, po której Taran może się wspiąć – tylko po to, by odkryć, że Eilonwy nie zna go ani żadnego z imion swoich dawnych towarzyszy. Jeje wspomnienia budzą się, ponieważ przerwał jej sen o Caer Dallben, ale nie udaje mu się jej przekonać i ucieka z pokoju, krzycząc. Taran nadzieję na powstrzymanie alarmu jest daremna i podąża za nią, dopóki Magg go nie aresztuje. Gwydion, Fflewddur i Gurgi również weszli do komnat i mieli przewagę w walce z Maggiem i niektórymi strażnikami, ale pojawienie się Achren i Eilonwy zatrzymuje akcję. Achren demonstruje moc Eilonwy, a Rhun głupio ujawnia, że wiedzą, że nie może dokończyć swoich planów. Rhun milkuje ze wstydem, a Gwydion nie ustępuje. Achren zwraca się do Tarana i oferuje mu zapłatę za to, co wie: przywróci Eilonwy wspomnienia o nim i pozwoli im się pobrać. Gwydion przerywa tortury, ujawniając ukryte rzeczy, a Magg odbiera magiczne przedmioty. Gdy Eilonwy chwyta za pamiątki i zaczyna badać książkę w świetle błyskotki, zaczyna również walczyć z zaklęciem Achren i w końcu podejmuje własną decyzję. Wzywając pełną moc Pelydrynu, spala książkę w kolumnie szkarłatnego płomienia, co również ucisza kamienne szeptys Caer Colur i łosuje osobiste zaklęcie Achren. Tymczasem Magg odpowiedział na pogardę Achren, otwierając bramy, które chroniły zamek przed morzem, i on oraz ocalały strażnik odpłynęli jedynym statkiem. Morze zagraża im wszystkim, a łódź wiosłowa została rozbita. Taran traci przytomność i budzi się, odkrywając, że wszyscy dotarli żywi do płycizn, a Llyan wciągnęła ich na plażę (?) Achren, Eilonwy, Gwydion, Fflewddur, Gurgi i on sam. Eilonwy opowiada, jak Magg ją oszukał, zakneblował i uprowadził, ale niewiele wie o wydarzeniach na morzu. Zanim opuszczą wybrzeże, znajduje rytualny róg, który wyrzuciło morze, i nazywa go „wszystkim, co zostało z Caer Colur”. Daje go Taranowi jako dowód, że nie zapomni go podczas swojego pobytu w Dinas Rhydant. On może złożyć w zamian tylko swoje słowo, ale „słomo Pomocnika Świniopasa... w zupełności wystarczy”. Wspomina królewski plan zaręczyn jej z księciem Rhunem, za co ona go wyśmiewa, biorąc to na poważnie.


Pym i Peters przeżywają atak tubylców na wyspie Tsalal, którzy wymordowali resztę załogi ze względu na lęk przed białym kolorem. Oboje uciekają na łodzi i dryfując dalej na południe, dostrzegają ogromną, okrytą kapturem białą postać.[sep]Książka składa się z przedmowy, 25 rozdziałów i posłowia, a łącznie liczy około 72 000 słów. Arthur Gordon Pym urodził się na wyspie Nantucket, słynącej z portu rybackiego i połowów wielorybów. Jego najlepszym przyjacielem jest Augustus Barnard, syn kapitana statku wielorybniczego. Pewnej nocy chłopcy upijają się i pod wpływem kaprysu Augustusa postanawiają skorzystać z wiatru i wypłynąć na żaglówce Pyma, Ariel. Wiatr okazuje się jednak zapowiedzią gwałtownej burzy. Sytuacja staje się krytyczna, gdy Augustus traci przytomność pod wpływem alkoholu, a niedoświadczony Pym musi przejąć ster nad łodzią. Ariela wyprzedza statek wielorybniczy „Penguin”, wracający z połowu. Wbrew woli kapitana załoga „Pengwina” zawraca, by odszukać i uratować Augustusa i Pyma. Gdy bezpiecznie wracają na ląd, postanawiają zachować ten epizod w tajemnicy przed rodzicami. Pierwsza morska przygoda nie zniechęca Pyma do dalszych rejsów; przeciwnie, jego wyobraźnia zostaje rozpalona doświadczeniem. Jego zainteresowanie podsycają opowieści o życiu żeglarza, które snuje Augustus. Pym postanawia potajemnie dołączyć do Augustusa na pokładzie „Grampusa”, statku wielorybniczego dowodzonego przez ojca Augustusa, płynącego na morza południowe. Augustus pomaga Pymowi, przygotowując dla niego kryjówkę w ładowni i przemycając na pokład Tygrysa, wiernego psa Pyma. Augustus obiecuje dostarczać Pymowi wodę i żywność, dopóki statek nie oddali się na tyle, by powrót był niemożliwy, a wtedy Pym zamierza ujawnić swoją obecność. Z powodu dusznej atmosfery i oparów w ciemnej i ciasnej ładowni Pym z dnia na dzień popada w coraz głębszą śpiączkę i majaczenie. Nie może skontaktować się z Augustusem, a obiecane zapasy nie docierają, więc Pymowi kończy się woda. W trakcie tego męki odkrywa list napisany krwią, przyczepiony do swojego psa Tygrysa, ostrzegający Pyma, by pozostał ukryty, ponieważ od tego zależy jego życie. Augustus w końcu uwalnia Pyma, wyjaśniając tajemniczą wiadomość oraz powód opóźnienia w odszukaniu przyjaciela: na statku wielorybnicym wybuchł bunt. Część załogi została wymordowana przez buntowników, a inna grupa, w tym ojciec Augustusa, została wypuszczona na morze w małej łodzi. Augustus przeżył, ponieważ zaprzyjaźnił się z jednym z buntowników, Dirkiem Petersem, który teraz żałuje swojego udziału w powstaniu. Peters, Pym i Augustus układają plan przejęcia kontroli nad statkiem: Pym, którego obecność jest nieznana buntownikom, ma czekać na burzę, a następnie ubrać się w ubrania niedawno zmarłego marynarza, udając ducha. W wywołanym w ten sposób zamieszaniu, które na pewno wybuchnie wśród przesądnych żeglarzy, Peters i Augustus, przy pomocy Tygrysa, odzyskają statek. Wszystko idzie zgodnie z planem i wkrótce trzej mężczyźni stają się panami „Grampusa”: wszyscy buntownicy zostają zabici lub wrzuceni za burtę, z wyjątkiem jednego, Richarda Parkera, którego oszczędzają, by pomagał im prowadzić statek. Burza przybiera na sile, łamając maszt, rwąc żagle i zalewając ładownię. Wszyscy czterej przeżywają, przywiązując się do kadłuba. Gdy burza cichnie, czują się przez chwilę bezpieczni, ale bez zapasów. W ciągu następnych dni mężczyźni stają w obliczu śmierci głodem i pragnieniem. Dostrzegają holenderski statek poruszający się chaotycznie, z uśmiechniętym marynarzem w czerwonej czapce na pokładzie, który kiwa głową w pozdrowieniu, gdy się do niego zbliżają. Początkowo zachwyceni perspektywą ratunku, szybko ogarnia ich przerażenie, gdy zalewa ich okropny smród. Wkrótce zdają sobie sprawę, że pozornie wesoły marynarz jest w rzeczywistości zwłokami podpartymi w olinowaniu statku, a jego „uśmiech” wynika z tego, że mewa żeruje na jego częściowo z rozkładu czaszce. Gdy statek mija ich, staje się jasne, że wszyscy jego pasażerowie to gnijące zwłoki. Upływa czas, a nie ma ani śladu lądu, ani innych statków; Parker sugeruje, że jeden z nich powinien zostać zabity na pokarm dla pozostałych. Losują słomki, postępując zgodnie ze „Zwyczajem Morza”, i Parker zostaje poświęcony. Daje to innym chwilowe odroczenie śmierci, ale Augustus wkrótce umiera z powodu ran odniesionych podczas odzyskiwania „Grampusa”, a kilka kolejnych burz niszczy już i tak poważnie uszkodzony statek. Pym i Peters unoszą się na odwróconym kadłubie i są bliscy śmierci, gdy zostają uratowani przez „Jane Guy”, statek z Liverpoolu. Na pokładzie „Jane Guy” Pym i Peters wstępują do załogi i dołączają do wyprawy na polowanie na młode foki i lwy morskie dla skór oraz eksplorację oceanów południowych. Pym bada wyspy wokół Przylądka Dobrej Nadziei, interesując się strukturami społecznymi pingwinów, albatrosów i innych ptaków morskich. Na jego namówienie kapitan zgadza się popłynąć dalej na południe, w stronę nieznanych regionów Antarktyki. Statek pokonuje barierę lodową i dociera na otwarte morze, blisko bieguna południowego, mimo łagodnego klimatu. Tam „Jane Guy” napotyka tajemniczą wyspę o nazwie Tsalal, zamieszkaną przez plemię czarnoskórych, pozornie przyjaznych tubylców, których wodzem jest Too-Wit. Kolor biały jest obcy mieszkańcom wyspy i ich niepokoi, ponieważ nic tam nie ma takiego koloru. Nawet zęby tubylców są czarne. Wyspa jest również domem dla wielu nieodkrytych gatunków flory i fauny. Nawet jej woda różni się od wody gdzie indziej, będąc dziwnie gęstą i wykazując wielobarwne żyły. Stosunki tubylców z żeglarzami są początkowo serdeczne, więc Too-Wit i kapitan zaczynają handlować. Ich przyjaźń okazuje się jednak podstępem i w przeddzień planowanego wypłynięcia tubylcy zastawiają pułapkę na załogę w wąskim wąwozie. Wszyscy z wyjątkiem Pyma i Petersa zostają wymordowani, a „Jane Guy” zostaje opanowany i spalony przez wrogie plemię. Pym i Peters ukrywają się w górach otaczających miejsce zasadzki. Odkrywają labirynt korytarzy w wzgórzach ze dziwnymi znakami na ścianach i spierają się, czy są one dziełem człowieka, czy natury. W obliczu braku żywności podejmują desperacką próbę, kradnąc pirogę od tubylców i uciekając z wyspy, biorąc jednego z mieszkańców jako zakładnika. Mała łódź dryfuje dalej na południe prądem coraz cieplejszej wody, która stała się mleczno-biała. Po kilku dniach napotykają deszcz popiołu, a następnie obserwują ogromną kaskadę mgły, która rozstępuje się, by umożliwić im wejście. Tubylec umiera, gdy przed nimi pojawia się ogromna, okryta kapturem biała postać. Tutaj powieść kończy się nagle. Krótki postscriptum, rzekomo napisany przez redaktorów książki, porównuje kształty labiryntu i znaki na ścianach zauważone przez Pyma do arabskich i egipskich liter i hieroglifów oznaczających „Cieniowany”, „Biały” i „Region na Południe”.


