Skarżąca urodziła się w 1997 roku i mieszka w Deva. W chwili zdarzeń jedenastoletnia skarżąca mieszkała z rodziną w małej wiosce i często chodziła bawić się z dwiema dziewczynkami z sąsiedniej rodziny do ich domu. Dziewczynki, F.C.B. i M.S.B., były w mniej więcej tym samym wieku co skarżąca. Rodzina sąsiadów (rodzina B.) miała dziesięcioro dzieci i również kwaterowała u siebie swojego krewnego, J.V., pięćdziesięciodwuletniego mężczyznę, który był bezrobotny i mieszkał w pustej stajni należącej do tej rodziny. Zgodnie z oświadczeniem złożonym później przez skarżącą na policji, w sierpniu 2008 roku, a następnie ponownie w grudniu 2008 roku, J.V. siłą wciągnął ją, gdy bawiła się z koleżankami w domu sąsiadów, zabrał do pustego pokoju w domu lub do stodoły i zgwałcił, przytrzymując ją i zasłaniając jej usta ręką, aby uniemożliwić jej krzyk. Skarżąca złożyła również na policji oświadczenie, że między sierpniem 2008 roku a lutym 2009 roku została zgwałcona w podobnych okolicznościach przez czterech synów sąsiadów i ich przyjaciela G.I. 10 marca 2009 roku matka skarżącej zauważyła, że skarżąca nie dostała miesiączki i przeprowadziła z nią rozmowę. Powiedziała matce, że została wykorzystana seksualnie przez J.V. i innych chłopców. Powiedziała, że wstydziłała się mówić o tym, co się stało, i bała się powiedzieć o tym rodzicom wcześniej, ponieważ J.V. groził, że ją pobije, jeśli komukolwiek o tym powie. W wyniku wykorzystywania seksualnego skarżąca zaszła w ciążę i, za zgodą rodziców, później poddała się chirurgicznemu przerwaniu ciąży. 10 marca 2009 roku rodzice skarżącej złożyli zawiadomienie na policję przeciwko domniemanym sprawcom i wszczęto śledztwo przeciwko J.V. oraz czterem braciom: F.B., A.B., G.B. i P.B. Nie wszczęto postępowania w sprawie G.I., który miał mniej niż czternaście lat i dlatego nie podlegał odpowiedzialności karnej. Tego samego dnia pięciu podejrzanych zostało wezwanych na komisariat policji na przesłuchanie. F.B. zeznał, że 22 grudnia 2008 roku, gdy skarżąca odwiedzała swoje przyjaciółki, poprosił ją o seks, a ona wyraziła zgodę. P.B. zeznał, że to J.V. nalegał, aby uprawiał seks ze skarżącą. 11 marca 2009 roku raport medycyny sądowej stwierdził, że na ciele skarżącej nie wykryto śladów przemocy. Podczas śledztwa J.V. zeznał, że skarżąca go prowokowała do seksu, ponieważ była zawsze skąpo ubrana. Dalej stwierdził, że to ona przyszła do niego i poprosiła go o seks po raz pierwszy w sierpniu lub wrześniu 2008 roku. Twierdził, że skarżąca powiedziała mu, że wcześniej uprawiała seks z chłopcami z rodziny B. Skarżąca zeznała przed policją, że została zmuszona przez J.V. do seksu z nim kilkakrotnie, twierdząc, że groził jej, że ją pobije, jeśli komukolwiek o tym powie. Pozostali chłopcy również zmuszali ją do seksu z nimi, mówiąc jej, że to J.V. kazał im, co mają robić. 22 kwietnia 2009 roku policja w Deva przesłała akta do Prokuratury Sądu Okręgowego w Hunedoaarze w celu kontynuowania śledztwa w sprawie gwałtu. Funkcjonariusz policji sądowej wnoszący o to uznał, że nawet jeśli przyjąć zeznania sprawców za prawdziwe, wiek ofiary (jedenaście lat w momencie pierwszego aktu seksualnego) wykluczał istnienie prawnie skutecznej zgody, ponieważ nie mogła ona swobodnie wyrazić swojej woli. 7 lipca 2009 roku, na wniosek policji okręgowej w Hunedoaarze, Okręgowy Instytut Medycyny Sądowej w Hunedoaarze wydał psychiatryczną opinię sądową dotyczącą skarżącej. Raport stwierdził, że skarżąca cierpi na stres pourazowy i zaznaczył, że: „W odniesieniu do konkretnych okoliczności, w jakich popełniono czyny karalne, nieletnia ze wstydem mówi o tym, co się stało. Ma żywą pamięć wydarzeń. ... Mówi, że nie powiedziała nikomu o incydentach wcześniej, ponieważ bała się o swoje bezpieczeństwo i bezpieczeństwo członków swojej rodziny”. Raport zawarł wniosek, że skarżąca miała trudności z przewidywaniem konsekwencji swoich czynów i posiadała niewystarczającą zdolność rozeznania z powodu swojego wieku. F.B. zeznał przed prokuratorem, że uprawiał seks ze skarżącą raz, 22 grudnia 2008 roku. A.B. zeznał, że uprawiał seks ze skarżącą jesienią 2008 roku. G.B. zeznał, że uprawiał seks ze skarżącą raz w kwietniu, a następnie ponownie w październiku 2008 roku. P.B. stwierdził, że uprawiał seks ze skarżącą jeden raz jesienią 2008 roku. Skarżąca poprosiła go o seks, a gdy on odmówił – ponieważ nigdy wcześniej tego nie robił – to ona się rozebrała i wsiadła na niego. Wspomniał również, że użył prezerwatywy, którą miał w kieszeni. Wszyscy zeznali, że to skarżąca inicjowała za każdym razem i że działo się to dlatego, że okazywała prowokacyjną postawę, będąc większość czasu skąpo ubrana. Każdy z braci stwierdził, że skarżąca powiedziała mu, że wcześniej uprawiała seks, albo z jednym z innych braci, albo z J.V. Podczas przesłuchania w toku śledztwa F.C.B. i M.S.B. zeznały, że skarżąca powiedziała im, że miała intymny związek z J.V. i że nigdy nie widziały, jak siłą zabiera skarżącą, gdy się bawiły. Stwierdziły również, że skarżąca często przychodziła do ich domu skąpo ubrana i że ich bracia C.B. i A.B. powiedzieli im, że skarżąca ich prowokowała i „skoczyła na nich”. 10 grudnia 2009 roku Prokuratura Sądu Okręgowego w Hunedoaarze wydała decyzję o oskarżeniu J.V. o przestępstwo obcowania płciowego z nieletnią wielokrotnie. F.B., A.B., G.B. i P.B. zostali ukarani mandatami karnymi za to samo przestępstwo. Na podstawie zeznań sprawców i dwóch sióstr prokurator uznał za udowodniony fakt, że skarżąca chodziła do domu sąsiadów skąpo ubrana i miała stosunek seksualny z J.V. Prokurator doszedł więc do wniosku, że z dokumentów w aktach nie wynikało poza wątpliwością, że skarżąca nie wyraziła zgody na czyny seksualne. Skarga skarżącej na decyzję prokuratora dotyczącą czterech braci i G.I. została odrzucona przez przełożonego prokuratora, a następnie przez sądy. 20 kwietnia 2010 roku J.V. został uznany przez Sąd Rejonowy w Deva za winnego obcowania płciowego z nieletnią i skazany na trzy lata pozbawienia wolności. Skarżącej przyznano 10 000 rumuńskich lejów (ROL) jako zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową (około 2000 euro (EUR)). W toku postępowania przedstawiciel skarżącej wnosił o skazanie sprawcy za gwałt. Złożyła do akt kopię wyroku wydanego 10 listopada 2009 roku przez Sąd Apelacyjny w Bacău, w którym stwierdzono, że dziesięcioletnia i ośmiomiesięczna dziewczynka nie mogła wystarczająco dobrze zrozumieć, co oznacza akt seksualny, aby wyrazić na niego zgodę. Skarżąca zeznała przed sądem, że J.V. zmusił ją do seksu z nim i groził, że ją pobije, jeśli komukolwiek o tym powie. Bała się go, ponieważ mógł stać się agresywny, gdy był pijany. Pozostali chłopcy również grozili, że ją pobiją, a raz A.B. groził jej nożem. W wydaniu wyroku, po wysłuchaniu również zeznań J.V. oraz świadków F.C.B. i M.S.B., Sąd Rejonowy w Deva zauważył po pierwsze, że zaświadczenie medycyny sądowej stwierdzało, że nie wykryto oznak przemocy na ciele ofiary. Sąd zauważył dalej, że wynikało z zeznań J.V. i innych sprawców, którzy nie zostali oskarżeni przez prokuratora, że skarżąca zawsze inicjowała czyny seksualne i miała w zwyczaju prowokować zarówno J.V., jak i innych chłopców do seksu z nią. Co do treści powyższych zeznań, sąd uznał za „istotne” fakt, że skarżąca była skąpo ubrana i że nawet po tym, jak podobno została wykorzystana seksualnie, nadal bawiła się ze swoimi koleżankami. Sąd uznał, że: „Gdyby doszło do obcowania płciowego z użyciem siły lub wykorzystaniem braku zdolności ofiary do obrony lub wyrażenia woli, jest pewne, że [ona] nie kontynuowałaby swojej poprzedniej praktyki [chodzenia bawić się z córkami sąsiadów]”. Skarżąca, reprezentowana przez prawnika, odwołała się od wyroku Sądu Rejonowego w Deva, wnosząc o skazanie J.V. za gwałt i o zwiększenie kwoty zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową do 50 000 ROL. Przedstawiciel skarżącej wniosł, że decyzja sądu pierwszej instancji nie była bezstronna, ponieważ opierała się jedynie na zeznaniu oskarżonego, wraz z zeznaniami innych sprawców i dwóch świadków – wszystkich spokrewnionych z oskarżonym. Ponadto, ponieważ minimalny wieku wyrażenia zgody na akt seksualny został ustawowo ustalony na piętnaście lat, skarżąca – która w momencie zdarzeń miała jedynie jedenaście lat – nie mogła wyrazić skutecznej zgody, a zatem wykorzystywanie seksualne popełnione na niej mogło zostać zakwalifikowane jedynie jako gwałt. Ponadto przedstawiciel skarżącej skarżył się, że psychiatryczna opinia sądowa z 7 lipca 2009 roku, która stwierdzała, że ofiara nie posiadała zdolności wyrażenia skutecznej zgody i cierpi na stres pourazowy, nie została wzięta pod uwagę przez sąd pierwszej instancji. Sąd Okręgowy w Hunedoaarze zdecydował uwzględnić apelację skarżącej, stwierdzając, że: „Zgodnie z przepisami art. 197 Kodeksu Karnego, przestępstwo gwałtu to „Obcowanie płciowe jakiegokolwiek rodzaju z osobą ... wykorzystując [brak] zdolności tej osoby do obrony lub wyrażenia woli [oryginalne podkreślenie]...”. W momencie gdy oskarżony obcował płciowo z ofiarą, miała ona jedenaście lat. W rumuńskim prawie istnieje bezwzględne domniemanie, że każda osoba poniżej czternastu lat całkowicie nie posiada zdolności. Dlatego przed ukończeniem czternastu lat nieletni nie może wyrazić skutecznej zgody, znajdując się w pozycji niezdolności do wyrażenia [swojej] woli w skuteczny sposób...” Biorąc pod uwagę te argumenty, 4 listopada 2010 roku Sąd Okręgowy w Hunedoaarze uznał J.V. za winnego gwałtu i skazał go na cztery lata pozbawienia wolności. Sąd zastosował karę poniżej minimum przewidzianego ustawą za przestępstwo gwałtu na osobie poniżej piętnastego roku życia, uznając okoliczności łagodzące ze względu na dobre zachowanie oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa będącego przedmiotem procesu. Sąd uznał również, że nie ma konieczności zwiększenia kwoty zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową przyznanej przez sąd pierwszej instancji. Przedstawiciel skarżącej wniósł skargę kasacyjną (recurs) od wyroku z 4 listopada 2010 roku, wnosząc o zwiększenie kwoty zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową i o wymierzenie oskarżonemu surowszej kary. J.V. również odwołał się od wyroku, wnosząc o skazanie za przestępstwo, do którego się przyznał, mianowicie za obcowanie płciowe z nieletnią. 21 marca 2011 roku Sąd Apelacyjny w Alba Iulia uwzględnił skargę kasacyjną wniesioną przez J.V. i utrzymał w mocy z mocą ostateczną wyrok Sądu Rejonowego w Deva z 20 kwietnia 2010 roku. Sąd Apelacyjny w Alba Iulia oparł swój werdykt na zeznaniach złożonych przez J.V., F.C.B. i M.S.B., a także na relacji o wydarzeniach przedstawionej przez innych sprawców. Na podstawie tych zeznań i faktu, że ofiara nie powiedziała rodzicom o domniemanym wykorzystywaniu, sąd wyciągnął wniosek, że przypadki obcowania płciowego były zawsze inicjowane przez skarżącą i odrzucił teorię, że ofiara mogła nie posiadać zdolności do wyrażenia swojej woli. Ustalenia psychiatrycznej opinii sądowej z 7 lipca 2009 roku nie zostały w żaden sposób wspomniane ani omówione przez sąd. Sąd apelacyjny wyjaśnił następująco: „Sąd uważa, że przestępstwo gwałtu jest popełnione przez przymus – fizyczny lub moralny – lub poprzez wykorzystanie braku zdolności ofiary do wyrażenia swojej woli, bardziej konkretnie gwałt to obcowanie płciowe popełnione bez zgody. Z drugiej strony, przestępstwo obcowania płciowego z nieletnią, przewidziane w art. 198 Kodeksu Karnego, oznacza obcowanie płciowe z nieletnią poniżej 15 lat, ale za zgodą nieletniej. ... „Domniemanie braku zdolności ma zastosowanie tylko do nieletnich poniżej czternastu lat, którzy popełnili przestępstwo, ale w odniesieniu do przestępstwa przewidzianego w art. 198 Kodeksu Karnego, nieletni [skarżąca] jest ofiarą, a nie sprawcą”.


