Książę Fabrizio z entuzjazmem przyjmuje propozycję zasiadania w Senacie nowego Królestwa Włoch, ponieważ wierzy, że Sycylijczycy są pełni wigoru i skromni, by pragnąć zmian. Jego zdaniem mieszkańcom wyspy wydaje się, że są śmiertelnikami, a jedynym grzechem, którego nie wybaczą, jest bierność.[sep]Większość akcji powieści osadzona jest w czasach Risorgimento, a konkretnie w okresie, gdy Giuseppe Garibaldi, bohater zjednoczenia Włoch, przemieszczał się ze swoimi siłami, znanymi jako Tysiąc, przez Sycylię. Fabuła skupia się na arystokratycznej rodzinie Salina, na czele której stoi stoicki Książę Fabrizio, wytrawny uwodziciel, który przewiduje nadchodzący upadek swojej rodziny i szlachty we Włoszech jako całości, ale nie jest w stanie nic na to poradzić. Gdy powieść rozpoczyna się w maju 1860 roku, Czerwone Koszule Garibaldiego wylądowały na sycylijskim wybrzeżu i parły w głąb lądu, aby obalić Królestwo Obojga Sycylii. Rozdział ten zaczyna się od szczegółowego opisu wspaniale ozdobionego salonu, w którym rodzina Salina odmawia codzienny różaniec. Po odmówieniu ostatnich tajemnic Książę wędruje do ogrodu, gdzie chore, przejrzałe zapachy bujnej roślinności grożą przytłoczeniem go wspomnieniami – a konkretnie wspomnieniem martwego neapolitańskiego żołnierza, który w ostatnich chwilach wpełzł do cytrusowego gaju i tam zmarł. Przypomina sobie szczegóły ciała żołnierza z wywiniętymi wnętrznościami, wspomnienia, które prowadzą go do krótkiej refleksji nad własną śmiercią. Zaniepokojony tymi myślami, Książę szuka ukojenia w obserwowaniu swojego psa, Bendicò, który radośnie przekopuje ogród, oraz w myślach o zachowaniu jego buntowniczego siostrzeńca, Księcia Tancrediego Falconieriego. Podczas kolacji rodzina Księcia zauważa jego niepokój i trwa w napiętej ciszy, gdy on podaje im jedzenie. Ostatecznie wściekle ogłasza, że pojedzie powozem do Palermo. Dorośli przy stole, w tym Księżna i jezuita, kapelan rodziny, natychmiast wiedzą, że jedynym powodem jego wyjazdu jest wizyta w domu publicznym. Gdy Książę jest wieziony powozem do miasta, mija willę Tancrediego, martwiąc się ponownie, że Tancredi trafił w złe towarzystwo – konkretnie do buntowników walczących o obalenie Królestwa Obojga Sycylii. Wojskowi strażnicy, postawieni w celu uniemożliwienia wejścia Czerwonym Koszulom Garibaldiego, pozwalają Księciu swobodnie wjechać do miasta. Gdy Książę udaje się do domu publicznego, jego myśli wahały się między oczekiwaniem a poczuciem winy, między obrzydzeniem do żony (która znaczyła się znakiem krzyża za każdym razem, gdy uprawiali miłość) a podziwem dla jej pruderii. Dwie godziny później jego myśli toczą się podobnym torem, z dodatkiem rodzaju obrzydliwej satysfakcji z prostytutki i zadowolonego obrzydzenia własnym ciałem. Jest odwożony z powrotem do willi, znowu mija ogniska i znowu martwi się o Tancrediego. Gdy wraca do domu, znajduje Księżną w łóżku, myśli o niej z czułością, wchodzi do łóżka z nią i odkrywa, że nie może zasnąć. „W stronę świtu jednakże Księżna miała okazję uczynić znak krzyża”. Następnego ranka golenie Księcia zostaje przerwane przybyciem Tancrediego, który żartuje z nim z jego wizyty w mieście – Tancredi był na posterunku i widział jego przyjazd. Tancredi ujawnia również, że jego pozycja we włoskim ruchu narodowym wzrosła. Dodaje, że wkrótce dołączy do Garibaldiego w górach. Książę nagle wyobraża sobie swojego ukochanego siostrzeńca martwego w ogrodzie z wystającymi wnętrznościami jak u żołnierza Korony i próbuje go odwieść od wyjazdu. Tancredi jednak insists, że walczy z bardzo ważnego powodu. Jeśli szlachta odmówi przyjęcia Królestwa Włoch, „Narzucą nam republikę. Jeśli chcemy, aby rzeczy pozostały tak, jak są, rzeczy muszą się zmienić”. Później, gdy Książę się ubiera, uświadamia sobie praktyczność słów Tancrediego. Rozmyślając o nadchodzących przewrotach, uświadamia sobie, że jego siostrzeniec jest bardziej arystokratycznie myślący, niż mu się wydawało. Po śniadaniu Książę, w towarzystwie figlarnego Bendicò, udaje się do swojego biura, w którym na ścianach wiszą stuletnie obrazy majątków rodziny Salina. Gdy siada przy swoim zagraconym biurku, Książę przypomina sobie, jak bardzo nie lubi zarówno tego pokoju, jak i pracy, którą on reprezentuje. Niechęć ta nasila się podczas wizyt jego księgowego i jednego z jego dzierżawców, z których obaj są