Candy zgłasza się na ochotnika do samobójczej misji unieszkodliwienia bomby ze strontem-90, ponieważ jest jedyną osobą zdolną dostać się do komory głowicy. Po zabiciu podwójnego agenta Kyrila Svetlanova, dziewczynce udaje się wylądować na Ziemi, gdzie zostaje uratowana przez swoich towarzyszy.[sep]Candidia Maria Smith-Foster, jedenastoletnia dziewczynka, nie wie, że jest Homo post hominem, następnym etapem ewolucji ludzkości. Hominemowie mają wyższe ilorazy inteligencji, są silniejsi, szybsi, bardziej odporni na choroby i urazy oraz mają szybsze reakcje. Ich wzrok, słuch i węch są również lepsze. W momencie rozpoczęcia narracji Candy zdobyła wykształcenie średnie, a nawet część studiów, oraz nauczyła się karate, osiągając piąty dan, od swojej sąsiadki, 73-letniej Soo Kim McDivot, którą uważa za emerytowaną nauczycielkę. McDivot, którą nazywa „Nauczycielką”, jest w rzeczywistości odkrywcą gatunku H. post hominem i zidentyfikowała, a następnie nadal szkoli i przewodzi grupie z nich, AA. W ramach treningu karate nauczyła się uwalniać swoją histeryczną siłę, co pozwala na krótkie wybuchy niemal nadludzkiej aktywności. Wraz z gwałtownym pogorszeniem się stosunków międzynarodowych ojciec Candy, publicznie małomiasteczkowy patolog, a potajemnie rządowy ekspert od broni biologicznej, zostaje wezwany do Waszyngtonu. Candy pozostaje w domu. Następnego dnia ogólnoświatowy atak, w którym wykorzystano bionuklearną plagę, unicestwia niemal całą ludzkość (czyli Homo sapiens). Z ptakiem Terry'm, arą hiacyntową, swoim „całkowitym upośledzonym, adoptowanym bratem bliźniakiem”, który ma tendencję do „papugowania” słów Candy, zanim ona je wypowie, przeżywa atak w schronie pod ich domem. Po wyjściu na powierzchnię trzy miesiące później dowiaduje się o swoim genetycznym dziedzictwie i wyrusza na poszukiwanie innych przedstawicieli swojego gatunku. Najpierw udaje się jej znaleźć „Adama”, bezczelnego, nieokiełznanego, wielce utalentowanego trzynastolatka, który od razu postanawia zdobyć serce Candy; następnie Rollo Jonesa, lekarza w średnim wieku z bogatym doświadczeniem w przetrwaniu w dziczy, od służby w Korpusie Pokoju po wspinaczkę górską; i w końcu Kim Mellon, dwudziestokilkuletnią matkę z wykształceniem inżynierskim w dziedzinie informatyki, oraz jej sześcioletnią córkę Lisę. Rollo okazuje się socjopatą, którego Candy jest zmuszona zabić w obronie Terry'ego i siebie. Adam, Kim i Lisa dołączają do poszukiwań społeczności AA przez Candy. W ramach poszukiwań Adam ujawnia, że jest pilotem samolotu ultralekkiego. Później uczy Candy latać. Wkrótce potem awaria silnika ultralekkiego oddziela Candy od reszty. Po ponownym uruchomieniu silnika dostrzega smugę kondensacyjną, która prowadzi ją do Centrum Startowego Promów Kosmicznych Vandenberg, gdzie Nauczycielka i AA pracują nad przygotowaniem do lotu promu, przemianowanego na Nathan Hale. Zidentyfikowali oni sprawców unicestwienia ludzkości, Bratstwo, kabal Homo sapiens działający z wnętrza rosyjskiego wojska w celu zniszczenia wszystkich Homo post hominem. Jako ubezpieczenie umieścili na orbicie geostacjonarnej urządzenie zagłady, bombę ze strontem-90, którego opad uczyni Ziemię niezdatną do zamieszkania przez 200 lat. W tym momencie jednak plany AA się sypią: Zmodyfikowali Hale'a, aby mógł osiągnąć orbitę geostacjonarną, choć jest to podróż w jedną stronę, samobójcza dla załogi; ale zbudowany przez nich miniaturowy manipulator robotyczny, który miał przeniknąć do rakiety niosącej bombę i unieszkodliwić urządzenie zagłady, nie nadaje się do tego zadania. Candy uświadamia sobie, że dzięki swojemu małemu wzrostowi i treningowi histerycznej siły, jest jedyną osobą, która może dostać się do komory głowicy i unieszkodliwić bombę. Mimo że jest to misja samobójcza, zgłasza się na ochotnika. Tymczasem, gdy Adam, Kim i Lisa szukają Candy, Terry zaczyna przekazywać jej myśli, choć początkowo nie zdają sobie sprawy, że to słyszą. Po dotarciu na orbitę Kyril Svetlanov, uważany za dezertera z Bractwa, zabija Harrisa Gilberta, dowódcę misji. Kyril okazuje się być podwójnym agentem, którego ostatecznym zadaniem było storpedowanie misji, ale nie wie o umiejętnościach karate Candy. Łamie mu kark i przejmuje odpowiedzialność za dokończenie misji. Przemierzając przestrzeń kosmiczną w skafandrze kosmicznym w stronę rakiety niosącej bombę, unieszkodliwia głowicę. Następnie resetuje komputer nawigacyjny, aby wylądować na wyschniętym jeziorze w Edwards Air Force Base i próbuje przymocować się do grodzi w przygotowaniu na stresy związane z wejściem w atmosferę. Gdy rakieta zaczyna się przygotowywać do wejścia w atmosferę, Adam wreszcie uświadamia sobie, że Terry w rzeczywistości przekazuje myśli Candy; że jakoś jest ona w przestrzeni kosmicznej, zamierzając spróbować wejścia w atmosferę w pojeździe nieprzystosowanym do ludzi, i wkrótce wyląduje w Edwards. On, Kim i Lisa przybywają w momencie, gdy rakieta dotyka ziemi, wystarczająco szybko, by ją wydostać, reanimować i leczyć jej obrażenia. Autor pozostawił na koniec kilka wątków, z których część została rozwinięta 25 lat później w sequelu „Tracking”, publikowanym w odcinkach w magazynie „Analog Science and Fact” latem i jesienią 2008 roku.


