Wnioskodawczyni, pani Violeta Pulfer, jest obywatelką Albanii urodzoną w 1967 roku, mieszkającą w Tiranie. W nieokreślonym dniu 2011 roku wnioskodawczyni i jej mąż przeprowadzili się do Vlory. Wnioskodawczyni zgodziła się kupić dom, który został nielegalnie wybudowany przez S.N. W międzyczasie S.N. złożył wniosek o legalizację nielegalnego statusu domu. 19 października 2011 r. wnioskodawczyni i S.N. zawarli umowę o zadatku (kontratë kapari), na mocy której wnioskodawczyni wpłaciła nieco mniej niż połowę ceny sprzedaży jako zadatek (kapar), a reszta miała zostać zapłacona po uregulowaniu statusu domu i podpisaniu umowy sprzedaży. 8 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni wprowadziła się do domu na podstawie umowy o zadatku. 12 stycznia 2012 r. S.N. poprosił wnioskodawczynię o opuszczenie domu. Wnioskodawczyni sprzeciwiła się eksmisji i przypomniała S.N. o zobowiązaniach wynikających z umowy o zadatku. Wydaje się, że tego samego dnia S.N. również zniszczył część ruchomości należących do wnioskodawczyni. 1 lutego 2012 r. S.N. wniósł powództwo cywilne, żądając stwierdzenia nieważności umowy o zadatku i pozwolenia mu na odzyskanie posiadania domu. 3 maja 2012 r. Sąd Rejonowy w Vlorze oddalił powództwo i uznał, że umowa o zadatku jest ważna i zgodna z prawem. Uznał również, że żądanie odzyskania posiadania domu nie ma podstawy prawnej. Ponieważ nie wniesiono odwołania, wyrok stał się prawomocny 18 maja 2012 r. Wydaje się, że 10 lipca 2012 r. status domu został uregulowany i w konsekwencji S.N. uzyskał akt własności. Nie wydaje się, aby między S.N. a wnioskodawczynią zawarto późniejszą umowę sprzedaży. Rano 8 września 2012 r. S.N. siłą wtargnął do domu. Zgodnie z twierdzeniem wnioskodawczyni, zarzucił jej pętlę na szyję, a następnie ciągnął ją po ziemi i uderzał o otaczające ściany przez około dziesięć minut. Tego samego dnia wnioskodawczyni wysłała wiadomości tekstowe do szefa policji i prokuratora rejonowego, prosząc o ochronę władz przed dalszą przemocą. Złożyła w Sekretariacie Trybunału zrzuty ekranu z jej telefonu komórkowego zawierające wspomniane wiadomości tekstowe jako dowód. Zgodnie z twierdzeniem wnioskodawczyni, policja interweniowała po półtora godziny. 9 września 2012 r. mąż wnioskodawczyni widział E.N., żonę S.N., wynoszącą narzędzia i przedmioty z garażu domu. Tego samego dnia wnioskodawczyni udała się na komisariat policji, aby złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa kradzieży przeciwko S.N. Wydaje się, że 10 września 2012 r. wnioskodawczyni zamieszkała w domu matki w Tiranie. 30 października 2012 r., przy pomocy policji, wnioskodawczyni weszła do domu i stwierdziła, że został on opróżniony. W nieokreślonym dniu stycznia 2012 r. wnioskodawczyni złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko S.N. za czyn „samosądu” (vetëgjyqësia) na podstawie art. 277 Kodeksu Karnego („KK”). 12 stycznia 2012 r. prokurator zebrał zeznania od S.N. i E.N. dotyczące ich starań o eksmisję wnioskodawczyni z domu. 14 maja 2012 r. S.N. został oskarżony o popełnienie czynu samosądu na podstawie art. 277 KK. 20 czerwca 2012 r. prokurator skierował sprawę S.N. do rozprawy. Akta sprawy zostały przekazane do Sądu Rejonowego w Vlorze w celu przeprowadzenia postępowania. 12 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Vlorze postanowił umorzyć postępowanie na podstawie art. 387 Kodeksu Postępowania Karnego („KPK”), ponieważ w odniesieniu do tego czynu została ogłoszona amnestia na mocy Ustawy o Powszechnej Amnestii (ustawa nr 107 z 8 listopada 2012 r. o amnestii). 8 września 2012 r. wnioskodawczyni złożyła kolejne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko S.N. za czyn samosądu na podstawie art. 277 KK. Tego samego dnia prokurator przesłuchał S.N. jako osobę, przeciwko której wszczęto śledztwo. 9 września 2012 r. wnioskodawczyni złożyła oświadczenie przed prokuratorem, skarżąc się na wydarzenia z 8 i 9 września 2012 r. (patrz powyżej punkty 13-15). Skarżyła się również na E.N. Tego samego dnia E.N. została przesłuchana w tym związku jako osoba, przeciwko której wszczęto śledztwo. W następstwie domniemanego ataku z 8 września 2012 r., 9 września 2012 r. prokurator zarządził poddanie wnioskodawczyni badaniu lekarskiemu. 10 września 2012 r. funkcjonariusz policji przekazał prokuratorowi informację o czynie samosądu przeciwko S.N. i E.N. 10 września 2012 r. wnioskodawczyni została zbadana przez biegłego lekarza sądowego. Raport lekarski stwierdził widoczne ślady na szyi wnioskodawczyni powstałe w wyniku duszenia oraz krwiaki na głowie powstałe w wyniku uderzenia o twardy przedmiot. Powyższe obrażenia spowodowały u wnioskodawczyni czasową niezdolność do pracy przez okres dziewięciu dni. Z akt sprawy wynika, że stan zdrowia wnioskodawczyni zaczął się pogarszać w wyniku ataku z 8 września 2012 r. Następnie zasięgnęła specjalistycznej porady medycznej w Grecji. 14 września 2012 r. prokurator wszczął śledztwo karne nr 1473 przeciwko S.N. pod zarzutem spowodowania uszczerbku na zdrowiu (plagosje e lehtë me dashje) i samosądu na podstawie art. 89 i 277 KK. Wszczęto również śledztwo przeciwko E.N. pod zarzutem samosądu. 4 października 2012 r. wnioskodawczyni złożyła kolejne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko S.N. za, między innymi, czyny zagrożenia, włamania, znieważenia, kradzieży, zniszczenia mienia i złośliwego wykorzystywania połączeń telefonicznych na podstawie art. 84, 112, 119, 134, 150 i 275 KK. 4 października 2012 r. prokurator wszczął śledztwo karne nr 1588 przeciwko S.N. za czyn złośliwego wykorzystywania połączeń telefonicznych na podstawie art. 275 KK. 8 października 2012 r. prokurator postanowił połączyć dwa śledztwa, nr 1473 i 1588. 12 października 2012 r. S.N. złożył oświadczenie przed prokuratorem. Zgodnie z zaświadczeniem szpitalnym z 27 listopada 2012 r. sporządzonym w Grecji, wnioskodawczyni przeszła w Grecji ciężką przednią dyscektomię szyjną (operację usunięcia przepukliny lub zdegenerowanego dysku w odcinku szyjnym kręgosłupa). Następnie musiała nosić kołnierz szyjny przez dwa miesiące. 6 grudnia 2012 r., po oświadczeniu pełnomocnika wnioskodawczyni, że jej stan zdrowia się pogorszył oraz że przeszła operację i rezonans magnetyczny kręgosłupa szyjnego, prokurator zarządził nowe badanie lekarskie. Pełnomocnik złożył również szczegółową listę rzeczy należących do wnioskodawczyni, które znajdowały się w domu we wrześniu 2012 r. 17 stycznia 2013 r. biegli potwierdzili, że na ciele wnioskodawczyni znaleziono ślady duszenia i krwiaki na głowie będące wynikiem wydarzeń z 8 września 2012 r. oraz szew (w wyniku operacji). Powyższe obrażenia spowodowały u niej czasową niezdolność do pracy przez okres ponad dziewięciu dni. Stwierdzili dalej, że na podstawie dokumentów w aktach sprawy, a mianowicie zaświadczenia szpitalnego z 27 listopada 2012 r., obrazów z rezonansu magnetycznego oraz raportu z konsultacji z konkretnym neuropsychiatrą, uszkodzenia stwierdzone na obrazach z rezonansu magnetycznego nie mają związku ze zdarzeniami z 8 września 2012 r.; zostały one spowodowane przez schorzenia istniejące przed urazem. 15 lutego 2013 r. prokuratura uznała, że S.N. jest podejrzany o popełnienie czynów określonych w art. 89, 275 i 277 KK. E.N. była podejrzana o popełnienie czynu określonego w art. 277 KK. Jednakże postanowiła umorzyć śledztwo, ponieważ w odniesieniu do domniemanych czynów została ogłoszona amnestia na mocy Ustawy o Powszechnej Amnestii. Decyzja powoływała się również na dwa badania sądowo-lekarskie z 10 września 2012 r. i 17 stycznia 2013 r. Decyzja, w zakresie istotnym, brzmi następująco:
„... na podstawie badania sądowo-lekarskiego z 10 września 2012 r. stwierdzono, że obrażenia ciała spowodowały u niej czasową niezdolność do pracy na okres ponad dziewięciu dni.
...
[Wnioskodawczyni] twierdzi, że w dniu wypadku odniosła poważne obrażenia ciała, w wyniku których musiała przejść operację. 6 grudnia 2012 r. została poddana ponownemu badaniu sądowo-lekarskiemu, które zakończono 17 stycznia 2013 r. ..., stwierdzono, że obrażenia ciała spowodowały u niej czasową niezdolność do pracy na okres ponad dziewięciu dni. Obrażenia podlegają zbadaniu w ramach czynu uszkodzenia ciała określonego w art. 89 Kodeksu Karnego.
...
Na podstawie informacji uzyskanych podczas śledztwa ..., wynika, że w okresie od 24 do 27 września 2012 r. S.N. nękał (e ka shqetësuar) Violetę Pulfer telefonicznie i groził, że nie pozwoli jej powrócić do zakupionego przez nią domu. W tych okolicznościach podejrzewa się, że S.N. i E.N. popełnili czyn określony w art. 277 Kodeksu Karnego, natomiast S.N. [jest również podejrzany o] czyny określone w art. 89 i 275 Kodeksu Karnego ....