sprzymierzeńcami Czerwonych Koszul. Obydwaj zapewniają Księcia, że zjednoczenie Włoch będzie pokojowe i przyniesie korzyści wszystkim, w tym szlachcie. Książę pozwala się uspokoić, pewien, że system klasowy pozostanie niezmienny niezależnie od wszystkiego. Wizyta Księcia u kapelana Salinów, ojca Pirrone, na wieży, gdzie mężczyźni uprawiają wspólne hobby, astronomię, utwierdza go w tym przekonaniu. Pirrone insists, że nadchodząca Rewolucja ostatecznie doprowadzi do zniszczenia zarówno Kościoła rzymskokatolickiego, jak i szlachty. Bogactwo i majątki obu zostaną rozdysponowane przywódcom Czerwonych Koszul. Książę jednak zapewnia go, że przemiany czasu są nieuniknione i chociaż Kościół i arystokracja desperacko trzymają się swojego statusu, próba zrobienia tego byłaby głupota. Zarówno zły, jak i pełen urazy, Książę i ojciec Pirrone szukają schronienia w rozmowie na bezpieczny temat gwiazd, przy czym „pycha jednego i krew drugiego łączyły się w spokojną harmonię. Prawdziwym problemem jest, jak dalej żyć tym życiem ducha w jego najbardziej wyższych chwilach, tych chwilach, które są najbardziej podobne do śmierci”. Podczas obiadu Książę zauważa, że jego rodzina martwi się o bezpieczeństwo Tancrediego. W rezultacie Książę stara się wydawać się jednocześnie zaniepokojonym i uspokajającym. Gdy przynoszony jest deser, jest zaskoczony i zadowolony, widząc, że to jego ulubione – duże galaretka w kształcie zamku. Gdy rozpoczyna się deser, zamek jest zasadniczo zburzony, zanim Don Paolo, syn i dziedzic Księcia, zdąży cokolwiek zjeść. Po obiedzie Książę wraca do biura, gdzie odkrywa, że dwaj jego dzierżawcy przynieśli jego część ich produktów – konkretny ser, którego Książę nienawidzi, zarżnięte jagnięta, których wylewane wnętrzności przypominają Księciu żołnierza Korony, oraz stado histerycznych kur. Wydaje polecenie, aby wszystko usunąć, otworzyć okna, aby wyprowadzić zapach, i aby księgowy Ferrera wystawił pokwitowania. Tego wieczoru Książę otrzymuje list zachęcający go do ucieczki w bezpieczne miejsce przed rewolucją. W odpowiedzi po prostu się śmieje. Później, gdy Salinowie gromadzą się, aby odmówić różaniec, Książę czyta w gazecie o zbliżaniu się Garibaldiego i jego ludzi. Książę jest zaniepokojony, ale uspokaja się myślą, że Garibaldi zostanie powstrzymany przez swoich piemonckich panów. Po długiej podróży powozem, Książę, jego wierny pies Bendicò i kłócący się Salinowie przybywają po długiej, gorącej jeździe do swojego wiejskiego gospodarstwa w drodze do ich majątku w Donnafugacie. Gdy przygotowywany jest obiad z wody ze studni na farmie, narrator opisuje ostry śpiew cykad jako „drganie oddechu z wyschniętej Sycylii pod koniec sierpnia daremnie oczekującej deszczu”. Gdy rodzina podróżuje dalej do Donnafugata, Książę reflektuje nad niedawnym podbojem wyspy przez Garibaldiego. Po jego przybyciu obywatele Palermo cieszyli się, a później lokalni przywódcy ruchu odwiedzili pałac Salinów. Chociaż traktowali Księcia z wielkim szacunkiem, jeden z nich uparł się na flirtowanie z Concettą. Narrator opisuje również, jak Książę ma też koszmary senne, ale jak, wraz z wschodem słońca, sny i wywołane nimi lęki zawsze zanikają. Gdy jego orszak zbliża się do Donnafugata, Książę spodziewa się swojego zwykłego ciepłego powitania. Powitanie jest rzeczywiście ciepłe i zarówno urzędnicy miasta, jak i zwykli ludzie witają Salinów tak chętnie jak zawsze. W ich liczbie znajdują się nowy burmistrz, Don Calogero Sedàra i organista, Don Ciccio. Narrator opisuje uprzejmość Księcia, zmęczenie Księżnej i nieco flirtowny sposób, w jaki Tancredi odgania muchy od twarzy Concetty. Po Mszy (właściwie tylko Te Deum), Księżna zaprasza urzędników na tradycyjną kolację pierwszej nocy i Don Calogero prosi o pozwolenie przyprowadzić swoją córkę Angelicę zamiast żony. Gdy Książę wyraża zgodę, Książę zaprasza również wieśniaków na wizytę później wieczorem. „I Książę, który znalazł Donnafugata niezmienną, został znaleziony bardzo zmienionym; nigdy przedtem nie wydałby tak serdecznego zaproszenia: i od tej chwili, niewidzialnie, rozpoczął się upadek jego prestiżu”. Gdy Książę kontroluje swoją własność i posiadłości, zarządca wylicza wszystko, co zostało zrobione, aby utrzymać majątek w porządku, a następnie przekazuje kilka lokalnych wiadomości. Don Calogero, który był aktywny podczas inwazji