Wnioskodawcy urodzili się odpowiednio w 1979 i 2007 roku i mieszkają w Izmirze. 25 października 2008 r., gdy pierwszy wnioskodawca jechał w Izmirze ze swoją żoną i roczną córką na tylnym siedzeniu, stracił panowanie nad samochodem na ostrym zakręcie. W wyniku tego samochód spadł do pustego betonowego kanału biegnącego wzdłuż prawej strony drogi, około pięć do sześciu metrów poniżej poziomu drogi. Żona pierwszego wnioskodawcy, Yeşim Çakır, poniosła śmierć na miejscu, a jego córka (druga wnioskodawczyni) została lekko ranna. Raport wypadku – sporządzony tego samego dnia przez policję drogową na podstawie ich ustaleń i zeznań pierwszego wnioskodawcy – wskazywał, że po tym, jak pierwszy wnioskodawca stracił panowanie nad pojazdem na zakręcie, ten najpierw uderzył w metalową barierę wzdłuż drogi, a następnie spadł przez barierę do pustego kanału. W raporcie stwierdzono, że bariera ochronna w tym konkretnym miejscu została uszkodzona przed wypadkiem. Wskazywał również, że w momencie wypadku na miejscu znajdował się znak drogowy ostrzegający przed ostrym zakrętem. Po wypadku pierwszego wnioskodawcę zabrano na komisariat policji w celu złożenia wyjaśnień. Powiedział policji, że gdy zbliżał się do ostrego zakrętu, poczuł, że jego samochód zaczyna poślizgiwać się w lewo. Gdy w tym samym czasie zauważył inny samochód zbliżający się do niego z tyłu po jego lewej stronie, najpierw nacisnął hamulce, a następnie skręcił w prawo, w którym to momencie stracił panowanie nad samochodem i uderzył w barierę ochronną po prawej stronie drogi. Ponieważ jednak bariera została uszkodzona przed zdarzeniem, nie zatrzymała samochodu i w rezultacie samochód spadł do pustego kanału. Twierdził, że stracił panowanie nad samochodem w wyniku niebezpiecznego zakrętu na drodze. Tego samego dnia policja zabrała również zeznania od M.S., świadka. M.S. powiedział policji, że gdy jechał przeciwną stroną drogi, widział, jak samochód pierwszego wnioskodawcy gwałtownie skręcił w prawo, po czym uderzył w barierę ochronną po swojej prawej stronie i spadł z drogi. Później tego samego dnia prokurator w Izmirze przesłuchał pierwszego wnioskodawcę w związku z wypadkiem. Pierwszy wnioskodawca przyznał przed prokuratorem, że stracił panowanie nad samochodem podczas pokonywania zakrętu. Powiedział, że z nieznanych mu powodów jego samochód zaczął się ślizgać. Twierdził, że droga nie była mokra, ale znajdowała się na niej jakaś śliska substancja, taka jak piasek. 28 października 2008 r. prokuratura w Izmirze wniosła akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w Izmirze przeciwko pierwszemu wnioskodawcy o spowodowanie śmierci i uszkodzenia ciała przez niedbalstwo. Na pierwszej rozprawie przed Sądem Okręgowym w Izmirze, która odbyła się 15 grudnia 2008 r., pierwszy wnioskodawca oświadczył, że jadąc drogą z normalną prędkością, jego samochód z nieznanych powodów zaczął poślizgiwać się w lewo i że skręcił w prawo, aby uniknąć zderzenia z samochodem zbliżającym się z przeciwnego pasa po lewej stronie. Nie wnosił o przeprowadzenie przez sąd dodatkowego dochodzenia w sprawie zdarzenia, ale stwierdził, że wypadek śmiertelny miał miejsce, ponieważ bariera ochronna wzdłuż drogi, która miała zatrzymać samochód, została poważnie uszkodzona. Na tej samej rozprawie Sąd Okręgowy w Izmirze orzekł, że chociaż pierwszy wnioskodawca został oskarżony o spowodowanie śmierci i uszkodzenia ciała przez niedbalstwo i jego niedbalstwo w tym zakresie zostało ustalone, nie ma potrzeby poddawania go karze kryminalnej, ponieważ można uznać, że doznał on krzywdy w wyniku wypadku, który spowodował śmierć jego żony, w wystarczającym stopniu w rozumieniu art. 22 § 6 tureckiego kodeksu karnego. Wyrok ten, od którego pierwszy wnioskodawca nie odwołał się, uprawomocnił się 23 grudnia 2008 r. W międzyczasie, 17 listopada 2008 r., pierwszy wnioskodawca zwrócił się do Sądu Rejonowego w Izmirze z wnioskiem o wydanie orzeczenia stwierdzającego w celu ustalenia (i) czy i w jakim stopniu stan bariery ochronnej wzdłuż drogi przyczynił się do wypadku śmiertelnego oraz czy bariera została naprawiona po wypadku; oraz (ii) czy występowały jakiekolwiek problemy strukturalne z drogą, takie jak nietypowe nachylenie. Opinia biegła przedstawiona Sądowi Rejonowemu w Izmirze 5 grudnia 2008 r. zawierała następujące ustalenia:
- bariera ochronna na danym zakręcie została uszkodzona przed wypadkiem, a uszkodzone części nie zostały naprawione po wypadku;
- na drodze tuż przy uszkodzonej barierze znajdowało się lekkie wgłębienie; nie było jednak problemu strukturalnego z nachyleniem powierzchni drogi.
2 marca 2009 r. pierwszy wnioskodawca złożył wniosek o odszkodowanie do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych („Dyrekcja Generalna”) i Gminy Izmir („Gmina”) w związku z wypadkiem drogowym, w którym zginęła jego żona. Jego zdaniem z raportu wypadku drogowego wynikało jasno, że bariera ochronna na miejscu zdarzenia została uszkodzona przed zdarzeniem, co sugerowało, że w tym samym miejscu miały miejsce inne wypadki drogowe. Argumentował, że wadliwy stan bariery, która została zamontowana w celu zapobiegania spadaniu samochodów z drogi w przypadku uderzenia, znacznie pogorszył wynik wypadku. Gdyby bariera została naprawiona przed wypadkiem, najprawdopodobniej zapobiegłaby spadnięciu samochodu, który jechał z prędkością mieszczącą się w limicie prędkości, do kanału, w którym to przypadku jego żona prawdopodobnie nie zostałaby śmiertelnie ranna. Ponadto twierdził, że fakt, że w przeszłości miały miejsce inne wypadki w tym samym miejscu, sugerował problem strukturalny z drogą. Zarówno Dyrekcja Generalna, jak i Gmina odmówiły odpowiedzialności za utrzymanie bariery ochronnej będącej przedmiotem sprawy. 20 maja 2009 r. wnioskodawcy wnieśli powództwo o odszkodowanie przed Sądem Administracyjnym w Izmirze przeciwko wyłącznie Gminie, argumentując, że ta ostatnia ponosi odpowiedzialność za śmierć Yeşim Çakır z powodu nie naprawienia bariery ochronnej w odpowiednim czasie, a także możliwych problemów strukturalnych z drogą. Wnioskodawcy przedłożyli Sądowi Administracyjnemu jako dowód opinię biegłych zleconą przez Sąd Rejonowy w Izmirze (patrz powyższy paragraf 15). Gmina ponownie odmówiła odpowiedzialności za utrzymanie bariery ochronnej, ale również oświadczyła, że w każdym razie wyłączna odpowiedzialność za wypadek spoczywa na pierwszym wnioskodawcy, który stracił panowanie nad samochodem mimo znaków drogowych ostrzegających przed ostrym zakrętem. W odpowiedzi na stanowisko Gminy wnioskodawcy powtórzyli, że stan bariery przydrożnej wskazywał, że w przeszłości w tym dokładnym miejscu zdarzyły się inne wypadki, co z kolei sugerowało problem strukturalny z drogą, taki jak nietypowe nachylenie na bok. Wnioskowali o przeprowadzenie w tej sprawie ekspertyzy. Postanowieniem tymczasowym z dnia 18 lutego 2010 r. Sąd Administracyjny w Izmirze zwrócił się o kopię akt sprawy karnej, a także o szczegółowe informacje od Gminy i Dyrekcji Generalnej, aby móc ustalić, który z tych organów był odpowiedzialny za naprawę bariery ochronnej. Z informacji przedłożonych przez organy wynika, że prace naprawcze wchodzą w zakres odpowiedzialności Gminy. 16 kwietnia 2010 r. wnioskodawcy ponownie wnioskowali o ekspertyzę drogi w celu ustalenia ewentualnych problemów strukturalnych, które mogły wywołać wypadek. Poprosili również Sąd Administracyjny o ustalenie, ile wypadków miało miejsce na tej drodze w przeszłości. Wydaje się, że Sąd Administracyjny nie uzyskał informacji żądanych przez wnioskodawców. Opierając się głównie na ustaleniach zawartych w raporcie wypadku drogowego i zeznaniach pierwszego wnioskodawcy, 27 maja 2010 r. Sąd Administracyjny w Izmirze uznał, że pierwszy wnioskodawca ponosi wyłączną odpowiedzialność za wypadek, ponieważ stracił panowanie nad samochodem na zakręcie mimo znaku ostrzegającego przed ostrym zakrętem. W związku z tym oddalił roszczenia wnioskodawców przeciwko Gminie. Wnioskodawcy odwołali się od tego wyroku. Argumentowali, że wyrok był oparty wyłącznie na raporcie wypadku drogowego i że wymagana była opinia techniczna biegłego, aby ustalić, czy pierwszy wnioskodawca stracił panowanie nad samochodem w wyniku anomalii na drodze. Argumentowali również, że chociaż bariera przydrożna została uszkodzona do tego stopnia, że całkowicie straciła swoje właściwości ochronne, Sąd Administracyjny nie wziął tego czynnika pod uwagę przy ocenie odpowiedzialności Gminy za wypadek. 25 stycznia 2011 r. Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Administracyjnego w Izmirze.