28 listopada 2012 r. [Ustawa o Powszechnej Amnestii] weszła w życie. Sekcja 5 przewiduje umorzenie ścigania karnego wszystkich czynów popełnionych do 30 września 2012 r., za które Kodeks Karny przewiduje karę do dwóch lat pozbawienia wolności lub łagodniejszą karę.
...
Cyny określone w art. 89, 277 i 275 Kodeksu Karnego, w odniesieniu do których wszczęto śledztwa, przewidują maksymalną karę pozbawienia wolności do dwóch lat i zostały popełnione przed 30 września 2012 r. W tych okolicznościach istnieją podstawy oznaczające, że śledztwo (procedimi penal) nie może być kontynuowane.”
Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od decyzji prokuratora z 15 lutego 2013 r. do Prokuratora Generalnego Albanii. Wniosła o kontynuowanie śledztwa przez prokuratora rejonowego w sprawie kradzieży w porozumieniu z innymi osobami, zniszczenia mienia, tortur oraz przymusu przez groźbę lub przemoc w celu nabycia mienia na podstawie odpowiednio art. 134, 150, 86, 109/b KK. Skarżyła się również na brak bezstronności prokuratora. 25 kwietnia 2013 r. wnioskodawczyni przyznano status pełnej niezdolności do pracy i uznano ją za trwale niezdolną do pracy. 11 lipca 2014 r. Prokurator Generalny przekazał akta do prokuratury rejonowej w Fier w celu rozpatrzenia skargi wnioskodawczyni dotyczącej bezstronności prokuratora rejonowego w Vlorze. 2 i 3 listopada 2017 r. Rząd i wnioskodawczyni poinformowali odpowiednio Trybunał, że wnioskodawczyni złożyła skargę do Sądu Rejonowego w Vlorze na decyzję prokuratora z 15 lutego 2013 r. na podstawie art. 329 KPK. 18 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Vlorze oddalił skargę wnioskodawczyni. Uznał, że prokurator przeprowadził wszystkie niezbędne czynności śledcze i że postępowanie zostało należycie umorzone na mocy Ustawy o Powszechnej Amnestii. 15 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Vlorze oddalił apelację wnioskodawczyni z tych samych powodów, które podał Sąd Rejonowy w Vlorze. Zauważył również, że wnioskodawczyni nie twierdziła przed sądami krajowymi, że prokuratura pominęła jakiekolwiek czynności śledcze. 14 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego z 15 września 2015 r. W nieokreślonym dniu wnioskodawczyni złożyła kolejne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko S.N. i E.N. za czyn kradzieży na podstawie art. 134 KK. 3 listopada 2017 r. wnioskodawczyni poinformowała Trybunał o wyniku trzeciego śledztwa. 2 listopada 2012 r. prokurator wszczął śledztwo nr 1762 przeciwko S.N. i E.N. w sprawie czynu kradzieży na podstawie art. 134 KK w związku ze zdarzeniem z 30 października 2012 r. 6 grudnia 2012 r. wnioskodawczyni złożyła kolejne oświadczenie przed prokuratorem, skarżąc się, między innymi, na kradzież jej rzeczy, która miała miejsce 30 października 2012 r. 13 marca 2013 r. prokuratura zakwalifikowała czyn jako samosąd na podstawie art. 277 KK. 10 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Vlorze umorzył postępowanie na podstawie art. 387 KPK, ponieważ w odniesieniu do tego czynu została ogłoszona amnestia na mocy Ustawy o Powszechnej Amnestii. 3 listopada 2017 r. wnioskodawczyni poinformowała również Trybunał, że w nieokreślonym dniu 2014 r. złożyła u prokuratora w Tiranie kolejną skargę przeciwko S.N. za czyny zagrożenia, ciężkiego uszkodzenia ciała (plagosje e rëndë me dashje) i znieważenia na podstawie art. 84, 88 i 119 Kodeksu Karnego. Wnioskodawczyni skarżyła się również, że raport biegłego lekarza sądowego z 17 stycznia 2013 r. został oparty na podrobionych dokumentach i że czyn ciężkiego uszkodzenia ciała został w rzeczywistości popełniony. 30 czerwca 2014 r. prokurator w Tiranie, po przeprowadzeniu pewnych czynności śledczych, postanowił nie skierować sprawy do rozprawy z powodu braku znamion czynu zabronionego. Uzasadnił, że obrazy z rezonansu magnetycznego i konsultacja neuropsychiatryczne, na których opierał się raport biegłego lekarza sądowego, nie mają związku ze zdarzeniami z 8 września 2012 r. 3 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Tiranie, na wniosek wnioskodawczyni, postanowił uchylić decyzję prokuratora i nakazał mu kontynuowanie śledztwa. Postanowił, że prokurator powinien zbadać dowody przedłożone przez wnioskodawczynię oraz wszelkie inne dowody lub roszczenia z tym związane, przeprowadzając wnikliwe śledztwo. 6 października 2015 r. Sąd Apelacyjny w Tiranie, po rozpatrzeniu apelacji prokuratora, utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego z 3 grudnia 2014 r. W lutym 2018 r. Rząd poinformował Trybunał o następującym rozwoju wydarzeń. 6 grudnia 2017 r. prokuratura w Tiranie zarejestrowała postępowanie karne w sprawie fałszowania dokumentów. 11 grudnia 2017 r. prokuratura w Tiranie oświadczyła o braku swojej kompetencji i przekazała sprawę do prokuratury w Vlorze, która zarejestrowała sprawę nr 9854 14 grudnia 2017 r. Wydaje się, że śledztwo wciąż trwa. Rząd stwierdził jednak, że to postępowanie nie ma wpływu na skargi wnioskodawczyni.


Pierwsza skarżąca, pani R.I., urodziła się w 1975 roku i mieszka w Bukareszcie. Była w stabilnym związku z R. Miała z nim dwoje dzieci: drugą skarżącą, M.I., urodzoną w 2006 roku, oraz trzecią skarżącą, I.I., urodzoną w 2009 roku. W 2010 roku związek rozpadł się i R. wyprowadził się z domu rodzinnego. Rodzice ustalili, że dzieci pozostaną z pierwszą skarżącą w ich domu rodzinnym. Rodzice zdecydowali również, że R. będzie miał nieograniczony dostęp do dzieci i będzie odgrywał aktywną rolę w ich wychowaniu. 28 października 2013 roku dzieci i ich babcia ze strony matki uczestniczyły w wypadku drogowym, w wyniku którego tylko babcia potrzebowała opieki medycznej. W listopadzie R. zabrał dzieci z domu pierwszej skarżącej bez jej zgody. Według pierwszej skarżącej, od tego czasu do maja 2014 roku widziała dzieci tylko sporadycznie i zawsze w obecności ich ojca. Po 5 maja 2014 roku (patrz punkt 9 poniżej) kontakt między nimi stał się jeszcze rzadszy, a po 6 czerwca 2014 roku (patrz punkt 11 poniżej) wszelki kontakt ustał. 25 listopada 2013 roku pierwsza skarżąca wszczęła postępowanie o opiekę nad dziećmi przeciwko R. przed Sądem Rejonowym w Bukareszcie (patrz punkt 26 poniżej). Równocześnie złożyła wniosek o zabezpieczenie (ordonanţă preşedenţială), wnosząc o ustalenie miejsca pobytu dzieci u niej podczas trwania postępowania o opiekę (patrz punkt 9 poniżej). 20 grudnia 2013 roku pierwsza skarżąca zwróciła również uwagę Bukaresztańskiej Dyrekcji Generalnej ds. Opieki Społecznej i Ochrony Praw Dziecka („bukareszteński organ ochrony dzieci”) na sytuację drugiej i trzeciej skarżącej. Obawiała się, że wykazują one objawy znęcania emocjonalnego spowodowanego przez ich ojca. W dwóch oficjalnych raportach z 21 stycznia i 5 lutego 2014 roku bukareszteński organ ochrony dzieci stwierdził, że dzieci są dobrze zaopiekowane, cieszą się optymalnymi warunkami w domu ojca i okazują uczucie do ojca oraz jego nowej partnerki. Raporty konkludowały, że nie zidentyfikowano żadnych oznak znęcania. Eksperci zauważyli jednak, że dzieci odczuwają znaczny lęk i niepokój z powodu konfliktów między ich biologicznymi rodzicami. Zalecili poradnictwo psychologiczne. Orzekając w postępowaniu zabezpieczającym (patrz punkt 6 powyżej), w decyzji końcowej z 5 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Bukareszcie zarządził, że dzieci powinny zamieszkać z matką, a R. powinien płacić miesięczne alimenty w wysokości 1000 euro (EUR) na każde dziecko do zakończenia postępowania o opiekę. 4 czerwca 2014 roku pierwsza skarżąca złożyła wniosek do kancelarii komornika o egzekucję decyzji z 5 maja 2014 roku. Jej wniosek został zatwierdzony przez komornika 6 czerwca 2014 roku oraz przez Sąd Rejonowy w Bukareszcie 16 czerwca 2014 roku. 6 czerwca 2014 roku pierwsza skarżąca udała się do szkoły dzieci, aby ich odebrać i zabrać do domu. R. również pojawił się na miejscu i stał się agresywny wobec pierwszej skarżącej. Musiała interweniować policja. Pierwsza skarżąca nie była w stanie zabrać dzieci do domu. Z radą administracji szkoły powróciła 9 czerwca, aby je odebrać, ale tego dnia dzieci nieobecne były w szkole. 