Garibaldiego, stał się zamożnym właścicielem ziemskim i biznesmenem. Do zgryzoty Księcia, Don Calogero jest teraz niemal tak bogaty jak Salinowie. Zarządca dodaje, że Angelica, córka Don Calogera, stała się bardzo zarozumiała w wyniku tego. W rezultacie Książę zastanawia się, jak będzie wyglądać kolacja z nimi obojgiem. Uświadamia sobie, że jest nieco zazdrosny o status Calogera, ale narrator komentuje „głęboko w duszy przewidział takie rzeczy; była to cena do zapłacenia”. Następnie udaje się do domu na drzemkę i kąpiel przed kolacją. Jednak kąpiel Księcia zostaje nagle przerwana przybyciem ojca Pirrone. Chociaż jest bardzo zawstydzony widząc Księcia nagiego, jezuita jednak wypełnia swoje polecenie. Concetta poprosiła ojca Pirrone, aby powiedział jej ojcu, że jest zakochana w Tancredim i że wierzy, że jej uczucia są odwzajemnione. Co więcej, Concetta wierzy, że jej kuzyn wkrótce się oświadczy i że pragnie instrukcji ojca, co ma powiedzieć w odpowiedzi. Książę rozmyśla o swoim przywiązaniu do Concetty, które opiera się na jej pozornej uległości i spokoju. Jednak zauważył też okazjonalny błysk stali w jej oczach, gdy nie dostaje tego, czego chce. Narrator opisuje również jego myśli o Tancredim, którego urok i ambicje przeznaczyły go do wielkich rzeczy. Jednak ambicje Tancrediego mogą wymagać więcej pieniędzy, niż Concetta przyniesie jako posag. Zachowując myśli dla siebie, Książę zarządza, że ojciec Pirrone ma powiedzieć Concetcie, że Książę omówi to z nią później. Jednak będzie to dopiero wtedy, gdy będzie pewien, że „to nie jest tylko zachcianek romantycznej dziewczyny”. Po drzemce Książę wychodzi do ogrodu, gdzie jego kontemplację erotycznej statuy przerywa drwina Tancrediego na temat seksu, uwagi, które odnoszą się również do małego zbioru pięknie dojrzałych brzoskwiń w pobliskim gaju. Książę niepewnie zmienia temat, on i Tancredi plotkują w drodze powrotnej do domu, gdzie dołączają do reszty rodziny i przybywających gości kolacyjnych. Niedługo potem przybywa Don Calogero, a Książę jest ulżony widząc, że jest ubrany bardzo bez smaku. Jego ulga kończy się nagle, gdy przybywa Angelica – uważa ją za wystarczająco atrakcyjną, by poczuć poruszenie pożądania. Tancredi, co niezwykłe dla młodego mężczyzny tak lubiącego piękno kobiet, po prostu wraca do swojej rozmowy, ale Pirrone, przeglądając swoją Biblię, spędza resztę wieczoru czytając historie Dalili, Judyty i Estery, wszystkich kobiet, które manipulowały swoimi mężczyznami poprzez zmysłowość. Narracja tej części zaczyna się od szczegółowego opisu pierwszego dania kolacji. Gdy goście delektują się jedzeniem, narrator komentuje, że robią to „ponieważ zmysłowość krążyła w pokoju...” Ta zmysłowość, dodaje narrator, emanuje z Angeliki, która otwarcie flirtuje z Tancredim – który z kolei czuje się przyciągnięty zarówno do urody Angeliki, jak i jej pieniędzy. Jej częścią, Concetta jest wściekła. Na zakończenie kolacji Tancredi flirtownie opowiada zachwyconej Angelice historie z jego bitew z Czerwonymi Koszulami, w tym hałaśliwą historię o najście do klasztoru w towarzystwie mężczyzny o imieniu Tassoni. Skandalizowana, Concetta gani swojego kuzyna za bycie niegrzecznym i odwraca się do niego plecami. Następnego dnia Książę i jego rodzina podtrzymują wielowiekową tradycję rodzinną i odwiedzają klasztor założony przez przodkinię. Narrator szczegółowo opisuje powody, dla których Książę jest jednym z tylko dwóch mężczyzn允许onych wejścia do klasztoru. Podczas gdy wszyscy czekają na wpuszczenie, Tancredi nagle ogłasza swoje pragnienie wejścia do klasztoru również, mówiąc, że konkretna interpretacja zasad by na to pozwala. Zanim Książę może odpowiedzieć, Concetta wypowiada złośliwe uwagi o tym, jak Tancredi był już w klasztorze. Zanim Tancredi może odpowiedzieć, i zanim Książę może wchłonąć znaczenie słów Concetty, zakonnice otwierają drzwi. Po wizycie Książę jest zaskoczony, dowiadując się od ojca Pirrone, że Tancredi wyjechał po przypomnieniu sobie o pilnym liście, który musiał wysłać. Po powrocie z klasztoru Książę wygląda przez okno na plac miejski w Donnafugacie i dostrzega Tancrediego, ubranego w jego „kolor uwodzenia”, pruski niebieski. Nosi pudełko brzoskwiń z gaju i jest widziany, jak puka do drzwi domu Serdàrów. Ten rozdział zaczyna się od lirycznie napisanego wstępu do cichego, nieruchomego, ciemnego, wczesnorannego