Skarżący urodził się w 1978 roku i mieszka w Kownie. 6 lutego 2004 r. Skarżący został poinformowany przez Służbę Śledczą Przestępczości Finansowej, że wszczęto przeciwko niemu śledztwo karne w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa w zorganizowanej grupie (art. 25 § 3 i 182 § 2 Kodeksu Karnego z 2000 r.). Podejrzewano, że od października 2001 r. do maja 2002 r. Skarżący i jego wspólnicy, wykorzystując spółki założone lub przejęte w tym celu, kupowali duże ilości ryb od osób nieokreślonych bez płacenia podatku od towarów i usług (VAT), fałszowali dokumenty płatnicze, aby wykazać, że należny VAT został zapłacony, a następnie sprzedawali ryby innej spółce za cenę zawierającą należny VAT – tym samym przywłaszczając sobie kwotę równą wspomnianemu podatkowi. Podejrzewano, że w ten sposób Skarżący i jego wspólnicy przywłaszczyli sobie 261 854,65 litów litewskich (LTL, około 75 838 euro (EUR)), które powinny zostać wpłacone do budżetu państwa jako VAT. Tego samego dnia Skarżącemu zabroniono wyjazdu za granicę lub opuszczania domu bez zgody organów śledczych (środek zapobiegawczy – pisemne zobowiązanie do niewyjazdu). 6 maja 2004 r. prokurator wniósł akt oskarżenia przeciwko Skarżącemu i jego wspólnikom. Skarżącemu postawiono zarzuty popełnienia kilku czynów oszustwa i fałszowania dokumentów w zorganizowanej grupie (na podstawie art. 25 § 3, 182 § 2 i 300 § 2 Kodeksu Karnego z 2000 r.). W akcie oskarżenia zaznaczono, że Skarżący przyznał się do winy i współpracował z organami śledczymi. 3 lutego 2005 r. Sąd Okręgowy w Kownie uznał Skarżącego za winnego wszystkich zarzutów i nakazał mu zapłatę grzywny w wysokości 18 750 LTL (5430 EUR). 3 lutego 2006 r. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok sądu okręgowego. Uniewinnił Skarżącego od zarzutu oszustwa, ale utrzymał w mocy wyrok skazujący za fałszowanie dokumentów, wymierzając mu karę dwóch lat pozbawienia wolności. Wyrok został zawieszony na dwa lata, podczas których nałożono na Skarżącego nakaz (įpareigojimas): zabroniono mu opuszczania domu na okres dłuższy niż siedem dni z rzędu bez zgody instytucji nadzorczej (dalej, „kara za fałszowanie dokumentów”). Skarżący zaczął stosować się do nałożonego przez Sąd Apelacyjny nakazu (patrz punkt 17 poniżej). 5 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy częściowo zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego. Uchylił uniewinnienie Skarżącego od zarzutu oszustwa i przekazał tę część sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny. Pozostała część wyroku sądu apelacyjnego została utrzymana w mocy. 4 lipca 2007 r. Sąd Apelacyjny, po ponownym rozpatrzeniu wspomnianej części sprawy, uznał Skarżącego za winnego oszustwa. Przy określaniu kary sąd wziął pod uwagę różne okoliczności obciążające (przestępstwo było dobrze zorganizowane, Skarżący odegrał wiodącą rolę w jego popełnieniu, a wartość przywłaszczonego mienia była wysoka), a także okoliczności łagodzące (Skarżący przyznał się do winy, miał rodzinę i pracę oraz stosował się do wcześniej nałożonego na niego nakazu). W rezultacie Sąd Apelacyjny skazał Skarżącego na karę pozbawienia wolności na okres dwóch lat i trzech miesięcy – karę zbliżoną do minimum przewidzianego w Kodeksie Karnym (patrz punkty 28-29 poniżej). Sąd połączył tę karę z karą wcześniej wymierzoną Skarżącemu za fałszowanie dokumentów (patrz punkt 10 powyżej) i zarządził karę łączną (subendrinta bausmė) za oba przestępstwa – pozbawienie wolności na okres dwóch lat i trzech miesięcy. Sąd Apelacyjny stwierdził, że ponieważ przestępstwo oszustwa jest ciężkie (sunkus nusikaltimas), kara łączna nie może zostać zawieszona (patrz punkt 32 poniżej). Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Poprosił sąd o uchylenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo oszustwa orzeczonej przez Sąd Apelacyjny i przywrócenie zamiast tego grzywny orzeczonej przez Sąd Okręgowy w Kownie w wyroku z 3 lutego 2005 r. (patrz punkt 9 powyżej). 31 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy odroczył wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego z 4 lipca 2007 r. do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej Skarżącego. Decyzja Sądu Najwyższego nie wskazywała wyraźnie, czy Skarżący musi nadal stosować się do nałożonego na niego nakazu w okresie zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów (patrz punkt 17 poniżej). Mimo to, w okresie odroczenia Skarżący nadal stosował się do nakazu. 8 stycznia 2008 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Skarżącego. Uznał, że przy określaniu kary Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił ciężar przestępstwa, osobowość Skarżącego oraz wszystkie istotne okoliczności łagodzące i obciążające. Ponownie podkreślił również, że Kodeks Karny wyklucza możliwość zawieszenia kary w przypadku, gdy dana osoba została skazana za ciężkie przestępstwo, takie jak oszustwo. Jednakże Sąd Najwyższy częściowo zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego z 4 lipca 2007 r., stosując przepisy ustawy o amnestii z 2002 r. i skracając karę pozbawienia wolności Skarżącego o jedną piątą. Tym samym ostateczna kara łączna Skarżącego wynosiła jeden rok i dziewięć miesięcy pozbawienia wolności (dalej, „kara łączna”). Po wyroku Sądu Apelacyjnego z 3 lutego 2006 r. (patrz punkt 10 powyżej) Skarżący zaczął stosować się do nakazu nałożonego na niego w okresie zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów. Skarżącemu nie wolno było opuszczać domu na dłużej niż siedem dni bez zgody instytucji nadzorczej. Był również zobowiązany do stawiania się w lokalnym oddziale więziennictwa co dwa miesiące, co czynił od marca 2006 r. do stycznia 2008 r. Na wniosek Skarżącego, 1 lutego 2008 r. lokalny oddział więziennictwa wydał zaświadczenie stwierdzające, że Skarżący stosował się do nakazu i że okres zawieszenia jego kary za fałszowanie dokumentów zakończy się 3 lutego 2008 r.
(b) Wniosek Skarżącego o zwolnienie z odbycia kary łącznej
W styczniu 2008 r. Skarżący złożył wniosek do Sądu Okręgowego w Kownie o zwolnienie go z odbycia kary łącznej. Skarżący stwierdził, że niemal zakończył odbywanie okresu zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów, stosując się do nakazu nałożonego przez Sąd Apelacyjny. Zdaniem Skarżącego, biorąc pod uwagę, że kara za fałszowanie dokumentów (dwa lata pozbawienia wolności) była dłuższa niż kara łączna (jeden rok i dziewięć miesięcy pozbawienia wolności) oraz że odbył pierwszą z nich, powinien zostać zwolniony z odbycia drugiej; w przeciwnym razie musiałby odbyć dwie kary za jedno przestępstwo. 28 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w Kownie oddalił wniosek Skarżącego. Sąd podkreślił, że Skarżący został skazany za dwa przestępstwa – z których jedno (oszustwo) było ciężkie, a drugie (fałszowanie dokumentów) mniej ciężkie (apysunkis) – a Kodeks Karny nie pozwala na zawieszenie kary za ciężkie przestępstwo. 28 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację Skarżącego od wyroku sądu okręgowego. Sąd uznał po pierwsze, że Skarżący nie zakończył jeszcze odbywania okresu zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów: zakończenie okresu musiało zostać potwierdzone decyzją odpowiedniego sądu rejonowego, ale taka decyzja nie została podjęta na dzień dzisiejszy (patrz punkt 33 poniżej). Sąd Apelacyjny stwierdził dalej, że nałożenie nakazu w okresie zawieszenia kary (įpareigojimai, paskirti nuosprendžio vykdymo atidėjimo metu) nie równało się odbywaniu tej kary (bausmės atlikimas); w związku z tym Skarżący w rzeczywistości nie odbył kary za fałszowanie dokumentów, więc kwestia „podwójnego karania” nie miała miejsca. Fakt, że stosował się do nakazu, był istotny jedynie przy określaniu ostatecznej kary łącznej, co zostało dokonane przez Sąd Najwyższy.
Wyrok był prawomocny i nie podlegał odwołaniu.
(c) Wniosek Skarżącego o potwierdzenie zakończenia okresu zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów
Następnie Skarżący złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Kownie, prosząc o potwierdzenie, że zakończył okres zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów. 18 marca 2008 r. sąd odmówił rozpatrzenia wniosku Skarżącego, ponieważ zgodnie z prawem wewnętrznym wniosek o stwierdzenie zakończenia okresu zawieszenia kary mógł zostać złożony jedynie przez instytucję nadzorczą, a nie przez skazanego (patrz punkt 33 poniżej). 15 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy w Kownie oddalił apelację Skarżącego. Sąd stwierdził, że Skarżącemu zabroniono opuszczania domu od 6 lutego 2004 r. (patrz punkt 7 powyżej), więc przez cały czas stosował się do tego środka ograniczającego, a nie do nakazu dotyczącego zawieszonej kary. Sąd stwierdził dalej, że wyrok Sądu Apelacyjnego z 4 lipca 2007 r. uchylił zawieszenie kary za fałszowanie dokumentów, ale prawo wewnętrzne nie przewiduje możliwości zwolnienia skazanego z obowiązku odbycia kary z powodu faktu, że stosował się on do nakazu, który został następnie uchylony.
Wyrok był prawomocny i nie podlegał odwołaniu. W tym samym czasie Skarżący złożył wniosek do Regionalnego Sądu Administracyjnego w Kownie, prosząc o nakazanie lokalnemu oddziałowi więziennictwa zwrócenia się do sądu rejonowego o potwierdzenie, że Skarżący zakończył okres zawieszenia kary za fałszowanie dokumentów (patrz punkt 21 powyżej). 9 kwietnia 2008 r. Regionalny Sąd Administracyjny w Kownie uznał, że nie ma kompetencji do rozpatrzenia wniosku Skarżącego, ponieważ wniosek ten dotyczył jedynie kwestii wymiaru kary w sprawie karnej, a nie aktów administracji publicznej. 13 maja 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji z tych samych powodów.