13 czerwca 2014 roku pierwsza skarżąca napisała do bukareszteńskiego organu ochrony dzieci z prośbą o pomoc, ale organ ten nie mógł interweniować, ponieważ ojca nie było w domu. W liście z 26 czerwca 2014 roku komornik wezwał R. do stosowania się do nakazu sądowego i zwrotu dzieci matce w ciągu dziesięciu dni. Ponieważ tego nie uczynił, komornik wezwał go na 17 lipca 2014 roku do kancelarii komornika z dziećmi, gdzie obecna miała być pierwsza skarżąca, dwóch policjantów i przedstawiciele bukareszteńskiego organu ochrony dzieci. R. i dzieci nie stawili się. 4 sierpnia 2014 roku pierwsza skarżąca ponownie skontaktowała się z bukareszteńskim organem ochrony dzieci i skarżyła się, że R. manipuluje dziećmi, sprawiając, że boją się one i odrzucają matkę, oraz zabrania jakiegokolwiek kontaktu między nią a dziećmi. Poinformowała również organ o incydencie z 6 czerwca 2014 roku (patrz punkt 11 powyżej). Organ nie mógł zweryfikować jej zarzutów, ponieważ R. nie było w domu i nie skontaktował się z organem, mimo zaproszenia. Komornik wyznaczył drugie spotkanie na 14 sierpnia 2014 roku. Tym razem R. przyszedł z dziećmi. Jak zauważył komornik w swoim sporządzonym tego samego dniu raporcie, dzieci w kategoryczny sposób odmówiły powrotu do matki. Twierdziły, że ona na nie krzyczała i okazjonalnie biła je, gdy mieszkali razem. Egzekucja nie mogła zostać przeprowadzona. Na skutek spotkania z 14 sierpnia 2014 roku, 9 września 2014 roku bukareszteński organ ochrony dzieci zwrócił się do Sądu Rejonowego w Bukareszcie o zarządzenie dwumiesięcznego programu poradnictwa psychologicznego dla dzieci, na podstawie przepisów art. 912 Kodeksu Postępowania Cywilnego (poradnictwo psychologiczne dla dzieci odmawiających kontaktu z odseparowanym rodzicem). Pierwsza skarżąca zwróciła się do organu ochrony dzieci z podobnym wnioskiem 16 i 19 września 2014 roku. 2 października 2014 roku Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek bukareszteńskiego organu ochrony dzieci. Między 7 listopada 2014 roku a 2 stycznia 2015 roku psycholog spotkał się z dziećmi i ich rodzicami dziesięć razy. 22 stycznia 2015 roku sporządziła raport końcowy, zalecając następujące:
„Mając na uwadze liczne zidentyfikowane problemy w relacjach, uważam za celowe zalecenie natychmiastowej klinicznej oceny psychologicznej dzieci i rodziców, ich obecnych relacji, a także ich dalszego poradnictwa psychologicznego.” 28 stycznia 2015 roku pierwsza skarżąca ponownie skontaktowała się z bukareszteńskim organem ochrony dzieci i wyjaśniła, że zachowanie wykazane przez dzieci podczas ich ostatniego spotkania sprawiło, że obawia się, iż cierpią one na zespół alienacji rodzicielskiej z powodu wpływu ojca. Na wniosek pierwszej skarżącej asystent społeczny z bukareszteńskiego organu ochrony dzieci przeprowadził wywiad z dziećmi. 17 lutego 2015 roku sporządził raport, w którym stwierdził, że dzieci odmawiają widzenia z matką, ponieważ rzekomo ona je biła i była dla nich niemiła. Asystent społeczny poprosił ojca o zabranie dzieci na ocenę psychologiczną. Przesłał również swój raport do służby bukareszteńskiego organu ochrony dzieci ds. przemocy wobec dzieci. 14 maja 2015 roku bukareszteński organ ochrony dzieci sporządził dwumiesięczny plan rehabilitacji tych dwojga dzieci „w celu zapewnienia ich harmonijnego rozwoju fizycznego i psychicznego oraz ochrony ich godności i najlepszego interesu”. Plan wymagał współpracy między asystentem społecznym odpowiedzialnym za ich sprawę, psychologiem, administracją szkoły i obojgiem rodziców. 30 czerwca 2015 roku R. złożył skargę do bukareszteńskiego organu ochrony dzieci, twierdząc, że psycholog wywierał presję na dzieci i wywołał stan stresu, który wymagał hospitalizacji dzieci po jednym z ich spotkań. Żądał wiedzieć, na jakiej podstawie dzieci nadal są poddawane poradnictwu psychologicznemu. Działając na wniosek pierwszej skarżącej (zabezpieczenie dowodów), 7 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Bukareszcie zarządził ocenę psychologiczną dzieci i ich rodziców. Po spotkaniu z nimi kilkakrotnie między 13 sierpnia a 30 października 2015 roku, psycholog sporządziła raport 17 listopada 2015 roku. Stwierdziła, że nie ma wskazówek na fizyczne znęcanie się ze strony matki, ale istnieją wskazówki na znęcanie psychiczne w postaci alienacji rodzicielskiej stosowanej przez ojca. Istotne fragmenty raportu brzmią następująco:
„(1) Podczas oceny biegłych nie istniały istotne informacje od dzieci, które potwierdziłyby istnienie fizycznego znęcania się przez ich matkę. Ocena podkreśliła jedynie wypowiedzi dzieci i ich ojca oraz opór obojga dzieci w stosunku do matki.
(2) Ponieważ są zaangażowane w konflikt rodzicielski, dzieci wykazują wskaźniki emocjonalne i behawioralne często kojarzone... ze znęcaniem psychicznym. ...
(3) Istnieje... kilka objawów zespołu alienacji rodzicielskiej, w szczególności w odniesieniu do [drugiej skarżącej]. ...
W szczególności w odniesieniu do dzieci nieletnich, zachowanie ojca odpowiada profilowi „rodzica alienującego”, który zachowuje się w ten sposób z przekonania, że może chronić i opiekować się dziećmi lepiej niż ich matka. Jego zachowanie może być również związane z głęboką awersją i wrogością wobec matki dzieci, co ma więcej wspólnego z relacjami między dorosłymi niż z ich zdolnościami rodzicielskimi.
Zgodnie z literaturą specjalistyczną, alienowany rodzic również odgrywa rolę w utracie więzi z dzieckiem. Z informacji oferowanych podczas wywiadu przez panią [R.I.] wynika, że ona doświadczała okazjonalnych wątpliwości i niepewności co do swojej roli matki, co mogło podważyć jej relację bezpiecznego przywiązania z dziećmi we wczesnym dzieciństwie.
Rekomendacje 1. Zaleca się, aby rodzice podjęli poradnictwo psychologiczne, aby otrzymać pomoc w znalezieniu metod współpracy dla obecnego i przyszłego dobra ich dzieci. ...
Rodzice muszą być świadomi, że alienacja rodzicielska ma negatywne konsekwencje dla rozwoju dzieci; bez specjalistycznej interwencji i świadomego udziału obojga rodziców dzieci mogą rozwinąć problemy emocjonalne lub behawioralne. 2. Zaleca się, aby dwoje dzieci nie było już zaangażowanych w konflikt między rodzicami. Ich narażenie na konflikty rodzicielskie miało na nich efekt traumatyzujący i zostawiło bolesne ślady w ich rozwoju emocjonalnym.” 23 listopada 2015 roku pierwsza skarżąca poprosiła komornika o wznowienie postępowania egzekucyjnego. Nowe spotkania zostały zwołane na 7 i 23 marca 2016 roku w kancelarii komornika. R. i dzieci nie stawili się. 18 grudnia 2015 roku pierwsza skarżąca ponownie skontaktowała się z bukareszteńskim organem ochrony dzieci i powtórzyła swoje obawy, że ojciec dzieci alienuje je od niej. R. kwestionował postępowanie egzekucyjne, ale 9 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Bukareszcie oddalił jego skargę. Apelacja wniesiona przez niego została również oddalona w decyzji końcowej Sądu Okręgowego w Bukareszcie z 18 września 2017 roku. 24 września 2014 roku Sąd Rejonowy w Bukareszcie rozstrzygnął wniosek o opiekę (patrz punkt 6 powyżej). Powierzył matce fizyczną opiekę nad dziećmi i nakazał R. płacenie alimentów w wysokości 5000 lejów rumuńskich (RON – około 1100 EUR w odpowiednim czasie) miesięcznie, dopóki dzieci nie osiągną pełnoletności. R. odwołał się, ale 18 stycznia 2016 roku poinformował Sąd Okręgowy w Bukareszcie, że nie chce utrzymywać apelacji. Pierwsza skarżąca odwołała się w kwestiach prawnych, argumentując, że Sąd Okręgowy bezprawnie obniżył przyznaną kwotę kosztów. W decyzji końcowej z 2 czerwca 2016 roku Sąd Apelacyjny w Bukareszcie oddalił jej apelację jako niedopuszczalną. 27 lipca 2016 roku pierwsza skarżąca złożyła wniosek o egzekucję decyzji z 24 września 2014 roku w zakresie płacenia alimentów i kosztów sądowych. 19 sierpnia 2016 roku pierwsza skarżąca poprosiła komornika o rozszerzenie nakazu egzekucyjnego na zwrot dzieci. Jej wniosek został zatwierdzony przez kancelarię komornika 8 września 2016 roku oraz przez Sąd Rejonowy w Konstancy 20 września 2016 roku. W marcu 2017 roku R. poinformował władze, że przeprowadził się z dziećmi do Năvodari, w okręgu Konstanca, gdzie będą spędzać weekendy i ferie szkolne. Dyrekcja Generalna ds. Opieki Społecznej i Ochrony Praw Dziecka w Konstancy („organ ochrony dzieci w Konstancy”) odwiedziła R. i dzieci w nowej lokalizacji i utrzymywała kontakt z bukareszteńskim organem ochrony dzieci. R. poinformował organ ochrony dzieci w Konstancy, że jest chętny do kontynuowania poradnictwa dla swoich dzieci w Năvodari i powtórzył, że nie zabraniał pierwszej skarżącej widzenia się z dziećmi. 7 marca 2017 roku Sąd Rejonowy w Konstancy częściowo uwzględnił sprzeciw R. wobec egzekucji, stwierdzając, że w pełni wywiązał się z obowiązku zapewnienia utrzymania dzieci, skoro z nim mieszkają, i że nie można go dodatkowo prosić o płacenie alimentów na ich rzecz. W sierpniu 2017 roku pierwsza skarżąca ponownie wszczęła postępowanie egzekucyjne w zakresie zwrotu dzieci, ale 12 września 2017 roku R. odwołał się od nakazu egzekucyjnego. 19 września 2017 roku R. wystąpił o zawieszenie egzekucji, w oczekiwaniu na wynik jego apelacji; jego wniosek został uwzględniony przez Sąd Rejonowy w Konstancy 25 września 2017 roku. 8 maja 2018 roku jego apelacja została oddalona decyzją końcową wydaną przez Sąd Okręgowy w Konstancy, a decyzja została doręczona pierwszej skarżącej 31 maja 2018 roku. 18 lipca 2018 roku przedstawiciel skarżących poinformował Sąd, że 16 lipca 2018 roku skarżący i R. spotkali się w kancelarii komornika. Dzieci w kategoryczny sposób odmówiły zamieszkania z matką. Tymczasem pierwsza skarżąca złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko R., oskarżając go o nieposłuszeństwo wobec nakazu sądu dotyczącego ustaleń opiekuńczych. 