Przeprowadzone przez dra Thomasa Clausena badania wykazały, że dziki ziemniak zawiera toksyczne substancje. W rezultacie hipotezy głoszące, że Christopher McCandless zmarł w wyniku zatrucia tą rośliną, zostały uznane za prawdziwe.[sep]6 września 1992 roku odnaleziono ciało Christophera McCandlessa w opuszczonym autobusie na Alasce. Rok później autor Jon Krakauer odtworzył drogę McCandlessa z dwóch lat, które upłynęły między ukończeniem college’u a jego śmiercią na Alasce. McCandless zrzucił swoje prawdziwe imię na początku podróży, przyjmując przydomek „Alexander Supertramp”, inspirowany W.H. Daviesem. Przez pewien czas przebywał w Carthage w Dakocie Południowej, pracując przez kilka miesięcy w elewatorze zbożowym należącym do Wayne’a Westerberga, zanim autostarem trafił na Alaskę. Krakauer interpretuje intensywnie ascetyczną osobowość McCandlessa jako być może wpływ pism Henry’ego Davida Thoreau oraz ulubionego pisarza McCandlessa, Jacka Londona. Autor bada podobieństwa między doświadczeniami i motywacjami McCandlessa a własnymi z czasów młodości, szczegółowo opisując swoją próbę zdobycia szczytu Devils Thumb na Alasce. Krakauer przytacza również historie kilku innych młodych mężczyzn, którzy zniknęli w dziczy, takich jak Everett Ruess – artysta i wędrowiec, który zaginął w pustyni Utah w 1934 roku w wieku 20 lat. Ponadto w pewnym stopniu opisuje smutek i zdumienie rodziców, siostry oraz przyjaciół McCandlessa. McCandless przeżył około 119 dni na alaskańskiej dziczy, żywiąc się jadalnymi korzeniami i jagodami, polując na różną zwierzynę – w tym na łosia – oraz prowadząc dziennik. Mimo że planował wędrówkę do wybrzeża, bagnisty teren latem okazał się zbyt trudny, więc postanowił zbić obóz w zrujnowanym autobusie. W lipcu próbował wyjść, ale odkrył, że droga jest zablokowana przez roztopioną rzekę, co było tragicznym zrządzeniem losu, ponieważ nieco wyżej znajdowała się ręczna kolejka linowa. 30 lipca McCandless zapisał w dzienniku wpis brzmiący: BARDZKO SŁABY. WINA NASION ZIEMNIKA... Na podstawie tego wpisu Krakauer wysunął hipotezę, że McCandless jadł korzenie Hedysarum alpinum, rośliny jadalnej powszechnie znanej jako dziki ziemniak Eskimosa, które są słodkie i odżywcze wiosną, ale później stają się zbyt twarde, by jeść. Gdy tak się stało, McCandless mógł spróbować zamiast tego zjeść nasiona. Krakauer spekulował początkowo, że nasiona w rzeczywistości pochodziły z Hedysarum mackenzii, czyli dzikiego grochu, który zawiera trujący alkaloid, prawdopodobnie swainsoninę (toksyczną substancję chemiczną obecną w trawie loco) lub coś podobnego. Oprócz objawów neurologicznych, takich jak osłabienie i utrata koordynacji, trucizna ta powoduje głód poprzez blokowanie metabolizmu składników odżywczych w organizmie. Jednakże Krakauer sugeruje, że McCandless nie pomylił tych dwóch roślin, a bardziej prawdopodobnym scenariuszem jest to, że został otruty pleśnią rosnącą na zebranych przez siebie lokalnych roślinach. Jednak po dalszych analizach hipotezy Krakauera okazały się błędne. Filmowa adaptacja z 2007 roku w reżyserii Seana Penna pokazuje, jak Chris myli dwie różne rośliny, błędnie wybierając dziki groch zamiast dzikiego ziemniaka. Zdaniem Krakauera dobrze odżywiona osoba mogłaby spożyć te nasiona i przeżyć, ponieważ organizm może wykorzystać swoje zapasy glukozy i aminokwasów, aby pozbyć się trucizny. Ponieważ McCandless żył na diecie ryżu, chudego mięsa i dzikich roślin oraz miał mniej niż 10% tkanki tłuszczowej w chwili śmierci, Krakauer przypuszczał, że McCandless prawdopodobnie nie był w stanie odeprzeć toksyn. Jednak gdy dzikie ziemniaki z okolicy autobusu zostały później przebadane w laboratorium Uniwersytetu Alaski w Fairbanks przez dr. Thomasa Clausena, nie wykryto w nich toksyn. Krakauer zmodyfikował później swoją hipotezę, sugerując, że pleśń odmiany Rhizoctonia leguminicola mogła spowodować śmierć McCandlessa. Rhizoctonia leguminicola jest znana z powodowania problemów trawiennych u bydła i mogła przyczynić się do zbliżającego się głodu McCandlessa. Obecnie Krakauer hipotezuje, że worek, w którym Chris przechowywał nasiona ziemniaka, był wilgotny, w wyniku czego nasiona zpleśniały. Jeśli McCandless zjadł nasiona zawierające tę pleśń, mógł zachorować, a Krakauer sugeruje, że w rezultacie nie był w stanie wstać z łóżka i zmarł z głodu. Podstawą hipotezy o pleśni jest zdjęcie przedstawiające nasiona w worku. Teoria ta również okazała się fałszywa, gdyż nie znaleziono pleśni. Jednakże w 1997 roku dr Thomas Clausen – biochemik z Uniwersytetu Alaski w Fairbanks, który badał roślinę dzikiego ziemniaka (Hedysarum alpinum) dla Jona Krakauera – po wyczerpujących testach stwierdził, że żadna część H. alpinum nie jest toksyczna. Ani korzenie, ani nasiona. Zgodnie z tym McCandless nie mógł się otruć w sposób sugerowany przez Krakauera w jego książce „W dziczy” z 1996 roku oraz w każdym kolejnym wznowieniu tej książki w ciągu następnej dekady. Podobnie analiza dr. Clausena dzikiego grochu (Hedysarum mackenzii) – podanego jako przyczyna śmierci Chrisa w filmie Seana Penna z 2007 roku – również nie wykazała żadnych związków toksycznych, a w nowoczesnej literaturze medycznej nie ma ani jednego przypadku zatrucia tą rośliną. Co więcej, fragment filmu Penna zaczerpnięty z przewodnika etnobotanicznego, z którego korzystał Chris, wskazujący na co innego, jest całkowitą fikcją, ponieważ tekst o roślinach w rzeczywistości stwierdza jedynie, że dziki groch „jest zgłaszany jako trujący” (Tana'ina Plantlore, Priscilla Russell Kari, s. 128). Reszta jest po prostu zmyślona. Nawet więc jeśli McCandless popełnił błąd botaniczny – co, jak nawet twierdzi Krakauer, jest mało prawdopodobne – nie zostałby otruty w sposób przedstawiony w filmie Penna.


