Skarżąca urodziła się w 1962 roku i mieszka w Palaio Faliro. Od 1983 roku pracuje jako nauczycielka przedszkola w greckim Ministerstwie Edukacji. 23 sierpnia 2005 roku, w wyniku udziału w procedurze selekcji, została powołana na stanowisko koordynatora edukacyjnego Republiki Greckiej w Konsulacie Generalnym Grecji w Chicago na okres dwóch lat. 14 sierpnia 2007 roku Ministrowie Edukacji i Spraw Zagranicznych wydali decyzję informującą wszystkich koordynatorów edukacyjnych za granicą o zakończeniu ich kadencji. Tego samego dnia Minister Edukacji wydał decyzję informującą koordynatorów edukacyjnych, że mają pozostać na swoich stanowiskach do zakończenia następnej procedury selekcji. Imię i nazwisko skarżącej zostało pominięte w drugiej decyzji ministerialnej, a stanowisko koordynatora edukacyjnego w Chicago pozostało nieobsadzone. Wniosła o uchylenie decyzji, co Sąd Administracyjny Odwoławczy w Atenach uczynił, ponieważ skarżąca została pominięta w decyzji bez żadnego konkretnego uzasadnienia (decyzja nr 1363/2008). Skarżącej zatem pozwolono na zajmowanie stanowiska do pomyślnego zakończenia następnej procedury selekcji. W międzyczasie, 27 listopada 2007 roku opublikowano ogłoszenie o naborze wniosków na stanowiska koordynatorów edukacyjnych na następną dwuletnią kadencję. Skarżąca złożyła wniosek. 23 lipca 2008 roku komisja selekcyjna koordynatorów opublikowała ranking kandydatów, w którym skarżąca, uzyskawszy 48,00 punktów, zajęła 13. miejsce wśród osób, które wybrały język francuski jako język obcy. 22 sierpnia 2008 roku Dziennik Urzędowy (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως) opublikował decyzję Ministrów Spraw Zagranicznych i Edukacji w sprawie powołania wybranych kandydatów. Skarżąca nie została uwzględniona. Decyzja ta została uchylona i zastąpiona decyzją ministerialną z dnia 29 sierpnia 2008 roku zawierającą tę samą treść. 24 września 2008 roku skarżąca wniosła do Sądu Administracyjnego Odwoławczego w Atenach pozew o uchylenie decyzji ministerialnych z 22 i 29 sierpnia 2008 roku w zakresie powołania wybranych koordynatorów edukacyjnych, w zakresie, w jakim ona została pominięta. Skarżąca skarżyła się, że ranking nie został opublikowany w Dzienniku Urzędowym, jak wymagało prawo, oraz że błędnie przyznano jej mniej punktów, niż powinna była otrzymać. 16 lipca 2009 roku pełnomocnik skarżącej zwrócił się do sądu o przyspieszenie postępowania, argumentując, że kadencja koordynatora edukacyjnego trwa dwa lata i że zaskarżony akt administracyjny wkrótce wygaśnie. Rozprawa została zaplanowana na 13 listopada 2009 roku, ale została odroczona na 5 marca 2010 roku. 3 lutego 2010 roku skarżąca złożyła dodatkowe zarzuty uchylenia. Rozprawa z 5 marca 2010 roku została odroczona na 4 czerwca 2010 roku, ponieważ Ministerstwo nie przekazało sądowi swoich stanowisk w odniesieniu do dodatkowych zarzutów uchylenia. 27 maja 2010 roku skarżąca przesłała do Sądu memorandum, w którym wniosła o szybkie rozpoznanie sprawy, dodając, że ewentualne umorzenie postępowania naruszyłoby jej prawa wynikające z art. 6 § 1 Konwencji. Mimo to rozprawa została ponownie odroczona z powodu nieprzedłożenia stanowiska przez Ministerstwo. Odroczenia miały miejsce 4 czerwca, 17 września i 8 października 2010 roku. 26 października 2010 roku Ministerstwo przesłało swoje uwagi do sądu, a rozprawa odbyła się 10 grudnia 2010 roku, kiedy to dwuletnia kadencja koordynatorów edukacyjnych i zaskarżona decyzja ministerialna już wygasły. 13 grudnia 2010 roku skarżąca złożyła memorandum, w którym wniosła o kontynuację rozpoznania jej wniosku o uchylenie mimo wygaśnięcia aktu administracyjnego, argumentując, że posiada szczególną legitymację procesową do dalszego dochodzenia uchylenia. W szczególności argumentowała, że jeśli zaskarżony akt zostanie uchylony, zostanie jej zaliczone dwa dodatkowe lata doświadczenia, co poprawi jej szanse na wybranie na zastępcę koordynatora edukacji w przyszłej procedurze selekcji. 16 marca 2011 roku Sąd Administracyjny Odwoławczy w Atenach opublikował decyzję nr 508/2011 odrzucającą argumentację skarżącej. W odniesieniu do jej pierwszego powodu kontynuowania postępowania sąd stwierdził, że otrzymała już maksymalną liczbę punktów dozwoloną przez prawo za doświadczenie za granicą. W odniesieniu do jej szans na wybranie na zastępcę koordynatora edukacji w przyszłej procedurze selekcji sąd krajowy stwierdził, że nie jest to uzasadniony powód do kontynuowania postępowania sądowego, ponieważ dotyczy ono niepewnej, przyszłej procedury administracyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe oraz prawo krajowe, Sąd Administracyjny Odwoławczy w Atenach uznał, że nie ma potrzeby orzekania, z powodu że zaskarżony akt nie jest już w mocy (decyzja). W odniesieniu do argumentów skarżącej, że ewentualne odrzucenie jej wniosku naruszyłoby art. 20 Konstytucji oraz art. 6 § 1 Konwencji, sąd krajowy stwierdził, że przepis art. 32 § 2 dekretu prezydenckiego nr 18/1989 służy prawnemu celowi unikania niepotrzebnych procesów. Osoba, która złożyła wniosek, nie potrzebowała już ochrony sądowej, ponieważ zaskarżony akt nie miał już żadnych niekorzystnych skutków. Biorąc również pod uwagę przewidzianą w prawie możliwość kontynuowania procesu, jeśli osoba ta może udowodnić, że nadal cierpi z powodu niekorzystnych skutków, które można usunąć jedynie poprzez uchylenie zaskarżonego aktu, prawo do ochrony sądowej pozostało nienaruszone.


Pierwszy skarżący urodził się w 1950 roku i mieszka w Reykjavíku. Drugi skarżący urodził się w 1948 roku i mieszka w Reykjavíku. Obaj skarżący są adwokatami wykonującymi zawód w Reykjavíku. 16 lutego 2012 r. Y i Z zostali oskarżeni o udział w oszustwie i manipulacji na rynku wraz z dwiema innymi osobami. 7 marca 2012 r., na mocy art. 31 ustawy o postępowaniu karnym nr 88/2008 (zwanej dalej „ustawą”), pierwszego skarżącego powołano na obrońcę Y, a drugiego skarżącego na obrońcę Z. 7 marca 2012 r. akt oskarżenia prokuratury przeciwko, między innymi, Y i Z został zarejestrowany przed Sądem Rejonowym w Reykjavíku. Na rozprawie wstępnej nie przyznali się do stawianych im zarzutów. Od marca do grudnia 2012 r. prokurator i skarżący, wraz z pozostałymi obrońcami w postępowaniu, wielokrotnie przedstawiali argumenty podczas dalszych rozpraw wstępnych w sprawie różnych kwestii, takich jak dowody przedłożone przez prokuraturę, termin na złożenie pism przez obronę oraz wniosek obrony o umorzenie sprawy. Sąd Najwyższy wydał trzy orzeczenia w kwestiach proceduralnych w tej sprawie. 19 grudnia 2012 r., po konsultacji z prokuraturą, skarżącymi i pozostałymi obrońcami, sędzia Sądu Rejonowego zdecydował, że rozprawa odbędzie się w dniach od 11 do 23 kwietnia 2013 r. Tego samego dnia drugi skarżący odpowiedział na e-mail sędziego, stwierdzając, że choć ustalenie terminów rozprawy było rozsądne, chciał przypomnieć sędziemu, że sprawa nie była gotowa do rozprawy w tamtym czasie, ponieważ prokuratura nie złożyła żądanych dowodów ani nie przedłożyła listy świadków. Niedługo potem sędzia odpowiedział: „Wesołych Świąt!”. 24 stycznia i 7 marca 2013 r. prokuratura złożyła dalsze dowody w sprawie. Podczas drugiej z tych rozpraw wstępnych skarżący i pozostali obrońcy wnioskowali o więcej czasu na zapoznanie się z dowodami oraz o odroczenie rozprawy, między innymi dlatego, że składanie dowodów nie zostało zakończone. Decyzją z tego samego dnia Sąd Rejonowy oddalił wniosek. Na rozprawie wstępnej 21 marca 2013 r. prokuratura i jeden z obrońców złożyli dalsze dowody. Skarżący i pozostali obrońcy wnioskowali o to, aby prokuratura dostarczyła im określone dowody dokumentowe. Na rozprawie wstępnej 25 marca 2013 r. skarżący i pozostali obrońcy ponownie wnioskowali o odroczenie rozprawy o 6–8 tygodni, aby umożliwić im zapoznanie się z nowymi dowodami przedłożonymi przez prokuraturę. Decyzjami z 26 marca 2013 r. Sąd Rejonowy oddalił oba wnioski. Decyzją z 4 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił apelację. 8 kwietnia 2013 r. każdy ze skarżących napisał list do sędziego Sądu Rejonowego rozpatrującego sprawę, argumentując, że nie mogą z powodów sumienia kontynuować pełnienia obowiązków obrońców swoich klientów. Skarżący oświadczyli, między innymi, że nie zostali poinformowani o terminie składania pism do Sądu Najwyższego przed wydaniem wyroku w dniu 4 kwietnia 2013 r., prokuratura zaniedbała przesłanie im kopii swoich pism, obrona nie miała odpowiedniego dostępu do ważnych dokumentów, prokuratura podsłuchiwała rozmowy telefoniczne między nimi a ich klientami, a cała procedura w ogóle naruszyła prawa skarżących wynikające z Konstytucji, ustawy i Konwencji. Na koniec skarżący stwierdzili, że prawa ich klientów zostały rażąco naruszone, co zmusiło ich do rezygnacji z dalszego udziału w sprawie. Zaznaczyli, że omówili to ze swoimi klientami i uczynili jasnym, że ci ostatni wyrazili zgodę na ich decyzję. Skarżący wnioskowali o uchylenie ich powołania na obrońców klientów na mocy art. 21 ust. 6 ustawy o adwokaturze nr 77/1998. Tego samego dnia sędzia Sądu Rejonowego odpowiedział na listy skarżących i oddalił ich wnioski. Sędzia powołał się na ustawę o postępowaniu karnym i ustawę o adwokaturze. Potwierdził, że rozprawa rozpocznie się 11 kwietnia 2013 r., jak wcześniej ustalono. Skarżący natychmiast odpowiedzieli na list, powołując się na swoje poprzednie argumenty i stwierdzając, że nie stawią się na rozprawie 11 kwietnia 2013 r. 11 kwietnia 2013 r. Y i Z stawili się na rozprawie w towarzystwie nowych obrońców. Skarżący nie wzięli udziału w rozprawie i nie zostali wezwani przez sąd do stawienia się. Przewodniczący sędzia odnotował powyższą korespondencję między nim a skarżącymi i oświadczył, że nieuniknione było zwolnienie skarżących z obowiązków obrońców. Powołano nowych obrońców dla Y i Z, a rozprawa została odroczona na nieokreślony czas. Prokuratura wniosła o ukaranie skarżących grzywną za obrazę sądu na mocy art. 223 ustawy (patrz punkt 32 poniżej). Przed obecnym Sądem skarżący podali, że zgodnie z doniesieniami prasowymi przewodniczący sędzia jawnie odrzucił wniosek prokuratury, stwierdzając, że warunki nałożenia grzywny nie zostały wówczas spełnione. Rząd jednak stwierdził, że z akt sprawy (które nie zostały złożone do Sądu) nie wynika, aby przewodniczący sędzia zajął stanowisko w tej kwestii. W każdym razie Rząd argumentował, że oświadczenie to nie miało charakteru formalnego, nie zostało odnotowane w aktach sprawy i istniała duża niepewność co do tego, czy zostało złożone, a jeśli tak, to co dokładnie powiedziano. Nowa rozprawa odbyła się przed Sądem Rejonowym w dniach od 4 do 14 listopada 2013 r. W międzyczasie przewodniczący sędzia wycofał się ze sprawy i powołano nowego sędziego. Wyrokiem z 12 grudnia 2013 r. Y i Z, wraz z dwoma innymi oskarżonymi, zostali skazani. Ponadto każdego ze skarżących ukarano grzywną w wysokości 1 000 000 islandzkich koron (ISK; około 6 200 euro (EUR) w tamtym czasie) na mocy art. 223 ust. 1 lit. a) i d) ustawy za obrazę sądu i spowodowanie nieuzasadnionego opóźnienia w sprawie poprzez nie stawienie się na rozprawie 11 kwietnia 2013 r., a tym samym szkodzenie interesom ich klientów i innych oskarżonych. Wyrok został wydany w nieobecności skarżących. 