Skarżący urodził się w 1980 roku i jest osadzony w areszcie w Atyrau w Kazachstanie. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, opuścił on Kazachstan w 2008 roku i mieszkał w Arabii Saudyjskiej oraz Syrii jako student do czerwca 2011 roku. Nie chciał wracać do swojego kraju, ponieważ wiele osób zostało zatrzymanych pod zarzutem religijnego ekstremizmu w Kazachstanie, a niektórzy z jego przyjaciół opuścili kraj po tym, jak znaleźli się pod presją rządu Kazachstanu z powodu swojej politycznej i religijnej tożsamości. W czerwcu 2011 roku skarżący przybył do Turcji. Rząd przedstawił, że po jego przybyciu do Turcji wydano wobec niego dwa zakazy wjazdu z powodu podejrzenia, że udzielał wsparcia logistycznego obywatelom państw trzecich zaangażowanym w międzynarodowy terroryzm. W nieokreślonym dniu skarżący został zatrzymany przez policję, a następnie przeniesiony do Centrum Zatrzymań Cudzoziemców w Kumkapı w celu jego deportacji do Kazachstanu. Ponieważ skarżący ubiegał się o azyl podczas pobytu w areszcie, 28 października 2011 roku został zwolniony do czasu rozpoznania jego wniosku o azyl. Tego samego dnia został poinformowany, że powinien udać się i zamieszkać w prowincji Denizli. 4 listopada 2011 roku skarżący ponownie złożył wniosek o azyl – tym razem do Biura Gubernatora w Denizli. Tego samego dnia funkcjonariusz policji z Komendy Policji w Denizli przeprowadził ze skarżącym wstępny wywiad. Skarżący oświadczył, że dowiedział się, że jest poszukiwany przez władze Kazachstanu pod zarzutem terroryzmu i poprosił o zezwolenie na pobyt w Turcji. Złożył oświadczenie, że jego deportacja do Kazachstanu naraziłaby go na ryzyko śmierci. Zgodnie z raportem z 22 listopada 2011 roku dotyczącym wywiadu ze skarżącym z 4 listopada 2011 roku, tłumacz powołany przez władze policji odnotował, że skarżący mówi po turecku. 28 listopada 2011 roku skarżący został poinformowany, że jego wniosek o azyl został odrzucony. Zgodnie z raportem z 22 listopada 2011 roku, funkcjonariusz policji przeprowadzający wywiad ze skarżącym stwierdził, że ten nie złożył żadnych konkretnych dowodów dotyczących swojego obywatelstwa, tożsamości oraz problemów, jakich doświadczył w Kazachstanie. Funkcjonariusz uznał jednak za ustalone, że skarżący obawia się powrotu do swojego kraju oraz że władze tureckie wiedziały, że zostałby osądzony, gdyby wrócił do Kazachstanu. 29 listopada 2011 roku skarżący wniósł sprzeciw wobec odrzucenia jego wniosku o azyl. Ponownie złożył oświadczenie, że zostałby narażony na realne ryzyko śmierci, gdyby został deportowany do Kazachstanu. Zgodnie z twierdzeniami Rządu, 26 grudnia 2011 roku jego sprzeciw został oddalony. 12 stycznia 2012 roku skarżący złożył wniosek o zezwolenie na opuszczenie Turcji w Komendzie Policji w Denizli i poinformował policję, że otrzymał wizę wjazdu i pobytu w Egipcie. 18 stycznia 2012 roku policja zezwoliła skarżącemu na opuszczenie kraju. Zgodnie z dokumentem z 6 stycznia 2012 roku wysłanym przez Zastępcę Dyrektora Głównej Komendy Policji do kilku organów policji, podczas spotkania które odbyło się 4 stycznia 2012 roku, ambasador Kazachstanu w Ankarze zwrócił się do tureckiego Ministra Spraw Wewnętrznych o ekstradycję obywateli Kazachstanu, którzy brali udział w aktach terroryzmu i w odniesieniu do których Kazachstan wydał listy gończe („Czerwone Biuletyny”) za pośrednictwem Interpolu. Formalny wniosek o ekstradycję tych osób został złożony przez ambasadę Kazachstanu w Ankarze do Ministerstwa Spraw Zagranicznych 31 grudnia 2011 roku. Zgodnie z dokumentem przygotowanym przez ambasadę, skarżący i cztery inne osoby były członkami „Związku Dżihadu Islamskiego”, organizacji terrorystycznej, która przeprowadziła ataki terrorystyczne w zachodnim regionie Kazachstanu. Zostali zatrzymani przez władze tureckie po otrzymaniu przez Kazachstan Czerwonego Biuletynu za pośrednictwem Interpolu. Ambasada zauważyła, że po złożeniu wniosków o azyl cztery z tych osób, w tym skarżący, zostały zwolnione z aresztu w Turcji. Władze Kazachstanu uznały, że te pięć osób było w trakcie przygotowywania nowego ataku terrorystycznego w swoim kraju i że po ich zwolnieniu cztery z nich zorganizowało atak terrorystyczny w prowincji Atyrau w Kazachstanie, we współpracy z inną organizacją terrorystyczną, Jund al-Khilafa („Żołnierze Kalifatu”). W związku z tym ambasada zwróciła się do władz tureckich o nieudzielanie im azylu i o ich ekstradycję do Kazachstanu. 19 stycznia 2012 roku, podczas gdy oczekiwał na lotnisku Istanbul Atatürk na odlot do Egiptu, skarżący został zatrzymany przez policję na podstawie wniosku o ekstradycję złożonego przez ambasadę Kazachstanu do władz tureckich. 23 stycznia 2012 roku wydział Interpol-Europol przy Głównej Komendzie Policji poinformował Ministerstwo Sprawiedliwości oraz kilka wydziałów bezpieczeństwa, że w odniesieniu do skarżącego Kazachstan wydał za pośrednictwem Interpolu Czerwony Biuletyn w związku z przestępstwami związanymi z terroryzmem. 24 stycznia 2012 roku Sąd Rejonowy w Bakırköy zarządził aresztowanie skarżącego w ramach postępowania o ekstradycję na okres czterdziestu dni. Skarżący został następnie osadzony w więzieniu Maltepe w Stambule. 25 stycznia 2012 roku skarżący złożył petycję do Sądu Okręgowego w Bakırköy i zakwestionował swoje aresztowanie. W swojej petycji oświadczył, między innymi, że osoba, która byłaby poddana torturom lub innym formom nieludzkiego traktowania w swoim kraju ojczystym, nie powinna być do tego kraju ekstradowana. 27 stycznia 2012 roku Sąd Okręgowy w Bakırköy oddalił petycję skarżącego dotyczącą zakwestionowania jego aresztowania. 28 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Bakırköy odrzucił wniosek o ekstradycję złożony przez władze Kazachstanu. Podczas rozprawy, która odbyła się tego samego dnia, sąd okręgowy nie uznał za konieczne powołanie tłumacza dla skarżącego, ponieważ ten mówił po turecku. Zgodnie z uzasadnieniem zawartym w decyzji sądu, w swoich wyjaśnieniach obronnych skarżący twierdził, że został niesłusznie oskarżony o bycie członkiem Al-Kaidy lub Islamskiego Dżihadu i poprosił sąd o nieekstradowanie go do Kazachstanu. Sąd Okręgowy w Bakırköy uznał, że skarżący nie może być ekstradowany do Kazachstanu, ponieważ zarzut postawiony mu w Kazachstanie mieścił się w zakresie jednej z kategorii przestępstw wyłączających ekstradycję, wymienionych w art. 18 § 1 (b) Kodeksu Karnego, obowiązującego w czasie zajścia zdarzeń (patrz poniższy paragraf 30). Sąd zarządził również zwolnienie skarżącego z aresztu. Decyzja z 28 lutego 2012 roku stała się prawomocna, ponieważ nie wniesiono od niej odwołania. 28 lutego 2012 roku skarżący został zwolniony z więzienia, ale został natychmiast przeniesiony do Centrum Zatrzymań Cudzoziemców w Kumkapı w Stambule. Zgodnie z dokumentem z 29 lutego 2012 roku, skarżący został poinformowany, że jest przetrzymywany do czasu zakończenia procedury deportacji prowadzonej w tej sprawie. 7 marca 2012 roku Zastępca Dyrektora Generalnego Bezpieczeństwa zarządził Komendzie Policji w Stambule deportację skarżącego. 12 marca 2012 roku, przebywając w areszcie, skarżący ustanowił swoich pełnomocników w celu podjęcia niezbędnych działań prawnych i proceduralnych w jego imieniu przed organami krajowymi i Trybunałem poprzez sporządzenie pełnomocnictwa u notariusza. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, 21 marca 2012 roku, gdy pan Yılmaz, jeden z jego pełnomocników, udał się do Centrum Zatrzymań Cudzoziemców w Kumkapı, aby się z nim spotkać, został ustnie poinformowany przez funkcjonariuszy centrum, że skarżący został deportowany do Kazachstanu 12 marca 2012 roku. Na żądanie prawnika skarżącego, 31 maja 2012 roku Komenda Policji w Stambule wysłała list do prawnika skarżącego, informując go, że skarżący został deportowany do Kazachstanu 12 marca 2012 roku. W liście z 10 maja 2014 roku pan Yılmaz złożył oświadczenie, że skarżący został tymczasowo aresztowany i osadzony w więzieniu w Atyrau po powrocie do Kazachstanu. Prawnik oświadczył, że nie posiada informacji, czy skarżący był poddawany nieludzkiemu traktowaniu w Kazachstanie, biorąc pod uwagę, że członkowie rodziny skarżącego wstrzymywali się od odpowiadania na jego pytania dotyczące tej sprawy podczas rozmów telefonicznych z nim. W okresie od 28 lutego do 12 marca 2012 roku skarżący był przetrzymywany w Centrum Zatrzymań Cudzoziemców w Kumkapı. Skarżący twierdził, że w czasie jego przetrzymywania centrum było przepełnione. Nie pozwolono mu na ćwiczenia na świeżym powietrzu ani na jakikolwiek inny typ aktywności społecznej przez cały okres jego przetrzymywania. Skarżący twierdził dalej, że w centrum występowały problemy z higieną oraz że ilość dostarczanego jedzenia była również niska. Rząd przedstawił, że Centrum Zatrzymań Cudzoziemców w Kumkapı, w którym przetrzymywano skarżącego, miało pojemność 300 osób i że łącznie od 100 do 140 osób było przetrzymywanych w okresie od 28 lutego do 12 marca 2012 roku. Zatrzymani byli zakwaterowani na trzech piętrach: pierwsze dwa piętra były przeznaczone dla zatrzymanych mężczyzn, a trzecie piętro dla kobiet. Na pierwszym piętrze znajdowały się cztery sale sypialne, o powierzchni odpowiednio 50, 58, 76 i 84 m². Na drugim piętrze znajdowało się pięć sal sypialnych o powierzchni 50, 58, 69, 76 i 84 m². W dziesięciu pokojach przeznaczonych dla zatrzymanych mężczyzn znajdowało się łącznie 120 łóżek piętrowych, a wszystkie pokoje otrzymywały światło dzienne. Na każdym piętrze znajdowało się również pięć pryszniców i sześć toalet, a także jadalnia o powierzchni 69 m², w której na każdym piętrze codziennie podawano śniadania, obiady i kolacje. Zatrzymani mieli prawo do ćwiczeń na świeżym powietrzu, jeśli na to pozwalały warunki fizyczne i dostępna liczba personelu. Lekarz był obecny w obiekcie co tydzień, a zatrzymani mieli również dostęp do opieki medycznej w nagłych wypadkach. Jeśli chodzi o higienę w obiekcie, zatrudnionych było sześciu pracowników sprzątających w pełnym wymiarze godzin.


Skarżący urodził się w 1942 roku i mieszka w Batelovie. W 1965 roku miał stosunek płciowy z kobietą, która urodziła córkę, Z., 2 marca 1966 roku. Ponieważ skarżący zaprzeczał ojcostwu, prawny opiekun Z. wszczął w jej imieniu postępowanie przed Sądem Rejonowym w Igławie (okresní soud) o ustalenie ojcostwa. Po urodzeniu Z., ale przed wszczęciem powyższego postępowania, matka wyszła za mąż za innego mężczyznę. 23 kwietnia 1970 roku Sąd Rejonowy uznał, że skarżący jest ojcem Z. i nakazał mu przyczyniać się do jej utrzymania. Sąd wydał orzeczenie po rozpoznaniu dowodów z zeznań kilku świadków. Wziął również pod uwagę dowody z dokumentów i uwzględnił wyniki badania krwi znanego jako „test dziedziczno-biologiczny” (dědicko-biologická zkouška). Ponadto ustalił, że skarżący odbył stosunek płciowy z matką w okresie od 300 do 180 dni przed narodzinami Z. W takich przypadkach powstawało domniemanie ojcostwa na mocy art. 54 Kodeksu Rodzinnego, chyba że istniały wyraźne podstawy do obalenia tego domniemania. Inny mężczyzna również odbył stosunek płciowy z matką w kluczowym czasie, jednak badanie krwi ustaliło, że nie był on ojcem. Skarżący wniósł apelację do Sądu Okręgowego w Brnie (krajský soud) i zawnioskował o kolejną opinię biegłego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, ponieważ fakty zostały udowodnione w wystarczającym stopniu. Ostatecznie utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z 2 czerwca 1970 roku, który uprawomocnił się 10 czerwca 1970 roku. W 2011 roku skarżący zwrócił się do Prokuratora Generalnego (Nejvyšší státní zástupce) z wnioskiem o podważenie jego ojcostwa w sądzie. Pismem z 21 czerwca 2011 roku został poinformowany, że nie zostały spełnione wymagania art. 62 Kodeksu Rodzinnego niezbędne do wszczęcia takiego postępowania. Z., która wówczas była osobą dorosłą, nie chciała podważać ojcostwa, nie leżało to w jej interesie, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów z opinii biegłych wiarygodnie temu przeczących. 29 lutego 2012 roku skarżący i Z. poddali się badaniu DNA. Raport z 19 kwietnia 2012 roku jednoznacznie potwierdził, że skarżący nie jest ojcem Z. 9 maja 2012 roku skarżący złożył nowy wniosek do Prokuratora Generalnego o podważenie jego ojcostwa w sądzie. 12 września 2012 roku Prokurator Generalny poinformował skarżącego, że ustalenie jego ojcostwa zostało rozstrzygnięte przez Sąd Rejonowy w Igławie na podstawie art. 54 Kodeksu Rodzinnego i w związku z tym prokuratura nie może wszcząć postępowania na podstawie art. 62 i 62a Kodeksu Rodzinnego. Prokurator Generalny posiadał to konkretne uprawnienie jedynie w odniesieniu do ustawowych domniemań ojcostwa zgodnie z art. 51 § 1 i 52 Kodeksu Rodzinnego. Gdy ojcostwo zostało ustalone orzeczeniem sądowym na podstawie art. 54 tego Kodeksu, a wyrok zyskał moc prawną, jak w przypadku skarżącego, prawo nie przewidywało żadnej możliwości jego podważenia. Powołując się na swoje prawa wynikające z art. 6 § 1 Konwencji, skarżący wniósł skargę konstytucyjną (ústavní stížnost) na decyzję Prokuratora Generalnego z 12 września 2012 roku. Twierdził, że udowodnił, iż nie jest biologicznym ojcem Z., i zwrócił się do Sądu Konstytucyjnego (Ústavní soud) z wnioskiem o nakazanie Prokuratorowi Generalnemu wszczęcia postępowania i podważenie jego ojcostwa. Argumentował również, że art. 61 § 1 i 62 § 1 Kodeksu Rodzinnego są niezgodne z konstytucją. 13 grudnia 2012 roku Sąd Konstytucyjny oddalił skargę skarżącego. Stwierdził, że jego ojcostwo zostało ustalone decyzją sądową, która stała się prawomocna, i orzekł, między innymi, że kompetencja Prokuratora Generalnego może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymogi prawne, co nie miało jednak miejsca w przypadku skarżącego.


Skarżący urodził się w 1959 roku i mieszka w Siirt. 9 stycznia 2009 r. skarżący został zatrzymany na podstawie podejrzenia członkostwa w organizacji terrorystycznej oraz rozpowszechniania jej propagandy. 13 stycznia 2009 r. skarżący został doprowadzony przed Sąd Rejonowy w Siirt, który zarządził jego tymczasowe aresztowanie, biorąc pod uwagę uzasadnione podejrzenie, że popełnił zarzucane mu czyny. 3 sierpnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższą decyzję o aresztowaniu skarżącego oraz zwrócił się o jego zwolnienie. 6 sierpnia 2009 r. prokurator w Diyarbakır złożył akt oskarżenia, oskarżając skarżącego o rozpowszechnianie propagandy terrorystycznej oraz pomocnictwo wobec organizacji terrorystycznej. 10 sierpnia 2009 r., na zakończenie rozprawy przygotowawczej, Sąd Okręgowy w Diyarbakır zadecydował o przedłużeniu aresztowania skarżącego na podstawie akt sprawy. 8 września 2009 r. Sąd Okręgowy w Diyarbakır z urzędu zbadał kwestię tymczasowego aresztowania skarżącego na podstawie akt sprawy i zadecydował o jego przedłużeniu. 1 października 2009 r., na zakończenie pierwszej rozprawy przed Sądem Okręgowym w Diyarbakır, skarżący został zwolniony do czasu procesu. 31 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w Diyarbakır uniewinnił skarżącego od postawionych mu zarzutów. Nie wniesiono odwołania, a wyrok stał się prawomocny 8 stycznia 2010 r.


Skarżący urodził się w 1964 roku i mieszka w Podgoricy. W okresie od 3 grudnia 2002 r. do 15 września 2003 r. dziennik „Dan” opublikował kilka artykułów dotyczących sprawy handlu ludźmi w Czarnogórze, w których nazwisko skarżącego wymieniano w różnych kontekstach. 22 października 2004 r. skarżący wszczął postępowanie cywilne przeciwko wydawcy wspomnianego dziennika, dochodząc zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową z powodu naruszenia jego honoru i dobrego imienia spowodowanego opublikowaniem nieprawdziwych informacji na jego temat. 4 czerwca 2010 r., po zwrocie sprawy, Sąd Pierwszej Instancji w Podgoricy orzekł częściowo na korzyść skarżącego, zobowiązując wydawcę do zapłaty skarżącemu 8 000 euro (EUR) zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową oraz do opublikowania wyroku w dzienniku „Dan”. 22 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Podgoricy zmienił ten wyrok, przyznając skarżącemu 4 000 EUR zadośćuczynienia za doznaną szkodę niemajątkową, a wyrok ten doręczono skarżącemu 29 listopada 2010 r. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną 14 stycznia 2011 r. 7 kwietnia 2011 r. Sąd Konstytucyjny oddalił skargę skarżącego. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 19 maja 2011 r.