Halt ukrywa, że jest bratem króla Clonmel i odmawia zajęcia jego miejsca, mimo że Horace ogłusza monarchę. Po zabójstwie króla przez Tennysona, Halt sam obejmuje władzę i rezygnuje z pościgu za uciekającym przywódcą Obcych.[sep]Podczas dorocznego Zgromadzenia Zwiadowców Crowley informuje Willa, że Halt nie będzie mógł wziąć w nim udziału, ponieważ prowadzi śledztwo na zachodzie kraju. Tajemnicza grupa ludzi krąży po kraju, rekrutując ludzi i kradnąc złoto w niezwykły sposób. Tymczasem Halt obserwuje grupę działającą w małej wiosce o nazwie Selsey w Araluen, która nie podlega żadnemu lennu. Udaje mu się powstrzymać ich przed podpaleniem łodzi, które wystawili jako „złowrogi znak” dla swojego boga złota, Alseiassa. Odkrywa, że spisek budowy złotej świątyni jest fałszywy; oni kradną złoto, a świątynię budują z drewna, pokrywając je złotem. Udaje mu się schwytać ich przywódcę i wydalić grupę z wioski. Halt jest zaskoczony, ponieważ gdy przywódca go widzi, pyta: „Co ty tu robisz?”. Halt jest pewien, że nigdy wcześniej nie spotkali się. Z powrotem na dorocznym Zgromadzeniu Zwiadowców dwóch uczniów zwiadowców kończy szkolenie podczas uroczystości, a Crowley prosi Willa, aby przez jakiś czas zajął się trzema kolejnymi uczniami. Will się zgadza, a Crowley informuje go, że został przeniesiony do lenna Redmont, aby dzielić je po połowie z Haltem. Jest to miejsce, gdzie się wychowywał, oraz gdzie mieszka Alyss (dziewczyna, z którą łączy go romans). Żona Halta, Pauline, również tam mieszka. Will jedzie do lenna, gdzie witany jest ucztą przygotowaną przez jego przyjaciółkę z dzieciństwa, Jenny. Wita Pauline i Crowleya, a następnie przybywa Halt. Crowley powierza Willowi, Haltowi i Horace'owi (obecnemu najlepszemu przyjacielowi Willa i rycerzowi) zbadanie sprawy w Clonmel. Halt mówi im, że zna króla, a gdy pytają go, jak to możliwe, wyznaje, że jest bratem króla. Rozpoczynają śledztwo w sprawie Obcych (grupy kradnącej złoto). Gdy brat Halta informuje ich, że zawarł układ z Obcymi, Horace ogłusza go, a Halt zajmuje miejsce króla (są oni bliźniakami). Przywódca Obcych, Tennyson, jest wściekły i wyzywa Horace'a na pojedynek ze swoimi dwoma gigantycznymi ochroniarzami. Horace przyjmuje wyzwanie. W międzyczasie Will badający obóz odkrywa, że Tennyson zrekrutował trzech Genoveńczyków (cudzoziemców; zabójców). Informuje o tym Horace'a i Halta, a Halt spodziew się zdrady ze strony Tennysona. Pojedynek się rozpoczyna, a Horace z trudem zwycięża pierwszego giganta walczącego cepem bojowym. Następnie Horace zostaje odurzony przez zabójców, co powoduje, że jego oczy mocno drgają i nie widzi on wyraźnie. Will strzela w ramię drugiego giganta, po czym oskarża Tennysona. Tennyson ucieka, ale wcześniej zabija brata Halta. Halt abdykuje na rzecz swojego bratanka, Seana, wojownika i godnego króla. Rozpoczynają pościg za Tennysonem w stronę Picty, co kończy książkę.