13 grudnia 2013 r. skarżący odwołali się do Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Rejonowego w zakresie nałożenia grzywn, poprzez apelację wniesioną przez prokuratora na ich wniosek. Przed Sądem Najwyższym skarżący wnosili przede wszystkim o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zakresie nałożenia grzywn oraz, w postulacie ewentualnym, o obniżenie grzywn, w przypadku gdyby Sąd Najwyższy oddalił ich wniosek o uchylenie. W swoich pismach do Sądu Najwyższego skarżący twierdzili po pierwsze, że zostali ukarani bez możliwości obrony przed zarzutami prokuratury lub bez poinformowania ich o zamiarze nałożenia na nich grzywny przez sąd. Było to naruszenie ich prawa do rzetelnego procesu, o którym mowa w art. 6 ust. 1–3 Konwencji oraz art. 70 Konstytucji. Po drugie, skarżący podtrzymywali, że mieli ważne powody do rezygnacji ze sprawy i że warunki prawne do ukarania ich grzywną nie zostały spełnione. W odniesieniu do pierwszego zarzutu skarżący argumentowali, że w żadnym momencie nie zostali poinformowani, że sąd rozważa nałożenie na nich grzywny, i nie zostali zaproszeni do obrony przed Sądem Rejonowym, co było fundamentalną częścią prawa do rzetelnego procesu. W odniesieniu do drugiego zarzutu skarżący argumentowali, między innymi, że nałożenie na nich grzywny jako obrońców nie było zgodne z ustawą, ponieważ w momencie wydania wyroku przez Sąd Rejonowy nie byli już obrońcami. Argumentowali, że zgodnie z art. 224 ustawy powinni zostać ukarani grzywną natychmiast jako „inni”. Ponadto skarżący podtrzymywali, że ich zachowanie w question nie miało miejsca podczas postępowania, jak tego wymaga ustawa. W każdym razie ich zachowanie nie mogło zostać uznane za obrazę sądu, ponieważ nie brali udziału w żadnych rozprawach z sędziami, którzy nałożyli grzywny i rozstrzygnęli co do meritum sprawy. Skarżący dodatkowo stwierdzili, że ich działania były w interesie ich klientów, a klienci wyrazili zgodę na ich decyzje. Skarżący złożyli dowody dokumentowe wraz ze swoimi pismami do Sądu Najwyższego. Nie wnieśli o przesłuchanie świadków ani o złożenie zeznań przed sądem. Sąd Najwyższy przeprowadził rozprawę ustną w sprawie, w której skarżący byli reprezentowani przez pełnomocników. Nie przesłuchano świadków, a skarżący nie złożyli zeznań przed sądem. Skarżący byli reprezentowani przez dwóch oddzielnych obrońców przed Sądem Najwyższym. Jednakże skarżący twierdzili przed obecnym Sądem, że ze względu na ograniczony czas na przedstawienie sprawy przed Sądem Najwyższym, każdy z obrońców przedstawiał argumenty w imieniu obu skarżących. Zgodnie ze streszczeniem ustnych wystąpień przed Sądem Najwyższym sporządzonym przez drugiego skarżącego, skarżący argumentowali, między innymi, że decyzja o nałożeniu grzywn sądowych była decyzją sądu z urzędu, bez udziału stron, i dlatego nie mogła zostać uchylona i skierowana do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Ponadto skarżący argumentowali, że skierowanie sprawy z powrotem do Sądu Rejonowego do ponownego rozprawy z powodu naruszenia ustawy i art. 6 Konwencji nigdy nie byłoby w tym momencie legalne, ponieważ terminy na nałożenie na nich grzywny wygasły. Zgodnie z art. 223 i 224 ustawy skarżący mogli zostać ukarani grzywną jako „obrońcy” w wyroku merytorycznym w sprawie karnej przeciwko ich klientom lub jako „inni” podczas głównej rozprawy w sprawie karnej przeciwko ich klientom. Dodatkowo skarżący argumentowali, że wysokość grzywny była dziesięciokrotnie wyższa w porównaniu do grzywn nakładanych w poprzednich sprawach i że w ustawie nie określono maksymalnej wysokości grzywny. Ponadto skarżący powołali się na zasadę legalizmu w sprawach karnych (art. 69 Konstytucji) oraz zasadę lex certa. Wyrokiem z 28 maja 2014 r. większość Sądu Najwyższego (trzech z pięciu sędziów) potwierdziła wyrok Sądu Rejonowego w zakresie nałożonych na skarżących grzywn. W swoim wyroku Sąd Najwyższy szczegółowo opisał okoliczności faktyczne. Powołał się na obowiązek ciążący na adwokatach zgodnie z art. 20 ustawy o adwokaturze przyjęcia powołania lub nominacji na obrońcę w postępowaniu karnym, jeśli spełniają ustawowe wymagania. Ponadto Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie mogli zrezygnować z funkcji obrońcy w sprawie karnej, powołując się na art. 21 ust. 6 ustawy o adwokaturze, ponieważ przepis ten stosuje się tylko do spraw cywilnych. Ich decyzja o nie stawieniu się na rozprawie, mimo że Sąd Rejonowy oddalił ich wniosek o zwolnienie ich z obowiązków obrońców, nie była zgodna z prawem ani leżała w interesie ich klientów ani innych oskarżonych. Ich oświadczenia o rezygnacji z funkcji obrońców były dodatkowo rażącym naruszeniem ich obowiązków jako obrońców na mocy art. 34 ust. 1 i 35 ust. 1 ustawy. Skarżący całkowicie zignorowali legalne decyzje sędziego Sądu Rejonowego, który nie miał innego wyjścia, jak uchylić ich powołanie na obrońców i powołać innych, aby zapewnić reprezentację prawną oskarżonym. Następnie Sąd Najwyższy szczegółowo przedstawił obowiązujące przepisy prawne dotyczące nakładania grzywn sądowych, a mianowicie art. 222–224 ustawy, i zauważył, że przepisy nie przewidują żadnej maksymalnej grzywny. Sąd uznał ponadto, że grzywny nałożone na skarżących były znaczne i dlatego zaklasyfikował je jako karę kryminalną. Ponadto wyrok zawierał następujące uzasadnienie:
„Jak wcześniej stwierdzono, drugie zdanie art. 222 ust. 1 [ustawy] zezwala prokuraturze na wszczęcie postępowania w sprawie przestępstw podlegających grzywnie zgodnie z niniejszym rozdziałem [Rozdział XXXV]. Zgodnie z ogólnymi zasadami oskarżonym w takiej sprawie należy wtedy dać możliwość obrony. Takie postępowanie nie zostało wszczęte. Z drugiej strony, jak wcześniej stwierdzono, sędzia w sprawie karnej mógł również z własnej inicjatywy nałożyć grzywnę zgodnie z pierwszym zdaniem [art. 222 ust. 1]. W takich okolicznościach specjalny wniosek ze strony prokuratury nie był wymagany. Nie ma podstaw do twierdzenia, że [skarżący] powinni cieszyć się mniejszą ochroną prawną, w zależności od tego, która z powyższych opcji została wybrana przy ocenie, czy powinni zostać poddani nałożeniu grzywny, co stanowiło karę, por. art. 70 Konstytucji Islandii oraz art. 6 ust. 1 i 3 [Konwencji], por. Ustawa nr 62/1994.
Gdy stało się jasne, że [skarżący] nie wypełnią obowiązku stawienia się na rozprawie i sąd rozważał nałożenie na nich grzywny, powinni zostać wezwani na specjalną rozprawę i otrzymać możliwość przedstawienia swojej sprawy oraz złożenia dalszych argumentów w tym celu, ponad to, co już wyraźnie podnieśli w swojej korespondencji z Sądem Rejonowym. Jednak tak się nie stało. Zamiast tego [skarżący] zostali zwolnieni z obowiązków na rozprawie 11 kwietnia 2013 r., a decyzja o nałożeniu na nich grzywny została podjęta w wyroku wydanym 12 grudnia 2013 r.
Jak stwierdzono w Rozdziale V wyroku, prokurator złożył apelację w odniesieniu do tej części sprawy. Zrobiono to na wniosek [skarżących], którzy zgodnie z prawem mieli prawo do zbadania grzywn nałożonych na nich przez Sąd Rejonowy przez sąd wyższej instancji po rozprawie ustnej. Prawo [skarżących] do obrony w postępowaniu odwoławczym nie jest więc ograniczone przez prawo i otrzymali możliwość zgłoszenia wszelkich poglądów na rozprawie ustnej w sprawie, a w razie potrzeby poprzez złożenie zeznań i przedstawienie świadków, por. art. 205 ust. 3 [ustawy], lub poprzez wszczęcie specjalnego postępowania dowodowego, por. art. 141 ust. 1 tej samej ustawy. W świetle tego prawa skarżących nie zostały naruszone z powodu braku rozprawy ustnej przed Sądem Rejonowym przed podjęciem decyzji o nałożeniu na nich grzywn. Zgodnie z tym, przeprowadzona procedura jest zgodna z prawem i nie narusza ich prawa do rzetelnego procesu, o którym mowa w art. 70 ust. 1 Konstytucji Islandii oraz art. 6 ust. 1 i 3 [Konwencji], por. Ustawa nr 62/1994. Dla porównania patrz wyrok [Sądu] w sprawie Weber przeciwko Szwajcarii z 22 maja 1990 r. oraz wyrok w sprawie T przeciwko Austrii z 14 listopada 2000 r. Zgodnie z tym, w nawiązaniu do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, decyzja o grzywnach nałożonych na [skarżących] musi zostać utrzymana w mocy.”
Mniejszość podzieliła opinię większości, że zachowanie skarżących polegające na niestawieniu się na rozprawę w sprawie karnej przeciwko ich klientom nie było zgodne z prawem i było naruszeniem ich obowiązku jako obrońców. Mniejszość zgodziła się również, że ich zachowanie spowodowało opóźnienie w postępowaniu, a nałożone grzywny stanowiły karę kryminalną. Mniejszość zajęła jednak następujące stanowisko:
„Gdy stało się jasne, że [skarżący] nie stawią się na rozprawie, rozprawa powinna zostać zwołana natychmiast, zgodnie z przepisami [Rozdziału XXXV ustawy], a [skarżący] powinni zostać powiadomieni o zarzutach i otrzymać możliwość sprzeciwienia się decyzji o nałożeniu grzywn. Jednak tak się nie stało. Zamiast tego [skarżący] zostali zwolnieni z obowiązków na rozprawie 11 kwietnia 2013 r. i w ich miejsce powołano nowych obrońców. Decyzja o nałożeniu grzywn na [skarżących] została jednak podjęta w wyroku z 12 grudnia 2013 r. bez powiadomienia ich, którzy nie byli już obrońcami, o tych zamiarach i bez pozwolenia im na obronę, zarówno w odniesieniu do decyzji o nałożeniu grzywn, jak i ich wysokości.
Zgodnie z powyższym, tok postępowania przed Sądem Rejonowym był wadliwy, ale żaden przepis prawny nie pozwala na odesłanie tej części sprawy karnej z powrotem do Sądu Rejonowego w celu ponownego rozpoznania. Biorąc pod uwagę te okoliczności w toku postępowania, zaskarżona część wyroku Sądu Rejonowego w przedmiocie grzywn sądowych powinna zostać uchylona.”