Skarżący urodził się w 1991 roku i mieszka w Mersin. 30 grudnia 2011 r. skarżący został zatrzymany na podstawie podejrzenia członkostwa w organizacji terrorystycznej oraz propagowania tej organizacji. Tego samego dnia skarżący został doprowadzony przed sędziego śledczego, który zarządził jego tymczasowe aresztowanie, biorąc pod uwagę charakter czynów, silne podejrzenie, że popełnił zarzucane mu czyny, oraz ryzyko ucieczki. 28 marca 2012 r. adwokat skarżącego wniósł zażalenie na decyzję z dnia 30 grudnia 2011 r. zarządzającą aresztowanie skarżącego, wnosząc o jego zwolnienie. 29 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w Mersin oddalił zażalenie na podstawie akt sprawy, bez przeprowadzenia rozprawy. 16 kwietnia 2012 r. adwokat skarżącego wniósł kolejne zażalenie na tę decyzję. 17 kwietnia 2012 r. Sąd Karny o Właściwości Ogólnej w Mersin oddalił zażalenie na podstawie akt sprawy, bez przeprowadzenia rozprawy. 5 września 2012 r. skarżący został zwolniony z tymczasowego aresztowania. 10 września 2012 r. Prokurator w Adanie złożył akt oskarżenia przeciwko skarżącemu, oskarżając go o członkostwo w organizacji terrorystycznej oraz propagowanie na jej rzecz. Zgodnie z najnowszymi informacjami zawartymi w aktach sprawy, postępowanie przeciwko skarżącemu nadal toczy się przed sądem okręgowym.