(d) Uwięzienie Skarżącego
16 kwietnia 2008 r. Skarżący rozpoczął odbywanie kary łącznej w Zakładzie Karnym w Pravieniškės. Po odbyciu jednej trzeciej kary, 26 stycznia 2009 r., został zwolniony warunkowo.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1978 i 1986 roku i mieszkają odpowiednio w Bukareszcie i Curtea de Argeş. 3 czerwca 2006 r. skarżący wzięli udział w dorocznym marszu gejów w Bukareszcie. Marsz został zorganizowany przez ACCEPT, organizację pozarządową, której celem jest udzielanie informacji i pomocy społeczności LGBTI. Marsz był objęty ochroną policji. Kilka osób, które aktywnie wyrażały swoją dezaprobatę wobec marszu gejów, zostało zatrzymanych przez policję, zrobiono im zdjęcia oraz sprawdzono i odnotowano ich dane tożsamości. Około godziny 19:00, na zakończenie marszu, skarżący i czterech innych uczestników opuściło obszar, korzystając z tras i środków transportu zalecanych przez władze w wytycznych przygotowanych przez organizatorów dla uczestników marszu. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w tej samej ulotce, nie mieli na sobie charakterystycznego ubioru ani odznak, które identyfikowałyby ich jako uczestników marszu. Po wejściu do pociągu metra zostali zaatakowani przez grupę sześciu młodych mężczyzn i kobietę ubranych w bluzy z kapturem. Napastnicy podeszli bezpośrednio do ofiar i zaczęli ich bić oraz kopać po głowach i twarzach. Wykonywali również zamachy na metalowych poręczach nad ich głowami, kopiąc swoje ofiary. Podczas ataku krzyczeli ciągle: „Wy pedały, jedźcie do Holandii!” (Poponarilor, duceţi-vă în Olanda!). Ofiary zostały zepchnięte w róg wagonu. Jedna z nich próbowała chronić innych swoim ciałem, ale drugi skarżący pozostawał narażony i otrzymał kilka ciosów. Atak trwał około dwóch minut. Wychodząc z wagonu, napastnicy ponownie uderzyli pierwszą skarżącą w twarz. Pozostali pasażerowie wycofali się na przeciwną stronę wagonu podczas ataku. Wśród nich był fotograf, Z.E., który również był na marszu. Ofiary poprosiły go o zrobienie zdjęć incydentu, co on uczynił. W konsekwencji napastnicy uderzyli również jego. Tego samego wieczoru, w towarzystwie przedstawiciela ACCEPT, ofiary udały się do Narodowego Instytutu Medycyny Sądowej im. Miny Minovici oraz do Szpitala Ratunkowego Bagdasar na konsultacje medyczne. Zaświadczenie lekarskie stwierdziło, że pierwsza skarżąca miała siniaki, które mogły zostać spowodowane uderzeniami twardym przedmiotem; nie wymagały one „dni opieki medycznej”. U drugiego skarżącego zdiagnozowano liczne stłuczenia (związane z incydentem), lekki uraz czaszkowo-mózgowy, stłuczenie lewego ramienia i lewej strony twarzy oraz siniaki. Nie stwierdzono uszkodzeń kości. Zaświadczenie lekarskie stwierdziło, że skarżący wymagał jednego do dwóch dni opieki medycznej. Później tej nocy, z 3 na 4 czerwca 2006 r., ofiary, w tym skarżący, oraz przedstawiciel ACCEPT udali się na 25. komisariat policji w Bukareszcie. Złożyli zawiadomienie o przestępstwie przeciwko napastnikom i oświadczyli, że napaść była oparta na orientacji seksualnej ofiar. Podkreślili, że nie mieli na sobie żadnych widocznych znaków, które mogłyby zdradzić fakt, że wracają z marszu gejów. Argumentowali, że napastnicy zidentyfikowali ich na marszu (ponieważ nie mieli masek) i podążyli za nimi później, z zamiarem wyrządzenia im krzywdy. Poinformowali policję o obraźliwych uwagach wykrzyczanych podczas ataku. Zdaniem skarżących, funkcjonariusze policji byli zaskoczeni, gdy uświadomili sobie, że skarżący i inne ofiary, mimo że są gejami, są zamożnymi osobami z regularną pracą i stanowiskami odpowiedzialności. Starali się ich odwieść od dochodzenia skargi, ostrzegając ich, że będą musieli zmierzyć się ze swoimi agresorami w sądzie. 5 czerwca 2006 r. przedstawiciel skarżących złożył na policji kilka zdjęć ataku wykonanych przez Z.E. Na niektórych zdjęciach widoczne były twarze napastników, ponieważ mieli opuszczone kaptury. Fotograf złożył zeznania i był w stanie zidentyfikować jednego ze sprawców. Pierwszej skarżącej pokazano również zdjęcia wykonane przez policję podczas marszu. Była w stanie zidentyfikować dwie osoby na podstawie ich zdjęć. Policja miała w swoich dokumentach nazwiska i adresy podejrzanych. Ofiary złożyły zeznania na policji. 8 czerwca 2006 r. policja otrzymała kopie piętnastu raportów policyjnych sporządzonych w dniu marszu dotyczących mandatów karnych nałożonych na kontrmanifestantów. W związku z reorganizacją w siłach policji, akta sprawy zostały przeniesione z jednego komisariatu do drugiego, a 4 kwietnia 2007 r. zostały zarejestrowane na Komisariacie Metra. Ponieważ wydawało się, że w sprawie nic się nie dzieje, skarżący zwracali się o informacje o postępach w śledztwie za pośrednictwem listów wysyłanych przez ACCEPT w dniach 25 września 2006 r., 28 marca 2007 r. i 20 lipca 2011 r. 19 marca 2007 r. złożyli również skargę do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na brak skutecznego śledztwa w sprawie, ale bez rezultatu. 27 kwietnia 2007 r. zostali poinformowani, że w następstwie reorganizacji w policji ich sprawa została ostatecznie zarejestrowana przez Komisariat Metra. List informował również skarżących, że śledztwo jest w toku i podejmowane są kroki w celu zidentyfikowania sprawców. Tego samego dnia policja złożyła wniosek do Rumuńskiej Służby Wywiadowczej („SRI”) o potwierdzenie, czy R.S.A. – oficer wywiadu zidentyfikowany wśród napastników – przebywał tej nocy w misji służbowej. 24 maja 2007 r. Służba Wywiadowcza zwróciła się o wyjaśnienie natury wniosku. Dopiero we wrześniu 2007 r. policja zdołała uzyskać zeznanie od R.S.A., który oświadczył, że tego dnia był po służbie i przekazał informacje o jednej innej osobie z grupy napastników. Działania podjęte przez policję w celu zidentyfikowania pozostałych osób nie przyniosły sukcesu. Policja Metra otrzymała 12 czerwca 2007 r. listę czterdziestu pięciu nazwisk i numerów identyfikacyjnych osób, które zostały ukarane grzywną przez policję podczas marszu gejów. Ponieważ przypuszczano, że jeden z podejrzanych jest kibicem klubu piłkarskiego Steaua, śledczy uczestniczyli w dwudziestu dziewięciu meczach piłkarskich między 16 września 2007 r. a 13 grudnia 2009 r., próbując go zidentyfikować. 12 lutego, 14 maja, 4 sierpnia i 7 grudnia 2010 r. oraz 10 marca 2011 r. śledczy próbowali zidentyfikować podejrzanych na stacjach metra. Osiem razy w okresie od 12 czerwca 2007 r. do 6 lipca 2011 r. śledczy z powodzeniem wnioskowali do prokuratora o przedłużenie terminu zakończenia śledztwa. 10 czerwca 2011 r. policja wyraziła pogląd, że śledztwo powinno zostać zakończone i zwróciła się do prokuratury o nieallikwadowanie postępowania karnego w sprawie. Policja podała następujące wyjaśnienie swojego wniosku: „... śledztwo zostało utrudnione przez fakt, że akta trafiły do Komisariatu Metra... prawie rok po incydentach, a funkcjonariusze policji... którzy byli odpowiedzialni za sprawę do września 2006 r. nie mogli kontynuować śledztwa, ponieważ Służba Wywiadowcza odmówiła współpracy i pozwolenia na przesłuchanie ich agenta – który był jedynym zidentyfikowanym świadkiem wydarzeń – należy zauważyć, że policja straciła motywację do wykorzystania informacji w celu odkrycia prawdy w tej sprawie, zidentyfikowania i pociągnięcia do odpowiedzialności sprawców. Ponadto, w pewnym stopniu ofiary straciły zainteresowanie tym, jak ich skarga jest rozpatrywana (nie... przedłożyły zaświadczeń lekarskich... które zostały uzyskane na wniosek policji... 27 października 2009 r., gdy stwierdzono, że żadna z ofiar nie potrzebowała więcej niż dwóch dni opieki medycznej). Stwierdza się, że wszystkie metody gromadzenia dowodów dla tego typu przestępstwa zostały wyczerpane i, biorąc pod uwagę upływ czasu od daty złożenia skarg, ważność i istotność zebranych dowodów... [zmalały], pozostawiając śledztwo w sprawie tożsamości sprawców bez rezultatu. Jednocześnie stwierdza się, że... czyny karne uległy przedawnieniu, co zwalnia sprawców z odpowiedzialności karnej. 9 sierpnia 2011 r., w odpowiedzi na wniosek skarżących o informacje, Policja Metra poinformowała ich, że zamierza nie wszczynać postępowania karnego (neînceperea urmăririi penale), ponieważ domniemane przestępstwa uległy przedawnieniu (s-a împlinit prescripţia specială). Policja wyjaśniła, że śledztwo zostało dodatkowo utrudnione przez fakt, że akta nie trafiły do biura Policji Metra aż do roku po wydarzeniach. Co więcej, wszystkie działania podjęte przez policję w celu zidentyfikowania domniemanych sprawców zakończyły się niepowodzeniem. 4 października 2011 r. prokuratura przy Sądzie Rejonowym w Bukareszcie IV okręgu zaaprobowała wniosek policji i zdecydowała o umorzeniu śledztwa. Decyzja została wysłana do domu pierwszej skarżącej 27 lutego 2012 r. 19 marca 2012 r. skarżący złożyli skargę do Prokuratora Naczelnego na decyzję z 4 października 2011 r. Argumentowali, że prokurator powinien był zbadać poważniejsze przestępstwo organizowania grupy przestępczej (asocierea pentru savârşirea de infracţiuni), które jeszcze nie uległo przedawnieniu. Skarżyli się również, że śledczy nie zbadali ich zarzutu, że atak był motywowany ich orientacją seksualną. Prokurator Naczelny oddalił ich zastrzeżenia 18 czerwca 2012 r. Skarżący powtórzyli swoje zastrzeżenia do obu decyzji wydanych przez prokuratorów w dwóch oddzielnych skargach złożonych do Sądu Rejonowego w Bukareszcie. 9 sierpnia 2012 r. Sąd Rejonowy oddalił skargę wniesioną przez skarżących na decyzję prokuratora z 4 października 2011 r. Sąd poczynił następującą obserwację: „Prawdą jest, że władze najwyraźniej nie wykazały się wystarczającą starannością w przeprowadzeniu w rozsądnym terminie skutecznego śledztwa zdolnego do zidentyfikowania i ukarania osób odpowiedzialnych za czyny karne (długie okresy nieaktywności policji, przenoszenie akt, brak współpracy niektórych władz są wszystkie odpowiednio odnotowane). Z drugiej strony, ta sytuacja – choć nieprzypisywalna [skarżącym] – nie może przeszkodzić w zastosowaniu przedawnienia odpowiedzialności karnej.” 12 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy oddalił skargę wniesioną na decyzję prokuratora z 18 czerwca 2012 r. jako jedynie powtórzenie tej, którą sąd już rozpatrzył w swojej decyzji z 9 sierpnia 2012 r. W toku postępowania skarżący wielokrotnie starali się o dostęp do akt prokuratorskich. Został on częściowo udzielony 9 maja 2012 r., a skarżący uzyskali pełny dostęp do akt po wniesieniu ich zastrzeżeń do sądów.


Skarżący urodził się w 1971 roku i obecnie przebywa w areszcie w Warszawie. 17 stycznia 2006 r. skarżący został zatrzymany i tymczasowo aresztowany. Zarzucano mu zabójstwo dwóch osób oraz nakłanianie do zabójstwa innej osoby, która zamierzała zeznawać przeciwko niemu w odrębnym postępowaniu. Następnie został wielokrotnie skazany za różne przestępstwa. W szczególności 27 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał go za winnego zabójstwa. 19 stycznia 2006 r. Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Warszawie („komisja”) zaliczyła skarżącego do kategorii aresztantów niebezpiecznych. W decyzji stwierdzono następująco:
„Komisja postanawia, że [skarżący] zostanie umieszczony w wyznaczonym pawilonie lub celi w areszcie śledczym w warunkach zapewniających zwiększoną ochronę dla społeczeństwa oraz bezpieczeństwo aresztu.
Komisja zatwierdza wnioski dyrektorów oddziałów ochrony i więziennych.
Aresztant został poinformowany o prawie do odwołania się od decyzji komisji w terminie siedmiu dni do Sądu Okręgowego w Warszawie, XI Wydziału Penitencjarnego”.
Ostatnie zdanie decyzji zawierało informację o tym, kto miał zostać poinformowany o umieszczeniu skarżącego w celi dla aresztantów niebezpiecznych. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji. Komisja wielokrotnie przeglądała i utrzymywała w mocy decyzję o zaliczeniu skarżącego do kategorii aresztantów niebezpiecznych. Łącznie zapadło ponad trzydzieści decyzji o przedłużeniu okresu stosowania tego reżimu wobec skarżącego. Wszystkie decyzje oparte były na tym samym wzorcu brzmienia, który brzmiał następująco:
„Komisja postanowiła przedłużyć [zaliczenie skarżącego do kategorii aresztantów niebezpiecznych], ponieważ przyczyny umieszczenia go w celi w warunkach zapewniających zwiększoną ochronę dla społeczeństwa oraz bezpieczeństwo aresztu nie ustały”. W szczególności decyzja z 3 stycznia 2013 r. o przedłużeniu stosowania reżimu aresztanta niebezpiecznego wobec skarżącego wskazywała na powagę zarzutów stawianych mu oraz jego wysoce niski poziom moralności. Odwołanie skarżącego od tej ostatniej decyzji było jedynym, jakie złożył przeciwko serii decyzji o stosowaniu i przedłużaniu wobec niego reżimu aresztanta niebezpiecznego. 30 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie. Sąd uznał, że decyzja była legalna. 21 listopada 2013 r. komisja uchyliła reżim aresztanta niebezpiecznego stosowany wobec skarżącego. Skarżący przebywał w celi, która była stale monitorowana za pomocą telewizji przemysłowej. Za każdym razem, gdy opuszczał lub wchodził do celi, był poddawany rewizji osobistej, co oznaczało w praktyce, że musiał rozebrać się do naga w obecności funkcjonariuszy Służby Więziennej.