Skarżący urodził się w 1969 roku i mieszka w Samoborze. Skarżący był właścicielem mieszkania w Zagrzebiu, położonego na trzecim piętrze budynku mieszkalnego, gdzie mieszkał z żoną i dwójką dzieci. W 2003 roku, trzy lata po zakupie mieszkania, żona skarżącego urodziła ich trzecie dziecko. Dziecko urodziło się z wieloma niepełnosprawnościami fizycznymi i umysłowymi. Po narodzinach dziecko przeszło szereg zabiegów medycznych, a jego stan był pod stałym nadzorem właściwych służb opieki społecznej. W kwietniu 2008 roku komisja ekspertów zdiagnozowała u niego nieuleczalny porażenie mózgowe, ciężką niepełnosprawność intelektualną i padaczkę. We wrześniu 2008 roku służby społeczne uznały dziecko za 100% niepełnosprawne. W międzyczasie, we wrześniu 2006 roku, skarżący kupił dom w Samoborze, a w październiku 2008 roku sprzedał mieszkanie. Zdaniem skarżącego powodem zakupu domu był fakt, że budynek, w którym znajdowało się jego mieszkanie, nie posiadał windy i z tego powodu nie zaspokajał potrzeb jego niepełnosprawnego dziecka i rodziny. W szczególności bardzo trudno było wynosić syna z mieszkania do lekarza, zabierać go na fizjoterapię oraz do przedszkola lub szkoły, a także zaspokajać jego inne potrzeby społeczne. 19 października 2006 roku, po zakupie domu w Samoborze, skarżący złożył wniosek o zwolnienie podatkowe do organów podatkowych. Powołał się na art. 11 ust. 9 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości, który przewidywał możliwość zwolnienia z podatku dla osoby kupującej mieszkanie lub dom w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, jeśli ona lub członkowie jej rodziny nie posiadali innego mieszkania lub domu zaspokajającego ich potrzeby mieszkaniowe (patrz poniższy paragraf 24). We wniosku skarżący argumentował, że posiadane przez niego mieszkanie nie zaspokajało potrzeb mieszkaniowych jego rodziny, ponieważ bardzo trudno, a w rzeczywistości stawało się niemożliwe, wynoszenie niepełnosprawnego dziecka z mieszkania na trzecim piętrze bez windy, biorąc pod uwagę, że poruszało się ono na wózku inwalidzkim. Skarżący zatem złożył oświadczenie, że kupił dom w celu zaspokojenia potrzeb syna. 6 maja 2009 roku Urząd Skarbowy w Samoborze (Ministarstvo Financija – Porezna uprava, Područni ured Zagreb, Ispostava Samobor) oddalił wniosek skarżącego, podając następujące przyczyny:
„Art. 11 ust. 9 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości... przewiduje zwolnienie podatkowe dla obywateli kupujących pierwszą nieruchomość w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, w warunkach które muszą być spełnione łącznie, w tym wymóg, aby dany podatnik lub członkowie jego rodziny nie posiadali innego mieszkania lub domu zaspokajającego ich potrzeby mieszkaniowe. W toku postępowania ustalono, że podatnik Joško Guberina był właścicielem mieszkania o powierzchni 114,49 m², w Zagrzebiu..., które sprzedał w dniu 25 listopada 2008 roku do... Biorąc pod uwagę powierzchnię tej nieruchomości, a także liczbę członków najbliższej rodziny podatnika (pięć), która zaspokajała potrzeby mieszkaniowe podatnika i jego najbliższej rodziny w rozumieniu art. 11 ust. 9.3 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości, oraz biorąc pod uwagę, że zaspokajała ona wszystkie potrzeby mieszkaniowe pod względem wymogów higienicznych i technicznych oraz podstawowej infrastruktury (prąd, woda i [dostęp do] innych mediów), w myśl art. 11 ust. 9.5 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości, podatnik nie spełnia łącznych warunków przewidzianych w art. 11 ust. 9 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości. W związku z tym orzeczono, jak wskazano w sentencji [decyzji].” Urząd Skarbowy w Samoborze nakazał skarżącemu zapłatę podatku w wysokości 83 594,25 kun chorwackich (HRK; około 11 250 EUR). Skarżący odwołał się od powyższej decyzji do Ministerstwa Finansów (Ministarstvo Financija, Samostalna služba za drugostupanjski upravni postupak; dalej „Ministerstwo”), a 6 lipca 2009 roku Ministerstwo oddaliło jego odwołanie jako bezzasadne, popierając uzasadnienie Urzędu Skarbowego w Samoborze. Istotna część decyzji brzmi:
„Art. 11 ust. 9 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości (Dziennik Ustaw, nr 69/07-153/02) przewiduje zwolnienie podatkowe dla obywateli kupujących pierwszą nieruchomość w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Ustanawia on dalej warunki, które obywatel musi spełnić, aby wykazać, że kupuje swoją pierwszą nieruchomość w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W tym kontekście jednym z warunków określonych w pkt 9.5 jest to, że obywatel i członkowie jego najbliższej rodziny nie mogą posiadać innej nieruchomości (mieszkania lub domu) zaspokajającej ich potrzeby mieszkaniowe; a pkt 9.6 przewiduje również, że obywatel i członkowie jego najbliższej rodziny nie mogą być właścicielami mieszkania, domu letniskowego lub nieruchomości o znacznej wartości (inna nieruchomość o znacznej wartości może obejmować działkę, na której dopuszczona jest budowa) lub lokalu użytkowego, w którym obywatel lub członkowie jego najbliższej rodziny nie prowadzą zarejestrowanej [działalności gospodarczej], przy czym wartość tej nieruchomości jest zbliżona do wartości nieruchomości (mieszkania lub domu), którą obywatel nabywa. Biorąc pod uwagę rację przytoczonych przepisów oraz fakty sprawy ustalone poza wszelką wątpliwością w toku postępowania, [Ministerstwo] uważa, że organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do odrzucenia wniosku odwołującego się o zwolnienie podatkowe... Prawo do zwolnienia podatkowego istnieje, jeśli obywatel lub członkowie jego najbliższej rodziny w momencie zakupu [nieruchomości] nie posiadają ani nie posiadali innej nieruchomości zaspokajającej ich potrzeby mieszkaniowe lub mieszkania, domu letniskowego oraz innej nieruchomości o znacznej wartości. Ponieważ taka jest sytuacja w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę, że odwołujący się w momencie zakupu [domu] posiadał mieszkanie w Zagrzebiu... większe niż nabywana przez niego nieruchomość, w odniesieniu do której ubiegał się o zwolnienie podatkowe, nie można powiedzieć, że kupując dom, odwołujący się nabywał swoją pierwszą nieruchomość w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.” 7 września 2009 roku skarżący wniósł skargę do Wyższego Sądu Administracyjnego (Visoki upravni sud Republike Hrvatske), argumentując, że w swoich decyzjach organy niższej instancji zignorowały jego specyficzną sytuację rodzinną, a w szczególności niepełnosprawność jego dziecka, a tym samym potrzeby mieszkaniowe jego rodziny. Zdaniem skarżącego konieczne było uznanie, że w jego szczególnym przypadku dostępność windy w budynku była wymogiem infrastrukturalnym na tym samym poziomie co ogólny dostęp do wody i prądu. Podkreślił również, że dom był pierwszą nieruchomością, w odniesieniu do której ubiegał się o zwolnienie z podatku od transakcji nabycia nieruchomości. 21 marca 2012 roku Wyższy Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego jako bezzasadną, popierając uzasadnienie niższych organów administracyjnych. Istotna część wyroku brzmi:
„Biorąc pod uwagę, że powierzchnia mieszkania [którego właścicielem był skarżący] zaspokajała potrzeby pięciu członków rodziny powoda (pkt 9.3) oraz że mieszkanie to było wyposażone w podstawową infrastrukturę oraz spełniało wymogi higieniczne i techniczne, pozwany słusznie stwierdził, że powód w danej sprawie nie spełniał warunków zwolnienia podatkowego określonych w art. 11 ust. 9 ustawy o podatku od transakcji nabycia nieruchomości. Argumenty dotyczące skargi administracyjnej są nieskuteczne w zmianie decyzji w tej sprawie administracyjnej, a zatem sąd uważa, że zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa na szkodę powoda.” 25 maja 2012 roku skarżący złożył skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego (Ustavni sud Republike Hrvatske), powołując się na art. 14 Konstytucji i twierdząc, między innymi, że ze względu na specyficzne potrzeby mieszkaniowe jego rodziny wynikające z niepełnosprawności dziecka, został on dyskryminowany w wyniku niesprawiedliwego stosowania odpowiednich przepisów podatkowych. Argumentował w szczególności, że właściwe organy administracyjne nie zdołały skorygować faktycznej nierówności wynikającej z jego szczególnej sytuacji w odniesieniu do zwykłego znaczenia terminu „podstawowe wymogi infrastrukturalne” zaspokajające potrzeby mieszkaniowe jego rodziny. 26 września 2012 roku Trybunał Konstytucyjny, popierając uzasadnienie organów niższych, oddalił skargę konstytucyjną skarżącego jako bezzasadną z powodu braku naruszenia jego praw konstytucyjnych. W szczególności, po zbadaniu jego skarg z perspektywy prawa do sprawiedliwego procesu, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie powstała żadna kwestia w odniesieniu do innych skarg powołanych przez skarżącego. Decyzja Trybunału Konstytucyjnego została doręczona przedstawicielowi skarżącego w dniu 11 października 2012 roku. Rząd przedłożył raport Ministerstwa Polityki Społecznej i Młodzieży (Ministarstvo socijalne politike i mladih) z dnia 6 listopada 2013 roku, z którego wynika, że dziecko skarżącego otrzymywało miesięczne zasiłki pieniężne w wysokości 1000 HRK (około 130 EUR) w okresie od 19 stycznia 2006 roku do 10 września 2012 roku oraz zasiłki w wysokości 625 HRK (około 80 EUR) od 11 września 2012 roku. Ponadto uczestniczył w różnych zajęciach terapeutycznych i działaniach pomocy społecznej, a w okresie od 29 czerwca 2010 roku do 2 października 2011 roku żona skarżącego otrzymała specjalny status związany z niepełnosprawnością jej dziecka i otrzymywała, między innymi, miesięczne świadczenia w wysokości 2500 HRK (około 300 EUR). Zdaniem skarżącego roczne wydatki związane ze specjalnymi potrzebami jego syna wynosiły około 80 000 HRK (około 10 400 EUR). Wliczono w to 28 800 HRK na fizjoterapię, 4 500 HRK na logopedię, 900 HRK na wizyty u neurologa dziecięcego, 7 200 HRK na leki, 21 175 HRK na wózek inwalidzki (z dodatkowym wsparciem państwa w wysokości 8 900 HRK); 7 200 HRK na terapię w basenie oraz 9 150 HRK na codzienny transport do ośrodka dziennego przez dziesięć miesięcy.