Skarżący urodził się w 1945 roku i mieszka w Naxxar. Skarżący sprawował mandat posła w latach 1976–1996 oraz pełnił funkcję ministra rządowego w latach 1987–1996. Jeszcze przed wyborem do Parlamentu ugruntował już swoją pozycję jako komentator polityczny w mediach i regularnie publikował opinie dotyczące polityki krajowej, które były drukowane w gazetach ogólnokrajowych. Po odejściu z Parlamentu skarżący zaczął pisać cotygodniowe felietony w gazecie „Maltatoday” oraz w innym tygodniku. 6 maja 2007 r. dr Michael Falzon (w dalszej części zwany M.F., dla ułatwienia – ponieważ ma to samo imię i nazwisko co skarżący), wiceprzewodniczący Maltańskiej Partii Pracy (MLP), wygłosił przemówienie publiczne, które zostało omówione w mediach ogólnokrajowych. Podczas przemówienia poinformował opinię publiczną, że otrzymał anonimowego e-maila oraz listy z gróźb, w związku z którymi złożył skargę bezpośrednio do Komisarza Policji (CoP). Ponadto odniósł się do rozmowy, którą przeprowadził z nim, podczas której poprosił go o zbadanie sprawy. Najbardziej istotne fragmenty przemówienia brzmiały następująco (tłumaczenie wykonane przez Sekretariat):
„...Ale fakt, że dzisiaj otwiera się gazetę Illum, pierwsza strona, i czyta się leading autorstwa S.B., który wybrał mówienie o toczącym się śledztwie policji, o anonimowym e-mailu, który otrzymałem, i o listach z gróźb, które otrzymałem... to jest poziom, który nie powinien być akceptowalny w naszym kraju. I ktokolwiek stoi za tymi historiami – gdziekolwiek by mógł być – i pozwólcie, że będę jasny – gdziekolwiek by mógł być – powinien się wstydzić...wstydzić!
...
Tak, otrzymałem anonimowego e-maila...i otrzymałem listy z gróźb w listopadzie ubiegłego roku. Nie ujawniłem tego mojej rodzinie. Dzisiaj dowiedzieli się o tym z Maltatoday...mogę im powiedzieć to sam...Ale gdy dzieje się coś nielegalnego, idę do policji. I to zrobiłem. I poszedłem do CoP, skoro ludzie, którzy podają takie historie, mogą je ujawniać, ja mogę zrobić to teraz, aby wszyscy wiedzieli. Poszedłem więc do CoP. Powiem wam, co mu powiedziałem...i on to potwierdzi. Powiedział mi: „Co zrobimy, Mike, jeśli okaże się, że to X lub Y?”. Powiedziałem mu: „Mówię ci od teraz, panie R. Niechby to był ktokolwiek w tym kraju, upoważniam cię od teraz, z góry, nawet przed rozpoczęciem śledztwa, do działania. Ponieważ to, co jest nielegalne, potępiam, a my jako partia zawsze potępialiśmy nielegalność.
I przechodzimy do [tematu] anonimowego e-maila [U wasalna fuq email anonima].
I dzisiaj ... K.S.N. [dziennikarz], ta osoba dzwoniła do mnie wczoraj też, powiedziała mi „Ale wiesz, to jest nieszkodliwy e-mail, nie zawiera niczego”. A ja mówię K.S.N. i [innym rozpowszechniającym] ten typ dziennikarstwa, że gdy widzieli [że], toczy się śledztwo policji, to czy wy, wy decydujecie, co jest nielegalne, a co nie [?]
Ponieważ [był] wielbicielem. I [nadawca] tego e-maila, prawda. Porozmawiam z nim, oczywiście. Ale zauważcie, że wysłał go anonimowo! Zazwyczaj wielbiciele mówią ci: „Cześć, Mike, czy wszystko w porządku?”. Nie piszą anonimowo. I K.S.N powiedział też inne rzeczy, tak samo jak S.B. [redaktor Maltatoday]. Między innymi powiedział – ponieważ wie dużo – zadzwonił też do mnie wczoraj, a ja mu powiedziałem. Powiedziałem mu: „Łamiesz prawo. Teraz to sprawa policji”. Powiedział też, że najwyraźniej – najwyraźniej – ze śledztwa w sprawie e-maila przeprowadzonego przez policję nic nie wyniknęło i że na tym się skończy. A powiem mu teraz publicznie: „Panie K.S.N. i panie S.B., nie odkryliście Ameryki!”. Słowa o tej treści były mówione przez pracownika naszej partii od tygodni...w Centrum...od tygodni. I powiedział mi, że będę się ośmieszał. Nie będę ingerował. Nie będę ingerował w śledztwo policji. To dla nich, aby to ocenić.
Ale wczoraj powiedziałem CoP i inspektorowi C., że takie dyskusje od dawna krążyły w Centrum [klubie partyjnym]. Dałem [im] nazwiska, i teraz to do policji należy decyzja, czy ustalić, skąd pochodzi ta informacja i kto decyduje o sprawach w tym kraju.” Tego samego dnia K.S.N., dziennikarz, opublikował artykuł w gazecie „Illum”, zatytułowany „E-mail wysłany do M.F. doprowadza wielbiciela przed policję”. Artykuł rozpoczął się od stwierdzenia, że nieszkodliwy e-mail wysłany do wiceprzewodniczącego MLP został przekazany policji, która z kolei zidentyfikowała nadawcę i następnie go przesłuchała. Artykuł zakończył się stwierdzeniem, że gdy M.F. został zapytany o zgłoszenie sprawy policji, wiceprzewodniczący MLP (czyli M.F.) odpowiedział, że „nie potwierdzi ani nie zaprzeczy”, że ma wiedzę o sprawie. 13 maja 2007 r. w gazecie „Maltatoday” opublikowano opinię skarżącego zatytułowaną „Pilnowanie swoich wrogów”, wywołaną wspomnianym powyżej przemówieniem, w której skarżący kwestionował sposób, w jaki dwa główne partie polityczne postrzegają siły policyjne. Akapity otwierające artykuł brzmiały następująco:
„Podczas ostatniej krótkiej wizyty w Londynie miałem okazję obejrzeć film „Życie innych” (oryginalny tytuł: Das Leben Anderen [sic]), nagrodzony Oscarem niemiecki film, osadzony w scenie kulturalnej Berlina Wschodniego z 1984 roku, monitorowanej przez tajnych agentów Stasi: tajnej policji byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (Niemcy Wschodnie). Film stawia metody Stasi w centrum fabuły i w rezultacie wyraźnie exposes ich odpychające zachowanie.
Uważam, że siły policyjne są po prostu odpowiedzialne za dbanie o to, by ludzie przestrzegali prawa, za ochronę ludzi i mienia oraz za aresztowanie przestępców. Używanie policji w innym kontekście i w celu kontrolowania wolności ludzi to podstawowa koncepcja typowego państwa policyjnego, nawet jeśli w oficjalnej nazwie swojego kraju wstawiasz słowo „demokratyczny”.
Dla mnie największy niepokój wywołała świadomość, że akcja filmu rozgrywa się w okresie zaledwie dwadzieścia dwa lata temu, co na Malcie odpowiada latom rządów Mintoffa [byłego lidera Partii Pracy i premiera], kiedy byłem już aktywny w polityce. Nawet nie przypuszczałem, że wydarzenia, które miały się rozegrać, gdy byłem z powrotem w moim kraju, sprawią, że będę się zastanawiał, czy PN [Partia Nacjonalistyczna] i MLP patrzą na obowiązki policji w nieco inny sposób.” Inne istotne części artykułu brzmiały następująco:
„Powiadam to z głębokim żalem, ale mogę być jedynie poważnie zaniepokojony łatwością, z jaką wiceprzewodniczący MLP Michael Falzon [M.F.] przekonał Komisarza Policji do zbadania źródła błahego i nieistotnego anonimowego e-maila, który otrzymał. Tym bardziej, że ten e-mail mógł zostać błędnie uznany za „podejrzany”, a nawet to w absolutnie naciągany sposób, w kontekście waśni i sporów wewnętrznych wewnątrz MLP.
Zgodnie z tym, co powiedział dr Michael Falzon [M.F.], Komisarz Policji – który najwyraźniej utrzymuje z dr Falzonem [M.F.] relacje pozwalające na zwracanie się do siebie po imieniu – zapytał, czy będzie postępował w ten sam sposób, jeśli sprawca okaże się X lub Y; co sugeruje, że Komisarz oferował działanie w sposób dyskryminacyjny w zależności od tego, kim była „winna” osoba.
Sprawy są jeszcze bardziej niepokojące, ponieważ gdy policja z powodzeniem ustaliła pierwotnego autora i nadawcę e-maila, skonfiskowała jego komputer i zobowiązała go do codziennego stawiania się w Kwaterze Głównej Policji, mimo że nie został oskarżony o żadne przestępstwo.
Czy wiceprzewodniczący MLP Michael Falzon [M.F.] nie wykorzystał pomyślnie Sił Policyjnych, aby kontrolować wolność niewinnego, przestrzegającego prawa obywatela, którego podejrzewał, że może być politycznym wrogiem? I czy ktoś w siłach policyjnych nie nadużył swoich władzy, ulegając zrobieniu tego na rzecz frakcji kierowanej przez Michaela Falzona [M.F.] w wewnętrznych sporach MLP? Dlaczego siły policyjne mają wtrącać się w wewnętrzną politykę Partii Pracy, gdzie, jak oczywiste, jest za wielu kucharzy psujących rosół?”
...
„A jednak łatwość, z jaką wiceprzewodniczący MLP do niego dzwoni, by składać skargę, i – co gorsza – łatwość, z jaką ten czołowy polityk jest obsłużony usługą, która nie może być w żaden sposób powiązana z dochodzeniem „przestępczości” – jak ją znamy – sprawia, że się zastanawiam.”
...
„Wydarzenia te wydają się wskazywać, że wewnątrz Partii Pracy są ludzie, którzy mogą wpływać i ingerować w decyzje podejmowane przez Siły Policyjne. Dzieje się to, gdy są jeszcze w opozycji. Zapytanie więc, co by się stało w tym obszarze, gdy dojdą do władzy, jest więc uzasadnionym pytaniem.”
...
„Więc co rząd robi z tym? Czy wiceprzewodniczący MLP, który przypadkowo jest moim imiennikiem, ma większy ciężar gatunkowy i wpływ na Komisarza Policji niż Wicepremier, który jest politycznie odpowiedzialny za Siły Policyjne?”
...
„Głęboko wierzę, że Tonio Borg [ówczesny Minister Spraw Wewnętrznych] powinien powołać wysokogatunkową komisję śledczą ze specyficznym zadaniem dotarcia do sedna tej podłej opery mydlanej. Winien jest tym, którzy poświęcili najlepsze lata swojego życia, aby zapewnić osobistą wolność każdego obywatela Malty. Winien jest to wszystkim obecnym i przyszłym obywatelom Malty, którzy nie przeżyli przeszłości – aby żyli w przyszłości, gdzie nikt nie kontroluje ich wolności, a tym samym ich życia.” 17 lipca 2007 r. M.F., wiceprzewodniczący MLP, wniósł pozew o zniesławienie przeciwko skarżącemu (oraz przeciwko redaktorowi gazety) na podstawie Artykułu 28 Rozdziału 248 Ustaw Malty (patrz sekcja „Odpowiednie prawo wewnętrzne” poniżej) i domagał się odszkodowania, twierdząc, że powyższe fragmenty artykułu były zniesławiające. W ramach obrony skarżący twierdził, że (a) opublikowany artykuł zawierał jego opinię i w konsekwencji stanowił uczciwy komentarz i wyrażenie sądu wartościującego, (b) wszelkie fakty były zasadniczo poprawne i oparte na tym, co zostało publicznie oświadczone przez samego M.F. kilka dni przed kwestionowaną publikacją oraz (c) powód jest osobą sprawującą funkcję publiczną i w konsekwencji zobowiązany jest do akceptacji szerszego poziomu krytyki. W toku postępowania Sąd Magistratowski wysłuchał zeznań powoda (M.F.), CoP, skarżącego, redaktora (S.B.) oraz dwóch innych dziennikarzy (A.B.D. i K.S.N.). Zapoznał się z dokumentacją składającą się z wymiany e-maili między wiceprzewodniczącym MLP a osobą trzecią (J.B.), a także z transkrypcją przemówienia wiceprzewodniczącego i kopiami dwóch artykułów, oba zatytułowanych „E-mail wysłany do wiceprzewodniczącego doprowadza wielbiciela przed policję” (jeden opublikowany online, jeden w druku). CoP zeznał następująco (jak podsumował sąd pierwszej instancji):
- Zaprzeczył, że M.F. przekonał go lub wpłynął na niego w zakresie wykonywania przez niego pracy w związku ze sprawą będącą przedmiotem rozprawy;
- M.F. zwrócił się o i uzyskał zwykłą wizytę u CoP; gdy się spotkali, M.F. pokazał mu list, który CoP uznał za „obraźliwy i pełen gróźb” pod adresem M.F.; ten ostatni poprosił CoP o zbadanie treści listu;
- M.F. poinformował również CoP, że otrzymał e-mail, który został później przekazany CoP, na zaproszenie tego samego CoP;
- CoP zapytał M.F., czy zamierza wszcząć postępowanie przeciwko osobie, która okaże się odpowiedzialna, biorąc pod uwagę, że ściganie takiego przestępstwa wymagałoby złożenia skargi przez poszkodowanego;
- Dokumenty, które zostały przekazane CoP, zostały z kolei przekazane do Wydziału Kryminalnego (C.I.D.) w celu dalszego śledztwa, a CoP nie miał dalszego kontaktu z M.F. w sprawie, która nie została przez niego traktowana z żadnym szczególnym priorytetem. Skarżący nie złożył pisemnych stanowisk w wyznaczonym terminie, a jego spóźnione stanowiska nie zostały przyjęte przez sąd, który przeszedł do wydania wyroku. Wyrokiem z 4 maja 2010 r. Sąd Magistratowski uznał skarżącego za winnego zniesławienia wiceprzewodniczącego MLP i nakazał mu zapłatę 2500 euro (EUR) odszkodowania. Koszty miały zostać pokryte solidarnie przez skarżącego i redaktora (który został również zobowiązany do zapłaty 1000 EUR odszkodowania). Sąd powołał się na zeznania świadka CoP, aby wyjaśnić sytuację faktyczną. W jego opinii, przy zauważeniu, że osoby publiczne, takie jak politycy, podlegały szerszym granicom akceptowalnej krytyki, były one jednak chronione na mocy Artykułu 10 § 2 – ich ochrona musiała być zważona w relacji do interesów otwartej dyskusji nad kwestiami politycznymi. Sąd uznał artykuł za zniesławiający, ponieważ zszargał i naruszył reputację powoda. Odrzucił linię obrony skarżącego, zauważając, że nie udowodniono, że: i) M.F. zmanipulował CoP ze względu na funkcję polityczną, którą sprawował w partii, w której działa; ii) że swoimi działaniami M.F. obraził Siły Policyjne, ponieważ użył ich do swoich osobistych celów; iii) że M.F. był jakimś deus ex machina, który pociąga za sznurki Sił Policyjnych, zza kulis, aby osiągnąć swoje cele. Skarżący odwołał się. Wyrokiem z 6 października 2010 r. Sąd Odwoławczy (w swoim niższym składzie) oddalił apelację i potwierdził wyrok pierwszej instancji. Uznał za stosowne przeanalizowanie i wymienienie wszystkich istotnych dowodów, do których nie odniósł się sąd pierwszej instancji:
- M.F., jako powód, a obecnie respondent, złożył oświadczenie, że czytelnik został doprowadzony do przekonania, że przekonał policję do wyrządzenia komuś krzywdy, podczas gdy wszystko, co zrobił, to zgłoszenie prośby o zbadanie anonimowych listów i e-maili, które otrzymał.
- Sąd odniósł się również do oświadczeń złożonych przez CoP (patrz powyżej).
- Skarżący (apelant przed Sądem Odwoławczym) wyjaśnił, że w jego ocenie e-mail otrzymany przez M.F. był nieszkodliwy i że M.F. zareagował więc nieproporcjonalnie. Zdaniem skarżącego, z przemówienia wygłoszonego publicznie przez M.F. (w Centrum Pracy w Rabat) wynikała pewna bliskość między nim a CoP; w rzeczywistości, gdyby tak nie było, M.F. zgłosiłby incydent na komisariacie jak zwykły obywatel, a nie u CoP. W jego opinii naturalne było zastanawianie się, czy M.F. nie użył CoP w związku z wewnętrznymi sprawami partii. Nawet podczas przesłuchania powtórzył, że wywierano wpływ na CoP przez M.F.
- Redaktor zeznał, że w jego opinii przemówienie wygłoszone przez wiceprzewodniczącego MLP wskazywało, że ten ostatni wywierał presję na CoP, aby zbadano sprawę, gdy się z nim spotkał, aby omówić e-maile i anonimowe listy.
- W odpowiedzi na pytanie, podczas przesłuchania, czy M.F. wywierał presję na CoP, K.S.N. odpowiedział, że wie, że złożono skargę dotyczącą e-maila i że w dniu publikacji M.F. oświadczył, że upoważnia CoP do wszczęcia postępowania przeciwko komukolwiek, kto okaże się sprawcą. Sąd Odwoławczy był zdania, że po zbadaniu wszystkich istotnych dowodów i w rezultacie zrozumieniu okoliczności poprzedzających i otaczających artykuł, założenie skarżącego nie mogło być uznane za stanowiące uczciwy komentarz. W oczach zwykłego czytelnika komentarze i krytyka sformułowane przez skarżącego nie mogły być uznane za obiektywnie rozsądne, złożone w dobrej wierze i zrównoważone, biorąc pod uwagę, że opierały się na pewnym założeniu – że M.F. wywierał wpływ na CoP w celu kontrolowania wolności ludzi; atak na M.F. przekroczył więc granice sprawiedliwej krytyki. M.F. miał pełne prawo złożyć skargę, a fakt, że był politycznie aktywny, nie uzasadniał takiego ataku, który nie został poparty dowodami faktycznymi. Uznał, że nawet jeśli przejaw wolnego wyrażania się był ustalonym zasadą, ta wolność miała być wykonywana w ramach sprawiedliwych granic kanonu obiektywnej prawdy faktów i powściągliwości (entro l-limiti ġusti ta’ dak il-kanoni tal-verita’ oġġettiva tal-fatti u tal-kontinenza), jak to zostało opracowane przez najbardziej postępową doktrynę i jurisprudencję w sprawach bieżących i wykonywaniu krytyki. 9 marca 2011 r. skarżący wszczął postępowanie o naprawienie krzywdy w trybie konstytucyjnym, skarżąc się, że poniósł, między innymi, naruszenie Artykułu 10 Konwencji w wyniku wyroków w postępowaniu o zniesławienie. Twierdził w istocie, że jego felijon składał się z krytyki, która była uzasadnionym sposobem wyrażania opinii o pracy osoby publicznej i była dozwolona w społeczeństwie demokratycznym – zauważając, że rozległa ochrona przyznana takiej osobie publicznej służyła do uciszenia wolnego wyrażania się. Ponadto twierdził, że sądy powszechne odnosiły się do insynuacji i zarzutów, które nie zostały wysunięte ani sugerowane przez skarżącego w jego artykule, takich jak stwierdzenie Sądu Magistratowskiego, że M.F. „zmanipulował” CoP lub że ten ostatni został poddany presji, która „uniemożliwiła wykonywanie jego funkcji”, a także że M.F. „był deus ex machina pociągającym za sznurki Sił Policyjnych”. Skarżący podkreślił, że były to bezpodstawne wymysły zwykłego sądu, które nie zostały wspomniane w artykule. Wyrokiem z 30 marca 2012 r. Sąd Cywilny (Izba Pierwsza) działający w kompetencji konstytucyjnej oddalił roszczenia skarżącego. Uznał, że skarżący próbuje uzyskać rewizję postępowania zwykłego i zauważył, że nie do końca jest prawdą, że skarżący nigdy nie sugerował, że M.F. „zmanipulował” CoP – w rzeczywistości jego artykuł dokładnie kwestionował „czy wiceprzewodniczący MLP MF nie wykorzystał pomyślnie Sił Policyjnych, aby kontrolować wolność niewinnego, przestrzegającego prawa obywatela, którego podejrzewał, że może być politycznym wrogiem?”. W każdym razie, nawet jeśli skarżący uważał stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu Sądu Magistratowskiego za wymyślone, nie stanowiło to naruszenia jego praw z Artykułu 10. Sąd zauważył odwołanie do Stasi, od którego skarżący rozpoczął swój artykuł, oraz jego relację o działaniach M.F., które doprowadziły do zbadania jednostki i następnie zajęcia jej komputera. W tym kontekście zapytał, czy M.F. „użył” policji przeciwko przeciwnikowi politycznemu. Skarżący krytykował CoP za realizację wskazówek danych przez M.F., do tego stopnia, że skarżący wezwał Ministra Spraw Wewnętrznych do zbadania sprawy. W rzeczywistości CoP był również przedmiotem krytyki skarżącego. Zdaniem sądu słowo „używa” nie oznacza „manipuluje”, jak sugerował Sąd Magistratowski, ale w kontekście przedmiotowego artykułu sugerowało jednak element nadużycia. Krytyka pod adresem M.F. polegała na tym, że wykorzystał on swoją pozycję polityczną, aby wywrzeć presję na policję w celu podjęcia przez nią działań w prześladowaniu niewinnego obywatela. Sąd uznał, że jest uzasadnione dla ofiary przestępstwa złożyć skargę na policji, a następnie to do policji należy działanie w sprawie. Ponadto początkowe odniesienie do „Stasi” na początku artykułu było niefortunne; nawet jeśli nie miało to takiego zamiaru, dawało wrażenie dokonania porównania. W jego opinii, nawet przy założeniu, że osoba publiczna podlegała szerszym granicom akceptowalnej krytyki, biorąc pod uwagę przedmiotowy artykuł, sądy powszechne nie zawiodły w wyważeniu sprawiedliwej równowagi między rywalizującymi prawami. Skarżący odwołał się. Wyrokiem z 11 stycznia 2013 r. Sąd Konstytucyjny oddalił jego apelację. Zauważył, że wyroki sądów powszechnych i kara nałożona stanowiły ingerencję w prawa skarżącego na mocy Artykułu 10, która była przewidziana przez prawo (Artykuł 28 Ustawy o Prasie). Podkreślił znaczenie wolnego wyrażania się dla prasy; zauważył jednak, że prasa nie mogła przekroczyć pewnych granic i musiała wykonywać swoją funkcję w sposób zgodny z jej obowiązkami i odpowiedzialnościami, szczególnie w odniesieniu do reputacji i praw innych. Uznając, że politycy podlegają szerszym granicom akceptowalnej krytyki, zauważył jednak, że pozostali oni posiadaczami prawa do ochrony ich reputacji. Poszukiwanie rozsądku i proporcjonalności w takich okolicznościach musiało być postrzegane na tle znaczenia debaty publicznej. Zauważając różnicę między faktami a sądami wartościującymi (te ostatnie nie podlegającym konieczności dowodzenia), uznał, że osoba nie może się chować za opinią lub sądem wartościującym, aby przypisywać nieprawdziwe fakty dotyczące innych osób. Uznał, że Sąd Odwoławczy doszedł do uzasadnionego wniosku, stwierdzając, że felijon skarżącego zawierał oświadczenia, które przyjmowały jako fakt, że wiceprzewodniczący MLP bezprawnie i nadużywczo wpłynął na policję oraz że wykonywanie bezprawnego i nadużywczego nacisku na CoP nie zostało udowodnione jako fakt. Sąd Konstytucyjny zauważył, że chociaż artykuł zawierał serię pytań (w odniesieniu do których skarżący argumentował, że to do czytelnika należy odpowiedź), zawierał również twierdzenia, z których niektóre nie odzwierciedlały rzeczywistych faktów, według Sądu Odwoławczego. Ponadto Sąd Konstytucyjny uznał, że tylko dlatego, że domniemany fakt został podany w formie pytania, nie pociągało to za sobą, że przestał być twierdzeniem faktycznym, lecz stał się sądem wartościującym. Nawet sposób, w jaki postawiono pytanie, mianowicie „Czy nie M.F....” wyraźnie zawierał stwierdzenie faktyczne i wyraźnie zapraszał do pozytywnej odpowiedzi. Podobnie pytanie „Czy wiceprzewodniczący MLP, który przypadkowo jest moim imiennikiem, ma większy ciężar gatunkowy i wpływ na Komisarza Policji niż Wicepremier, który jest politycznie odpowiedzialny za Siły Policyjne?” było niczym innym jak zarzutem faktycznym w formie pytania. Na koniec Sąd Konstytucyjny zauważył, że wysokość grzywny nie była szczególnie surowa, aż tak, że kwota nie była odwoływana. Nie było więc naruszenia Artykułu 10.