Skarżąca, pochodzenia romskiego, urodziła się w 1988 roku i mieszka w Gyöngyöspata, wiosce liczącej 2800 mieszkańców, z których około 450 jest pochodzenia romskiego. 6 marca 2011 roku Ruch na rzecz Lepszych Węgier (Jobbik Magyarországért Mozgalom), prawicowa partia polityczna, zorganizował demonstrację w Gyöngyöspata. W dniach od 1 do 16 marca 2011 roku, w związku z demonstracją, Stowarzyszenie Obywatelskiej Straży dla Lepszej Przyszłości (Szebb Jövőért Polgárőr Egyesület) oraz dwie prawicowe grupy paramilitarne (Betyársereg i Véderő) zorganizowały marsze w dzielnicy romskiej wioski. 6, 9 i 10 marca 2011 roku, podczas demonstracji i marszów, w Gyöngyöspata obecna była znaczna liczba policjantów. Około godziny 11:00, 10 marca 2011 roku, pan J.F., przewodniczący lokalnego samorządu mniejszości romskiej, poinformował policję, że on i burmistrz gminy zostali zagrożeni przez nieznane im osoby. Burmistrz zgłosił te same zdarzenia policji, wyjaśniając, że wcześniej tego dnia około pięćdziesięciu członków mniejszości romskiej stanęło naprzeciwko około piętnastu członków Stowarzyszenia Obywatelskiej Straży, do których dołączyły cztery lub pięć nieznanych osób, z których jedna miała siekierę, a inna bicz. Jak wynika z akt sprawy, około tego samego czasu czterech mężczyzn przeszło obok domu skarżącej, krzycząc: „Chodźcie do środka, przeklęte brudne cygany!”. W tym czasie skarżąca była na zewnątrz domu, w ogrodzie wraz ze swoją córką i kilkoma znajomymi. W odpowiedzi na czterech mężczyzn skarżąca i jej znajomi kazali im odejść, mówiąc, że to ich wioska. Jeden z mężczyzn nadal ich groził, krzycząc, że zbuduje dom w dzielnicy romskiej „z ich krwi”. Podszedł do płotu, wymachując siekierą w stronę skarżącej, ale został powstrzymany przez jednego ze swoich towarzyszy. Około godziny 14:00 tego samego dnia policjanci K.K. i A.B. zatrzymali i przeszukali cztery osoby: pana S.T., pana F.W., pana Cs.F. i pana G.M. Burmistrz Gyöngyöspata zidentyfikował dwóch z nich, pana S.T. i pana F.W., jako uczestniczących w incydencie rano tego dnia. Mężczyźni byli członkami Betyársereg. Pan S.T. poinformował policję, że jest liderem jednego z „klanów” w ramach organizacji. Powiedział, że ponieważ niektórzy członkowie jego grupy, około 200 osób, zamierzali przyjechać do Gyöngyöspata, aby „uporządkować sytuację Romów”, on był tam, aby „zwiadować” wioskę. Później tego samego dnia pan S.T., który był wtedy bardzo pijany, został ponownie zauważony przez policję, gdy był wyciągany z osady romskiej przez kobietę znajomą. Gdy był przesłuchiwany przez policję, powiedział, że chciał tylko pograć w piłkę nożną z romskimi dziećmi. 7 kwietnia 2011 roku skarżąca złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko „nieznanym sprawcom” w Komendzie Powiatowej Policji w Heves, zarzucając czyny przemocy wobec członka grupy etnicznej, nękanie oraz usiłowanie spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Policja wszczęła śledztwo w sprawie zarzutu nękania z użyciem przemocy na podstawie art. 176/A § 2 Kodeksu Karnego. Równolegle Prokuratura Rejonowa w Gyöngyös wszczęła śledztwo w sprawie podejrzenia nękania na podstawie zawiadomienia osoby trzeciej, pana J.F., przewodniczącego lokalnego samorządu mniejszości romskiej. 12 kwietnia 2011 roku skarżąca została przesłuchana jako świadek w sprawie zdarzeń. Złożyła zeznanie, że trzech mężczyzn i kobieta przeszli obok jej domu i jeden z nich, wymachując biczem, zagroził, że zbuduje dom z jej krwi. Na wniosek jej prawnika Komenda Policji w Gyöngyös poinformowała skarżącą, że wszczęto postępowanie karne o zarzut nękania na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego przez pana J.F. Następnie skarżąca została poinformowana, że jej zawiadomienie zostało połączone z zawiadomieniem pana J.F. 14 lipca 2011 roku Komenda Policji w Gyöngyös umorzyła te postępowania z powodu, że nękanie było karalne tylko wtedy, gdy było skierowane przeciwko konkretnej osobie, i że odpowiedzialności karnnej nie można ustalić na podstawie gróźb wypowiedzianych „w ogóle”. Policja wszczęła również postępowanie w sprawie o wykroczenie, twierdząc, że kwestionowane zachowanie było „aspołeczne”. 14 września 2011 roku odbyła się rozprawa w wynikłym postępowaniu o wykroczenie, w którym pan S.T. i pięć innych osób, pan C.S.F., pan F.W., pan G.M., pani A.B.I. i pan I.N.I., stawili się przed Sądem Rejonowym w Gyöngyös pod zarzutem zakłócania porządku publicznego. Wszystkie sześć osób objętych postępowaniem zaprzeczyło, by groziły jakimkolwiek członkom społeczności romskiej. Pan J.F., przesłuchiwany jako świadek, utrzymywał, że dwie osoby objęte postępowaniem trzymały siekierę i bicz oraz groziły mieszkańcom osady romskiej, że ich zabiją i pomalują domy ich krwią. Pan L.T., burmistrz Gyöngyöspata, zidentyfikował jedną z osób jako obecną w Gyöngyöspata 10 marca 2011 roku, ale nie mógł potwierdzić, że groźby były skierowane przeciwko Romom. Inny świadek, P.F., zidentyfikował trzy osoby jako uczestniczące w incydencie i utrzymywał, że to pan I.N.I. groził mieszkańcom osady romskiej. Skarżąca, która również została przesłuchana jako świadek, zidentyfikowała pana S.T. i pana F.W. jako uzbrojonych oraz pana S.T. jako tego, który powiedział, że „pomaluje domy krwią [skarżącej]”. W nieokreślonym dniu skarżąca dołączyła do akt karnych wyciągi z komentarzy zamieszczonych na prawicowym portalu internetowym, w których pan S.T. był określany jako mężczyzna, który „wymusił porządek wśród Romów z Gyöngyöspata jednym biczem”. Na dalszej rozprawie sądowej 5 października 2011 roku pełnomocnik skarżącej wnosił o zawieszenie postępowania o wykroczenie, ponieważ toczyło się postępowanie karne przeciwko nieznanym sprawcom. 7 października 2011 roku, po skardze na błędy proceduralne popełnione przez Komendę Powiatową Policji w Heves podczas śledztwa w sprawie zawiadomienia pana J.F., Prokuratura Rejonowa w Gyöngyös poinformowała skarżącą, że wszczęła odrębne śledztwo w sprawie zarzutów nękania na podstawie zawiadomienia skarżącej. 20 października 2011 roku, w postępowaniu karnym o zarzut nękania, prawnik skarżącej zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Gyöngyös o wszczęcie śledztwa w sprawie „przemocy wobec członka grupy etnicznej” na podstawie art. 174/B § 1 Kodeksu Karnego. Utrzymywał, że motywem gróźb wypowiedzianych przeciwko skarżącej było jej pochodzenie romskie. Jego zarzut był poparty faktem, że w danym czasie różne grupy paramilitarne „inspekcjonowały” osadę romską z zamiarem „powstrzymania cygańskiej przestępczości”. 3 listopada 2011 roku prokuratura odmówiła spełnienia wniosku, uznając, że użycie siły, element obiektywny przestępstwa „przemocy wobec członka grupy” zgodnie z art. 174/B § 1 Kodeksu Karnego obowiązującym w danym czasie, nie mogło zostać ustalone na tym etapie postępowania. 28 listopada 2011 roku skarżąca powtórzyła swój wniosek, najwyraźniej bezskutecznie. Tożsamość osób, które przeszły obok domu skarżącej, oraz domniemanego sprawcy, pana S.T., została ustalona przez organy śledcze. Ponadto Komenda Policji przesłuchała wielu świadków, w tym znajomych skarżącej obecnych podczas incydentu, ale tylko dwóch z nich złożyło zeznania istotne dla sprawy. Pan S.T. odmówił złożenia zeznań. 2 lutego 2012 roku Komenda Policji w Gyöngyös umorzyła śledztwo w sprawie nękania z powodu, że żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził zarzutu skarżącej, że została zagrożona. Komenda Policji zauważyła, że pan S.T. odmówił złożenia zeznań, a zeznania świadka pani I.B. potwierdziły tylko, że padły groźby, ale nie to, że były skierowane przeciwko konkretnej osobie. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że zeznania świadków jasno stwierdzały, że pan S.T. wypowiedział poniżające groźby i że z okoliczności sprawy wynikało jasno, że były one skierowane przeciwko niej. Wskazała również, że organy śledcze nie przesłuchały pana S.T. i dwóch innych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa. 21 marca 2012 roku Prokuratura Rejonowa w Gyöngyös utrzymała w mocy decyzję pierwszej instancji. Prokuratura uznała, że nie można ustalić na podstawie zeznań świadków, czy pan S.T. był uzbrojony oraz czy groźby i obelgi, które wypowiedział, były skierowane do skarżącej. Tym samym nie można było ustalić ani przestępstwa nękania, ani „przemocy wobec członka grupy”. Decyzja ta została doręczona skarżącej 2 kwietnia 2012 roku, informując skarżącą o możliwości podjęcia postępowania subsydiarnego. 1 czerwca 2012 roku skarżąca, działając jako oskarżyciel subsydiarny, złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w Gyöngyös, który został uznany za dopuszczalny 13 czerwca 2012 roku. 6 listopada 2012 roku postępowanie karne zostało umorzone, ponieważ skarżąca wycofała zarzuty, co – jak złożyła w oświadczeniu – wynikało z obawy przed represjami.


Skarżący urodził się w 1943 roku i obecnie przebywa w Szpitalu Psychiatrycznym w Riedstadt. Skarżący był wcześniej skazany za gwałt w 1968 roku oraz za czyny nieprzyzwoite połączone ze spowodowaniem obrażeń ciała przy użyciu niebezpiecznych środków w 1990 roku. 14 stycznia 2002 roku Sąd Okręgowy w Darmstadt uznał skarżącego za winnego gwałtu połączonego ze spowodowaniem obrażeń ciała. Sędział włączył karę więzienia wynikającą z wcześniejszego wyroku i skazał go na łączną karę czterech lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie sąd zarządził umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym na mocy art. 63 Kodeksu Karnego (patrz poniżej paragraf 31). Uznał, że skarżący cierpi na zaburzenie preferencji seksualnych przybierające formę sadyzmu i stwierdził, że popełnienie dalszych przestępstw jest do oczekiwania. Wyrok Sądu Okręgowego opierał się głównie na wnioskach z opinii biegłego psychiatry, ale wziął również pod uwagę wcześniejsze skazanie skarżącego za czyny nieprzyzwoite w 1990 roku. Zauważył również, że skarżący próbował podporządkować sobie kilka prostytutek, z którymi spotykał się w ostatnich latach. Sąd Okręgowy stwierdził, że wskazuje to na ewolucję w jego zachowaniu. Zauważył, że skarżący odmawiał dotychczas terapii psychiatrycznej i podzielił opinię biegłego, że skarżący nie będzie w stanie oprzeć się swojej potrzebie poniżania i znęcania się nad kobietami w celu zaspokojenia popędu seksualnego. Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że podobne przestępstwa są do oczekiwania, a skarżący stanowi więc zagrożenie dla społeczeństwa. Skarżący został aresztowany tego samego dnia i umieszczony w Klinice Psychiatrii Sądowej w Haina. Utrzymanie skarżącego w szpitalach psychiatrycznych było przeglądane w regularnych odstępach czasu (por. art. 67d i 67e Kodeksu Karnego, patrz poniżej paragrafy 32 i 33) i było przedłużane co roku. W toku odpowiednich postępowań sądy zlecały coroczne opinie biegłych psychiatrów sądowych co do konieczności jego utrzymania w szpitalu. Wszystkie opinie biegłych konkludowały, że istnieje prawdopodobieństwo, że skarżący popełni ponownie przestępstwo. 2 kwietnia 2003 roku Klinika Psychiatrii Sądowej w Haina wydała wstępną opinię biegłego, potwierdzającą rozpoznanie zaburzeń antyspołecznych u osoby dorosłej i nadużywania alkoholu. Opinia biegłego nie rozpoznała jednak sadyzmu seksualnego. Powołując się na Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders – który jest publikowany przez American Psychiatric Association i oferuje wspólny język oraz standardowe kryteria klasyfikacji zaburzeń psychicznych – stwierdzono, że nie zostały spełnione niezbędne kryteria. Wnioskuje, że to rozpoznanie wydaje się raczej mało prawdopodobne, ale nie można go absolutnie wykluczyć bez obszernego i wiarygodnego wywiadu seksualnego. 13 maja 2004 roku skarżący został przeniesiony do Kliniki Psychiatrii Sądowej w Hanau. 21 listopada 2005 roku skarżący został zbadany przez zewnętrznego biegłego psychologa, który szczegółowo skrytykował rozpoznanie sadyzmu seksualnego podczas procesu, w szczególności brak informacji o wewnętrznych doświadczeniach skarżącego podczas powstawania zaburzenia, jego dalszego rozwoju oraz brak oceny jego wcześniejszych przestępstw. Biegły doszedł do wniosku, że pozostawało wątpliwym, czy można postawić rozpoznanie sadyzmu seksualnego („Es bleibt also weiterhin fraglich, inwieweit ein sexueller Sadismus wirklich vorliegt”). 