17 czerwca 2014 roku policja rozpoczęła śledztwo pod nadzorem prokuratury przy Sądzie Rejonowym w Bukareszcie. 16 sierpnia 2016 roku pierwsza skarżąca poprosiła prokuratora o rozszerzenie śledztwa o zarzuty złego traktowania nieletnich, argumentując, że R. poddaje dzieci znęcaniu psychicznemu. W decyzji z 28 czerwca 2016 roku prokuratura odmówiła spełnienia jej wniosku z powodu braku dowodów na złe traktowanie. 10 października 2016 roku zażalenie wniesione przez pierwszą skarżącą zostało oddalone przez naczelnego prokuratora, a 13 października 2016 roku izba wstępna Sądu Rejonowego w Bukareszcie odrzuciła jako niedopuszczalną skargę pierwszej skarżącej na decyzje prokuratury. 17 sierpnia 2016 roku R. złożył wniosek o fizyczną opiekę nad dziećmi. 20 marca 2017 roku Sąd Rejonowy w Bukareszcie zadecydował, że dzieci powinny mieszkać z ojcem. Swoje orzeczenie oparł na fakcie, że dzieci mieszkały z nim przez ostatnie trzy lata i że on reprezentował jedyną postawę rodzicielską w ich życiu. Nagła zmiana w ich życiu spowodowałaby im większy niepokój. Na podstawie wniosków z raportu biegłego z 17 listopada 2015 roku (patrz punkt 22 powyżej), sąd zauważył, że dzieci czuły się niekomfortowo w obecności matki i odmawiały zamieszkania z nią, woląc obecność ojca. Sąd zauważył również, że pierwsza skarżąca nigdy nie była przeszkadzana w odwiedzaniu ich, ale zrezygnowała z tego i zamiast tego domagała się zwrotu dzieci do Bukaresztu. Sąd dalej zauważył, że pierwsza skarżąca nie ubiegała się o egzekucję nakazu opiekuńczego, ograniczając swój wniosek do egzekucji alimentów i kosztów. Wniósł o wniosku, że leży w najlepiej pojętym interesie dzieci pozostanie z ojcem. Doradził rodzicom, by położyli kres swojemu konfliktowi dla dobra dzieci i pozwolili na odbudowanie relacji matka-dzieci. Pierwsza skarżąca dowiedziała się o treści tej decyzji po otrzymaniu uwag Rządu w sprawie (wysłanych do niej przez Sekretariat Sądu 28 lipca 2017 roku). Na jej wniosek, została zawiadomiona o decyzji 1 września 2017 roku. 7 września 2017 roku wniosła od niej apelację. W decyzji końcowej z 24 kwietnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Bukareszcie uwzględnił apelację, uchylił poprzednią decyzję i oddalił wniosek R. o przyznanie fizycznej opieki nad dziećmi. Sąd stwierdził następująco:
„... [pierwsza skarżąca] nie ponosi winy za niewykonanie decyzji nr 590A/5 maja 2014, o tyle, że państwo rumuńskie miało pozytywny obowiązek pilnie podjąć wszystkie niezbędne środki prawne w celu ochrony prawa [pierwszej skarżącej] do życia rodzinnego, poprzez natychmiastowy zwrot dzieci do domu matki, aby uniknąć alienacji rodzicielskiej wykazywanej przez dzieci wobec [pierwszej skarżącej].
W związku z tym, karanie [pierwszej skarżącej] utratą możliwości posiadania dzieci przy sobie, za okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, ... wpłynęłoby na istotę jej prawa dostępu do sądu i [prawa] do poszanowania jej życia rodzinnego. ...
Sąd zauważa, że decyzja sądu pierwszej instancji o ustaleniu domu dzieci u ojca z powodu, że są związane z nim silnym uczuciem i odmawiają komunikacji z [pierwszą skarżącą], jest bezpośrednim skutkiem niewykonania decyzji nr 590A/5 maja 2014. [R.] miał realną możliwość wpływania na dzieci, aby postrzegały matkę jako obcą, jako zagrożenie dla relacji ojciec-dzieci i jako zagrożenie dla ich zdrowia. ...
Przerwanie więzi rodzinnych między matką a jej dziećmi bez wątpienia stanie się trwałe, jeśli dzieci mają mieszkać z ojcem, a zatem każdy program wizyt dla matki i dzieci będzie iluzoryczny i formalny, o tyle że matka nie była w stanie uzyskać wykonania decyzji prawomocnej przez ponad cztery lata i w tym czasie praktycznie nie mogła nawet rozmawiać z dziećmi.”


Skarżący urodził się w 1983 roku i mieszka w Połądze. 22 listopada 2013 r. dyrektor spółki M. złożył zawiadomienie na policji w Kłajpedzie, twierdząc, że żona skarżącego, która świadczyła usługi księgowe na rzecz spółki M., bezprawnie przelała duże kwoty pieniędzy z konta bankowego tej spółki do innych spółek. Dyrektor twierdził, że spółka M. nie uzyskała żadnych usług od tych spółek oraz że nie autoryzował wcześniej tych przelewów. 25 listopada 2013 r. policja w Kłajpedzie wszczęła śledztwo w sprawie zarzutów dotyczących przywłaszczenia mienia i fałszowania dokumentów na podstawie art. 184 § 1 i art. 300 § 1 Kodeksu karnego. Dyrektor spółki M. został przesłuchany w charakterze świadka i zeznał, że w maju 2012 r. zawarł umowę o świadczenie usług księgowych ze spółką A., której dyrektorem był skarżący. Zgodnie z tą umową żona skarżącego rozpoczęła świadczenie usług księgowych na rzecz spółki M. Początkowo był zadowolony z jej pracy, ale później zauważył pewne przelewy bankowe, które wydały mu się podejrzane. Jednym z takich podejrzanych przelewów była płatność w wysokości 120 000 litów litewskich (LTL) (około 34 750 euro (EUR)) na rzecz spółki A. 4 grudnia 2013 r. żona skarżącego otrzymała status „świadka szczególnego” w śledztwie; zgodnie z Kodeksem postępowania karnego (dalej „Kpk”), została przesłuchana w sprawie własnego potencjalnie przestępczego działania i została zwolniona z odpowiedzialności za odmowę zeznań lub złożenie fałszywych zeznań (patrz punkt 27 poniżej). Oświadczyła, że wszystkie przelewy z konta bankowego spółki M., których dokonała, zostały uprzednio zatwierdzone przez jej dyrektora. Oświadczyła również, że przelew na rzecz spółki A. został dokonany przez pomyłkę i cała kwota została zwrócona do spółki M. w ciągu tygodnia. 9 kwietnia 2014 r. skarżący został wezwany w charakterze świadka. Odmówił złożenia zeznań w odniesieniu do działań swojej żony oraz płatności w wysokości 120 000 LTL otrzymanej przez spółkę A. od spółki M. 26 maja 2014 r. prokurator z regionalnej prokuratury w Kłajpedzie nałożył na skarżącego grzywnę w wysokości 650 LTL (około 188 EUR) za odmowę złożenia zeznań, zgodnie z art. 163 Kpk (patrz punkty 31 i 32 poniżej). Skarżący złożył skargę do prokuratora nadrzędnego. Argumentował, że status „świadka szczególnego” jest podobny do statusu podejrzanego, a zatem nie powinien być zmuszany do zeznawania przeciwko swojej żonie, która posiadała taki status. Powołał się na art. 31 Konstytucji, który zabrania zmuszania osoby do zeznawania przeciwko członkom jej rodziny (patrz punkt 18 poniżej). 9 czerwca 2014 r. prokurator nadrzędny z regionalnej prokuratury w Kłajpedzie oddalił skargę skarżącego, uznając, że zgodnie z Kpk tylko członkowie rodziny podejrzanego lub oskarżonego są zwolnieni z odpowiedzialności za odmowę złożenia zeznań, ale Kpk nie rozciąga tego przywileju na członków rodziny „świadka szczególnego” (patrz punkt 19 poniżej). Skarżący złożył skargę do Sądu Rejonowego w Kłajpedzie, podnosząc zasadniczo te same argumenty, które podnosił wcześniej (patrz punkt 11 powyżej). Poprosił również sąd o skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego w celu wydania orzeczenia, czy przepisy Kpk zwalniające członków rodziny podejrzanego lub oskarżonego z odpowiedzialności za odmowę złożenia zeznań, ale nie członków rodziny „świadka szczególnego”, są zgodne z Konstytucją. 9 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w Kłajpedzie oddalił skargę skarżącego i podtrzymał uzasadnienie decyzji prokuratora (patrz punkt 12 powyżej). Stwierdził, że prawo skarżącego do odmowy zeznań przeciwko żonie zostałoby naruszone tylko wtedy, gdyby jego żona miała status podejrzanego, a nie świadka. Uznał również, że wniosek skarżącego o skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego był „subiektywny i bezpodstawny prawnie”. Decyzja ta była ostateczna i nie podlegała dalszemu odwołaniu. Następnie skarżący wniósł odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Kłajpedzie, jednak 22 lipca 2014 r. sąd ten odmówił jego rozpoznania, uznając, że prawo nie przewiduje takiego odwołania. Skarżący złożył następnie wniosek o wznowienie postępowania do Sądu Najwyższego, jednak 23 września 2014 r. sąd orzekł, że nie ma uprawnień do wznowienia postępowania w sprawie kar proceduralnych nałożonych na podstawie art. 163 Kpk. 11 września 2014 r. skarżący został przesłuchany w charakterze świadka w śledztwie. Oświadczył, że jest dyrektorem spółki A., która świadczy usługi księgowe dla innych spółek. Jego żona pracowała jako dyrektor finansowy spółki A., a od maja do listopada 2012 r. świadczyła usługi księgowe na rzecz spółki M. Skarżący oświadczył, że nie wiedział, w jaki sposób ani dlaczego 120 000 LTL zostało przelane na konto bankowe spółki A. Wiedział tylko, że cała kwota została zwrócona do spółki M. w ciągu tygodnia przelewem dokonanym przez jego żonę. 22 września 2014 r. regionalna prokuratura w Kłajpedzie umorzyła śledztwo z powodu nie popełnienia przestępstwa. Wydaje się, że od tej decyzji nie wniesiono odwołania i stała się ona ostateczna.


