Skarżący urodził się w 1978 roku i mieszka w Rheine. 26 czerwca 2012 r. skarżący został zatrzymany na miejscu za zniszczenie młotkiem kilku pojazdów zaparkowanych na parkingu przed sądem w Bocholt oraz za stawianie oporu pracownikowi sądu. Jako środek tymczasowy został umieszczony w szpitalu psychiatrycznym. Sąd ustanowił dla skarżącego obrońcę z urzędu; skarżący miał w przeszłości historię leczenia psychiatrycznego sięgającą 1999 roku. We wtorek 18 grudnia 2012 r. Sąd Krajowy w Münsterze wydał wyrok i zarządził umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym. Uznał, że skarżący nie ponosi odpowiedzialności karnej i jest chory psychicznie. Zdaniem biegłego psychiatry sądu był on psychotyczny i agresywny, nie wykazywał żadnej świadomości swojej choroby i istniało prawdopodobieństwo, że popełni dalsze, nawet poważniejsze przestępstwa. Podczas ogłaszania wyroku w obecności skarżącego, jego obrońcy z urzędu oraz opiekuna prawnego skarżącego (gesetzlicher Betreuer), skarżący stał się pobudzony. Oświadczył obrońcy z urzędu, że życzy sobie zmiany reprezentacji i zadeklarował, że chce sam odwołać się od decyzji. Został poinformowany, że nie jest to możliwe na miejscu. Przewodniczący składu sędziowskiego pouczył go o terminie i formie wniesienia apelacji. Następnie został przewieziony z powrotem do szpitala psychiatrycznego dla więźniów, gdzie w kontakcie z innymi nie wykazywał już żadnych oznak pobudzenia. W piątek 21 grudnia 2012 r. skarżący otrzymał list od obrońcy z urzędu, datowany na 19 grudnia 2012 r., który doradził mu następująco:
„... Już natychmiast po rozprawie oświadczył Pan, że chce odwołać się od decyzji sądu oraz powierzyć sprawę nowemu obrońcy. Szanujemy Pana życzenie dotyczące nowego obrońcy i niniejszym zwalniamy pełnomocnictwo.
W odniesieniu do środka zaskarżenia, o który Pan wnosił, udzielamy następującej rady: Może Pan wnieść apelację od decyzji Sądu Krajowego w Münsterze (Wydział w Bocholt) w terminie jednego tygodnia od wydania wyroku, a więc najpóźniej do
27 grudnia 2012 r.
Apelacja może zostać wniesiona do protokołu w sekretariacie lub na piśmie. Ponieważ Pan nie jest na wolności, ma do Pana zastosowanie szczególny przepis art. 299 Kodeksu Postępowania Karnego. Oznacza to, że może Pan składać oświadczenia dotyczące środków odwoławczych do protokołu w sekretariacie Sądu Rejonowego, w którego okręgu znajduje się zakład.
Zatem właściwym byłby Sąd Rejonowy w Rheine.
Zgodnie z art. 299 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego, w celu zachowania terminu wystarczy, że protokół zostanie sporządzony w terminie.
We własnym interesie powinien Pan zadbać o to, aby apelacja została wniesiona w terminie.
Dla pełności informacji odsyłamy do art. 345 Kodeksu Postępowania Karnego, który przewiduje, że konkretne zarzuty apelacji należy złożyć do sądu, którego wyrok jest zaskarżany, nie później niż w ciągu miesiąca po upływie terminu na wniesienie środka odwoławczego. Jeżeli wyrok nie został doręczony przed upływem tego terminu, termin ten biegnie od dnia doręczenia.
W Pana przypadku może to nastąpić jedynie w formie zawiadomienia podpisanego przez obrońcę lub adwokata albo poprzez sporządzenie protokołu przez sekretariat sądu.”
Mimo to, 21 grudnia 2012 r. skarżący napisał na maszynie i podpisał list z apelacją do Sądu Rejonowego w Rheine oraz poprosił personel kliniki o jego nadanie. Tak się stało następnego dnia (sobota, 22 grudnia). W piątek 28 grudnia 2012 r. list z apelacją skarżącego dotarł do Sądu Rejonowego w Rheine i został przekazany do Sądu Krajowego w Münsterze, gdzie otrzymano go 3 stycznia 2013 r. 8 stycznia 2013 r. Sąd Krajowy poinformował skarżącego, że jego apelacja jest spóźniona. Podkreślono, że skarżący został pouczony po wydaniu wyroku, że apelacja może zostać złożona jedynie do protokołu w sekretariacie Sądu Rejonowego, ale nie może zostać wniesiona na piśmie. 14 stycznia 2013 r. obrońca z urzędu, który wznowił swoją działalność na rzecz skarżącego, zwrócił się o przywrócenie terminu zgodnie z art. 44 Kodeksu Postępowania Karnego (Wiedereinsetzung in den vorherigen Stand – patrz punkt 19 poniżej) oraz wniósł apelację. Wyjaśnił, że skarżący nie zrozumiał instrukcji swojego obrońcy dotyczącej sposobu wniesienia apelacji. Skarżący był przekonany, że może wybrać, czy chce wnieść apelację na piśmie, czy złożyć ją do protokołu w sekretariacie, zarówno w Sądzie Rejonowym w Rheine, jak i w Sądzie Krajowym w Münsterze. Mógł również oczekiwać, że apelacja nadana 22 grudnia dotrze do Sądu Rejonowego w Rheine do 27 grudnia 2012 r. 11 marca 2013 r. Prokurator Generalny zauważył, między innymi, że:
„On [obrońca] powołał się na art. 299 Kodeksu Postępowania Karnego, używając sformułowań, które nie były same w sobie błędne, ale potencjalnie mylące, ponieważ można je było zrozumieć w ten sposób, że apelacja może zostać wniesiona (przez samego skarżącego) albo do protokołu w sekretariacie Sądu Rejonowego w Rheine, albo na piśmie do tego samego sądu.”
Jednak, według Prokuratora Generalnego, ustne pouczenie w dniu rozprawy było wystarczające. 9 kwietnia 2013 r. obrońca z urzędu złożył oświadczenie, że:
„... już w czasie procesu skarżący był umieszczony w klinice psychiatrycznej z powodu swojej choroby psychicznej. Możliwe jest, że ustne pouczenia dotyczące prawa do odwołania, wydane po ogłoszeniu wyroku, były poprawne i kompletne. Jednakże, gdy zapadł wyrok nakazujący jego umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym, skarżący nie był przy zmysłach. Komunikacja między skarżącym a jego obrońcą była niemożliwa. Skarżący znajdował się oczywiście w wyjątkowym stanie psychicznym. W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę chorobę psychiatryczną skarżącego, należy założyć, że nie zrozumiał on ustnych pouczeń dotyczących prawa do odwołania, które zostały wydane natychmiast po ogłoszeniu wyroku.”
24 kwietnia 2013 r. Federalny Trybunał Sprawiedliwości oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, a w konsekwencji oddalił jego apelację jako niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona po terminie. Uznał, że nie jest konieczne badanie, czy ze względu na święta Bożego Narodzenia skarżący powinien był oczekiwać, że jego list zostanie doręczony dopiero 28 grudnia 2012 r. Raczej za decydujące uznał to, że skarżący został wyraźnie pouczony w dniu wydania wyroku, że apelacja może zostać wniesiona jedynie do Sądu Rejonowego w Rheine do protokołu w sekretariacie, a nie na piśmie. Oskarżony, który nie zrozumiał ustnego pouczenia i w związku z tym wniósł apelację po terminie, sam ponosi za to odpowiedzialność. Federalny Trybunał Sprawiedliwości odróżnił sprawę skarżącego od linii orzecznictwa, która czyniła wyjątki dla cudzoziemca niebronionego przez obrońcę. Ponadto obrońca skarżącego udzielił mu instrukcji dotyczących formy i terminu apelacji. Zdaniem Federalnego Trybunału Sprawiedliwości treść tego listu nie była myląca, ale poprawnie odzwierciedlała obowiązujące prawo. Nie było niczego, co wskazywałoby na to, że skarżący mógł nie zrozumieć ustnych pouczeń przewodniczącego składu sędziowskiego z powodów zdrowia psychicznego. W ten sam sposób nie zrozumiał późniejszych pisemnych instrukcji swojego obrońcy. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Oświadczył, między innymi, że inny prawnik doradził mu, że jego obrońca z urzędu był zobowiązany do wniesienia apelacji. 29 czerwca 2013 r. Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił rozpoznania skargi konstytucyjnej skarżącego, bez podania przyczyn (nr 2 BvR 1243/13).