Matilda przyjmuje oświadczyny Hrabiego de Bouville, ponieważ uważa, że jej pochodzenie jest znane. Podczas podróży łodzią z wujkiem nie spotykają piratów, a zdrowy pan Weimar ujawnia, że jest on jej biologicznym ojcem.[sep]Matilda Weimar i jej służący Albert przybywają do chaty zamieszkanej przez dwóch chłopów, Pierre’a i jego żonę Jaqueline. Matilda jest nieznajomo chorej, a nie ma dla niej łóżka, w którym mogłaby odpocząć, więc udają się do sąsiedniego, nawiedzonego Zamku Wolfenbach. Bertha i Józef, opiekunowie zamku, goszczą Matildę i Alberta. Tej nocy Matilda słucha łańcuchów i jęków, a następnego ranka pyta Józefa o te odgłosy. Mówi, że on i jego żona nigdy ich nie słyszą. Wtedy Bertha wyjaśnia, że właścicielem jest Hrabia Wolfenbach, okrutny człowiek, który uwięził swoją żonę i dzieci, i oni zmarli. To są duchy, które słychać. Matilda wyrusza na wieżę, z której dochodziły odgłosy, i spotyka damę oraz jej służącą. Matilda opowiada im historię swojego życia: jej rodzice zmarli, gdy była niemowlęciem, i została wychowana przez wujka. Miała dobre wychowanie ze swoimi służącymi Agatą i Albertem, ale jej wujek zaczął ją „pieszczotliwie traktować” i podsłuchała jego plan gwałtu na niej, więc Matilda i Albert uciekli. Wtedy dama mówi, że ma siostrę, Markiza de Melfort we Francji, i że Józef wie, że ona tam mieszka. Dama proponuje Matildzie zamieszkanie z jej siostrą we Francji. Następnego dnia Matilda idzie porozmawiać z damą zamku ponownie, ale jej nie ma, a pokój jest w nieładzie. Józef i ona znajdują zamordowaną służącą damy na łóżku. Matilda wyjeżdża do Francji, aby powiedzieć siostrze damy o jej porwaniu. Hrabia Wolfenbach przybywa po wyjeździe Matildy i mówi Józefowi, że sprzedał majątek i Bertha z nim przeprowadzają się do innego jego majątku. Tej nocy Józef budzi się z ogniem w swoim pokoju i ucieka, ale Bertha nie. Zamek spłonie do ziemi, a Bertha nie żyje. We Francji Matilda przebywa z Markizem de Melfort i dowiadujemy się, że Dama Zamku to Hrabina Wolfenbach. Matilda opowiada Charlotcie, Markizowi, o porwaniu jej siostry. Matilda otrzymuje list od Józefa informujący ją o zamku i złym losie Berthy. Pokazuje go Markizowi, a Markiz postanawia opowiedzieć jej o przeszłości Hrabiny Wolfenbach. Victoria była zakochana w mężczyźnie, Chevalierze, ale ich ojciec zmusił ją do poślubienia Hrabiego Wolfenbach, ponieważ był bogaty i miał władzę. Później Hrabia wysłał Markizowi list, mówiąc, że Victoria zmarła przy porodzie wraz z nowo narodzonym dzieckiem. Kilka tygodni później Markiz otrzymał list od Victorii, mówiący, że żyje. Matilda widzi Hrabiego de Bouville i od razu się zakochuje, a miłość jest odwzajemniona. Wujek Matildy pojawia się w Hotelu de Melfort, aby zmusić Matildę do poślubienia go, ale Markiz przepędza go, a Matilda ciężko choruje po usłyszeniu tej wiadomości. Matilda zgadza się go zobaczyć pod warunkiem, że Markiz jest w drugim pokoju, słuchając ich rozmowy. Matilda i jej wujek, pan Weimar, spotykają się i wyjaśnia, że źle zrozumiała jego intencje gwałtu. Następnie mówi, że nie jest jej wujkiem, ale raczej Agatha znalazła ją przy bramie i postanowili ją zatrzymać, a on teraz chce ją poślubić. Markiz otrzymuje list od Victorii, mówiący, że jest bezpieczna z pewną panią Courtney w Anglii. Pan Weimar mówi Matildzie, że musi go poślubić, ale ona odmawia, mówiąc, że wstępuje do klasztoru. Markiz i Matilda jadą do Londynu, gdzie spotykają Hrabinę Wolfenbach i ona opowiada im historię swojego porwania. Hrabia i służący wyłamali drzwi do jej apartamentu w Zamku Wolfenbach, oskarżając ją o złamanie przysięgi przez rozmowę z Matildą i Józefem, gdy miała nie mieć kontaktu z nikim. Zabili Margarite, jej służącą, aby nie zdradziła więcej sekretów i zabrali Wiktorię do lasu, aby ją zabić. Koń Hrabiego rzucił go, a służący poszedł mu pomóc, podczas gdy Victoria uciekła. Pani Courtney ją znalazła i pojechała z nią do Londynu. Następnie Hrabina opowiada czytelnikowi o swoim śmiertelnym małżeństwie z Hrabią; wymieniała listy ze swoją prawdziwą miłością, Chevalierem, ale Hrabia przechwycił jeden z nich i zabił Chevaliera na oczach Hrabiny i zamknął ją w szafie z jego zakrwawionym ciałem. Hrabina zaczęła rodzić i urodziła syna, którego Hrabia jej zabrał i sfałszował śmierć obojga. Jej karą za komunikowanie się z Chevalierem było odebranie syna i miała być uwięziona w Zamku, a on kazał Józefowi przysiąc, że nikomu nie powie, nawet Bertha, o jej pobycie tam. Drugi tom Zamku Wolfenbach zaczyna się natychmiast po tym, jak Hrabina Wolfenbach ujawnia historię swojej przeszłości. Wtedy czytelnik dowiaduje się, że pan Weimar jest w Anglii i rozmawiał z francuskim ambasadorem w próbie odzyskania kontroli nad nią. Czytelnik dowiaduje się również, że Hrabia de Bouville podróżował do Anglii, aby dołączyć do przyjaciół po ślubie swojej siostry i śmierci matki. Markiz konsultuje się najpierw z francuskim ambasadorem, a następnie z niemieckim ambasadorem w sprawie sytuacji Matildy. Uzgadnia się, że Matilda pozostanie pod ochroną przez jeden rok, podczas gdy jej pochodzenie będzie badane. Jeśli nie zostaną odkryte żadne informacje o jej przodkach, pan Weimar odzyska opiekę nad Matildą. Hrabia de Bouville, zdając sobie sprawę, że kocha Matildę, oświadcza się jej. „Twoja historia, którą opowiedział Markiz, przekonała mnie, że posiadasz wszelkie cnoty, które powinny zdobić Twoją płeć, połączone z odwagą i wytrwałością, przez trudności, które mogłyby uczynić honor nawet naszej. Od kiedy zostałem dopuszczony do wizyt w tym domu, zostałem potwierdzony w wyższości, którą miałem o Twojej przewadze nad większością kobiet, i w tym przekonaniu mogę słusznie obawiać się, że potępisz moją zuchwałość, oferując siebie i fortunę do Twojej dyspozycji.” Matilda odrzuca oświadczyny Hrabiego de Bouville, nie dlatego, że go nie kocha, ale dlatego, że pochodzi z nieznajomego tła. „Och! Panie, (powiedziała, nieświadomie) nienawidzić mnie! Niebo jest moim świadkiem, że gdyby moje urodzenie i ranga były równe Twoim, byłoby to dla mnie chwałą przyjąć Twoją rękę; ale ponieważ nie ma na to możliwości, błagam Cię, oszczędź mnie i siebie niepotrzebnego bólu; od tej chwili postanów unikać mnie, a ja będę Cię szanować jako najwyższego z mężczyzn.” Uczestnicząc w balu wieczorem w loce Lorda Szambelana, Matilda spotyka ponownie Mademoiselle De Fontelle. Nieświadoma Matilda, Mademoiselle spędziła swój czas w Anglii, rozsiewając złośliwe plotki o przeszłości Matildy i wyrządzając szkodę reputacji Matildy w oczach społeczeństwa. Gdy Matilda dowiaduje się o plotkach, które Mademoiselle de Fontelle rozpowszechniła o niej, postanawia wycofać się do klasztoru urszulanek w Boulogne we Francji. W klasztorze Matilda nawiązuje bliską przyjaźń z Matką Magdaleną, zakonnicą, która mieszka w klasztorze urszulanek od dziesięciu lat. Tymczasem pani Courtney błędnie zinterpretowała uprzejmości i miłe słowa Hrabiego de Bouville jako zaloty do bliższej relacji. Krótko mówiąc, staje się przekonana, że Hrabia chce ją poślubić. Z tego powodu pani Courtney pisze list do Matildy, informując ją o rzekomej romansie między sobą a Hrabią i sugeruje, że wkrótce się pobiorą. Matilda, teraz pod fałszywym wrażeniem, że uczucia Hrabiego były tylko powierzchowne, gratuluje pani Courtney dopasowania. Niepoprawnie zakłada, że małżeństwo już miało miejsce i poddaje się surowemu życiu w klasztorze. Pewnego dnia Markiz otrzymuje list z Londynu od niemieckiego ambasadora. List stwierdza, że Hrabia Wolfenbach umiera i chce zadośćuczynić swojej żonie. Hrabina Wolfenbach podróżuje, aby zobaczyć umierającego męża i słucha jego spowiedzi przed śmiercią. Po tym, jak przyjaciele Matildy opuszczają okolicę w sprawach biznesowych lub przyjemności, pan Weimar podróżuje do klasztoru, w którym przebywa, i żąda, aby mu towarzyszyła. Matka Przeorysza mówi Matildzie, że nie może jej legalnie chronić. Matka Magdalena radzi Matildzie napisać kilka linii wyjaśniających jej sytuację zarówno Markizowi, jak i Hrabinie Wolfenbach przed wyjazdem z panem Weimarem, który po długiej podróży wyrusza z Matildą łodzią do Niemiec. Kilka dni po ich rejsie łódź jest atakowana przez Barbarzyńskich Korsarzy. Pan Weimar, myśląc, że jest zgubiony, dźga Matildę, zanim obróci nóż przeciwko sobie. „Jestem zgubiony, nieszczęśliwa dziewczyno; byłeś moim zgubieniem i własnym, ale zapobiegnę obu.” Piraci oszczędzają życie Matildy i na jej prośbę pielęgnują pana Weimara do zdrowia. Będąc na łożu chorobowym, pan Weimar ujawnia, że Matilda jest w rzeczywistości córką jego starszego brata, Hrabiego Berniti (którego pan Weimar zamordował) i Hrabiny Berniti, która nadal mieszka ze swoją rodziną we Włoszech. Kapitan piratów, niezadowolony ze swojego zawodu, obiecuje dostarczyć Matildę do jej nowo odkrytej matki. Tymczasem Hrabia de Bouville dowiedział się o porwaniu Matildy i podąża jej śladem przez Europę, zanim w końcu znajduje ją w towarzystwie jej matki, Markiza i Markizy, Lorda Delby i Hrabiny Wolfenbach. Powieść kończy się ślubem Lorda Delby z Hrabiną Wolfenbach i ślubem Matildy z Hrabią de Bouville. Pan Weimar wstępuje do klasztoru kartuzów i planuje spędzić resztę życia w pokucie za swoje przestępcze i niemoralne czyny.