21 listopada 2016 r. Sąd Cywilny i Karny (Tribunale Civile e Penale) w Rzymie zadecydował o wydaniu nakazu aresztowania skarżącego, ponieważ był on podejrzany o uchylanie się od opodatkowania, pranie brudnych pieniędzy, defraudację oraz członkostwo w transnarodowej organizacji przestępczej. 13 grudnia 2016 r., za pośrednictwem „Czerwonej Noty” wydanej przez Interpol, włoskie władze sądowe zwróciły się o tymczasowe aresztowanie skarżącego (voorlopige aanhouding) w celu ekstradycji. Tego samego dnia skarżący został aresztowany na Sint Maarten, doprowadzony przed Prokuratora Generalnego (procureur-generaal) i osadzony w komisariacie policji w Philipsburgu. 15 grudnia 2016 r. skarżący został doprowadzony przed sędziego śledczego (rechter-commissaris), który uznał kontynuację tymczasowego aresztowania skarżącego za zgodną z prawem. W dniach następujących po aresztowaniu skarżącego kilkakrotnie odwiedził go lekarz, który stwierdził, że skarżący otrzymał leczenie z powodu nowotworu złośliwego na języku w 2015 r. i że stan ten powinien być regularnie monitorowany. Ponadto ciśnienie krwi skarżącego było zbyt wysokie. Zalecono mu leki i po kilku dniach ciśnienie krwi skarżącego wystarczająco spadło. Zgodnie z listem lekarza do prokuratora, datowanym na 23 grudnia 2016 r., skarżący cieszył się dobrym zdrowiem, nie odczuwał wówczas żadnego zaostrzenia poprzednich dolegliwości, a jego ciśnienie krwi dobrze reagowało na leczenie. Lekarz stwierdził, że nie istniały przeciwwskazania medyczne do pozbawienia skarżącego wolności. 19 grudnia 2016 r. skarżący złożył wniosek do Wspólnego Sądu Sprawiedliwości Aruby, Curaçao, Sint Maarten oraz Bonaire, Sint Eustatius i Saby (Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, dalej „Wspólny Sąd”), wnosząc o zawieszenie jego aresztowania. Skarżący argumentował na podstawie art. 5 ust. 1 lit. f Konwencji, że pozbawienie wolności powinno być środkiem ostatecznym (ultimum remedium), w tym sensie, że osoba powinna zostać pozbawiona wolności tylko wtedy, gdy jest to ściśle konieczne, a cel, jaki się temu przyświeca, nie może zostać osiągnięty w sposób mniej restrykcyjny. W jego opinii jego kruchy stan zdrowia i znaczne interesy biznesowe na Sint Maarten przemawiały przeciwko (kontynuacji) jego aresztowania. Prokurator Generalny sprzeciwił się zawieszeniu aresztowania skarżącego, argumentując, że istnieje wysokie ryzyko ucieczki, biorąc pod uwagę, że skarżący jest zamożnym biznesmenem, w którego domu podczas przeszukania znaleziono dwie dowody tożsamości z Kolumbii i Dominikany oraz że ma do dyspozycji samolot prywatny w Stanach Zjednoczonych Ameryki. W tym kontekście tylko pozbawienie wolności mogło powstrzymać skarżącego przed znalezieniem sposobu na uniknięcie ekstradycji. 20 grudnia 2016 r. władze ścigania Sint Maarten najwyraźniej zdecydowały o przeniesieniu skarżącego z Sint Maarten do Curaçao, innego kraju wchodzącego w skład Królestwa Niderlandów. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Wspólnego Sądu. 4 stycznia 2017 r. Wspólny Sąd oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie jego aresztowania. Uznał, że na mocy art. 5 ust. 4 Konwencji jest kompetentny do zbadania legalności aresztowania skarżącego. Zauważył, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie otrzymać odpowiedniej opieki medycznej w areszcie ani że jego interesy biznesowe są zagrożone. Wziął również pod uwagę, że włoskie władze nie złożyły jeszcze formalnego wniosku o ekstradycję, podczas gdy czterdziestodniowy termin na zrobienie tego na mocy art. 16 ust. 4 Europejskiej konwencji o ekstradycji jeszcze nie upłynął. Wspólny Sąd, biorąc pod uwagę wszystkie interesy w grze – w tym uzasadnione twierdzenie Prokuratora Generalnego, że istnieje wysokie ryzyko ucieczki – zdecydował o oddaleniu wniosku skarżącego o zawieszenie jego aresztowania. Od tej decyzji nie przysługiwało dalsze odwołanie. 12 stycznia 2017 r. formalny wniosek o ekstradycję skarżącego do Włoch, datowany na 30 grudnia 2016 r., został otrzymany przez Ministra Pełnomocnego Sint Maarten (Gevolmachtigd Minister van Sint Maarten). 3 lutego 2017 r. Prokurator Generalny złożył wniosek o ekstradycję skarżącego do Wspólnego Sądu. Rozprawa została pierwotnie wyznaczona na 21 marca 2017 r., ale na wniosek skarżącego została przełożona na 16 maja 2017 r. 7 lutego 2017 r. skarżący złożył nowy wniosek do Wspólnego Sądu, wnosząc o zakończenie lub zawieszenie jego aresztowania. Argumentował, między innymi, że perspektywy uznania jego ekstradycji za dopuszczalną były co najwyżej wysoce wątpliwe, w braku gwarancji ze strony włoskich władz, że będzie mu pozwolone odbyć ewentualną karę pozbawienia wolności na Sint Maarten lub gdzie indziej w Królestwie Niderlandów oraz że kara wymierzona we Włoszech zostanie przekształcona w sankcję karną przewidzianą przez prawo holenderskie za to samo przestępstwo. Argumentował dalej, że jego poważny stan zdrowia – rozważany w świetle niewystarczającej opieki medycznej i higieny w centrach detencyjnych Sint Maarten, co stwierdził Komitet ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT) w różnych raportach – oraz jego znaczne interesy biznesowe uzasadniały zawieszenie jego aresztowania oczekującego na ekstradycję. Na koniec argumentował, że cele policyjne, w których był przetrzymywany od 13 grudnia 2016 r., nie były ani przeznaczone, ani odpowiednie do dłuższych okresów aresztowania. 22 lutego 2017 r. Wspólny Sąd uwzględnił odwołanie skarżącego od decyzji z 20 grudnia 2016 r. o przeniesieniu go do Curaçao. Uznał, że Prokurator Generalny Sint Maarten nie był kompetentny na mocy obowiązujących przepisów ustawowych do swobodnego korzystania z obiektów detencyjnych w innych krajach wchodzących w skład Królestwa. W związku z tym uchylił decyzję z 20 grudnia 2016 r. i zabronił Prokuraturze Sint Maarten lub Prokuratorowi Generalnemu przenoszenia skarżącego z miejsca jego aresztowania na Sint Maarten do innego miejsca aresztowania w innym kraju wchodzącym w skład Królestwa. 8 marca 2017 r. Wspólny Sąd oddalił wniosek skarżącego z 7 lutego 2017 r. W zakresie dopuszczalności wniosku o ekstradycję uznał, że nie może działać z wyprzedzeniem wobec rzeczywistej procedury ekstradycyjnej. Kwestią stojącą przed nim w tamtym czasie była legalność aresztowania w oczekiwaniu na ekstradycję. W tym punkcie stwierdził, że wszystkie formalności dotyczące aresztowania skarżącego w oczekiwaniu na ekstradycję zostały spełnione. Zauważył, że Prokurator Generalny był przeciwny zakończeniu lub zawieszeniu aresztowania, argumentując, że nadal istnieje wysokie ryzyko ucieczki. Zauważył dalej, że sytuacja osobista skarżącego dotycząca jego stanu medycznego i interesów biznesowych – podstawy, na których oparł swój wniosek – została już wzięta pod uwagę w decyzji z 4 stycznia 2017 r. i nie wydawało się, aby dwa miesiące później istniały fakty lub okoliczności, które powinny prowadzić do innego wniosku. Na koniec Wspólny Sąd nie widział powodu, by przyznać skarżącemu kaucję. 13 marca 2017 r. skarżącego odwiedził dentysta, który zdiagnozował zakażenie dziąsła/przestrzeni przyzębnej wokół zęba, który musiał zostać usunięty. Ponadto dentysta przepisał antybiotyki i środek odkażający na podrażnione dziąsła. Dentysta zalecił, aby skarżącemu podano witaminę B i żelazo w celu radzenia sobie z niedoborami witamin i minerałów. Zalecił również, aby skarżący był badany przez dentystę co trzy do czterech miesięcy, aby uniknąć podobnych zakażeń. 3 kwietnia 2017 r. dentysta zgłosił, że zakażenie ustąpiło, ale osad nazębny był już ponownie widoczny, co prawdopodobnie wynikało z braku możliwości odpowiedniej higieny jamy ustnej. Tymczasem 21 marca 2017 r. skarżący złożył nową petycję do Wspólnego Sądu, wnosząc o zakończenie lub zawieszenie jego aresztowania albo o przeniesienie do izby chorych w więzieniu Point Blanche na Sint Maarten. Powołując się na raport CPT z 25 sierpnia 2015 r. (patrz paragraf 29 poniżej) oraz rozważania Sądu w sprawie Muršić przeciwko Chorwacji ([GC], nr 7334/13, §§ 138-141, ECHR 2016), skarżący argumentował, że istniało co najmniej silne domniemanie, że warunki jego aresztowania należy uznać za sprzeczne z art. 3 Konwencji. W tym punkcie podał, że przez trzy miesiące przebywał w celi mierzącej 16 metrów kwadratowych, którą często musiał dzielić z pięcioma, a czasami nawet sześcioma innymi osobami. Ponadto cele były ciemne i niehigieniczne i panował w nich fetor. Podał dalej, że niehigieniczne okoliczności spowodowały zakażenie zdiagnozowane przez dentystę 13 marca 2017 r. 12 kwietnia 2017 r. Wspólny Sąd oddalił wniosek skarżącego z 21 marca 2017 r. Zauważył, że Prokurator Generalny sprzeciwił się wnioskowi, podając, że jest to powszechnie znany fakt, że infrastruktura więzienna Sint Maarten pozostawia wiele do życzenia, ale że jest to odpowiedzialność Ministra Sprawiedliwości Sint Maarten. Skarżący mógł zostać przeniesiony do Curaçao, gdzie warunki aresztowania były lepsze, ale skarżący sprzeciwił się takiemu przeniesieniu. Jeśli wyraziłby zgodę na przeniesienie, mógłby znaleźć się w przestronnej celi jednoosobowej w Curaçao w ciągu kilku dni. Wspólny Sąd zauważył dalej, że dwukrotnie wcześniej rozpatrywał i odrzucał wnioski złożone przez skarżącego o zawieszenie lub zakończenie jego aresztowania i nie znalazł istotnej zmiany okoliczności (osobistych), uzasadniającej inne stanowisko w zakresie pozbawienia skarżącego wolności. W tym zakresie Wspólny Sąd wziął pod uwagę, że podczas rozprawy 4 kwietnia 2017 r., na której rozpatrywano jego wniosek, potwierdzono, że skarżący do tego czasu nie był już przetrzymywany w celi wieloosobowej, ale w celi jednoosobowej, że codziennie otrzymywał witaminy i że, jeśli tego życzył, mógł zobaczyć się z lekarzem lub dentystą. Wziął również pod uwagę, że w odpowiedzi na wyraźne pytanie, które mu zadano o możliwe dobrowolne przeniesienie do Curaçao, skarżący wskazał, że nie jest to dla niego opcją. Na koniec nie znalazł powodu medycznego, by przenieść skarżącego do izby chorych więzienia Point Blanche. 20 kwietnia 2017 r. skarżącego odwiedził jego lekarz rodzinny, który w pisemnym oświadczeniu datowanym na 23 kwietnia 2017 r. wyraził zaskoczenie faktem, że skarżący został zbadany przez lekarza tylko raz podczas aresztowania. Lekarz rodzinny stwierdził, że ciśnienie krwi skarżącego było zbyt wysokie. Ponadto stwierdził, że blizna po chirurgicznym usunięciu nowotworu złośliwego na języku skarżącego może budzić niepokój i zalecił, aby skarżący został zbadany przez specjalistę jak najszybciej. 20 czerwca 2017 r., po rozprawie, która odbyła się 16 maja 2017 r., Wspólny Sąd orzekł, że ekstradycja skarżącego jest dopuszczalna na podstawie faktów przedstawionych w decyzji z 21 listopada 2016 r. Sądu Cywilnego i Karnego w Rzymie, faktów, które stanowiły również przestępstwa zgodnie z prawem Sint Maarten. Stwierdzając, że wniosek o ekstradycję spełnia obowiązujące wymogi formalne i materialne, Wspólny Sąd doradził Gubernatorowi (Gouverneur) Sint Maarten, aby kontynuować ekstradycję skarżącego do Włoch. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego (Hoge Raad). 23 czerwca 2017 r. Wspólny Sąd oddalił czwarty wniosek skarżącego o zawieszenie jego aresztowania w oczekiwaniu na ekstradycję. Skarżący złożył ten wniosek podczas rozprawy 16 maja 2017 r., argumentując, między innymi, że jego aresztowanie nie jest lub przestało być zgodne z jego prawami wynikającymi z art. 3, art. 5 i art. 6 ust. 2 Konwencji z powodu nędznych warunków i czasu trwania jego aresztowania oraz braku uzasadnienia dla jego aresztowania. Wspólny Sąd zauważył, między innymi, że skarżący jest bardzo zamożnym człowiekiem, który w przeszłości dużo podróżował i który najwyraźniej ma bliskie powiązania z Dominikaną, skąd ekstradycja nie byłaby możliwa. Zauważył dalej, że skarżący był aresztowany w komisariacie policji w Philipsburgu od czasu jego aresztowania, ponieważ jako zamożny człowiek nie mógł być przetrzymywany w areszcie śledczym więzienia Point Blanche ze względów bezpieczeństwa, co w okolicznościach sprawy uzasadniało jego aresztowanie w komisariacie policji w Philipsburgu. W zakresie czasu trwania jego aresztowania w tej placówce Wspólny Sąd zauważył, że chociaż na podstawach prawnych zabronił Prokuraturze Sint Maarten przenoszenia skarżącego – który gwałtownie sprzeciwił się takiemu przeniesieniu – do miejsca aresztowania w innym kraju wchodzącym w skład Królestwa Niderlandów, skarżącemu pozostawała otwarta możliwość dobrowolnego wyrażenia zgody na takie przeniesienie. Stwierdził dalej, że mimo krytycznych wniosków obrony dotyczących warunków aresztowania skarżącego i biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, sytuacja aresztowania nie była niezgodna z prawem. 4 sierpnia 2017 r., po tym jak skarżący wycofał swoją skargę kasacyjną 21 lipca 2017 r. bez podania konkretnego powodu, Gubernator Sint Maarten zatwierdził ekstradycję skarżącego. 16 sierpnia 2017 r. skarżący został ekstradowany do Włoch.