świata w Donnafugacie, w którym Książę lubi spacerować z Bendicò. Narrator następnie opisuje, jak Tancredi pisze co tydzień, ale nigdy do Concetty i zawsze z komentarzami, że chciałby, aby Książę przekazał je Angelice, która z kolei odwiedza codziennie, udając, że przychodzi zobaczyć dziewczyny, ale w rzeczywistości, aby dowiedzieć się wiadomości o Tancredim. Przez cały czas Książę staje się coraz bardziej niepewny z niezwyczajną taktem, który musi stosować z resztą rodziny i ze światem jako całości od rewolucji. Narrator porównuje jego niepokój do tego współczesnego człowieka przyzwyczajonego do spokojnych podróży małym samolotem, który nagle znajduje się na szybkiej podróży odrzutowcem. W pewnym konkretnym dniu przychodzi list od Tancrediego, w którym prosi Księcia, aby poprosić ojca Angeliki o jej rękę. Używa kilku argumentów, aby przekonać Księcia do zrobienia tego, wśród nich to, że przyniesie pieniądze do rodziny i zagwarantuje, że rodzina będzie nadal miała status w nowym królestwie Włoch. Książę znajduje się zgadzając się z wieloma punktami Tancrediego i czerpie trochę wtórnej przyjemności zmysłowej z wiedzy, że wkrótce będzie mógł cieszyć się widokiem Angeliki częściej. Następnego ranka Książę, w towarzystwie swoich zwykłych porannych towarzyszy, Don Ciccio (organisty) i Bendicò, biera ze sobą broń na spacer i strzela do królika. „Zwierzę zmarło torturowane lękliwymi nadziejami na zbawienie, wyobrażając sobie, że może jeszcze uciec, gdy już zostało schwytane, tak jak tak wielu istot ludzkich.” Później Książę i Ciccio jedzą swój piknikowy lunch i kładą się na drzemkę. Tymczasem Garibaldi i jego Czerwone Koszule walczą dzielnie podczas Oblężenia Gaety, gdzie czują ten sam wiatr, który szarpie ich włosami. Zamiast spać jednak Książę znajduje się kontemplując niedawne Plebiscyt, głosowanie w sprawie tego, czy Sycylia powinna politycznie dołączyć do nowego Królestwa Włoskiego. Książę pamięta, jak wietrzny i pyłowy był dzień głosowania i jak nie mógł zdecydować, jak zaznaczyć swój głos. Ostatecznie głosował „tak”, a następnie wspomina święta, które powitały wynik – jednogłośny głos na tak. Wracając do teraźniejszości, Książę kontempluje to, co uważa za historyczne znaczenie głosowania, a także jego głębsze znaczenie. Prowadzi to go do zadania Ciccio pytania, jak on głosował w Plebiscycie. Początkowo niechętny, Don Ciccio w końcu przyznaje, że jako syn królewskiego myśliwego Burbonów, nie mógł zmusić się do głosowania na rzecz rewolucji. Wielu innych w Donnafugata głosowało tak samo, ale Don Calogero sfałszował wybory i ogłosił wyniki jako jednogłośne na rzecz domu Sabaudów. Książę rozmyśla, że nowy reżim, fałszując wybory na całej wyspie, udusił jakąkolwiek dobrą wolę, którą kiedyś posiadali na Sycylii. W końcu pyta Don Ciccio, co ludzie z Donnafugata naprawdę myślą o Don Calogero. Don Ciccio mówi z gniewem o tym, jak wielu ludzi gardzi Don Calogerem mimo, a może właśnie z powodu, jego ucieleśnienia harsh rzeczywistości – że „każda moneta wydana na świecie musi skończyć w kieszeni kogoś”. Don Calogero, chłopski lichwiarz, uciekł z matką Angeliki, która była córką bezrobotnego dzierżawcy Salinów. Ojciec Don Calogera przysiągł zemstę, ale jego zwłoki zostały później znalezione, postrzelone dziewięć razy w plecy. Chociaż skandalizowany historiami Don Ciccio, Książę w końcu zadaje pytanie, które naprawdę go interesuje – jaka jest Angelica naprawdę? Ciccio mówi zachwycająco o jej urodzie, opanowaniu i wyrafinowaniu, a następnie mówi o tym, jak wulgarność jej rodziców wydaje się na nią nie wpłynąć. Książę denerwuje się i informuje Don Ciccio, że od teraz, ponieważ Angelica i Tancredi mają się pobrać, o Serdàrasach trzeba mówić z odpowiednim szacunkiem. Ciccio, który wierzył, że Tancredi próbował uwieść Angelikę, aby upokorzyć jej ojca, jest przerażony. Wybucha, że ślub Tancrediego i Angeliki spowoduje koniec dobrych cech rodów Salina i Falconieri. Książę myśli jednak, że małżeństwo nie będzie końcem, ale początkiem. Gdy Książę i Don Ciccio wracają do Donnafugata, nie można powiedzieć, który z nich jest Don Kichot, a który Sancho Pansa. Książę bierze swój czas, ubierając się na spotkanie z Don Calogerem, a gdy w końcu schodzi na dół, ma wizję ich obojga jako zwierząt. Ich rozmowa jest, na ogół, uprzejma, z obydwoma mężczyznami robiącymi