Prawdziwym sprawcą śmierci Petera Clemence’a okazał się Janyn Linde, co wyznał jego brat Nigel po tym, jak Meriet wcześniej wziął na siebie winę. Oczyszczony z zarzutów Meriet zrezygnował z życia zakonnego, a jego ojciec Leoric zapisał mu w testamencie rodzinny dwór.[sep]W połowie września 1140 roku Meriet Aspley, młodszy syn Leorica Aspleya, pana dworu około cztery mile na południe od Shrewsbury, składa prośbę do opactwa w Shrewsbury o przyjęcie do zakonu. Gdy zostaje poinformowany, że nowicjusz musi tradycyjnie poczekać rok przed złożeniem ślubów wieczystych i dołączeniem do benedyktynów, jest niecierpliwy, pytając, czy nie można przyspieszyć tego procesu. Opat Radulfus namawia go do cierpliwości. Meriet staje się niepokojącą obecnością w opactwie. Choć z zapałem wykonuje wszystkie obowiązki i powierzone mu zadania, jego samotniczy sposób bycia sprawia, że inni nowicjusze niechętnie do niego podchodzą. W październiku zaczyna wypowiadać w śnie bezsensowne imiona, budząc całą sypialnię. Przesądni nowicjusze szepczą, że jest opętany, i nadają mu przydomek „Nowicjusz Diabła”. Meriet nie ma świadomości, że przeszkadza innym w snach, dopóki mu o tym nie powiedzą. Brat Paul, opiekun nowicjuszy, doradza cierpliwość.

W październiku do opactwa przybywa Kanonik Eluard, wysłannik Henryka z Blois, biskupa Winchesteru, aby zapytać o losy Petera Clemence’a, młodego kleryka i jednego z ulubionych protegowanych biskupa. Clemence został wysłany z misją dyplomatyczną do północnej Anglii, ale zaginął. Eluard przesłuchuje w szczególności Merieta, ponieważ Clemence był ostatnio widziany jako gość w dworze Aspley przed wyruszeniem w podróż. Meriet opowiada historię tego wieczoru i następnego poranka, o nieoczekiwanej wizycie krewnego jego zmarłej matki. Meriet opiekował się koniem gościa. Jego odtwarzanie towarzyszył gościowi pierwszą milę drogi następnego ranka, w drodze do Whitchurch, gdzie miał spędzić noc. Szeryf Prestcote podróżuje z królem Stefanem, pozostawiając przyjaciela Cadfaela, zastępcę szeryfa Hugh Beringara, odpowiedzialnym za hrabstwo. Henryk z Blois zwołał wcześniej jesienią radę, starając się pogodzić dwa stronnictwa, bezskutecznie. Jego brat, król Stefan, musiał wzmocnić sojusze, odwiedzając panów na północy ze swoim orszakiem. W szczególności spotkali się z earlem Chester i jego bratem, Wilhelmem z Roumare, earlem Lincoln.

Uzbrojony w opis wspaniałego konia od Merieta, Beringar szybko znajduje konia Clemence’a i wraca z nim na oczach braci z opactwa. Tej nocy Meriet znowu źle śpi, gwizdąc i wołając imię, Barbary. Następnego ranka Beringar wzywa Merieta, aby rozpoznał konia, co ten czyni, znając nawet jego imię, Barbary. W tym samym czasie ci, których sen został ponownie zakłócony, stają się bardziej przerażeni, a w jednym przypadku – nadgorliwi. Brat Jerome, pisarz Priora Roberta i spowiednik nowicjuszy, przeszukuje łóżko Merieta, znajdując warkoczyk włosów kobiety związany wstążką. Oświadczając, że przedmioty osobiste są zabronione w opactwie, Jerome spala pamiątkę na oczach Merieta. Meriet rzuca się na Jerome’a i niemal go dusi, zanim Cadfael go powstrzymuje. Meriet jest karany chłostą, a następnie trzymany samotnie w celi karnej. Opat Radulfus prosi Cadfaela, aby odwiedził ojca chłopca i dowiedział się więcej. Cadfael najpierw opatruje rany Merieta po chłoście, prowadząc z nim wnikliwą, ale ojcowską rozmowę.

Cadfael odwiedza dwór Aspley wraz z dwoma przyległymi dworami rodzin Linde i Foriet. Spotyka się z rozszerzoną rodziną Merieta: jego starszym bratem, Nigelem, wysokim, przystojnym i wyraźnie oczkiem w głowie ojca; narzeczoną Nigela, Roswithą Linde, oszałamiająco piękną i kokieteryjną, której kolor włosów pasuje do warkoczyka w łóżku Merieta; bratem-bliźniakiem Roswithy, Janynem, bezproblemowym mężczyzną i najlepszym przyjacielem Nigela; i wreszcie podopieczną Leorica, Isoudą Foriet, młodą dziedziczką dwóch sąsiednich dworów. Piątka wychowywała się razem od dzieciństwa. Leoric jest sztywnym i prawym człowiekiem o sztywnych zasadach moralnych i odmawia dyskusji o wyborze Merieta. Insystuje, że jeśli jego syn jest zdecydowany zostać mnichem, Leoric nie przyjmie go z powrotem. Nie może też wskazać żadnego powodu dla wyboru Merieta w pierwszej kolejności. Gdy Cadfael wychodzi, spotyka Isoudę Foriet, dziewczynę u progu kobiecego dojrzałości. Wyznaje Cadfaelowi, że kocha Merieta i weźmie go dla siebie. Jej relacja z wizyty we wrześniu dodaje użytecznych szczegółów. Cadfael pyta, czy Meriet był zakochany w Roswithie. Isouda potwierdza, ale wie, że dla niego to ulotna zachcianka. Roswitha kocha Nigela i oboje wezmą ślub przed Bożym Narodzeniem, a następnie zamieszkają w dworze dalej na północ, niedaleko Newark, który Leoric Aspley posiada.

Cadfael sugeruje Radulfusowi, aby Meriet został przydzielony do pomocy byłemu asystentowi Cadfaela, bratu Markowi, w przytułku dla trędowatych prowadzonym przez opactwo w St. Giles, po zakończeniu jego dziesięciodniowego odosobnienia. Ponieważ oddzieliłoby to Merieta od innych nowicjuszy, Radulfus wyraża zgodę. Cadfael odwiedza Merieta, aby złagodzić jego rany, przekazać pozdrowienia brata i w trakcie rozmowy podzielić się własną tajemnicą bycia ojcem. Wkrótce potem Cadfael i Hugh Beringar badają psychikę tego chłopca, wiedząc teraz jego pozycję u rodziców jako niepotrzebnego drugiego syna, szukającego uwagi przez sprzeciw. W jeden z wyznaczonych dni na zbieranie drewna na opał na początku grudnia, brat Marek i Meriet prowadzą wycieczkę trędowatych z St. Giles do lasu. Meriet sugeruje, aby udali się do polany, którą zna i która była używana do wypalania węgla drzewnego. W jednym ze stosów drewna odkrywają zwęglony szkielet. Resztki biżuterii i ubrań przy zwłokach identyfikują je jako szczątki Clemence’a. Szczątki są ostrożnie przewiezione do opactwa. Wkrótce potem ludzie szeryfa zatrzymują półgłodnego człowieka żyjącego na dziko w lesie, w posiadaniu ozdobnego sztyletu należącego do Clemence’a. Mężczyzną jest Harald, zbiegły chłop-podkuwacz z dworu niedaleko Gretton na południu. Mówi, że znalazł sztylet w lesie i przysięga, że nie zabił Clemence’a. Spełniając dwa cele, Beringar pozwala rozejść się wieści, że Harald został aresztowany za morderstwo Clemence’a.