Skarżący urodził się w 1954 roku i mieszka w Londynie. Skarżący ożenił się w 1977 roku. Rozstał się z żoną w 2002 roku. 9 stycznia 2004 r. złożył wniosek do Sądu Okręgowego o kontakt z dwojgiem ze swoich pięciorga dzieci. Skarżący i jego żona rozwiedli się 27 sierpnia 2004 r. Jego certyfikat pomocy prawnej został wycofany na skutek orzeczenia finansowego wydanego w ramach rozwodu. Tymczasem postępowanie w sprawie kontaktu trwało. Była żona skarżącego twierdziła, że ją nękał, i zwróciła się do Sądu Okręgowego o ochronę. 21 grudnia 2004 r. skarżący złożył przed Sądem Okręgowym w Wandsworth następujące zobowiązanie:
„Nie kontaktować się ani nie komunikować z [byłą żoną], [jej] matką ani ojcem, ani jej pełnomocnikami w żaden sposób ... z wyjątkiem kontaktu za pośrednictwem własnych pełnomocników”.
23 lutego 2005 r. Sąd Okręgowy w Woolwich przyznał byłej żonie skarżącego nakaz sądowy, który między innymi zabraniał mu stosowania lub grożenia jej przemocą. 6 lipca 2005 r. była żona skarżącego złożyła wniosek o jego uwięzienie za naruszenie zobowiązania i nakazu sądowego. Jego Wysokość Sędzia Collins, zasiadający w Centrum Sprawiedliwości Cywilnej w Centralnym Londynie, postanowił rozpoznać wniosek skarżącego o kontakt oraz wniosek jego byłej żony o uwięzienie go za obrazę sądu jednocześnie. Rozpoznał wnioski 26 i 27 lipca 2005 r. Skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika podczas postępowania przed sędzią Collinsem. Jego sytuacja w zakresie pomocy prawnej miała zostać przeanalizowana krótko po rozprawie. Sędzia nie zapytał, dlaczego skarżący nie był reprezentowany ani czy chciałby mieć reprezentację. 27 lipca 2005 r. sędzia wydał postanowienie o pośrednim kontakcie. Uwięził również skarżącego na trzy miesiące, ponieważ naruszył zobowiązanie i nakaz, a tym samym dopuścił się obrazy sądu. Skarżący skontaktował się z prawnikami z więzienia, aby odwołać się od uwięzienia, jednak po przyjęciu zlecenia nie udzielili mu pomocy. Następnie złożył skargę na nich i otrzymał pięćset funtów szterlingów („GBP”) odszkodowania. Skarżący został zwolniony 9 września 2005 r., po około sześciu i pół tygodnia uwięzienia, na mocy przepisów zezwalających na przedterminowe zwolnienie. Około 14 września 2005 r. skarżący złożył odwołanie po upływie terminu od ustalenia, że dopuścił się obrazy sądu. Następnie uzyskał pomoc prawną i reprezentację w celu prowadzenia tych postępowań. 23 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny uchylił zarówno ustalenie o obrazie sądu, jak i orzeczoną karę. Uznał, że błędy w procedurze Sądu Okręgowego były poważne. Lord Justice Moses, wydając pierwszy wyrok, rozpoczął od przedstawienia szeregu dobrze ustalonych zasad dotyczących rozpraw o uwięzienie za obrazę sądu. Konieczność przestrzegania ustawy o prawach człowieka z 1998 r. (patrz akapity 50–55 poniżej) była centralnym punktem wytycznych dotyczących postępowań o uwięzienie, które miały zastosowanie do postępowań przed Sądem Okręgowym (patrz akapit 41 poniżej). Takie postępowania dotyczyły „oskarżenia o przestępstwo” w rozumieniu art. 6 Konwencji, a oskarżony korzystał zatem z prawa do pomocy prawnej określonego w art. 6 § 3 (c). Oskarżony w postępowaniu o uwięzienie nie był zobowiązany do składania zeznań i przysługiwało mu prawo do odmowy składania zeznań przeciwko sobie, a odnosząc się do art. 6 § 2, ciężar dowodu winy spoczywał na osobie występującej o uwięzienie. W sprawie skarżącego Moses LJ zauważył, że te kwestie nie zostały zwrócone uwadze sędziego. Kontynuował:
„11. Niewyedukowany w tych kwestiach i niekorzystający z pomocy, jakim był sędzia, sprawy poszły źle od samego początku. Sędzia zauważył na początku, że pan Hammerton działa w osobistym charakterze. Nie skomentował tego w żaden sposób. W szczególności nie pytał o okoliczności, w jakich nie był reprezentowany. Gdyby to zrobił, dowiedziałby się, że wcześniejsza reprezentacja prawna została wycofana przez Komisję Służb Prawnych po tym, jak otrzymał pewną kwotę pieniędzy w wyniku rozwodu... Było to przedmiotem rozpatrzenia przez panel odwoławczy, który miał zebrać się dwa tygodnie później. Wynikło to na początku przesłuchania w trybie krzyżowym przez pełnomocnika pani Hammerton w drugim dniu rozprawy”.
Moses LJ uznał, że gdy sędzia dowiedział się, że kwestia pomocy prawnej jest przedmiotem niebawem zasiadającego panelu odwoławczego, nie było powodu, aby nie odroczyć rozprawy o uwięzienie do czasu rozwiązania kwestii reprezentacji prawnej. Był zdania, że sędzia był zobowiązany do zadawania odpowiednich pytań i rozważenia na samym początku rozprawy, czy należy ją odroczyć, aby umożliwić oskarżonemu reprezentację. W braku dowodów na nieustępliwość ze strony skarżącego, a zauważył, że ich nie ma, nie było powodu, dla którego skarżący nie mógłby być reprezentowany. Moses LJ stwierdził dalej, że decyzja o rozpoznaniu wniosku o uwięzienie w tym samym czasie co wniosek o kontakt doprowadziła do nieuniknionych błędów w procedurze. Zauważył, że to na skarżącym spoczywał obowiązek udowodnienia roszczenia o kontakt, a na byłej żonie obowiązek udowodnienia naruszenia zobowiązania i nakazu sądowego. Skarżący powinien zostać ostrzeżony, że nie musi składać zeznań; nie otrzymał takiego ostrzeżenia. Moses LJ podsumował, że decyzja sędziego o rozpoznaniu obu wniosków jednocześnie postawiła skarżącego w niemożliwej sytuacji, zauważając, że w żadnym momencie w zapisie z przebiegu rozprawy nie ma śladu, aby ktoś doradzał skarżącemu w zakresie jego praw dotyczących postępowania o uwięzienie, ani aby sędzia przypominał sobie o innym ciężarze i standardzie dowodu w dwóch wnioskach. Ponadto sędzia nie wyjaśnił, dlaczego uznał za niezbędne rozpatrzenie obu wniosków w tym samym czasie. Wreszcie Moses LJ uznał, że sędzia ponownie popełnił błąd na etapie wymierzania kary. Zauważył, że sędzia nigdy się nie zatrzymał, nawet na tym etapie, aby rozważyć, czy skarżący powinien mieć reprezentację prawną, ani aby przypomnieć sobie odpowiednie zasady. Zauważył, że sędzia nie zwrócił uwagi na cel kary w postępowaniach o obrazę sądu. Ponieważ nie był reprezentowany i nigdy nie dostał szansy na przedstawienie okoliczności łagodzących, etap wymierzania kary w postępowaniu o uwięzienie był „obarczony wadą fundamentalną”. Następnie Moses LJ ocenił, czy konieczne było dla sądu rozważenie, czy reprezentacja prawna wpłynęłaby na wynik w sprawie skarżącego. Skomentował, że prawie niemożliwe jest wyobrażenie sobie sprawy, w której taka reprezentacja nie byłaby potrzebna, jeśli tylko – jak pokazał ten przypadek – aby przypomnieć sędziemu obowiązujące zasady. Nawet w sprawie, w której oskarżony przyznał się do każdego zarzucanego naruszenia, reprezentacja byłaby potrzebna, aby pomóc sędziemu w rozważeniu odpowiedniego sposobu zakończenia sprawy. Sprawa ta z pewnością nie była taką, w której sąd odmówiłby podjęcia działań mimo naruszenia art. 6. Istniało wystarczająco dużo materiałów sugerujących, że reprezentacja prawna mogłaby zmienić sytuację. Całkowicie niezależnie od kwestii odpowiedniej kary, istniał materiał istotny dla faktów dotyczących naruszeń, na który uwagę sędziego należało zwrócić. Lord Justice Wall w pełni zgodził się z Moses LJ, zauważając:
„35. Istnieją oczywiście liczne sprawy w orzecznictwie, w których ten sąd utrzymał w mocy nakazy uwięzienia, mimo że zostały wydane w postępowaniach obarczonych wadami proceduralnymi... Pod warunkiem, że osoba dopuszczająca się obrazy sądu miała sprawiedliwy proces, a nakaz został wydany na ważnych podstawach, istnienie wady we wniosku o uwięzienie lub w doręczonym nakazie nie spowoduje jego uchylenia, chyba że wymaga tego interes sprawiedliwości...
36. Niniejsza sprawa jest jednak oczywiście nie w tej kategorii i w pełni zgadzam się z Moses LJ, że wady w procesie w niniejszej sprawie są tak poważne, że interes sprawiedliwości wyraźnie wymaga uchylenia zarówno nakazu uwięzienia, jak i wynikającej z niego kary pozbawienia wolności”.
Konkretnie w odniesieniu do kwestii dostępu do porady prawnej dodał:
„52. ... Jeszcze ważniejsze jednak, w moim przekonaniu, jest stwierdzenie, że w braku okoliczności nadzwyczajnych, skazanie na więzienie za obrazę sądu bez korzyści z reprezentacji prawnej jest naruszeniem praw strony wynikających z art. 6 EKPC. Żaden sąd magistracki nie wymierzyłby kary pozbawienia wolności oskarżonemu niereprezentowanemu przez pełnomocnika, a w moim osądzie żaden sąd rodzinny nie powinien odsyłać strony działającej w osobistym charakterze do więzienia za obrazę sądu bez wcześniejszego zapewnienia tej stronie reprezentacji prawnej”.
20 marca 2008 r. skarżący wszczął postępowanie o odszkodowanie na podstawie prawa powszechnego za delikt bezprawnego pozbawienia wolności oraz na podstawie ustawy o prawach człowieka z 1998 r. (patrz akapity 50–55 poniżej), powołując się na art. 5 i 6 Konwencji. Wniósł o przedłużenie terminu do złożenia powództwa. 25 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy (High Court) oddalił jego powództwo i odmówił przedłużenia terminu. Jednakże Sędzia Blake (Mr Justice Blake) jasno stwierdził, że gdyby uznał, że powództwo ma szansę powodzenia, przedłużyłby termin. Rozważył zatem merytoryczne podstawy powództwa skarżącego. Blake J zauważył na wstępie, że Sąd Apelacyjny zidentyfikował trzy główne błędy w sprawie skarżącego: niepowiadomienie, dlaczego nie był reprezentowany i nierozważenie, czy odroczyć postępowanie o uwięzienie, aby umożliwić mu uzyskanie reprezentacji; połączenie postępowania o uwięzienie z wnioskiem o nakaz kontaktu, co podważyło ciężar dowodu i prawo skarżącego do odmowy składania zeznań w postępowaniu o uwięzienie; oraz fakt, że nie dano mu możliwości przedstawienia okoliczności łagodzących przed wydaniem wyroku. Blake J uznał za jasne z wyroku Sądu Apelacyjnego, że chociaż nie wydał on formalnego oświadczenia, że rozprawa o uwięzienie naruszyła prawa człowieka skarżącego, był zdania, że tak było, i taki był ton jego ustaleń. Co do powództwa o bezprawne uwięzienie, Blake J powołał się na uznawaną od dawna w orzecznictwie zasadę, że istnieje immunitet od pozwu w przypadku roszczeń opartych na domniemanych błędach sędziego okręgowego właściwej jurysdykcji, które skutkowały zatrzymaniem, w braku złej woli. Powództwo skarżącego z tego tytułu zatem nie powiodło się. Równie beznadziejne uznał powództwo skarżącego, że każde naruszenie prawa z art. 6 § 1 rodzi prawo do odszkodowania na mocy ustawy o prawach człowieka z 1998 r. Uznał, że art. 9 ust. 3 ustawy, który wyklucza odszkodowania za czynności sądowe dokonane w dobrej wierze, z wyjątkiem odszkodowań wymaganych przez art. 5 § 5 Konwencji (patrz akapit 55 poniżej), był niezgodny z powództwem skarżącego. Powołał się również na fakt, że sprawiedliwe zadośćuczynienie w ramach Konwencji było kwestią uznania. Co do powództwa z art. 5 Konwencji, Blake J powołał się na wyroki tego Trybunału w sprawach Benham przeciwko Zjednoczonemu Królestwu [Wielka Izba], 10 czerwca 1996 r., Zbiór wyroków i decyzji 1996‑III, Perks i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, nr 25277/94 i inne, 12 października 1999 r. oraz Lloyd i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, nr 29798/96 i inne, 1 marca 2005 r. Orzekł, że twierdzenie skarżącego, że jego zatrzymanie było naruszeniem art. 5 § 1, ponieważ każda rozprawa, w której doszło do naruszenia art. 6, nie była zgodna z prawem, było:
„nieco bardziej skromnym przeredagowaniem argumentacji dotyczącej art. 6, która została już rozpatrzona i krótko odrzucona. Ponownie odrzucam to przeredagowanie argumentacji z podobnych powodów, jak już podano, ale w szczególności ze względu na zasady wyjaśnione w trio spraw dotyczących podatku gminnego”.
Blake J podsumował, że zatrzymanie skarżącego na mocy nakazu sędziego Collinsa nie było tak rażącą lub oczywistą nieregularnością, w rozumieniu § 115 wyroku Trybunału w sprawie Lloyd i inni, cytowanym powyżej, aby uznać je za niezgodne z prawem. Wyciągając ten wniosek, zauważył między innymi, że Sąd Okręgowy był sądem właściwej jurysdykcji; że właściwe zawiadomienie o rozprawie i wniosku o uwięzienie zostało doręczone; że zapis z przebiegu rozprawy nie ujawniał żadnego wniosku skarżącego o odroczenie w celu uzyskania reprezentacji prawnej; że nie było zaniechania spełnienia wymogu ustawowego, ponieważ ogólny wymóg przestrzegania art. 6 narzucony przez ustawę o prawach człowieka z 1998 r. nie był tym samym co precyzyjna zasada zabraniająca uwięzienia, chyba że spełniono warunek; że podobnie wytyczne (patrz akapit 41 poniżej), które określały potrzebę przestrzegania ustawy o prawach człowieka, miały charakter ogólny i nie stanowiły warunku wstępnego; że Sąd Apelacyjny w momencie decyzji Sądu Okręgowego nie wydał jednoznacznego orzeczenia, że brak reprezentacji na rozprawie o uwięzienie zawsze narusza art. 6, chociaż jego ustalenie w niniejszej sprawie oznaczało, że art. 6 można uznać za warunek wstępny w przyszłych sprawach; oraz że nie było żadnych oznak złej woli lub niedobrej wiary ze strony sędziego. Blake J stwierdził również, że trzy główne krytyki Sądu Apelacyjnego sugerowały, że Sąd Okręgowy błędnie wykonał swój osąd. Błędne wykonywanie osądu nie czyniło decyzji niezgodnymi z prawem lub arbitralnymi w sensie wskazanym w orzecznictwie dotyczącym art. 5 § 1. Mając to na uwadze, Blake J wyjaśnił, że gdyby doszedł do przeciwnego wniosku, konieczne byłoby rozważenie, jaki był związek przyczynowy między niesprawiedliwością a zatrzymaniem wynikającym z tej niesprawiedliwości. Uznał, że tam, gdzie zatrzymanie naruszało art. 5 § 1, konieczne i odpowiednie było zasądzenie odszkodowania, jednak skromnego. Uznał, że gdyby wnioski z zakresu prawa rodzinnego zostały poprawnie rozdzielone, a skarżący byłby reprezentowany, ustalenie obrazy sądu byłoby jednak nieuniknione. Jednakże, chociaż pozbawienie wolności byłoby bardziej prawdopodobnym wynikiem, długość kary byłaby znacznie krótsza i wynosiłaby około czternastu dni, tak że skarżący nie spędziłby sześciu tygodni w więzieniu. Wskazał, że gdyby ustalono naruszenie art. 5, przyznałby odszkodowanie w wysokości 6000 GBP, na zasadzie słuszności. Skarżący wystąpił o zezwolenie na odwołanie po upływie terminu. 27 sierpnia 2009 r. odmówiono zezwolenia na odwołanie na podstawie dokumentów. Sędzia skomentował, że rozważyłby przedłużenie terminu, gdyby istniała realna szansa powodzenia, ale w jego opinii wyrok zostanie podtrzymany.