okazjonalne wpadki w brak takty, ale ostatecznie czyniącymi prawdy sytuacji całkiem oczywistymi. Dla Księcia ta prawda dotyczy doskonałego pochodzenia Tancrediego, ale skrajnego ubóstwa, podczas gdy dla Calogero prawda dotyczy jego bogactwa, które jest znacznie większe, niż Książę kiedykolwiek realizował, i faktu, że Don Calogero jest w końcowych negocjacjach zakupu tytułu Baronessy dla swojej córki. Po osiągnięciu porozumienia, że małżeństwo ma się odbyć, Don Calogero odchodzi, aby skonsultować się z Angeliką, co, jest przekonany, zgodzi się na małżeństwo. Książę idzie do łóżka, mijając pokój, w którym jego córki się bawią. Kilka z nich zauważa go i się uśmiecha, ale Concetta „haftowała i, nie słysząc kroków ojca, nawet się nie odwróciła”. Narrator następnie opisuje, jak w miarę jak przygotowania do ślubu między Tancredim i Angeliką postępowały, Książę i Calogero stawali się bardziej podobni do siebie – Książę stał się bardziej bezwzględny w swoich transakcjach biznesowych, podczas gdy Calogero dostrzegł wartość dobrych manier i lepszego groomingu. Calogero, sugeruje narrator, rozpoczął „ten proces ciągłego udoskonalania, który w ciągu trzech pokoleń przekształca niewinnych chłopów w bezbronnych szlachciców”. Narrator opisuje również, w tonie, który jest czasem zachwycony, a w innych momentach wyraźnie cyniczny, pierwszą wizytę Angeliki u Księcia i jego rodziny po jej zaręczynach z Tancredim. Pięknie ubrana, wchodzi z idealnym timingiem i natychmiast zyskuje sympatię Księcia, obejmując go i nazywając go przezwiskiem nadanym mu przez Tancrediego. Tylko Bendico, warcząc w rogu, wydaje się niezadowolony, ją widząc. W końcu narrator opisuje, jak Angelica, gdy słucha, chłodnie rozważa finansową i seksualną pomyślność, która na nich czeka, i komentuje, że w ciągu kilku lat od małżeństwa Angelica stanie się jednym z wielkich politycznych królów-twórców Królestwa Włoskiego. Tydzień lub tak później, cichy wieczór rodziny zostaje przerwany przez nagłe i nieoczekiwane przybycie Tancrediego, który przyniósł ze sobą przyjaciela (Hrabiego Carla). Po poświęceniu kilku minut na wyschnięcie i zmianę ubrania, Tancredi i Hrabia wchodzą do rodzinnego salonu, teraz w swoich pełnych mundurach galowych, które fascynują córki Księcia i zastanawiają Księcia, który mówi, że myślał, że nadal walczą dla Garibaldiego. Tancredi i Hrabia reagują z obrzydzeniem, mówiąc, że nie było sposobu, by zostać z taką szorstką ekipą, gdy dostępne były stanowiska w armii nowego króla. Tancredi następnie produkuje pierścionek, który kupił dla Angeliki za pieniądze wysłane mu przez Księcia. Chwilę później Angelica wpada, będąc poinformowana przez notatkę, że Tancredi wrócił. Kochankowie obejmują się; zmysłowość wypełnia powietrze, a narrator szczegółowo opisuje, co Tancredi czuje w tym momencie. Narrator następnie opisuje w skomplikowanych, poetyckich szczegółach, jak miłość i zmysłowość wypełniają kolejne dni w Donnafugata. Hrabia marzyciowo i nieskutecznie goni Concettę, podczas gdy młodsze siostry Concetty (Carolina i Caterina) marzą romantycznie o Tancredim i Hrabia, a Tancredi i Angelica spędzają czas eksplorując wiele pokoi pałacu, z których każdy zawiera jakąś reprezentację lamparta, herbu rodziny. Narrator opisuje, jak w kilku przypadkach Tancredi i Angelica są kuszeni, by ulec ich wzajemnemu pożądaniu zmysłowemu, ale nigdy tego nie robią... i jak ten idylliczny czas romantycznej, intymnej gry między nimi był szczęśliwym preludium do nieszczęśliwego, nieudanego małżeństwa, które nastąpiło. Pewnego dnia podczas tego idyllicznego czasu przybywa przedstawiciel rządowy (Chevalley di Monterzuolo) i mówi Księciu, że z powodu jego arystokratycznego pochodzenia i wpływu społecznego, rząd chce, aby zasiadał jako wybrany (w przeciwieństwie do wybranego w wyborach) członek Senatu, gdzie doradzałby i monitorował rząd. Początkowo Książę jest całkiem cichy, co prowadzi Chevalleya do próby pochlebstwa, aby go przyjąć ofertę (patrz „Cytaty”, s. 163) – próba, która nie działa. Książę wyjaśnia w coraz bardziej intensywny, często poetycki sposób, dlaczego on, jak inni Sycylijczycy, nie ma zainteresowania byciem zaangażowanym w rząd. „Na Sycylii”, mówi, „nie ma znaczenia robienie rzeczy dobrze lub źle; grzechem, którego my Sycylijczycy nigdy nie wybaczymy, jest po prostu „robienie” w ogóle”. Kontynuuje