Skarżący urodził się w 1970 roku i mieszka w Sewilli. Skarżący był członkiem grupy aktywistycznej, która zajęła Centrum Społeczne Casas Viejas w Sewilli. Właściciele budynku wszczęli postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym nr 24 w Sewilli (dalej zwanym „Sądem Rejonowym”) w celu odzyskania posiadania swojej nieruchomości. Sąd Rejonowy ostatecznie zarządził eksmisję wszystkich okupantów i wyznaczył na 29 listopada 2007 r. termin ich wyprowadzki. W tym dniu skarżący wraz z innymi okupantami wziął udział w proteście przeciwko ich eksmisji z budynku. Gdy Komisja Sądowa Wydziału Powiadomień i Egzekucji (Comisión Judicial del Servicio Común de Notificaciones y Embargos) wraz z prawnym przedstawicielem właścicieli budynku oraz policją weszła do budynku, odkryli, że okupanci wykopali podziemny tunel o głębokości około 4,5 m, kończący się małą przestrzenią. Umieścili tam prymitywne wzmocnienia, aby zapobiec zawaleniu się konstrukcji. Ponadto okupanci umieścili kilka rur „PVC” i żelaznych w ścianach i podłodze małego pomieszczenia. W ramach protestu przeciwko eksmisji skarżący i inny protestujący, R.D.P., oświadczyli, że przytwierdzili się do podłogi pomieszczenia w taki sposób, że nie byli w stanie uwolnić się samodzielnie. Istotnie, włożyli jedną z rąk do jednej z rur i okuli nadgarstek żelaznym prętem, który był przymocowany wewnątrz rury. Ponieważ system mocowania nie był widoczny, władze nie mogły stwierdzić, czy to była prawda. Przez cały dzień prowadzono negocjacje, jednak okazały się one bezskuteczne. Policja wraz ze strażą pożarną rozważała wykopanie ich. Od tego pomysłu odstąpiono ze względu na ryzyko zawalenia się. Aby sprawdzić, czy skarżący i R.D.P. byli przytwierdzeni do podłogi, funkcjonariusze policji przymocowali linę odpowiednio do ich pasa i nadgarstka i próbowali wyciągnąć ich z rury, do której byli przymocowani, jednak bezskutecznie. Straż pożarna poinformowała skarżącego i R.D.P., że budynek może się zawalić, jeśli do uwolnienia ich zostanie użyty ciężki sprzęt. 30 listopada 2007 r., w związku z upływem czasu oraz groźbą skarżącego, że strąci niestabilne słupy drewniane zainstalowane przez strażaków jako środek ostrożności, dwóch funkcjonariuszy policji unieruchomiło ich za pomocą lin. Około godziny 19:00 30 listopada 2007 r., z powodu silnego cierpienia wywołanego sposobem unieruchomienia, R.D.P. poinformował funkcjonariuszy policji i strażaków o zamiarze dobrowolnego uwolnienia się i poprosił ich, aby go odwiązali. Około godziny 20:30 skarżący również postanowił zakończyć protest. Skarżący i R.D.P. zostali natychmiast aresztowani i doprowadzeni przed sędziego. Zostali również przewiezieni do publicznego centrum zdrowia, gdzie poddano ich badaniu sądowo-lekarskiemu. W odniesieniu do skarżącego raport sądowo-lekarski stwierdzał następujące rzeczy:
„Wywiad i badanie pacjenta
Pacjent podaje, że miał związaną prawą rękę, zgłasza ból miejscowy, miejscowe zaczerwienienie. Ruchomość stawów. Brak zaburzeń naczyniowych.
Zdjęcia rentgenowskie: 0[1]
Rozpoznanie wstępne:
Stłuczenie prawego nadgarstka.
Leczenie:
Unikać obciążenia.
[nieczytelna nazwa leku] 1/d w przypadku bólu”
Ten sam raport stwierdzał również:
„Oględziny wzrokowe, palpacja i manipulacja kończynami oraz innymi obszarami ciała wykluczają możliwość występowania obrażeń fizycznych zgodnych z urazem lub przemocą zewnętrzną.
Brak krwiaków, otarć lub obrażeń na różnych badanych obszarach. Zgłasza dyskomfort w obu nadgarstkach, ale obecnie nie wykryto żadnych widocznych objawów hematologicznych.
Wywiad i historia choroby wykluczają jakiekolwiek osłabienie jego zdolności poznawczych lub wolitywnych, [pacjent zatem] zdolny do złożenia zeznania w tej chwili.”
1 grudnia 2007 r. skarżący wziął udział w konferencji prasowej, podczas której skomentował eksmisję oraz techniki stosowane przez policję i strażaków podczas uwięzienia. O wydarzeniach wypowiedział się w następujący sposób:
„Tortury były fizyczne i psychiczne. Tortury fizyczne przeprowadzali wyłącznie funkcjonariusze policji krajowej i były one szalenie obserwowane przez strażaków. To znaczy, strażacy, których konkretne imiona podam, ponieważ traktowali nas bardzo źle – najstarszym strażakiem był L., a [byli tam również] strażacy M. i J – robili zdjęcia, gdy nas torturowano, robili zdjęcia obok nas, jakbyśmy byli ich trofeami, wyśmiewając się. Tortury fizyczne, które będę opisywał... były bardzo subtelne, aby nie zostawiać śladów, ale powodowały silny ból... a inne tortury, cóż, zostawiały ślady... przede wszystkim te pierwsze u mojego kolegi...
Pierwszy akt tortur został przeprowadzony przez funkcjonariuszy policji krajowej, jak mówię, zaraz po ich przyjściu... chwycili za ramię mojego kolegę, to wolne, i dość mocno przymocowali linę do jego nadgarstka, a następnie wyciągnęli linę z tunelu i trzech funkcjonariuszy policji krajowej... pociągnęło go, próbując go wyciągnąć... w celu spowodowania mu bólu, zastraszenia go, wiesz.
Nadgarstek w rurze zaczął puchnąć... nie był w stanie otworzyć kłódki przez cały dzień...
[W] moim przypadku, zamiast przymocować linę do mojego wolnego nadgarstka, przymocowali ją do mojego pasa i powtórzyli to, co zrobili z R.D.P.: wyciągnęli linę z tunelu i trzech funkcjonariuszy policji krajowej... pociągnęło mnie z tym samym celem... drugi akt tortur był już fizyczny i został popełniony przez funkcjonariuszy policji krajowej. Został przeprowadzony pod koniec akcji protestacyjnej, to znaczy, tortury fizyczne zmusiły nas do [uwolnienia się] z rur... [D]opływ krwi został odcięty u góry, nie mogliśmy poruszać palcami, ponieważ ból był bardzo silny, byliśmy w takim stanie przez godzinę, to wtedy strażacy zrobili zdjęcie, ponieważ nie robili dla nas nic innego.
Ten akt tortur został również przeprowadzony przez dwóch funkcjonariuszy policji krajowej, którzy pojawili się na niektórych zdjęciach prasowych w białych kombinezonach „Emasesa”: nie jestem pewien, czy [ludzie] zdali sobie sprawę, że obaj funkcjonariusze policji w kombinezonach „Emasesa” pojawiają się [na zdjęciach prasowych], cóż, to oni przeprowadzili tortury[;] następnie skończyli nas wiązać i opuścili miejsce, a zaraz potem przybyli jacyś strażacy, a wtedy strażacy J., M. i L. zrobili zdjęcia jako trofeum... w tym momencie, z powodu cierpienia i bólu w nadgarstku, R.D.P.... zdecydował się opuścić akcję protestacyjną i uwolnić się...
Powiedziałem im jako propozycję: „Słuchajcie, nie zamierzam się uwolnić, ale będę współpracować we wszystkim, co jest niezbędne, aby pozwolić na podbicie konstrukcji... [W]tedy związali mnie w tej samej pozycji i cóż, to wtedy zdecydowałem się położyć kres akcji protestacyjnej. Cóż, to były tortury fizyczne...
Tortury psychiczne były powtarzane, ech, cóż, były ciągłe... tortury psychiczne powtarzano kilka razy i były popełniane głównie przez strażaków i polegały na krótkotrwałym znęcaniu się psychicznym... mówili nam, że niemożliwe jest wyciągnięcie nas żywych..., że zabiją nas gruzem, ponieważ nad nami pracował spychacz, [a] słyszeliśmy spychacz... [U]żyli słynnego „urządzenia do pomiaru tlenu”, które wskazywało, że zaraz zemdlejemy... Powiedzieli nam, że policja zamierza wstrzyknąć nam serum nasenne... [P]owiedzieli nam, że policja zamierza wprowadzić gaz przez system wentylacyjny, nie określili, jakiego rodzaju gazu... [P]owiedzieli nam również, że wypuszczą szczury do tunelu...”