Skarżący urodził się w 1983 roku i mieszka w Tule. 9 marca 2009 r. skarżący został aresztowany na podstawie podejrzenia rażącego naruszenia spokoju i porządku publicznego, popełnionego wspólnie przez zorganizowaną grupę. Zdarzenia będące przedmiotem sprawy miały miejsce w grudniu 2008 r. 10 marca 2009 r. Sąd Rejonowy w Taganskim w Moskwie zastosował wobec skarżącego areszt tymczasowy na czas śledztwa. Sąd stwierdził w szczególności, co następuje:
„Decydując o zastosowaniu środka zapobiegawczego, sąd bierze pod uwagę, czy [skarżący] został oskarżony o popełnienie poważnego przestępstwa, które pociąga za sobą karę pozbawienia wolności do siedmiu lat więzienia. [Przestępstwo to] zostało popełnione przeciwko spokojowi i porządkowi publicznemu.
Ponadto sąd bierze pod uwagę fakt, że w momencie aresztowania [skarżący] nie zamieszkiwał w Moskwie, nie zamieszkiwał pod swoim zarejestrowanym adresem i, według niego, przebywał u swojego przyjaciela w obwodzie moskiewskim; oraz że zawnioskował o dwuletni urlop od nauki na uniwersytecie. W tym okresie nie miał stałego miejsca zamieszkania i nie zamieszkiwał pod swoim zarejestrowanym adresem. [Skarżący] jest bezrobotny. Źródło jego dochodu lub środki utrzymania jego rodziny nie są znane. Wcześniej [skarżący] został pociągnięty do odpowiedzialności za wykroczenia administracyjne przeciwko porządkowi i bezpieczeństwu publicznemu.
Sąd bierze również pod uwagę motyw i szczególne okoliczności przestępstwa, o które [skarżący] został oskarżony. Sprawcy użyli improwizowanej broni i działali w zorganizowanej grupie w późnych godzinach dnia.
Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności, sąd wnioskuje, że jeśli pozostanie na wolności, [skarżący] może uciec lub w inny sposób ingerować w przebieg postępowania, w tym poprzez wywieranie presji na [świadków]”.
W nieokreślonym dniu skarżący złożył zażalenie na decyzję z 10 marca 2009 r. Argumentował, że Sąd Rejonowy nie uzasadnił swojej decyzji o zastosowaniu wobec niego aresztu tymczasowego i nie rozważył możliwości zastosowania w jego przypadku mniej restrykcyjnego środka zapobiegawczego. Ponadto zauważył, że nie ma dowodów na to, że kiedykolwiek próbował wywierać presję na świadków, ingerować w przebieg postępowania lub uciec. Na koniec wskazał, że zamieszkuje pod adresem znanym władzom razem ze swoją żoną, która była w ciąży. 30 marca 2009 r. Sąd Miejski w Moskwie uznał decyzję z 10 marca 2009 r. za uzasadnioną i utrzymał ją w mocy na skutek odwołania. 27 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy przedłużył areszt tymczasowy skarżącego do 15 czerwca 2009 r. Sąd uzasadnił to następująco:
„Jak wynika z materiałów przedłożonych sądowi, [skarżący] został oskarżony o popełnienie poważnego przestępstwa, za które grozi kara pozbawienia wolności do siedmiu lat. Przestępstwo to zostało popełnione wspólnie z innymi osobami. Niektóre z nich nie zostały do tej pory zidentyfikowane przez organy śledcze. Pozostałe zostały aresztowane. [Skarżący] nie zamieszkiwał pod swoim zarejestrowanym adresem. Nie posiada zarejestrowanego adresu w obwodzie moskiewskim. Jest bezrobotny.
Zgodnie z art. 97 Kodeksu Postępowania Karnego, środek zapobiegawczy może zostać nałożony, jeśli istnieją dowody, że oskarżony może uciec lub ingerować w przebieg postępowania w swojej sprawie. Ani [skarżący], ani jego adwokat nie przedłożyli dowodów wykazujących, że istnienie takiego ryzyka nie jest uzasadnione. Ponadto, z dokumentów przedłożonych sądowi wynika, że istnieje ryzyko, że [skarżący] może dopuścić się czynów zabronionych, o których mowa w powyższym przepisie prawa, biorąc pod uwagę naturę i powagę przestępstwa, o które został oskarżony, okoliczności sprawy i jego aresztowania oraz jego charakter
...
W związku z tym sąd stwierdza, że okoliczności uzasadniające [areszt tymczasowy skarżącego] nie uległy zmianie. Nie ma powodu do zmiany lub uchylenia środka zapobiegawczego nałożonego wcześniej. Oświadczenia o poręczeniu złożone przez [adwokata skarżącego] nie mogą być wzięte pod uwagę przez sąd, ponieważ nie zostały złożone śledczemu ani przedłożone osobiście przez sygnatariuszy. ... Niektóre z oświadczeń nie są należycie poświadczone, a sąd wątpi w ich autentyczność”.
18 maja 2009 r. Sąd Miejski utrzymał w mocy decyzję z 27 kwietnia 2009 r. na skutek odwołania. 29 maja 2009 r. Zamoskworecki Sąd Rejonowy w Moskwie wyznaczył termin rozprawy na 10 czerwca 2009 r. Skarżący sprzeciwił się przedłużeniu jego aresztu tymczasowego. Wskazał, że jest studentem, że jest żonaty i że jego żona jest w ciąży. Ponadto zaznaczył, że śledztwo w sprawie zostało już zakończone i że nie może ingerować w przebieg postępowania ani wywierać presji na świadków. Nie miał zamiaru tego robić ani uciekać. Sąd orzekł, że skarżący powinien pozostać w areszcie do czasu rozprawy. W szczególności sąd stwierdził następujące:
„Po przeanalizowaniu wniosku prokuratora o aresztowanie [skarżącego i dwóch innych oskarżonych] do czasu rozprawy, sąd go uwzględnia. Nie dostrzega podstaw do zmiany środka zapobiegawczego nałożonego na oskarżonych, biorąc pod uwagę powagę zarzutów, faktyczne okoliczności i charakter oskarżonych. W szczególności G. i [skarżący] nie mają zarejestrowanego adresu w Moskwie ani w obwodzie moskiewskim. Nie mieszkali pod swoim zarejestrowanym adresem. Są bezrobotni. Okoliczności leżące u podstaw ich aresztowania tymczasowego nie przestały istnieć ani nie uległy zmianie. Fakt, że śledztwo w sprawie karnej zostało zakończone, nie ma przeciwnego skutku.
Biorąc pod uwagę powyższe, sąd nie dostrzega podstaw do zmiany środka zapobiegawczego nałożonego wcześniej na oskarżonych i zastosowania środka mniej restrykcyjnego, w tym [zwolnienia skarżącego] na podstawie oświadczenia o poręczeniu podpisanego przez poręczyciela”.
24 czerwca 2009 r. skarżący zwrócił się do Sądu Rejonowego o zwolnienie. Złożył wyjaśnienie, że 16 czerwca 2009 r. jego żona urodziła ich dziecko. Powołał się również na oświadczenia o poręczeniu złożone przez jego poręczycieli. Sąd oddalił wniosek skarżącego, stwierdzając następujące:
„... sąd uważa, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Sąd nie dostrzega okoliczności, które pozwoliłyby mu na zmianę środka zapobiegawczego nałożonego na [skarżącego], biorąc pod uwagę powagę zarzutów, faktyczne okoliczności i jego charakter. W szczególności [skarżący] nie posiada zarejestrowanego adresu w Moskwie ani w obwodzie moskiewskim. Jest bezrobotny. Również nie [zamieszkiwał] pod swoim zarejestrowanym adresem. Przyczyny uzasadniające [areszt tymczasowy skarżącego] nie przestały istnieć ani nie uległy zmianie. ... narodziny jego dziecka nie mają przeciwnego skutku i nie mogą uzasadnić decyzji o zastąpieniu [aresztu tymczasowego] środkiem mniej restrykcyjnym, w tym [zwolnienia skarżącego] na podstawie oświadczenia o poręczeniu podpisanego przez poręczyciela”.
22 lipca 2009 r. Sąd Miejski utrzymał w mocy decyzję z 29 maja 2009 r. na skutek odwołania. 28 października 2009 r. Sąd Rejonowy uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów i skazał go na cztery lata pozbawienia wolności. 22 grudnia 2009 r. Sąd Miejski utrzymał w mocy, co do istoty, wyrok skazujący skarżącego na skutek odwołania.


Skarżący urodził się w 1967 roku i mieszka w Plasencii. 3 stycznia 2011 roku, po rozprawie, sędzia ds. karnych nr 1 w Plasencii skazał skarżącego na sześć miesięcy pozbawienia wolności za poważne nieposłuszeństwo wobec władzy publicznej (desobediencia grave a la autoridad). Skarżący został uniewinniony od pozostałych zarzutów postawionych mu, a mianowicie fałszywego oskarżenia o popełnienie przestępstwa (calumnias), zniesławienia (injurias) oraz pomocnictwa (encubrimiento). Sędzia ustalił, że skarżący był administratorem forum internetowego, na którym opublikowano zniesławiające wiadomości przeciwko powodom w postępowaniu, oraz że celowo zignorował prośbę skierowaną do niego przez funkcjonariusza policji w ramach śledztwa karnego, aby nie zmieniał wspomnianych wiadomości. W rzeczywistości skarżący doprowadził do całkowitego usunięcia strony forum, mimo prośby funkcjonariusza policji, aby pozostawić ją bez zmian. W odniesieniu do zarzutów zniesławienia i fałszywego oskarżenia o popełnienie przestępstwa sędzia uznał, że istniały uzasadnione wątpliwości, czy skarżący wiedział o wspomnianych wiadomościach przed przesłuchaniem na policji, i dlatego w tym zakresie powinien zostać uniewinniony. Zarzucano mu również, że chronił osoby, które złożyły zniesławiające oświadczenia; jednak sędzia uznał, że nie można go uznać winnym pomocnictwa, ponieważ nie udowodniono, aby w momencie przesłuchania na policji wiedział, że istnieje możliwość uzyskania przez niego dostępu do numerów protokołu internetowego (IP) uczestników forum. Zarówno oskarżenie, jak i obrona odwołały się od wyroku do Sądu Okręgowego w Cáceres. Skarżący nie wnosił o rozprawę, ani Sąd Okręgowy jej nie zarządził. Zamiast tego sąd obejrzał nagranie wideo z rozprawy. 16 maja 2011 roku Sąd Okręgowy utrzymał w mocy skazanie skarżącego za poważne nieposłuszeństwo wobec władzy publicznej i, w przeciwieństwie do sędziego pierwszej instancji, uznał go za winnego ciągłego fałszywego oskarżenia o popełnienie przestępstwa (delito continuado de calumnias). Jego karą była grzywna w wysokości 15 euro (EUR) dziennie przez okres osiemnastu miesięcy. Został również zobowiązany do zapłaty zadośćuczynienia. Uznając skarżącego za winnego, sąd odwoławczy stwierdził, że oparł się na faktach ustalonych przez sędziego pierwszej instancji oraz na zeznaniach złożonych przez powodów, skarżącego i świadków podczas poprzedniej rozprawy. Sąd stwierdził:
„Po czwarte. Fakty uznane za udowodnione w wyroku pierwszej instancji stanowią ciągłe fałszywe oskarżenie o popełnienie przestępstwa oraz zniesławienie regulowane i karane przez art. 205 i nast. Kodeksu Karnego w związku z art. 74 tego samego Kodeksu, za które oskarżony Jorge Gómez Olmeda powinien zostać uznany za winnego jako sprawca główny na podstawie art. 28 i 30 Kodeksu z okolicznością łagodzącą nieuzasadnionego opóźnienia postępowania na podstawie art. 21 ust. 6 Kodeksu.
...
Nie budzi wątpliwości, że dowody z dokumentów nie wymagają dla ich oceny zasady bezpośredniości sądowej, ponieważ są spisane i mogą być odczytane i zinterpretowane w świetle okoliczności sprawy, które zostały idealnie zarysowane w piśmie powodów i udowodnione na rozprawie, zarówno w odniesieniu do tego, co zostało napisane na forum, jak i osób, przeciwko którym skierowano te wypowiedzi. Wypowiedzi te przypisywały powodom popełnienie przestępstw (napaść na tle seksualnym, seksualne zniewolenie osoby) i były szkodliwe dla ich sławy i reputacji w takim stopniu, że jest oczywiste, że zarzuty były poważne same w sobie i odnosiły się do rozumienia publicznego, co jest pojęciem otwartym, którego interpretacja zależy od konkretnych faktów sprawy. Warto pamiętać, że mowa tutaj o małym miasteczku, gdzie wszyscy się znają, gdzie wszyscy spotykają się nawzajem, gdzie wszyscy uczęszczają w te same miejsca, gdzie życie codzienne jest rutyną i jest mało miejsca na nowości, gdzie cokolwiek przerywające monotonię jest czymś, co przyciąga uwagę publiczną, gdzie genealogia każdego mieszkańca jest znana reszcie. Z tych powodów uznajemy skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa ciągłego fałszywego oskarżenia o popełnienie przestępstwa... za które został uniewinniony w pierwszej instancji.
Skarżący twierdzi, że był administratorem forum; że nie logował się na nie bardzo często; że brakowało mu umiejętności komputerowych i że usunął niektóre frazy i wiadomości, które w jego opinii mogły zostać uznane za obraźliwe dla celów sprawy będącej obecnie przed nami. Nie zgadzamy się z oskarżonym, gdy twierdzi, że nie wiedział, co zostało napisane na forum, co było argumentem, na którym oparł się sędzia pierwszej instancji, aby go uniewinnić od fałszywego oskarżenia o popełnienie przestępstwa i zniesławienia. I nie zgadzamy się z następujących dwóch powodów. Po pierwsze, ponieważ było to częścią jego obowiązków jako administratora forum, aby wiedzieć, co na nim pisano, w takim stopniu, że był jego „cenzorem”, tak mówiąc, ze względu na fakt, że go stworzył; a po drugie, ponieważ nieprawdą jest, że nie wiedział, co na nim pisano, skoro usunął niektóre frazy i wiadomości, które były obraźliwe dla powodów, co tym samym dowodzi, że przeczytał to, co zostało napisane na wspomnianym forum, i wykazuje, że uznał to, co tam napisano, za obraźliwe dla konkretnej osoby lub osób, co doprowadziło go do decyzji o usunięciu tego, co uznał za zniesławiające lub obraźliwe.” Skarżący zwrócił się do Sądu Okręgowego o uznanie poprzedniego postępowania przed nim za nieważne. Jego wniosek został odrzucony 29 września 2011 roku z powodu, że nie naruszono żadnego przepisu prawnego i że w tym postępowaniu nie naruszono żadnych z jego praw. Skarżący wniósł skargę o ochronę praw konstytucyjnych (amparo) do Trybunału Konstytucyjnego. Powołał się na art. 24 Konstytucji (prawo do rzetelnego procesu), skarżąc się, że Sąd Okręgowy skazał go w postępowaniu odwoławczym bez dania mu możliwości obrony swojej sprawy na rozprawie. Decyzją doręczoną 13 marca 2012 roku Trybunał Konstytucyjny uznał skargę o ochronę praw konstytucyjnych (amparo) skarżącego za niedopuszczalną, ponieważ nie miała ona szczególnego znaczenia konstytucyjnego.