Skarżący urodził się w 1970 roku i mieszka w Stambule. 19 listopada 2007 r. synowie skarżącego, Aykut i Aykan, urodzeni odpowiednio w 1991 i 1992 roku, wyszli z domu w mundurach szkolnych z plecakami, aby udać się do szkoły średniej. Gdy nie wrócili do domu o zwykłej porze wieczorem, ich matka zadzwoniła do skarżącego, który z kolei zapytał przyjaciół i rodzinę o miejsce pobytu synów. Gdy jego zapytania nie przyniosły rezultatów, skarżący zawiadomił policję o zaginięciu synów. W złożonym na komisariacie policji w Samandıra 20 listopada 2007 r. oświadczeniu skarżący poinformował policję, że jego synowie najwyraźniej nie poszli do szkoły po wyjściu z domu poprzedniego dnia oraz że zostawili swoje telefony komórkowe w domu. Poinformował również policję, że nie mieli żadnych nieporozumień ani kłótni, które mogłyby spowodować ich zniknięcie. Tego samego dnia policja poinformowała prokuratora w Kartal o zaginięciu synów skarżącego. Prokurator polecił policji zebrać zeznania od osób, które mogłyby posiadać informacje o miejscu pobytu dwójki dzieci, oraz informować go o rozwoju sytuacji. 22 listopada 2007 r. policja zebrała zeznania żony skarżącego. Powiedziała ona policji, że w danym ranku jej synowie wyszli z domu pieszo, podczas gdy normalnie jechali do szkoły minibusem. Zauważyła, że Aykan wyglądał na nieco zaniepokojonego przed wyjściem z domu oraz że zapomniał założyć krawat i skarpetki szkolne. Nie miała pojęcia, gdzie Aykut i Aykan mogli pójść, a żaden z ich przyjaciół, krewnych ani nauczycieli nie posiadał żadnych informacji o miejscu pobytu dwójki dzieci. Mimo że jej syn Aykut posiadał telefon komórkowy, tego dnia zostawił telefon w domu. Dodała, że nie ma powodu, by podejrzewać kogokolwiek w związku z zaginięciem jej dzieci. Na podstawie informacji uzyskanych od skarżącego i jego żony policja zarejestrowała Aykuta i Aykana jako osoby zaginione. Również 22 listopada 2007 r. żandarmeria okręgu Kartal zwróciła się do prokuratury w Kartal o autoryzację dostępu do rejestrów połączeń telefonu komórkowego Aykuta Aki z ostatnich sześciu miesięcy. 27 listopada 2007 r. prokuratura w Kartal zwróciła się do Tureckiego Instytutu Telekomunikacyjnego o udostępnienie rejestru osób, które dzwoniły na telefon komórkowy Aykuta Aki w ciągu ostatnich trzech miesięcy, wraz z ich pełnymi danymi osobowymi i adresami. Tymczasem, 23 listopada 2007 r., trzech rybaków, T.G., K.S. i A.D., skontaktowało się ze strażą przybrzeżną, ponieważ zauważyli zwłoki na dnie morza u wybrzeża Emirgan. Zwłoki mężczyzny wydobyte przez nurków wysłanych na miejsce zdarzenia były w pełni ubrane w mundur szkolny i miały na sobie plecak. Podczas zdejmowania plecaka z ciała zauważyli, że plecak był wypełniony ciężkimi kamieniami. Znaleziona później w kieszeni ofiary legitymacja studencka sugerowała, że ciało należy do syna skarżącego, Aykana Aki. Ciało zostało następnie przewiezione do kostnicy Szpitala Państwowego w İstinye, gdzie skarżący potwierdził tożsamość swojego syna. Tego samego dnia przeprowadzono badanie pośmiertne ciała w obecności prokuratora z Kartal. Wstępne badanie nie ujawniło żadnych śladów przemocy na ciele. Postanowiono przewieźć ciało do Instytutu Medycyny Sądowej w celu przeprowadzenia pełnej sekcji zwłok, bez której nie można było ustalić przyczyny śmierci. Tego samego dnia funkcjonariusze Dyrekcji Bezpieczeństwa w Sarıyer sporządzili raport z miejsca zdarzenia. Po powtórzeniu wyżej wymienionych informacji raport potwierdził, że w plecaku ofiary znaleziono kamienie o wadze trzech do czterech kilogramów. Tego samego dnia policja zebrała kolejne zeznanie od skarżącego. Po powtórzeniu zeznania, którego złożył 20 listopada 2007 r. (patrz powyższy paragraf 7), dostarczył następujące dodatkowe informacje.
- 21 listopada 2007 r., dwa dni po ich zaginięciu, zadzwonił telefon komórkowy jego syna Aykuta. Gdy podniósł słuchawkę, nieznana mu kobieta zapytała, dlaczego odbiera ten telefon, a następnie rozłączyła się. Gdy skarżący oddzwonił na ten numer, inna osoba odebrała i rozłączyła się po tym, jak krzyknęła na niego za dzwonienie.
- Jego syn Aykut otrzymał wiadomość tekstową w języku arabskim z okazji bayram[1], miesiąc przed jego zaginięciem. Na jego wniosek dowództwo żandarmerii w Samandırze zdołało zlokalizować właściciela numeru, z którego wysłano wiadomość (M.Y.), ale M.Y. zaprzeczył jakimkolwiek powiązaniom z tą wiadomością.
- Po zaginięciu synów skarżący znalazł w ich pokoju odręczną notatkę Aykana, w której brzmiała: „Ja, Aykan Aka, umrę i stanę się męczennikiem 13 grudnia o 2.25 nad ranem. Miejsce [śmierci]: Stambuł Samandıra/Kavaklık. Będę na was wszystkich czekał. Słowa: Aykan Aka Napisane przez: Aykan Aka [i podpis]. Oddaję swoje życie Jego Świątobliwości Azraelowi, to wspaniałe”.

26 listopada 2007 r. policja przesłuchała dyrektora szkoły średniej, do której chodzili synowie skarżącego, wraz ze szkolnymi przyjaciółmi Aykana, Y.D. i Ö.K. Dyrektor powiedział, że Aykut był rozmowny i dobrym uczniem. Aykan z kolei nie miał dobrych ocen i, według jego kolegów ze szkoły, nie był bardzo towarzyski. Y.D. oświadczył, że poznał Aykana około trzy miesiące wcześniej, na początku roku szkolnego. Aykan był wycokany, ale nie wydawało się, aby miał jakieś problemy w szkole czy w domu. Zawsze uczył się podczas przerw i kazał mu też się uczyć, aby mogli dostać dobre oceny. Regularnie bazgrał w swoim zeszycie notatki takie jak „znaki końca świata”, „dajjal[2]” lub „Chrystus”. Pewnego razu zrobił obliczenia i powiedział, że koniec świata nadejdzie za pięćdziesiąt dwa lata i dwie godziny, a następnie powiedział, że nie będzie miało to znaczenia, czy umrą wtedy, czy pięćdziesiąt dwa lata później. Zeznanie Ö.K. potwierdziło słowa Y.D. Skarżący zwrócił się o przeprowadzenie podwodnych poszukiwań wzdłuż wybrzeża Emirgan w celu znalezienia ciała jego drugiego syna, Aykuta. Zrobiono to 30 listopada 2007 r. Ciało zlokalizowano na dnie morza około pięćdziesiąt metrów od brzegu. Tak jak Aykan, Aykut również miał na sobie plecak wypełniony ciężkimi kamieniami. Jego plecak był również przymocowany do ciała liną. Raport z miejsca zdarzenia sporządzony tego samego dnia nie odnotował żadnych śladów przemocy na ciele Aykuta. Przeprowadzone później badanie pośmiertne stwierdziło, że przyczyną śmierci wydaje się być utonięcie. Postanowiono jednak przewieźć ciało do Instytutu Medycyny Sądowej w celu przeprowadzenia pełnej sekcji zwłok, bez której nie można było ustalić przyczyny śmierci. 3 grudnia 2007 r. prokuratura w Sarıyer zwróciła się o szczegółowe informacje dotyczące połączeń przychodzących i wychodzących dotyczących czterech numerów telefonów, które były najwyraźniej używane przez skarżącego i jego synów w okresie od 5 do 30 listopada 2007 r. Turecki Instytut Telekomunikacyjny poinformował prokuraturę w Sarıyer w liście z 13 grudnia 2007 r., że żądane informacje zostały zebrane. Rejestry połączeń załączone do tego listu nie zostały złożone do Sądu. Ręczna notatka na liście, autorstwa nieznanej osoby, wskazuje jednak, że w rejestrach nie wykryto żadnych istotnych połączeń. Zgodnie z raportem przygotowanym przez policję 28 grudnia 2007 r., nagranie z monitoringu z 19 listopada 2007 r. z miejsca, gdzie odnaleziono ciała, nie ujawniło żadnych informacji, które mogłyby rzucić światło na okoliczności podejrzanej śmierci synów skarżącego. Raporty z sekcji zwłok wydane przez Instytut Medycyny Sądowej odpowiednio 14 i 25 stycznia 2008 r. w odniesieniu do Aykana i Aykuta stwierdziły jako przyczynę śmierci utonięcie. Raport wskazał również, że w ich ciałach nie znaleziono żadnych toksycznych substancji, ani nie odnotowano żadnych objawów urazu. 1 lutego 2008 r. prokurator w Sarıyer wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w związku ze śmiercią Aykana. Decyzja po prostu stwierdzała, że przyczynę śmierci ustalono jako utonięcie przez Instytut Medycyny Sądowej i nie znaleziono dowodów przestępstwa. W podobnej decyzji o odmowie wszczęcia postępowania podjętej 15 lutego 2008 r. w odniesieniu do Aykuta, prokurator w Sarıyer stwierdził, że nie ma powodu, by obwiniać kogokolwiek za jego śmierć. 1 kwietnia 2008 r. skarżący wniósł zażalenie na decyzje wydane przez prokuratora w Sarıyer. Twierdził w szczególności, że prokurator nie przeprowadził wyczerpującego śledztwa w sprawie incydentu. Nie w pełni zbadano rejestrów połączeń telefonicznych jego synów ani nagrań z monitoringu, które mogłyby ujawnić informacje dotyczące ich śmierci, ani nie przesłuchano bliskich przyjaciół jego synów. Brak skutecznego śledztwa w sprawie incydentu podważył jego zaufanie do systemu sprawiedliwości, co zmusiło go do udziału w programie telewizyjnym na żywo w nadziei na zebranie informacji, które mogłyby rzucić światło na okoliczności śmierci jego synów. Kilku widzów dzwoniło do studia z potencjalnymi informacjami o incydencie, jednak prokuratura nie zwróciła się do tych osób w celu uzyskania oficjalnych zeznań. Wniósł również następujące zarzuty.
- 7 lutego 2008 r. pięć osób próbowało uprowadzić jego młodszego syna, Volkan, incydent ten został zgłoszony policji.
- 22 lutego 2008 r. trzy zdjęcia jego syna Aykana zostały pozostawione na jego progu, co również zostało zgłoszone policji.

Twierdził, że wszystkie te czynniki, oglądane łącznie, pokazują, że śmierć jego synów nie była prostym przypadkiem utonięcia i że podejrzewa, że zostali zabici. Poprosił władze o rozszerzenie śledztwa w sprawie śmierci i przesłuchanie przyjaciół jego synów H.B., Y.A., E.İ., F.Ç. i E.Ç., z których żaden nie został jeszcze przesłuchany. 10 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w Bakırköy oddalił zażalenie skarżącego, uznając, że decyzje prokuratora w Sarıyer o odmowie wszczęcia postępowania były zgodne z procedurą i prawem.


Wnioskodawcy urodzili się odpowiednio w 1977 i 1964 roku i mieszkają w Woroneżu. Wnioskodawcy są prawnikami praktykującymi w Rosji. W latach 2008–2010 wnioskodawcy, w ramach grupy prawników, doradzali kilku organizacjom gminnym w różnych kwestiach prawnych oraz świadczyli inne usługi prawne. Jednak organizacje gminne nie zapłaciły za usługi, w związku z czym wnioskodawcy wszczęli postępowanie w celu odzyskania długu. 22 czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy w Woroneżu (rejon sowietski) uwzględnił powództwo wnioskodawców przeciwko przedsiębiorstwu komunikacji miejskiej i zasądził na ich rzecz 40 020 000 rubli rosyjskich. Wyrok nie został zaskarżony i stał się prawomocny. Wydaje się, że wyrok został wykonany kosztem budżetu gminnego. 9 stycznia 2013 r. prokurator obwodu woroneskiego zwrócił się do sądu rejonowego o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania od wyroku z 22 czerwca 2010 r. 13 czerwca 2013 r. sąd rejonowy odmówił przedłużenia terminu. Prokurator odwołał się. 8 sierpnia 2013 r. Sąd Obwodowy w Woroneżu uchylił postanowienie sądu rejonowego i przedłużył termin do wniesienia odwołania. Sąd uznał, że interes publiczny był zaangażowany, ponieważ wyrok został wykonany z budżetu gminnego. Tym samym prokurator miał prawo do wniesienia odwołania. 12 listopada 2013 r. Sąd Obwodowy w Woroneżu uwzględnił odwołanie wniesione przez prokuratora, uchylił wyrok z 22 czerwca 2010 r. i zarządził uchylenie egzekucji. Wyrok stał się prawomocny i został częściowo wykonany.