Dziennikarka zapytała skarżącego, czy raport medyczny ujawnił jakiekolwiek fizyczne lub psychiczne uszkodzenia, na co skarżący odpowiedział „nie psychiczne”, lecz „fizyczne”. Skarżący dodał również, że już mówił, że „tortury fizyczne [były] bardzo subtelne i przeprowadzane przez elitarne siły policyjne, że prawie nie zostawiały śladów, ale... powodowały silny ból”.
W wyniku tych oświadczeń, 21 grudnia 2007 r. delegacja rządu Andaluzji złożyła skargę do prokuratora, żądając wszczęcia śledztwa karnego przed Sądem Śledczym nr 17 w Sewilli. Sędzia ten zarządził otwarcie śledztwa, w wyniku którego skarżącemu postawiono zarzuty zniesławienia i zniewagi. 6 lipca 2011 r. Sąd Karny nr 13 w Sewilli (dalej zwany „sądem karnym”) uznał skarżącego za winnego zniesławienia, skazując go na grzywnę w wysokości dwudziestu stawek dziennych po 10 euro (EUR) każdy. Ponadto został zobowiązany do zapłaty odszkodowania dwóm funkcjonariuszom policji za szkodę w łącznej wysokości 1 200 EUR, z zastępczą karą pozbawienia wolności za każde dwie niezapłacone stawki dzienne. Co więcej, nakazano skarżącemu opublikowanie wyroku w mediach, które wzięły udział w konferencji prasowej, na własny koszt. Sąd karny stwierdził, że władze działały w sposób proporcjonalny. Sąd karny uznał, że pierwsze działanie podjęte przez policję (czyli przymocowanie liny odpowiednio do ich pasa i nadgarstka oraz użycie siły w próbie wyciągnięcia ich) było techniką proporcjonalną w celu sprawdzenia, czy skarżący i R.D.P. byli w rzeczywistości przytwierdzeni do betonowej podłogi. Dalej zauważył, że metody stosowane przez policję, takie jak grożenie użyciem gazu lub oskarżeniem o popełnienie przestępstwa przeciwko osobie pełniącej funkcję publiczną, były jedynie środkami mającymi na celu wywarcie presji na skarżącym i R.D.P., aby się uwolnili. Zdaniem sądu karnego strażacy również zastraszali skarżącego i R.D.P., mówiąc im, że ściany mogą się zawalić, jeśli władze zdecydują się użyć maszyn do ich uwolnienia. Celem tego było skłonienie ich do dobrowolnego uwolnienia się. Ponadto sąd karny zauważył, że władze podjęły wtedy decyzję o związaniu prawej ręki skarżącego z jego kostką, aby go unieruchomić, w związku z ryzykiem zawalenia się ścian i groźbą skarżącego, że strąci niestabilne słupy drewniane zainstalowane przez strażaków jako środek ostrożności. W świetle ustalonego przez sędziego stanu faktycznego uznano, że uwagi skarżącego stanowiły bezpośredni oskarżenie o popełnienie przestępstwa – mianowicie tortur – które było nieprawdziwe. Sąd karny uznał następnie, że prawo do wolności słowa jest „prawem fundamentalnym, ale [nie jest] nieograniczone ani w swoim pojęciu abstrakcyjnym, ani w praktycznym wykonywaniu”, ponieważ musi być „respektujące wobec innych ludzi i nie [można] się nim posługiwać w celu używania słów nadużywających lub obraźliwych”. W tym przypadku „skarżący [przekroczył] granice swojego prawa do wolności słowa... naruszając prawa innych osób”. Sąd karny zauważył, że zachowanie funkcjonariuszy policji nie ujawniło wszystkich elementów w klasyfikacji prawnej tortur w rozumieniu art. 174 hiszpańskiego kodeksu karnego, który wyraźnie definiuje tortury w następujący sposób:
„Tortury popełnia funkcjonariusz publiczny lub urzędnik, który w nadużyciu funkcji i w celu uzyskania od osoby zeznania lub informacji lub jej ukarania za jakikolwiek czyn, który mogła popełnić lub jest podejrzewana o popełnienie, lub z jakiejkolwiek przyczyny opartej na jakimkolwiek rodzaju dyskryminacji, poddaje tę osobę warunkom lub procedurom, które ze względu na swój charakter, czas trwania lub inne okoliczności powodują u niej cierpienie fizyczne lub psychiczne, stłumienie lub zmniejszenie jej zdolności poznawczych, rozeznania lub podejmowania decyzji, lub w jakikolwiek inny sposób naruszają jej honor”.
Sąd karny uznał zatem, że oświadczenie skarżącego zawierało konkretne oskarżenie o tortury, co oznaczało, że funkcjonariusz policji lub urzędnik miał konkretny zamiar uzyskania od osoby zeznania lub informacji lub jej ukarania za czyn, który mógł popełnić lub był podejrzewany o popełnienie. Sędzia stwierdził dodatkowo, że opisy podane przez skarżącego, w połączeniu ze zdjęciami opublikowanymi przez prasę, mogły prowadzić do identyfikacji wspomnianych funkcjonariuszy policji. Byliby wówczas powiązani z oskarżeniami o tortury, które, zdaniem sądu karnego, nie miały miejsca. W odpowiedzi na argument, że słowo „tortury” zostało użyte potocznie, sędzia rozważył następujące kwestie:
„[P]owtarzanie przez skarżącego słowa tortury ujawnia, że nie był to okazjonalny i wyjątkowy użycie takiego słowa w danym miejscu, ale zostało ono przedstawione i wyrażone z pełną świadomością i wielokrotnie, aby przekazać słuchaczom wiadomość, tj. że skarżący został poddany torturom przez funkcjonariuszy policji i strażaków”.
Skarżący wniósł apelację do Sądu Prowincjonalnego w Sewilli, który 28 czerwca 2013 r. częściowo orzekł na korzyść skarżącego i zarządził zmniejszenie grzywny do dwunastu stawek dziennych po 10 EUR. Sąd Prowincjonalny utrzymał w mocy pozostałe elementy wyroku pierwszej instancji. W szczególności Sąd Prowincjonalny w Sewilli wskazał, że uwagi skarżącego stanowiły bezpośrednie oskarżenie o przestępstwo tortur i że oświadczenia skarżącego były „zamierzonym sposobem na osobiste i zawodowe zdyskredytowanie funkcjonariuszy policji”. Zdaniem Sądu Prowincjonalnego skarżący był świadomy faktu, że to, co mówił publicznie, było fałszywe. Ponadto stwierdzono, że oświadczenie skarżącego nie mogło być opisane jako akt publicznej krytyki interwencji przeprowadzonej przez policję, ani zamiarem skarżącego nie było dostarczenie społeczeństwu informacji. Wręcz przeciwnie, skarżący „po prostu twierdził, że [został] poddany torturom przez dwóch funkcjonariuszy policji..., co [było] fałszywe... z jedynym zamiarem zaatakowania honoru funkcjonariuszy policji poprzez utrzymywanie, że popełnili przestępstwo”. Oświadczenia skarżącego były „świadomym, nieproporcjonalnym, niepotrzebnym i nieuzasadnionym aktem oskarżenia kogoś o popełnienie przestępstwa, które [wykraczało] poza uzasadnioną krytykę działania policji...”.
29 lipca 2013 r. skarżący wniósł skargę o ochronę praw konstytucyjnych (amparo) do Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności skarżący powołał się na ustępy a) i d) art. 20 hiszpańskiej konstytucji. Skarżący stwierdził, że opisane fakty na konferencji prasowej były prawdziwe, co zostało uznane przez sądy krajowe w ramach postępowania karnego, a jedyną rzeczą, która się różniła, była intencja przypisywalna funkcjonariuszom policji. Skarżący użył terminu „tortury” w sposób potoczny. Tego rodzaju wyrażenia nie mogą być ograniczone ścisłymi definicjami prawa karnego. Skarżący dodał również, że termin „tortury” zawierał kilka znaczeń oprócz ściśle kryminalnego. Zgodnie z Królewską Akademią Języka Hiszpańskiego (Real Academia Española – dalej „Akademia”), słowo tortury oznaczało „silny ból fizyczny lub psychiczny zadawany komuś, różnymi metodami i narzędziami, w celu uzyskania zeznania lub jako środek kary”. Jednakże, zgodnie z tą samą instytucją, słowo tortury oznaczało również „silny ból lub cierpienie, lub rzecz, która je powoduje”. Skarżący podkreślił również, że słowo „tortury” jest używane na co dzień w odniesieniu do wszelkiego rodzaju złego traktowania. Ostatecznie skarżący argumentował, że ograniczenie używania słowa „tortury” tylko do tych scenariuszy, w których występują wszystkie elementy kryminalne przestępstwa, jest nadmiernym ograniczeniem prawa do wolności wyrażania opinii i w szczególności debaty społecznej dotyczącej metod stosowanych przez władze publiczne w celu realizacji uzasadnionego celu. 21 października 2013 r. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę o ochronę praw konstytucyjnych za niedopuszczalną z powodu niespełnienia przez skarżącego obowiązku wykazania, że jego odwołanie ma „szczególne znaczenie konstytucyjne”.