11 grudnia 2006 roku Klinika Psychiatrii Sądowej w Hanau wydała kolejną opinię biegłego. Mimo że wspomniano o domniemanym rozpoznaniu sadyzmu seksualnego, stwierdzono, że to domniemanie jest nie do utrzymania w świetle historii i struktury osobowości skarżącego. Nawet zakładając, że skarżący może mieć sadyzystyczną dyspozycję seksualną, przeżywał ją bez cierpienia i nie miał chęci zmiany. Zgodnie z wyrokiem sądu rozprawy, skarżący prawdopodobnie zaspokajał swoje skłonności seksualne z prostytutkami, aby uniknąć oskarżenia o przestępstwo. Ani akta, ani jego zeznania nie ujawniły rozwoju uzależnienia, naciskającej wyobraźni perwersyjnej ani patologicznej impulsywności. Nie było powodu do terapii, ponieważ skarżący ani nie cierpiał z powodu swojego zachowania, ani nie pragnął go zmienić. Klinika doszła więc do wniosku, że umieszczenie skarżącego w szpitalu było błędne. 3 września 2007 roku, 20 sierpnia 2008 roku i 18 sierpnia 2009 roku podobne opinie biegłych psychiatrów sądowych zostały wydane przez Klinikę Psychiatrii Sądowej w Hanau. Chociaż wszystkie z nich również wspominały o domniemanym rozpoznaniu sadyzmu seksualnego, potwierdziły one wcześniejsze ustalenia. Wszystkie opinie biegłych konkludowały, że nie było wskazań do rozpoznania sadyzmu seksualnego, poza faktami zawartymi w wyroku sądu rozprawy. W każdej opinii biegłych skarżący był opisywany jako klasyczny przypadek błędnego orzeczenia o umieszczeniu w szpitalu. 29 grudnia 2009 roku skarżący odmówił zbadania przez zewnętrznego biegłego psychiatrę. 26 stycznia 2010 roku skarżący został przeniesiony do Szpitala Psychiatrii Sądowej w Haina. 30 września 2008 roku Sąd Apelacyjny we Frankfurcie nad Menem zezwolił na wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Darmstadt z dnia 14 stycznia 2002 roku. W 2010 roku Sąd Okręgowy w Kassel powołał nowego zewnętrznego biegłego psychiatrę. Biegły doszedł do wniosku, że skarżący cierpi na sadyzm seksualny, zastrzegając, że nie osobiście badał skarżącego, lecz oparł swoją ocenę wyłącznie na dokumentacji medycznej. Sąd Okręgowy w Kassel następnie oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego. Apelacja skarżącego od tego oddalenia została oddalona. 17 września 2013 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił rozpatrzenia skargi konstytucyjnej skarżącego bez podania przyczyn (sygnatura akt 2 BvR 1364/12). 15 marca 2011 roku Klinika Psychiatrii Sądowej w Haina, w której osadzony był skarżący, wydała opinię biegłego na temat konieczności dalszego utrzymania skarżącego w szpitalu. Postawiła rozpoznanie zaburzeń osobowości dyssocjalnej, nadużywania alkoholu i domniemanego rozpoznania sadyzmu seksualnego. Mimo że stwierdzono wysokie ryzyko, że skarżący popełni ponownie przestępstwo, potwierdzono wcześniejszą ocenę, że skarżący stanowi klasyczny przypadek błędnego orzeczenia o umieszczeniu w szpitalu. Wniosek ten wysnuto z faktu, że zachowanie skarżącego podczas leczenia nigdy nie dawało żadnych podstaw do rozpoznania zaburzenia psychicznego, takiego jakiego można by się było spodziewać u osoby cierpiącej na zaburzenie psychiatryczne. 24 maja 2011 roku Sąd Okręgowy w Darmstadt zwrócił się do skarżącego z prośbą o poinformowanie sądu, czy wyraża zgodę na zbadanie przez zewnętrznego biegłego dr. Egga. 29 maja 2011 roku skarżący napisał do Sądu Okręgowego i odmówił badania lekarskiego. 26 lipca 2011 roku Sąd Okręgowy przesłuchał osobiście skarżącego i jego obrońcę oraz biegłego psychologa z Kliniki Psychiatrii Sądowej w Haina. 28 lipca 2011 roku Sąd Okręgowy odmówił zakończenia umieszczenia skarżącego w szpitalu i odmówił zwolnienia go w warunkach dozoru, ponieważ nie zostały spełnione wymagania art. 67d ust. 2 i 6 Kodeksu Karnego (patrz poniżej paragraf 32). Wyjaśnił, że umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym można zakończyć z powodu błędnego orzeczenia o leczeniu tylko wtedy, gdy zostanie z pewnością ustalone, że skarżący nie cierpi na chorobę psychiczną uzasadniającą jego umieszczenie na mocy art. 63 Kodeksu Karnego z powodu zmniejszonej poczytalności od samego początku. W tym kontekście Sąd Okręgowy zauważył, że ani oświadczenie biegłego psychologa na rozprawie, ani obecne i wcześniejsze opinie biegłych nie wykluczyły możliwości, że skarżący cierpi na sadyzm seksualny, chociaż to rozpoznanie uznano za raczej mało prawdopodobne (patrz powyżej paragrafy 10–14). Ponadto sąd wziął pod uwagę, że skarżący odmówił podania wiarygodnych i pełnych informacji o swoim życiu seksualnym, tym samym uniemożliwiając postawienie pewnego rozpoznania. Uznał więc, że błędne umieszczenie w szpitalu nie zostało ustalone poza wszelką wątpliwość. Tylko z tego powodu nie zostały spełnione warunki stosowania art. 67d ust. 6 Kodeksu Karnego. Na koniec Sąd Okręgowy zauważył, ale wyraźnie bez opierania swojej decyzji na tym fakcie, że opinia biegłego wydana w toku postępowania o wznowienie procesu karnego potwierdziła rozpoznanie sadyzmu. W podsumowaniu Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżący nie może zostać zwolniony w warunkach dozoru, ponieważ odmówił zbadania swoich problemów związanych z seksualnością i przemocą. Przebieg detencji skarżącego i jego brak świadomości co do popełnionych przestępstw czyniły bardzo prawdopodobnym, że popełni je ponownie. 29 września 2011 roku Sąd Apelacyjny we Frankfurcie nad Menem utrzymał w mocy decyzję Sądu Okręgowego. Zauważył, że ze szczególnych powodów badanie skarżącego przez zewnętrznego biegłego psychiatrę nie było konieczne. Taka opinia biegłego musiałaby opierać się wyłącznie na aktach, ponieważ skarżący zapowiedział swoją odmowę jakiegokolwiek badania. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie można się spodziewać nowych wniosków z takiej zewnętrznej opinii biegłego. Ponadto stwierdził, że stan skarżącego i jego niebezpieczeństwo nie zmieniły się od czasu jego ostatniego badania, ponieważ odmówił poddania się jakiejkolwiek terapii. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzut skarżącego, że Sąd Okręgowy ganił go za niepoddanie się terapii, podczas gdy szpital uważał go za błędnie przyjętego pacjenta. Uznał, że w każdym razie główna przyczyna poważnych przestępstw seksualnych skarżącego powinna zostać ponownie przeanalizowana poprzez terapię. W jego opinii byłoby to wymogiem nawet wtedy, gdyby skarżący został skazany na więzienie. Sam skarżący musiał ponieść konsekwencje swojej odmowy udziału w jakiejkolwiek terapii, ponieważ szpital oferował terapię w celu ponownej analizy przyczyn przestępstwa nawet dla pacjentów, którzy zostali błędnie umieszczeni w szpitalu. 16 sierpnia 2012 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny (sygnatura akt 2 BvR 2679/11) odmówił przyjęcia skargi konstytucyjnej skarżącego do rozpoznania, nie podając dalszych powodów. 23 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Darmstadt zdecydował nie zawieszać zarządzenia o umieszczeniu skarżącego w szpitalu psychiatrycznym i nie udzielać zwolnienia w warunkach dozoru po uzyskaniu zewnętrznej opinii biegłego z dnia 22 lutego 2014 roku i po przesłuchaniu biegłego oraz obrońcy skarżącego. Biegły, który nie osobiście badał skarżącego z powodu jego odmowy dopuszczenia do takiego badania, stwierdził, że skarżący cierpi na zaburzenie preferencji seksualnych w postaci sadyzmu i że popełnienie dalszych przestępstw jest do oczekiwania. Apelacja skarżącego w tej sprawie została oddalona przez Sąd Apelacyjny. Postępowanie przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym jest w toku. 19 stycznia 2015 roku Sąd Okręgowy w Darmstadt ponownie zdecydował nie zawieszać zarządzenia o umieszczeniu skarżącego w szpitalu psychiatrycznym i nie udzielać zwolnienia w warunkach dozoru po uzyskaniu pisemnej opinii z Kliniki Psychiatrii Sądowej w Haina, w której osadzony jest skarżący, i po przesłuchaniu skarżącego. Apelacja skarżącego w tej sprawie została oddalona przez Sąd Apelacyjny.


Wnioskodawcy urodzili się odpowiednio w 1950, 1979, 1988, 1958, 1947, 1927 i 1932 roku. Mieszkają w Płowdiwie, z wyjątkiem pani Asthig Hampartsum Bedrosyan, która mieszka w Nowym Jorku, Stanach Zjednoczonych Ameryki. Przed swoją śmiercią w 2014 roku pani Anaiys Hampartsum Shirin mieszkała w Burgas. Przodkowie wnioskodawców posiadali działkę o powierzchni 246 metrów kwadratowych w starej części Płowdiwu, na której znajdował się dom o dwóch kondygnacjach zajmujący 160 metrów kwadratowych. W 1949 roku budynek został uznany za zabytek kultury. W 1966 roku nieruchomość została wywłaszczona, a przodkowie wnioskodawców otrzymali odszkodowanie. Następnie budynek poddano znacznym pracom remontowym, w szczególności po pożarze w 1978 roku, który zniszczył jego część. Po przyjęciu w 1992 roku ustawy o reprywatyzacji nieruchomości wywłaszczonych na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym („ustawa o reprywatyzacji”; patrz poniżej paragraf 15), część wnioskodawców oraz inni spadkobiercy pierwotnych właścicieli (od których pozostali wnioskodawcy przejęli prawa w toku postępowania krajowym) złożyła wniosek o uchylenie wywłaszczenia. 28 czerwca 1993 roku zostali poinformowani, że ich wniosek został odrzucony przez burmistrza gminy Płowdiw, a 7 lipca 1993 roku złożyli skargę do sądu na tę decyzję. Wyrokiem z 9 października 1997 roku Sąd Okręgowy w Płowdiwie utrzymał w mocy decyzję administracyjną. Jednakże w prawomocnym wyroku z 2 października 1998 roku Najwyższy Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok. Uznał, że nieruchomość wnioskodawców została przejęta na podstawie przepisów regulujących wywłaszczenia dokonywane w celu realizacji robót publicznych, mianowicie wywłaszczenia mające na celu budowę nowych budynków lub infrastruktury. Sporna nieruchomość została jednak uznana za zabytek kultury i została wywłaszczona w celu wykorzystania jako taki, tym samym wywłaszczenie nastąpiło z naruszeniem prawa. Okoliczność, że nigdy nie planowano prac budowlanych, musiała być zrównana z sytuacją, w której nigdy nie rozpoczęto robót publicznych w rozumieniu ustawy o reprywatyzacji. Ponadto prace remontowe przeprowadzone po wywłaszczeniu również nie stanowiły „robót publicznych”, ponieważ miały na celu jedynie zachowanie budynku. Na koniec zauważono, że nieruchomość nadal istnieje. Wszystkie te czynniki oznaczały, że zostały spełnione przesłanki reprywatyzacji. Na tej podstawie Najwyższy Sąd Administracyjny uchylił wywłaszczenie, unieważniając odmowę burmistrza w tej sprawie. W następstwie powyższego wyroku, aby skutecznie przeprowadzić reprywatyzację (patrz poniżej paragraf 16), 21 maja 1999 roku wnioskodawcy zwrócili gminie odszkodowanie pieniężne otrzymane przez ich przodków w momencie wywłaszczenia. Strony spierały się co do tego, czy wnioskodawcy otrzymali również odszkodowanie w formie innej nieruchomości w momencie wywłaszczenia oraz czy musieli je również zwrócić. W 2001 roku wnioskodawcy uzyskali akt notarialny, który stwierdzał, że są właścicielami nieruchomości. Mimo powyższych wydarzeń wnioskodawcy nie mogli objąć nieruchomości w posiadanie, ponieważ była ona zajmowana i wykorzystywana przez gminę Płowdiw, która w 1997 roku uznała ją za własność publiczną gminy i wynajęła pokój w budynku organizacji o nazwie Narodowy Fundusz Dziedzictwa „13 Wieków Bułgarii” („Fundusz”, patrz poniżej paragrafy 19–20). Po nieudanych próbach zawarcia ugody, w grudniu 2003 roku wnioskodawcy wnieśli powództwo windykacyjne przeciwko gminie Płowdiw i Funduszowi. Powództwo zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego Kasacyjnego z 8 czerwca 2007 roku. Po pierwsze, sądy krajowe uznały, że są właściwe do rozpoznania powództwa. Zdaniem Sądu Okręgowego w Płowdiwie drugiej instancji, wyrok z 2 października 1998 roku podlegał pośredniej kontroli sądowej, ponieważ zastępował on decyzję administracyjną burmistrza w sprawie wniosku wnioskodawców o reprywatyzację i nie miał mocy prawomocnego orzeczenia w postępowaniu dotyczącym konkretnie prawa własności. Zdaniem Sądu Najwyższego Kasacyjnego, pozwani w postępowaniu windykacyjnym, a mianowicie gmina Płowdiw i Fundusz, nie brali udziału w wcześniejszym postępowaniu sądowym i dlatego nie byli związani wyrokiem z 2 października 1998 roku. Następnie sądy krajowe uznały, że prace naprawcze przeprowadzone na budynku, o który ubiegali się wnioskodawcy, były tak rozległe (wygląd zewnętrzny budynku został zachowany, ale konstrukcja wewnętrzna została w dużej mierze zmodyfikowana – dach, niektóre okna i inne elementy również zostały wymienione), że w rozumieniu ustawy o reprywatyzacji nie można było stwierdzić, iż budynek nadal istnieje. Ponadto nieruchomość była wykorzystywana do celu, w jakim została wywłaszczona, mianowicie jako „zabytek kultury”, co, w ocenie sądów, stanowiło „roboty publiczne” w rozumieniu tej samej ustawy. W związku z tym, żadna z przesłanek reprywatyzacji nie została spełniona.