Gdy Meriet słusi pogłoski, że Harald zostanie skazany za morderstwo Clemence’a, znowu ma niespokojną noc. Chodzi we śnie, doznając poważnego upadku, gdy brat Marek woła jego imię. Kiedy budzi się, Meriet twierdzi, że człowiek zatrzymany w lesie nie jest winny i przyznaje się do zabójstwa. Brat Marek prosi Merieta, aby wyznał to swojemu kapłanowi, ale Meriet odmawia. Brat Marek nie wierzy w to przyznanie się do winy; może kłamać człowiekowi, ale nie Bogu. Meriet powtarza swoje twierdzenia Hugh Beringarowi, że zabił Clemence’a strzałą z łuku po wyjechaniu z Aspley, ponieważ Clemence próbował wykorzystać Roswithę. Jego ojac odkrył go, gdy próbował ukryć zwłoki, i dał mu wybór: albo przyznać się do winy i zostać straconym, albo poświęcić resztę życia na pokutę jako mnich, tym samym ratując honor rodziny Leorica. Istnieje jednak problem z czasem morderstwa. Meriet mówi, że zostało ono popełnione po południu, ale gość wyjechał wcześnie rano z dworu i został znaleziony mniej niż godzinę jazdy stąd.

Blisko Bożego Narodzenia Leoric Aspley przybywa do opactwa na kilkudniowy pobyt, ponieważ jego syn Nigel poślubi Roswithę. Na osobności Cadfael konfrontuje Leorica, który przyznaje się do znalezienia Merieta przy ciele Clemence’a tego popołudnia, gdy był na polowaniu ze swoją sforą psów. Leoric był oburzony i założył, że jego młodszy syn jest winny morderstwa. Po tym, jak Meriet zgodził się dołączyć do opactwa w Shrewsbury, Leoric i jego służba wywieźli konia i spalili ciało Clemence’a w stosie drewna. Cadfael wskazuje, że zarówno Leoric, jak i Meriet muszą się mylić. Meriet nie jest zdolny do zimnokrwistego morderstwa, ale jeśli się przyznał, musi chronić kogoś innego. Leoric odmawia uwierzyć, że Nigel mógł być mordercą. Cadfael przypomina jednak Leoricowi, że zarówno on, jak i Meriet przeoczyli kluczowy punkt; oboje wierzą, że Clemence został zabity po południu, a jego ciało zostało znalezione tylko kilka mil od Aspley. Nadal nie wiedzą, kto zabił Clemence’a.

Isouda odwiedza Merieta w jego pokoju w St. Giles, gdzie dochodzi do siebie po upadku. Jest ubrana w strojne ubrania, nie w rodzaj chłopięcych ubrań, w jakich ją ostatnio widział. Podkreśla swoją przyjaźń i dobrze wybiera czas wizyty. Dołącza do Cadfaela, aby wrócić do opactwa, omawiając, jak ujawnić prawdziwego mordercę, podważając fałszywe przyznanie się Merieta. „Dziewczyno” – powiedział Cadfael, wciągając głęboko powietrze – „przerażasz mnie jak czyn Boży. I wierzę, że sprowadzisz piorun.” Isouda i Roswitha dzielą pokój w przytułku dla gości opactwa, gdzie obie mogą ubrać się na ślub następnego dnia. Szukając najlepszych ozdób dla panny młodej, Isouda natrafia na broszkę w posiadaniu Roswithy. Roswitha gardzi unikalną, ale antyczną broszką. Isouda przypomina sobie, gdzie widziała ją wcześniej, gdy brała płaszcz Clemence’a w dworze Aspley. Spotyka się z Cadfaelem, aby zgłosić mu swój „piorun”; on zdaje sobie sprawę z znaczenia tego, że broszka jest nienaruszona, niespalona. Organizuje dwa konie, aby dyskretnie przywieźć brata Marka i Merieta do opactwa, aby byli świadkami ślubu swojego brata. Isouda podrzuca broszkę na płaszcz Roswithy. Po ślubie pary wychodzą na dziedziniec. Kanonik Eluard natychmiast rozpoznaje broszkę na płaszczu panny młodej jako dar od biskupa dla jego zmarłego kleryka. Gdy żąda wiedzieć, skąd Roswitha ją ma, ona najpierw twierdzi, że Meriet ją jej dał, kłamstwo, które przeraża zarówno Nigela, jak i Leorica. Złapana na kłamstwie, przyznaje, że jej brat Janyn ją jej dał. Janyn już uciekł z opactwa na jednym z koni Isoudy. Gdy Beringar i jego ludzie przygotowują się do pościgu, przybywa posłaniec od króla Stefana, nakazując natychmiastowe stawiennictwo lokalnej służby rycerskiej; dwaj najpotężniejsi baronowie w północnych hrabstwach, earlowie Chester i Lincoln, ogłosili swoją niepodległość od którejkolwiek ze stron w wojnie domowej i utworzyli własne królestwo na północy. Opactwo ledwo ma czas zareagować na tę wiadomość, gdy Cadfael widzi, że Nigel również uciekł z terenu, biorąc drugiego konia Isoudy. Sierżanci Beringara ścigają dwóch mężczyzn, wiedząc teraz, dokąd zmierzają. W lesie niedaleko Stafford Nigel dogania Janyna, którego koń został okaleczony. Wymieniane są oskarżenia w tę i z powrotem, ale Nigel mówi, że nie porzuci Janyna i oferuje, by obaj jechali na jego koniu. Janyn ma inny plan; dźga Nigela i kradnie jego konia. Ludzie szeryfa znajdują Nigela dziesięć minut później i przywożą go z powrotem do opactwa. Nigel wyznaje, że on i Janyn zostali zaoferowane zamki i dowództwa przez Wilhelma z Roumare podczas ich letniej wizyty w północnym dworze. Clemence pomylił się, dzieląc się swoją misją z tymi dalekimi krewnymi. Gdyby Clemence pojechał na Północ, natrafiłby na spotkanie earlów i ich sojuszników. Nigel zaproponował opóźnić Clemence’a, ale Janyn zastrzelił go w lesie. Gdy powiedział Nigelowi, co zrobił, Nigel pojechał do lasu, aby pochować ciało. Meriet odkrył go i usłyszał zbliżające się psy ojca. Powiedział bratu, by uciekał, wiedząc, że Leoric byłby złamany sercem, gdyby winę przypisano Nigelowi, a scarcely zmartwiony, gdyby Merietowi. Nigel żałuje swojej zdrady. Po wyzdrowieniu naprawi szkody, jak tylko będzie mógł. Beringar spodziewa się, że dołączy do armii króla, maszerującej na północ, aby stawić czoła buntownikom. Meriet i chłop Harald są obaj oczyszczeni z winy. Harald znajduje pracę podkuwacza w mieście, gdzie jest bezpieczny, jeśli pozostanie rok i dzień bez being schwytany przez swojego brutalnego byłego pana. Leoric wstydzi się tego, że cenił swojego przystojnego, ale słabszego starszego syna bardziej niż młodszego, widząc dopiero teraz, jak podobny jest młodszy syn do niego. Wyznaje swoje grzechy opatowi Radulfusowi i prosi go o dwie dodatkowe przysługi: po pierwsze, aby Leoric mógł sponsorować brata Marka, który był prawdziwym przyjacielem Merieta w czasie jego pobytu w opactwie, w jego studiach kapłańskich; i po drugie, aby opat był świadkiem nowego testamentu, który sporządzi, pozostawiając swój dwór Merietowi. Z Janynem znikłym, Nigel odziedziczy dwór Linde przez żonę, jeśli naprawi swoje błędy. Leoric błaga również o przebaczenie Merieta, a dwaj mężczyźni się godzą. Meriet, z swojej strony, jest zażenowany, że kiedykolwiek kochał Roswithę, pragnąc wszystkiego, co miał jego brat. Jeje kłamstwa złamały dla niego jej urok. Starania Isoudy, by zostać zauważoną przez Merieta jako dorosła kobieta, odnoszą sukces, gdy jego przyjaciółka z dzieciństwa staje się kobietą, którą mógłby kochać, w świecie poza benedyktyńskim klasztorem. Żegna się z bratem Cadfaelem, wyjaśniając, jak słowo „brat” ciężko mu było na wargach w ich rozmowach, ponieważ chciał nazywać go ojcem. Cadfael zaakceptował to od syna Merieta.