Skarżąca urodziła się w 1967 roku i mieszka w Muğli. W nieokreślonym terminie skarżąca wszczęła postępowanie egzekucyjne poprzez komornika przeciwko byłemu mężowi, G.F., w celu ściągnięcia zaległych alimentów i odsetek. 9 marca 2006 r. G.F. wniósł sprzeciw wobec tego nakazu, wnosząc sprawę przeciwko skarżącej przed Sąd Egzekucyjny w Datça. Wniósł o uznanie nakazu egzekucyjnego za nieważny z powodu, że dokonał płatności w pełnej wysokości. Na pierwszej rozprawie pełnomocnik G.F. zwrócił się do sądu o sporządzenie opinii biegłego w celu ustalenia, czy dokonywane przez niego płatności odpowiadały domniemanemu zadłużeniu. Sąd odroczył rozpoznanie kwestii, czy zostanie zlecona opinia biegłego, do rozprawy zaplanowanej na 10 maja 2006 r. Na tej rozprawie pełnomocnik skarżącej pozostawił decyzję sądowi co do powołania biegłego w celu ustalenia kwot już zapłaconych. Sąd zatem zarządził powołanie biegłego i wyznaczył kolejną rozprawę na 7 czerwca 2006 r. W międzyczasie, ale przed rozprawą z 7 czerwca 2006 r., pełnomocnik skarżącej zwrócił się o zwolnienie go z udziału w tej rozprawie, ponieważ miał zaplanowaną inną rozprawę sądową w innym miejscu. Sąd przeprowadził rozprawę zgodnie z planem, odnotowując, że pełnomocnik skarżącej został zwolniony. Na tej rozprawie sąd stwierdził, że opinia biegłego została złożona do akt i odczytał jej treść w obecności pełnomocnika prawnego G.F. Ten ostatni poprosił sąd o orzeczenie zgodnie z ustaleniami opinii biegłego, która wykazała, że wszystkie należne płatności alimentacyjne zostały dokonane. Sąd wyznaczył rozprawę na 21 czerwca 2006 r., zarządzając zawiadomienie nieobecnej strony. 21 czerwca 2006 r., na ostatniej rozprawie, sąd orzekł przeciwko skarżącej na podstawie wspomnianej opinii biegłego. Ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie byli obecni na tej rozprawie. Z protokołu rozprawy nie wynika nic, co sugerowałoby, że sąd zbadał, czy pełnomocnik skarżącej został zawiadomiony we właściwym czasie. 31 lipca 2006 r. pełnomocnik skarżącej wniósł apelację do Sądu Najwyższego, argumentując, że zawiadomienie o rozprawie z 21 czerwca 2006 r. zostało mu doręczone dopiero 26 czerwca 2006 r., w wyniku czego on i jego klientka stracili możliwość wzięcia udziału w rozprawie i przedstawienia swoich uwag co do ustaleń opinii biegłego. Wyjaśnił w tym kontekście, że obliczenia biegłego były błędne i nie odpowiadały potwierdzeniom przelewów bankowych w aktach sprawy. 5 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok z 21 czerwca 2006 r., nie odnosząc się do argumentów skarżącej. Wniosek skarżącej o sprostowanie wyroku został odrzucony 13 marca 2007 r.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1958, 1977, 1956, 1981 i 1979 roku (patrz załącznik). 2 marca 2010 r. pierwszy skarżący został skazany na dwa lata pozbawienia wolności przez skład IV Wydziału Audiencia Nacional za podżeganie do terroryzmu (enaltecimiento del terrorismo). Został również uniewinniony od zarzutów nielegalnego zgromadzenia i stowarzyszenia (reunión ilícita y asociación ilícita). Pierwszy skarżący wniósł apelację kasacyjną do Sądu Najwyższego, kwestionując, między innymi, bezstronność Przewodniczącej IV Wydziału Audiencia Nacional i sprawozdawcy tego wyroku (dalej „sędzia przewodnicząca”), ponieważ okazała ona wrogość wobec niego podczas tych postępowań karnych. W szczególności pierwszy skarżący argumentował, że podczas rozprawy, gdy skarżący zakończył swoje oświadczenie, sędzia przewodnicząca zapytała go, czy potępia przemoc ETA (Euskadi Ta Askatasuna, dawnej zbrojnej baskijskiej organizacji nacjonalistycznej i separatystycznej). Pierwszy skarżący odmówił udzielenia odpowiedzi. Sędzia przewodnicząca odpowiedziała wtedy, że „już wiedziała, że nie zamierza udzielić odpowiedzi na to pytanie”. 2 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy orzekł na korzyść pierwszego skarżącego, stwierdzając, że oświadczenia sędzi przewodniczącej podczas procesu wzbudziły wątpliwości co do braku uprzedzeń lub stronniczości. Sąd Najwyższy podkreślił następujące kwestie:
„Znaczenie zachowania Sędzi... nie może być zredukowane do odosobnionej oceny postawionego przez nią pytania, lecz musi być powiązane bezpośrednio z komentarzem, jaki uczyniła po odmowie udzielenia odpowiedzi przez apelanta, a także z naturą zarzutów, ich prawną kwalifikacją oraz momentem, w którym pytanie i odpowiedź miały miejsce... Pytanie zadane przez sędzię przewodniczącą i, w szczególności, jej reakcja na odmowę udzielenia odpowiedzi przez apelanta, mogą być interpretowane z obiektywnej perspektywy jako wyraz wcześniej ukształtowanej opinii... o znaczeniu przypisywanym słowom wypowiedzianym przez apelanta... Apelant miał obiektywne powody, by sądzić, że sędzia pospiesznie wyrażała osąd wartościujący co do kryminalnego charakteru [jego wypowiedzi]”.
Sąd Najwyższy, oceniając postępowanie w całości, stwierdził, że istniały „obiektywne powody”, by uznać, że sędzia przewodnicząca (i sprawozdawca w sprawie) wyrażała uprzedzenie wobec pierwszego skarżącego co do znaczenia, jakie należy nadać zwrotom i słowom przez niego wypowiedzianym, co doprowadziło również do uprzedzonej opinii co do jego winy. Miało to miejsce przed zakończeniem fazy ustnej, tj. zanim sędzia przewodnicząca (a także cały skład) miała okazję ocenić wszystkie dowody przedłożone jej i przed prawem skarżącego do ostatniego słowa. W ten sposób wątpliwości skarżącego co do bezstronności tej sędzi były „obiektywnie uzasadnione”. W konsekwencji Sąd Najwyższy stwierdził nieważność wyroku i zarządził ponowny proces przed nowym składem powołanym z trzech innych sędziów, różnych od tych, którzy wchodzili w skład tego składu. W rezultacie nowy i odmienny skład IV Wydziału Audiencia Nacional sądził skarżącego pod zarzutem podżegania do terroryzmu. 22 lipca 2011 r. Audiencia Nacional uniewinniła skarżącego.
W 2009 r. wszczęto postępowanie karne przeciwko wszystkim skarżącym przed Audiencia Nacional z powodu, że partia polityczna, którą skarżący zamierzali utworzyć, była w rzeczywistości pod kontrolą organizacji terrorystycznej ETA. Skarżący zostali oskarżeni o bycie członkami tej organizacji terrorystycznej. Fakty te zostały określone mianem „sprawy Bateragune”. Postępowanie to zostało przydzielone IV Wydziałowi Audiencia Nacional, w którego skład wchodzili ci sami sędziowie, którzy brali udział w pierwszym postępowaniu karnym przeciwko pierwszemu skarżącemu, które zakończyło się wyrokiem z 2 marca 2010 r., ostatecznie uznającym za nieważny przez Sąd Najwyższy 2 lutego 2011 r. Tym razem sędzia przewodnicząca nie była sprawozdawcą. Pierwszy skarżący zainicjował postępowanie w celu wyłączenia całego składu, argumentując, że skład Wydziału nie oferuje wystarczających gwarancji, aby wykluczyć jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, ponieważ sędzia przewodnicząca okazała już oznaki stronniczości i uprzedzeń w poprzednich postępowaniach karnych przeciwko niemu. Zdaniem pierwszego skarżącego, uprzedzenie wykazane wcześniej przez sędzię przewodniczącą stworzyło sytuację obiektywną, która skażyła bezstronność sędziów. Stworzyło to również subiektywną sytuację nieufności co do składu Wydziału. 26 kwietnia 2011 r. specjalna izba Audiencia Nacional (izba, która zgodnie z art. 69 ustawy o sądownictwie jest powoływana specjalnie do rozpoznawania spraw o wyłączenie) orzekła przeciwko pierwszemu skarżącemu. Zdaniem Audiencia Nacional, to nowe postępowanie miało inny przedmiot, tj. jego przynależność do organizacji terrorystycznej oraz istnienie silnych i trwałych powiązań z ETA, co nie miało nic wspólnego z jego poprzednim zarzutem podżegania do terroryzmu. Ani pytanie wcześniej postawione przez sędzię przewodniczącą (patrz wyżej paragraf 7), ani jej późniejsza reakcja nie wykazały żadnych oznak uprzedzenia wobec pierwszego skarżącego.
16 września 2011 r. Audiencia Nacional wydała wyrok i skazała pierwszego i trzeciego skarżącego na dziesięć lat pozbawienia wolności za bycie członkiem i liderem organizacji terrorystycznej. Drugi, czwarty i piąty skarżący zostali skazani na osiem lat pozbawienia wolności za przynależność do organizacji terrorystycznej. Wszyscy skarżący zostali dodatkowo pozbawieni prawa udziału w wyborach na ten sam okres czasu, co ich odpowiednie wyroki pozbawienia wolności. Wszyscy skarżący wnieśli apelację kasacyjną do Sądu Najwyższego. Pierwszy i piąty skarżący kwestionowali w szczególności bezstronność składu IV Wydziału Audiencia Nacional, powtarzając te same argumenty, które zostały przedstawione podczas postępowania o wyłączenie przed Audiencia Nacional. 7 maja 2012 r. Sąd Najwyższy, w decyzji trzech do dwóch, częściowo uwzględnił apelacje skarżących i zmniejszył ich wyroki do sześciu lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności w przypadku pierwszego i trzeciego skarżącego oraz do sześciu lat w przypadku drugiego, czwartego i piątego skarżącego. Pozbawienie prawa udziału w wyborach zostało utrzymane w mocy. Sąd Najwyższy odrzucił jednak argumenty skarżących dotyczące domniemanego naruszenia ich prawa do bezstronnego trybunału, stwierdzając, że uprzedzenie wykazane przez sędzię przewodniczącą wobec jednego ze skarżących podczas poprzednich i innych postępowań nie osiągnęło wymaganego progu, by wierzyć, że sędziowie (a w szczególności sędzia przewodnicząca) stali się znowu stronniczy lub uprzedzeni, nie tylko wobec pierwszego skarżącego, ale wobec wszystkich nich. Zdaniem Sądu Najwyższego, nie było żadnych dowodów poza tym, co wydarzyło się w poprzednich postępowaniach, które potwierdzałyby domniemaną stronniczość sędziów. Sąd Najwyższy podkreślił następujące kwestie:
„Przypuszczać, że każdy sędzia, który został uznany za stronniczego w poprzednich postępowaniach, musi być z konieczności skażony w jakichkolwiek dalszych postępowaniach...implikuje wydanie uniwersalnego wyroku o stronniczości, który nie posiada minimalnych dowodów obiektywnych ad causam... Kwestia subiektywnej stronniczości lub bezstronności, a nawet w wielu przypadkach obiektywnej bezstronności, jest bardzo delikatna, ponieważ bezpośrednio wpływa na skład Trybunałów podlegających zasadzie praworządności. W konsekwencji, pozory mogą być istotne tylko wtedy, gdy mają związek z prawnymi przyczynami wyłączenia sędziego ustanowionymi przez ustawodawcę...w sensie, że nie jest możliwe ustanowienie różnych przyczyn zgodnie z kryterium analogicznym lub traktowanie pozoru jako autonomicznej przyczyny z własnym życiem proceduralnym... W związku z tym skarga musi zostać odrzucona”.
Dwóch sędziów Sądu Najwyższego wydało dwa odrębne zdania odrębne. Zdaniem pierwszego zdania odrębnego (które zostało poparte w istocie przez drugiego sędziego składającego zdanie odrębne), prawo skarżących do bezstronnego trybunału zostało rzeczywiście naruszone, ponieważ uprzedzona idea wykazana przez sędzię przewodniczącą w poprzednich postępowaniach karnych przeciwko pierwszemu skarżącemu wpłynęła również na jej osąd podczas kolejnych postępowań. Ten brak bezstronności wpłynął również na pozostałych dwóch sędziów składu. W konsekwencji, powinien zostać zarządzony nowy proces przed innym składem sędziów. Zdaniem drugiego zdania odrębnego nie było jednak wystarczających dowodów, aby poprzeć skazanie skarżących. W konsekwencji fakt, że IV Wydział Audiencia Nacional nie był bezstronny, choć prawdziwy, był nieistotny, ponieważ skarżący powinni zostać uniewinnieni przez Sąd Najwyższy.
21 czerwca 2012 r. trzeci skarżący złożył odrębny skargę o ochronę praw konstytucyjnych (amparo) przeciwko wyrokom z 16 września 2011 r. i 7 maja 2012 r., argumentując, między innymi, że nie było wystarczających dowodów na uzasadnienie skazania skarżącego. 27 czerwca 2012 r. pierwszy, drugi, czwarty i piąty skarżący wnieśli skargę o ochronę praw konstytucyjnych (amparo) do Trybunału Konstytucyjnego przeciwko tym wyrokom, argumentując, między innymi, że skład IV Wydziału Audiencia Nacional nie spełniał wymogów bezstronnego trybunału. 22 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny, w decyzji siedmiu do pięciu, orzekł przeciwko pierwszemu, drugiemu, czwartemu i piątemu skarżącemu. Większość Trybunału Konstytucyjnego stwierdziła, że wątpliwości co do bezstronności sędzi przewodniczącej nie były ani subiektywnie, ani obiektywnie uzasadnione. Trybunał Konstytucyjny zauważył, że wątpliwości co do sędzi przewodniczącej wiązały się z poprzednimi postępowaniami dotyczącymi innego przedmiotu, tj. ustalenia, czy pierwszy skarżący popełnił przestępstwo podżegania do terroryzmu, co różniło się od zarzutów, jakich wszyscy byli oskarżeni w ramach drugiego zestawu postępowań karnych. Oba postępowania nie wykazywały wystarczających podobieństw, by wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Pięciu sędziów składających zdanie odrębne było zdania, że prawo skarżących do bezstronnego trybunału zostało naruszone. W szczególności uznali, że postawa sędzi przewodniczącej w poprzednich postępowaniach była wyraźnym znakiem uprzedzonej opinii co do winy pierwszego skarżącego, co czyniło jej bezstronność podczas postępowań przeciwko wszystkim skarżącym wątpliwą. 22 września 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł przeciwko trzeciemu skarżącemu w decyzji czterech do dwóch.