Skarżący urodził się w 1982 roku i jest obecnie osadzony w więzieniu w Horodyszcze. 30 listopada 2008 r. skarżący, pan A.S. oraz pan V.S. włamali się do domu pana N., lokalnego przedsiębiorcy, położonego w rejonie pustomyckim. Skarżący miał cztery wcześniejsze wyroki skazujące za kradzież, włamanie, rozboj oraz kradzież z użyciem przemocy na kierowcy. Zgodnie z ustaleniami sądu krajowego, który następnie skazał skarżącego, pan N. walczył z intruzami i, nie mogąc w inny sposób przełamać jego oporu, dźgnęli go nożem na śmierć. W wyniku ataku pani P., żona N., odniosła obrażenia o średnim stopniu ciężkości. Skradziono liczne wartościowe przedmioty i dokumenty, w tym biżuterię, legitymację oficera rezerwy należącą do N. oraz certyfikaty potwierdzające jego osiągnięcia sportowe. 1 grudnia 2008 r. policja rejonu pustomyckiego wszczęła postępowanie karne w związku z incydentem. 5 grudnia 2008 r. V.S. został aresztowany i przesłuchany. Oświadczył, że skarżący dźgnął N. nożem w trakcie włamania. V.S. uderzył panią P., która próbowała przyjść N. z pomocą. Około godziny 21:00, 5 grudnia 2008 r. I.Kot, V.Ye., I.G. oraz R.D., detektywi z Obwodowego Zarządu Policji we Lwowie, zlokalizowali skarżącego w Czerwonogrodzie i zatrzymali go na ulicy. Zgodnie z późniejszymi zeznaniami skarżącego i detektywów złożonymi przed organami krajowymi, skarżący próbował uciec; aby go powstrzymać, detektywi podrzucili go, upadł na asfaltową nawierzchnię, a następnie został skuty kajdankami. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, po założeniu mu kajdanek funkcjonariusze policji nadal go bili i kopali. Skarżący twierdził również, że po aresztowaniu był źle traktowany przez policję w celu wymuszenia przyznania się do winy. 6 grudnia 2008 r. o godzinie 10:30 sporządzono protokół zatrzymania w Komisariacie Policji w Pustomytach. Zgodnie z dokumentem dostarczonym przez Rząd, w tym samym czasie skarżący został przyjęty do lwowskiego aresztu tymczasowego (izolator tymczasowego zatrzymania, „ITT”). Tego samego dnia śledczy K. poprosił biegłego lekarza sądowego o udokumentowanie wszelkich obrażeń na ciele skarżącego i o wydanie opinii, kiedy i w jaki sposób zostały one zadane. Tego samego dnia biegły lekarz sądowy G. (wymieniany przez Rząd jako pan H.) sporządził raport stwierdzający, że skarżący miał następujące obrażenia: siniak na czole i, nakładając się na niego, cztery długie, głębokie, pionowe, równoległe rysy; siniaki na grzbiecie nosa, brodzie, nadgarstkach i szyi; dziewięć małych siniaków na palcach prawej ręki; oraz obrzęk grzbietu prawej ręki. Siniaki na nadgarstkach były miękkie i różowe. Pozostałe siniaki pokryte były suchymi strupami. Biegły zaklasyfikował obrażenia jako lekkie i wyraził opinię, że mogły zostać zadane 30 listopada 2008 r. Zgodnie z raportem, skarżący wyjaśnił biegłemu, że obraził twarz i ręce, gdy upadł próbując uciec przed policją. Tego samego dnia o godzinie 14:30 K., śledczy z Komisariatu Policji w Pustomytach, przesłuchał skarżącego w charakterze podejrzanego. Skarżący oświadczył, że 29 listopada 2008 r. zgodził się na propozycję V.S. włamania się do domu pana N. Skarżący nie zabrał ze sobą noża i nie widział, aby V.S. lub A.S. to zrobili. Gdy włamali się do domu, skarżący wyłączył telewizor, który N. oglądał, podczas gdy V.S. i A.S. zaczęli bić N. Słysząc krzyki N., P. próbowała wejść do pokoju, a skarżący uderzył i kopnął ją. Następnie skarżący kopnął N. trzy lub cztery razy. Podczas gdy inni nadal bili N., skarżący zaczął szukać pieniędzy, potem wziął nóż od V.S. i wyciął kilka obrazów z ram. Zabrał również inne wartościowe przedmioty z domu. Tego samego dnia o godzinie 21:22, na skutek skargi skarżącego na stan zdrowia, wezwano karetkę pogotowia do ITT dla skarżącego. Personel pogotowia ratunkowego zauważył, że skarżący ma siniaki na twarzy i prawej ręce oraz cierpi na wstrząs mózgu, nadciśnienie i obrzęk. 8 grudnia 2008 r. postawiono skarżącemu zarzut kradzieży z włamaniem z użyciem przemocy oraz spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkującego śmiercią ofiary. Przesłuchany tego samego dnia w charakterze oskarżonego, skarżący potwierdził relację wydarzeń, którą złożył 6 grudnia 2008 r., i dodał, że widział, jak V.S. bije N., ale nie dźga go nożem. Skarżący powtórzył, że nie dźgnął N. i nie miał zamiaru go zabijać. Użył noża do wycięcia obrazów z ram. Przed włamaniem V.S. obiecał, że on sam zajmie się zmuszeniem N. do oddania pieniędzy. 9 grudnia 2008 r. skarżący został zbadany przez personel medyczny przy przyjęciu do lwowskiego aresztu śledczego (słidczy izolator, dalej „SIZO”). Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez SIZO 20 stycznia 2015 r., skarżący nie zgłosił żadnych skarg podczas tego badania. W okresie od 5 lutego do 8 lipca 2009 r. policja zabierała skarżącego z SIZO co najmniej osiem razy w celu przeprowadzenia z nim czynności śledczych. 6 lutego 2009 r. pan Ch. został mianowany obrońcą skarżącego. Tego samego dnia skarżący został przesłuchany w obecności Ch. Skarżący potwierdził relację wydarzeń, którą złożył 6 i 8 grudnia 2008 r., w tym oświadczenie, że w domu N. użył noża do wycięcia obrazów z ram, i dodał, że nie było planu zabicia N., ale jedynie włamania się do jego domu. Gdy on i jego współoskarżeni dowiedzieli się, że N. będzie w domu, plan polegał jedynie na związaniu go. Zgodnie z informacjami Rządu, 6 lutego 2009 r. skarżący został zapoznany z raportem biegłego lekarza z 6 grudnia 2008 r. i nie złożył żadnych uwag ani wniosków. 18 marca 2009 r., po zbadaniu skarżącego jako pacjenta stacjonarnego, zespół biegłych psychiatrów sporządził raport, w którym wniosku, że skarżący nie cierpi na chorobę psychiczną. Omawiając historię chorób psychicznych skarżącego, biegli zauważyli, że w październiku 2008 r. brał udział w bójce, doznał uderzenia w głowę i otrzymał leczenie ambulatoryjne z powodu tego urazu. 17 kwietnia 2009 r. skarżący i jego prawnik podpisali oświadczenie potwierdzające, że zapoznali się z raportem i nie mają uwag ani wniosków. 7 maja 2009 r. skarżący został ponownie przesłuchany w obecności swojego prawnika. Powtórzył swoje poprzednie zeznanie. W trakcie przesłuchania śledczy zapytał skarżącego, dlaczego na początku nie dołączył do współoskarżonych w ataku na N. Skarżący odmówił odpowiedzi. W trakcie śledztwa przygotowawczego A.S. oświadczył, że to skarżący dźgnął N. nożem. W trakcie konfrontacji między skarżącym a A.S., ten pierwszy potwierdził swoje zeznanie. Skarżący zaprzeczył twierdzeniom A.S., ale odmówił zeznawania. P. oświadczyła, że to V.S., a nie skarżący, zaatakował i uderzył ją. Pani I.M. oświadczyła, że 1 grudnia 2008 r. skarżący dał jej telefon komórkowy i srebrny łańcuszek, które ukradł od N. i P. 30 lipca 2009 r. sprawa przeciwko skarżącemu i jego współoskarżonym, A.S. i V.S., została skierowana do rozprawy przed Lwowski Sąd Apelacyjny („Sąd Apelacyjny”), działający jako sąd pierwszej instancji. 16 listopada 2009 r. sąd pierwszej instancji poinformował skarżącego, że kwestia, czy należy zarządzić dodatkowe badanie psychiatryczne, zostanie zbadana w trakcie rozprawy. Skarżący przyznał się do winy w zakresie zarzutu kradzieży dokumentów, częściowo przyznał się do zarzutu kradzieży z włamaniem z użyciem przemocy i nie przyznał się do zarzutu morderstwa. Odmówił złożenia obszernych zeznań, ale w odpowiedzi na pytanie oświadczył, że użył noża do wycięcia obrazów z ram w domu ofiar. V.S. przyznał się do winy w zakresie zarzutu kradzieży z włamaniem z użyciem przemocy, a A.S. przyznał się do tego zarzutu częściowo. W dużej mierze powtórzyli zeznania, które złożyli podczas śledztwa przygotowawczego dotyczącego roli skarżącego w przestępstwie, w szczególności stwierdzając, że nie dźgnęli N. i widzieli skarżącego, z nożem w ręku i pokrytego krwią, prowadzącego N., również pokrytego krwią, do sejfu, aby wydobyć pieniądze N. V.K. również oświadczył, że skarżący powiedział mu, że dźgnął N. Pani M.M. i pani A.V. zeznały, że późno w nocy morderstwa oskarżeni opuścili dom, w którym mieszkali razem. A.S. niósł nóż. Oskarżeni następnie wrócili z różnymi przedmiotami, w tym obrazami i dokumentami. M.M. zeznała, że widziała krew na ubraniach skarżącego, gdy wrócił tej nocy. A.V. również zeznała, że gdy skarżący wrócił, dał jej swoje ubrania i kazał je spalić. Zostawiła jednak ubrania w domu. Dwaj inni świadkowie zeznali, że 5 grudnia 2008 r. byli świadkami, jak właściciel tego domu przekazuje policji torbę z ubraniami, która została tam pozostawiona przez oskarżonych. Zgodnie z opiniami biegłych z zakresu DNA, na ubraniach w torbie znaleziono włosy skarżącego i krew prawdopodobnie pochodzącą od ofiar. 11 marca 2010 r. skarżący poprosił sąd pierwszej instancji o wezwanie G., biegłego lekarza, jako świadka, argumentując, że w swoim raporcie z 6 grudnia 2008 r. nie określiła dokładnie, kiedy obrażenia zostały zadane skarżącemu. W celu poparcia swojego wniosku oświadczył, że był źle traktowany w trakcie i po aresztowaniu. Skarżący poprosił również o wezwanie I.Ku., śledczego z Komisariatu Policji w Pustomytach, jako świadka, argumentując, że jego zeznania podczas śledztwa przygotowawczego były nieprawdziwe i zostały mu narzucone i złożone pod presją. Poprosił również o wezwanie jako świadków detektywów policji I.Kota, V.Ye., I.G. i R.M. z Obwodowego Zarządu Policji we Lwowie, argumentując, że źle go traktowali w trakcie aresztowania i podczas początkowego przesłuchania, powodując obrażenia odnotowane w raporcie biegłego lekarza z 6 grudnia 2008 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił te wnioski. Zgodnie z informacjami Rządu, podstawą odmowy było to, że sąd pierwszej instancji posiadał w swoich aktach transkrypcje wywiadów z funkcjonariuszami policji przeprowadzonych podczas śledztwa przygotowawczego. Ponadto sąd uznał, że zarzuty skarżącego o złym traktowaniu zostały już zbadane w ramach dochodzeń wstępnych, w trakcie których nie znaleziono potwierdzenia twierdzeń skarżącego. 25 marca 2010 r. sąd pierwszej instancji uznał wszystkich trzech skarżących winnymi morderstwa, kradzieży z włamaniem z użyciem przemocy i kradzieży dokumentów. W zakresie wyroku za morderstwo skarżący został skazany na dożywotnie pozbawienie wolności z przepadkiem całego jego mienia, V.S. na trzynaście lat, a A.S. na dwanaście lat pozbawienia wolności. Nałożono dodatkowe wyroki więzienia w zakresie innych zarzutów, ale ze względu na zasady orzekania kar, ogólne wyroki były takie same jak wyroki za morderstwo. Sąd uznał za ustalone, że skarżący i jego dwaj współoskarżeni, A.S. i V.S., popełnili kradzież z włamaniem z użyciem przemocy na pana N. i panią P. Chociaż to skarżący dźgnął N. na śmierć, wszyscy oskarżeni użyli przemocy wobec N., aby przełamać jego opór, i dlatego byli winni jego morderstwa. Jako dowód winy skarżącego sąd powołał się na zeznania współoskarżonych, pani P., pani I.M., pani M.M., pani A.V. (patrz akapity 24, 25 i 29 powyżej) oraz szeregu innych świadków, którzy opisali, jak oskarżeni pozbywali się swojego odzieży i przedmiotów zabranych z domu ofiar. Sąd powołał się również na dowody materialne i opinie biegłych. Wychodząc z ustalenia, że to skarżący dźgnął N., sąd powołał się na zeznania jego współoskarżonych, zauważając, że są one spójne z zeznaniami P. w takim zakresie, że wszyscy trzej zeznali, wbrew twierdzeniom skarżącego, że to V.S., a nie skarżący, zaatakował P. Sąd powołał się również na dowody biegłych z zakresu DNA, które wykazały obecność krwi, prawdopodobnie pochodzącej od N., na spodniach noszonych przez skarżącego w nocy morderstwa i zajętych przez policję w domu, gdzie skarżący je zostawił. Sąd powołał się również na przyznanie się skarżącego podczas śledztwa przygotowawczego, że użył noża, czyli broni morderstwa, do wycięcia obrazów z ram. 18 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok skazujący skarżącego i złagodził jego karę do piętnastu lat pozbawienia wolności. 12 lipca 2009 r. skarżący napisał do szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy we Lwowie, skarżąc się, że był źle traktowany w trakcie aresztowania i później przez policję. W szczególności oświadczył, że w dniu aresztowania szedł na spotkanie z pewną panią Z., gdy został zaczepiony przez obcego, który okazał się funkcjonariuszem policji. Myśląc, że obcy próbuje ukraść jego telefon, skarżący zaczął uciekać. Jednak inni funkcjonariusze podrzucili go. Upadł, a funkcjonariusze zaczęli go kopać i bić. Funkcjonariusze policji kontynuowali kopanie go, gdy był już w ich samochodzie, a następnie w miejscu, do którego został zabrany po aresztowaniu. 24 lipca 2009 r. prokuratura w Czerwonogrodzie i 27 sierpnia 2009 r. prokuratura w Pustomytach odmówiła wszczęcia postępowania karnego w związku ze skargą skarżącego. 