Gottlieb twierdzi, że zarządy organizacji pożytku publicznego kładą nadmierny nacisk na cele i wizję, co skutkuje powstaniem systemu zarządzania opartego na zaufaniu. Takie podejście do odpowiedzialności sprawia, że rzeczywista wizja organizacji jest zawsze w pełni zrealizowana.[sep]W swojej książce Gottlieb omawia wpływ czasu i oczekiwań na sektor organizacji pożytku publicznego oraz to, w jaki sposób wydarzenia z przeszłości zachęciły te organizacje do przyjęcia postawy „kultury niemożności”. Pojęcie to charakteryzuje się „wyliczeniem pozornie uzasadnionych powodów, dla których czegoś nie da się zrobić”, co w konsekwencji torpeduje wysiłki zmierzające do wprowadzania zmian w społecznościach. Jednym z głównych problemów omówionych w „Zasadach Pollyanny” jest kwestia odpowiedzialności zarządu za środki w przeciwieństwie do celów (omówiona poniżej). Gottlieb dzieli odpowiedzialności zarządu organizacji pożytku publicznego na dwie grupy: środki i cele. Środki są, według definicji Gottlieba, tym, co jest nieodłączne z codziennym funkcjonowaniem organizacji. Na przykład pozyskiwanie funduszy, zakupy biurowe oraz zarządzanie pracownikami i wolontariuszami to wszystkie obowiązki mieszczące się w kategorii „środków”. Jest to również, jak zauważa Gottlieb, to, na co większość organizacji poświęca większość czasu i zasobów, szukając dla tego rozwiązań. Tam, gdzie należy skupić więcej energii, mówią Gottlieb, są cele. W tym przypadku „cele” oznaczają misję organizacji oraz wizję dla społeczności, której ona służy. Książka zawiera również metody, które Gottlieb nazywa tytułowymi Zasadami Pollyanny, podzielonymi na dwie sekcje: Cele i Środki. Zasady te definiują, na czym należy się skupić przez cały czas trwania wszystkich procesów związanych z pożytkiem publicznym.

1. Osiągamy to, za co bierzemy odpowiedzialność.
Książka opisuje tę pierwszą zasadę w następujący sposób: „Istnieją cztery podstawowe funkcje zarządu, które mają związek z jego ostateczną odpowiedzialnością: przywództwo („cele”), nadzór prawny, nadzór operacyjny oraz mechanizmy działania zarządu („środki”). Zarządy generalnie postrzegają swoją odpowiedzialność w sposób całkowicie asymetryczny, kładąc nacisk na „środki”. Produktem ubocznym skupienia się na „środkach” w celu „utrzymania organizacji z dala od kłopotów” (nadzór prawny i operacyjny) jest oparty na strachu system zarządzania ryzykiem; w rezultacie rzeczywista wizja organizacji pozostaje niezrealizowana”.

2. Każdy z nas tworzy przyszłość, każdego dnia, czy robimy to świadomie, czy nie.
Gottlieb oferuje następujące wyjaśnienie drugiej zasady: „Organizacje pożytku publicznego dążą do rozwiązywania problemów; jednak „problemy”, które wiele organizacji próbuje naprawić, są często objawami większego problemu, który został błędnie zdiagnozowany jako indywidualna dolegliwość. Zdecydowana większość współczesnych wysiłków mających na celu tworzenie lepszych społeczności krótkowzrocznie skupia się na „problemach dnia dzisiejszego” i ignoruje przyszłość, która jest kształtowana każdą decyzją. Skupienie się na przyszłości pozwala na szerszy kontekst, w którym można mierzyć „sukces”; pozwala to organizacji skupić się na sytuacji współczesnej i na tym, co poza nią”.

3. Wszyscy i wszystko są ze sobą powiązani i od siebie zależni, niezależnie od tego, czy to uznajemy, czy nie.
Zgodnie z książką, trzecią zasadę można wyjaśnić w ten sposób: „Założenia, które sektor obecnie ma na temat współzależności, są w rzeczywistości zupełnie odwrotne: konkurencja i niezależność są kluczami do sukcesu. Większość procesów grantowych, nawet tych zaprojektowanych tak, aby zachęcać do „współpracy” w sektorze, ma z natury konkurencyjny charakter, a centra zasobów opierają swoje podejścia edukacyjne na mentalności „człowiek człowiekowi wilkiem”. Gdyby ta nastawiona na konkurencję mentalność działała, widzielibyśmy wspaniałe społeczności i wspaniałe wyniki wysiłków organizacji zmierzających do ich poprawy, ale tak nie jest”.

4. Bycie zmianą, którą chcemy zobaczyć, oznacza życie w zgodzie z naszymi wartościami.
W odniesieniu do czwartej zasady książka podaje następujący opis: „Skłonność do racjonalizacji często pozwala organizacji nieświadomie odejść od swojej misji, a nawet zachowywać się całkowicie przeciwnie do jej ideologii. „Życie w zgodzie z tym, co się głosi” leży u korzeni słowa „uczciwość”, jednak niewiele organizacji wdraża systemy zapewniające przestrzeganie ich wartości. „Życie w zgodzie z tym, co się głosi” wymaga istnienia systemów, dzięki którym decyzje, które mogą prowadzić do racjonalizacji, są rozwiązywane, zanim w ogóle powstaną, nawet jeśli obawy podyktowane walką o przetrwanie mogą skomplikować nawet najprostsze wybory”.

5. Siła buduje się na naszych mocnych stronach, a nie na słabościach.
Gottlieb ilustruje piątą zasadę w następujący sposób: „Siła społeczności buduje się na sile organizacji, które ją obsługują, jednak większość pracy wykonywanej przez organizacje pożytku publicznego jest wykonywana z postawą niedostatku i słabości. To założenie niedostatku skupia uwagę na tym, co przyniesie pieniądze, i na aspektach organizacji, które znajdują się w stanie kryzysowym. Gdy założenie niedostatku zostanie zastąpione założeniem siły, cały świat się zmienia: „nie mogę” staje się „możliwością””.

6. Ludzie podążają tam, gdzie prowadzą ich systemy.
Książka buduje szóstą zasadę w następujący sposób: „Żaden ze standardowych systemów używanych przez ten sektor – planowanie, zarządzanie, rozwój itp. – nie jest ukierunkowany na potencjał. Systemy te koncentrują się głównie na reaktywnej lub przyrostowej zmianie w przeciwieństwie do tworzenia proaktywnej, niezwykłej przyszłości dla naszych społeczności. Jednostki i grupy pójdą tam, gdzie wskazują im systemy. Potrzebne są systemy, które stawiają wysokie oczekiwania i inspirują do podejmowania decyzji zmierzających w stronę tych oczekiwań”.