Skarżący urodził się w 1964 roku i mieszka w Srebrenicy, mieście w Republice Serbskiej (jednej z dwóch jednostek składowych Bośni i Hercegowiny[1]). Skarżący deklaruje się jako Bośniak[2] (jeden z „ludów konstytutywnych” kraju). Aktywnie uczestniczy w życiu społecznym i politycznym kraju. Skarżący jest członkiem Partii dla Bośni i Hercegowiny (Stranka za BiH; „Partia BH”) oraz współzałożycielem Klubu Intelektualistów Srebrenicy (Klub Intelektualaca Srebrenice). Pełnił kilka funkcji politycznych wybieranych w wyborach i powoływanych w Republice Serbskiej. W momencie składania wniosku do Trybunału skarżący był członkiem Zgromadzenia Narodowego Republiki Serbskiej. W 2006 roku, jako kandydat Partii BH, skarżący zgłosił swoją kandydaturę w wyborach do Prezydium Bośni i Hercegowiny w 2006 roku. 24 lipca 2006 roku Centralna Komisja Wyborcza Bośni i Hercegowiny („Centralna izborna Komisija Bosne i Hercegovine”; „CKW”) odrzuciła jego kandydaturę. Wyjaśniła, że skarżący nie może zostać wybrany do Prezydium z terytorium Republiki Serbskiej, biorąc pod uwagę, że zadeklarował przynależność do Bośniaków. Zgodnie z art. V Konstytucji oraz art. 8.1 § 2 Ustawy Wyborczej z 2001 r. kandydat na prezydenta z tej jednostki musi być Serbem. 1 sierpnia 2006 r. CKW odrzuciła wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie tej decyzji. 10 sierpnia 2006 r. Sąd Bośni i Hercegowiny odrzucił dalsze odwołanie skarżącego. Uznał, że kandydatura skarżącego stoi w sprzeczności z Konstytucją i Ustawą Wyborczą z 2001 r. 20 września 2006 r. Partia BH i skarżący wnieśli skargę konstytucyjną, powołując się na art. 1 Protokołu nr 12 do Konwencji. 29 września 2006 r. Trybunał Konstytucyjny Bośni i Hercegowiny orzekł, że nie doszło do naruszenia tego przepisu (decyzja nr AP 2678/06). Istotna część opinii większości brzmi następująco (tłumaczenie zostało dostarczone przez Trybunał Konstytucyjny):
„...Dlatego też przepis art. 8 Ustawy Wyborczej Bośni i Hercegowiny, w tym art. V Konstytucji Bośni i Hercegowiny, powinien być postrzegany w świetle uznaniowego prawa Państwa do wprowadzania pewnych ograniczeń w zakresie wykonywania praw jednostki. Wspomniane ograniczenia są uzasadnione specyficzną naturą wewnętrznego ładu Bośni i Hercegowiny, który został uzgodniony w Porozumieniu Dayton, a którego ostatecznym celem było ustanowienie pokoju i dialogu między stronami konfliktu, biorąc pod uwagę, że wspomniany przepis został celowo włączony do Konstytucji, aby członkowie Prezydium wywodzili się z grona Bośniaków, Chorwatów i Serbów.
Nie ma sporu co do tego, że przepis art. V Konstytucji Bośni i Hercegowiny, a także przepis art. 8 Ustawy Wyborczej z 2001 r., mają charakter restrykcyjny, ponieważ ograniczają prawa obywateli, a mianowicie kandydaturę Bośniaków i Chorwatów z terytorium Republiki Serbskiej oraz Serbów z terytorium Federacji Bośni i Hercegowiny do ubiegania się o wybór na członków Prezydium Bośni i Hercegowiny.
Celem tych przepisów jest jednak wzmocnienie pozycji ludów konstytutywnych, aby zapewnić, że w skład Prezydium wchodzą przedstawiciele tych trzech ludów konstytutywnych. Biorąc pod uwagę obecną sytuację w Bośni i Hercegowinie, nałożone ograniczenie ... jest w tej chwili uzasadnione, ponieważ istnieje rozsądne uzasadnienie dla takiego rozumowania.
W związku z tym, biorąc pod uwagę obecną sytuację w Bośni i Hercegowinie, specyficzną naturę jej ładu konstytucyjnego, a także obecne ustalenia konstytucyjne i ustawowe, zaskarżone decyzje Sądu Bośni i Hercegowiny oraz Centralnej Komisji Wyborczej nie naruszyły praw skarżących na podstawie art. 1 Protokołu nr 12 do Europejskiej Konwencji oraz art. 25 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, ponieważ powyższe decyzje nie są arbitralne i opierają się na prawie. Oznacza to, że służą one uzasadnionemu celowi, że są rozsądnie uzasadnione i że nie nakładają nadmiernego obciążenia na skarżących, biorąc pod uwagę, że ograniczenia nałożone na prawa skarżących są proporcjonalne do celów społeczności ogólnej w zakresie zachowania ustanowionego pokoju, kontynuacji dialogu, a w konsekwencji tworzenia warunków do zmiany powyższych przepisów Konstytucji Bośni i Hercegowiny i Ustawy Wyborczej z 2001 r.”
Istotna części zdania odrębnego zgodnego z wynikiem sędziego Feldmana brzmi następująco:
„Zgadzam się, że szczególne okoliczności, w jakich sporządzano Porozumienie Dayton, oraz potrzeby tamtych czasów są w stanie dostarczyć racjonalnego i obiektywnego uzasadnienia dla traktowania, które w innych okolicznościach byłoby dyskryminacyjne... Podobnie jak sędzia Grewe w jej odrębnych opiniach sprzeciwiających się... uważam to uzasadnienie za tymczasowe, a nie trwałe, ale z szacunkiem nie zgadzam się z sędzią Grewe w przekonaniu, że czas jeszcze nie nadszedł, w którym Państwo zakończyłoby swoją transformację z dala od szczególnych potrzeb, które dyktowały niezwykłą architekturę Państwa na mocy Porozumienia Dayton i Konstytucji Bośni i Hercegowiny.
Mam jednak inny powód, by przyłączyć się do większości Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie. Dopóki nie nadejdzie czas (jeśli w ogóle nadejdzie), w którym art. V Konstytucji Bośni i Hercegowiny zostanie zmieniony w celu usunięcia zróżnicowanego traktowania potencjalnych kandydatów na Prezydium, wydaje mi się, że art. V nie pozostawia twórcom Ustawy Wyborczej, Centralnej Komisji Wyborczej ani sądom żadnego wyboru. Z punktu widzenia konstytucyjnego niedopuszczalne jest, aby Ustawa lub wykładnia lub wdrożenie Ustawy były bezpośrednio niezgodne z wyraźnymi i jednoznacznymi wymogami art. V Konstytucji. Gdyby skarżący odnieśli sukces w swoim odwołaniu, pozostawiłoby to art. V Konstytucji bez żadnego skutku. Stałby się bezprzedmiotowy, zredukowany do pustych słów. W moim przekonaniu Trybunał Konstytucyjny, zobowiązany na mocy art. VI Konstytucji do „strzeżenia tej Konstytucji”, nie może właściwie podjąć decyzji, która czyni ważną część Konstytucji całkowicie nieskuteczną. Przyjmuję, że różne części Konstytucji wydają się mieć sprzeczne wartości i cele, ale konstytucje nigdy nie są w pełni spójne. Zawsze są kształtowane przez i są kompromisem między sprzecznymi wartościami i celami. Zadaniem Trybunału Konstytucyjnego na mocy art. VI jest nadanie Konstytucji mocy, wraz ze wszystkimi jej niespójnościami, i sprawienie, by była ona tak skuteczna, jak to możliwe we wszystkich okolicznościach.
Z tego powodu oddaliłbym to odwołanie jako bezzasadne, nawet gdybym nie zgadzał się z wnioskiem większości Trybunału Konstytucyjnego, że istnieje obiektywne i racjonalne uzasadnienie dla zróżnicowanego traktowania. Czy uzasadnione, czy nie, zróżnicowanie to jest wymagane przez art. V Konstytucji Bośni i Hercegowiny. Międzynarodowy trybunał, taki jak Europejski Trybunał Praw Człowieka, może perhaps zadecydować, że ustalenia konstytucyjne dotyczące wyboru członków Prezydium naruszają prawa na mocy Europejskiej Konwencji (i nic z tego, co tu piszę, nie powinno być uznane za poparcie dla tej sugestii w obecnych warunkach). Taki trybunał nie ma obowiązku strzec Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny ma wyraźny obowiązek konstytucyjny strzec Konstytucji i, w mojej opinii, nie ma uprawnień do uchylania jej części lub czynienia ich nieskutecznymi, polegając na prawach wynikających z instrumentu międzynarodowego z preferencją nad wyraźnymi i jednoznacznymi postanowieniami samej Konstytucji.”
Istotna część zdania odrębnego sprzeciwiającego się sędziego Grewe, do którego dołączył sędzia Palavrić, brzmi następująco:
„...Z szacunkiem nie zgadzam się z wnioskiem, że nie ma naruszenia praw skarżącego gwarantowanych przez Europejską Konwencję, jej Protokoły i Dodatkowe Porozumienia w sprawie Praw Człowieka z powodu „obiektywnego i rozsądnego uzasadnienia zróżnicowanego traktowania”.
...Uważam wykluczenie kandydata pana Ilijaza Pilava z listy kandydatów Partii do Prezydium Bośni i Hercegowiny za niezgodne z art. 1 Protokołu nr 12 oraz z art. 25 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, który gwarantuje równe prawo do kandydowania w wyborach i bycia wybieranym bez nieuzasadnionych ograniczeń. Wbrew stwierdzeniom większości (§ 22), wydaje mi się, że obecna sytuacja w Bośni i Hercegowinie nie uzasadnia w tej chwili zróżnicowanego traktowania kandydatury skarżącego w stosunku do kandydatury innych kandydatów, którzy są Serbami i są wybierani bezpośrednio z terytorium Republiki Serbskiej, ani nie służy ona uzasadnionemu celowi, takiemu jak zachowanie pokoju, kontynuacja dialogu czy tworzenie warunków do zmiany przepisów Konstytucji BiH i Ustawy Wyborczej. Chociaż myślę jak sędzia Feldman w jego odrębnej opinii zgodnej z wynikiem pod tą decyzją, że Państwo BiH nie zakończyło jeszcze swojej transformacji, że jest nadal w szczególnej sytuacji wymagającej konkretnych środków, uważam jednak, że architektura Porozumienia Dayton ewoluuje i musi dostosować się do różnych etapów ewolucji w BiH. Konstytucyjna specyfika BiH polega na wieloetnicznym charakterze Państwa i instytucji publicznych. Wieloetniczność ustanowiona przez Porozumienie Dayton została doprecyzowana przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie U 5/98 (Dziennik Urzędowy BiH, nr 36/00), podkreślając równość wszystkich ludów konstytutywnych w obu jednostkach i wykluczając w konsekwencji status mniejszościowy jakiegokolwiek ludu konstytutywnego w jakiejkolwiek jednostce.
Spójność tej decyzji implikuje wieloetniczny skład Prezydium bez ingerencji terytorialnej, ponieważ trzy ludy konstytutywne są dokładnie równe na całym terytorium państwowym BiH... To szczególne połączenie struktur etnicznych i terytorialnych prowadzi do nieuzasadnionych dyskryminacji, ponieważ ingerencja terytorialna w wyborach prezydenckich skutkuje separacją etniczną zmaterializowaną przez wykluczenie prawa do kandydowania dla wszystkich Serbów mieszkających w Federacji oraz dla wszystkich Chorwatów i Bośniaków mieszkających w Republice Serbskiej. To połączenie jest niezgodne z celem Porozumienia Dayton, jakim jest państwo wieloetniczne, oraz z zasadą równości ludów konstytutywnych w obu jednostkach, co uzasadnia jedynie to, że Serbowie mieszkający w Federacji oraz Bośniacy i Chorwaci mieszkający w Republice Serbskiej nie korzystają ze statusu mniejszości.
Dlatego jedynym uzasadnionym celem odpowiednim w obecnej sytuacji w BiH jest wykluczenie kryterium terytorialnego w wyborach prezydenckich. Tylko takie rozwiązanie mogłoby być rozsądnym uzasadnieniem zróżnicowanego traktowania i byłoby zgodne z wymogami art. 1 Protokołu nr 12, że każde prawo ustanowione przez ustawę ma być zabezpieczone bez dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, oraz art. 25 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Innymi słowy, zróżnicowane traktowanie zakwestionowane w odwołaniu nie jest uzasadnione w sposób obiektywny ani proporcjonalny.
Różnię się również od opinii wyrażonej przez sędziego Feldmana w jego punkcie 4. Rzeczywiście, Europejska Konwencja i jej Protokoły Dodatkowe mają co najmniej taką samą rangę jak Konstytucja BiH. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja Bośni i Hercegowiny została przyjęta jako Załącznik 4 do Porozumienia Pokojowego. Z tego wynika, że nie może być konfliktu i możliwości sporu między tym Porozumieniem a Konstytucją BiH, które tworzą jedność prawną. Oznacza to, że Trybunał Konstytucyjny nadaje tę samą wagę Porozumieniu Pokojowemu i jego załącznikom, a tym samym, że w przypadku konfliktu norm sprawa może być rozstrzygnięta tylko metodą wykładni systemowej. Ponadto przepisy art. II.2, II.3 i X.2 Konstytucji umieszczają przestrzeganie praw człowieka i Europejskiej Konwencji wśród podstawowych filarów ładu konstytucyjnego w Bośni i Hercegowinie, które mają pierwszeństwo przed jakimkolwiek innym prawem i nie mogą być ograniczone nawet przez rewizję konstytucyjną.
Trybunał Konstytucyjny w swojej roli strzeżenia Konstytucji musi uwzględniać wszystkie te elementy, a także ewolucję prawną, aby zagwarantować konkretne i skuteczne prawa. Dlatego art. V.1 musi być interpretowany w świetle art. II i X Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 12. Trybunał Konstytucyjny nie może, oczywiście, zastąpić ani zmienić obecnej Konstytucji, ale może zwrócić się do Parlamentu o harmonizację tekstu z wymogami międzynarodowych zobowiązań BiH.” 5 lipca 2010 r. skarżący ponownie złożył swoją kandydaturę do CKW. 29 lipca 2010 r. została odrzucona z tych samych powodów co wcześniej.


Skarżący urodził się w 1970 roku i mieszka w Gaziantep. W 2010 roku skarżący i jego rodzina opuścili Uzbekistan, aby uciec przed prześladowaniami, z jakimi się spotykali z powodu swoich przekonań religijnych. Po spędzeniu pewnego czasu w Kazachstanie, w 2010 roku wjechali do Turcji legalnie. Po przybyciu do Turcji skarżący i jego żona złożyli wniosek o azyl. Żona skarżącego otrzymała zezwolenie na pobyt w mieście Gaziantep w oczekiwaniu na rozpatrzenie jej wniosku o azyl, ale skarżący nie mógł takiego zezwolenia uzyskać, ponieważ nie był w stanie zapłacić wymaganej opłaty za zezwolenie. Skarżący przebywał więc nielegalnie w Gaziantep. 5 kwietnia 2011 r. skarżący wraz z rodziną wyjechał z Turcji na Ukrainę w celu poddania żony leczeniu. Skarżący został ukarany grzywną w wysokości 900 tureckich lir (TRY) przez turecką policję graniczną z powodu jego nielegalnego pobytu w Turcji. Został również objęty pięcioletnim zakazem wjazdu do kraju. 4 maja 2012 r. skarżący i jego rodzina próbowali ponownie wjechać do Turcji przez lotnisko Sabiha Gökçen w Stambule. Skarżącemu jednak odmówiono wjazdu i został umieszczony w placówce detencyjnej na lotnisku dla „pasażerów niedopuszczonych do wjazdu” w oczekiwaniu na jego repatriację na Ukrainę. 5 maja 2012 r. skarżący wniósł sprzeciw wobec swojej repatriacji i złożył nowy wniosek o azyl. 13 maja 2012 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych („Ministerstwo”) zwróciło się do urzędów gubernatorów w Stambule i Gaziantep o powiadomienie skarżącego, że będzie zakwaterowany w ośrodku detencyjnym na lotnisku do czasu podjęcia decyzji w sprawie jego wniosku o azyl. Zgodnie z notatką z 21 maja 2012 r. skierowaną przez urząd gubernatora w Stambule do Ministerstwa, skarżący został powiadomiony zgodnie z żądaniem. Notatka nie wskazywała jednak, kiedy zostało dokonane odpowiednie powiadomienie. 30 maja 2012 r. Ministerstwo odrzuciło wniosek skarżącego o azyl. Skarżący został powiadomiony o tej decyzji 31 maja 2012 r. Tego dnia został również poinformowany, że może wnieść sprzeciw wobec decyzji Ministerstwa w ciągu siedemdziesięciu dwóch godzin, że w przypadku oddalenia jego sprzeciwu zostanie deportowany oraz że w międzyczasie nadal będzie przebywał w ośrodku detencyjnym na lotnisku. 1 czerwca 2012 r. skarżący wniósł sprzeciw wobec decyzji Ministerstwa. 10 lipca 2012 r. skarżący został przeniesiony z lotniska Sabiha Gökçen do Ośrodka Zatrzymań dla Cudzoziemców Kumkapı w Stambule („Ośrodek Zatrzymań Kumkapı”). Skarżący był przetrzymywany w Ośrodku Zatrzymań Kumkapı do 15 sierpnia 2012 r. W tym dniu otrzymał tymczasowe zezwolenie na pobyt w oczekiwaniu na rozpatrzenie jego wniosku o azyl. W aktach sprawy brak informacji o wyniku wniosku skarżącego o azyl. Skarżący twierdził, że placówka detencyjna na lotnisku Sabiha Gökçen, w której był przetrzymywany przez sześćdziesiąt osiem dni między 4 maja a 10 lipca 2012 r., była pokojem o powierzchni około 20 metrów kwadratowych i że, choć liczby te wahały się, w pokoju przebywało czasami do piętnastu osób. W pokoju nie było mebli nadających się do spania, a jedynie pięć leżanek, na których było niemożliwe odpoczęcie. Skarżący twierdził dalej, że przez cały czas trwania zatrzymania nie wolno mu było opuszczać tego pokoju, ani nie miał żadnego kontaktu ze światem zewnętrznym, w tym z prawnikiem. Odmówiono mu również dostępu do naturalnego światła i świeżego powietrza, ponieważ wspomniany pokój nie miał okien. Zdaniem skarżącego placówka detencyjna została zaprojektowana do krótkotrwałego przetrzymywania pasażerów niedopuszczonych do wjazdu i była nieodpowiednia do długotrwałego zatrzymania. Wszyscy inni pasażerowie w jego sytuacji zostali albo zwolnieni, albo repatriowani po co najwyżej jednym lub dwóch dniach zatrzymania.

(b) Ośrodek Zatrzymań Kumkapı Skarżący twierdził, że w czasie jego zatrzymania Ośrodek Zatrzymań Kumkapı był poważnie przepełniony. Musiał dzielić salę sypialną o powierzchni około 35 metrów kwadratowych z trzydziestu do czterdziestu pięcioma innymi osobami, dla których przygotowano tylko piętnaście łóżek piętrowych do spania. Musiał spędzać cały czas w tym wilgotnym i zalanym dymem pokoju, nie mogąc uczestniczyć w żadnych zajęciach społecznych, i nie pozwolono mu na dostęp do ćwiczeń na świeżym powietrzu przez cały okres zatrzymania. Skarżący twierdził dalej, że przepełnienie ośrodka doprowadziło do problemów z higieną. Budynek był zainfekowany owadami i często wybuchały tam choroby zakaźne. Jakość i ilość dostarczanego jedzenia były również dość słabe. Rząd twierdził, że pokój, w którym przetrzymywano skarżącego na lotnisku Sabiha Gökçen, miał powierzchnię 53,73 metra kwadratowego. Pokój był wyposażony w pięć łóżek dla mężczyzn, a także w system wentylacyjny, telewizor, toaletę i prysznic. W pokoju znajdowała się wyściełana strefa siedząca do wypoczynku i snu, a pokój był sprzątany codziennie. Rząd podał, że w czasie pobytu skarżącego między 4 maja a 10 lipca 2012 r. liczba zatrzymanych nigdy nie przekroczyła pięciu. Nie złożyli jednak żadnych dokumentów popierających to twierdzenie, takich jak lista zatrzymanych przetrzymywanych w placówce detencyjnej w odpowiednim okresie. Nie złożyli również żadnych fotografii placówki detencyjnej, mimo wniosku Sądu w tym zakresie.