Skarżący urodził się w 1978 roku i mieszka w Tbilisi. 23 stycznia 1998 r. został aresztowany na podstawie podejrzenia nieumyślnego spowodowania śmierci. 24 października 2000 r. Sąd Apelacyjny w Tbilisi uznał skarżącego za winnego morderstwa i skazał go na dziewięć lat pozbawienia wolności. Następnie skarżący został skazany na mocy wyroku Sądu Rejonowego Krtsanisi-Mtatsminda z 24 grudnia 2004 r. za niepodporządkowanie się rozkazowi funkcjonariusza więziennego w więzieniu, w którym odbywał karę za morderstwo. W konsekwencji pierwotna kara pozbawienia wolności została przedłużona o jeden rok. 6 stycznia 2006 r. skarżący został umieszczony w więzieniu nr 7 w Tbilisi („więzienie nr 7”) w celu odbycia kar wymienionych w punktach 7-8 powyżej. 8 sierpnia 2006 r., około godziny 19:30, funkcjonariusze więzienni weszli do celi skarżącego (nr 2), aby przeprowadzić niespodziewaną kontrolę. Wszyscy więźniowie, w tym skarżący, zostali poinstruowani, aby opuścić celę i czekać na sąsiednim korytarzu do zakończenia przeszukania. Przeszukanie zostało sfilmowane przez kamerzystę ze Służby Więziennej („nagranie wideo”). Po zakończeniu przeszukania funkcjonariusz więzienny sporządził pisemny raport, z którego wynikało, że odkryto scyzoryk „pod materacem na łóżku w celi”; nóż został zajęty jako dowód. Później okazało się, że łóżko to należało do skarżącego. Skarżącemu nigdy nie przedstawiono pisemnego protokołu dotyczącego znalezienia noża, w związku z czym nie podpisał on dokumentu. 11 sierpnia 2006 r. postawiono skarżącemu zarzut posiadania przedmiotu zabronionego przepisami więziennymi (czyn zabroniony przez art. 378 § 2 Kodeksu Karnego), a 4 września 2006 r. prokurator skierował sprawę do Sądu Miejskiego w Tbilisi do rozpoznania. Rozprawa rozpoczęła się 12 lutego 2007 r. Funkcjonariusze więzienni, którzy przeprowadzili przeszukanie 8 sierpnia 2006 r., zostali wezwani przez sąd rozpoznający sprawę jako świadkowie oskarżenia. Tego samego dnia, 12 lutego 2007 r., skarżący zwrócił się do Sądu Miejskiego w Tbilisi z wnioskiem o przesłuchanie siedmiu więźniów, którzy dzielili z nim wówczas celę nr 2. Wyjaśnił, że współwięźniowie mogą opisać dokładne okoliczności, w jakich przeprowadzono przeszukanie celi. Informacje te były niezbędne do oceny, czy przeszukanie zostało przeprowadzone w sposób naruszający jego prawa. Zwrócił uwagę sądu na fakt, że zarzut wobec niego opiera się wyłącznie na zeznaniach funkcjonariuszy więziennych, którzy przeprowadzili to przeszukanie i którzy zostali już wezwani jako świadkowie oskarżenia, oraz że współwięźniowie nigdy nie byli przesłuchiwani na etapie postępowania przygotowawczego. Skarżący powołał się w tym zakresie na zasadę równości broni oraz prawo do zeznań świadków na jego korzyść w tych samych warunkach co świadków przeciwko niemu, w rozumieniu art. 6 § 1 i 3 (d) Konwencji. Powołał się również na art. 18 Kodeksu Postępowania Karnego, zgodnie z którym sąd rozpoznający sprawę był zobowiązany do podjęcia wszystkich niezbędnych środków procesowych mających na celu ustalenie istotnych okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i obiektywny. W odpowiedzi na wniosek skarżącego prokurator argumentował, że przesłuchanie współwięźniów nie byłoby uzasadnione, biorąc pod uwagę, że wszyscy odbywali kary pozbawienia wolności. Prokurator potwierdził jednak znaczenie przesłuchania funkcjonariuszy więziennych, którzy przeprowadzili przeszukanie celi 8 sierpnia 2006 r. Po wysłuchaniu wniosków stron Sąd Miejski w Tbilisi postanowieniem z 12 lutego 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o przesłuchanie współwięźniów jako nieuzasadniony. Sąd stwierdził, że oskarżony nie wykazał w wystarczającym stopniu konieczności wezwania tych świadków, którzy – co warto zauważyć – nie są osobami wiarygodnymi, ponieważ zostały skazane za przestępstwa. Jak wynika z transkryptu rozprawy, gdy funkcjonariusze więzienni byli przesłuchiwani w okresie od 12 do 21 lutego 2007 r. przez sąd rozpoznający sprawę jako świadkowie oskarżenia, złożyli zeznania dotyczące dokładnych okoliczności znalezienia noża, które były nieco różne. W szczególności jeden z funkcjonariuszy złożył oświadczenie, że nóż został znaleziony „w łóżku, między materacem a kołdrą, bliżej podeścia”, podczas gdy inny stwierdził, że był ukryty „w [łóżku skarżącego], między materacem a prześcieradłem, bliżej wezgłowia, przy poduszce”; jeszcze inny funkcjonariusz stwierdził, że „nóż spadł na podłogę w chwili, gdy zdjęliśmy materac z łóżka”. Tę niespójność podniósł skarżący przed sądem rozpoznającym sprawę. Funkcjonariusze więzienni złożyli również oświadczenie, że w zakresie, w jakim drzwi do celi były otwarte podczas przeszukania, współwięźniowie mogli obserwować proces z sąsiedniego korytarza (patrz punkt 10 powyżej). Nagranie wideo zostało odtworzone podczas rozprawy 23 lutego 2007 r. Skarżący wniósł sprzeciw, stwierdzając, że nagranie niekoniecznie potwierdza, że nóż spadł z jego materaca (nagranie jest opisane bardziej szczegółowo w punktach 25-26 poniżej). Jak wynika z transkryptu rozprawy, prokurator przyznał, że nagranie wideo z przeszukania nie ustalało z pewnością, gdzie dokładnie znaleziono nóż. Prokurator argumentował jednak ponownie, że zeznania funkcjonariuszy więziennych złożone przed sądem rozpoznającym sprawę potwierdziły, że nóż został znaleziony w posiadaniu skarżącego. Skarżący skarżył się dalej podczas swojego ostatniego wystąpienia przed sądem rozpoznającym sprawę 23 lutego 2007 r. na niemożność przesłuchania świadków na jego korzyść – siedmiu współwięźniów – w tych samych warunkach co świadków oskarżenia. W szczególności argumentował, że nawet przy założeniu, że nóż został rzeczywiście znaleziony w jego łóżku przez funkcjonariuszy więziennych, ten fakt niekoniecznie oznaczał, że był jego właścicielem; przedmiot zabroniony mógł zostać dyskretnie podłożony w jego łóżku przez współwięźnia lub współwięźniów w chwili, gdy funkcjonariusze więzienni weszli do celi z zamiarem przeprowadzenia przeszukania. Dlatego też, aby sąd rozpoznający sprawę mógł uzyskać jak najpełniejszy obraz sytuacji, niezbędne było przesłuchanie wszystkich jego współwięźniów. Podkreślił również, że jego współwięźniowie mogli być źródłem informacji o ewentualnych nadużyciach popełnionych przez funkcjonariuszy więziennych podczas przeszukania. Wyrokiem z 1 marca 2007 r. Sąd Miejski w Tbilisi uznał skarżącego za winnego posiadania przedmiotu zabronionego w więzieniu (czyn zabroniony przez art. 378 § 2 Kodeksu Karnego). Został skazany na trzy lata więzienia. Sąd potwierdził, że zeznania funkcjonariuszy więziennych, nagranie wideo oraz pisemny protokół przeszukania celi i zajęcia noża stanowiły dowody obciążające. 30 marca 2007 r. skarżący wniósł apelację od wyroku z 1 marca 2007 r., powtarzając wszystkie argumenty, które przedstawił podczas rozprawy. W szczególności, w swojej skardze na odmowę sądu niższej instancji przesłuchania jego współwięźniów, zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Tbilisi o ich przesłuchanie. Powtarzając swoje poprzednie argumenty dotyczące tego, dlaczego uważał współwięźniów za ważnych świadków (patrz punkt 19 powyżej), argumentował, że bez ich przesłuchania nie byłoby możliwe dla sądu odwoławczego obiektywne ustalenie rzeczywistych okoliczności dotyczących przeszukania z 8 sierpnia 2006 r. Skarżący zwrócił się również o to, aby sąd odwoławczy obejrzał nagranie wideo, ponieważ niekoniecznie ono ustalało, że nóż został znaleziony w jego łóżku. Prokuratura również odwołała się od kary wymierzonej wyrokiem z 1 marca 2007 r., wnosząc o wymierzenie surowszej kary, biorąc pod uwagę uprzednią karalność skarżącego. Wyrokiem z 3 października 2007 r. Sąd Apelacyjny w Tbilisi oddalił apelację skarżącego i uwzględnił apelację prokuratora. W zakresie wniosku proceduralnego skarżącego o wezwanie jego współwięźniów jako świadków, sąd odwoławczy oddalił go jako nieuzasadniony. Sąd potwierdził również, że akt sprawy karnej zawiera wystarczające dowody obciążające przeciwko niemu. Sąd, biorąc pod uwagę uprzednią karalność skarżącego, zdecydował o zwiększeniu kary z trzech do czterech lat. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, powtarzając wszystkie powyższe zarzuty i argumenty, która została odrzucona jako niedopuszczalna przez Sąd Najwyższy Gruzji 11 lutego 2008 r. Sąd kasacyjny zrezygnował z rozprawy ustnej i wydał ostateczną decyzję wyłącznie na podstawie procedury pisemnej. Nagranie pokazało, jak kilku osób w ubraniu cywilnym, rozpoznawalnych jako funkcjonariusze więzienni ze względu na ich zachowanie, przeprowadziło przeszukanie celi więziennej. W jednej ze scen funkcjonariusze zdjęli materac, którego pokrycie wydawało się nienaruszone, z metalowego stelaża łóżka w celi. Trzymając go około 1 metr nad podłogą, funkcjonariusze zaczęli badać materac rękami i wykrywaczem metalu. Nagle rozległ się dźwięk metalu uderzającego o podłogę, a funkcjonariusz podniósł przedmiot przypominający mały scyzoryk. Z nagrania nie wynikało jasno, czy ten przedmiot spadł z materaca. Zgodnie z dokumentacją medyczną dostępną w aktach sprawy, 7 listopada 2007 r. skarżący po raz pierwszy skarżył się administracji więziennej na wysoką gorączkę i suchy kaszel. 10 listopada został przeniesiony do szpitala więziennego. W okresie od 10 do 13 listopada 2007 r. skarżący został poddany szeregowi badań laboratoryjnych, w tym pełnej analizie biochemicznej próbek krwi, oraz konsultacjom z różnymi specjalistami medycznymi. Wynikająca z tego opinia, datowana na 13 listopada 2007 r., zdiagnozowała u skarżącego gruźlicę płuc (TB), przy czym górna część jego lewego płuca była już poważnie dotknięta chorobą (w zaawansowanym stadium rozpadu). Skarżący okresowo odkrztuszał krew. Opinia zdiagnozowała również u skarżącego wirusowe zapalenie wątroby typu C (HCV), przy czym choroba znajdowała się wówczas we wczesnym stadium. Biorąc pod uwagę opinię medyczną z 13 listopada 2007 r., zespół lekarzy szpitala więziennego opracował plan leczenia gruźlicy i HCV skarżącego. Co istotne, biorąc pod uwagę stadia obu chorób w tamtym czasie i znane skutki uboczne leków przeciwgruźliczych i przeciwko HCV, lekarze zalecili, aby skarżący został w pierwszej kolejności zaopatrzony w leki przeciwgruźlicze w ramach programu DOTS (Directly Observed Treatment, Short-course – strategia leczenia wykrywania i wyleczenia gruźlicy zalecana przez Światową Organizację Zdrowia). Przepisano mu dzienne dawki konwencjonalnych antybiotyków, takich jak izoniazyd (300 mg), etambutol (1100 mg), ryfampicyna, pirazynamid (1600 mg) i streptomycyna (1000 mg). Dopiero po zakończeniu leczenia przeciwgruźliczego skarżący mógł – w opinii lekarzy – rozpocząć przyjmowanie leków przeciwwirusowych na HCV, takich jak interferon alfa-2b i rybawiryna; dokładne dawkowanie przyjmowania tych ostatnich leków miało zostać ustalone w odpowiednim czasie. Zgodnie z jego dokumentacją medyczną, skarżący rozpoczął przyjmowanie leków przeciwgruźliczych w ramach programu DOTS od 13 listopada 2007 r. Podczas intensywnego okresu leczenia, który trwał trzy miesiące, skarżący przebywał w szpitalu więziennym pod ścisłym nadzorem personelu medycznego z odpowiednim przeszkoleniem. Po zakończeniu intensywnej fazy leczenia skarżący został 12 lutego 2008 r. przeniesiony z powrotem do więzienia nr 7, gdzie kontynuował kurację antybiotykami pod nadzorem lekarza tego więzienia przez dodatkowe pięć miesięcy. Przez cały okres leczenia, zarówno w szpitalu więziennym, jak i w więzieniu nr 7, Służba Więzienna zorganizowała regularne badania hodowli plwociny skarżącego i wrażliwości bakteryjnej przeprowadzane przez Narodowe Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc. Wyniki tych badań wykazały, że hodowla plwociny była już ujemna i ustaliły również, że bakterie gruźlicy skarżącego były nadal wrażliwe na podawane leki antybiotykowe, co potwierdziło celowość trwającego leczenia. Po zakończeniu programu DOTS 13 stycznia 2008 r. hodowla plwociny skarżącego została poddana kolejnemu zestawowi wyczerpujących badań laboratoryjnych, których wyniki potwierdziły, że prątki gruźlicy nie są już obecne w organizmie skarżącego. Wyniki badania rentgenowskiego klatki piersiowej skarżącego dodatkowo potwierdziły, że w płucach skarżącego nie ma nowych zmian gruźliczych. Następnie, 5 grudnia 2008 r. i 11 lutego 2010 r., skarżący wielokrotnie poddawał się dodatkowym badaniom lekarskim, które obejmowały odpowiednie badania laboratoryjne i badania rentgenowskie, a których wyniki wykluczyły jakiekolwiek oznaki nawrotu gruźlicy. W maju 2010 r., zgodnie z opinią medyczną z 13 listopada 2007 r. (patrz punkt 28 powyżej), Służba Więzienna zleciła pełną analizę biochemiczną krwi skarżącego w celu opracowania konkretnego planu leczenia jego HCV. Wyniki analizy krwi, datowane na 17 maja 2007 r., wykazały, że aktywność wirusa w organizmie skarżącego była niska. Na podstawie powyższego badania krwi chorobotwórca i hepatolog sprowadzeni przez Służbę Więzienną ze szpitali cywilnych przepisali skarżącemu 2 czerwca 2010 r. określone dawkowanie odpowiednich leków przeciwko HCV. Lekarze szczegółowo poinformowali go o możliwych silnych skutkach ubocznych neurologicznych przepisanych leków. Biorąc pod uwagę te skutki uboczne, a także fakt, że aktywność wirusa HCV była wówczas nadal niska, skarżący zdecydował się odłożyć leczenie. Napisał notatkę w tej sprawie, datowaną na 2 czerwca 2010 r. Akta sprawy nie zawierają żadnych innych informacji na temat stanu zdrowia skarżącego na czerwiec 2010 r.