Skarżący urodził się w 1973 roku i jest przetrzymywany w Sivas. Zgodnie z raportem sporządzonym przez funkcjonariuszy policji i podpisanym przez skarżącego, 19 listopada 2002 roku o godzinie 13:30 skarżący został zatrzymany przez policję na podejrzenie członkostwa w nielegalnej organizacji, a mianowicie w Hizbullah, po godzinnej wymianie ognia z funkcjonariuszami policji, podczas której stawiał opór, rzucił granatem i oddał strzały w stronę policjantów. Tego samego dnia o godzinie 13:50 skarżący został zbadany w Szpitalu Państwowym w Silvan, w Diyarbakır, przez lekarza, który zaobserwował następujące obrażenia na ciele skarżącego: 2-centymetrowe otarcie na dolnej części lewej klatki piersiowej, ślady po kajdankach na nadgarstkach oraz urazowe otarcie na przedniej stronie prawej nogi. Lekarz nie stwierdził niezdolności do pracy. Tego samego dnia o godzinie 17:45 skarżący został zbadany w Szpitalu Państwowym w Diyarbakır przez innego lekarza, który stwierdził podobne obrażenia jak te wymienione w pierwszym raporcie medycznym. 22 listopada 2002 roku skarżący został przesłuchany przez policję bez udziału adwokata, podczas czego rzekomo doznał zarówno fizycznego, jak i psychicznego złego traktowania. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, został rzekomo zmuszony do podpisania niektórych dokumentów, a także oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do pomocy prawnej. Dalej utrzymywał, że gdy chciał przeczytać dokumenty, które został zmuszony podpisać, grożono mu dalszym złym traktowaniem. 23 listopada 2002 roku, na zakończenie policyjnego aresztowania, skarżący został zbadany w Szpitalu Państwowym w Diyarbakır przez lekarza, który stwierdził, że nie ma nowych śladów złego traktowania na ciele skarżącego. Zdaniem skarżącego, podczas badania funkcjonariusze policji interweniowali i kazali lekarzowi zapisać, że skarżący miał otarcia na nadgarstkach i kostkach. 23 listopada 2002 roku skarżący złożył zeznania przed prokuratorem bez udziału adwokata, w których przyznał się do stawianych mu zarzutów. Tego samego dnia skarżącego doprowadzono przed sędziego śledczego w Sądzie Bezpieczeństwa Państwa w Diyarbakır, który przyjął jego zeznania w nieobecności adwokata, w których skarżący potwierdził większość zeznań złożonych policji. Zgodnie z jego twierdzeniami przed Sądem, skarżący twierdził, że przyznał się do członkostwa w Hizbullah przed prokuratorem i sędzią z powodu przymusu i zastraszenia wywieranego na niego przez policję. Dalej twierdził, że funkcjonariusze policji grozili mu nadmiernym przedłużeniem postępowania i powiedzieli mu, że jeśli przyjmie zarzuty, pomogą mu i wypuszczą go z aresztu. 27 listopada 2002 roku prokurator w Diyarbakır wniósł akt oskarżenia, oskarżając skarżącego na podstawie art. 146 dawnego tureckiego kodeksu karnego o próbę podważenia konstytucyjnego porządku państwa. 19 marca 2003 roku Sąd Bezpieczeństwa Państwa w Diyarbakır przeprowadził pierwszą rozprawę w sprawie merytorycznej. Podczas rozprawy skarżący złożył zeznania bez adwokata, w których zaprzeczył swoim wcześniejszym zeznaniom i zarzutom. Dalej oświadczył, nie podając szczegółów, że był poddawany presji podczas policyjnego aresztowania i że został zmuszony do podpisania swoich zeznań policyjnych bez ich przeczytania. Gdy zapytano o jego zeznania przed prokuratorem i sędzią śledczym, skarżący oświadczył, że złożył zeznania obciążające go samym w wyniku presji wywieranej przez funkcjonariuszy policji. Na rozprawie w dniu 18 września 2003 roku skarżący złożył oświadczenie, nie podając szczegółów, że był torturowany podczas śledztwa wstępnego. Na mocy ustawy nr 5190 z 16 czerwca 2004 r., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym w dniu 30 czerwca 2004 r., Sądy Bezpieczeństwa Państwa zostały zlikwidowane. W związku z tym Sąd Okręgowy w Diyarbakır przejął jurysdykcję nad sprawą. 22 czerwca 2007 roku Sąd Okręgowy w Diyarbakır uznał, że między innymi na podstawie zeznań skarżącego złożonych policji, prokuratorowi i sędziemu śledczemu, skarżący popełnił przestępstwo z art. 146 dawnego Kodeksu Karnego i skazał go na dożywotnie więzienie. Powołując się na raport medyczny z dnia 23 listopada 2002 roku, oddalił również twierdzenie skarżącego, że był torturowany podczas aresztowania policyjnego. 10 kwietnia 2008 roku Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.


Skarżący urodził się w 1973 roku i mieszka we wsi Achaldaba. 16 sierpnia 2004 r. skarżący oraz dwaj inni mężczyźni („bracia”) zostali aresztowani pod identycznymi zarzutami zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem oraz nielegalnego wytwarzania, posiadania i noszenia broni palnej. Zarzuty wobec skarżącego i braci oparto na zeznaniach ojca ofiary, pana V.N., który twierdził, że był świadkiem przestępstwa, oraz na innych dowodach, a mianowicie na granacie ręcznym znalezionym w domu braci, a także na kilku ekspertyzach sądowych. Zgodnie z zeznaniami pana V.N., istniał długotrwały spór pomiędzy jego rodziną a odpowiednio rodzinami skarżącego i braci. Dwukrotnie, raz dwa lata wcześniej, a drugi raz wcześniej w tym roku, trzej oskarżeni próbowali okraść i zastraszyć jego rodzinę, ale on postanowił nie powiadamiać policji. Rankiem 14 sierpnia 2004 r. pan V.N. udał się do pracy na farmę niedaleko wsi, a później dołączył do niego jego syn. W chwili zabójstwa, około godziny 10:00, pracował w budynku gospodarczym, podczas gdy jego syn przebywał na zewnątrz. Gdy usłyszał strzał, pobiegł do okna i zobaczył syna leżącego na ziemi, około czterdziestu do czterdziestu pięciu metrów od budynku. Jeden z oskarżonych trzymał broń, podczas gdy jego brat i skarżący krzyczeli do niego, aby strzelił ponownie, co on też zrobił. Trzej mężczyźni potem uciekli. Pan V.N. najpierw pobiegł do syna, którego ciało drżało, a następnie pobiegł do domu, aby przywieźć samochód i mu pomóc. Gdy wrócił do domu, wyciągnął broń. W tym momencie odwiedzili go sąsiedzi, którzy poinformowali go o śmierci syna. Pan V.N. nie powiedział odwiedzającym, że był na miejscu przestępstwa i był świadkiem zabójstwa syna, ani że cokolwiek wie o strzelaninie. Pojechał z nimi do budynku gospodarczego, aby zobaczyć ciało syna, i gdy tam dotarli, zaczął twierdzić, że bracia i skarżący go zabili, nie wspominając, że był świadkiem przestępstwa. Wydaje się, że później poinformował policję, że był świadkiem przestępstwa. Trzej świadkowie, ojciec i syn – pan M.M. starszy i pan M.M. młodszy oraz pan S.P. – zeznali, że mieszkają w tej samej wsi, znają rodzinę ofiary i rankiem 14 sierpnia 2004 r. również pracowali na farmie, około dwustu metrów od miejsca przestępstwa. Żaden z nich nie widział ojca ofiary na farmie ani przed zabójstwem, ani tuż po nim. Zgodnie z ich zeznaniami ofiara minęła ich działkę około godziny 9:00, a po około piętnastu do dwudziestu minutach usłyszeli strzały. Pobiegli na miejsce przestępstwa i znaleźli ofiarę martwą. Pan M.M. starszy wysłał syna, aby poinformować pana V.N. o zabójstwie. W drodze do pana M.M. młodszy dołączył pan D.M., sąsiad pana V.N. Znaleźli pana V.N. w domu. Usłyszawszy wiadomość, pan V.N. wsiadł do samochodu i zawiózł pana M.M. młodszego i pana D.M. na miejsce przestępstwa, nie wspominając, że był świadkiem zabójstwa ani że cokolwiek o nim wie. Gdy pan V.N. przybył na miejsce przestępstwa, zaczął obwiniać braci i skarżącego, nie wspominając, że osobiście był świadkiem przestępstwa. Zgodnie z zeznaniami kilku świadków, skarżącego widziano we wsi w pewnym momencie między godziną 9:00 a 10:00. Pani T.M. powiedziała, że widziała go na swoim podwórku o godzinie 9:10. Pan D.K. stwierdził, że widział go na podwórku pani T.M. rankiem 14 sierpnia 2004 r., nie podając dokładnej godziny. Pan G.G. przypominał sobie, że widział go w sklepie we wsi w pewnym momencie między godziną 10:00 a 11:00. Stwierdził, że sklep znajdował się około dwóch kilometrów od miejsca przestępstwa. Sprzedawca stwierdził, że skarżący spędził w sklepie około dwóch do trzech godzin, nie podając dokładnego czasu. Prawdopodobnie skarżący usłyszał wiadomość o zabójstwie przebywając tam. W tym czasie nie był z braćmi. Sprawozdanie z sądowo-biologicznej ekspertyzy (nr 140/162), zlecone przez prokuratora i przeprowadzone przez Centrum Medycyny Sądowej Ministerstwa Pracy, Zdrowia i Opieki Społecznej w okresie od 2 września do 22 października 2004 r., zawierało analizę plam krwi znalezionych na spodniach jednego z braci. Krew była grupy AB (II), takiej samej jak ofiary, podczas gdy właściciel spodni miał grupę krwi AB (IV). Sprawozdanie z sądowej ekspertyzy gleby (nr 1700/10), zlecone przez prokuratora i przeprowadzone przez Centrum Badań Sądowych i Specjalistycznych Ministerstwa Sprawiedliwości w okresie od 7 września do 6 października 2004 r., dostarczyło analizy gleby znalezionej na butach braci w odniesieniu do gleby na miejscu przestępstwa i w jego okolicy. Stwierdzono, że ślady gleby na butach braci zajętych w ich domu miały te same cechy co gleba na miejscu przestępstwa. 8 maja 2006 r. Sąd Rejonowy w Tbilisi uznał skarżącego za winnego zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem i skazał go na piętnaście lat pozbawienia wolności. Bracia zostali uznani za winnych zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem i nielegalnego posiadania broni palnej i zostali skazani odpowiednio na siedemnaście i szesnaście lat pozbawienia wolności. Sąd pierwszej instancji w pełni oparł się na zeznaniach pana V.N. (patrz powyższy paragraf 8). W związku z tym stwierdził, że trwający spór pomiędzy trzema mężczyznami a ofiarą i jego rodziną był podstawową przyczyną przestępstwa. Sąd zauważył dalej, że około godziny 10:00 skarżący i bracia udali się na farmę ofiary i zabili go za pomocą broni palnej. Po tym, jak jeden z oskarżonych wystrzelił pierwszy raz, jego brat i skarżący krzyczeli do niego, aby strzelił ponownie, co on też zrobił. Broń nigdy nie została odnaleziona. Ponadto sąd powołał się na sądowo-biologiczną ekspertyzę (patrz powyższy paragraf 11) i sądową ekspertyzę gleby (patrz powyższy paragraf 12) oraz inne dowody z ekspertyz, takie jak sądowa ekspertyza ciała ofiary i granatu ręcznego, nie rozwijając ich znaczenia dla skazania skarżącego. Argument skarżącego, że miał alibi na domniemany czas popełnienia przestępstwa w świetle zeznań niektórych świadków obrony (patrz powyższy paragraf 10), został oddalony przez sąd. Sąd zauważył, że wspomniane zeznania były niespójne, sprzeczne i miały na celu ochronę oskarżonych przed odpowiedzialnością karną. 13 czerwca 2006 r. tylko skarżący odwołał się od wyroku z 8 maja 2006 r. Podkreślił, że w przeciwieństwie do swoich współoskarżonych, żaden dowód z ekspertyz dostępny w aktach sprawy karnej nie wiązał go osobiście z przestępstwem. Argumentował, że jedynym dowodem łączącym go z zabójstwem były zeznania naocznego świadka złożone przez ojca ofiary. Było jednak wątpliwe, czy ten ostatni w ogóle był na miejscu przestępstwa, biorąc pod uwagę oczywiste sprzeczności pomiędzy jego relacją a zeznaniami świadków M.M. młodszego i D.M., że znaleźli go w domu krótko po zabójstwie i że nie wspomniał o byciu świadkiem przestępstwa, mimo że pojechał z nimi na miejsce przestępstwa w celu potwierdzenia tragicznej wiadomości (patrz powyższy paragraf 9). Argumentował, że wersja pana V.N., że poszedł do domu po byciu świadkiem zabójstwa syna, nie powiadamiając nikogo i nie mówiąc panu M.M. młodszemu i panowi D.M., że był na miejscu przestępstwa, bez żadnych innych dowodów potwierdzających jego relację, budzi poważne wątpliwości co do prawdziwości jego twierdzenia, że był świadkiem zdarzenia. Skarżący twierdził dalej, że posiada alibi w tym sensie, że był widziany sam w centrum wsi w okolicach czasu zabójstwa i zauważył, że pan V.N. mógł go obwiniać z zemsty. Argumentował, że biorąc pod uwagę brak jakiejkolwiek odpowiedzi na jego główne argumenty, wyrok wydany przez sąd pierwszej instancji oparł się na samej wątpliwości pozbawionej jakichkolwiek dowodów, co narusza art. 503 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego (patrz poniższy paragraf 31). 