(b) Ośrodek Zatrzymań Kumkapı Rząd oświadczył, że pojemność Ośrodka Zatrzymań Kumkapı została zmniejszona z 560 do 300, zgodnie z zaleceniami Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu („CPT”), po jego wizycie w czerwcu 2009 r. W związku z tym liczba zatrzymanych w okresie zatrzymania skarżącego nigdy nie przekroczyła 300. Nie złożyli jednak rejestrów dokumentujących obłożenie w danym okresie. Rząd oświadczył, że zatrzymani byli zakwaterowani na trzech piętrach w ośrodku: pierwsze dwa piętra były zarezerwowane dla zatrzymanych mężczyzn, a trzecie piętro dla kobiet. Podane informacje dotyczące liczby i wielkości pokojów były jednak niespójne. Chociaż Rząd twierdził w swoich uwagach, że na każdym piętrze znajdowało się pięć sal sypialnych o powierzchni odpowiednio 50, 69, 76 i 84 metrów kwadratowych, notatka informacyjna przygotowana przez Ministerstwo i dołączona do ich uwag wskazywała, że na pierwszym piętrze znajdowały się tylko cztery pokoje o powierzchni 50, 58, 76 i 84 metrów kwadratowych, a pięć pokojów na drugim i trzecim piętrze, o powierzchni 50, 58, 69, 76 i 84 metrów kwadratowych. Rząd oświadczył, że nie jest w stanie podać informacji o dokładnej liczbie osób, z którymi skarżący dzielił pokój, ponieważ zatrzymanym pozostawiono swobodny wybór pokojów. Złożyli jednak oświadczenie, że w każdym pokoju znajdowało się od piętnastu do dwudziestu łóżek. Rząd podał dalej, że na każdym piętrze znajdowała się jadalnia o powierzchni 69 metrów kwadratowych, gdzie codziennie podawano śniadania, obiady i kolacje. Zatrzymani mieli prawo do ćwiczeń na świeżym powietrzu w odpowiednich warunkach pogodowych, a także prawo do uprawiania sportu i oglądania telewizji. Zatrzymani mieli dostęp do opieki medycznej w nagłych wypadkach, a lekarz odwiedzał ośrodek raz w tygodniu. Jeśli chodzi o standardy higieny w obiekcie, w ośrodku pracowało sześciu pracowników sprzątających w pełnym wymiarze godzin, a budynek był dezynfekowany w określonych terminach. Na poparcie swoich twierdzeń Rząd złożył, między innymi, fotografie dwóch sal sypialnych, z których obie wydawały się dobrze oświetlone i dość czyste, a także korytarza i jadalni na jednym z pięter zarezerwowanych dla zatrzymanych mężczyzn. Chociaż całkowitej liczby łóżek nie można ustalić ze zdjęć, można stwierdzić, że w obu pokojach znajdowało się co najmniej dwadzieścia dwa łóżka (czyli jedenaście łóżek piętrowych). Dalsza obserwacja wykazuje, że w obu pokojach znajdowały się dwa rzędy łóżek piętrowych ustawionych przy ścianach, pozostawiając wąski korytarz na środku pokoju. Podczas gdy niektóre łóżka piętrowe stykały się ze sobą, inne były oddzielone dużymi metalowymi szafkami. W pokojach nie było żadnego innego mebla, takiego jak stoły i krzesła; pościel znajdowała się na łóżkach tylko w jednym z pokojów, a w drugim pokoju w ogóle nie było pościeli. Telewizor był dostępny na każdym piętrze w jadalni. Ponadto na fotografii korytarza widoczna była metalowa ławka do ćwiczeń i rowerek treningowy. Nie dostarczono żadnych zdjęć toalet ani pryszniców. Rząd złożył również zdjęcie zewnętrzne niektórych zatrzymanych na dziedzińcu ośrodka. Wśród tych zatrzymanych nie było mężczyzn – tylko kobiety i dzieci.


Skarżący urodził się w 1984 roku i mieszka w Wołgogradzie. 26 października 2002 r. skarżący został aresztowany pod zarzutem zabójstwa. 28 października 2002 r. Sąd Rejonowy Traktorozawodski w Wołgogradzie zatwierdził jego tymczasowe aresztowanie. Skarżący pozostawał w areszcie w trakcie śledztwa oraz do czasu rozpoczęcia procesu. 24 listopada 2003 r. Sąd Obwodowy w Wołgogradzie wyznaczył termin rozprawy skarżącego i siedmiu innych oskarżonych na 24 grudnia 2003 r. Sąd orzekł również, że rozprawa odbędzie się z wyłączeniem jawności. 26 kwietnia 2005 r. Sąd Obwodowy w Wołgogradzie uznał skarżącego za winnego zabójstwa popełnionego z nienawiści na tle narodowościowym i skazał go na dziewięć lat pozbawienia wolności. Skarżący wniósł apelację. 22 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy wyrok skazujący skarżącego. Sąd zdecydował o rozpoznaniu sprawy skarżącego za jego nieobecności. Jego obrońca był obecny i składał wnioski do sądu. 30 sierpnia 2010 r. skarżący został zwolniony warunkowo. 8 grudnia 2010 r. Prezydium Sądu Najwyższego uchyliło wyrok z 22 lutego 2006 r. w trybie nadzoru sądowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 1 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy przeprowadził nową rozprawę apelacyjną. Sąd stwierdził, że sprawa uległa przedawnieniu i zwolnił skarżącego z odbywania kary pozbawienia wolności. Obrońca skarżącego był obecny i składał wnioski do sądu. Skarżący nie stawił się na rozprawie.


Skarżący urodził się w 1973 roku i mieszka w Krasnojarsku. 16 marca 2001 r. starszy śledczy prokuratury obwodu krasnojarskiego postawił skarżącemu zarzuty handlu bronią i amunicją w wielkich rozmiarach oraz wydał nakaz jego aresztowania. 3 czerwca 2002 r., w związku z dodatkowymi zarzutami postawionymi skarżącemu, wydano kolejny nakaz aresztowania. Decyzja ta nie określała terminu aresztowania skarżącego i nigdy mu jej nie doręczono. 27 września 2003 r. skarżący został aresztowany w Monako, a 29 kwietnia 2005 r. został ekstradowany do Rosji. Został osadzony w areszcie śledczym IZ-77/4 w Moskwie w celu późniejszego przeniesienia do Krasnojarska. Przed ostatecznym umieszczeniem w więzieniu w Krasnojarsku skarżący był przetrzymywany w kilku różnych aresztach śledczych i wielokrotnie skarżył się na bezprawne pozbawienie go wolności. 11 maja 2005 r. wznowiono postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Tego samego dnia śledczy z Prokuratury w Krasnojarsku złożył wniosek o przedłużenie aresztowania skarżącego. 31 maja 2005 r. Sąd Obwodowy w Krasnojarsku przedłużył aresztowanie skarżącego od 10 maja 2005 r. do 17 sierpnia 2005 r. włącznie. Sprawa była rozpoznawana w obecności śledczego, prokuratora – który poparł wniosek o przedłużenie – oraz obrońcy pana V., który pozostawił kwestię aresztowania skarżącego do rozstrzygnięcia przez sąd. 8 czerwca 2005 r. przybył do więzienia w Krasnojarsku IZ-24/1. 24 czerwca 2005 r. skarżący złożył zażalenie. Wniósł w szczególności, że jego aresztowanie było sprzeczne z wymogami Konstytucji Rosji i nowego Kodeksu postępowania karnego, że nakazy aresztowania z 16 marca 2001 r. i 3 czerwca 2002 r. nigdy nie zostały mu doręczone ani jego obrońcy oraz że rozprawa w sprawie aresztowania odbyła się w jego nieobecności. 17 sierpnia 2005 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy orzeczenie o aresztowaniu na skutek zażalenia, rozpoznając sprawę w obecności jedynie prokuratora. 21 maja 2007 r., po dwóch etapach postępowania, Sąd Obwodowy uznał skarżącego za winnego usiłowania zabójstwa, spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu oraz kierowania zorganizowaną grupą przestępczą i skazał go na jedenaście lat pozbawienia wolności. 19 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy. 20 grudnia 2006 r. złożył skargę do Żeleznodorożnego Sądu Rejonowego w Krasnojarsku, który miał właściwość miejscową ze względu na miejsce jego pozbawienia wolności, na nieuzasadnione opóźnienia w postępowaniu karnym oraz naruszenie prawa do poszanowania życia rodzinnego. Zarzucił, że po skazaniu go 9 lutego 2006 r. nie pozwolono mu na żadne wizyty krewnych. 28 grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy uznał jego skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że zarzucane kwestie wykraczały poza jurysdykcję sądu. 27 lutego 2007 r. Sąd Obwodowy w Krasnojarsku utrzymał w mocy decyzję o niedopuszczalności w ostatniej instancji. 13 marca 2007 r. skarżący spotkał się ze swoją matką.