opis, jak sposoby myślenia i bycia i robienia Sycylii są starego, zmęczonego społeczeństwa, które nie chce się zmienić. „Ta przemoc krajobrazu, to okrucieństwo klimatu, to ciągłe napięcie we wszystkim ... wszystkie te rzeczy uformowały nasz charakter, który jest więc uwarunkowany wydarzeniami poza naszą kontrolą, a także przerażającą izolacją umysłu”. Chevalley robi jeszcze jedną próbę perswazji, ale Książę mówi mu, że Sycylijczycy myślą, że są bogami i nie muszą się zmieniać i/lub poprawiać swojego statusu. „Ich próżność”, mówi, „jest silniejsza niż ich nieszczęście”. Następnego ranka Książę towarzyszy Chevalleyowi na stację. Gdy przechodzą ulicami wczesnego ranka w Donnafugata, oboje są przytłoczeni nędzą i rozpaczą ich otaczającą, obaj mężczyźni myślą, że sytuacja musi się zmienić, ale gdzie Chevalley wierzy, że tak, Książę jest przekonany, że nie. Gdy rozdział dobiega końca, Chevalley wyciera brud z okna powozu. „Krajobraz kołysał się tam i z powrotem, nie do odkupienia”. Ojciec Pirrone odwiedza swoją rodzinną wieś, gdzie jest witany z łzami objęciami i ciepłymi, przyjacielskimi wspomnieniami. Wiele w wiosce zmieniło się od przybycia Garibaldiego. Ziemia, która była wcześniej własnością benedyktyńskiego klasztoru, została zajęta i sprzedana chłopskiemu lichwiarzowi. Wielu mieszkańców wioski skarży się ojcu Pirrone na ich nowego landlorda. Chociaż mnisi pozwolili swoim dzierżawcom zbierać zioła na ich ziemi za darmo, nowy właściciel żąda zapłaty za przywilej. Podczas rozmowy z przyjacielem z dzieciństwa, ojciec Pirrone wchodzi w długą mowę wyjaśniającą, dlaczego Książę i inni arystokraci nie mają naprawdę żadnej reakcji w jedną czy drugą stronę na wydarzenia rewolucji. - Oni „żyją w swoim własnym świecie ... wszystko, po czym żyją, było obsługiwane przez innych”. Kończy mówiąc, że uczucia i postawy, które dają rise do świadomości klasowej, nigdy naprawdę nie umierają. Jego starsza matka wchodzi, żartuje, że nadal mówi, mimo że jego przyjaciel zasnął, i pomaga mu doprowadzić gościa do domu. Gdy przygotowuje się do łóżka, Pirrone myśli, że Bóg jest jedyną istotą, która mogła wymyślić życie z tak wieloma komplikacjami. Następnego dnia Pirrone znajduje swoją siostrę Sarinę płaczącą w kuchni i sprawia, że przyznaje, że jej córka Angelina (którą Pirrone mentalnie porównuje do pięknej Angeliki i uznaje za gorszą) została spłodzona poza małżeństwem. Ojciec, wyznaje wściekle, jest pierwszym kuzynem dziewczyny, Santino, synem wuja Pirrone i Sariny ze strony ojca. Ojciec Pirrone rozmyśla o wieloletniej rodzinnej waśni między ojcem Pirrone a jego wujem, waśni, która, jak wierzy Pirrone, sprawi, że radzenie sobie z tą konkretną sytuacją będzie szczególnie trudne. Wierzy jednak, że Bóg przyniósł go do domu, aby ją zakończyć. Po odprawieniu Mszy idzie odwiedzić swojego wuja i manipuluje nim i Santino, aby zaakceptowali to, co proponuje jako warunki małżeństwa. Organizuje również, aby przyszli zobaczyć Angelinę i jej rodzinę tego wieczoru. W domu ojciec Pirrone przekonuje niechętnego ojca Angeliny do zgody na warunki małżeństwa, poświęcając własne dziedzictwo. Santino i jego ojciec przybywają; małżeństwo jest zawarte, a młodzi ludzie są szczęśliwi. Później, podczas podróży powrotnej do Pałacu Salina, ojciec Pirrone jest pewien, że Santino i jego ojciec zaplanowali uwiedzenie Angeliny, aby mogli zdobyć majątek, który uważali za słusznie ich własny, i również uświadamia sobie, że szlachta i chłopi są, przynajmniej na jednym poziomie, znacznie bardziej podobni, niż kiedyś myślał. Książę, Księżna, Concetta i Carolina przygotowują się do udziału w balu, jednym z najważniejszych w zabieganym sezonie towarzyskim w Palermo. Książę jest zarówno podekscytowany, jak i zaniepokojony wieczorem, który ma nadejść – podekscytowany, ponieważ będzie to pierwszy raz, gdy Angelika i jej uroda mają zostać zaprezentowane publiczności. Jednak pozostaje zaniepokojony, że Don Calogero zrobi z siebie kompletnego głupca i z Salinów. Gdy Angelika (wyglądająca pięknie) i Don Calogero (wyglądający akceptowalnie) przybywają niedługo potem, Angelika, dzięki szczegółowemu szkoleniu w etkiecie danemu jej przez Tancrediego, odnosi ogromny sukces towarzyski. Książę, po zadowoleniu się, że Angelika została zaakceptowana, wędruje przez pokoje Palazzo Ponteleone, gdzie odbywa się bal, stając się