26 lutego 2010 r. lwowska prokuratura obwodowa („LRPO”) uchyliła decyzje z 24 lipca i 27 sierpnia 2009 r. i przekazała sprawę prokuratorom w Czerwonogrodzie i Pustomytach do dalszego zbadania. LRPO uznała, że dochodzenia wstępne były niepełne. LRPO wskazała, że prokuratura w Czerwonogrodzie powinna podjąć szereg dodatkowych środków w celu ustalenia okoliczności incydentu, a w szczególności: (i) przesłuchać panią Z., z którą skarżący miał się spotkać w momencie aresztowania; (ii) zidentyfikować personel pogotowia ratunkowego, który odwiedził skarżącego 6 grudnia 2008 r., i przesłuchać ich; (iii) przesłuchać biegłego lekarza sądowego, aby dowiedzieć się, czy obrażenia obserwowane przez biegłego u skarżącego 6 grudnia 2008 r. są zgodne z twierdzeniami skarżącego o złym traktowaniu. 26 marca 2010 r. prokuratura w Czerwonogrodzie ponownie odmówiła wszczęcia postępowania karnego przeciwko detektywom I.Kotowi, V.Ye., I.G., R.M. z Obwodowego Zarządu Policji we Lwowie. Decyzja była oparta na zeznaniach detektywów policji i opinii biegłego z 6 grudnia 2010 r. Detektywi oświadczyli, że podrzucili skarżącego, gdy próbował uciec. Prokuratura uznała, że ten upadek wyjaśnia obrażenia skarżącego. 28 marca 2012 r. Sąd w Czerwonogrodzie utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając jako nieuzasadniony argument skarżącego, że jego obrażenia wynikły ze złego traktowania. 31 marca 2010 r. prokuratura w Pustomytach odmówiła wszczęcia postępowania karnego przeciwko śledczemu I.Ku. i dwóm innym funkcjonariuszom Komisariatu Policji w Pustomytach. Decyzja była oparta na wywiadach z funkcjonariuszami. Prokuratura powołała się również na akta ITT i nieokreślony raport biegłego lekarza sądowego, z których wynikało, że skarżący nie miał obrażeń w odpowiednim czasie. Skarżący został poinformowany o tej decyzji 5 maja 2011 r. W nieokreślonym dniu decyzja z 31 marca 2010 r. została uchylona. 18 maja 2012 r. prokuratura w Pustomytach ponownie odmówiła wszczęcia postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszom policji z Komisariatu Policji w Pustomytach i Obwodowego Zarządu Policji we Lwowie z powodu braku znamion czynu zabronionego w ich działaniach. Decyzja była oparta na zeznaniach funkcjonariuszy, którzy zaprzeczyli twierdzeniom skarżącego. 20 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w Pustomytach uchylił decyzję z 18 maja 2012 r. Sąd stwierdził liczne zaniedbania w dochodzeniu wstępnym, w szczególności, że organy nie zbadały, w jakich okolicznościach wezwano karetkę pogotowia dla skarżącego, gdy przebywał w ITT; nie sprawdziły również akt z placówek, w których skarżący był przetrzymywany. 19 listopada 2012 r. wszedł w życie nowy Kodeks Postępowania Karnego. Zgodnie z nowym Kodeksem śledztwo jest wszczynane poprzez utworzenie wpisu w Jednolitym Rejestrze Dochodzeń Przedprocesowych („Rejestr Dochodzeń”) (patrz akapit 51 poniżej). 15 marca 2013 r. Sąd w Czerwonogrodzie uwzględnił powództwo skarżącego i nakazał prokuraturze w Czerwonogrodzie utworzenie wpisu w Rejestrze Dochodzeń w celu zbadania zarzutów skarżącego o złym traktowaniu. 20 marca 2013 r. wpis został utworzony. 21 marca 2013 r. prokuratura w Czerwonogrodzie postanowiła umorzyć śledztwo. W nieokreślonym dniu Sąd w Czerwonogrodzie uchylił tę decyzję. 2 lipca 2013 r. prokuratura w Czerwonogrodzie wznowiła śledztwo i skarżący został przesłuchany. Uporczywie twierdził, że był źle traktowany przez detektywów policji I.Kota, V.Ye., I.G. i R.M. w trakcie aresztowania i w drodze do komisariatu policji w Pustomytach, gdzie zarejestrowano jego aresztowanie. Detektywi policji byli przesłuchiwani i zaprzeczyli jakimkolwiek formom złego traktowania, twierdząc, że skarżący został ranny, gdy upadł próbując uciec. 24 września 2013 r. prokuratura w Czerwonogrodzie postanowiła umorzyć śledztwo z powodu braku znamion czynu zabronionego w działaniach detektywów I.Kota, V.Ye, I.G. i R.M. Decyzja powoływała się na wcześniejszą decyzję z lipca 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania karnego, zgodnie z którą skarżący upadł próbując uciec przed policją. W rezultacie doznał wstrząsu mózgu i siniaków. Decyzja powoływała się również na szereg dowodów wspierających tę wersję wydarzeń, w szczególności na zeznania funkcjonariuszy policji i raport biegłego lekarza z 6 grudnia 2008 r. Decyzja z 24 września 2013 r. została utrzymana w mocy przez Sąd w Czerwonogrodzie 7 lutego 2014 r. oraz przez Sąd Apelacyjny 11 marca 2014 r.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1959 i 1947 roku i mieszkają we wsi Sinemorets, na południowym wybrzeżu Morza Czarnego. Żyją razem jako rodzina od 1989 roku. W tamtym czasie zamieszkiwali w mieście Burgas, gdzie pierwsza skarżąca była właścicielką mieszkania, które w 2013 roku przekazała córce, mieszkającej w nim wraz ze swoją rodziną przez kilka lat. Ojciec i matka pierwszej skarżącej byli właścicielami działki o powierzchni 625 metrów kwadratowych w Sinemorets. Po śmierci ojca pierwszej skarżącej w 1986 roku i następujących po tym postępowaniach o podział majątku między jego owdowiałą żonę a siedmioro dzieci, matce pierwszej skarżącej przyznano 250 z 625 udziałów w działce. W 1999 roku przeniosła te udziały, wraz z dziewięcioma szesnastymi częściami działki, do których była uprawniona jako spadkobierczyni po swoim zmarłym mężu, na pierwszą skarżącą. Łącząc udziały uzyskane w wyniku tego transferu i jedną szesnastą część działki, którą odziedziczyła po ojcu, pierwsza skarżąca stała się właścicielką 484,43 udziałów, czyli 77,5%, działki. Na działce znajdowała się zrujnowana, parterowa chata. W 2004 roku drugi skarżący, który był zatrudniony jako kierowca, doznał zawału mięśnia sercowego i nie był już w stanie pracować. W 2005 roku został uznany za osobę niepełnosprawną i od tego czasu otrzymuje emeryturę rentową. Około tego czasu obaj skarżący przeprowadzili się z Burgasu do Sinemorets, podobno dlatego, że nie było ich stać na dalsze życie w Burgasie. Złożyli oświadczenie, że przeznaczyli wszystkie swoje oszczędności na przebudowę chaty, przekształcając ją w solidny, parterowy dom murowany. Nie ubiegali się o pozwolenie na budowę. Przebudowa miała miejsce w latach 2004–2005. Od tego czasu oboje skarżący mieszkają w tym domu. W 2006 roku dwaj inni współwłaściciele działki oficjalnie zawiadomili pierwszą skarżącą, że nie wyrażają zgody na przebudowę. Według rządu istniały dowody na to, że budowa nie została zakończona przed 2009 rokiem. W 2006 roku pozostali dziesięciu spadkobierców rodziców pierwszej skarżącej wnieśli pozew przeciwko niej, domagając się sądowego stwierdzenia, że są właścicielami 140,57 z 625 udziałów w działce oraz domu na niej wybudowanego. Sąd Rejonowy w Carewie oddalił powództwo. Na skutek apelacji powodów, 7 czerwca 2009 roku Sąd Okręgowy w Burgasie uchylił ten wyrok i orzekł zgodnie z żądaniem powodów, stwierdzając, że są oni właścicielami 140,57 z łącznych 625 udziałów w działce oraz domu wybudowanego w miejscu starej chaty. Orzekł również, że pierwsza skarżąca jest właścicielką pozostałych 484,43 udziałów w działce i domu. Pierwsza skarżąca próbowała odwołać się w sprawie prawa, jednak w decyzji z 22 czerwca 2009 roku (op. nr 566 z 22.06.2009 r. w sprawie cywil. nr 1974/2009, SN, I wydz.), Sąd Kasacyjny odmówił przyjęcia odwołania do rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził między innymi, że włączając dom do orzeczenia, sąd niższej instancji nie popełnił błędu, ponieważ utrwalonym orzecznictwem jest, że budynki nielegalne mogą być przedmiotem prawa własności. Przez większą część roku pierwsza skarżąca jest bezrobotna. Jedynym źródłem jej dochodu jest obsługa domków wakacyjnych w Sinemorets pod koniec wiosny i latem. Drugi skarżący odziedziczył udziały w kilku działkach w innej wsi, które sprzedał łącznie za 1200 bułgarskich lewów (614 euro) w latach 2012–2014. Skarżący przeznaczyli te pieniądze na zakup używanego samochodu. We wrześniu 2011 roku, na skutek interwencji niektórych innych współwłaścicieli działki, pracownicy gminy przeprowadzili kontrolę domu i stwierdzili, że został on wybudowany nielegalnie. W październiku 2011 roku zawiadomili pierwszą skarżącą o swoich ustaleniach. W lipcu 2012 roku gmina zwróciła uwagę na tę sprawę regionalnego biura Krajowej Dyrekcji Nadzoru Budowlanego. W październiku 2012 roku to biuro poinformowało pierwszą skarżącą, że wszczęto postępowanie w sprawie rozbiórki domu. W listopadzie 2012 roku pracownicy Dyrekcji przeprowadzili inspekcję i podobnie stwierdzili, że jest on nielegalny, ponieważ został wybudowany bez pozwolenia na budowę. 30 września 2013 roku szef regionalnego biura Dyrekcji stwierdził, że dom został wybudowany w latach 2004–2005 bez pozwolenia na budowę, wbrew przepisom art. 148 ust. 1 Ustawy o Organizacji Terytorialnej z 2001 roku, i jako taki podlega rozbiórce na mocy art. 225 ust. 2 pkt 2 tej ustawy (patrz poniżej paragrafy 25 i 26). Pierwsza skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów ani dowodów wskazujących na co innego. Dom miał więc zostać rozebrany. Gdy decyzja stanie się ostateczna, pierwsza skarżąca zostanie wezwana do dobrowolnego jej wykonania. Jeśli nie uczyni tego w odpowiednim czasie, władze wykonają ją na jej koszt. Pierwsza skarżąca wystąpiła o sądową kontrolę tej decyzji. 10 grudnia 2014 roku Sąd Administracyjny w Burgasie oddalił powództwo. Uznał, że decyzja jest legalna. Dowody jasno wykazały, że skarżący wybudowali dom w latach 2004–2005 bez uzyskania pozwolenia na budowę, co na mocy art. 225 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2001 roku (patrz poniżej paragraf 26) stanowiło podstawę do jego rozbiórki. Dom nie mógł być zwolniony z rozbiórki na podstawie paragrafu 16 przepisów przejściowych ustawy z 2001 roku ani paragrafu 127 przepisów przejściowych i końcowych ustawy z 2012 roku o zmianie ustawy z 2001 roku (patrz poniżej paragrafy 28 i 29). Pierwsza skarżąca odwołała się. Wniosła między innymi, że dom jest jej jedynym domem i że jego rozbiórka spowoduje jej znaczne trudności, ponieważ nie będzie w stanie zapewnić sobie innego miejsca zamieszkania. Wyrokiem końcowym z 17 marca 2015 roku (roz. nr 2900 z 17.03.2015 r. w sprawie adm. nr 1381/2015, NSA, II wydz.), Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok sądu niższej instancji. Zgadzał się, że dom jest nielegalny, ponieważ został wybudowany bez pozwolenia na budowę, że jako taki podlega rozbiórce oraz że, ponieważ został wybudowany w latach 2004–2005, nie może zostać zalegalizowany na podstawie przepisów przejściowej amnestii ustawy z 2001 roku ani ustawy z 2012 roku. 15 kwietnia 2015 roku regionalne biuro Krajowej Dyrekcji Nadzoru Budowlanego wezwało pierwszą skarżącą do wykonania nakazu rozbiórki w ciągu czternastu dni od otrzymania powiadomienia w tej sprawie oraz poinformowało ją, że niewykonanie tego obowiązku skłoni je do wykonania nakazu na jej koszt. Ponieważ pierwsza skarżąca tego nie zrobiła, 6 sierpnia 2015 roku to biuro ogłosiło przetarg dla firm prywatnych chętnych do przeprowadzenia rozbiórki; termin składania ofert upływał 15 września 2015 roku. 18 sierpnia 2015 roku Miejski Rzecznik Praw Obywatelskich w Burgasie wezwał Ministra Rozwoju Regionalnego do wstrzymania rozbiórki, argumentując, że chociaż jest ona formalnie legalna, będzie miała nieproporcjonalny wpływ na skarżących. W odpowiedzi 25 września 2015 roku regionalne biuro Dyrekcji powtórzyło swoje zamiary co do przeprowadzenia rozbiórki. Po powiadomieniu rządu o skardze (patrz powyżej paragraf 4), 15 października 2015 roku regionalne biuro Dyrekcji poprosiło władze gminne o zbadanie, czy w razie konieczności mogą one zapewnić pierwszej skarżącej alternatywne zakwaterowanie. Do 27 października 2015 roku, daty najnowszych informacji stron w tej sprawie, władze gminne nie udzieliły odpowiedzi na to zapytanie, a regionalne biuro Dyrekcji z tego powodu nie przystąpiło do rozbiórki. W nieokreślonym dniu w drugiej połowie października 2015 roku, ponownie po powiadomieniu rządu o skardze, pracownik socjalny przeprowadził wywiad z pierwszą skarżącą i wyjaśnił jej możliwości ubiegania się o usługi społeczne. Pierwsza skarżąca oświadczyła, że nie jest nią zainteresowana, ponieważ woli pozostać w domu. Zgodnie z rejestrem dostępnym na stronie internetowej Krajowej Dyrekcji Nadzoru Budowlanego (link), 10 marca 2016 roku rozbiórka nie została jeszcze przeprowadzona.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1957, 1961, 1966, 1970 i 1946 roku i do czasu aresztowania mieszkali w Sankt Petersburgu. Pod koniec lat 90. XX wieku w Sankt Petersburgu działał gang przestępczy. Nazwano go imieniem jednego ze skarżących „gangem Szutowa”. Jego członkowie byli zaangażowani w liczne poważne przestępstwa z użyciem przemocy, w tym morderstwa ze szczególnym okrucieństwem, uprowadzenia, uzbrojone napady rabunkowe i wymuszenia. W tamtym czasie pan Szutow był członkiem Zgromadzenia Ustawodawczego Sankt Petersburga. Później został oskarżony i skazany za kierowanie działalnością gangu. 20 stycznia 1999 r. wszczęto śledztwo karne w sprawie działalności gangu. Skarżący zostali aresztowani w następujących datach:
– pan Gimranow i pan Dodonow 26 stycznia 1999 r.;
– pan Denisow 13 lutego 1999 r.;
– pan Szutow 16 lutego 1999 r.; oraz
– pan Filimonow 7 marca 2001 r.