Wnioskodawca urodził się w 1974 roku i mieszka w Šibeniku. 26 sierpnia 2005 r. Miejska Prokuratura Państwowa w Šibeniku wszczęła śledztwo przeciwko wnioskodawcy w związku z podejrzeniem kradzieży telefonu komórkowego należącego do E.R., która przyjechała do Chorwacji jako turystka z Czech. 20 września 2005 r. sędzia śledczy Sądu Okręgowego w Šibeniku przesłuchał wnioskodawcę, który zaprzeczył stawianym mu zarzutom. Wyjaśnił, że w dniu zdarzenia niektóre dzieci z domu w Betinie rzuciły w niego balonami wypełnionymi wodą. Podszedł do domu, z którego pochodziły dzieci, i zapukał do drzwi, ale nikt nie otworzył. Następnie odszedł. Gdy był już w domu, przyszły dwie młode kobiety, aby prosić o telefon komórkowy należący do jednej z nich, ale on oświadczył im, że go nie wziął. W odpowiedzi na wniosek o prawną pomoc międzynarodową ze strony chorwackich organów ścigania, 9 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy w Chomutovie w Republice Czeskiej zebrał dowody od E.R. Złożyła ona zeznania, że 12 lipca 2005 r. w Betinie w Chorwacji jej dzieci rzuciły balonami z wodą we wnioskodawcę. Następnie podszedł do domu, w którym mieszkali, a przez okno widziała, jak kradnie jej telefon komórkowy ze stołu na tarasie tego domu. Wraz z pasierbicą podążyła za wnioskodawcą do jego domu i poprosiła go o zwrot telefonu. On jednak zaprzeczył, że go wziął. 9 listopada 2006 r. Miejska Prokuratura Państwowa w Šibeniku oskarżyła wnioskodawcę przed Sądem Rejonowym w Šibeniku (Općinski sud u Šibeniku) o kradzież telefonu komórkowego od E.R. W trakcie procesu przed Sądem Rejonowym w Šibeniku wnioskodawca złożył zeznania ustne 18 maja 2010 r. Potwierdził oświadczenie, które złożył przed sędzią śledczym. W toku tych postępowań wnioskodawca kwestionował stawiane mu zarzuty, twierdząc, że chociaż doszło do sporu między nim a E.R. w związku z zachowaniem jej dzieci, nie ukradł on jej telefonu komórkowego. Relacja wnioskodawcy została w istocie potwierdzona przez jego byłą żonę, która została również przesłuchana jako świadek w toku postępowania. Na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. Sąd Rejonowy w Šibeniku zadecydował o dopuszczeniu protokołu przesłuchania E.R. jako dowodu bez jej bezpośredniego przesłuchania. Wnioskodawca zgłosił sprzeciw wobec odczytania zeznań E.R. 28 października 2010 r. Sąd Rejonowy w Šibeniku uznał wnioskodawcę za winnego stawianych mu zarzutów i skazał go na cztery miesiące pozbawienia wolności w zawieszeniu na jeden rok. Ustalenie winy wnioskodawcy opierało się wyłącznie na dowodach złożonych przez E.R. Sąd orzekający uznał, że było jasne, iż to wnioskodawca był osobą, która podszedła do domu, w którym przebywała E.R. wraz z rodziną. Dowody złożone przez E.R. jednoznacznie wykazały, że wnioskodawca popełnił zarzucany czyn oraz że E.R. nie miała powodu „bezpodstawnie obwiniać oskarżonego”. Istotna część wyroku pierwszej instancji brzmi:
„Na podstawie art. 331 § 1 pkt 12 Kodeksu postępowania karnego ten sąd odczytał zeznanie złożone przez E.R. przed Sądem Okręgowym w Chomutovie w Republice Czeskiej w dniu 9 czerwca 2009 r. bez zgody stron, ponieważ istniały ku temu ważne powody, a mianowicie pokrzywdzona złożyła zeznania ponad cztery lata temu i ten sąd uważa, że ze względu na upływ czasu nie poznałby żadnych nowych faktów ani okoliczności istotnych dla oceny okoliczności zdarzenia [będącego przedmiotem sprawy], a wziął również pod uwagę fakt, że [zarzuty przeciwko oskarżonemu] ulegną przedawnieniu w lipcu 2011 r. i ... wezwanie pokrzywdzonej niepotrzebnie przedłużyłoby postępowanie karne.
...
... uznając dowody złożone przez świadka i pokrzywdzoną E.R. za wiarygodne i prawdziwe, ten sąd ustalił odpowiedzialność karną oskarżonego, ponieważ nie znalazł w zeznaniach pokrzywdzonej żadnego powodu, dla którego obwiniałaby ona oskarżonego bezpodstawnie. ...” W swojej apelacji z 28 stycznia 2011 r. wnioskodawca argumentował, między innymi, że E.R. nigdy nie została wezwana na rozprawę podczas jego procesu przed Sądem Rejonowym w Šibeniku oraz że nie miał możliwości jej przesłuchania. Argumentował również, że telefon komórkowy E.R. nie został znaleziony w jego posiadaniu. 3 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Šibeniku (Županijski sud u Šibeniku) oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną, utrzymując wyrok pierwszej instancji w mocy. Istotna część wyroku odwoławczego brzmi następująco:
„W uzasadnieniu wyroku [sąd pierwszej instancji] podał powody, dla których zdecydował ... odczytać zeznanie świadka-pokrzywdzonej E.R., stwierdzając, że pokrzywdzona złożyła zeznania ponad cztery lata wcześniej, wówczas jej pamięć o zdarzeniu [będącym przedmiotem sprawy] byłaby świeższa niż później, że ściganie ulegnie przedawnieniu w lipcu 2011 r. i ponieważ [pokrzywdzona] jest obywatelką zagraniczną ... wezwanie jej [na rozprawę] niepotrzebnie przedłużyłoby postępowanie karne.
... Ta decyzja sądu pierwszej instancji nie naruszyła praw obrony oskarżonego ...
...
... należy również powiedzieć, że telefon komórkowy nie mógł zostać znaleziony w posiadaniu oskarżonego, ponieważ nikt go nie szukał. Dokumenty w aktach sprawy wykazują, że domu oskarżonego nie przeszukano, co było błędem ze strony policji. Jednak nawet bez tego [sąd pierwszej instancji] bez wątpienia ustalił, że oskarżony ukradł telefon komórkowy od pokrzywdzonej ...”
... ” 13 maja 2011 r. wnioskodawca wniósł skargę do Trybunału Konstytucyjnego (Ustavni sud Republike Hrvatskiej), argumentując, że nie miał sprawiedliwego procesu, ponieważ nie otrzymał możliwości przesłuchania E.R. 8 grudnia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę konstytucyjną wnioskodawcy za niedopuszczalną jako oczywiście bezzasadną. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 12 stycznia 2012 r.


Skarżący urodził się w 1957 roku i mieszka w Wiener Neustadt w Austrii. 15 września 2010 roku został aresztowany na Węgrzech, a 17 stycznia 2011 roku ekstradowany do Mołdawii w związku z podejrzeniem oszustwa na szkodę spółki C., zarejestrowanej w Mołdawii. Skarżący opisuje w następujący sposób warunki swojego aresztu w Więzieniu nr 13, gdzie był przetrzymywany w okresie od 21 stycznia do 23 sierpnia 2011 roku. Przez pierwszy miesiąc przebywał w celi nr 13, przeznaczonej dla więźniów z problemami zdrowotnymi, ponieważ po przybyciu skarżył się na ból spowodowany rakiem prostaty, a także nadciśnieniem. Ponieważ w tej celi stłoczono piętnastu innych więźniów z różnymi dolegliwościami, bał się zarażenia innymi chorobami i w późniejszym okresie unikał prośby o umieszczenie w tej „celi leczenia”. Po około miesiącu został przeniesiony do celi nr 123. Cela znajdowała się w piwnicy i nie miała dostępu do naturalnego światła. Okno wychodziło na inne pomieszczenie, które miało otwór w dachu, co dawało jedynie mglisty widok światła dziennego. Cela była wilgotna i zimna; w wyniku tego ubrania butwiały. Była pełna owadów pasożytniczych i szczurów. Woda była żółta, ponieważ rury były zardzewiałe, ale musiał ją pić ze względu na brak alternatywy. Nawet ta woda nie była zawsze dostępna, więc więźniowie zbierali ją w plastikowych butelkach. Nie było toalety, a więźniowie musieli korzystać z wiadra, co powodowało okropny zapach. Większość więźniów paliła w celi, co powodowało cierpienie skarżącego. Podawane jedzenie czasami składało się z ciepłej wody i czerstwego chleba, a innym razem z niejadalnych kasz pełnych owadów. Według skarżącego nie otrzymał wymaganego leczenia medycznego swojej choroby. Więzienie nie miało lekarza specjalizującego się w leczeniu raka, ani zaawansowanego sprzętu, przy pomocy którego był leczony w Austrii przed aresztowaniem. Otrzymał podstawowe leki na nadciśnienie. W wyniku braku wyspecjalizowanej pomocy medycznej stan zdrowia skarżącego pogorszył się do tego stopnia, że nie mógł już kontrolować oddawania moczu, w wyniku czego moczył się, musząc znosić dodatkowe upokorzenie. Wobec braku zmiany ubrań lub podpasek na nietrzymanie moczu musiał czekać do następnego dnia na kąpiel, która odbywała się tylko raz w tygodniu. Twierdzi, że tylko interwencja współwięźniów powstrzymała go od popełnienia samobójstwa w kilku przypadkach, co zostało potwierdzone podpisami pięciu współwięźniów pod jego opisem warunków skierowanym do jego prawnika. Co więcej, po zmianie środka zapobiegawczego z aresztu na areszt domowy 23 sierpnia 2011 roku nadal potrzebował specjalistycznego leczenia, ale nie był w stanie go zapewnić, ponieważ nie miał pieniędzy na opłacenie szpitala. Według Rządu, podczas odbywania aresztu w Więzieniu nr 13 skarżący był przetrzymywany w celi nr 13, przeznaczonej dla dwunastu więźniów i mierzącej 30 metrów kwadratowych, celi nr 123, przeznaczonej dla sześciu więźniów i mierzącej 13,68 metra kwadratowego oraz celi nr 80, przeznaczonej dla sześciu więźniów i mierzącej 15 metrów kwadratowych. Każda cela była oświetlona przez trzy żarówki 100-W i miała okno oraz sztuczną wentylację, a także umywalkę i toaletę oddzieloną od reszty celi przegrodą. Celle były regularnie odkażane, a woda bieżąca była zawsze dostępna, z wyjątkiem okresów napraw, kiedy wodę dostarczano w specjalnych pojemnikach. Ciepłe posiłki trzy razy dziennie były zapewnione zgodnie z Decyzją Rządu nr 609 dotyczącą minimalnych norm żywienia więźniów. Budżet na żywność, leki i inne wydatki rósł stale każdego roku (całkowity budżet więzienia wzrósł z 3 453 000 mołdawskich lejów (MDL) w 2007 roku do 4 813 300 MDL w 2011 roku). W odwołaniu do Sądu Apelacyjnego w Kiszyniowie z 18 lutego 2011 roku skarżący powołał się na swój zły stan zdrowia jako powód zwolnienia; chorował na raka prostaty. 19 kwietnia 2011 roku skarżący zwrócił się o zwolnienie, powołując się, między innymi, na list od jego lekarza w Austrii dotyczący jego nieleczonego raka oraz zalecenia po opóźnionej operacji raka w 2008 roku. To żądanie zostało odrzucone 20 kwietnia 2011 roku przez Sąd Rejonowy Buiucani. W odwołaniu z 16 maja 2011 roku przeciwko dalszemu przedłużeniu aresztu skarżący wskazał, między innymi, na brak w Więzieniu nr 13 personelu medycznego specjalizującego się w leczeniu tego rodzaju choroby, a także brak wymaganego sprzętu do jego leczenia oraz pogorszenie stanu zdrowia, powodujące silny ból i niezdolność do kontrolowania oddawania moczu, co skutkowało moczeniem się. Powołał się na Artykuł 3 Konwencji. 24 maja 2011 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie oddalił to odwołanie, uznając, że w aktach nie ma dowodów medycznych sugerujących, że skarżący nie mógł być leczony podczas aresztu. 29 czerwca 2011 roku skarżący zwrócił się o zastąpienie aresztu aresztem domowym, powołując się, między innymi, na Artykuł 3 Konwencji. Powołał się na odpowiedź służby medycznej Więzienia nr 13 dotyczącą konkretnego leczenia mu udzielonego. Zgodnie z tą odpowiedzią z 1 czerwca 2011 roku był leczony tabletkami na nadciśnienie, a jego ciśnienie krwi było monitorowane codziennie. Skarżący twierdził, że to dowodziło, iż nie otrzymywał żadnego leczenia raka prostaty. To żądanie zostało odrzucone 29 czerwca 2011 roku przez Sąd Rejonowy Buiucani. W odwołaniu z 1 lipca 2011 roku skarżący powtórzył swoje argumenty przedstawione przed Sądem Rejonowym Buiucani. 23 sierpnia 2011 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie zastąpił areszt skarżącego aresztem domowym. 23 stycznia 2012 roku Sąd Rejonowy Buiucani zastąpił ten środek zapobiegawczy zobowiązaniem do nieopuszczania kraju. Sąd powołuje się na ustalenia Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu, cytowane w jego wcześniejszym orzecznictwie dotyczącym Republiki Mołdawii (zobacz na przykład Shishanov przeciwko Republice Mołdawii, nr 11353/06, §§ 57-60, 15 września 2015). W swoim raporcie za 2010 rok (strona 142 i nast., „Warunki odbywania kary”) Centrum Praw Człowieka (instytucja mołdawskiego Rzecznika Praw Obywatelskich) stwierdziło, między innymi, że:
„... [D]epartament Więziennictwa poinformował Rzecznika, że produkty mięsne i rybne są dostarczane [więźniom] ilekroć to możliwe. Jednocześnie ten organ oświadczył, że ze względu na trudną sytuację finansową, w 2010 roku więźniowie w Więzieniu nr 17 w Rezinie otrzymali odpowiednio 75% i 80% ich normalnych norm produktów mięsnych i rybnych. W związku z tym Minister Sprawiedliwości złożył informacje dotyczące wydatków na żywienie więźniów w 2010 roku. Koszt wyniósł 24 500 000 MDL, podczas gdy potrzeba budżetowa na ten sam rok wynosiła, zgodnie z projektem budżetu Ministerstwa Finansów, 29 500 000 MDL. Dzienny koszt wyżywienia więźnia w 2010 roku wynosił 10,24 MDL [około 0,6 EUR], podczas gdy dzienna potrzeba budżetowa wynosiła 12,35 MDL. Ta statystyka była często cytowana przez władze więzienne w celu uzasadnienia, dlaczego nie były one w stanie zapewnić więźniom mięsa i ryb...”
W swoim raporcie za 2011 rok (strona 71 i nast., „Warunki odbywania kary”) Centrum Praw Człowieka stwierdziło, między innymi, że w 2011 roku skierowało łącznie siedemnaście rekomendacji do władz po dokonaniu 238 wizyt w różnych więzieniach w Mołdawii. Wszystkie one odnotowały problemy dotyczące warunków odbywania kary, a znaczna część odnotowała również problemy z pomocą medyczną. Raport stwierdził, że w większości przypadków więzienia były przepełnione, a każdy więzień miał mniej niż cztery metry kwadratowe przestrzeni osobistej.
W odniesieniu do Więzienia nr 13 raport stwierdził, że:
„... sytuacja w zakresie warunków odbywania kary ... budzi rzeczywisty niepokój. ... Mołdawski Minister Sprawiedliwości potwierdził, że warunki w więzieniach są podobne do tych ze średniowiecza, zauważając, że warunki w więzieniach stanowią problem systemowy.”
Raport odnotował trwający problem niewystarczającego dostępu do światła dziennego w celach, w których okna są zasłonięte warstwami metalowych prętów, brak wentylacji, zwiększoną wilgotność w celach, bardzo zniszczoną pościel, oddzielenie toalety od reszty celi folią celofanową lub brak jakiegokolwiek rodzaju oddzielenia.
Centrum Praw Człowieka zaleciło zamknięcie Więzienia nr 13 w celu uniknięcia nowych ustaleń naruszeń przez Sąd.
Raport stwierdził również, że istniał niedobór personelu medycznego w więzieniach, z obsadzonych tylko 245 stanowisk z 321. W grudniu 2015 roku Centrum Praw Człowieka powtórzyło swoją rekomendację zamknięcia Więzienia nr 13 i, jeśli to niemożliwe, pilnej poprawy warunków odbywania kary w tym więzieniu.