Skarżący urodził się w 1945 roku i mieszka w Ankarze. W momencie zdarzeń będących podstawą niniejszego skargi córka skarżącego, Serpil İmren, pracowała jako sekretarka w prywatnej firmie zajmującej się handlem olejami mineralnymi, a mianowicie w Kros Petrol Madeni Yağ Turizm İnşaat Emlak İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti („firma”). 18 grudnia 2002 r., około godziny 8:30, w jej miejscu pracy wybuchł pożar, gdy jeden z jej kolegów, M.Y., próbując rozpalić piec opalany drewnem służący do ogrzewania biura, polał go benzyną. Wskutek pożaru Serpil İmren odniosła poważne obrażenia. 17 stycznia 2003 r. zmarła w szpitalu, gdzie była leczona z powodu poparzeń. Po otrzymaniu informacji o pożarze trzech funkcjonariuszy policji przybyło na miejsce zdarzenia około godziny 9:30, 18 grudnia 2002 r. Sporządzili raport opisujący stan pomieszczeń po pożarze oraz szkic sytuacyjny miejsca zdarzenia. Tego samego dnia o godzinie 10:50 dwóch funkcjonariuszy policji udało się do szpitala, do którego przewieziono córkę skarżącego, Serpil İmren. Zgłosili, że nie była ona w stanie złożyć zeznań w sprawie zdarzenia. O godzinie 11:00 policja przesłuchała dwóch podejrzanych w związku z pożarem, a mianowicie M.Y., kolegę Serpil İmren, który najwyraźniej wywołał pożar, oraz K.N.Y., który był właścicielem firmy, w której pracowała Serpil İmren. M.Y. opisał zdarzenie, jak zauważono w paragrafie 5 powyżej. K.N.Y. oświadczył, że w momencie zdarzenia nie znajdował się w miejscu pracy. 27 grudnia 2002 r. prokurator w Ankarze złożył akt oskarżenia do Sądu Karnego Pierwszej Instancji w Ankarze przeciwko M.Y. o spowodowanie pożaru i nieumyślne spowodowanie uszczerbku na zdrowiu. Tego samego dnia prokurator w Ankarze wydał decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa wobec K.N.Y. 1 kwietnia 2003 r. Sąd Karny Pierwszej Instancji w Ankarze wydał decyzję o braku właściwości i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Ankarze. W międzyczasie inspektorzy z Ministerstwa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego („Ministerstwo”) wszczęli dochodzenie w sprawie zdarzenia. Zgodnie z ich raportem z dnia 28 lutego 2003 r., w odpowiednim miejscu pracy nie podjęto niezbędnych środków ostrożności w celu zapobiegania pożarom i ich gaszenia, takich jak szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego i obsługi pieców opalanych drewnem. Szkolenie takie było szczególnie ważne ze względu na to, że firma zajmowała się handlem olejami mineralnymi. Powołując się na ustalenia inspektorów dotyczące braku środków niezbędnych do zapobiegania pożarom w miejscu pracy zmarłej, 18 kwietnia 2003 r. skarżący złożył nową skargę do prokuratury w Ankarze przeciwko właścicielowi firmy, K.N.Y. 26 maja 2003 r. prokurator w Ankarze wydał dodatkowy akt oskarżenia przeciwko K.N.Y. o nieumyślne spowodowanie śmierci Serpil İmren. W nieokreślonym dniu skarżący przystąpił do postępowania karnego jako strona cywilna. W aktach sprawy brak informacji o tym, kiedy Sąd Okręgowy w Ankarze rozpoczął rozprawę. 16 września 2003 r. odbyła się druga rozprawa, podczas której sąd wysłuchał zeznań oskarżonych i dwóch świadków powołanych przez oskarżenie. Podczas trzeciej rozprawy, która odbyła się 5 grudnia 2003 r., Sąd Okręgowy w Ankarze wysłuchał trzech świadków obrony. Zarządził również przeprowadzenie oględzin w miejscu pracy 23 lutego 2004 r. przez biegłych powołanych przez sąd. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika jednak, że oględziny przeprowadzono 12 kwietnia 2004 r. 16 kwietnia 2004 r. biegli powołani przez sąd wydali raport, w którym w dużej mierze powtórzyli ustalenia inspektorów Ministerstwa wymienione w paragrafie 12 powyżej. Biegli stwierdzili, że M.Y. i K.N.Y. ponoszą po 50% odpowiedzialności za zdarzenie. 19 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w Ankarze zwrócił się do Instytutu Medycyny Sądowej z wnioskiem o wydanie raportu badającego, czy istnieje związek przyczynowy między śmiercią Serpil İmren a pożarem w jej miejscu pracy. W raporcie z dnia 4 czerwca 2004 r. Instytut Medycyny Sądowej potwierdził, że Serpil İmren zmarła na skutek powikłań spowodowanych poparzeniami odniesionymi podczas pożaru. W międzyczasie, 6 maja 2004 r., Sąd Okręgowy w Ankarze nakazał firmie ubezpieczeniowej pracodawcy dostarczenie raportu wypadkowego sporządzonego po zdarzeniu, wraz ze zdjęciami i wszelkimi innymi dokumentami związanymi ze zdarzeniem. 9 lipca 2004 r. firma ubezpieczeniowa złożyła żądane dokumenty. Opierając się głównie na raportach wydanych przez biegłych powołanych przez sąd i inspektorów Ministerstwa, a także na raporcie Instytutu Medycyny Sądowej, 29 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Ankarze uznał oskarżonych za winnych stawianych im zarzutów i skazał każdego z nich na dziesięć miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. Oskarżeni odwołali się od tego wyroku. 1 maja 2006 r. prokuratura przy Sądzie Najwyższym przekazała sprawę z powrotem do Sądu Okręgowego w Ankarze w celu ponownego rozważenia kary w świetle nowego Kodeksu Karnego (ustawa nr 5237), który wszedł w życie w czerwcu 2005 r. 17 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy w Ankarze ponownie uznał oskarżonych za winnych stawianych im zarzutów i wydał ten sam wyrok i grzywnę. Oskarżeni odwołali się od tego wyroku. 13 października 2008 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Ankarze z dnia 17 listopada 2006 r. Uznał, że sąd pierwszej instancji musi rozważyć, czy procedura zawieszenia ogłoszenia wyroku (hükmün açıklanmasının geri bırakılması), przewidziana w art. 231 Kodeksu Postępowania Karnego (ustawa nr 5271), zmienionym w dniu 6 grudnia 2006 r., ma zastosowanie w okolicznościach sprawy. 26 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy w Ankarze ponownie uznał oskarżonych za winnych i skazał ich na ten sam okres pozbawienia wolności oraz grzywnę co poprzednio. Stwierdził, że ogłoszenie wyroku nie może zostać zawieszone ze względu, między innymi, na naturę przestępstwa i powagę zdarzenia. Oskarżeni odwołali się od tego wyroku. 27 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy orzekł, że postępowanie karne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia ścigania za dany czyn. 18 lipca 2003 r. skarżący wszczął postępowanie przeciwko K.N.Y., właścicielowi firmy, w której pracowała jej córka, przed 13. Sądem Pracy w Ankarze („sąd pracy”), domagając się odszkodowania za szkodę majątkową i niemajątkową w następstwie śmierci jej córki. 23 października 2003 r. sąd pracy oddalił sprawę, uznając, że powinna zostać wytoczona przeciwko firmie, w której pracowała ofiara, a nie przeciwko K.N.Y. 5 listopada 2003 r. skarżący wniósł o odszkodowanie przed sądem pracy przeciwko firmie w związku ze śmiercią jej córki. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że podczas trzech rozpraw odbywających się w kwietniu, czerwcu i październiku 2004 r., sąd pracy wysłuchał świadków stron (łącznie czterech świadków). Na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. skarżący wniosła o powołanie biegłych w celu ustalenia odpowiedzialności firmy pozwanej za śmierć jej córki. Sąd pracy uwzględnił ten wniosek i 24 października 2007 r. powołał trzech biegłych. 28 listopada 2007 r. biegli złożyli raport, w którym stwierdzili, że firma pozwana i jej właściciel, K.N.Y., ponoszą odpowiednio 70% i 5% odpowiedzialności za śmierć Serpil İmren. Zdaniem biegłych, pozostała odpowiedzialność spoczywała na M.Y., który nie był stroną postępowania przed sądem pracy. Powołując się na ustalenia biegłych, 3 marca 2009 r. skarżący wniósł dodatkowe roszczenie odszkodowawcze przed 7. Sądem Pracy w Ankarze przeciwko K.N.Y. 15 lipca 2009 r. 7. Sąd Pracy w Ankarze postanowił połączyć sprawę przeciwko K.N.Y. z postępowaniem toczącym się przed 13. Sądem Pracy w Ankarze przeciwko firmie. Między 14 kwietnia 2004 r. a 28 grudnia 2010 r. sąd pracy przeprowadził dwadzieścia trzy rozprawy. Jednak, z wyjątkiem działań wymienionych w paragrafach 30 i 31 powyżej, sąd pracy nie podejmował w tym okresie żadnych działań proceduralnych i decydował o odroczeniu sprawy na końcu każdej rozprawy w oczekiwaniu na wyrok w postępowaniu karnym. Na pierwszej rozprawie po zakończeniu postępowania karnego, która odbyła się 3 maja 2011 r., sąd pracy zarządził powołanie biegłego w celu ustalenia szkody majątkowej poniesionej przez skarżącego w wyniku śmierci jej córki. Biegły został jednak oficjalnie powołany dopiero 9 października 2012 r. 26 listopada 2012 r. biegły powołany przez sąd złożył raport dotyczący rozmiaru szkody poniesionej przez skarżącego. Między 8 lutego 2012 r. a 3 lutego 2014 r. sąd pracy przeprowadził dziesięć kolejnych rozpraw. Wydaje się, że sześć z tych rozpraw zostało odroczonych w oczekiwaniu na informacje z Instytutu Ubezpieczeń Społecznych (Sosyal Güvenlik Kurumu) dotyczące świadczeń otrzymywanych przez skarżącego po śmierci jej córki. 4 czerwca 2014 r. sąd pracy wydał wyrok w sprawie. Oddalił roszczenia skarżącego dotyczące szkody majątkowej, z wyjątkiem kosztów pogrzebu w wysokości 1306 lir tureckich (TRY) (około 455 euro (EUR)), plus odsetki (40 TRY do zapłaty przez K.N.Y., a reszta przez firmę). Uwzględnił jej wniosek w zakresie szkody niemajątkowej i nakazał zapłatę 10 000 TRY (około 3480 EUR), wraz z odsetkami (1000 TRY do zapłaty przez K.N.Y., a reszta przez firmę). 27 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu pracy. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że skarżący nie otrzymał jeszcze zapłaty odszkodowania zasądzonego przez sąd pracy. Wynika również z niekwestionowanych twierdzeń skarżącego, że w czasie, jaki upłynął do podjęcia decyzji w sprawie jej roszczeń cywilnych, firma została zlikwidowana, a zatem odszkodowanie zasądzone przez sąd przeciwko tej firmie nie mogło zostać wyegzekwowane.


Pan Shahanov, urodzony w 1977 roku, odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności w więzieniu w Płowdiwie. Pan Palfreeman, urodzony w 1986 roku, odbywa karę dwudziestu lat pozbawienia wolności w więzieniu w Sofii. W 2011 roku, w trakcie odbywania kary w więzieniu w Płowdiwie, pan Shahanov dzielił celę z ośmioma innymi więźniami. 24 października 2011 roku złożył dwie skargi do Ministra Sprawiedliwości: jedną napisaną osobiście przez niego, a drugą napisaną w jego imieniu przez jego żonę. W skargach stwierdził, między innymi, że inny więzień w jego oddziale, X, chwalił się, że dwóch strażników więziennych, Y i Z, jest jego krewnymi; zastraszał i zastraszał innych więźniów oraz podsycał intrygi i napięcia wśród nich; często składał bezzasadne skargi, aby uzyskać szczególne traktowanie; oraz planował ucieczkę z więzienia z pomocą swoich krewnych. Pan Shahanov zwrócił się o podjęcie kroków w celu przeniesienia X do więzienia, w którym nie miałby krewnych. W następstwie skarg pana Shahanova wszczęto dochodzenie, a z X, innych więźniów, Y, Z oraz innych strażników więziennych złożono pisemne zeznania. W liście z 28 listopada 2011 roku dyrektor Głównego Dyrektoriatu Wykonywania Kar poinformował dyrektora więzienia w Płowdiwie, że dochodzenie nie wykazało istnienia pokrewieństwa ani niewłaściwych kontaktów między X a którymkolwiek ze strażników więziennych, ani ryzyka dla pana Shahanova. W liście stwierdzono dalej, że dyrektor powinien poinformować wszystkich więźniów, że składanie oszczerczych oświadczeń lub fałszywych zarzutów przeciwko strażnikom więziennym jest wykroczeniem dyscyplinarnym zgodnie z art. 100 ust. 2 pkt 7 ustawy o wykonywaniu kar i aresztowaniu tymczasowym z 2009 roku (patrz poniższy paragraf 27). Następnego dnia, 29 listopada 2011 roku, dyrektor więzienia w Płowdiwie zarządził umieszczenie pana Shahanowa w izolacji na dziesięć dni za składanie oszczerczych oświadczeń i fałszywych zarzutów przeciwko strażnikom więziennym, wbrew powyższemu przepisowi. 30 listopada 2011 roku pan Shahanov wystąpił o sądową kontrolę tego zarządzenia. Sąd Rejonowy w Płowdiwie rozpoznał powództwo pana Shahanowa w dniu 2 grudnia 2011 roku i, w ostatecznym orzeczeniu z tej samej daty (опр. oт 02.12.2011 г. по ч. н. д. № 8203/2011 г., РС-Пловдив), utrzymał zarządzenie w mocy. Sąd uznał, że jest ono legalne i że, w świetle wyników dochodzenia przeprowadzonego na skutek skarg pana Shahanova oraz dowodów zebranych w postępowaniu przed nim, dyrektor więzienia miał rację, stwierdzając, że pan Shahanov złożył oszczercze oświadczenia i fałszywe zarzuty przeciwko strażnikom więziennym. Sąd stwierdził dalej, że kara była adekwatna do ciężaru przewinienia. Pan Shahanov twierdził, że jego korespondencja była rutynowo otwierana i czytana przez władze więzienne. Na poparcie swojego twierdzenia złożył siedem listów wysłanych w 2012 roku, z których sześć było adresowanych do jego pełnomocnika, a na ich kopertach znajdowała się pieczęć „sprawdzono” na odwrocie. Z kolei Rząd przedłożył list od administracji więzienia w Płowdiwie, z którego wynikało, że korespondencja pana Shahanowa była kontrolowana w sposób przewidziany w obowiązujących przepisach, co oznaczało, że władze więzienne sprawdzały jedynie fizyczną zawartość listów, a nie ich treść. Wszystkie listy były zamykane i otwierane przez strażnika więziennego w obecności więźnia. Pieczęć „sprawdzono” przybita na odwrocie koperty oznaczała jedynie, że list został poddany fizycznej kontroli pod kątem obecności przedmiotów zabronionych. 23 maja 2012 roku pana Palfreemana odwiedzili dwaj dziennikarze. W tym samym czasie współwięzień izraelskiej narodowości również miał wizytę. Po wizytach pan Palfreeman dowiedział się, że jego goście byli traktowani w nieuprzejmy sposób, a że gość współwięźnia miał skradzione przedmioty osobiste z szafek w więzieniu, gdzie zostawił je podczas wizyty. Następnego dnia, 24 maja 2012 roku, z pomocą innego więźnia, który znał język bułgarski, pan Palfreeman napisał następującą skargę do dyrektora więzienia w Sofii: „23 maja 2012 roku, podczas wizyty w południe, przedmioty osobiste gości zostały skradzione z szafek dla odwiedzających, do których dostęp mają tylko strażnicy. Skradzione przedmioty to etui na telefon komórkowy, słuchawki MP3, bateria do telefonu komórkowego i suma pieniędzy. Ponadto strażnicy zachowywali się bardzo niegrzecznie i chamsko wobec odwiedzających, krzycząc na nich i obrażając ich bez powodu. Czy mógłby Pan przeprowadzić dochodzenie w sprawie zachowania tej zmiany i podjąć kroki, aby zapewnić, że strażnicy pracują w sposób zdyscyplinowany i z szacunkiem wobec więźniów i innych”. W związku z tą skargą wszczęto przeciwko panu Palfreemanowi postępowanie dyscyplinarne. 11 czerwca 2012 roku odbyła się rozprawa przed więzienną komisją dyscyplinarną. W zarządzeniu z 12 czerwca 2012 roku dyrektor więzienia w Sofii stwierdził, że dochodzenie przeprowadzone na skutek skargi pana Palfreemana wykazało, że dwie osoby, które go odwiedziły, nie zostawiły żadnych przedmiotów w szafkach dla odwiedzających i nie składały żadnych skarg na brakujące przedmioty przy wyjściu z więzienia. Nie było też dowodów na to, że byli traktowani niegrzecznie przez personel więzienny. Formułując takie zarzuty, pan Palfreeman działał więc wbrew art. 100 ust. 2 pkt 7 ustawy o wykonywaniu kar i aresztowaniu tymczasowym z 2009 roku (patrz poniższy paragraf 27). Rodzaj i ciężar wykroczenia, postawa pana Palfreemana wobec swojego czynu oraz jego ogólne zachowanie i stan zdrowia przemawiały za ukaraniem go trzymiesięcznym pozbawieniem prawa do otrzymywania paczek żywnościowych spoza więzienia. Pan Palfreeman odwołał się do dyrektora Głównego Dyrektoriatu Wykonywania Kar i wystąpił o sądową kontrolę. Argumentował, między innymi, że jego kara dyscyplinarna narusza art. 90 ust. 5 ustawy z 2009 roku (patrz poniższy paragraf 25) oraz orzecznictwo tego Trybunału, że pozbawienie prawa do otrzymywania paczek żywnościowych jest surową sankcją w świetle niewystarczającej ilości żywności dostarczanej przez więzienie, oraz że była to próba zastraszenia go, aby nie składał skarg na administrację więzienną. 14 sierpnia 2012 roku dyrektor Głównego Dyrektoriatu Wykonywania Kar oddalił odwołanie. Stwierdzając, że dochodzenie w sprawie zarzutów pana Palfreemana nie potwierdziło żadnego z nich, uznał, że przez celowe składanie fałszywych zarzutów skarżący popełnił wykroczenie dyscyplinarne zgodnie z art. 100 ust. 2 pkt 7 ustawy z 2009 roku. Sankcja w pełni odpowiadała rodzajowi i ciężarowi jego czynu, jego postawie wobec niego oraz jego wcześniejszemu zachowaniu. W ostatecznym orzeczeniu z 19 lipca 2012 roku (опр. от 19.07.2012 г. по н. ч. д. № 13436/2012 г., СРС) Sąd Rejonowy w Sofii stwierdził, że nie może rozpoznać powództwa pana Palfreemana o sądową kontrolę, ponieważ podlegają jej tylko zarządzenia o izolacji. Wszystkie inne rodzaje kar dyscyplinarnych podlegały wyłącznie odwołaniu do dyrektora Głównego Dyrektoriatu Wykonywania Kar (patrz poniższe paragrafy 30-32).