21 września 2006 r. Sąd Najwyższy, działając jako sąd drugiej i ostatniej instancji, przeprowadził rozprawę i utrzymał w mocy wyrok sądu niższej instancji. Uzasadnił, że sąd niższej instancji działał w pełnej zgodzie z art. 18 Kodeksu Postępowania Karnego (patrz poniższy paragraf 31) i w pełni i obiektywnie ocenił faktyczne okoliczności sprawy. Utrzymując wyrok sądu niższej instancji w mocy, Sąd Najwyższy w pełni oparł się na zeznaniach ojca ofiary, zeznaniach innych świadków, którym on powiedział, że skarżący zabił jego syna, oraz dowodach z ekspertyz, nie odnosząc się do żadnych argumentów skarżącego, w tym do tego, że żaden z przytoczonych dowodów nie wiązał go z przestępstwem oraz że sąd niższej instancji nie odniósł się do jego argumentów w tym zakresie. W nieokreślonym dniu maja 2016 r. skarżący został zwolniony z więzienia. 19 września 2004 r. skarżący został tymczasowo aresztowany i umieszczony w więzieniu nr 5 w Tbilisi. Prawdopodobnie był przetrzymywany w przeludnionej celi, musiał spać na zmianę z innymi więźniami i nie mógł brać prysznica przez miesiące. Toaleta w celi nie była oddzielona od części mieszkalnej. Twierdził również, że w jego celi były gryzonie. W nieokreślonym dniu 2005 r. skarżący został przeniesiony do więzienia nr 1 w Tbilisi. Zgodnie z jego relacją, warunki tam były identyczne. 31 marca 2006 r. został przeniesiony z więzienia nr 1 w Tbilisi do nowo wybudowanego więzienia nr 6 w Rustawi. 16 grudnia 2006 r. skarżący został przeniesiony do więzienia nr 2 w Rustawi. W czasie pobytu tam był prawdopodobnie narażony na szkodliwe emisje z pobliskiej fabryki betonu. Nie wynika, aby skarżył się władzom więziennym na jakikolwiek aspekt warunków swojego zatrzymania. 6 kwietnia 2007 r. skarżący został powrócony do więzienia nr 6 w Rustawi. Przebywał w tym więzieniu do czasu przeniesienia do szpitala więziennego 11 stycznia 2009 r. (patrz poniższy paragraf 27). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący zgłaszał jakiekolwiek zastrzeżenia przed administracją więzienia lub jakimkolwiek krajowym organem w sprawie warunków zatrzymania w żadnym z wymienionych powyżej zakładów karnych. Po ponownym przyjęciu skarżącego do więzienia nr 6 w Rustawi 6 kwietnia 2007 r. (patrz powyższy paragraf 23) przeszedł standardowe badanie lekarskie przy przyjęciu i u niego zdiagnozowano dystonię neurokrążeniową, ale nie przepisano żadnego leczenia. Nie wynika, aby skarżący składał w tej sprawie jakiekolwiek skargi. 23 czerwca 2008 r. skarżący złożył skargę do Departamentu Więziennictwa, najwyraźniej po raz pierwszy, w sprawie bólów głowy i poprosił o przeprowadzenie w tym zakresie badania lekarskiego. 17 grudnia 2008 r., w związku ze skargą skarżącego, że Rząd rzekomo pozostawił jego skargi medyczne – w tym dotyczące bólów głowy – bez rozpatrzenia, Przewodniczący Wydziału postanowił wskazać Rządowi, na mocy art. 39 Regulaminu Sądu, wdrożenie wszystkich niezbędnych środków w celu oceny jego stanu zdrowia. Z informacji przedłożonych przez Rząd wynika, że 28 lipca 2008 r. skarżący był konsultowany przez neurologa w sprawie bólów głowy. U niego zdiagnozowano dystonię neurokrążeniową, zespół nadciśnieniowo-wodogłowia i pourazowy stan mózgu oraz przepisano odpowiednie leczenie. Skarżący ponownie skarżył się na bóle głowy 18 września i 11 listopada 2008 r. Z pism skarżącego z dnia 29 stycznia 2009 r. wynikało, że był badany przez neurologa w nieokreślonym dniu października 2008 r. W odniesieniu do skargi z 11 listopada 2008 r. nie nastąpiła natychmiastowa reakcja ze strony władz. 14 stycznia 2009 r. skarżący był konsultowany przez neurologa i wykonano zdjęcie rentgenowskie czaszki. Neurolog stwierdził, że nie można zaobserwować żadnych objawów patologicznych i przepisał leczenie bólów głowy skarżącego. Wydaje się, że po tej dacie nie było zgłaszanych żadnych skarg dotyczących bólów głowy. W odniesieniu do innych skarg dotyczących zdrowia, 28 października 2008 r. skarżący został zbadany i u niego zdiagnozowano przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego. 19 listopada 2008 r. przeprowadzono badanie ultrasonograficzne, które potwierdziło rozpoznanie przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego. Przepisano odpowiednie leczenie. Środek tymczasowy został uchylony 8 lutego 2012 r. 11 stycznia 2009 r. skarżący został przeniesiony do szpitala więziennego, gdzie przeszedł serię badań i testów. 16 stycznia 2009 r. u niego zdiagnozowano gruźlicę. Tego samego dnia został objęty programem DOTS (Directly Observed Treatment, Short course – krótkoterminowa intensywna terapia pod bezpośrednim nadzorem), strategią wykrywania i leczenia gruźlicy zalecaną przez Światową Organizację Zdrowia. 12 lutego 2009 r. skarżący został umieszczony w placówce w Ksani dla więźniów z gruźlicą. 9 lipca 2009 r. został umieszczony w więzieniu nr 1 w Tbilisi, a 21 września 2009 r. pomyślnie zakończył leczenie w ramach programu DOTS.


Skarżący urodził się w 1979 roku i mieszka w Kiszyniowie. W chwili zdarzeń skarżący był właścicielem spółki zarejestrowanej w Mołdawii, która prowadziła działalność w zakresie erotycznego czatu wideo w Kiszyniowie. Spółka zatrudniała młode modelki, które świadczyły pokazy erotyczne przez kamerę internetową klientom spoza Mołdawii w zamian za wynagrodzenie. 3 marca 2015 r. skarżący został aresztowany i oskarżony o sutenerstwo. 7 marca 2015 r., na wniosek prokuratora, Sąd Rejonowy Centru zarządził tymczasowe aresztowanie skarżącego na okres trzydziestu dni. Skarżący odwołał się od tego zarządzenia, argumentując, że jego aresztowanie nie opierało się na uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Podnosił, że nie może być oskarżony o sutenerstwo, ponieważ zatrudnione przez niego modelki nie zajmowały się prostytucją. Argumentował, że prokurator oraz sąd zarządzający jego aresztowanie zastosowały rozszerzoną wykładnię przepisów Kodeksu Karnego dotyczących przestępstwa sutenerstwa. Argumentował również, że istniejące orzecznictwo sądów krajowych nie zawiera niczego, co pozwalałoby zrównać działalność w zakresie erotycznego czatu wideo z prostytucją i sutenerstwem. Skarżący twierdził również, że nie istniały istotne i wystarczające powody do tymczasowego aresztowania go. 16 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie oddalił odwołanie skarżącego i uznał, że istniały podstawy, by przypuszczać, że może on uciec lub utrudniać śledztwo. Sąd nie odniósł się do argumentu skarżącego dotyczącego braku uzasadnionego podejrzenia oraz zarzutu rozszerzonej wykładni prawa karnego. 31 marca 2015 r. Sąd Rejonowy Centru uwzględnił wniosek Prokuratora i przedłużył aresztowanie skarżącego o kolejne trzydzieści dni. Skarżący odwołał się, powołując się na te same podstawy co za pierwszym razem. Jego odwołanie zostało jednak oddalone przez Sąd Apelacyjny 7 kwietnia 2015 r. W nieokreślonym dniu skarżący złożył wniosek o zwolnienie z aresztu, który został uwzględniony przez Sąd Rejonowy Centru 27 kwietnia 2015 r.; skarżący został zwolniony z aresztu. W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że przed rozpoczęciem działalności w zakresie czatu wideo konsultował się z prawnikiem, aby upewnić się, że działalność ta jest legalna w Mołdawii, i otrzymał zapewnienie, że nie jest nielegalna. Podnosił również, że widział liczne podobne przedsiębiorstwa w Kiszyniowie, co wzmocniło jego przekonanie, że działalność ta jest legalna. 30 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy Centru uznał skarżącego za winnego stawianych mu zarzutów, ale zarządził umorzenie postępowania karnego przeciwko niemu na podstawie ustawy o amnestii. Jednym z warunków zastosowania ustawy o amnestii było przyznanie się przez skarżącego do winy i wyrażenie skruchy. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji. Rozpoznając sprawę, sąd zasięgnął opinii Państwowej Agencji Ochrony Moralności, czy czyny popełnione przez zatrudnione przez skarżącego modelki mogą zostać zakwalifikowane jako prostytucja, a tym samym, czy działalność skarżącego może zostać zakwalifikowana jako sutenerstwo. Opinia z 21 października 2015 r., która była kluczowym elementem w skazaniu skarżącego i została następnie wykorzystana w innych podobnych sprawach, stwierdzała, że działania zatrudnionych przez skarżącego modelek mogą być uznane za czyny prostytucji, ponieważ ich klienci mogli osiągnąć satysfakcję seksualną w wyniku występów modelek oraz ponieważ modelki otrzymywały za te czyny wynagrodzenie. W ten sposób fakt, że skarżący uzyskiwał przychód z powyższej działalności, mógł zostać uznany za sutenerstwo.


Skarżący urodził się w 1953 roku i mieszka w Zagrzebiu. 21 lipca 2000 r. policja tymczasowo zajęła pojazd skarżącego, który miał kanadyjskie tablice rejestracyjne, podejrzewając, że został skradziony przez nieznanego sprawcę. 24 lipca i 1 września 2000 r. eksperci policyjni zbadali samochód i ustalili, że jego numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) jest autentyczny. W międzyczasie, 21 lipca 2000 r. policja poprosiła kanadyjskie biuro Interpolu o sprawdzenie, czy samochód skarżącego oraz dwa inne pojazdy są poszukiwane przez policję w Kanadzie, na czyje nazwisko zostały zarejestrowane, czy zostały zarejestrowane do wywozu oraz czy dokumenty samochodowe są autentyczne. 29 grudnia 2000 r. policja zwróciła się do Prokuratury w Zagrzebiu (Općinsko državno odvjetništvo u Zagrebu) o rozstrzygnięcie w sprawie statusu pojazdu. 23 marca 2001 r. Prokuratura w Zagrzebiu poinstruowała policję, aby zwróciła się o odpowiednie informacje do kanadyjskiego biura Interpolu. 18 marca 2002 r. policja poprosiła kanadyjskie biuro Interpolu o przyspieszenie rozpatrzenia ich wniosku o informacje. Zgodnie z dostępnymi danymi, kanadyjskie biuro Interpolu nie odpowiedziało na wniosek policji. Decyzją z 2 maja 2002 r. Prokuratura w Zagrzebiu zarządziła zwrot samochodu skarżącemu, na skutek czego policja dokonała tego 7 maja 2002 r. 22 lipca 2003 r. skarżący wniósł powództwo cywilne o odszkodowanie przeciwko Państwu do Sądu Miejskiego w Zagrzebiu (Općinski sud u Zagrebu). Twierdził, że samochód został mu zwrócony w stanie uszkodzonym, ponieważ nie był przechowywany w odpowiedni sposób, i że w każdym razie stracił na wartości w ciągu dwóch lat, w których był przetrzymywany przez policję, co było nieuzasadnionie długim okresem. Domagał się odszkodowania w wysokości 55 275,95 chorwackich kun (HRK; około 7 126 euro (EUR) w tamtym czasie). Opinia biegłego uzyskana przez sąd w toku postępowania wskazywała, że koszt naprawy samochodu skarżącego wyniósł 35 275,95 HRK, a jego wartość spadła o 22 000 HRK. Wyrokiem z 16 grudnia 2008 r. Sąd Miejski oddalił powództwo cywilne skarżącego. Decyzja ta została utrzymana w mocy 30 czerwca 2009 r. przez Sąd Okręgowy w Zagrzebiu (Županijski sud u Zagrebu). Sądy uznały, że tymczasowe zajęcie samochodu skarżącego było legalne, ponieważ opierało się na art. 177, 184 i 218 Kodeksu postępowania karnego, a zatem Państwo nie może ponosić odpowiedzialności za szkody. Następnie skarżący jednocześnie złożył nadzwyczajne odwołanie do Sądu Najwyższego (Vrhovni sud Republike Hrvatske) oraz skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego (Ustavni sud Republike Hrvatske). W nadzwyczajnym odwołaniu skarżący poprosił Sąd Najwyższy o wypowiedzenie się w kwestii prawnej, którą uznał za ważną dla jednolitego stosowania prawa, a mianowicie, czy właściciele rzeczy tymczasowo zajętych na potrzeby postępowania karnego są uprawnieni do odszkodowania za niemożność korzystania z tych rzeczy, w sytuacji, gdy ostatecznie nie wszczęto postępowania karnego ani postępowania w sprawie wykroczeń. W skardze konstytucyjnej skarżący argumentował, że wyroki sądów pierwszej i drugiej instancji naruszyły jego prawo własności, zagwarantowane w art. 48 Konstytucji Chorwacji. Decyzją z 21 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy uznał nadzwyczajne odwołanie skarżącego za niedopuszczalne, stwierdzając, że podniesiona przez niego kwestia prawna nie była ważna dla jednolitego stosowania prawa. 23 stycznia 2014 r. Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę konstytucyjną skarżącego, a doręczenie decyzji jego przedstawicielowi nastąpiło 7 lutego 2014 r. Trybunał badał sprawę głównie w oparciu o art. 29 § 1 Konstytucji Chorwacji, który gwarantuje prawo do rzetelnego postępowania, i stwierdził, że zaskarżone wyroki nie były arbitralne. W odniesieniu do argumentu skarżącego, że jego prawo własności zagwarantowane w art. 48 Konstytucji zostało naruszone, Trybunał Konstytucyjny stwierdził następująco:
„Trybunał Konstytucyjny chroni prawo własności na poziomie konstytucyjnym w sposób zapobiegający jakimkolwiek ograniczeniom lub przejęciom [mienia] przez władze państwowe, chyba że ograniczenie lub przejęcie jest przewidziane w ustawie...