Skarżący urodził się w 1968 roku i mieszka w Kumanowie. Skarżący przebywał w areszcie tymczasowym od 21 października 2008 r. w związku z postępowaniem (KOK nr 3/09) dotyczącym podejrzenia o przestępczy spisek i nadużycie władzy, gdy 26 grudnia 2009 r. sędzia śledczy Sądu Pierwszej Instancji w Skopju („sąd rozpoznający sprawę”) wszczął nowe śledztwo przeciwko niemu i czternastu innym osobom. Nowe śledztwo dotyczyło zarzutów przestępczego spisku, nadużycia władzy i wymuszenia, związanych z domniemanym praniem brudnych pieniędzy i nielegalnym nabyciem mienia (KOK nr 17/10). Jednocześnie sędzia śledczy zarządził areszt tymczasowy skarżącego na okres trzydziestu dni, począwszy od 25 grudnia 2009 r. Zarządzenie dotyczyło również trzynastu innych podejrzanych i opierało się na wszystkich trzech podstawach określonych w art. 199 ust. 1 ustawy o postępowaniu karnym (Dziennik Urzędowy nr 15/2005 – „ustawa”), a mianowicie ryzyku ucieczki, popełnienia ponownego przestępstwa oraz utrudniania śledztwa. W odniesieniu do ryzyka ucieczki i popełnienia ponownego przestępstwa sędzia powołał się na powagę zarzutów, grożącą karę, okoliczności, w jakich popełniono przypisane czyny, oraz powiązania między podejrzanymi. Stwierdziła dalej, że istnieje ryzyko utrudnienia śledztwa w przypadku zwolnienia podejrzanych, ponieważ śledztwo dopiero się rozpoczęło i oczekiwało na szereg działań dochodzeniowych, w tym przesłuchania świadków. Skarżący wniósł odwołanie, argumentując, że był już przetrzymywany w areszcie w związku z innym postępowaniem karnym, a podane przez sędziego śledczego powody nie były istotne i wystarczające, aby uzasadnić kolejne zarządzenie aresztowania. 30 grudnia 2009 r. trzech sędziów składu sądu rozpoznającego sprawę oddaliło odwołanie skarżącego i zatwierdziło ustalenia sędziego śledczego. Co do ryzyka ucieczki skarżącego skład, oprócz powagi zarzutów i grożącej kary, wziął pod uwagę jego wcześniejszą historię „konfliktu z prawem” oraz fakt, że toczyły się przeciwko niemu równoległe postępowania karne o podobne przestępstwa. Skład uznał, że fakt, że skarżący ma rodzinę i troje małoletnich dzieci, nie może wystarczyć jako gwarancja jego stawiennictwa w toku postępowania. Skład wziął pod uwagę zarządzenie aresztowania w innym postępowaniu, ale stwierdził, że sprawa dotyczy dwóch odrębnych i niezależnych postępowań karnych. W świetle wszystkich okoliczności sąd był zdania, że dalsze przedłużenie aresztu skarżącego było uzasadnione. 21 stycznia 2010 r. trzech sędziów składu zarządziło trzydziestodniowe przedłużenie aresztu tymczasowego skarżącego i niektórych innych podejrzanych. Przedłużenie zarządzono na wszystkich trzech podstawach ustawy. Skład oparł swoją decyzję na tych samych powodach co wcześniej. Powołał się również na mienie skarżącego w państwie respondenta i uznał, że w okolicznościach sprawy nie istniały wystarczające gwarancje zapewnienia jego stawiennictwa w toku postępowania. Odwołania skarżącego zostały oddalone przez Sąd Apelacyjny w Skopju 8 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny powtórzył, że powaga zarzutów, surowość kary oraz fakt, że podejrzani działali jako dobrze zorganizowana grupa, wskazywały na ryzyko ucieczki i popełnienia ponownego przestępstwa w przypadku zwolnienia skarżącego. Stwierdził dalej, że istnieje ryzyko utrudnienia śledztwa w związku z faktem, że niektórzy ze świadków i podejrzanych, którzy wciąż byli na wolności, nie zostali jeszcze przesłuchani. 22 lutego 2010 r. trzech sędziów składu zarządziło kolejne trzydziestodniowe przedłużenie aresztu tymczasowego skarżącego na tych samych podstawach co wcześniej. 23 marca 2010 r. skarżący i inni podejrzani zostali oskarżeni przed Sądem Pierwszej Instancji w Skopju. Skarżącemu postawiono zarzuty prania brudnych pieniędzy, nadużycia władzy i wymuszenia. W toku postępowania prokurator wycofał zarzut nadużycia władzy i zmienił zarzut wymuszenia na zarzut użycia przemocy. 24 marca 2010 r. trzech sędziów składu zarządziło kolejne trzydziestodniowe przedłużenie aresztu tymczasowego skarżącego i innych oskarżonych. Skład wykluczył ryzyko utrudniania śledztwa z listy podstaw aresztowania, ponieważ śledztwo zostało zakończone, a wniesiono akt oskarżenia. Powtórzył argumenty uzasadniające aresztowanie skarżącego z powodu ryzyka ucieczki i popełnienia ponownego przestępstwa. 12 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny częściowo uchylił decyzję składu w zakresie powoływania się na możliwość popełnienia ponownego przestępstwa. Stwierdził, że nie ma ryzyka popełnienia ponownego przestępstwa, biorąc pod uwagę, że skarżący i jego współoskarżeni byli aresztowani. Jednakże Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy ustalenie składu dotyczące ryzyka ucieczki i stwierdził, że dalsze przedłużenie zarządzenia aresztowania było uzasadnione na podstawie powagi zarzutów i grożącej kary. Trzech sędziów składu zarządziło dalsze przedłużenia aresztu tymczasowego skarżącego i innych współoskarżonych w dniach 23 kwietnia, 19 maja, 21 czerwca, 22 lipca, 20 sierpnia, 20 września, 20 października, 18 listopada, 17 grudnia 2010 r. oraz 17 stycznia 2011 r. W każdym zarządzeniu skład podał następujące uzasadnienie dotyczące ryzyka ucieczki:
„Dowody materialne i ustne zebrane do tej pory potwierdzają uzasadnione podejrzenie, że oskarżeni popełnili przestępstwa, o które są oskarżeni. Biorąc pod uwagę naturę, charakter i rodzaj czynów, o które oskarżeni są oskarżeni, a także powagę zarzutów i grożącą karę... skład uważa, że istnieje realne ryzyko ucieczki w przypadku zwolnienia oskarżonych. Ryzyko ucieczki jest dodatkowo wspierane przez sytuację finansową [oskarżonego]... [skarżącego]... był w konflikcie z prawem... skład wziął pod uwagę fakt, że oskarżeni mają rodziny i dzieci oraz że [skarżący] posiada nieruchomości na swoje nazwisko, ale uważa, że rodzina i sytuacja materialna oskarżonych są niewystarczającą gwarancją ich stawiennictwa na rozprawie...”
Skarżący odwołał się od zarządzeń o przedłużeniu, argumentując między innymi, że składy nie podały wystarczających powodów uzasadniających ryzyko jego ucieczki, biorąc pod uwagę, że powoływały się jedynie na powagę zarzutów i grożącą karę. Składy powoływały się na jego sytuację rodzinną i posiadanie mienia, nie podając wyjaśnienia, dlaczego uznały, że te okoliczności nie są wystarczające, aby zagwarantować jego stawiennictwo na rozprawie. Wreszcie skarżący domagał się zwolnienia i zastąpienia zarządzenia aresztowania łagodniejszym środkiem, takim jak areszt domowy. Sąd Apelacyjny oddalił odwołania, uznając, że trzech sędziów składu podało wystarczające powody dalszego aresztowania skarżącego. W decyzjach z 13 maja i 16 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny stwierdził:
„Sąd uważa, że okoliczności związane z rodzajem, powagą i szczególnymi okolicznościami przestępstw, o które oskarżony jest oskarżony, sposobem popełnienia przestępstw oraz grożącą karą, wskazują na ryzyko ucieczki w przypadku zwolnienia oskarżonego w celu uniknięcia ewentualnej odpowiedzialności karnej za przestępstwa będące przedmiotem sprawy, jak słusznie orzekł sąd pierwszej instancji, dostarczając wystarczającego uzasadnienia, które ten sąd uznaje za akceptowalne. W związku z tym zarzuty podniesione przez oskarżonego w jego odwołaniu nie są istotne i nie mogą zostać uznane za wystarczający dowód, że oskarżony, jeśli zostanie zwolniony, nie ucieknie.
W związku z tym sąd wziął pod uwagę wniosek oskarżonego o zastąpienie aresztowania aresztem domowym lub innym, łagodniejszym środkiem... ale sąd oddalił ten wniosek, ponieważ w jego opinii, na tym etapie postępowania, areszt śledczy jest jedynym skutecznym środkiem wykluczającym ryzyko ucieczki oskarżonego...”
Tymczasem skarżący złożył kilka nieudanych wniosków o zwolnienie za kaucją. 14 maja 2010 r. złożył wniosek do Sądu Pierwszej Instancji w Skopju o zastąpienie zarządzenia aresztowania zwolnieniem za kaucją. Jako gwarancję zaoferował nieruchomości należące do osób trzecich, wyceniane na około 860 221 euro (EUR), oraz zaoferował oddanie swojego paszportu do sądu jako dalszą gwarancję. 26 maja 2010 r. trzech sędziów składu odrzuciło wniosek skarżącego o zwolnienie za kaucją. 3 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie skarżącego i utrzymał w mocy decyzję składu. Stwierdził, że gwarancje zaoferowane przez skarżącego nie były wystarczające, aby zapewnić jego stawiennictwo w toku postępowania, biorąc pod uwagę powagę zarzutów, grożącą karę i złożoność postępowania, które obejmowało wielu oskarżonych i dużą ilość dowodów. Wziął również pod uwagę fakt, że skarżący został skazany w pierwszej instancji w odrębnym postępowaniu karnym za podobne zarzuty. 23 lipca 2010 r. skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie za kaucją, ponieważ jego żona przeszła operację i nie była w stanie zająć się ich dziećmi. Jako zabezpieczenie zaoferował nieruchomości należące do osób trzecich (poprzedzone oświadczeniami właścicieli poświadczonymi przez notariusza), których wartość oszacowano na 1 230 614 EUR. Ponadto inna osoba zaoferowała wpłatę kaucji sądowej w wysokości 100 000 EUR. 6 sierpnia 2010 r. trzech sędziów składu odmówiło uwzględnienia wniosku skarżącego, uznając, że rodzaj i kwota kaucji zaoferowanej przez skarżącego nie oferowały wystarczających gwarancji jego stawiennictwa w toku postępowania. 30 września 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie skarżącego, powołując się na powagę zarzutów, surowość kary i złożoność postępowania. Wziął również pod uwagę jego wcześniejszą historię konfliktu z prawem oraz fakt, że został skazany za podobne przestępstwa wyrokiem pierwszej instancji w innym postępowaniu karnym. 25 października 2010 r. skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie za kaucją. Zaoferował zabezpieczenie w postaci nieruchomości należących do osób trzecich o szacunkowej wartości 1 230 614 EUR oraz kaucję sądową w wysokości 110 000 EUR. 10 listopada 2010 r. trzech sędziów składu ponownie odmówiło uwzględnienia jego wniosku o kaucję, powołując się na powagę zarzutów i grożącą karę. Ponadto stwierdził, że skarżący został już skazany w odrębnym postępowaniu karnym na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chociaż od tego wyroku wniesiono apelację. Fakt, że skarżący miał rodzinę i mienie w państwie respondenta, nie mógł zapewnić wystarczających gwarancji jego stawiennictwa w toku postępowania. Wreszcie poinformowano skarżącego, że może wnieść odwołanie od decyzji do Sądu Apelacyjnego. Skarżący odwołał się od decyzji składu. 6 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Skopju uwzględnił jego odwołanie i uchylił decyzję składu. Sąd przyznał kaucję zgodnie z wnioskiem i zarządził uchylenie aresztowania skarżącego po wpłaceniu zabezpieczenia. Zarządził również, aby skarżący został objęty aresztem domowym. Sąd Apelacyjny uznał, że proponowana kaucja stanowi wystarczającą gwarancję stawiennictwa skarżącego w toku postępowania, biorąc pod uwagę jego okoliczności osobiste i powagę zarzutów. 9 grudnia 2010 r. prokurator złożył wniosek o ochronę legalności do Sądu Najwyższego. 10 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek prokuratora i uchylił decyzję Sądu Apelacyjnego z 6 grudnia 2010 r., uznając odwołanie skarżącego za niedopuszczalne. Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa o postępowaniu karnym wyraźnie wyklucza możliwość odwołania się od decyzji składu o oddaleniu wniosku o zwolnienie. Zgodnie z tym Sąd Apelacyjny nie był uprawniony z mocy prawa do rozstrzygania co do meritum odwołania skarżącego i powinien był je oddalić jako niedopuszczalne. 26 stycznia 2011 r. Sąd Pierwszej Instancji w Skopju uznał skarżącego za winnego postawionych mu zarzutów i skazał go na dwanaście lat pozbawienia wolności. Sąd zdecydował również, że powinien pozostać w areszcie do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrok skazujący został utrzymany w mocy po rozpoznaniu odwołania.