Skarżący urodził się w 1955 roku i mieszka w Niżnym Tagile, w obwodzie swierdłowskim. 14 października 2005 r. Skarżący dobrowolnie zgłosił się na policję, aby zgłosić, że zabił nożem swoją dziewczynę, panią O. Tego samego dnia postawiono mu zarzut jej zabójstwa. 15 października 2005 r. Skarżący został osadzony w areszcie śledczym nr 3 w Niżnym Tagile. 15 listopada 2005 r. Skarżący poddał się ambulatoryjnemu badaniu psychiatrycznemu, które ustaliło, że popełnił zabójstwo w stanie czasowej niezdolności („stan fizjologicznego afektu”). 9 grudnia 2005 r. akta sprawy zostały przekazane do rozprawy do Sądu Rejonowego Leninski w Niżnym Tagile („Sąd Rejonowy”). W nieokreślonym dniu Sąd Rejonowy wyznaczył Skarżącemu obrońcę, pana K. 28 marca 2006 r. Sąd Rejonowy zarządził kolejne ambulatoryjne badanie psychiatryczne Skarżącego na wniosek prokuratora oraz postanowił, że środek zapobiegawczy pozostanie bez zmian. 2 czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę w sprawie przedłużenia terminu tymczasowego aresztowania w nieobecności Skarżącego. Ponieważ pan K. przebywał na urlopie, Sąd Rejonowy wyznaczył na obrońcę Skarżącego pana L. Sąd Rejonowy przedłużył tymczasowe aresztowanie Skarżącego do 2 września 2006 r. 29 czerwca 2006 r. Skarżącemu doręczono odpis postanowienia o areszcie z 2 czerwca 2006 r. Odwołał się od niego 30 czerwca 2006 r. 7 lipca 2006 r. Sąd Rejonowy zarządził poddanie Skarżącego stacjonarnemu badaniu psychiatrycznemu oraz postanowił, że środek zapobiegawczy pozostanie bez zmian. 24 sierpnia 2006 r. Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę w sprawie przedłużenia terminu tymczasowego aresztowania w nieobecności Skarżącego. W związku z tym, że pan K. ponownie przebywał na urlopie, Sąd Rejonowy wyznaczył panią S. na obrońcę Skarżącego na rozprawę. Sąd Rejonowy przedłużył tymczasowe aresztowanie Skarżącego do 2 grudnia 2006 r. 28 sierpnia 2006 r. Skarżący został przyjęty do regionalnego szpitala psychiatrycznego w celu przeprowadzenia badania stacjonarnego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z 7 lipca 2006 r. 25 września 2006 r. sporządzono opinię ze stacjonarnego badania psychiatrycznego, stwierdzającą, że Skarżący był w pełni zdolny do zrozumienia konsekwencji swoich czynów w momencie popełnienia przestępstwa. 26 października 2006 r. Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu sprawy karnej przeciwko Skarżącemu, uznał go za winnego zabójstwa pani O. i skazał go na jedenaście lat pozbawienia wolności. 8 grudnia 2006 r. Sąd Obwodowy w Swierdłowsku („Sąd Obwodowy”) rozpoznał w nieobecności Skarżącego lub jakiegokolwiek jego obrońcy zażalenie z 30 czerwca 2006 r. na postanowienie o areszcie z 2 czerwca 2006 r. i oddalił je. Opóźnienie w rozpoznaniu zażalenia nie zostało wyjaśnione. 22 grudnia 2006 r. Skarżącemu doręczono odpis postanowienia o areszcie z 24 sierpnia 2006 r. 25 grudnia 2006 r. Skarżący zwrócił się do Sądu Rejonowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o areszcie z 24 sierpnia 2006 r. 15 stycznia 2007 r. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, stwierdzając, że doręczenie Skarżącemu odpisu postanowienia o areszcie nastąpiło „nieterminowo”. 23 stycznia 2007 r. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie o areszcie z 24 sierpnia 2006 r. 14 lutego 2007 r. Sąd Obwodowy utrzymał w mocy wyrok skazujący Skarżącego z 26 października 2006 r. w postępowaniu odwoławczym. Skarżący został powiadomiony o wyniku rozprawy odwoławczej 5 kwietnia 2007 r. 30 marca 2007 r. Sąd Obwodowy rozpoznał w nieobecności Skarżącego lub jakiegokolwiek jego obrońcy zażalenie Skarżącego z 23 stycznia 2007 r. na postanowienie o areszcie z 24 sierpnia 2006 r. i oddalił je. Opóźnienie w rozpoznaniu zażalenia pozostało niewyjaśnione. Data, w której Skarżącemu doręczono odpis orzeczenia w sprawie zażalenia z 8 grudnia 2006 r., jest przedmiotem sporu między stronami. Zdaniem Rządu Skarżącemu doręczono go 7 czerwca 2007 r. W celu poparcia swojego twierdzenia załączyli kopię potwierdzenia odbioru z 7 lipca 2006 r., stwierdzającego, że Skarżącemu w tym dniu doręczono odpis postanowienia z 7 lipca 2006 r. Zdaniem Skarżącego doręczono mu odpis po wniesieniu niniejszej skargi do Trybunału, czyli po 14 czerwca 2007 r. 2 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy Czurdyński w obwodzie permskim zwolnił Skarżącego warunkowo przedterminowo.


Skarżąca urodziła się w 1970 roku i obecnie mieszka w Londynie. 16 października 2008 roku Sąd Rejonowy we Frankfurcie nad Menem wydał wobec skarżącej nakaz karny. Biorąc pod uwagę pisemne wyjaśnienia, które skarżąca złożyła w sprawie zarzutów do prokuratury, sąd uznał skarżącą za winną zatrzymania i przywłaszczenia wynagrodzeń pracowników oraz skazał ją na grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 50 EUR każda. Zgodnie z dowodem doręczenia, formularzem zawierającym kilka opcji dotyczących sposobu doręczenia korespondencji sądowej, który został wydany kurierowi i zwrócony do Sądu Rejonowego, kurier próbował przekazać skarżącej nakaz karny pod jej adresem zamieszkania 7 listopada 2008 roku o godz. 14.10. Ponieważ nie było to możliwe, kurier doręczył skarżącej nakaz karny, umieszczając go w skrzynce pocztowej przynależnej do jej miejsca zamieszkania (art. 180 Kodeksu postępowania cywilnego, patrz poniższy paragraf 29). 27 grudnia 2008 roku skarżąca wniosła sprzeciw od nakazu karnego do Sądu Rejonowego we Frankfurcie nad Menem i złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Twierdziła, że jej sprzeciw nie jest przedawniony, ponieważ nakaz karny nie został jej doręczony 7 listopada 2008 roku. O istnieniu wydanego przeciwko niej nakazu karnego dowiedziała się dopiero 20 grudnia 2008 roku, gdy znalazła w swojej skrzynce pocztowej rachunek kasy sądowej wzywający ją do zapłaty grzywny orzeczonej w nakazie karnym. Po telefonie do kasy sądowej została poinformowana o domniemanym doręczeniu nakazu w dniu 7 listopada 2008 roku. Skarżąca oświadczyła, że jest pewna, że żaden nakaz karny nie został jej doręczony 7 listopada 2008 roku. Poinformowała, że jej pełnomocnik, pan N. Dotterweich, oraz jej mąż przebywali na rozprawie w Sądzie Rejonowym w Hanau 7 listopada 2008 roku i w związku z tym odwiedzili ją w jej domu tego dnia. Po południu pożegnała się ze swoim pełnomocnikiem. Odprowadzając go do bramy, sprawdziła swoją skrzynkę pocztową pod kątem codziennej korespondencji w jego obecności. Nie znalazła ani nakazu karnego, ani zawiadomienia, że nakaz karny został złożony w innym miejscu. 6 lutego 2009 roku pełnomocnik skarżącej uzupełnił wyjaśnienia skarżącej. Twierdził, że on, skarżąca, matka skarżącej mieszkająca w tym samym domu co skarżąca oraz mąż skarżącej mieszkający w Londynie przebywali wszyscy w domu skarżącej w chwili domniemanego doręczenia nakazu karnego. Pełnomocnik i skarżąca wrócili do miejsca zamieszkania skarżącej około godziny 12.15 po uczestnictwie w rozprawie w Sądzie Rejonowym w Hanau. Mąż skarżącej przybył krótko przed nimi i czekał na nich wraz z matką skarżącej. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że nikt nie dzwonił do drzwi, aby przekazać nakaz karny, podczas gdy przebywali w miejscu zamieszkania skarżącej. Zauważyliby dzwonek do drzwi, ponieważ skarżąca posiadała psy, które przebywały na zewnątrz i szczekałyby. Około godziny 15.30 wszyscy wyszli z domu. W tym momencie skarżąca wyjęła korespondencję ze swojej skrzynki pocztowej. Natychmiast sprawdziła zawartość. Nie było tam żadnego oficjalnego listu z sądu. Taki list wyróżniałby się i zostałby zauważony przez osoby obecne, ponieważ oficjalne listy sądowe były w jaskrawych żółtych kopertach. Następnie odeszli mąż skarżącej, pełnomocnik oraz ich wspólna córka. Pełnomocnik skarżącej podał dalej, że prywatna firma usług pocztowych J., która była odpowiedzialna za doręczanie oficjalnej korespondencji sądowej dla Sądu Rejonowego we Frankfurcie nad Menem, była znana z swojej niewiarygodności. W grudniu 2008 roku, a więc krótko po domniemanym doręczeniu, firma musiała zgłosić niewypłacalność. Pełnomocnik skarżącej dołączył do swoich wyjaśnień oświadczenia w miejsce zeznań matki skarżącej, męża skarżącej i własne potwierdzające jego wyjaśnienia. Matka skarżącej oświadczyła w szczególności, że zwróciła szczególną uwagę, gdy jej córka wyjmowała korespondencję ze skrzynki pocztowej, ponieważ z powodu faktu, że mieszkały w tym samym domu, część jej korespondencji była czasem wkładana do skrzynki jej córki. Mąż skarżącej złożył oświadczenie, że gdy skarżąca wyjmowała korespondencję, on zwrócił szczególną uwagę, ponieważ dawniej również mieszkał pod tym adresem i czasem korespondencja adresowana do niego była tam jeszcze wysyłana. 9 kwietnia 2009 roku Sąd Rejonowy we Frankfurcie nad Menem oddalił sprzeciw skarżącej od nakazu karnego jako niedopuszczalny i odrzucił jej wniosek o przywrócenie terminu. Sąd uznał za udowodnione, że nakaz karny został doręczony skarżącej 7 listopada 2008 roku o godz. 14.10, jak to poświadczał dowód doręczenia. Skarżąca zatem nie wniosła sprzeciwu, który wpłynął do sądu 27 grudnia 2008 roku, w dwutygodniowym terminie, a nakaz karny stał się zatem prawomocny (patrz poniższy paragraf 27). Sąd Rejonowy był również zdania, że nie ma powodu do przywrócenia skarżącej terminu, ponieważ nie było widoczne, dlaczego skarżąca została bez własnej winy przeszkodzona w złożeniu sprzeciwu od nakazu karnego w dwutygodniowym terminie po doręczeniu z 7 listopada 2008 roku. Sąd stwierdził, że dowód doręczenia ma moc dowodową dla faktu, że nakaz karny został wrzucony do skrzynki pocztowej skarżącej przez kuriera 7 listopada 2008 roku (art. 418 Kodeksu postępowania cywilnego, patrz poniższy paragraf 29). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, mogło to zostać obalone jedynie, gdyby przedstawiono fakty, które przekonałyby sąd, że nie ma możliwości, aby fakty poświadczone przez dowód doręczenia były poprawne. Skarżąca nie była w stanie dostarczyć sądowi takiego dowodu przeciwnego. W ocenie dowodów Sąd Rejonowy we Frankfurcie nad Menem wziął pod uwagę pisemne oświadczenie kuriera, który doręczył nakaz karny skarżącej, którego sąd kazał przesłuchać policji jako świadka. Kurier wyjaśnił, że była zarejestrowana w firmie J., aby pomagać mężowi w doręczaniu korespondencji sądowej od października 2008 roku. Gdy policja poprosiła ją o opisanie, jak doręczała oficjalne listy sądowe, oświadczyła, że oficjalne listy sądowe były zawsze w żółtych kopertach. Potwierdziła, że zawsze dzwoniła do adresatów. Jeśli nie odpowiadali, wrzucała „list powiadamiający” (Benachrichtigungsschreiben) do skrzynki pocztowej. Potwierdziła, że podpis na dowodzie doręczenia dotyczącym skarżącej był jej podpisem, a datę i godzinę wpisał jej mąż. Nie pamiętała szczególnie ani doręczenia w dniu 7 listopada 2008 roku, ani domu skarżącej. Gdy uprzedzono ją, że nie musi odpowiadać na pytania, jeśli istnieje ryzyko, że może obciążyć się samej, potwierdziła, że jest pewna, że doręczyła korespondencję poprawnie lub zostawiła „zawiadomienie” (Benachrichtigung). Sąd Rejonowy wniosł, że kurier zeznała, że zawsze doręczała oficjalną korespondencję sądową zgodnie z zasadami. Ponadto, na zapytanie policji, oddział firmy J. we Frankfurcie nad Menem potwierdził, że firmie nie są znane żadne nieprawidłowości w zakresie doręczania korespondencji sądowej. Kurier nie miał żadnego bodźca, aby przywłaszczyć korespondencję skarżącej. Sąd uznał natomiast, że historia opisana przez skarżącą w celu obalenia faktu doręczenia nakazu karnego wydawała się być sfabrykowana. Sąd wziął pod uwagę, że oświadczenia w miejsce zeznań pochodziły od wszystkich osób bliskich skarżącej, które miały znaczny interes w wyniku postępowania karnego przeciwko niej. Sąd zauważył dalej, że skarżąca nie wspomniała o wszystkich osobach, które rzekomo były obecne, gdy sprawdzała korespondencję, w swoim pierwszym piśmie z 27 grudnia 2008 roku. Ponadto nie było zgodne z ogólnym doświadczeniem życiowym, aby ktoś sprawdzał swoją korespondencję przed wszystkimi członkami rodziny. Ponieważ dowód doręczenia udowodnił, że nakaz karny został wrzucony do skrzynki pocztowej skarżącej, potencjalne uchybienia polegające na niedzwonieniu przez kuriera najpierw – co według skarżącej spowodowałoby szczekanie jej psów, co rzekomo nie miało miejsca w odpowiednim czasie – zostałyby w każdym razie naprawione przez rzeczywiste doręczenie. 22 kwietnia 2009 roku skarżąca, reprezentowana przez swojego prawnika, odwołała się od decyzji Sądu Rejonowego we Frankfurcie nad Menem. Twierdziła w szczególności, że zgodnie z artykułami w gazecie krajowej, niewiarygodność firmy usług pocztowych J. została ujawniona, między innymi, przez Sąd Wyższy w Oldenburgu i Sąd Okręgowy w Kilonii oraz że lokalna gazeta w Akwizgranie zgłosiła, że korespondencja sądowa została znaleziona w śmietniku. Skarżąca wskazała dalej, że zeznania świadka kuriera sprzeciwiały się dowodowi doręczenia. Kurier opisał doręczenie nakazu karnego poprzez umieszczenie pisemnego zawiadomienia w skrzynce pocztowej adresata, co stanowiło doręczenie zastępcze zgodnie z art. 181 Kodeksu postępowania cywilnego (patrz poniższy paragraf 29). W przeciwieństwie do tego, dowód doręczenia poświadczył doręczenie poprzez umieszczenie samego nakazu karnego w skrzynce pocztowej skarżącej, co stanowiło doręczenie zastępcze zgodnie z art. 180 Kodeksu postępowania cywilnego (patrz poniższy paragraf 29). 10 czerwca 2009 roku Sąd Okręgowy we Frankfurcie nad Menem oddalił odwołanie skarżącej od decyzji Sądu Rejonowego we Frankfurcie nad Menem. Sąd, zasadniczo popierając powody podane przez Sąd Rejonowy, potwierdził ustalenie Sądu Rejonowego, że nakaz karny został skutecznie doręczony skarżącej 7 listopada poprzez umieszczenie go w skrzynce pocztowej skarżącej (art. 37 Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 180 Kodeksu postępowania cywilnego, patrz poniższe paragrafy 28-29). Sąd Okręgowy uznał, że skarżąca nie dostarczyła sądowi wystarczających dowodów przeciwnych. Sąd nie musiał decydować, czy firma J. była wiarygodna we wszystkich przypadkach. W sprawie przed nim kurier i jej mąż nie mieli powodu, aby popełnić przywłaszczenie korespondencji i fałszerstwo dokumentów. Oświadczenia w miejsce zeznań nie mogły udowodnić, że nakaz karny nie był w skrzynce pocztowej 7 listopada 2008 roku. Składające oświadczenia osoby nie zeznały, że nieustannie zwracały szczególną uwagę na możliwe dzwonienie do drzwi. Ponadto nie można było wykluczyć, że skarżąca była nieostrożna przy przeglądaniu korespondencji z powodu obecności gości. Było prawdopodobne, że nakaz karny został ukryty wśród innej korespondencji i prawdopodobnie nieumyślnie wyrzucony lub po prostu zignorowany. 14 sierpnia 2009 roku skarżąca złożyła skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, w której twierdziła, że jej konstytucyjne prawo do bycia wysłuchanym i prawo do sprawiedliwego procesu zostały naruszone w postępowaniu karnym przeciwko niej. 22 września 2009 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił rozpoznania skargi konstytucyjnej skarżącej bez podania przyczyn (sygn. akt 2 BvR 1891/09). Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 30 września 2009 roku.