coraz bardziej ponury z powodu niedojrzałości młodych mężczyzn, nudy starszych mężczyzn i głupoty dziewcząt. Książę również kontempluje mitologiczne freski na suficie. „Myśleli, że są wieczni”, pisze narrator, „ale bomba wyprodukowana w Pittsburghu, Pensylwania miała udowodnić coś przeciwnego w 1943 roku”. Gdy Książę zauważa Tancrediego i Angelikę tańczących szczęśliwie razem, nieświadomych desperacji, ambicji i chciwości drugiego. Gdy patrzy, Książę dochodzi do realizacji i akceptacji, jeśli tylko na chwilę, że jakiekolwiek szczęście kochankowie czują, należy świętować, niezależnie od niczego. Dlatego wymyka się do biblioteki. Tam Książę kontempluje obraz Greuze'a zatytułowany „Śmierć Sprawiedliwego” i rozważa własną śmierć. Jego myśli są przerywane przez przybycie Tancrediego i Angeliki, którzy robią przerwę od tańca. Gdy mówią figlarnie o obrazie i o śmierci, a Książę uśmiechając się uświadamia sobie, jak naprawdę są młodzi, Angelica prosi go, aby z nią zatańczył. Poczuczony zaszczytem, Książę zgadza się. Są udaną parą i tańczą dobrze, z pamięcią Księcia błyskającą z powrotem do dni jego młodości „kiedy, w tej samej sali balowej tańczył z [Księżną], zanim poznał rozczarowanie, nudę i resztę”. Gdy taniec się kończy, uświadamia sobie, że inni tancerze zatrzymali się i patrzą na nich, jego „lwie powietrze” zapobiegając widzom wybuchu w oklaskach. Angelica prosi go, aby zjadł z nią i Tancredim, i na poczuczoną chwilę prawie mówi tak, ale potem znowu przypomina sobie swoją młodość, przypomina sobie, jak upokarzające byłoby dla niego mieć starego krewnego jedzącego z nim i kochankiem, i uprzejmie wymawia się. „Bal”, stwierdza narrator, „trwał do szóstej rano...” – dobrze po czasie ogólnego zmęczenia, ale wystarczająco późno dla pożegnań, które nie obrażają gospodarzy. Książę widzi swoją rodzinę do powozów, mówiąc, że chce iść pieszo do domu i nabrać trochę powietrza. Gdy idzie, jest mijany przez wóz załadowany bykami z wywiniętymi wnętrznościami świeżo z rzeźni i kapiącymi krwią na drogę. Dalej patrzy na gwiazdy na zachodzie, widzi tam Wenus (patrz „Cytaty”, s. 219) i zastanawia się, kiedy one, a Wenus w szczególności, obudzą w nim poczucie miłości i radości. Przez lata Książę czuł, że umiera, „jakby płyn życiowy ... życie w rzeczywistości i może nawet wola dalszego życia, wyciekały z niego ... jak ziarna piasku gromadzą się, a następnie ustawiają się jedno po drugim, nieśpiesznie, nieustannie, przed wąskim szyjką klepsydry”. Ostatnia wizyta u lekarza tak go zmęczyła, że zdecydowano, że nie powinien wracać do willi poza Palermo, ale powinien zostać w hotelu w samym mieście. Gdy osiada w hotelu, Książę kontempluje losy kilku członków swojej rodziny – polityczny sukces Tancrediego w nowym Królestwie Włoch, śmierci ojca Pirrone ze starości, Księżnej Marii z cukrzycy i Paolo po tym, jak został zrzucony przez konia. Przypomina również dojrzałość i godność Concetty – która, jak uświadamia sobie, jest prawdziwym dziedzicem tego, co było szlachetne i trwałe w rodzinie Salina. Odrzuca syna Paolo i biologicznego dziedzica, Fabrizietto jako rozpustnego, płytkiego i bezcelowego. Gdy Książę przyjmuje Sakrament Namaszczenia Chorych, rozważa radości (zmysłowe, duchowe, polityczne i zwierzęce – w szczególności kochającego i figlarnego Bendicò) i smutki (polityczne, seksualne i rodzinne), których doświadczył, concluding że z siedemdziesięciu trzech lat życia, w pełni żył tylko trzy. W ostatnich chwilach, gdy jego rodzina zgromadziła się wokół, widzi pojawienie się młodej kobiety – pięknej, wspaniale ubranej, wrażliwej i uśmiechającej się z miłością. Narrator opisuje ją w terminach identycznych z tymi, w których opisuje piękną kobietę dostrzeżoną na stacji kolejowej w drodze powrotnej do Palermo – innymi słowy, śmierć była obecna w jego życiu nawet wtedy. Gdy kobieta pomaga mu wstać, widzi jej twarz i dla niego wydaje się „piękniejsza niż kiedykolwiek, gdy dostrzeżona w przestrzeni gwiazdowej”. Ten rozdział zaczyna się od odniesienia do „starych dam Salina”, trzech starszych sióstr, których prawo do prywatnych mszy w ich domu jest, gdy rozdział się zaczyna, badane przez przedstawicieli Archidiecezji Palermo. To dochodzenie, sugeruje narrator, jest podejmowane, ponieważ damy mają pewne relikwie w swoim domu, które, zgodnie z plotką, mogą nie być autentyczne. Ostatecznie