Skarżący urodził się w 1938 roku i mieszka w Sybinie. O godzinie 9.55 dnia 21 sierpnia 2005 r. skarżący zabrał swojego syna L.M. na oddział ratunkowy Szpitala Powiatowego w Sybinie, w towarzystwie lekarza rodzinnego. L.M. został natychmiast zbadany przez lekarza dyżurnego, pana C.C.R., który wpisał wstępne rozpoznanie na karcie obserwacyjnej: „zespół żółtaczkowy” (żółtaczka). W wyniku przeprowadzonych później badań rozpoznanie zmieniono na „marskość wątroby z krwawieniem z przewodu pokarmowego”, a pacjent został leczony farmakologicznie. Dr C.C.R. wypełnił formularze przyjęcia pacjenta na oddział gastroenterologii, zgodnie z regulaminem szpitala dotyczącym pacjentów z krwawieniem z przewodu pokarmowego. Jednakże, ze względu na fakt, że oddział gastroenterologii znajdował się w osobnym budynku i nie miał windy, pacjent pozostał na oddziale ratunkowym. Mimo udzielonego leczenia stan pacjenta pogorszył się i około godziny 13.00 został zbadany przez dr A.M., lekarkę specjalizującą się w intensywnej terapii. Zaleciła ona kontynuację leczenia i zarządziła transfuzje krwi. Ze względu na brak miejsc na oddziale intensywnej terapii pacjent nie został tam natychmiast przeniesiony. Około godziny 17.40 L.M. został przeniesiony na oddział intensywnej terapii. Dr A.M., pełniąca tego dnia dyżur na oddziale, odwiedziła L.M. dwa razy. W pewnym momencie w nocy transfuzje krwi zostały wstrzymane. Po godzinie 6.00 rano następnego dnia stan L.M. zaczął się pogarszać i ponownie podano mu krew. Około godziny 16.30, ponieważ stan pacjenta nadal się pogarszał, dr F.A., ordynator oddziału gastroenterologii, zdecydował o przeprowadzeniu endoskopii żołądka. Zabieg nie powiódł się z powodu masywnego krwawienia z przewodu pokarmowego. O godzinie 17.50 dnia 22 sierpnia 2005 r. stwierdzono zgon L.M. z powodu niewydolności krążeniowo-oddechowej. Zgodnie z kartą obserwacji szpitalnej bezpośrednią przyczyną śmierci było krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, pęknięcie żylaków przełyku, dekompensowana marskość wątroby oraz krwawiący wrzód dwunastnicy.

Dnia 22 sierpnia 2005 r. skarżący i jego żona złożyli zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko C.C.R. i A.M., oskarżając ich o nieumyślne spowodowanie śmierci. Skarżący w pierwszej kolejności zarzucił, że mimo wielokrotnych próśb dr C.C.R. odmówił zgody na przeniesienie pacjenta do innego, lepiej wyposażonego szpitala. Skarżący skarżył się również na niedostarczenie transfuzji krwi, które – jak twierdził – spowodowało śmierć jego syna, oraz na ogólnie słabe leczenie, jakiego jego syn doznał w Szpitalu Powiatowym w Sybinie. Dnia 19 września 2005 r. dwóch lekarzy zostało przesłuchanych przez Policję Powiatową w Sybinie. Dr C.C.R. wyjaśnił, że stan zdrowia pacjenta nie pozwalał na jego transport do innego szpitala. Zaznaczył również, że konkretny lek, Laktoza (Lactulose), był niedostępny w aptece szpitalnej i poprosił skarżącego o jego zakup. W odniesieniu do braku krwi do transfuzji lekarz powiedział, że nie była to jego wina i że szpitalowi skończyła się krew tej nocy. Podsumowując, lekarz stwierdził, że pacjent, który cierpiał na marskość wątroby, otrzymał niezbędne leczenie. Dr A.M. powiedziała, że rokowanie co do stanu pacjenta było złe, że udzieliła mu właściwego leczenia i że przeniesienie do innego szpitala nie byłoby możliwe w okolicznościach sprawy. Zeznanie skarżącego zostało złożone 26 stycznia 2006 r. Powtórzył on swoje poprzednie zarzuty. Ponadto skrytykował opóźnienie w podaniu L.M. swojego synowi. Protokół sekcji zwłok sporządzony 17 kwietnia 2006 r. stwierdził, że L.M. nie zmarł śmiercią gwałtowną. Śmierć została spowodowana krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego z powodu pęknięcia żylaków w przełyku i wrzodu dwunastnicy u pacjenta już cierpiącego na marskość wątroby. Raport konkludował, że nie stwierdzono problemów, które mogłyby wzbudzić wątpliwości co do leczenia medycznego otrzymanego przez pacjenta.

Dnia 2 maja 2006 r. skarżący złożył skargę do Prokuratury w Sybinie na nadmierne opóźnienia w śledztwie. Wniósł również o sporządzenie opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej w celu sprawdzenia, czy jego syn otrzymał niezbędne leczenie. Załączył wyniki różnych badań krwi wykonanych u L.M. w latach 2000–2005, zamierzając udowodnić, że jego syn nie chorował w latach poprzedzających jego przyjęcie do Szpitala Powiatowego w Sybinie. Dnia 30 maja 2006 r. Prokuratura Sądu Rejonowego w Sybinie wysłała wniosek o opinię sądową do Zakładu Medycyny Sądowej w Sybinie. Dnia 18 sierpnia 2006 r. Zakład Medycyny Sądowej w Sybinie odpowiedział, że nie może sporządzić takiej opinii, ponieważ jego ordynator przeprowadził już sekcję zwłok w tej samej sprawie. W związku z tym, 25 sierpnia 2006 r., wniosek został wysłany do Instytutu Medycyny Sądowej w Klużu-Napoce. Dnia 20 grudnia 2006 r. opinia sądowa została dołączona do akt sprawy, a 4 stycznia 2007 r. udostępniona skarżącemu. Raport stwierdzał, że nie przestrzegano praktyki szpitalnej, ponieważ pacjent powinien być – biorąc pod uwagę rozpoznanie – przyjęty na oddział gastroenterologii. Niemniej jednak wniosek brzmiał, że leczenie otrzymane przez L.M. było odpowiednie i poprawne oraz nie było żadnych oznak błędu medycznego.

Dnia 18 stycznia 2007 r. skarżący wniósł zastrzeżenia do raportu i zwrócił się o jego ponowną analizę przez Narodowy Instytut Medycyny Sądowej im. Miny Minovici w Bukareszcie. Dnia 24 stycznia 2007 r. zastrzeżenia skarżącego do opinii sądowej zostały odrzucone przez prokuratora, który zezwolił jedynie na przesłanie jej do Narodowego Instytutu Medycyny Sądowej im. Miny Minovici w celu zatwierdzenia. Dnia 4 kwietnia 2007 r., w jednej stronie liście, Narodowy Instytut Medycyny Sądowej im. Miny Minovici zatwierdził raport sporządzony przez Instytut Medycyny Sądowej w Klużu-Napoce. Dnia 11 kwietnia 2007 r., w krótko sformułowanej decyzji opartej na opinii biegłego lekarza sądowego, Prokuratura Sądu Rejonowego w Sybinie zdecydowała o nie wszczynaniu postępowania karnego przeciwko dwóm lekarzom, ponieważ nie stwierdzono błędów medycznych. Ta decyzja została utrzymana w mocy 13 czerwca 2007 r. przez naczelnego prokuratora tej samej prokuratury. Skarga skarżącego na te dwie decyzje została uwzględniona przez Sąd Rejonowy w Timișoarze 16 kwietnia 2008 r. Sąd zadecydował o odesłaniu sprawy do prokuratora w celu wszczęcia postępowania karnego przeciwko dwóm lekarzom. Sąd zauważył, że decyzje prokuratorów opierały się wyłącznie na zeznaniach dwóch lekarzy i na opinii sądowej oraz uznał, że śledczy w sprawie muszą wyjaśnić, czy stan zdrowia pacjenta wymagał jego przyjęcia na oddział gastroenterologii i czy leczenie na tym oddziale mogło wpłynąć na przebieg choroby ofiary. Sąd zarządził, aby na takie pytania odpowiedziano droga dokładniejszego śledztwa, zbierając zeznania od lekarzy specjalizujących się w gastroenterologii, a także od innych pracowników szpitala. Ponadto sąd poprosił prokuratorów o wyjaśnienie, poprzez zeznania świadków i konfrontacje, jaka była praktyka szpitala w przypadkach krwawienia z przewodu pokarmowego i czy dwaj lekarze przestrzegali tej praktyki. Wyrok stał się prawomocny 10 października 2008 r., gdy skarga kasacyjna dwóch lekarzy została odrzucona przez Sąd Okręgowy w Timiș.

Dnia 20 marca 2009 r. śledztwo zostało wznowione przesłuchaniem dr P.P.J., gastroenterologa zatrudnionego w Szpitalu Powiatowym w Sybinie, a 23 marca 2009 r. dr F.A., który przeprowadził endoskopię u L.M. Dnia 25 marca 2009 r. C.C.R. i A.M., dwaj lekarze objęci śledztwem, zostali przesłuchani po raz drugi. Dnia 27 marca 2009 r. Prokuratura Sądu Rejonowego w Sybinie ponownie stwierdziła brak winy w działaniach dwóch lekarzy. Decyzja ta została zakomunikowana skarżącemu 26 maja 2009 r. Dnia 18 czerwca 2009 r. skarga skarżącego na tę decyzję została odrzucona jako bezzasadna przez naczelnego prokuratora tej samej prokuratury. Skarżący złożył pozew przeciwko tym decyzjom do sądu. Dnia 7 czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy w Timișoarze uwzględnił skargę skarżącego i zarządził wznowienie postępowania karnego, uznając, że pytania zadane w wyroku z 16 kwietnia 2008 r. nadal nie zostały odpowiedziane. Sąd uznał, że mając na uwadze powagę sprawy, która obejmowała śmierć człowieka, śledztwo powinno być bardziej szczegółowe, a zarzuty skarżącego powinny być bardziej dokładnie sprawdzone. Konkretnie sąd zauważył, że skarżący utrzymywał, między innymi, że L.M. był zdrowy i nigdy wcześniej nie był hospitalizowany oraz że wystąpiły opóźnienia w podaniu konkretnego leku i w wykonywaniu transfuzji krwi. Jednakże raporty medyczne stwierdzały, że zmarły cierpiał na wrzody i marskość. Sąd uznał również, że nawet jeśli można by zaakceptować, że w takich stanach mogą wystąpić szybkie zmiany, trudno było uwierzyć, że ofiara nie miała wcześniejszych objawów i nie była pod nadzorem pracowników służby zdrowia przed 22 sierpnia 2005 r. W powyższym świetle sąd dodatkowo zwrócił się do prokuratorów o złożenie zeznań przez lekarza rodzinnego i zebranie dowodów dotyczących stanu zdrowia ofiary przed przyjęciem do Szpitala Powiatowego w Sybinie.

Dnia 24 grudnia 2010 r. śledztwo zostało wznowione wraz z wysłaniem listu do policji w Sybinie, w którym prokurator poprosił o pomoc w uzyskaniu zeznania od lekarza rodzinnego ofiary, a także kopii wszelkich dokumentów medycznych, jakie ona może posiadać dotyczących stanu zdrowia ofiary przed przyjęciem do szpitala 21 sierpnia 2005 r. W styczniu 2011 r. lekarz rodzinny, M.L.I., złożyła zeznania na policji. Przypomniała, że podczas badania w grudniu 2004 r. u L.M. wystąpiły oznaki niewydolności wątroby i zaleciła różne badania. Badania wróciły z wynikami nieznacznie powyżej normy, więc poradziła mu wizytę u gastroenterologa. Dr F.A. został ponownie przesłuchany 27 stycznia 2011 r. Dwaj lekarze, którzy pełnili dyżur w momencie przyjęcia L.M., zostali przesłuchani w lutym 2011 r. Nie pamiętali żadnych istotnych szczegółów dotyczących sprawy. Dnia 25 lipca 2011 r. Prokuratura Sądu Rejonowego w Sybinie, uznając za ustalone, że skarżący cierpiał na marskość na długo przed sierpniem 2005 r. i że nic nie można było zrobić, aby uratować mu życie, zdecydowała nie wnosić oskarżenia karnego przeciwko dwóm podejrzanym na podstawie, że nie popełnili oni żadnego czynu zabronionego. Skarga skarżącego na tę decyzję została odrzucona jako bezzasadna przez naczelnego prokuratora tej samej prokuratury 23 sierpnia 2011 r. Skarga skarżącego na decyzje prokuratorów z 25 lipca i 23 sierpnia 2011 r. została uwzględniona przez Sąd Rejonowy w Timișoarze 21 grudnia 2011 r. Sąd uznał, że wszystkie fakty nadal nie zostały wyjaśnione przez śledztwo i ponownie zarządził wznowienie postępowania karnego. Ponownie wydano konkretne instrukcje prokuratorom. Sąd zauważył, że w celu zachowania równości broni i zagwarantowania sprawiedliwego procesu skarżący powinien być konsultowany co do świadków do przesłuchania i powinien mieć możliwość powołania lekarzy własnego wyboru jako świadków. Sąd ponownie podkreślił instrukcje zawarte w swoich poprzednich wyrokach w sprawie, które – jego zdaniem – nie zostały wykonane przez prokuratora. Wreszcie sąd zarządził prokuratorowi przeprowadzenie szybszego śledztwa, mając na uwadze, że minęło dużo czasu od złożenia skargi przez skarżącego i że dochodzenie było do tego momentu całkowicie nieskuteczne.