Skarżący urodził się w 1979 roku i obecnie odbywa karę pozbawienia wolności na Ukrainie. 29 października 2004 r. skarżący został aresztowany pod zarzutem zabójstwa, rozboju i usiłowania zabójstwa. Pozostawał w areszcie policyjnym do 17 stycznia 2005 r. Skarżący twierdził, że podczas pobytu w areszcie policyjnym w dniach od 29 do 31 października 2004 r. był torturowany przez nieokreślonych funkcjonariuszy policji, w wyniku czego przyznał się do popełnienia przestępstw, o które był podejrzany. W trakcie badania lekarskiego przeprowadzonego 1 listopada 2004 r. lekarze stwierdzili szereg siniaków i urazów na kończynach, klatce piersiowej i plecach skarżącego. Skarżący twierdzi, że nie udzielono mu żadnego leczenia z powodu odniesionych obrażeń. Skarżący złożył oświadczenie, że następnie zgłosił sądom zarzut dotyczący złego traktowania przez policję, jednak sądy nie odniosły się do niego. Nie dostarczył kopii swoich skarg. 1 listopada 2004 r. skarżący został doprowadzony do sądu; sąd zarządził jego tymczasowe aresztowanie do czasu zakończenia śledztwa karnego przeciwko niemu. 17 stycznia 2005 r. skarżący został umieszczony w celi w Kijowskim Tymczasowym Izolatorze Śledczym („SIZO”) nr 13. 24 marca 2005 r., po skazaniu (patrz poniższy paragraf 21), został przeniesiony do celi o wysokim poziomie bezpieczeństwa w tym samym SIZO, przeznaczonej dla osadzonych skazanych na dożywotnie pozbawienie wolności prawomocnym orzeczeniem sądowym. Od tego dnia zasady stosowane wobec tej ostatniej kategorii osadzonych były również stosowane wobec skarżącego. W szczególności odebrano mu ubrania, a w zamian otrzymał specjalne pomarańczowe ubrania z napisem „dożywotnie pozbawienie wolności” dużą czcionką z przodu i z tyłu; opuszczając celę, skarżący był w każdym czasie eskortowany przez specjalny oddział strażników w czarnych mundurach z maskami zakrywającymi ich twarze. Skarżący złożył skargę do sądów na rzekomo nielegalne wykonanie wyroku. 24 marca 2006 r. Sąd Rejonowy Szewczenkowski odmówił rozpatrzenia jego skargi z powodu braku uzasadnienia i nieuiszczenia opłaty sądowej. Skarżący nie odwołał się od tego orzeczenia. 14 grudnia 2005 r. skarżący został umieszczony w Sokalskiej Kolonii Karnej nr 47 („Kolonia Sokalska”). W marcu 2012 r. skarżący został przeniesiony do SIZO we Lwowie, które zostało później zreorganizowane w ośrodek detencyjny dla skazanych więźniów. Zdaniem skarżącego warunki jego osadzenia w kolonii były poniżające. W szczególności twierdził, że woda pitna i żywność były niskiej jakości, że nie otrzymał odpowiedniej pomocy medycznej oraz że był poddawany presji psychologicznej przez personel kolonii. Skarżący podniósł te zarzuty przed prokuratorami. 23 czerwca 2006 r. zastępca prokuratora odpowiedzialny za nadzór nad przestrzeganiem prawa przez władze więzienne poinformował go listownie, że przeprowadzono dochodzenie w sprawie jego zarzutów, ale nie ujawniło ono żadnych nieprawidłowości w warunkach jego osadzenia. Zgodnie z informacją medyczną przedłożoną przez skarżącego, podczas osadzenia został poddany badaniu lekarskiemu i otrzymał niezbędne leczenie. Skarżący twierdził, że w toku śledztwa i procesu zabraniano mu korespondowania zwykłą pocztą z krewnymi i jego obrońcą oraz wykonywania połączeń telefonicznych. Skarżący nie podnosił tych zarzutów przed władzami. Między 24 marca a 4 sierpnia 2005 r. skarżący miał cztery wizyty trwające godzinę od matki i ojca. Skarżący oświadczył w ogólnych słowach, że po skazaniu go 24 marca 2005 r. nie pozwolono mu na długie spotkania z krewnymi oraz że czas trwania i częstotliwość krótkich wizyt, na które im pozwolono, zostały znacznie ograniczone. Nie podał dalszych szczegółów w tym zakresie. Podczas pierwszego przesłuchania, 30 października 2004 r., skarżący korzystał z pomocy adwokata własnego wyboru. Następnego dnia, z powodu niepojawienia się tego pierwszego, skarżącemu pomagał adwokat wyznaczony mu przez władze. W nieokreślonym dniu skarżący zatrudnił nowego adwokata, który kontynuował jego obronę podczas śledztwa i procesu. Matka skarżącego również wzięła udział w postępowaniu jako przedstawiciel skarżącego. W toku śledztwa i procesu skarżący przyznał się do popełnienia zabójstw i usiłowania zabójstwa, o które był podejrzany. Śledztwo karne w sprawie skarżącego zostało zakończone w styczniu 2005 r. Następnie sprawa karna została skierowana do Kijowskiego Sądu Apelacyjnego w celu rozprawy. 24 marca 2005 r. sąd uznał skarżącego za winnego zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem dwóch osób – z których jedna była nieletnia – oraz usiłowania zabójstwa innej osoby, w celu kradzieży mienia ofiar. Sąd oparł wyrok na oświadczeniach złożonych przez skarżącego podczas śledztwa i na rozprawie, zeznaniach jednej z ofiar i sześciu świadków – z których jeden ujął skarżącego na miejscu przestępstwa – oraz wnioskach z kilku ekspertyz sądowych, w tym badania psychiatrycznego, które stwierdziło, że skarżący był świadomy i panował nad swoimi czynami w momencie popełnienia przestępstw. Skarżący został uznany za wyjątkowo niebezpiecznego dla społeczeństwa i został skazany na dożywotnie pozbawienie wolności wraz z konfiskatą całego jego mienia. Ten sam wyrok zarządził jego dalsze osadzenie w Kijowskim SIZO. Skarżący wniósł apelację. Twierdził, że popełnił przestępstwa w stanie niepoczytalności i wnosił o dodatkowe badanie psychiatryczne. W apelacji adwokat skarżącego kwestionował ustalenie sądu pierwszej instancji, że skarżący popełnił zabójstwa w celu kradzieży mienia ofiar. 4 sierpnia 2005 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok z 24 marca 2005 r., który tym samym stał się prawomocny w tym dniu. W grudniu 2005 r. skarżący zwrócił się do Kijowskiego Sądu Apelacyjnego z wnioskiem o udostępnienie mu kopii określonych dokumentów z akt sprawy, w tym protokołów jego przesłuchań podczas śledztwa, decyzji dotyczących jego zatrzymania oraz różnych decyzji proceduralnych podjętych w toku śledztwa i procesu, które zamierzał złożyć do Trybunału na poparcie swojej skargi. W liście z 19 stycznia 2006 r. sędzia Sądu Apelacyjnego poinformował skarżącego, że jego wniosek został odrzucony, wskazując, że procedura regulująca skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie wymaga przedłożenia dokumentów, których kopii domagał się skarżący. W nieokreślonym dniu matka skarżącego, działając w jego imieniu, złożyła podobne wnioski, które zostały odrzucone przez Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w dniach 14 i 30 marca 2006 r. na tych samych podstawach.


Wnioskodawca, pan Mokhammed Makhmud, jest obywatelem Somalii, urodzonym w 1979 roku, który obecnie mieszka w Stanach Zjednoczonych Ameryki. W nieokreślonym terminie wnioskodawca przybył do Rosji. Otrzymał status uchodźcy od władz rosyjskich i złożył wniosek o azyl do władz Stanów Zjednoczonych. Według władz Rosji wnioskodawca brał udział w transporcie czterech nielegalnych migrantów z Rosji do Finlandii. 28 maja 2012 r. wnioskodawca został aresztowany i formalnie oskarżony. 31 maja 2012 r. Sąd Rejonowy Primorski w Sankt Petersburgu zastosował wobec wnioskodawcy tymczasowe aresztowanie. Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawca jest cudzoziemcem bez stałego miejsca zamieszkania w Rosji i oficjalnego zatrudnienia oraz jest oskarżony o popełnienie poważnego przestępstwa. Sąd Rejonowy zauważył również, że jego wniosek o azyl oczekuje na rozpatrzenie przez Konsulat Stanów Zjednoczonych w Rosji. 1 czerwca 2012 r. przedstawiciel wnioskodawcy złożył zażalenie. 12 lipca 2012 r. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu uchylił postanowienie o areszcie z 31 maja 2012 r. na skutek zażalenia i przekazał sprawę z powrotem do sądu pierwszej instancji. 19 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy, powołując się na te same podstawy, zastosował aresztowanie wobec wnioskodawcy w okresie od 28 maja do 28 lipca 2012 r. W związku z tym Sąd Rejonowy uznał, że ani status uchodźcy wnioskodawcy, ani jego stałe miejsce zamieszkania, ani członkowie rodziny na jego utrzymaniu (żona i dziecko) nie uzasadniają zastosowania alternatywnego środka zapobiegawczego. Na koniec powołał się na zamiar wnioskodawcy, wyrażony na rozprawie, ostatecznego opuszczenia terytorium Rosji. 20 lipca 2012 r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył zażalenie. 3 września 2012 r. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu utrzymał w mocy postanowienie o areszcie na skutek zażalenia. 20 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy, powołując się na te same podstawy, przedłużył aresztowanie wnioskodawcy. 26 lipca 2012 r. wnioskodawca złożył zażalenie. 13 września 2012 r. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu utrzymał postanowienie o areszcie na skutek zażalenia. 12 września 2012 r. Sąd Rejonowy, powołując się na te same podstawy, przedłużył aresztowanie wnioskodawcy do 14 października 2012 r. 18 września 2012 r. wnioskodawca złożył zażalenie. 13 grudnia 2012 r. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu oddalił zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy. 22 stycznia 2013 r. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu przeprowadził posiedzenie przygotowawcze i ponownie przedłużył aresztowanie wnioskodawcy o kolejne sześć miesięcy. 25 stycznia 2013 r. wnioskodawca złożył zażalenie. 14 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Sankt Petersburgu utrzymał postanowienie o areszcie w mocy. 4 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy, wspólnym postanowieniem o areszcie dotyczącym obu współoskarżonych, przedłużył aresztowanie wnioskodawcy o kolejne trzy miesiące. 13 czerwca 2013 r. wnioskodawca złożył zażalenie. 4 września 2013 r. Sąd Miejski w Sankt Petersburgu utrzymał postanowienie o areszcie na skutek zażalenia. 26 września 2013 r. Sąd Rejonowy przedłużył aresztowanie wnioskodawcy do 28 grudnia 2013 r. Wnioskodawca przebywał w areszcie w oczekiwaniu na proces co najmniej do 2 stycznia 2014 r. 9 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy uznał wnioskodawcę za winnego i skazał go na dwa lata pozbawienia wolności.