... ingerencje w prawo własności przez inne podmioty prawne (osoby fizyczne lub prawne) są sporami majątkowymi o charakterze prawa prywatnego. Trybunał Konstytucyjny bada również takie decyzje sądów i innych władz, jeśli stwierdzi, że zaskarżona decyzja, biorąc pod uwagę ochronę praw człowieka i podstawowych wolności zagwarantowanych w Konstytucji, opiera się na niedopuszczalnym poglądzie prawnym lub jest tak błędna i pozbawiona zdrowego uzasadnienia prawnego, że można ją określić jako arbitralną.
Trybunał Konstytucyjny nie znalazł żadnych takich okoliczności w sprawie skarżącego.
W związku z tym prawo własności skarżącego zagwarantowane w art. 48 Konstytucji nie zostało naruszone przez zaskarżone wyroki.”


Pierwsza skarżąca urodziła się w 1949 roku i mieszka w Strasburgu we Francji. Drugi skarżący urodził się w 1984 roku i mieszka w Groznym, w Czeczenii, w Rosji. W odpowiednim czasie skarżący byli mieszkańcami Groznego w Czeczenii. Ich mienie zostało uszkodzone w trakcie operacji antyterrorystycznej w latach 1999–2000. Skarżący nie podjęli kroków w ramach postępowania karnego w celu ustalenia dokładnych okoliczności lub zidentyfikowania sprawców zniszczeń. Zamiast tego starali się uzyskać odszkodowanie niezależne od winy przewidziane w Dekrecie Rządowym nr 404 (patrz niżej). Skarżący spełnili wymagania dotyczące ubiegania się o odszkodowanie i złożyli odpowiednie dokumenty. Jednakże z przyczyn administracyjnych ich roszczenia nie zostały rozpatrzone do września 2013 roku. Ich sytuacje indywidualne można podsumować w następujący sposób. Mieszkanie pierwszej skarżącej zostało uszkodzone podczas działań wojennych w latach 1994–1995, a następnie zniszczone w latach 1999–2000. Znajdowało się ono w bloku mieszkalnym siedemdziesięciu mieszkań przy ulicy Tereszkowej 21 w Groznym, w Czeczenii. W marcu 2005 roku pierwsza skarżąca złożyła wniosek o odszkodowanie administracyjne do Komisji ds. rozpatrywania wniosków obywateli o wypłaty odszkodowawcze za utracone mieszkania i mienie (Комиссия по рассмотрению заявлений граждан о компенсационных выплатах за утраченное жилье и имущество, dalej „Komisja”). Otrzymała potwierdzenie odbioru dokumentów (nr 22/9777). W kwietniu 2005 roku Sąd Rejonowy Leninski w Groznym potwierdził prawo własności pierwszej skarżącej do mieszkania nr 25 w zniszczonym bloku mieszkalnym przy ulicy Tereszkowej 21. W 2007 roku pierwsza skarżąca została zarejestrowana jako osoba uprawniona do mieszkania socjalnego, ponieważ jej mieszkanie zostało zniszczone podczas działań wojennych. Przypisano jej numer 742 na liście oczekujących; w lutym 2016 roku jej numer wynosił 727. W czerwcu 2010 roku skarżąca została poinformowana, że jej wniosek nie został zbadany przez Komisję, ponieważ budynek, którego dotyczyła sprawa, nie został wpisany do rejestru zniszczonych budynków. Rejestr miał być zaktualizowany przez zespół techniczny Federalnej Agencji Budownictwa i Mieszkalnictwa (техническая группа Федерального агентства по строительству и ЖКХ по формированию перечня разрушенного жилья на территории Чеченской республики, dalej „zespół techniczny”). Jednak w sierpniu 2005 roku praca zespołu technicznego została wstrzymana i od tego czasu lista zniszczonych mieszkań nie była aktualizowana. W rezultacie wniosek pierwszej skarżącej nie został rozpatrzony i nie podjęto żadnej decyzji. Pierwsza skarżąca złożyła skargę do sądu rejonowego na bezczynność Komisji. 12 sierpnia 2010 roku Sąd Rejonowy Staropromysłowski w Groznym oddalił powództwo pierwszej skarżącej, wskazując, że Komisja nie mogła prowadzić postępowania w braku odpowiedniego wpisu w rejestrze. 7 września 2010 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu odwołania. Kolejne próby pierwszej skarżącej uzyskania nadzoru sądowego nie powiodły się. W 2011 roku została poinformowana przez sekretariat Komisji, że zespół techniczny nie funkcjonuje od 2005 roku i Komisja nie wiedziała, czy i kiedy wznowi on swoją pracę. Pierwsza skarżąca wszczęła postępowanie cywilne, dochodząc odszkodowania za zniszczone mienie bezpośrednio od Rządu Czeczenii. 21 marca 2013 roku Sąd Rejonowy Leninski w Groznym oddalił powództwo pierwszej skarżącej, powołując się na upływ terminu oraz brak podstaw prawnych dla takich roszczeń. 28 maja 2013 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał to orzeczenie w mocy, z wyjątkiem części odnoszącej się do upływu terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że odszkodowanie nie może zostać wypłacone, ponieważ obecnie opracowywana jest nowa procedura wypłaty odszkodowań. Drugi skarżący był właścicielem mieszkania nr 12 w bloku mieszkalnym przy ulicy Kaukaskiej 53 w Groznym. Budynek został zniszczony podczas działań wojennych w latach 1999–2000. W listopadzie 2004 roku drugi skarżący złożył wniosek do Komisji, a jego aktowi nadano numer 02/13975. W 2008 roku skarżący został zarejestrowany jako osoba uprawniona do mieszkania socjalnego, ponieważ jego mieszkanie zostało zniszczone podczas działań wojennych. Przypisano mu numer 1599 na liście oczekujących; w 2016 roku jego numer wynosił 1579. W kwietniu 2010 roku został poinformowany, że jego wniosek nie został zbadany przez Komisję, ponieważ adres, którego dotyczyła sprawa, nie został wpisany do rejestru zniszczonych budynków. Drugi skarżący złożył skargę do sądu. 5 lipca 2010 roku Sąd Rejonowy Staropromysłowski w Groznym oddalił jego skargę, ponieważ Komisja nie mogła prowadzić postępowania w braku rejestru zespołu technicznego. 10 sierpnia 2010 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał decyzję w mocy po rozpoznaniu odwołania. Drugi skarżący próbował uzyskać odszkodowanie od Rządu Czeczenii za zniszczone mienie oraz za brak zrekompensowania szkody innymi środkami. Jego powództwo zostało oddalone z powodu nieprzestrzegania terminu przedawnienia wyrokiem Sądu Rejonowego Leninskiego w Groznym z 27 czerwca 2013 roku, utrzymanym w mocy na skutek odwołania przez Sąd Najwyższy Czeczenii 7 listopada 2013 roku. Rząd przedłożył list wystawiony przez Rząd Czeczenii 13 stycznia 2016 roku, w odpowiedzi na wniosek o informacje w sprawie sytuacji skarżących. W liście stwierdzono, że Komisja przestała istnieć w styczniu 2014 roku. Przeprowadziła ostatnie posiedzenie 16 września 2013 roku i, zgodnie z protokołem posiedzenia (nr 61), odrzuciła wszystkie roszczenia złożone przez właścicieli nieruchomości, które nie zostały wpisane do rejestru zniszczonych budynków. Obaj skarżący znaleźli się w tej kategorii. W odniesieniu do pierwszej skarżącej w liście stwierdzono, że jej dom został zbadany przez zespół techniczny, który potwierdził jego zniszczenie (bez podania daty lub jakiegokolwiek odniesienia do protokołu kontroli); jednakże z nieznanych powodów budynek nie został wpisany do rejestru. Dom drugiego skarżącego został zbadany przez zespół techniczny, który stwierdził, że nie został zniszczony (bez podania daty lub jakiegokolwiek odniesienia do protokołu kontroli). List kończył się stwierdzeniem, że wszystkie dokumenty istotne dla roszczeń o odszkodowanie osób fizycznych zostały przekazane do Służby Archiwów Rządu Czeczenii w celu przechowania. Rząd nie złożył dodatkowych dokumentów i nie jest jasne, czy skarżący zostali poinformowani o decyzji Komisji. Drugi skarżący złożył również dodatkowe dokumenty z 2008 i 2010 roku, potwierdzające zniszczenie bloku mieszkalnego, w którym posiadał mieszkanie. W lutym 2008 roku lokalna administracja rejonowa zbadała mieszkanie nr 12 przy ulicy Kaukaskiej 53 w Groznym i stwierdziła, że zostało ono zniszczone w 100%. Skarżący otrzymał zaświadczenie w tej sprawie. 24 maja 2010 roku lokalna administracja zbadała budynek przy ulicy Kaukaskiej 53 i stwierdziła, że został on wyburzony.


Skarżący urodził się w 1972 roku i mieszka w Żeleznodorożnym w obwodzie moskiewskim. Skarżący był maszynistą Kolei Rosyjskich w obwodzie moskiewskim. Był członkiem jednego z związków zawodowych pracowników kolei, Rosprofżel („związek zawodowy”). 7 kwietnia 2008 r. związek zawodowy podjął negocjacje z Kolejami Rosyjskimi, domagając się ogólnej podwyżki płac oraz wprowadzenia dodatków za staż pracy dla odpowiednich pracowników. Ponieważ negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, związek zawodowy zdecydował o zorganizowaniu strajku. 25 kwietnia 2008 r. komisja związkowa zdecydowała, że pracownicy Kolei Rosyjskich w dwóch sektorach podmiejskich w Moskwie powinni przystąpić do strajku od godziny 4:00 dnia 28 kwietnia 2008 r. Decyzja komisji związkowej odnosiła się do minimalnych usług, które miały być świadczone podczas strajku, chociaż strony nie przedstawiły w tej sprawie żadnych stanowisk. Koleje Rosyjskie nie zwróciły się do sądów o uznanie strajku za nielegalny. 28 kwietnia 2008 r. skarżący wziął udział w strajku. Stawił się w pracy, ale odmówił podjęcia obowiązków. Strajk spowodował opóźnienia w ruchu pociągów w sektorze, w którym pracował skarżący. 9 lipca 2008 r. skarżący został zwolniony z pracy za dwa naruszenia przepisów dyscyplinarnych. Pierwsze naruszenie przypisane mu nie miało związku z jego działalnością związkową. (Rok wcześniej, 8 czerwca 2007 r., skarżący otrzymał oficjalne upomnienie za zatrzymanie pociągu 50 metrów za peronem). Drugim naruszeniem była odmowa podjęcia przez skarżącego obowiązków podczas strajku 28 kwietnia 2008 r. Skarżący wniósł skargę do sądu, twierdząc, że nie powinien zostać zwolniony za udział w strajku zorganizowanym przez jego związek zawodowy. 19 sierpnia 2008 r. sprawa została rozpoznana przez Sąd Rejonowy Mieszczanski w Moskwie („Sąd Rejonowy”). Sąd potwierdził legalność zwolnienia skarżącego za powtórne niewykonanie należycie jego obowiązków zawodowych. W odniesieniu do udziału skarżącego w strajku sąd powołał się na ustawy o kolejach z 1995 i 2003 roku (odpowiednio artykuły 17 i 26 ust. 2 – patrz punkty 15 i 17 poniżej). Ustawy zabraniały strajków pracowników kolei odpowiedzialnych, między innymi, za ruch pociągów, manewry oraz obsługę pasażerów. Sąd podkreślił, że te ograniczenia miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa na kolei oraz że pracownicy kolei podlegają surowszym przepisom dyscyplinarnym niż pracownicy w innych sektorach przemysłu. Skarżący był maszynistą, w związku z tym jego praca była bezpośrednio powiązana z ruchem pociągów, manewrami oraz świadczeniem usług pasażerom. Sąd Rejonowy uznał, że skarżący był wykluczony z udziału w strajku. Powołując się na raport z 29 kwietnia 2008 r. wydany przez Moskiewską Międzyregionalną Prokuraturę Transportową, Sąd Rejonowy zauważył ponadto, że strajk spowodował szereg odwołanych i opóźnionych pociągów, co skutkowało „masowymi naruszeniami praw i uzasadnionych interesów obywateli, prowadzącymi do ich spóźnionego przybycia do miejsc pracy i placówek edukacyjnych, do placówek medycznych udzielających opieki zdrowotnej, [a także] do pociągów dalekobieżnych, przejazdów autobusami i lotów”. Strajk doprowadził również do „masowego gromadzenia się ludzi na peronach kolejowych, co [stanowiło] bezpośrednie zagrożenie dla ich bezpieczeństwa”. Biorąc pod uwagę powyższe oraz wcześniejsze naruszenie przepisów przez skarżącego, jego zwolnienie było uzasadnione. Sąd Rejonowy nie odniósł się do kwestii, czy zawiadomienie o strajku zostało przekazane z wyprzedzeniem, ani do innych kwestii związanych z legalnością strajku z 28 kwietnia 2008 r. 29 stycznia 2009 r., na skutek odwołania skarżącego, Sąd Miejski w Moskwie utrzymał w mocy wyrok z 19 sierpnia 2008 r.