Zostali umieszczeni w areszcie tymczasowym z powodu podejrzenia udziału w szeregu poważnych przestępstw jako członkowie grupy przestępczej rzekomo kierowanej przez pana Szutowa. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu (dalej „Sąd Miejski”) wielokrotnie przedłużał okres tymczasowego aresztowania skarżących. Z brzmienia decyzji wynika, że Sąd Miejski opierał się wyłącznie na powadze zarzutów jako podstawie do kontynuowania aresztowania i odrzucił skargę skarżących dotyczącą składu sądu. Sąd Miejski nie zbadał szczegółowo potrzeby ani podstaw przedłużenia aresztowania i przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżących poprzez powtórzenie treści wcześniejszych zarządzeń. W ostatnim zarządzeniu o przedłużeniu, wydanym 6 grudnia 2005 r., Sąd Miejski powołał się dodatkowo na potrzebę „zapewnienia wykonania wyroku”. Wszystkie przedłużenia zostały utrzymane w mocy na skutek odwołania. 26 stycznia 2001 r. zakończono śledztwo wstępne. Pan Denisow, pan Gimranow, pan Dodonow, pan Szutow i dwanaście innych osób zaangażowanych w działalność gangu zostało oskarżonych o liczne przypadki morderstwa ze szczególnym okrucieństwem, uprowadzenia, uzbrojone napady rabunkowe i wymuszenia. Akt oskarżenia i materiały ze sprawy skarżących (nr 7806) zostały przekazane do Sądu Miejskiego, gdzie dotarły 29 stycznia 2001 r. 13 kwietnia 2001 r. pan Filimonow został oskarżony w odrębnym postępowaniu o podobne czyny, a jego sprawa karna została przekazana do Sądu Miejskiego i połączona ze sprawą nr 7806. Pierwsza rozprawa została wyznaczona na 1 października 2001 r., ale Sąd Miejski odroczył ją co najmniej osiemdziesiąt osiem razy między tą datą a 27 września 2004 r. z następujących powodów: (i) niektórzy adwokaci nie stawili się bez powodu; (ii) niektórzy adwokaci usprawiedliwili swoją nieobecność przyczynami zdrowotnymi, zawodowymi lub osobistymi; (iii) skarżący nie zostali doprowadzeni do sądu w dniach, w których chorowali; lub (iv) skarżący i/lub ich adwokaci zostali usunięci z sali rozpraw za przerywanie przewodniczącemu sędziemu i protokolantowi, zwracanie się do Sądu Miejskiego przy użyciu wulgarnego języka oraz angażowanie się w inne nieposłuszne zachowanie. 28 września 2004 r. Sąd Miejski przystąpił do zbadania sprawy co do meritum, prosząc oskarżyciela o odczytanie aktu oskarżenia. Proces trwał, z niewielkimi przerwami, do 15 lutego 2006 r. Sąd Miejski składał się z sędziego zawodowego i dwóch ławników, pani I. i pani M., które zostały wybrane odpowiednio w 1990 i 1991 roku przez Miejską Radę Deputowanych Ludowych Sankt Petersburga (wtedy Leningradu) (Radę Miejską) do pełnienia funkcji ławników w Sądzie Miejskim. Ich kadencje zostały przedłużone trzema dekretami prezydenckimi. 15 maja 2002 r. i 27 marca 2003 r. obrona bezskutecznie zgłosiła wniosek o wyłączenie sędziego zawodowego, twierdząc, że jest on uprzedzony wobec skarżących. 12 lutego 2004 r. skarżący złożyli wniosek o rozpatrzenie ich sprawy przez ławę przysięgłych. Ich wniosek nie został rozpatrzony przez sąd, ponieważ pan Szutow nie był obecny w sądzie. 27 maja i 23 sierpnia 2004 r. obrona bezskutecznie zgłosiła wniosek o wyłączenie ławników pani I. i pani M. z powodu braku wymaganych uprawnień. W szczególności podali, że pani I. nigdy nie została wybrana na ławnika, a kadencja pani M. wygasła w 1996 r. Dalsze twierdzenia, że późniejsze przedłużenia kadencji pani M. dekretem prezydenckim były niezgodne z prawem, i że w każdym razie nie mogła już pełnić swojej funkcji po przyjęciu w styczniu 2000 r. ustawy regulującej wybór i służbę ławników oraz wejściu w życie w lipcu 2002 r. nowego Kodeksu postępowania karnego, który znosił instytucję ławników w rosyjskim systemie sądownictwa. Na poparcie swojego argumentu złożyli list od przewodniczącego Zgromadzenia Ustawodawczego Sankt Petersburga stwierdzający, że w ich archiwach nie ma decyzji Rady Miejskiej z dnia 22 czerwca 1990 r., daty, w której pani I. miała zostać rzekomo wybrana. 24 września 2004 r. skarżący bezskutecznie zgłosili wniosek o wyłączenie sędziego zawodowego i złożyli wniosek o rozpatrzenie ich sprawy przez ławę przysięgłych. Skarżący zgłaszali wnioski o wyłączenie składu sądu łącznie czterdzieści siedem razy w toku postępowania. Pan Denisow został wykluczony z sali rozpraw za niewłaściwe zachowanie w okresach od 17 września 2003 r. do 17 marca 2004 r., od 16 kwietnia do 24 września 2004 r., od 27 września 2004 r. do 19 lipca 2005 r. oraz od 21 lipca do 9 grudnia 2005 r. po wielokrotnym zgłaszaniu wniosków o wyłączenie składu sądu i żądaniu procesu przed ławą przysięgłych oraz angażowaniu się w nieposłuszne zachowanie. 27 września 2004 r. pozostali czterej skarżący zostali usunięci z sali rozpraw przed rozpoczęciem badania sprawy co do meritum do końca wystąpień końcowych, z tych samych powodów co pan Denisow. Pan Gimranow złożył oświadczenie, że po zakończeniu prezentacji dowodów przez oskarżenie został wezwany na salę rozpraw i zaproszony do zeznań. Został ponownie usunięty po zapytaniu o zeznania świadków lub o dostęp do protokołu rozprawy i tłumacza. 26 sierpnia 2004 r. prokurator zwrócił się do Sądu Miejskiego o przeniesienie procesu z Sądu Miejskiego do aresztu śledczego Kresty IZ-47/1 w Sankt Petersburgu („IZ-47/1”). Prokurator wyjaśnił sądowi, że pan Szutow cierpi na różne dolegliwości zdrowotne i stale wymaga nadzoru medycznego, co nie było możliwe na sali rozpraw, ponieważ w budynku sądu nie było personelu medycznego, w przeciwieństwie do aresztu śledczego, który posiadał stały punkt medyczny. Prokurator dodał również, że przeniesienie procesu do IZ-47/1 miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa przewodniczącemu sędziemu, ławnikom i trzem współoskarżonym skarżących, którzy zaczęli otrzymywać groźby fizyczne w związku z postępowaniem i poprosili o ochronę państwa. Tego samego dnia Sąd Miejski uwzględnił wniosek prokuratora mimo protestów obrony, która skarżyła się, że nie będzie dostępu dla publiczności. Zgodnie z dokumentami w aktach sprawy, członkowie ogółu społeczeństwa mogli uczestniczyć w rozprawach w IZ-47/1 po okazaniu dokumentu tożsamości personelowi ochrony i uzyskaniu przepustki. Między 27 sierpnia 2004 r. a 17 lutego 2006 r. dopuszczono 37 osób do uczestnictwa w rozprawach odbywających się w IZ-47/1. Sąd Miejski zezwolił na nagrywanie wideo i audio podczas procesu w areszcie śledczym. Dziennikarze mogli obserwować proces na ekranie telewizyjnym w pokoju prasowym zorganizowanym specjalnie dla nich w IZ-47/1. 28 września 2004 r. i 2 listopada 2005 r. obrona wniosła o przeniesienie procesu z powrotem do Sądu Miejskiego, powołując się na złe warunki pracy. Oba wnioski zostały odrzucone. 16 i 17 lutego 2006 r. przedstawiciele czterech kanałów telewizyjnych i sześciu gazet byli obecni podczas procesu. 15 czerwca 2000 r. pan Denisow i G., adwokat reprezentujący go w tamtym czasie, podpisali formularz potwierdzający otrzymanie sześćdziesięciu pięciu tomów akt sprawy karnej do wglądu. 16 sierpnia 2000 r. szef wydziału śledczego udzielił panu Denisowowi formalnego ostrzeżenia za opóźnianie przeglądania dokumentów sprawy bez ważnego powodu i powiadomił go, że czas przyznany mu na zapoznanie się z materiałami sprawy może zostać skrócony. Pan Denisow podpisał ostrzeżenie i wyjaśnił na piśmie, że regularnie przeglądał dokumenty sprawy i robił to tak szybko, jak mógł. 6 września 2000 r. szef wydziału śledczego zgłosił, że ponieważ pan Denisow celowo opóźniał przeglądanie dokumentów sprawy i odmawiał ich przeglądania kilka razy, on i jego adwokat otrzymali osiemdziesiąt dni na dokończenie przeglądu, i to najpóźniej do 15 stycznia 2001 r. Zgodnie z protokołem rozprawy z 28 września 2004 r., Sąd Miejski odmówił wniosku nowego adwokata pana Denisowa, K., o odroczenie rozprawy w celu zapoznania się z dokumentami sprawy. Sąd wyjaśnił, że ponieważ adwokat pana Denisowa G. pozostał w sprawie i znał materiał, wniosek K. o odroczenie nie był uzasadniony. 29 września 2004 r. Sąd Miejski poinformował adwokatów skarżących, w tym K., że mogą zapoznawać się z dokumentami sprawy każdego popołudnia po rozprawach i w godzinach pracy w piątki. 10 listopada 2004 r. Sąd Miejski orzekł, że pan Denisow będzie mógł zapoznać się z protokołem rozpraw, z których został usunięty, na końcu postępowania. 2 grudnia 2004 r. adwokat pana Denisowa K. poinformował Sąd Miejski, że zapoznał się z dokumentami sprawy i posiada ich cyfrowe kopie. Od 24 lutego 1999 r. do 17 marca 2006 r. pan Denisow był przetrzymywany w IZ-47/1. 21 maja 2007 r. złożył skargę do Sądu, że warunki jego zatrzymania tam były niewystarczające. W szczególności stated, że każdy aresztowany w jego celi otrzymał tylko 1,5 metra kwadratowego powierzchni. Cela nie była ogrzewana zimą ani właściwie wentylowana latem, a w toalecie nie było prywatności. Skarżący złożył oświadczenie, że 4 marca 2002 r. i 20 lipca 2003 r. sąd odmówił jego wniosku o zapoznanie się z pewnymi materiałami sprawy, mimo że zapoznał się tylko z trzydziestoma dwoma z sześćdziesięciu ośmiu tomów wytworzonych do końca śledztwa wstępnego. 28 września 2004 r. Sąd Miejski odmówił przyznania czasu na zapoznanie się z aktami sprawy jego drugiemu pełnomocnikowi K., który wszedł do postępowania tego dnia. 30 września 2004 r. jego pełnomocnik zwrócił się o pozwolenie na czas na zapoznanie się z materiałami sprawy i protokołem rozprawy. Sąd Miejski odmówił, zauważając, że miał on wystarczającą okazję do zapoznania się ze sprawą z góry, a protokół rozprawy zostanie rozdany na końcu postępowania. 2 grudnia 2004 r. i 27 czerwca 2005 r. jego pozostały pełnomocnik K. zwrócił się o dostęp do pewnych dowodów i dokumentów proceduralnych. Wniosek został uwzględniony tylko częściowo. 20 lipca 2005 r. jego pełnomocnik bezskutecznie prosił o pozwolenie na czas na zapoznanie się z zeznaniami, które pewni świadkowie, pokrzywdzeni i współoskarżeni złożyli podczas śledztwa wstępnego, oraz na zapoznanie się z protokołami rozpraw odbywających się, gdy skarżący został wykluczony z sali rozpraw. Skarżący złożył oświadczenie, że mimo iż jego językiem ojczystym był tatarski i nie mówił całkowicie płynnie po rosyjsku, nie zapewniono mu tłumacza mimo jego wniosków zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i rozprawy. W kilku przypadkach Sąd Miejski odmawiał jego wnioskom o tłumaczenia i o pozwolenie jego partnerce, pani Ch., na działanie jako jego przedstawiciel niebędący prawnikiem w postępowaniu, z powodu, że nie mówiła płynnie po tatarsku. Nie mógł również złożyć odwołania od wyroku, ponieważ sąd odwoławczy odmówił rozpatrzenia jego pisma odwoławczego napisanego w języku tatarskim. Skarżący złożył oświadczenie, że 3 listopada 2005 r. rozwiązał umowę na pomoc prawną ze swoimi dwoma pełnomocnikami Z. i Sz. Poinformował Sąd Miejski, że chce zatrudnić nowych pełnomocników, ale sąd odmówił jego wniosku z powodu, że nie podał wystarczających powodów, dlaczego nie chce już być reprezentowany przez Z. i Sz. Oni nadal go reprezentowali, ale według skarżącego nie brali skutecznego udziału w obronie. 15 lutego 2006 r. Sąd Miejski uznał skarżących i dwunastu innych oskarżonych za winnych licznych przestępstw organizowania grupy przestępczej, morderstwa i napaści, przygotowania materiałów wybuchowych i nielegalnego przechowywania oraz noszenia broni palnej. Pan Denisow, pan Gimranow i pan Szutow zostali skazani na dożywotnie pozbawienie wolności, podczas gdy pan Filimonow i pan Dodonow otrzymali wyroki odpowiednio dziewięciu i osiemnastu lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem skarżący mogli zwrócić się o osobisty udział w rozprawie odwoławczej w ich sprawie. Skarżący odwołali się.