Skarżący urodził się w 1970 roku i mieszka w Nabereżnych Czełnach. 4 marca 2012 r. skarżący został zatrzymany przez policjanta, Z., i oskarżony o nieporządek w miejscu publicznym, wykroczenie przewidziane w art. 20.1 Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych Federacji Rosyjskiej („KWA”), zagrożone grzywną lub aresztem do piętnastu dni. Wydaje się, że następnie skarżący został przewieziony na komisariat i przebywał tam przez pewien czas. Na komisariacie Z. sporządził protokół o wykroczeniu administracyjnym, tym samym wszczynając postępowanie w sprawie wykroczenia administracyjnego przeciwko skarżącemu. Protokół brzmiał następująco:
„4 marca 2012 r.
Ustaliłem następujące fakty na podstawie art. 28.3 Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych:
[Skarżący] był pod wpływem alkoholu i używał wulgarnych słów wobec przechodniów, wymachując rękami; próbował wywołać bójkę i nie poprawił swojego zachowania mimo uwag ze strony przechodniów. W ten sposób rażąco naruszył porządek publiczny i dopuścił się wykroczenia administracyjnego przewidzianego w art. 20.1 KWA.
Fakt popełnienia wykroczenia został potwierdzony przez: świadka K.
[Skarżący] został poinformowany o swoich prawach i obowiązkach wynikających z art. 48 i 51 Konstytucji oraz art. 1.5, 24.2 i 25.1 KWA: że osoba, przeciwko której toczy się postępowanie o wykroczenie administracyjne, ma prawo, między innymi, do wglądu do wszystkich materiałów w aktach, do składania wyjaśnień, do przedstawiania dowodów, do składania wniosków i zastrzeżeń oraz do korzystania z pomocy prawnej.
...
Decyzja: przekazanie do sądu
Podpis: zastępca naczelnika, 5 marca 2012 r.”
Policjant Z. sporządził również pisemne sprawozdanie stwierdzające, że skarżący używał wulgarnych słów wobec przechodniów. Wydaje się, że jeden z przechodniów, N., wyraził zgodę na złożenie pisemnego oświadczenia potwierdzającego fakt, że skarżący był pod wpływem alkoholu i używał wulgarnych słów. 5 marca 2012 r. policjant złożył protokół u swojego przełożonego, który zdecydował, że sprawa powinna zostać przekazana do sądu do rozpoznania. W nieokreślonym dniu akta sprawy o wykroczenie administracyjne zostały złożone do sędziego pokoju w celu rozstrzygnięcia. Wydaje się, że akta zawierały protokół o wykroczeniu, sprawozdanie Z. oraz oświadczenie N. Nie jest jasne, czy w tamtym czasie znajdowało się w nich jakieś pisemne oświadczenie K. 29 marca 2012 r. sędzia pokoju przeprowadził rozprawę. Nie jest jasne, czy była ona jawna. Skarżący złożył pisemne oświadczenie, że został pouczony o swoich prawach procesowych. Jak wynika z wyroku w tej sprawie (patrz niżej), skarżycielem oskarżono na rozprawie o używanie wulgarnych słów w obecności innych osób, będąc pod wpływem alkoholu, tym samym naruszając porządek publiczny. Skarżący, który sam jest prawnikiem, nie ustanowił pełnomocnika. Nie przyznał się do winy i złożył ustne uwagi na temat postawionego mu zarzutu. Na wniosek, policjant Z. był obecny na rozprawie i złożył ustne oświadczenie. Sąd przesłuchał również N. i K. Wydaje się, że sędzia pokoju zadał Z. i N. kilka pytań. Wyrokiem z 29 marca 2012 r. sędzia pokoju uznał skarżącego za winnego i wymierzył mu grzywnę w wysokości 500 rubli rosyjskich (odpowiednik 13 euro w tamtym czasie). Wyrok brzmiał następująco:
„Sąd stwierdza, że będąc pod wpływem alkoholu, oskarżony używał wulgarnych słów w obecności innych osób i tym samym naruszył porządek publiczny ...
Wina oskarżonego została potwierdzona sprawozdaniem Z. i zeznaniami N. ... Używanie wulgarnych słów w miejscu publicznym jest niedopuszczalne i stanowi formę nieporządku ... W ocenie sądu używanie niecenzuralnego języka w miejscu publicznym w obecności co najmniej jednej osoby stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 20.1 KWA. Ponadto oskarżony nadal używał wulgarnych słów podczas zatrzymania i w trakcie przewozenia na komisariat ...”
Skarżący odwołał się do Sądu Miejskiego w Nabereżnych Czełnach. Argumentował, między innymi, że chociaż protokół o wykroczeniu wskazywał na używanie przez niego wulgarnych słów „wobec przechodniów”, sędzia pokoju sformułował zarzut jako używanie wulgarnych słów „w obecności innych osób”; sędzia nie zachował sformułowania z protokołu o wykroczeniu, które stwierdzało, że skarżący „[nie poprawił] swojego zachowania mimo uwag przechodniów”. 16 kwietnia 2012 r. Sąd Miejski przeprowadził rozprawę. Nie jest jasne, czy była ona jawna. Sąd odwoławczy przesłuchał skarżącego i utrzymał w mocy wyrok z 29 marca 2012 r. W tym dniu decyzja odwoławcza i wyrok sądu I instancji stały się prawomocne. Sąd odwoławczy orzekł następująco:
„Sędzia pokoju uznał [skarżącego] za winnego używania wulgarnych słów w obecności innych osób, tym samym naruszając porządek publiczny ...
Sąd odwoławczy oddala argument, że samo użycie niecenzuralnego języka wobec jednej osoby nie stanowi wykroczenia. Wykroczenie nieporządku publicznego polega na działaniach naruszających porządek i spokój publiczny. Do takich działań należą używanie wulgarnych słów w miejscu publicznym, znieważanie ludzi, niszczenie lub uszkadzanie cudzej własności ... Każde z tych działań może stanowić nieporządek, jeśli narusza porządek publiczny i ujawnia rażącą lekceważącą postawę wobec społeczeństwa ...
Pewne sprzeczności faktyczne między informacjami zawartymi w protokole o wykroczeniu, sprawozdaniem Z. i zeznaniami N. (w zakresie używania wulgarnych słów z powodu niskiej kultury, a nie wobec przechodniów) zostały wyjaśnione podczas rozprawy po przesłuchaniu świadków ...”
Skarżący zwrócił się do Zastępcy Przewodniczącego Sądu Najwyższego Republiki Tatarstanu o nadzwyczajną kontrolę sądową na podstawie art. 30.12 KWA. Po przebadaniu akt, decyzją z 15 czerwca 2012 r. Zastępca Przewodniczącego utrzymał w mocy orzeczenia sądów z 29 marca i 16 kwietnia 2012 r. Skarżący nie występował o dalsze rozpatrzenie sprawy przed Sądem Najwyższym Rosji.


Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, można streścić w następujący sposób. Pierwszy skarżący, pan Aleksiej Jurjewicz Własow, urodził się w 1957 roku i mieszka w Moskwie. 6 października 2008 r. pan Własow złożył wniosek do Federalnej Służby Migracyjnej o paszport podróżny, który pozwoliłby mu na wyjazd za granicę. 27 października 2008 r. Sąd Rejonowy w Goliwinskim w Moskwie uznał go za winnego przemytu i wymierzył mu następującą karę:
„... kara w postaci trzech lat pozbawienia wolności nie zostanie wykonana i uznana za warunkową z trzyletnim okresem próby.
Obowiązać pana Aleksieja Własowa do zgłaszania się dwa razy w miesiącu w okresie próby do organu odpowiedzialnego za wykonanie kary warunkowej oraz do informowania [tego organu] o każdej zmianie miejsca zamieszkania ...”
11 listopada 2008 r. jego wniosek o paszport podróżny został odrzucony z powołaniem się na fakt, że otrzymał warunkową trzyletnią karę, której okres zawieszenia jeszcze nie wygasł. Skarżący pan Własow złożył skargę na decyzję o odmowie do sądu. 3 czerwca 2009 r. Sąd Rejonowy w Butyrskim w Moskwie uznał odmowę za legalną, stwierdzając następująco:
„Argumentacja pana Własowa, że wyrok Sądu Rejonowego w Goliwinskim z 27 października 2008 r. zawierał wyczerpującą listę ograniczeń w okresie próby, która nie obejmowała ograniczenia w opuszczaniu Rosji i która – w ocenie powoda – nie podlegała rozszerzającej interpretacji przez urzędników państwowych, nie stoi w sprzeczności z art. 15 ust. 4 Ustawy o zasadach wjazdu i wyjazdu, który przewiduje ograniczenie prawa do wyjazdu za granicę w przypadkach zarówno faktycznego pozbawienia wolności, jak i zawieszenia wykonania kary. Osoba, wobec której orzeczono karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest skazanym odbywającym karę i może zostać zwolniona z kary dopiero po upływie okresu zawieszenia. Okres zawieszenia kary pana Własowa upływa 14 stycznia 2012 r., a po jego upływie skazanie pana Własowa zostanie skreślone zgodnie z art. 86 Kodeksu Karnego. Do tego czasu pan Własow jest sprawcą odbywającym karę, co stanowi podstawę do ograniczenia jego prawa do wyjazdu za granicę.”
18 sierpnia 2009 r. Sąd Miejski w Moskwie oddalił odwołanie od wyroku sądu rejonowego. Stwierdził:
„Argumenty, że pan Własow został poddany ograniczeniom wykraczającym poza te nałożone przez wyrok skazujący oraz że został zmuszony do odbywania kary na terytorium Federacji Rosyjskiej, podczas gdy musiał dbać o swoje interesy biznesowe i pełnić swoje obowiązki za granicą, nie stanowią podstawy uchylenia prawidłowego wyroku [sądu pierwszej instancji].”
Drugi skarżący, pan Michaił Michajłowicz Beniasz, urodził się w 1977 roku i mieszka w Soczi. 31 sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy Centralny w Soczi uznał pana Beniasza za winnego wymuszenia i skazał go na trzy lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata. Został zwolniony w sali rozpraw. 12 października 2011 r. Sąd Krajowy w Krasnodarze utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu odwołania. 5 grudnia 2011 r. Federalna Służba Migracyjna odmówiła panu Beniaszowi wydania paszportu podróżnego, zauważając, że został aresztowany 1 września 2010 r. oraz że, według dostępnych informacji, postępowanie karne przeciwko niemu nadal trwa. Skarżący pan Beniasz złożył skargę na decyzję o odmowie do sądu. 28 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy Centralny w Soczi uznał odmowę za legalną:
„...na chwilę obecną skazanie z 31 sierpnia 2011 r. nie jest jeszcze skreślone, pan Beniasz jest skazanym, a w związku z tym odmowa [dokumentów podróżnych] nie narusza jego praw”.
29 listopada 2012 r. Sąd Krajowy w Krasnodarze oddalił odwołanie, popierając uzasadnienie sądu rejonowego. 11 kwietnia 2013 r. Sąd Krajowy odmówił mu zgody na wniesienie skargi kasacyjnej.


Skarżący byli ścigani w Rosji za różne przestępstwa. Zostali aresztowani i osadzeni w areszcie w trakcie prowadzenia śledztwa oraz oczekując na proces. Ich areszt tymczasowy był zarządzany i przedłużany przez sądy. Postanowienia o aresztowaniu opierały się zasadniczo na ciężarze zarzutów, a głównymi podstawami były ryzyko ucieczki skarżących oraz utrudniania przez nich toku postępowania. Postanowienia o aresztowaniu i ich przedłużaniu wykorzystywały szablonowe sformułowania, bez odnoszenia się do konkretnych faktów lub rozważania alternatywnych środków zapobiegawczych. Pierwszy skarżący urodził się 27 kwietnia 1961 r. i przed aresztowaniem mieszkał w Poronajsku, w obwodzie sachalińskim. Został aresztowany 27 lutego 2003 r. pod zarzutem napaści na tle seksualnym i osadzony w areszcie. Pozostawał w areszcie w trakcie śledztwa oraz oczekując na proces. 9 lutego 2007 r. Sąd Miejski w Poronajsku w obwodzie sachalińskim uznał go za winnego napaści na tle seksualnym i skazał na sześć lat i dziewięć miesięcy pozbawienia wolności. 6 czerwca 2007 r. Sąd Obwodowy w Sachalinie utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji. Drugi skarżący urodził się 29 maja 1971 r. i przed skazaniem mieszkał w Samarze. Został aresztowany 13 marca 2007 r. pod zarzutem łapownictwa. 14 marca 2007 r. został zwolniony. 29 marca 2007 r. został ponownie aresztowany i osadzony w areszcie. Został zwolniony 12 września 2007 r. 20 maja 2008 r. został uznany za winnego łapownictwa i skazany na jeden rok i sześć miesięcy pozbawienia wolności. Trzeci skarżący urodził się 14 października 1979 r. i przed aresztowaniem mieszkał w Ułybino, w obwodzie nowosybirskim. Został aresztowany 15 sierpnia 2007 r. pod zarzutem handlu narkotykami. Pozostawał w areszcie w trakcie śledztwa oraz oczekując na proces. 3 lutego 2011 r. Sąd Obwodowy w Nowosybirsku uznał go za winnego handlu narkotykami i nadużycia władzy oraz skazał go na osiem lat i sześć miesięcy pozbawienia wolności. 18 października 2011 r. Sąd Najwyższy Rosji utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji. Czwarty skarżący urodził się 29 listopada 1986 r. i przed skazaniem mieszkał w Turuchańsku, w Kraju Krasnojarskim. 23 kwietnia 2010 r. został aresztowany pod zarzutem morderstwa. 24 kwietnia 2010 r. sąd osadził go w areszcie. Jego areszt został następnie przedłużony. 17 października 2012 r. został uznany za winnego morderstwa ze szczególnym okrucieństwem i skazany na piętnaście lat pozbawienia wolności. W różnych terminach skargi skarżących na nadmierną długość aresztu tymczasowego zostały przekazane Rządowi. Rząd został poproszony o poinformowanie Sądu o swoim stanowisku w sprawie polubownego załatwienia spraw oraz o wszelkich propozycjach, które chciałby przedłożyć. Rząd nie udzielił odpowiedzi. 27 sierpnia 2015 r. Sąd wezwał skarżących do zgłoszenia roszczeń o sprawiedliwe zadośćuczynienie. Skarżący nie udzielili odpowiedzi.