narrator ujawnia, że damy to trzy córki Księcia – autorytarna Concetta, bezpośrednia Carolina i sparaliżowana Caterina. Gdy księża wchodzą do kaplicy, są zaskoczeni, widząc zmysłowo namalowaną „Madonnę” wiszącą za ołtarzem i ściany wyłożone relikwiami. Narrator opisuje, jak siostry zebrały te relikwie przez pośrednika, Donnę Rosę, do której Caterina i Carolina czasami spowiadały się ze snów o świętych i która, czasami w ciągu tygodnia lub dwóch od usłyszenia snów, cudownie produkowała relikwię świętego ze snu. „Wtedy”, dodaje narrator, „Donna Rosa zmarła, i napływ relikwi zatrzymał się prawie całkowicie”. Gdy wychodzą z kaplicy, księża rozmawiają między sobą o tym, jak tak wiele relikwii wydaje się wątpliwego pochodzenia, podczas gdy obraz wydaje się świecki i lubieżny, a nie obraz Najświętszej Marii Panny, jak twierdzą trzy siostry. Po odejściu księży Concetta wycofuje się do swojej sypialni, gdzie trzyma kilka zamkniętych pudeł z rozkładającymi się pamiątkami z jej przeszłości, w tym skórę psa jej ojca Bendicò, która została zrobiona w dywan i która jest teraz całkowicie zjedzona przez mole. Tam, ponieważ jest najbardziej pragmatyczna z trzech sióstr, przewiduje to, co ma się stać – konfiskatę relikwii i obrazu, rekonsekrację kaplicy, nieuniknione rozprzestrzenianie się historii o upokorzeniu Salinów i równie nieuniknione zniszczenie tego, co zostało z reputacji i prestiżu rodziny. Jej myśli są przerywane przez lokaja ogłaszającego przybycie Księżnej Angeliki Falconeri. Concetta hartuje się i schodzi, aby ją spotkać. Dobrze zachowana Angelica, owdowiała po śmierci Tancrediego kilka lat wcześniej i już cierpiąca na chorobę, która „przekształci ją w nieszczęsną zjawię”, spotyka Concettę w salonie. Gawędziwie mówi Concetcie o swoich planach świętowania pięćdziesiątej rocznicy inwazji Garibaldiego i mówi w sposób deprecjonujący o „klerykałach”, którzy nadal wierzą, że Risorgimento nie było najlepszą rzeczą dla Kościoła ani ludu sycylijskiego. Angelica również obiecuje użyć swojego wpływu na Kardynała, aby zapobiec upublicznieniu wstydu rodziny. Ponadto Angelica informuje Concettę, że stary przyjaciel przychodzi z wizytą. Senator Tassoni jest weteranem Czerwonych Koszul Garibaldiego, bliskim przyjacielem i powiernikiem Tancrediego i byłym nielegalnym kochankiem Angeliki. Tassoni jest wpuszczany, a po mówiąc pochlebnie o tym, jak dobrze Tancredi o niej mówi, wyznaje Concetcie, że pewnej nocy Tancredi ze łzami wyznał mu, że kiedyś kłamał jej, a mianowicie historię o rajdzie Czerwonych Koszul na klasztor. Tassoni dodaje, że Tancredi niósł poczucie winy za obrażenie jej przez całe swoje życie. Po odejściu Tassoniego i Angeliki, przerażona Concetta widzi Tancrediego w radykalnie innym świetle. To, co kiedyś wierzyła, była wulgarną próbą uwiedzenia Angeliki, było naprawdę chwilowym błędem w osądzie. Tancredi kochał tylko ją i nigdy nie przestał żałować poślubienia Angeliki. Uświadamia sobie również, że próba Tancrediego wejścia do klasztoru była w rzeczywistości subtelną propozycją małżeństwa skierowaną do niej. To tylko jej zła odmowa spowodowała, że poślubił inną kobietę. Po pięćdziesięciu latach Concetta jest w końcu pozbawiona pocieszenia obwiniania ojca i kuzyna za własne błędy. Następnego dnia Kardynał kontroluje kaplicę pałacową i nakazuje siostrom wymienić obraz za ołtarzem, stwierdzając, że nie przedstawia Najświętszej Marii Panny, ale kobietę czytającą list od kochanka. Zostawia kapłana antykwariusza, aby zbadali relikwie i określili, które są prawdziwe. Kilka godzin później kapłan wychodzi z koszem pełnym fałszywych relikwii i wiadomością, że tylko kilka, które pozostały, jest prawdziwych. Gdy odchodzi, Caterina wściekle komentuje, że Papież Pius X, „musi być Turkiem”. Carolina jednak pozostaje w omdleniu. Tymczasem Concetta wraca do swojego pokoju i kontempluje swoje posiadłości tam z nową perspektywą. Nawet kilka relikwii, które kiedyś ceniła, jest teraz tylko przypomnieniem niewypełnionego życia. Uświadamia sobie również, że nieprzyjemny zapach pochodzi z tego, co pozostało z dywanu Bendicò, i każe go wyrzucić. „Podczas lotu z okna jego forma zrekonstruowała się na chwilę; w powietrzu wydawało się tańczyć czworonożne z długimi wąsami, jego prawa przednia noga uniesiona w przekleństwie. Wtedy wszystko znalazło spokój w stercie bladej kurzu.”