Śledztwo zostało wznowione 21 lutego 2012 r. Dnia 27 lutego 2012 r. prokurator zebrał zeznanie od skarżącego. Oświadczył on, że nie zna nazwisk ani adresów personelu medycznego pełniącego dyżur w momencie zdarzenia. Ponadto zwrócił się o konfrontację z dwoma lekarzami objętymi śledztwem. Dnia 29 lutego 2012 r. prokurator zwrócił się do Szpitala Powiatowego w Sybinie o listę pracowników pełniących dyżur w dwóch dniach pobytu L.M. w szpitalu. Dnia 21 marca 2012 r. szpital odpowiedział, że nie posiada już list dyżurów, ponieważ tego typu dokumenty były przechowywane tylko przez trzy lata. Dnia 4 kwietnia 2012 r. dwóch lekarzy specjalizujących się w gastroenterologii, powołanych jako świadkowie przez skarżącego, złożyło zeznania przed prokuratorem, że rozpoznanie i leczenie zastosowane przez dr C.C.R. i dr A.M. były w okolicznościach poprawne. Zauważyli, że jedyny lek zdolny do usunięcia krwi z żołądka w celu przygotowania pacjenta do endoskopii we właściwych warunkach nie był wówczas dostępny w Rumunii. Konfrontacja między C.C.R., A.M. a skarżącym odbyła się 3 maja 2012 r. Między 11 a 20 kwietnia 2012 r. prokurator zebrał zeznania od kilku pracowników Szpitala Powiatowego w Sybinie. Wszyscy zadeklarowali, że nie pamiętają niczego o pacjencie L.M. Decyzją wydaną 8 czerwca 2012 r. Prokuratura Sądu Rejonowego w Sybinie zakończyła śledztwo karne, nie znajdując winy w działaniach dwóch lekarzy. Prokurator zauważył, że zgodnie z praktyką szpitalną pacjent powinien być przyjęty na oddział gastroenterologii, ale nie było to możliwe, ponieważ oddział nie miał windy dla łóżek na kółkach. Jednakże prokurator zauważył, że wszystkie raporty medyczne sporządzone w sprawie wniosły o tym, że rozpoznanie pacjenta było poprawne i że otrzymał on odpowiednie leczenie. Ten wniosek został również potwierdzony przez dwóch specjalistów powołanych jako świadkowie przez skarżącego. Prokurator stwierdził, że endoskopia wykonana przed śmiercią pacjenta była utrudniona z powodu braku w kraju leku potrzebnego do oczyszczenia żołądka pacjenta z krwi. W odniesieniu do skargi skarżącego dotyczącej nieudzielenia przez lekarzy transfuzji krwi, prokurator uznał, że śmierć pacjenta została spowodowana nie tylko anemią, ale także niewydolnością wątroby. Decyzja prokuratora została utrzymana w mocy 16 lipca 2012 r. przez naczelnego prokuratora Prokuratury Sądu Rejonowego w Sybinie. Skarga skarżącego na te dwie decyzje została odrzucona z mocy prawomocnej 19 listopada 2012 r. przez Sąd Rejonowy w Timișoarze. Sąd, szeroko cytując decyzję prokuratora z 8 czerwca 2012 r., uznał, że śledztwo poprawnie doprowadziło do wniosku, że nie ma dowodu winy dwóch lekarzy.

Dnia 19 października 2005 r. skarżący i jego żona złożyli skargę dyscyplinarną przeciwko dr C.C.R. i dr A.M. Komisja dyscyplinarna Okręgowej Izby Lekarskiej w Sybinie wszczęła śledztwo w sprawie śmierci pacjenta, zbierając dokumenty z dokumentacji medycznej pacjenta i zbierając zeznania od lekarzy, którzy go leczyli. Wydała swoją decyzję 27 lutego 2006 r., orzekając, że nie popełniono błędów medycznych. Skarżący wniósł zastrzeżenia do wniosków komisji i jego odwołanie zostało zbadane przez wyższą komisję dyscyplinarną Krajowej Izby Lekarskiej. Na podstawie przedstawionych dowodów, 7 grudnia 2006 r. Krajowa Izba Lekarska umorzyła postępowanie dyscyplinarne przeciwko dr C.C.R. i dr A.M. Opierając się na dokumentach medycznych w aktach i na opinii profesora uniwersyteckiego, organ uznał, że ustalono, że nie popełniono błędów medycznych. Skarżący i jego żona wnieśli powództwo o uchylenie decyzji podjętej 7 grudnia 2006 r., wskazując na nieudzielenie przez dwóch lekarzy odpowiedniego leczenia ich synowi. Dnia 5 czerwca 2007 r. Sąd Rejonowy w Sybinie oddalił powództwo jako bezzasadne i utrzymał w mocy decyzję Krajowej Izby Lekarskiej. Odwołanie skarżącego od tego wyroku zostało uwzględnione przez Sąd Apelacyjny w Braszowie 26 lutego 2008 r. Sprawa została odesłana do Sądu Rejonowego w Braszowie do ponownego rozpoznania, ponieważ sąd niższej instancji nie zbadał żadnych dowodów innych niż dokumenty w aktach, które były jedyną podstawą jego decyzji. Dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Braszowie odnotował fakt, że skarżący i jego żona nie życzą już kontynuować postępowania i zamknął sprawę.


Skarżący urodził się w 1989 roku i mieszka w Krestcach, w obwodzie nowogrodzkim. W nieokreślonym dniu skarżący został oskarżony o kradzież. 16 grudnia 2003 r. sprawa została zakończona, a postępowanie karne umorzone. 28 lipca 2004 r. skarżący został aresztowany na podstawie podejrzenia popełnienia morderstwa. W chwili aresztowania skarżący miał 15 lat. 29 lipca 2004 r. Sąd Rejonowy w Krestcach w obwodzie nowogrodzkim autoryzował tymczasowe aresztowanie skarżącego, stwierdzając następująco:
„Po wysłuchaniu stron postępowania i zbadaniu materiałów [sąd] ustalił, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że [skarżący] popełnił przestępstwo. Pozostali uczestnicy przestępstwa przyznali się i obciążali [skarżącego].
Biorąc pod uwagę, że [skarżący] był wcześniej oskarżany o przestępstwa, że jest podejrzany o popełnienie poważnego przestępstwa, niemożliwe jest zastosowanie łagodniejszego środka zapobiegawczego”. W nieokreślonym dniu skarżący został oskarżony o spisek w celu popełnienia rozboju. 27 września 2004 r. Sąd Miejski w Nowogrodzie przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego do 8 listopada 2004 r., stwierdzając następująco:
„Mając na uwadze charakter [skarżącego] oraz powagę zarzutów przeciwko niemu, sąd uważa, że nie jest możliwe uchylenie lub zastąpienie wcześniej zastosowanego środka zapobiegawczego, ponieważ [skarżący] może utrudniać ustalenie prawdy lub uciec”. 4 listopada 2004 r. Sąd Miejski przedłużył aresztowanie skarżącego do 8 stycznia 2005 r. Sąd powtórzył słowo w słowo swoje wcześniejsze uzasadnienie. 7 grudnia 2004 r. śledczy umorzył zarzuty morderstwa przeciwko skarżącemu z powodu braku znamion czynu zabronionego. Ponadto przekwalifikował zarzut przeciwko skarżącemu na rozbój popełniony przez grupę osób. 30 grudnia 2004 r. Sąd Miejski przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego do 28 stycznia 2005 r. Sąd stwierdził następująco:
„Biorąc pod uwagę powagę zarzutów, charakter [skarżącego] oraz negatywne opinie, sąd nie dostrzega podstaw do zmiany wcześniej zastosowanego środka zapobiegawczego lub zwolnienia [skarżącego]”. 25 stycznia 2005 r. Sąd Obwodowy w Nowogrodzie utrzymał w mocy decyzję z 30 grudnia 2004 r. na skutek odwołania, stwierdzając, że w świetle powagi zarzutów skarżący może utrudniać ustalenie prawdy, uciec lub ponownie popełnić przestępstwo. 14 lutego 2005 r. Sąd Obwodowy wyznaczył wstępną rozprawę w sprawie skarżącego na 24 lutego 2005 r. Sąd orzekł również, że skarżący powinien być aresztowany do czasu procesu. 28 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy powyższą decyzję na skutek odwołania. 20 lipca 2005 r. Sąd Obwodowy przełożył wstępną rozprawę w sprawie skarżącego na 4 sierpnia 2005 r. Skarżący i jego adwokat byli obecni. Adwokat wnosił o zwolnienie skarżącego pod opiekę matki do czasu procesu. Sąd oddalił wniosek i przedłużył aresztowanie skarżącego do 27 października 2005 r., stwierdzając, że „środek zapobiegawczy wcześniej zastosowany wobec [skarżącego] powinien pozostać niezmieniony”. Zarówno skarżący, jak i jego adwokat odwołali się. 21 września 2005 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy decyzję z 20 lipca 2005 r. na skutek odwołania. Sąd zdecydował o rozpoznaniu sprawy w nieobecności skarżącego, stwierdzając, że skarżący uczestniczył w rozprawie 20 lipca 2005 r. i miał możliwość wypowiedzenia się. Adwokat skarżącego i prokurator byli obecni i zgłosili wnioski do sądu. W zakresie przedłużenia aresztowania skarżącego sąd orzekł, że okoliczności leżące u podstaw tymczasowego aresztowania skarżącego nadal istnieją. W związku z tym sąd zauważył następująco:
„Z materiałów sprawy wynika, że [skarżący] wcześniej popełnił inne przestępstwo, że nie uczęszczał na zajęcia w szkole i wykazywał zachowanie aspołeczne. Nie nocował w domu i przez dłuższy czas nie mieszkał z matką. Jego matka nie mogła kontrolować jego zachowania; nie poświęcała należytej uwagi jego wychowaniu i nie miała na niego wpływu. Zwolnienie [skarżącego] pod opiekę matki... nie zapewniłoby jego właściwego zachowania w oczekiwaniu na proces”. 17 października 2005 r. Sąd Obwodowy przedłużył aresztowanie skarżącego i dwóch innych oskarżonych do 27 stycznia 2006 r. Sąd stwierdził:
„Oskarżeni są oskarżeni o szczególnie poważne przestępstwa; okoliczności ich tymczasowego aresztowania nie uległy zmianie. Sąd nie dostrzega okoliczności, które pozwoliłyby na zastosowanie łagodniejszego środka zapobiegawczego, w tym zwolnienia [skarżącego] pod opiekę matki”. 15 grudnia 2005 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy decyzję z 17 października 2005 r. na skutek odwołania. 24 stycznia 2006 r. Sąd Obwodowy przedłużył aresztowanie skarżącego i dwóch innych oskarżonych do 27 kwietnia 2006 r. Sąd powtórzył słowo w słowo swoje uzasadnienie z 17 października 2005 r. 13 lutego 2006 r. Sąd Obwodowy uznał skarżącego za winnego rozboju i skazał go na cztery i pół roku więzienia. 27 września 2006 r. Sąd Najwyższy Rosji utrzymał w istocie wyrok skazujący skarżącego na skutek odwołania. 2 sierpnia 2007 r. Sąd Rejonowy w Newlu w obwodzie pskowskim zwolnił skarżącego warunkowo przedterminowo.