(a) Wniosek pana Szutowa o udział w postępowaniu odwoławczym
27 lutego 2006 r. pan Szutow złożył pismo odwoławcze od wyroku. Nie zwrócił się o obecność podczas rozprawy. 30 sierpnia 2006 r. został poinformowany, że rozprawa jego sprawy odwoławczej rozpocznie się 16 listopada 2006 r. w Sądzie Najwyższym Rosji (dalej „sąd odwoławczy”). W dniu rozprawy adwokat pana Szutowa, S., złożył wniosek o jego osobisty udział w rozprawie, ale został on odrzucony. Oprócz S., pana Szutowa reprezentowali na rozprawie dwaj inni adwokaci.
(b) Wniosek pana Dodonowa o udział w postępowaniu odwoławczym
29 czerwca 2006 r. sąd odwoławczy uwzględnił wniosek pana Dodonowa o udział w rozprawie odwoławczej w jego sprawie.
(c) Wyrok odwoławczy
21 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy Rosji utrzymał w mocy wyrok skazujący skarżących na skutek odwołania. Pan Denisow, pan Dodonow, pan Gimranow i ich adwokaci uczestniczyli w rozprawie, podobnie jak trzej adwokaci pana Szutowa i adwokat pana Filimonowa.


Skarżący urodził się w 1977 roku i mieszka w Bukareszcie. 11 października 2009 r. stowarzyszenie EcoPolis, założone przez skarżącego i czterech innych współzałożycieli, wszczęło postępowanie przed Sądem Rejonowym w Bukareszcie w celu uzyskania wpisu do rejestru stowarzyszeń i fundacji prowadzonego przez ten sąd. Wniósł również o nadanie stowarzyszeniu osobowości prawnej. Celem stowarzyszenia, zadeklarowanym w umowie założycielskiej (act constitutiv) oraz w art. 2 statutu (statutul asociației), było promowanie zasad zrównoważonego rozwoju na poziomie polityk publicznych w Rumunii (promovarea principiilor dezvoltării durabile la nivelul politicilor publice din România). Cele stowarzyszenia, zadeklarowane w art. 7 statutu, były następujące: zwiększenie wiedzy eksperckiej w zakresie opracowywania zrównoważonych polityk publicznych w Rumunii (creşterea expertizei ȋn elaborarea politicilor publice durabile din România); poprawa procesu opracowywania zrównoważonych polityk publicznych poprzez ułatwianie udziału publicznego i dostępu do istotnych informacji o środowisku; zwiększenie odpowiedzialności odpowiednich organów urzędowych poprzez kontrolę wdrażania polityk publicznych mających wpływ na środowisko; ułatwienie organom urzędowym dostępu do najlepszych praktyk poprzez badanie inicjatyw środowiskowych rządu w kontekście europejskim; zapewnienie przejrzystości w pracy instytucji publicznych i zwiększenie ich odpowiedzialności za działania wobec innych obywateli; ocena, czy instytucje publiczne działają na podstawie zasad zrównoważonego rozwoju; oraz obrona prawa do czystego środowiska, przewidzianego w traktatach międzynarodowych. Działania przewidziane przez stowarzyszenie w celu osiągnięcia jego celów, zadeklarowane w art. 8 statutu, obejmowały: badania i analizy; debaty publiczne i konferencje; monitorowanie wdrażania dyrektyw Unii Europejskiej; kampanie komunikacji publicznej; sondaże opinii publicznej; przegląd opracowywania i wdrażania polityk publicznych w dziedzinie środowiska; szkolenia; podnoszenie świadomości obywateli; informowanie ludzi o sprawach istotnych dla opinii publicznej; podnoszenie świadomości społeczności i władz publicznych o potrzebie ochrony środowiska; organizowanie spotkań między obywatelami a przedstawicielami władz publicznych; organizowanie debat i sondaży opinii publicznej w sprawach mających wpływ na środowisko; opracowywanie programów we współpracy z władzami publicznymi; aktywne zaangażowanie obywateli w opracowywanie polityk publicznych i proces decyzyjny; poprawę ram prawnych; ustanawianie corocznych nagród za działalność na rzecz środowiska; przyznawanie stypendiów za promowanie zrównoważonego rozwoju; nawiązywanie współpracy z podobnymi organizacjami krajowymi i międzynarodowymi; wspieranie i obronę członków i wolontariuszy stowarzyszenia oraz inne zgodne z prawem działania. Postanowieniem z 24 października 2009 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, Sąd Rejonowy w Bukareszcie nadał stowarzyszeniu osobowość prawną i zarządził jego wpis do rejestru stowarzyszeń i fundacji. Sąd uznał, że organizacja dołączyła do wniosku o rejestrację wszystkie wymagane przez prawo dokumenty oraz że dokumenty te spełniały zarówno pod względem formy, jak i treści wymagania określone w Rozporządzeniu Rządu nr 26/2000. Ponadto cel wyznaczony przez stowarzyszenie był zgodny z przepisami art. 1 i 4 tego rozporządzenia. Prokuratura w Bukareszcie wniosła skargę kasacyjną (recurs) od postanowienia z 24 października 2009 r. Argumentowała, że zinterpretowała zadeklarowany cel stowarzyszenia jako należący do dziedziny działalności partii politycznej. Tę interpretację wspierały cele stowarzyszenia oraz planowane przez nie działania, określone w art. 7 i 8 statutu. Partia polityczna nie mogła jednak zostać zarejestrowana na podstawie przepisów Rozporządzenia Rządu nr 26/2000. Wyrokiem z 10 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w Bukareszcie uwzględnił skargę kasacyjną Prokuratury i oddalił wniosek organizacji o rejestrację. Sąd uznał, że celem stowarzyszenia, zadeklarowanym w umowie założycielskiej i statucie, było promowanie zasad zrównoważonego rozwoju na poziomie polityk publicznych w Rumunii. Ponadto, zgodnie z art. 7 statutu, jednym z celów stowarzyszenia było zwiększenie wiedzy eksperckiej w zakresie opracowywania zrównoważonych polityk publicznych w Rumunii. Sąd uznał, że pojęcia użyte przez organizację były bardzo ogólne i istniało ryzyko, że zostaną zrozumiane jako należące do dziedziny działalności partii politycznych. Cele stowarzyszenia mogły zostać podobnie zinterpretowane jako należące do sfery działalności partii politycznej, mimo że Rozporządzenie Rządu nr 26/2000 wyraźnie zabraniało używania tego rozporządzenia do rejestracji partii politycznych.


Skarżąca urodziła się w 1951 roku i mieszka w Zagrzebiu. Skarżąca była współwłaścicielką budynku mieszkalnego na wyspie Vir. 2 i 23 marca 2006 r. inspektorzy budowlani z Inspekcji Ministerstwa Ochrony Środowiska, Planowania Przestrzennego i Budownictwa (Ministarstvo zaštite okoliša, prostornog uređenja i graditeljstva, Uprava za inspekcijske poslove) przeprowadzili kontrolę na miejscu wspomnianego budynku mieszkalnego. 31 marca 2006 r. jeden z inspektorów budowlanych nakazał rozbiórkę budynku mieszkalnego w terminie trzech dni od doręczenia decyzji. Skarżąca wniosła odwołanie od nakazu rozbiórki, podnosząc, że termin wykonania był zbyt krótki oraz że budynek mieszkalny nie znajdował się na obszarze chronionego wybrzeża. 15 maja 2006 r. Sekcja Odwoławcza Wydziału Prawnego w Inspekcji (Odsjek za postupak u drugom stupnju – „organ drugiej instancji”) oddaliła odwołanie, stwierdzając, że budynek mieszkalny został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Tymczasem, 4 maja 2006 r. inspektor budowlany wydał postanowienie o zezwoleniu na wykonanie (zaključak o dozvoli izvršenja), stwierdzając, że nakaz rozbiórki z 31 marca 2006 r. stał się wykonalny 6 kwietnia 2006 r., a współwłaściciele nie wykonali go w wyznaczonym terminie. W związku z tym zarządził, aby rozbiórka została przeprowadzona przez stronę trzecią po 11 maja 2006 r. na koszt współwłaścicieli. Skarżąca wniosła odwołanie od postanowienia o zezwoleniu na wykonanie, podnosząc, że nie zostało ono wystarczająco uzasadnione oraz że budowa budynku mieszkalnego mogła zostać zatwierdzona z mocą wsteczną. 23 maja 2006 r. organ drugiej instancji oddalił odwołanie jako bezzasadne. 27 czerwca 2006 r. współwłaściciele wyburzyli budynek mieszkalny. Tymczasem, 26 czerwca 2006 r. Skarżąca wniosła skargę do Sądu Administracyjnego, powtarzając argumenty przedstawione w odwołaniu i domagając się odszkodowania za rozbiórkę. Ponieważ nie było jasne, czy skarżąca kwestionuje decyzję organu drugiej instancji w sprawie nakazu rozbiórki, czy postanowienie o wykonaniu administracyjnym, 11 lipca 2006 r. Sąd Administracyjny wezwał ją do sprecyzowania, który z aktów zamierza zaskarżyć. 30 sierpnia 2006 r. Skarżąca odpowiedziała, że domaga się uchylenia decyzji organu drugiej instancji z 15 maja 2006 r. w sprawie nakazu rozbiórki. 22 kwietnia 2010 r. Sąd Administracyjny oddalił jej skargę jako bezzasadną, ale rozpoznał ją tak, jakby dotyczyła decyzji organu drugiej instancji z 23 maja 2006 r. w sprawie egzekucji administracyjnej. 13 lipca 2010 r. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną, powołując się, między innymi, na naruszenie jej prawa do dostępu do sądu, twierdząc, że Sąd Administracyjny błędnie rozstrzygnął sprawę, która nie była przedmiotem jej skargi. 13 grudnia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę konstytucyjną za niedopuszczalną, uzasadniając to tym, że zaskarżona decyzja nie dotyczyła meritum sprawy i jako taka nie podlegała kontroli konstytucyjnej. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 7 stycznia 2011 r.