Skarżący urodził się w 1962 roku i mieszka w Velika Reka. Był zatrudniony w Holding Kompanija „Komgrap” – DD „Komgrap gradnja”, spółce o własności społecznej z siedzibą w Belgradzie (dalej „dłużnik”). 3 lutego 2006 r. Pierwszy Sąd Miejski w Belgradzie nakazał dłużnikowi zapłatę na rzecz skarżącego określonych kwot z tytułu zaległego wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne oraz kosztów postępowania cywilnego. Wyrok ten stał się prawomocny 31 lipca 2006 r. 23 października 2006 r., na wniosek skarżącego, Czwarty Sąd Miejski w Belgradzie przyjął do egzekucji powyższy wyrok i ponadto nakazał dłużnikowi zapłacić skarżącemu koszty egzekucji. 24 grudnia 2010 r. Sąd Handlowy w Belgradzie wszczął postępowanie upadłościowe wobec dłużnika (sygn. akt 4372/2010). 22 czerwca 2011 r. skarżący zgłosił swoje wierzytelności. 31 października 2010 r. Sąd Handlowy w Belgradzie oddalił te roszczenia z powodu uchybienia terminowi. 26 czerwca 2012 r. Apelacyjny Sąd Handlowy utrzymał to orzeczenie w mocy. Postępowanie upadłościowe przeciwko dłużnikowi nadal trwa. 23 kwietnia 2010 r. skarżący wniósł skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny oddalił jego skargę 14 lipca 2011 r. 13 marca 2012 r. skarżący wniósł nową skargę konstytucyjną. 26 stycznia 2012 r. Trybunał Konstytucyjny ponownie oddalił jego skargę. 28 grudnia 2012 r. to orzeczenie zostało doręczone skarżącemu.


Skarżący urodził się w 1959 roku i mieszka w Radiszczewie, w obwodzie moskiewskim. W 1997 roku, w wyniku wypadku, dom skarżącego częściowo spłonął, a on musiał mieszkać na strychu, który nie był przeznaczony do zamieszkania. Skarżący uznał, że w tych okolicznościach władze były zobowiązane do zapewnienia mu bezpłatnego mieszkania. Jego powództwo cywilne przeciwko gminie zostało oddalone przez sąd. W styczniu 2006 roku skarżący złożył skargi do Państwowej Dumy i Prokuratora Generalnego Federacji Rosyjskiej na sędziów, którzy zajmowali się jego sprawą cywilną. W szczególności skarżący, używając wulgarnego języka, oskarżył ich o przyjęcie łapówek od pozwanego w wysokości 30 000 USD, fałszowanie dowodów, terroryzm, nadużycie władzy, a także podżeganie do nienawiści rasowej i etnicznej. 13 marca 2006 roku skarżący został aresztowany na podejrzenie popełnienia zniesławienia sędziego i celowego fałszywego oskarżenia. 14 marca 2006 roku Sąd Rejonowy w Mieszczanskim w Moskwie (Мещанский районный суд г. Москвы) zastosował wobec skarżącego tymczasowe aresztowanie. Jego tymczasowe aresztowanie zostało następnie przedłużane w regularnych odstępach czasu odpowiednimi postanowieniami. Śledczy zarządził przeprowadzenie psychiatrycznej ekspertyzy skarżącego w Państwowym Naukowym Centrum Społecznej i Sądowej Psychiatrii im. W.P. Serbskiego w Moskwie (Государственный научный центр социальной и судебной психиатрии им. В.П. Сербского) („Centrum Psychiatrii Sądowej”). 20 czerwca 2006 roku biegli stwierdzili, że wykazuje on objawy rozwoju osobowości paranoicznej i wymaga nadzoru ambulatoryjnego oraz leczenia. Jednocześnie stwierdzili, że skarżący jest poczytalny, może uczestniczyć w postępowaniu sądowym oraz podkreślili, że nie ma w wywiadzie zaburzeń psychicznych. 1 sierpnia 2006 roku prokuratura przekazała sprawę skarżącego do Moskiewskiego Sądu Miejskiego (Московский городской суд) w celu rozpoznania. Sąd Miejski zarządził dodatkową sądowo-psychiatryczną ekspertyzę w Centrum Psychiatrii Sądowej. 21 listopada 2006 roku eksperci stwierdzili, że skarżący cierpi na przewlekłe zaburzenie psychiczne – rozwój osobowości paranoicznej – i wymaga przymusowego leczenia w wyspecjalizowanym zakładzie psychiatrycznym. Eksperci oparli swoją ocenę, między innymi, na „nadwartościowych” ideach skarżącego wyrażonych w licznych petycjach do różnych władz „w formie groteskowej”, próbach „odnalezienia prawdy”, sprzecznościach w jego opiniach, ambiwalencji itp. Eksperci stwierdzili również, że skarżący był niepoczytalny w momencie popełnienia zarzucanych mu czynów oraz niezdolny do udziału w postępowaniu sądowym. W nieokreślonym dniu Sąd Miejski zarządził kolejną sądowo-psychiatryczną ekspertyzę skarżącego w Centrum Psychiatrii Sądowej. 7 lutego 2007 roku nowy raport potwierdził ustalenia poprzedniego raportu z 21 listopada 2006 roku. Ponadto eksperci uznali, że skarżący stanowi zagrożenie dla społeczeństwa, stwierdzając następująco: „[B]iorąc pod uwagę, że [skarżący] wykazuje, w sytuacjach podmiotowo istotnych, skłonność do szybkiego formowania się idei nadwartościowych, które czasami osiągają poziom urojeniowy, poszerzanie kręgu osób włączonych w obszar tych emocji, poważne zaburzenia emocjonalne z zachowaniami niepodlegającymi korekcji, odrzucanie wymogów reżimu, brak krytycznego stosunku do swojego stanu [emocjonalnego], dysymulację, [on] stanowi zagrożenie dla społeczeństwa i wymaga przymusowego leczenia w wyspecjalizowanym szpitalu psychiatrycznym”. 20 lutego 2007 roku Sąd Miejski, po ustaleniu głównych faktów dotyczących wyżej wymienionych czynów, umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu z powodu jego niepoczytalności. Sąd, powołując się na ustalenia i zalecenia psychiatrów, zarządził przymusowe leczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym. 5 kwietnia 2007 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji. W kwietniu 2007 roku skarżący został przeniesiony z aresztu śledczego do zakładu psychiatrycznego. W czerwcu 2008 roku został zwolniony ze szpitala.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1942 i 1943 roku i mieszkali w Tambowie. 25 kwietnia 2007 r. syn skarżących, P.Z., został oskarżony o oszustwo na dużą skalę, a jego nazwisko zostało wpisane na listę osób ukrywających się przed wymiarem sprawiedliwości. 7 maja 2007 r. Basmański Sąd Rejonowy w Moskwie zezwolił na przeszukanie mieszkania skarżących w Tambowie w celu zlokalizowania P.Z. oraz zabrania dokumentów księgowych, prawnych i finansowych związanych z domniemanym oszustwem. Przeszukanie przeprowadzono trzy dni później, a zabrano szereg dokumentów, urządzeń komunikacyjnych oraz paszporty podróżne skarżących. Skarżący złożyli skargę do sądu na działania śledczego. Wnosili w szczególności, że nie było podstawy prawnej do zabrania ich dokumentów tożsamości. 9 lipca 2007 r. Basmański Sąd Rejonowy oddalił ich skargi. Uznał, że nie jest kompetentny do oceny sposobu pozyskania dowodów w postępowaniu karnym oraz że prawa konstytucyjne skarżących nie zostały naruszone. 10 października 2007 r. Moskiewski Sąd Miejski utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego w trybie uproszczonym, nie odnosząc się do argumentów skarżących.


Skarżący urodził się w 1966 roku i mieszka w Kiszyniowie. Skarżący był udziałowcem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonej w 2002 roku z kapitałem zakładowym wynoszącym 5400 mołdawskich lejów (MDL) (co odpowiadało około 396 euro (EUR)). W chwili zajścia zdarzeń posiadał 50% udziałów w spółce. Druga połowa udziałów należała do A.N. 13 stycznia 2009 r. A.N. wniósł pozew do Sądu Gospodarczego w Kiszyniowie, domagając się wykreślenia skarżącego z listy udziałowców z powodu, między innymi, nieopłacenia przez niego udziałów, to znaczy wpłacenia jedynie 1080 MDL zamiast 2700 MDL. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że powództwo jest przedawnione: zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa musiało zostać wniesione w ciągu trzech lat od utworzenia spółki. Skarżący przedstawił również dokumenty bankowe, z których wynikało, że A.N. nie opłacił swoich udziałów do września 2009 roku. 14 marca 2009 r. Sąd Gospodarczy w Kiszyniowie oddalił powództwo przeciwko skarżącemu z powodu jego przedawnienia. A.N. złożył apelację. Rozprawy przed Sądem Gospodarczym Apelacyjnym odbyły się w pięciu różnych terminach: 30 kwietnia, 27 maja, 2 czerwca, 4 czerwca i 9 czerwca 2009 r. 2 czerwca 2009 r. pełnomocnik A.N. złożył oświadczenie, że skarżący nie uiścił swojego wkładu i że był wzywany do jego uiszczenia każdego roku od utworzenia spółki w 2002 roku. Na pytanie, czy istnieją jakieś protokoły potwierdzające twierdzenie, że skarżący był wzywany do zapłaty wkładu, odpowiedział, że nie wie o żadnych takich protokołach. 4 czerwca 2009 r. pełnomocnik A.N. po raz pierwszy przedstawił protokół ze spotkania udziałowców spółki, które miało rzekomo miejsce 20 lutego 2007 r. Z protokołu wynikało, że skarżący przyznał się do nieopłacenia całości udziałów i zobowiązał się do zapłaty w ciągu miesiąca, w przeciwnym razie utraci status udziałowca w spółce. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że dany protokół został sfałszowany. Argumentował, między innymi, że jego imię zostało błędnie napisane i że podpis nie jest jego. Wniósł o przeprowadzenie ekspertyzy autentyczności jego podpisu. Jego wniosek nie został wspomniany w transkrypcji rozprawy. 9 czerwca 2009 r. strony złożyły końcowe mowy na rozprawie przed Sądem Gospodarczym Apelacyjnym. Skarżący powtórzył, że protokół ze spotkania udziałowców z dnia 20 lutego 2007 r. został sfałszowany i wniósł o przeprowadzenie ekspertyzy. Dokument zawierający jego wnioski został dołączony do akt sprawy. W tym samym dniu Sąd Gospodarczy Apelacyjny wydał wyrok w sprawie, w którym uwzględnił apelację, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i orzekł na korzyść A.N. Orzekając w sprawie, Sąd Apelacyjny oparł się w całości na protokole ze spotkania udziałowców z dnia 20 lutego 2007 r. Kilka dni po ogłoszeniu wyroku skarżący uzyskał dostęp do akt sprawy i zauważył, że transkrypcja rozprawy z 4 czerwca 2009 r. nie zawiera zapisu jego wniosku o ekspertyzę podpisu. Złożył oficjalny wniosek o sprostowanie transkrypcji. Jednakże 17 czerwca 2009 r. Sąd Gospodarczy Apelacyjny odrzucił jego wniosek. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego Sprawiedliwości, twierdząc, między innymi, że postępowanie było niesprawiedliwe, ponieważ Sąd Gospodarczy Apelacyjny użył jako głównego i jedynego dowodu w wyroku przeciwko niemu sfałszowanego dokumentu, a mianowicie protokołu ze spotkania udziałowców z dnia 20 lutego 2007 r. Sąd Gospodarczy Apelacyjny przyznał temu dokumentowi rozstrzygające znaczenie, mimo jego wyraźnego oświadczenia, że podpis na dokumencie nie jest jego. Wniósł o autentyczność dokumentu przez eksperta, ale sąd odrzucił jego wniosek bez podania żadnych powodów. Podkreślił, że A.N. nie powoływał się na protokół z 20 lutego 2007 r. ani w swoim pierwotnym pozwie, ani w apelacji od wyroku z 14 marca 2009 r. Przedstawił je po raz pierwszy podczas czwartej rozprawy przed Sądem Gospodarczym Apelacyjnym. Na poparcie swojego twierdzenia, że dany protokół został sfałszowany, skarżący złożył dowody, że w okresie od 11 do 22 lutego 2007 r. poddawał się leczeniu w Izraelu i w związku z tym nie mógł wziąć udziału w spotkaniu udziałowców, które odbyło się 20 lutego 2007 r. Przedstawił dokumenty wydane przez mołdawskie władze graniczne oraz pieczątki izraelskie w paszporcie potwierdzające jego podróż do Izraela w wyżej wymienionym terminie. Ponownie podniósł również swój sprzeciw dotyczący przedawnienia i wezwał Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku Sądu Gospodarczego Apelacyjnego i zarządzenia ponownego rozpatrzenia sprawy. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym Sprawiedliwości A.N. po raz pierwszy przedstawił kopię protokołu ze spotkania udziałowców spółki, które miało rzekomo miejsce 23 lutego 2007 r. W nowym protokole zapisano, że skarżący uznał, iż w poprzednim protokole z dnia 20 lutego 2007 r. błędnie wskazano datę i że poprawną datą powinna być 23 lutego 2007 r. 17 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy Sprawiedliwości oddalił skargę kasacyjną skarżącego, utrzymując w mocy wyrok Sądu Gospodarczego Apelacyjnego. Sąd nie odniósł się do argumentu skarżącego, że powództwo A.N. jest przedawnione, ani do twierdzenia, że wyrok Sądu Gospodarczego Apelacyjnego był oparty na sfałszowanym dokumencie. Sąd Najwyższy nie odniósł się również do argumentu skarżącego, że Sąd Gospodarczy Apelacyjny odrzucił bez żadnych powodów jego wniosek o ekspertyzę protokołu z 20 lutego 2007 r. Zamiast tego, opierając się na protokole z 20 lutego 2007 r., Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie opłacił całości udziałów w spółce. Sąd Najwyższy nie wspomniał o nowym protokole z dnia 23 lutego 2007 r., przedstawionym przez A.N. w postępowaniu przed nim. W nieokreślonym terminie skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko A.N., twierdząc, że sfałszował on protokół udziałowców spółki z dnia 20 lutego 2007 r. W toku postępowania karnego ekspert z Narodowego Centrum Kryminalistycznego przedstawił swoją opinię z dnia 7 sierpnia 2010 r., w której stwierdził, że podpis na protokole ze spotkania udziałowców spółki z dnia 20 lutego 2007 r. nie należy do skarżącego. Postępowanie karne jest w toku.