Skarżąca urodziła się w 1943 roku i mieszka w Bukareszcie. Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, odnoszą się do tego samego kontekstu i krajowych postępowań karnych, co te opisane w sprawie Stowarzyszenie „21 grudnia 1989” i inni przeciwko Rumunii (skargi nr 33810/07 i 18817/08, §§ 12-41, 24 maja 2011 r.). W trakcie wydarzeń, które doprowadziły do upadku reżimu komunistycznego, w nocy z 21 na 22 grudnia 1989 r. syn skarżącej został zastrzelony w Bukareszcie. W 1990 roku wojskowa prokuratura wszczęła kilka śledztw w sprawie zbrojnego stłumienia demonstracji antykomunistycznych w grudniu 1989 roku. Główne postępowanie karne dotyczące użycia przemocy wobec ludności cywilnej w Bukareszcie i innych miastach zostało zarejestrowane w najwyższej prokuraturze – wydziale prokuratorów wojskowych – pod numerem 97/P/1990 (obecny numer 11/P/2014). W ramach głównego postępowania karnego skarżąca dochodziła roszczeń cywilnych i żądała zidentyfikowania oraz ukarania sprawców zabójstwa popełnionego na jej synu. Równocześnie inne śledztwo dotyczące czynów współudziału w zabójstwie ze szczególnym okrucieństwem oraz współudziału w usiłowaniu zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem, popełnionych przeciwko dużej liczbie osób, w tym synowi skarżącej, zakończyło się skierowaniem do sądu urzędników państwowych, członków rządzącej partii politycznej, a następnie ich skazaniem prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższej Sprawiedliwości z 20 kwietnia 1992 r. Istotne czynności procesowe podjęte w ramach głównego postępowania karnego zostały opisane w sprawach Stowarzyszenie „21 grudnia 1989” i inni (powołanej wyżej, §§ 12-41) oraz Sidea i inni przeciwko Rumunii ([Komitet] nr 889/15, §§ 8-11, 5 czerwca 2018 r.). 14 października 2015 r. wojskowa prokuratura umorzyła główne postępowanie karne, uznając, że skarga skarżącej dotycząca zabójstwa popełnionego na jej synu uległa przedawnieniu, a skarga dotycząca podżegania do zabójstwa stanowi rzecz osądzoną w następstwie wyroku Sądu Najwyższej Sprawiedliwości z 20 kwietnia 1992 r. (patrz paragraf 8 powyżej). Decyzja z 14 października 2015 r. została następnie uchylona decyzją Prokuratora Generalnego z 5 kwietnia 2016 r., co zostało potwierdzone przez Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości w dniu 13 czerwca 2016 r. 1 listopada 2016 r. wojskowy prokurator zarządził wszczęcie śledztwa w sprawie o przestępstwo zbrodni przeciwko ludzkości w odniesieniu do tych samych okoliczności faktycznych. Zgodnie z informacjami przedłożonymi przez strony, główne postępowanie karne wciąż się toczy (zob. Bănuțoiu i Ștefoglu przeciwko Rumunii [Komitet], skargi nr 64752/13 i 54607/14, § 12, 3 lipca 2018 r.).


Spółka wnioskująca jest prywatną spółką mediową, której siedziba znajduje się w Lublanie. 10 sierpnia 2011 r. Urząd Ochrony Konkurencji („Urząd”) wszczął postępowanie przeciwko spółce wnioskującej na podstawie art. 23 ustawy o zapobieganiu ograniczaniu konkurencji (dalej „ustawa o konkurencji”, patrz paragraf 25 poniżej), na skutek skargi dwóch stacji telewizyjnych, że spółka wnioskująca nadużyła swojej pozycji dominującej. 10 sierpnia 2011 r. Urząd wydał zarządzenie o przeszukaniu pomieszczeń, które zawierało ostrzeżenie, że w przypadku przeszkodzenia w kontroli może zostać wydane zarządzenie o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1% rocznego obrotu spółki wnioskującej w poprzednim roku obrotowym. 21 września 2011 r. Urząd wydał raport z kontroli, z którego wynikało, że 11 sierpnia 2011 r. o godz. 9:05 pracownicy Urzędu przybyli do pomieszczeń spółki wnioskującej. Pan V., dyrektor spółki wnioskującej, nie był obecny, a żaden z pracowników spółki wnioskującej nie pozwolił na przeprowadzenie kontroli. Zgodnie z raportem pan S., dyrektor ds. marketingu bezpośredniego, wyjaśnił funkcjonariuszom, że nie jest upoważniony do odbioru i podpisania zarządzenia o kontroli ani zarządzenia o wszczęciu postępowania przeciwko spółce wnioskującej. Funkcjonariusze poprosili go o skierowanie ich do osoby upoważnionej lub do pokoju korespondencyjnego, aby mogli doręczyć zarządzenia i rozpocząć kontrolę. Pan S. zaprowadził funkcjonariuszy do pokoju korespondencyjnego, ale nie było tam nikogo. Pracownica, która przybyła do pokoju korespondencyjnego o godz. 9:25, odmówiła podpisania czegokolwiek i oświadczyła, że zadzwoni do swojego przełożonego. Chwilę później w pokoju korespondencyjnym pojawił się pan P., zastępca dyrektora finansowego. W raporcie stwierdzono, że głośnym głosem poprosił wtedy funkcjonariuszy o opuszczenie pomieszczenia, wskazując ręką w stronę wyjścia i nie wykazując zamiaru współpracy z funkcjonariuszami, mimo że zostali ostrzeżeni, że odmowa współpracy zostanie uznana za przeszkodzenie w kontroli, co skutkować będzie nałożeniem kary. Ponieważ żaden z pracowników nie chciał przyjąć zarządzeń, funkcjonariusze ostatecznie pozostawili je w pokoju korespondencyjnym, w wyniku czego uznano je za doręczone. Zgodnie z raportem, o godz. 9:31 funkcjonariusze opuścili budynek, ponieważ uznali, że kontrola nie będzie możliwa bez pomocy policji. O godz. 9:57, po przybyciu policji, funkcjonariusze ponownie weszli do pomieszczeń spółki wnioskującej. O godz. 10:00 przybył pan V. Przeprosił za niedogodności i wyraził gotowość do współpracy. O godz. 10:45 funkcjonariusze rozpoczęli kontrolę, która została następnie przeprowadzona bez żadnego zachowania utrudniającego ze strony spółki wnioskującej. 6 października 2011 r. spółka wnioskująca odniosła się do raportu z kontroli, twierdząc, że nikt nie podnosił głosu na funkcjonariuszy ani nie prosił ich o opuszczenie pomieszczeń spółki. Zgodnie z ich uwagami, pan P. poprosił funkcjonariuszy jedynie o oczekiwanie w recepcji na osobę, której mogliby doręczyć zarządzenia. Nic nie przeszkadzało im w przeprowadzeniu kontroli. Funkcjonariusze z własnej woli zdecydowali się odejść i wezwać policję. Interwencja policji była niepotrzebna. Zarządzeniem z 21 lutego 2012 r. Urząd ukarał spółkę wnioskującą grzywną w wysokości 105 000 euro (EUR), co stanowiło 0,2% rocznego obrotu netto spółki w poprzednim roku, za przeszkodzenie w kontroli 11 sierpnia 2011 r. Przeszkodzeniem była niechęć pana P. do współpracy z funkcjonariuszami i natychmiastowego umożliwienia dostępu do dowodów oraz ich zabezpieczenia. Uznał, że spółka wnioskująca przeszkodziła w kontroli, nie czyniąc jej fizycznie możliwą (słoweńskie: preiskava ni bila fizično omogočena) po wezwaniu i ostrzeżeniu przez funkcjonariuszy. Oczekiwanie w recepcji na przygotowanie się spółki wnioskującej do kontroli lub na przybycie upoważnionej osoby ze spółki stoi w sprzeczności z celem niezapowiedzianej kontroli, którym jest zabezpieczenie dowodów. Urząd stwierdził również, że obowiązkiem spółki jest współpraca, nawet gdy jej przedstawiciel prawny jest nieobecny. Ustalając wysokość kary, Urząd wziął pod uwagę, że kontrola została opóźniona o godzinę i trzydzieści minut, a przez dwadzieścia sześć minut zachowanie spółki wnioskującej było poza kontrolą funkcjonariuszy i mogło doprowadzić do zniszczenia dowodów obciążających. Powołując się na praktykę Komisji UE, uznał, że kara musi być wystarczająco surowa, aby odstraszyć sprawców. Wziął również pod uwagę późniejszą wzorową współpracę spółki wnioskującej oraz fakt, że był to pierwszy przypadek nałożenia kary na podstawie ustawy o konkurencji. 22 marca 2012 r. spółka wnioskująca wytoczyła powództwo i złożyła wniosek o środek tymczasowy przeciwko powyższemu zarządzeniu (patrz paragraf 10 powyżej), powtarzając zarzuty, które podniosła przed Urzędem (patrz paragraf 9 powyżej). Wniosła o przeprowadzenie rozprawy, twierdząc, że bezpośrednie zbadanie dowodów jest wymagane do właściwego ustalenia faktów w sprawie. W szczególności czterech świadków, którzy byli obecni w pomieszczeniach w dniu rzekomego przeszkodzenia, udowodniłoby, że spółka wnioskująca nie przeszkodziła w kontroli ani nie odmówiła współpracy z funkcjonariuszami. Pokazaliby również, że funkcjonariusze nie przedstawili się w prawidłowy sposób i próbowali wejść do pomieszczeń w agresywny sposób. Spółka wnioskująca argumentowała również, że nie można było powstrzymać funkcjonariuszy przed zrobieniem czegoś, o co konkretnie nie prosili, mianowicie dostępu do konkretnych miejsc lub osób objętych kontrolą. W momencie popełnienia rzekomego przeszkodzenia funkcjonariusze poprosili jedynie o osobę, której mogliby doręczyć zarządzenia, a następnie zostali uprzejmie poproszeni o oczekiwanie w recepcji. Pracownicy spółki wnioskującej wywiązali się z obowiązku współpracy, próbując znaleźć tę osobę. Spółka wnioskująca argumentowała, że funkcjonariusze mogli swobodnie kontynuować kontrolę. Ponadto, gdyby doszło do przeszkodzenia w kontroli, Urząd ukarałby spółkę na miejscu, a nie sześć miesięcy później. Co do pana P., spółka twierdziła, że nie był on pracownikiem spółki wnioskującej i nie był upoważniony do odbierania jakiejkolwiek korespondencji. Ponieważ pozostawał jedynie w stosunku kontraktowym ze spółką wnioskującą, jego rzekome nielegalne działania nie mogą być jej przypisane. Na koniec, biorąc pod uwagę wysokość nałożonej kary, która była nadmierna, natychmiast wykonalna i o charakterze karnym, przedmiotowe postępowanie miało charakter