Skarżąca urodziła się w 1966 roku w Czerniowcach na Ukrainie. W 1984 roku przeprowadziła się do Magadanu w Rosji (który znajduje się około 12 000 kilometrów od Czerniowiec), gdzie uzyskała wykształcenie nauczycielskie i od ponad dwudziestu lat pracuje jako nauczycielka w szkole. Jej siostra, K.T.O., posiadająca obywatelstwo rosyjskie, również mieszkała przez pewien czas w Magadanie. W lutym 1993 roku K.T.O. urodziła dziewczynkę, K.L.S., która również posiada obywatelstwo rosyjskie. W grudniu 1993 roku K.T.O. wraz z K.L.S. przeprowadziła się do Czerniowiec, gdzie mieszkali jej rodzice (dziadkowie K.L.S.). Następnie dziadkowie wychowywali K.L.S. przez około dziesięć lat. W 2004 roku rodzice skarżącej i K.L.S. przeprowadzili się do Ludinowa w obwodzie kałuskim w Rosji (który znajduje się około 1100 km od Czerniowiec i około 11 000 km od Magadanu). W sierpniu 2007 roku K.L.S. przeprowadziła się do Magadanu i od tego czasu mieszka razem ze skarżącą w jej mieszkaniu. Decyzją z 29 grudnia 2007 roku burmistrz Magadanu ustanowił skarżącą opiekunem K.L.S., z powodu nie sprawowania opieki nad dzieckiem przez jej rodziców. 20 lutego 2009 roku Sąd Miejski w Magadanie uwzględnił powództwo skarżącej i pozbawił rodziców K.L.S. władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, z powodu nie sprawowania przez nich opieki nad nią przez ponad piętnaście lat. Nie wniesiono odwołania i 11 marca 2009 roku wyrok stał się prawomocny. Nie przedłożono Sądowi informacji, czy rodzice K.L.S. zostali powiadomieni o tym wyroku. W marcu 2007 roku K.T.O. urodziła chłopca, K.O.S., którego obywatelstwo było sporne między stronami. Zgodnie z materiałem przedłożonym przez skarżącą, K.T.O., która wychowywała dziecko sama, nie sprawowała nad nim opieki. Z tego powodu w listopadzie 2008 roku Sąd Rejonowy Szewczenkowski (dalej „Sąd Szewczenkowski”) w Czerniowcach zarządził umieszczenie go w placówce opiekuńczej (domu dziecka). W marcu 2010 roku ten sam sąd zarządził powrót dziecka do matki. Następnie K.O.S. był zabierany do domu dziecka jeszcze czterokrotnie. Skarżąca twierdzi, że ona i jej rodzice odwiedzali K.O.S. w Czerniowcach kilka razy i utrzymywali z nim „bliskie więzi rodzinne”. W szczególności powołała się na wizyty jej rodziców w kwietniu 2010 roku i maju 2012 roku oraz na swoją wizytę w sierpniu 2010 roku. Zgodnie z kopią niedatowanego listu od K.T.O., skarżąca odwiedziła ją i K.O.S. w Czerniowcach w latach 2010–2012 (bez wskazania konkretnych dat) i przesyłała im paczki z jedzeniem i ubraniami. W marcu 2012 roku K.O.S. został objęty opieką, ponieważ jego matka zostawiła go samego w mieszkaniu na ponad dwadzieścia cztery godziny. 5 lipca 2012 roku Sąd Szewczenkowski pozbawił K.T.O. władzy rodzicielskiej nad K.O.S., stwierdzając, że nie sprawowała nad nim opieki ani nie uczestniczyła w jego wychowaniu. Nie wniesiono odwołania i 15 lipca 2012 roku wyrok stał się prawomocny. Nie przedłożono Sądowi informacji, czy rodzice K.O.S. zostali powiadomieni o tym wyroku. 27 lipca 2012 roku K.O.S. został wpisany na listę dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej, które mogą być adoptowane. 14 sierpnia 2012 roku Komitet Wykonawczy Rady Miejskiej w Czerniowcach nadał K.O.S. formalny status dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej. Tymczasem, w nieokreślonym dniu lipca 2012 roku, K.L.S. odwiedziła Czerniowce, aby spotkać się z K.O.S. Odkryła, że został umieszczony w domu dziecka, i odpowiednio poinformowała o tym skarżącą. Skarżąca zdecydowała się zostać prawnym opiekunem swojego siostrzeńca (opiekunem dzieci poniżej czternastu lat). Poinformowała Służbę Opieki i Kurateli w Magadanie o swoim życiu zostania opiekunem i zaczęła zbierać dokumenty i zaświadczenia w celu złożenia formalnego wniosku. W szczególności, 22 sierpnia 2012 roku jej mieszkanie zostało sprawdzone przez przedstawicieli Służby Zdrowia Publicznego w Magadanie, którzy stwierdzili, że mieszkanie posiada odpowiednie warunki higieniczno-sanitarne, aby rodzina skarżącej mogła pomieścić K.O.S. W sierpniu i wrześniu 2012 roku skarżąca wykonała szereg telefonów do Służby Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach i do domu dziecka, prosząc o wzięcie pod uwagę, że pragnie zostać prawnym opiekunem K.O.S. i że przygotowuje niezbędne dokumenty do złożenia formalnego wniosku. Na wniosek skarżącej Służba Opieki i Kurateli w Magadanie wysłała list do Służby Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach, informując ich, że pragnie zostać prawnym opiekunem K.O.S. i że wypełniła swoje obowiązki jako opiekun K.L.S. Służba Opieki i Kurateli w Magadanie poprosiła również Służbę Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach, aby nie rozpatrywała innych kandydatów na rolę opiekuna K.O.S. Listem z 17 września 2012 roku Służba Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach poinformowała Służbę Opieki i Kurateli w Magadanie, że otrzymały informację o życzeniu skarżącej zostania prawnym opiekunem K.O.S. w dniu 4 września 2012 roku. Służba Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach poinformowała dalej Służbę Opieki i Kurateli w Magadanie: że małżeństwo pragnące adoptować K.O.S. otrzymało zezwolenie na nawiązanie z nim kontaktu przed tą datą i złożyło już wszystkie niezbędne dokumenty dotyczące jego adopcji (patrz punkty 22–23 poniżej); że zostanie wydana opinia korzystna dla tej adopcji; oraz że na podstawie takiej opinii małżeństwo złoży wniosek o adopcję do Sądu Rejonowego Perszotrawnewskiego w Czerniowcach (dalej „Sąd Perszotrawnewski”). Na koniec Służba Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach zauważyła, że skarżąca ma prawo złożyć wniosek o ustanowienie opieki do tego samego sądu i doradziła jej, aby zrobiła to „jak najszybciej”. 10 października 2012 roku Służba Opieki i Kurateli w Magadanie wydała opinię stwierdzającą, że biorąc pod uwagę jej sytuację osobistą i cechy, skarżąca może zostać prawnym opiekunem lub kuratorem. 22 października 2012 roku skarżąca pojechała do Czerniowiec, głównie w celu wszczęcia procedury mającej na celu zostanie opiekunem K.O.S. i spotkania się z nim tam. Ostatecznie nie było to możliwe, ponieważ został adoptowany przez S.S.V. i S.O.V. przed jej przyjazdem na Ukrainę (patrz punkt 26 poniżej), a ukraińskie władze odmówiły pomocy w spotkaniu się z K.O.S. 30 sierpnia 2012 roku małżeństwo, S.S.V. i S.O.V., które znajdowało się na liście osób pragnących adoptować dziecko, otrzymało zezwolenie na spotkanie z K.O.S. w domu dziecka. 6 września 2012 roku poinformowali Służbę Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach, że pragną adoptować K.O.S. i poprosili o wydanie opinii korzystnej dla adopcji. 19 września 2012 roku Komitet Wykonawczy Czerniowiec, działając w ramach wykonywania swoich funkcji związanych z opieką nad dzieckiem, wydał opinię korzystną dla żądanej adopcji. Zdaniem komitetu S.S.V. i S.O.V. byli zdrowi i posiadali wystarczające fundusze oraz warunki, aby pomieścić i zaopiekować się K.O.S. Nawiązali kontakt i dobrą relację z dzieckiem i, według psychologa z domu dziecka, dziecko pragnęło mieszkać w ich rodzinie, choć nie mogło wyrazić pisemnej zgody, ponieważ „nie rozumiało, czym jest adopcja ze względu na swój wiek”. Zauważono również: że dziecko miało siostrę przyrodnią i ciotkę mieszkającą w Magadanie; że w sierpniu i wrześniu 2012 roku skarżąca i władze Magadanu odpowiednio poinformowały Służbę Opieki nad Dzieckiem w Czerniowcach o jej życiu zostania prawnym opiekunem dziecka; że skarżąca została poinformowana w odpowiedzi, że może złożyć wniosek o ustanowienie opieki do sądu rejonowego; oraz że taki wniosek nie został złożony. Na koniec opinia głosiła, że ogólnie adopcja jest „preferowaną formą umieszczenia [dziecka]” i że w niniejszej sprawie adopcja byłaby odpowiednia i leżałaby w interesie dziecka. 24 września 2012 roku S.S.V. i S.O.V. złożyli wniosek o adopcję K.O.S. do Sądu Perszotrawnewskiego. 2 października 2012 roku Sąd Perszotrawnewski, po zbadaniu sprawy na rozprawie niejawnej z udziałem S.S.V. i S.O.V. oraz przedstawicieli Służby Opieki nad Dzieckiem i domu dziecka, wydał wyrok udzielający adopcji. Zarządził również zmianę nazwiska K.O.S. na nazwisko rodziców adopcyjnych oraz wpisanie S.S.V. i S.O.V. odpowiednio jako jego ojca i matkę zamiast rodziców biologicznych. Sąd oparł się zasadniczo na informacjach zawartych w opinii Komitetu Wykonawczego Czerniowiec. Sąd uznał, że żądana adopcja leży w interesie dziecka, ponieważ wychowywane będzie w „stabilnych warunkach życiowych i w [atmosferze] harmonii”. Skarżąca została poinformowana o wyroku z 2 października 2012 roku z opóźnieniem, choć nie określiła, jak długo trwało to opóźnienie. 1 lutego 2013 roku skarżąca wniosła apelację do Sądu Apelacyjnego w Czerniowcach od tego wyroku, stwierdzając, że naruszył on jej prawo do zostania prawnym opiekunem jej bliskiego krewnego oraz jej prawo do przedstawienia argumentów przeciwko adopcji. W szczególności skarżąca argumentowała: (i) że Sąd Perszotrawnewski nie wziął pod uwagę faktu, że K.O.S. miał bliskich krewnych, siostrę przyrodnią i ciotkę, którzy nie zostali poinformowani o postępowaniu i nie brali w nim udziału; (ii) że Sąd Perszotrawnewski nie sprawdził obywatelstwa K.O.S.; (iii) że K.O.S. był obywatelem rosyjskim, ponieważ jego biologiczna matka była obywatelką rosyjską w chwili jego urodzenia w 2007 roku; (iv) że nie zastosowano procedury przewidzianej w odpowiednich umowach międzynarodowych Ukrainy w odniesieniu do adopcji cudzoziemców; oraz (v) że Sąd Perszotrawnewski pominął fakt, że poinformowała ukraińską Służbę Opieki nad Dzieckiem o swoim życiu zostania prawnym opiekunem K.O.S. oraz fakt, że przygotowywała niezbędne dokumenty w tym celu. 18 marca 2013 roku K.L.S. wysłała list do Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że ona i reszta jej rodziny (w szczególności dziadkowie i skarżąca) mieli bliską więź z K.O.S. i że on pragnął mieszkać z nimi. 4 kwietnia 2013 roku Sąd Apelacyjny odmówił rozpoznania apelacji skarżącej z powodu, że wyrok nie dotyczył jej prawa lub interesu w zostaniu prawnym opiekunem dziecka ani żadnych obowiązków w tym zakresie, które w zasadzie mogłyby być przedmiotem odrębnego powództwa. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, argumentując głównie, że Sąd Apelacyjny nie rozpoznał jej argumentów i że została pozbawiona dostępu do sądu, z naruszeniem przepisów proceduralnych. 10 lipca 2013 roku Wyższy Sąd Specjalizowany do Spraw Cywilnych i Karnych odrzucił skargę kasacyjną skarżącej na podstawie, że nie wykazano, aby zaskarżona decyzja Sądu Apelacyjnego była niezgodna z prawem. Zgodnie z pismami skarżącej z 29 marca 2016 roku, w nieokreślonym dniu K.T.O. wyjechała z Ukrainy do Rosji i obecnie mieszka z rodzicami (dziadkami K.O.S.) w Ludinowie. W grudniu 2015 roku Rząd przedłożył kopję zapisu wywiadu z K.O.S., który został przeprowadzony przez służbę opieki nad dzieckiem w miejscowości, w której mieszkał z S.S.V. i S.O.V., 19 lutego 2013 roku. Zgodnie z tym zapisem dziecko, między innymi, wyraziło życzenie dalszego mieszkania z rodzicami adopcyjnymi, którzy byli obecni podczas wywiadu, i powiedziało, że nie ma ciotki ani wujka. Skarżąca twierdziła, że te informacje nie mogą zostać przyjęte, ponieważ nie zostały sprawdzone z jej udziałem i są sprzeczne z innymi materiałami w aktach sprawy.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1987 i 1985 roku i mieszkają w dystrykcie Hozat w prowincji Tunceli. 5 kwietnia 2007 r. Skarżący wzięli udział w koncercie zespołu „Grup Yorum” w Hozat. Podczas koncertu wykrzykiwali pewne hasła, takie jak „Rewolucyjni więźniowie są nieśmiertelni” („Devrimci tutsaklar ölümsüzdür”), „Rewolucyjni więźniowie są naszym honorem” („Devrimci tutsaklar onurumuzdur”). 17 października 2007 r. prokurator w Malatyi złożył akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w Malatyi, oskarżając Skarżących o rozpowszechnianie propagandy na rzecz „DHKP/C” (Rewolucyjna Partia Ludowo-Wyzwoleńcza/Front), nielegalnej organizacji zbrojnej, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o zapobieganiu terroryzmowi (ustawa nr 3713). Prokurator zauważył, że pierwszy Skarżący wykrzykiwał podczas koncertu hasło „Rewolucyjni więźniowie są naszym honorem” („Devrimci tutsaklar onurumuzdur”). Co do drugiego Skarżącego, prokurator twierdził, że podczas tego samego koncertu wykrzykiwał następujące hasła: „Mahir, Hüseyin, Ulaş; Walczyć do wyzwolenia”[1] („Mahir, Hüseyin, Ulaş; Kurtuluşa kadar savaş”); „Męczennicy rewolucji są nieśmiertelni” („Devrim şehitleri ölümsüzdür”); „Rewolucyjni więźniowie są naszym honorem”, „Zwycięstwo w górach, wyzwolenie na froncie; niech żyje zwycięstwo, niech żyje opór” („Dağlarda zafer, cephede kurtuluş; yaşasın zafer, yaşasın direniş”). W toku postępowania karnego Skarżący oświadczyli, że wzięli udział w koncercie 5 kwietnia 2007 r. i śpiewali razem z muzykami, ale nie wykrzykiwali haseł wymienionych w akcie oskarżenia. 6 marca 2008 r. Sąd Okręgowy w Malatyi uznał Skarżących za winnych zarzucanych im czynów i skazał każdego z nich na dziesięć miesięcy pozbawienia wolności. W wyroku sąd uznał za ustalone na podstawie nagrania wideo z koncertu 5 kwietnia 2007 r. zarejestrowanego przez policję, raportu dotyczącego nagrania, aktu oskarżenia, wyjaśnień obrony Skarżących oraz uwag prokuratora co do meritum sprawy, że Skarżący wykrzykiwali hasła wymienione w akcie oskarżenia. Sąd uznał, że wspomniany koncert stał się działalnością propagandową na rzecz DHKP/C oraz że Skarżący wykrzykiwali hasła używane przez tę organizację. Sąd Okręgowy w Malatyi stwierdził, że Skarżący popełnili przestępstwo rozpowszechniania propagandy na rzecz organizacji terrorystycznej. Skarżący odwołali się. 4 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. 13 i 14 września 2011 r. Skarżący zostali poinformowani, że muszą rozpocząć odbywanie kary pozbawienia wolności w ciągu dziesięciu dni. Zgodnie z twierdzeniami Skarżących, których nie kwestionował Rząd, po otrzymaniu wezwania do odbycia kary pozbawienia wolności, obaj Skarżący odbyli ją.