Wnioskodawca urodził się w 1962 roku i mieszka w Szwecji. Przybył do Szwecji 16 listopada 2009 roku i złożył wniosek o azyl polityczny. 19 lutego 2010 roku ustanowiony dla wnioskodawcy pełnomocnik złożył pisemne wyjaśnienia do Urzędu ds. Migracji (Migrationsverket), w których rozwinął uzasadnienie wniosku wnioskodawcy o azyl polityczny. 24 marca 2010 roku Urząd ds. Migracji przeprowadził z wnioskodawcą rozmowę ustną w obecności jego pełnomocnika i tłumacza. Wnioskodawca złożył oświadczenie z 15 marca 2010 roku wystawione przez pastora w Szwecji, poświadczające, że wnioskodawca jest członkiem jego wspólnoty od grudnia 2009 roku i został ochrzczony. Urzędnik Urzędu ds. Migracji rozpoczął więc rozmowę od pytania o tę sprawę. Wnioskodawca odpowiedział, że jest to sprawa prywatna „w [jego] sercu”, dodając: „Nie ma to z tym nic wspólnego, ale jeśli chcesz zadawać pytania, możesz. Wszystkie problemy w moim kraju ojczystym są spowodowane przez islam wchodzący do Iranu...”. Urzędnik Urzędu ds. Migracji wyjaśnił, że powodem, dla którego pytał o to, było to, że zinterpretował zaświadczenie tak, jakby wnioskodawca powoływał się na swoje nawrócenie jako podstawę azylu. Wnioskodawca oświadczył: „nie, nie jest to coś, na co chcę się powoływać. To sprawa prywatna”. Urzędnik Urzędu ds. Migracji zaproponował wtedy przerwę w rozmowie, aby wnioskodawca i jego pełnomocnik mogli się naradzić. Po dziesięciominutowej przerwie pełnomocnik oświadczył: „wnioskodawca chce podkreślić, że nie zmienił religii w celu zwiększenia szans na uzyskanie zezwolenia na pobyt, ale z przekonania osobistego”. Na pytanie, kiedy nawrócił się, wnioskodawca odpowiedział, że stało się to po jego przyjeździe do szwedzkiego miasta X, gdzie nie było wielu Irańczyków. Poznał osobę, która chodziła do kościoła cztery razy w tygodniu. Ta osoba wiedziała, że wnioskodawca nienawidzi islamu. Wnioskodawca kontynuował: „nie traktuję chrześcijaństwa jako religii”. Gdy zapytano, dlaczego tak jest, wnioskodawca odpowiedział: „gdyby traktować je jako religię, byłoby takie jak islam, ale chrześcijaństwo dotyczy rodzaju miłości, jaką ma się do Boga”. Wyjaśnił, że uczęszczał na spotkania wspólnoty od dwóch do czterech razy w tygodniu i że czytał Biblię. Wnioskodawca podał przykłady cudów i proroctw z Biblii, które przyciągnęły go do chrześcijaństwa. Urzędnik Urzędu ds. Migracji zapytał, dlaczego, jeśli wnioskodawca nie chciał powoływać się na swoje nawrócenie jako podstawę azylu, złożył jednak zaświadczenie od pastora, na co wnioskodawca odpowiedział: „Nie wiem. Nigdy o to nie prosiłem i nawet nie rozważałem jego złożenia, ale wy tego chcieliście. Dali takie zaświadczenie wszystkim nawróconym”. Reszta rozmowy dotyczyła politycznej przeszłości wnioskodawcy. Wnioskodawca wyjaśnił, że w Iranie pracował z osobami powiązanymi z różnymi uniwersytetami, które były znane z oporu wobec reżimu. Głównie pracował nad tworzeniem i publikowaniem stron internetowych. On i jedna z innych osób zostali aresztowani w kwietniu 2007 roku. Został zwolniony po 24 godzinach, a następnie hospitalizowany przez dziesięć dni z powodu wysokiego ciśnienia krwi. Przed wyborami 12 czerwca 2009 roku wnioskodawca współpracował z Zielonym Ruchem, który popierał Musawiego na stanowisko prezydenta, rozpowszechniając ich przesłanie za pośrednictwem Internetu. Dzień przed wyborami on i jego przyjaciele zostali aresztowani, przesłuchani i zatrzymani na noc w lokalu wyborczym. Po wyborach wnioskodawca uczestniczył w demonstracjach i innych działaniach. Został ponownie aresztowany we wrześniu 2009 roku i uwięziony na dwadzieścia dni. W więzieniu był źle traktowany. W październiku 2009 roku został doprowadzony przed Rewolucyjny Sąd, który zwolnił go po dniu pod warunkiem, że będzie współpracował z władzami i szpiegował swoich przyjaciół. Wyraził zgodę na żądania i dał swoje lokale biznesowe jako gwarancję. Zapewnił ich również, że nie będzie uczestniczyć w żadnych demonstracjach i że będzie stawiał się na ich wezwania. Po zwolnieniu w parku odkrył, że jego lokale biznesowe zostały przeszukane. Przechowywał tam materiały politycznie wrażliwe, które władze musiały zauważyć, a jego paszport i inne dokumenty zaginęły. Następnie wnioskodawca został wezwany do stawienia się 2 listopada 2009 roku przed Rewolucyjny Sąd. Skontaktował się z przyjacielem, który z kolei uzyskał pomoc przemytnika, aby umożliwić mu opuszczenie kraju. Wnioskodawca złożył wezwanie z Rewolucyjnego Sądu z dnia 21 października 2009 roku stwierdzające, że powinien stawić się w więzieniu Ewin w Teheranie 2 listopada 2009 roku. Rozmowa przed Urzędem ds. Migracji trwała około dwóch godzin, a protokół został następnie wysłany do wnioskodawcy i jego pełnomocnika za uwagami. Pełnomocnik zauważył, że wnioskodawca nie przeczytał zaświadczenia od pastora wspólnoty przed rozmową, ponieważ nie zostało ono przetłumaczone, i że wnioskodawca zamierza złożyć formalny certyfikat chrztu. 29 kwietnia 2010 roku Urząd ds. Migracji odrzucił wniosek wnioskodawcy o azyl. We wstępie stwierdził, że chociaż wnioskodawca nie udowodnił swojej tożsamości ani obywatelstwa, wykazał ich prawdopodobieństwo. Co do wniosku o azyl polityczny, Urząd ds. Migracji uznał, że udział w demonstracjach lub przynależność do Zielonego Ruchu nie mogą same z siebie powodować ryzyka prześladowań, złego traktowania lub kary przy jego powrocie do Iranu. Urząd ds. Migracji zauważył, że wnioskodawca zmienił swoją relację w niektórych częściach podczas postępowania, a w szczególności zmienił swoje zeznania dotyczące liczby aresztowań. Ponadto nie był w stanie podać nazwy parku, w którym został zwolniony w październiku 2009 roku. W ten sposób Urząd ds. Migracji znalazł powód, by kwestionować, czy w ogóle został aresztowany. Urząd ds. Migracji uznał dalej, że działalność polityczna wnioskodawcy była ograniczona. Po przesłuchaniu w 2007 roku i aż do wyborów w 2009 roku był w stanie kontynuować pracę ze stronami internetowymi zawierającymi materiały krytyczne, mimo że, według wnioskodawcy, władze już w tamtym czasie były świadome jego działalności. Z tych powodów Urząd ds. Migracji uznał, że wnioskodawca nie mógł być interesować władz ze względu na swoją działalność lub materiały, które posiadał. Co do nawrócenia wnioskodawcy na chrześcijaństwo, Urząd ds. Migracji zauważył, że nawrócenie i chrzest nie miały miejsca w Kościele Szwecji i że wnioskodawca nie złożył żadnego dowodu chrztu. Zaświadczenie od pastora wspólnoty mogło być traktowane jedynie jako prośba do Urzędu ds. Migracji o przyznanie wnioskodawcy azylu. Wnioskodawca początkowo nie chciał powoływać się na swoje nawrócenie jako podstawę azylu i oświadczył, że jego nowa wiara jest sprawą prywatną. Uprawianie wiary w prywatności nie zostało uznane za wiarygodny powód, by sądzić, że ryzykowałby prześladowania po powrocie. W konkluzji Urząd ds. Migracji uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że potrzebuje ochrony w Szwecji. Wnioskodawca odwołał się do Sądu ds. Migracji (Migrationsdomstolen), podtrzymując swoje roszczenia i powołując się zarówno na polityczne, jak i religijne podstawy azylu. Co do ostatnich, złożył certyfikat chrztu z 31 stycznia 2010 roku. Zareagował na decyzję Urzędu ds. Migracji, która w jego opinii sugerowała, że nawrócenie w „wolnym kościele” ma mniejsze znaczenie niż gdyby miało miejsce w Kościele Szwecji. Wyjaśnił, że powodem, dla którego początkowo nie chciał powoływać się na swoje nawrócenie, było to, że nie chciał trywializować powagi swoich przekonań. 16 lutego 2011 roku Sąd ds. Migracji przeprowadził rozprawę ustną w obecności wnioskodawcy, jego pełnomocnika, tłumacza i przedstawiciela Urzędu ds. Migracji. Urząd ds. Migracji nie kwestionował faktu, że wnioskodawca w tamtym czasie wyznawał wiarę chrześcijańską, ale uznał, że to samo w sobie nie wystarcza, by uznać go za osobę potrzebującą ochrony. Powołał się na operacyjną notę wytycznych brytyjskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z stycznia 2009 roku. Wnioskodawca oświadczył, że nie chce powoływać się na swoje nawrócenie jako powód azylu, ale uważa to za coś osobistego. Dodał, że „spowodowałoby to jednak oczywiście problemy [mu] po powrocie”. W odniesieniu do swojej politycznej przeszłości wyjaśnił, między innymi, że miał kontakt z ruchem studenckim i całkiem sporo studentów i pomagał im w ich stronach domowych. Jego komputer został zabrany z jego lokali biznesowych, gdy był w więzieniu. Materiały krytyczne wobec reżimu były przechowywane na jego komputerze. Chociaż osobiście nie krytykował reżimu, prezydenta Ahmadineżada ani najwyższych przywódców, wnioskodawca odwiedzał niektóre strony internetowe i otrzymywał kreskówki pocztą e-mail. Dlatego w jego opinii było wystarczająco dużo dowodów, by udowodnić, że jest przeciwnikiem systemu. Było to w dużej mierze to samo, co materiały, które miał na swoim komputerze w 2007 roku. Wezwanie do stawienia się przed Rewolucyjnym Sądem 2 listopada 2009 roku zostało również złożone do Sądu ds. Migracji. Wnioskodawca wyjaśnił, że wezwanie zostało doręczone do jego domu i że jego siostra przyniosła mu je. Zostawił wezwanie u przyjaciela, gdy wyjeżdżał z Iranu. Następnie wspomniany przyjaciel wysłał je do innego przyjaciela, który jechał na Ukrainę i który zadbał o to, by wezwanie zostało wysłane do wnioskodawcy w Szwecji. Nie był ponownie wzywany, a jego rodzina nie była celem ataków. Mogło się jednak stać coś, czego jego rodzina nie chciała go obarczać. 9 marca 2011 roku Sąd ds. Migracji odrzucił odwołanie. Stwierdził, że wnioskodawca nie powołuje się już na swoje poglądy religijne jako podstawę prześladowań i nie odniósł się dalej do tej kwestii w swoich wnioskach. Sąd ds. Migracji uznał, że relacja wnioskodawcy popierająca jego wniosek o azyl polityczny była spójna i wiarygodna w najważniejszych punktach. Uznał, że niejasności wskazane przez Urząd ds. Migracji zostały zadowalająco wyjaśnione. Jednakże, co do wezwania do stawienia się przed Rewolucyjnym Sądem, Sąd ds. Migracji uznał, niezależnie od autentyczności dokumentu, że nie może ono samo w sobie uzasadnić potrzeby ochrony. Sąd ds. Migracji wskazał w tym względzie, że dokument był jedynie wezwaniem i nie podano powodu, dla którego wnioskodawca powinien stawić się w więzieniu Ewin. Ponadto informacje dotyczące działalności politycznej wnioskodawcy były ogólnie rzecz biorąc mgliste i pozbawione szczegółów. Wnioskodawca oświadczył tylko, że uczestniczył w kampanii opozycji przed wyborami w 2009 roku, dołączając do demonstracji i mając kontakt z ruchem studenckim i studentami, aby pomagać im w ich stronach internetowych. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że materiały, które posiadał, gdy był przesłuchiwany w 2007 roku, nie różniły się od materiałów, które miał w 2009 roku. Te okoliczności, wraz z faktem, że nie był ponownie wzywany przed Rewolucyjny Sąd po listopadzie 2009 roku i że jego rodzina nie była atakowana, sprawiły, że Sąd ds. Migracji wątpił, aby jego działalność polityczna miała taki charakter i zakres, który skutkowałby twierdzonymi konsekwencjami. Sąd ds. Migracji uznał, że wnioskodawca przesadził z ważnością swojej działalności politycznej i jej konsekwencjami, a tym samym zainteresowaniem władz nim. Z tych powodów uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że irańskie władze mają w nim szczególne zainteresowanie i że dlatego potrzebuje ochrony. 30 marca i 19 kwietnia 2011 roku wnioskodawca zwrócił się o zgodę na odwołanie się do Sądu Apelacyjnego ds. Migracji (Migrationsöverdomstolen). Podtrzymał swoją potrzebę azylu politycznego. Zarzucił również, że przed Sądem ds. Migracji powoływał się na swoje nawrócenie. Twierdził, że ta ostatnia kwestia była dla niego wrażliwa, że uważał ją za sprawę prywatną i że nie chciał plamić powagi swojego przekonania. To był powód, dla którego, w odpowiedzi na bezpośrednie pytanie Sądu ds. Migracji, oświadczył, że nie powołuje się już na swoje nawrócenie jako podstawę azylu. Po rozprawie ustnej przed Sądem ds. Migracji stał się członkiem innej wspólnoty chrześcijańskiej i wziął udział w ceremonii inicjacyjnej transmitowanej w Internecie. Jego obawa, że jego nawrócenie stało się znane irańskim władzom, wzrosła więc. Dołączył list z 13 kwietnia 2011 roku od swojej nowej wspólnoty, który potwierdzał jego wyjaśnienie. W szczególności stwierdzono, że wnioskodawca nawrócił się krótko po przyjeździe do Szwecji, że wykazał uczciwym zamiarem i zainteresowaniem chęć dowiedzenia się więcej o chrześcijaństwie oraz że uczestniczył w nabożeństwach kościelnych, spotkaniach modlitewnych i działaniach społecznych. Stwierdzono również, że stał się członkiem wspólnoty w lutym 2011 roku i że jego przekonania chrześcijańskie nie są już prywatne, ponieważ nabożeństwa, w których uczestniczył, były transmitowane w Internecie. 8 czerwca 2011 roku Sąd Apelacyjny ds. Migracji odmówił wnioskodawcy zgody na odwołanie. Decyzja o wydaleniu stała się więc wykonalna. 6 lipca 2011 roku wnioskodawca zwrócił się do Urzędu ds. Migracji o wstrzymanie wykonania wydalenia i ponowne rozpatrzenie poprzedniej decyzji w świetle nowych okoliczności. Oświadczył, między innymi, że akt nawrócenia z islamu na inną religię jest tabu i karany śmiercią w Iranie. Wnioskodawca złożył wspomniany list z 13 kwietnia 2011 roku od swojej nowej wspólnoty. 13 września 2011 roku Urząd ds. Migracji odmówił ponownego zbadania wniosku wnioskodawcy o azyl opartego na jego nawróceniu. Urząd ds. Migracji zauważył, że w pierwotnym postępowaniu azylowym wnioskodawca oświadczył, że został ochrzczony i nawrócił się na chrześcijaństwo. Oświadczył również, że jego nawrócenie jest sprawą osobistą, której nie chce wykorzystywać jako podstawy azylu. Urząd ds. Migracji uznał za godne uwagi, że wnioskodawca teraz podnosi kwestię nawrócenia, gdy miał szansę rozwinąć ją podczas rozprawy ustnej przed Sądem ds. Migracji, ale zrezygnował z tego. W ten sposób doszedł do wniosku, że nawrócenie wnioskodawcy nie może być uznane za nową okoliczność, co było warunkiem wstępnym dla Urzędu ds. Migracji do ponownego zbadania wniosku. Wnioskodawca odwołał się od decyzji do Sądu ds. Migracji, podtrzymując swoje roszczenia. Twierdził, że skoro wcześniej nie powoływał się na swoje nawrócenie, powinno być ono uznane za nową okoliczność. 6 października 2011 roku Sąd ds. Migracji odrzucił odwołanie. Stwierdził, że władze były już świadome nawrócenia wnioskodawcy w pierwotnym postępowaniu prowadzącym do decyzji o jego wydaleniu. Dlatego nawrócenie nie mogło być uznane za „nową okoliczność”. Fakt, że wnioskodawca wcześniej zdecydował nie powoływać się na swoje nawrócenie jako podstawę azylu, nie zmienił oceny sądu w tym zakresie. Wniosek wnioskodawcy o zgodę na odwołanie został odrzucony przez Sąd Apelacyjny ds. Migracji 22 listopada 2011 roku. Ponieważ na mocy rozdziału 12, paragrafu 22 Ustawy o cudzoziemcach ważność decyzji o deportacji wygasa cztery lata po dacie, w której stała się ona prawomocna, w niniejszej sprawie sporna deportacja wygasła 8 czerwca 2015 roku.