Spółka wnioskodawcy została założona w 1998 roku jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jej założycielkami i jedynymi udziałowcami były pani Zhaneta Pavlovska i pan Rasko Pavlovski. Zajmowała się handlem złomem i w tym celu kupowała odpady aluminiowe, miedzi, żelaza i innych metali, przetwarzała je, a następnie oferowała produkt na sprzedaż. Wnioskodawca był zarejestrowany na potrzeby ustawy o podatku od towarów i usług („ustawa o VAT”) i deklarował podatek VAT na wszystkich wystawionych fakturach. Podatek VAT był również deklarowany na wszystkich fakturach przychodowych. Umożliwiło to spółce wnioskodawcy okresowe ubieganie się o odliczenia podatku VAT od państwa, co robiła (zgodnie z zasadami systemu „kredytu podatkowego”). Do czasu opisanych dalej wydarzeń spółka wnioskodawcy składała regularne zeznania podatkowe do organów podatkowych, powiadamiając państwo o swoich obliczeniach, płatnościach i odliczeniach podatku VAT. Państwo przetwarzało zeznania podatkowe bez wskazywania jakichkolwiek nieprawidłowości lub dodatkowych kwot do zapłaty ze strony spółki wnioskodawcy.

22 września 2009 roku Urząd Dochodów Publicznych, dyrekcja regionalna – Skopje (Управа за јавни приходи, Регионална дирекција Скопје – „IRO”) wydał zarządzenie o przeprowadzeniu kontroli spółki wnioskodawcy w zakresie podatku VAT. Kontrola trwała przez kilka dni w miesiącach październiku i listopadzie 2009 roku i obejmowała okres od 1 stycznia 2005 roku do 30 czerwca 2009 roku. 6 listopada 2009 roku IRO sporządziło ocenę podatkową. Ustalono, że dostawcy spółki wnioskodawcy byli zarejestrowani na potrzeby VAT, ale niektórzy z nich nie zadeklarowali ani nie zapłacili VAT państwu, mimo że został on wyraźnie zadeklarowany na fakturach wysłanych do spółki wnioskodawcy. Ustalenie to opierało się na wcześniejszych kontrolach tych spółek, które pozostały bez dalszego doprecyzowania. Kontrola ustaliła dalej, że niektóre faktury nie zawierały adresów dostawców. Na koniec kontrola stwierdziła, że wszystkie faktury od dostawców zostały w pełni opłacone przez spółkę wnioskodawcy oraz że podatek VAT został zadeklarowany na wszystkich fakturach wystawionych przez spółkę wnioskodawcy. Ze względu na powyższe problemy związane z dostawcami spółki wnioskodawcy, kontrola wniosła, że spółka wnioskodawcy nie spełniła warunków niezbędnych do korzystania z otrzymanych odliczeń VAT.

Opierając się na przeprowadzonej wcześniej ocenie podatkowej, 20 listopada 2009 roku IRO wydało dwie decyzje w zakresie błędnego obliczenia VAT, nakazując spółce wnioskodawcy zapłatę dodatkowych 3 827 546,00 macedońskich denarów (MKD, około 62 000 euro (EUR)) w podatku VAT. Zdaniem IRO były to kwoty, które spółka wnioskodawcy bezprawnie odliczyła od swoich zobowiązań podatkowych w okresie 2005–2007. Odwołanie od tych decyzji nie miało skutku wstrzymującego. Spółka wnioskodawcy wniosła odwołanie do Ministra Finansów od decyzji z 9 grudnia 2009 roku. W odwołaniu stwierdziła, że wypełniła wszystkie swoje obowiązki w zakresie VAT wynikające z faktur dostawców i że nie może być ponoszona odpowiedzialność za błędy dostawców. 8 lutego 2010 roku Minister Finansów oddalił odwołanie, powtarzając te same ustalenia i uzasadnienie co w raporcie kontrolnym.

22 marca 2010 roku spółka wnioskodawcy otrzymała pisemne upomnienie od IRO. Upomnienie określało pełną kwotę, w tym odsetki, do zapłaty przez spółkę wnioskodawcy. Wyniosła ona 6 059 124 MKD (około 100 000 EUR). 23 kwietnia 2010 roku spółka wnioskodawcy wniosła skargę do Sądu Administracyjnego (Управен суд). 29 kwietnia 2010 roku IRO zablokowało konto bankowe spółki wnioskodawcy na mocy decyzji płatniczych. Decyzją z 28 marca 2011 roku Sąd Administracyjny przekazał sprawę z powrotem do Ministerstwa Finansów, stwierdzając, że decyzja drugiej instancji została wydana przez nieuprawnioną osobę działającą w imieniu Ministra. 26 maja 2011 roku Ministerstwo Finansów ponownie oddaliło odwołanie spółki wnioskodawcy, powtarzając ustalenia z kontroli. 22 lipca 2011 roku spółka wnioskodawcy wniosła kolejną skargę administracyjną. 1 marca 2013 roku Sąd Administracyjny oddalił skargę. Istotna część wyroku brzmi:
„... łączne warunki uzyskania odliczenia ... nie zostały spełnione. W szczególności przychód spółki wnioskodawcy został wygenerowany przez spółki, które nie wywiązały się z ich obowiązków prawnych w zakresie płatności VAT ...
W uzasadnieniu sąd wziął pod uwagę twierdzenia skarżącego, że został bezprawnie pozbawiony prawa do ubiegania się o odliczenia VAT, ponieważ błędy stwierdzone w ocenie podatkowej dotyczyły innych [spółek] ... Te twierdzenia zostały odrzucone przez sąd ... między innymi biorąc pod uwagę, że w interesie każdego podatnika leży wiedza i świadomość, z kim prowadzi działalność gospodarczą.”

17 września 2013 roku spółka wnioskodawcy odwołała się do Wyższego Sądu Administracyjnego (Виш управен суд). W wyroku końcowym z 13 marca 2014 roku Wyższy Sąd Administracyjny podtrzymał ustalenia i wnioski organów podatkowych oraz stwierdził następujące:
„... [S]karżący nie wypełnił łącznych warunków przewidzianych w sekcjach 33 i 34 ustawy o VAT w celu uzyskania odliczenia VAT, ponieważ przypływ środków pieniężnych skarżącego jako podatnika pochodził od innych podatników, którzy nie wywiązali się z obowiązku zadeklarowania lub zapłacenia podatku.
...
Sąd zbadał skargę, że wszystkie kwestie sporne w kontroli odzwierciedlały błędy popełnione przez strony trzecie i że skarżący nie powinien być zmuszany do ponoszenia obowiązków stron trzecich ... ale ją oddalił ... mając na uwadze, że każdy podatnik ma interes w nawiązywaniu relacji z innymi podmiotami.”

2 lutego 2017 roku spółka wnioskodawcy została wykreślona z rejestru spółek i przestała istnieć. Zgodnie z dokumentem wydanym przez rejestr spółek, została wykreślona na mocy sekcji 552-B ustawy o spółkach handlowych (Закон за трговски друштва), a konkretnie za nieprzedłożenie organom rocznego sprawozdania finansowego (завршна сметка) za rok 2014. Konto bankowe spółki wnioskodawcy pozostawało zablokowane przez IRO do 10 kwietnia 2017 roku, kiedy zostało zamknięte. Z powodu braku środków na koncie IRO nie zdołało wyegzekwować żadnych pieniędzy od spółki wnioskodawcy.

9 grudnia 2011 roku prokuratura do spraw przestępczości zorganizowanej (Основно јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција) wniosła akt oskarżenia przeciwko kilku osobom za przestępczość zorganizowaną, nadużycie władzy i uchylanie się od opodatkowania. Akt oskarżenia obejmował osoby odpowiedzialne za kilka, ale nie wszystkie, spółki dostawców spółki wnioskodawcy. Zarzucono, że osoby te wykorzystywały spółki dostawców do wystawiania fałszywych faktur, które nie były wynikiem rzeczywistej działalności gospodarczej. Spółki dostawców jako osoby prawne nie zostały bezpośrednio oskarżone. Sądy krajowe uznały oskarżonych za winnych popełnienia tych czynów wyrokiem z 29 marca 2013 roku, który stał się prawomocny 9 stycznia 2014 roku.


Skarżący urodził się w 1982 roku i mieszka w Bernie w Szwajcarii. W momencie zdarzeń będących podstawą niniejszej skargi był redaktorem naczelnym dziennika „Ülkede Özgür Gündem” wydawanego w Turcji. 6 lipca 2004 r. w „Ülkede Özgür Gündem” opublikowano artykuł autorstwa pana B.G. zatytułowany „Prawidłowa analiza dynamiki kurdyjskiej”. W swoim artykule pan B.G. wyraził swoje poglądy na temat roli Abdullaha Öcalana, lidera PKK (nielegalnej zbrojnej organizacji), szeregu organizacji powiązanych z PKK w polityce regionalnej i międzynarodowej oraz rozwoju sytuacji politycznej w Turcji. Obok artykułu opublikowano fotografię Abdullaha Öcalana uściskającego dłoń grupy uzbrojonych mężczyzn. 8 lipca 2004 r. prokurator przy Sądzie Okręgowym w Stambule wniósł akt oskarżenia, oskarżając skarżącego o rozpowszechnianie propagandy na rzecz KONGRA-GEL[1] na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o zapobieganiu terroryzmowi (ustawa nr 3713) z powodu artykułu opublikowanego 6 lipca 2004 r. W akcie oskarżenia prokurator przytoczył następujący fragment artykułu:
„... Abdullah Öcalan, który przyczynił się do istotnej dynamiki ruchu kurdyjskiego oraz HPG[2], PJA[3] i KONGRA-GEL, organizacji, które działały jako wojskowi, polityczni i ideologiczni przywódcy i które reprezentowały jego przywództwo,... [musi być dobrze zrozumiany]”.
Prokurator stwierdził, że w gazecie obok artykułu opublikowano fotografię Abdullaha Öcalana stojącego na terenie wiejskim z bronią w ręku. W rezultacie prokurator uznał, że skarżący rozpowszechnił propagandę na rzecz organizacji terrorystycznej, podżegającą innych do przemocy lub innych metod terroryzmu. Następnie przed Sądem Okręgowym w Stambule wszczęto postępowanie karne przeciwko skarżącemu. W toku postępowania skarżący podtrzymywał, że artykuł, o którym mowa, był artykułem informacyjnym i nie zawierał propagandy podżegającej do przemocy. 24 maja 2005 r. Sąd Okręgowy w Stambule uznał skarżącego za winnego rozpowszechniania propagandy na rzecz PKK/KONGRA-GEL na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy nr 3713 i skazał go na sześć miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. W wyroku Sąd Okręgowy w Stambule stwierdził, że treść artykułu oraz opublikowanie fotografii Abdullaha Öcalana stanowiły rozpowszechnianie propagandy na rzecz PKK/KONGRA-GEL. Skarżący wniósł apelację. W piśmie apelacyjnym, powołując się na szereg orzeczeń Trybunału, skarżący twierdził, że nie miał zamiaru rozpowszechniania propagandy na rzecz organizacji terrorystycznej oraz że jego skazanie naruszyło artykuły 6 i 10 Konwencji, ponieważ wykonywał swoje prawo do przekazywania informacji. Zauważył również, że sąd pierwszej instancji nie zbadał artykułu w całości. 16 maja 2006 r. Pierwszy Prokurator przy Sądzie Najwyższym zwrócił akta sprawy do sądu pierwszej instancji i zwrócił się z wnioskiem o zmianę wyroku w świetle ostatnich zmian legislacyjnych. 28 września 2006 r. Sąd Okręgowy w Stambule ponownie uznał skarżącego za winnego na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy nr 3713, stosując to samo uzasadnienie, co w wyroku z 24 maja 2005 r. Sąd skazał skarżącego na grzywnę w wysokości 1802 tureckich lir (TRY). Skarżący wniósł apelację. 18 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok z 28 września 2006 r. Zgodnie z dokumentem z dnia 15 stycznia 2010 r., podpisanym przez Prezesa Sądu Okręgowego w Stambule i prokuratora w Stambule, skarżący był zobowiązany do zapłaty grzywny w wysokości 1802 TRY.