karny i wymagało odpowiednich gwarancji rzetelnego procesu. Tymczasem w 2013 r. Agencja Ochrony Konkurencji („Agencja”) przejęła zadania Urzędu i przejęła pełną kontrolę nad wszystkimi jego sprawami w toku. 26 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił powództwo spółki wnioskującej (patrz paragraf 11 powyżej). Na wstępie zaznaczył, że spółce wnioskującej nie wolno było wprowadzać nowych faktów i dowodów w postępowaniu sądowej kontroli i że nie będą one brane pod uwagę. Sąd podkreślił, że chociaż spółka wnioskująca kwestionowała fakty ustalone przez Urząd (patrz paragraf 10 powyżej), nie podważyła faktu, że funkcjonariusze nie mogli natychmiast po przybyciu do pomieszczeń spółki zabezpieczyć dowodów. W szczególności większość kadry zarządzającej była nieobecna, podczas gdy pan P. odmówił współpracy i poprosił funkcjonariuszy o opuszczenie pomieszczeń do przybycia jego przełożonych. Zdaniem Sądu Najwyższego spółka wnioskująca argumentowała jedynie, że powyższe czyny nie stanowiły przeszkodzenia w kontroli. W opinii Sądu Najwyższego nie było to kwestią faktu, ale wyłącznie prawa. W związku z tym sąd uznał, że zmuszanie funkcjonariuszy do oczekiwania w recepcji, podczas gdy spółka przygotowywała się do kontroli, stoi w sprzeczności z celem kontroli. Bez znaczenia było, czy pracownicy spółki podnosili głos na funkcjonariuszy czy prosili ich o wyjście. Jedynym ważnym faktem było to, że osoby upoważnione nie mogły natychmiast rozpocząć zabezpieczania dowodów. Spółka wnioskująca nie działała zgodnie z minimalnym obowiązkiem współpracy, który był niezbędny do przeprowadzenia kontroli, i w ten sposób ją utrudniła. Sąd oddalił również argument, że pan P. nie mógł przeszkodzić w kontroli, uznając, że był pracownikiem kontraktowym działającym w imieniu spółki wnioskującej zgodnie z art. 31 ust. 5 ustawy o konkurencji (patrz paragraf 25 poniżej). Na koniec sąd uznał nałożoną karę za odpowiednią, biorąc pod uwagę powagę naruszenia i istotne okoliczności sprawy. 6 maja 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi konstytucyjnej wniesionej przez wnioskodawcę, uznając, że nie dotyczy ona ważnego pytania konstytucyjnego ani nie narusza praw człowieka, które miałoby poważne konsekwencje dla spółki. 15 września 2015 r. organy podatkowe egzekwowały pobór nałożonej kary od spółki wnioskującej. Tymczasem, 7 sierpnia 2012 r. Urząd wydał zestawienie istotnych faktów (słoweńskie: povzetek relevantnih dejstev), wyrażając opinię, że spółka wnioskująca nadużyła swojej pozycji dominującej na rynku reklamy telewizyjnej. 24 września 2012 r. spółka wnioskująca odniosła się do zestawienia istotnych faktów, wnosząc o przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie kilku świadków w celu udowodnienia, że nie ograniczała konkurencji. 24 kwietnia 2013 r. Agencja orzekła, że spółka wnioskująca nadużywała swojej pozycji dominującej na rynku reklamy telewizyjnej. Uznała, że poprzez żądanie wyłączności w reklamie od klientów i oferowanie im warunkowych rabatów lojalnościowych spółka wnioskująca ograniczyła konkurencję. Agencja nakazała również spółce wnioskującej zaprzestanie powyższego naruszenia zasad konkurencji, w szczególności art. 9 ustawy o konkurencji i art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Odmówiła przeprowadzenia rozprawy z uzasadnienia, że nie jest konieczne przesłuchanie świadków proponowanych przez spółkę wnioskującą i że spółka wnioskująca miała odpowiednią możliwość przedstawienia swojej sprawy na piśmie. Agencja zauważyła również, że postępowanie w sprawie o wykroczenie, które zazwyczaj następuje, jest odrębne od postępowania administracyjnego. To drugie kończy się decyzją stwierdzającą naruszenie zasad konkurencji, podczas gdy pierwsze obejmuje również rozważenie odpowiedzialności za przedmiotowe wykroczenie i nałożenie kary. 24 maja 2013 r. spółka wnioskująca wytoczyła powództwo przeciwko decyzji Agencji o naruszeniu (patrz paragraf 18 powyżej). Powtórzyła zarzuty zgłoszone przed Agencją (patrz paragraf 17 powyżej), dodając, że Agencja naruszyła jej prawo do postępowania kontradyktoryjnego i do obrony. Wniosła również, aby Sąd Najwyższy przesłuchał proponowanych świadków na rozprawie. 3 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił powództwo (patrz paragraf 19 powyżej). Uznał, że przesłuchanie świadków proponowanych przez wnioskodawcę jest niepotrzebne, ponieważ fakty sprawy zostały już w pełni ustalone przez Agencję, która podała logiczne i przekonujące powody dla każdego z centralnych kwestii spornych. W konsekwencji odmówił przeprowadzenia rozprawy. 30 czerwca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi konstytucyjnej wniesionej przez spółkę wnioskującą, uznając, że nie dotyczy ona ważnego pytania konstytucyjnego ani nie narusza praw człowieka, które miałoby poważne konsekwencje dla spółki. 7 maja 2014 r. Agencja wszczęła postępowanie w sprawie o wykroczenie, oskarżając spółkę wnioskującą i trzy odpowiedzialne osoby w spółce o naruszenie zasad konkurencji. Zgodnie z ustawą o wykroczeniach Agencja poinformowała na piśmie osoby uczestniczące w postępowaniu o rzekomym wykroczeniu i wezwała je do złożenia pisemnych wyjaśnień w ciągu pięciu dni od doręczenia dokumentu. 21 lipca 2014 r. uznała, że popełnili oni wykroczenie na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o konkurencji (patrz paragraf 25 poniżej), nakładając na spółkę wnioskującą grzywnę w wysokości 4 994 491 EUR i kilka tysięcy euro na każdą z odpowiedzialnych osób. 3 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Lublanie uwzględnił ich wniosek o kontrolę sądową i zawiesił postępowanie w sprawie o wykroczenie, uznając, że czyn, jak został opisany w części dyspozytywnej zaskarżonej decyzji, nie stanowi wykroczenia. 18 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublanie oddalił apelację Agencji i utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji.


Daty urodzenia i miejsca zamieszkania skarżących zostały wymienione w załączniku. W różnych datach w latach 2012–2016 (patrz załącznik) skarżący dowiedzieli się, że ich prawo do opuszczania kraju zostało ograniczone i że nie mogą już wyjeżdżać z Azerbejdżanu. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że we wszystkich przypadkach wspomniane ograniczenie zostało nałożone przez organy śledcze w braku jakiejkolwiek decyzji sądowej, w ramach różnych postępowań karnych, w których skarżący nie byli skazanymi, oskarżonymi ani podejrzanymi, lecz byli jedynie przesłuchiwani jako świadkowie. Zakazy wyjazdu nałożone na skarżących w skargach nr 62775/16 i 43327/16 zostały uchylone przez organy śledcze odpowiednio 29 stycznia i 21 kwietnia 2016 r. W różnych datach skarżący wnieśli o rozpatrzenie sprawy, twierdząc, że nałożone na nich ograniczenie było niezgodne z prawem, poprzez wniesienie skargi do sądów administracyjnych lub złożenie wniosku do sądów powszechnych o kontrolę legalności czynności procesowych lub decyzji organów ścigania na podstawie Kodeksu postępowania karnego (dalej „kontrola sądowa”). Część skarżących skorzystała z obu powyższych środków prawnych. Skarżący podnosili w szczególności, że prawo krajowe nie przewiduje nakładania zakazów wyjazdu na świadków w postępowaniach karnych oraz że ograniczenie ich prawa do opuszczania kraju nie było uzasadnione. W postępowaniach krajowych dotyczących wszystkich skarg, z wyjątkiem skargi nr 66650/13, sądy krajowe odmówiły zbadania skargi skarżących co do meritum. Ostateczne orzeczenia zapadły w różnych datach, wydane przez Sąd Najwyższy w postępowaniach administracyjnych oraz Sąd Apelacyjny w Baku w postępowaniach o kontrolę sądową (patrz załącznik). W swoich orzeczeniach zarówno sądy administracyjne, jak i sądy powszechne stwierdziły, że nie posiadają kompetencji do badania skargi dotyczącej legalności zakazów wyjazdu nałożonych przez organy śledcze. Jeśli chodzi o skarżącego w sprawie o sygn. akt 66650/13, decyzją z dnia 1 kwietnia 2013 r. sędzia Sądu Rejonowego Sabail oddalił jego skargę po zbadaniu jej co do meritum. Istotna część decyzji brzmi następująco:
„Po przeanalizowaniu wszystkich zbadanych dowodów stwierdzam, że działania Prokuratury Generalnej Republiki Azerbejdżanu ograniczające prawo Mursaliyeva Azada Oktaya ogłu do opuszczania kraju są zgodne z prawem, że procedura kontroli sądowej określona w Kodeksie postępowania karnego Republiki Azerbejdżanu nie przewiduje [decyzji] w sprawie zapłaty odszkodowania majątkowego lub niemajątkowego, [oraz] że z tych powodów skarga nie powinna zostać uwzględniona”. 5 kwietnia 2013 r. skarżący w sprawie o sygn. akt 66650/13 odwołał się od tej decyzji, ponawiając twierdzenie, że w prawie krajowym nie ma podstawy prawnej do ograniczenia jego prawa do opuszczania kraju. 12 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Baku oddalił odwołanie, uznając decyzję sądu pierwszej instancji za uzasadnioną. Sąd odwoławczy powtórzył uzasadnienie przedstawione przez sąd pierwszej instancji i nie wspomniał o skardze dotyczącej podstawy prawnej nałożenia zakazu wyjazdu.


Skarżący, urodzeni odpowiednio w 1984, 1987 i 1988 roku, mieszkają w Stambule. 23 sierpnia 2007 r. skarżący zostali aresztowani i osadzeni w areszcie na podejrzeniu członkostwa w organizacji terrorystycznej. Tego samego dnia sędzia Sądu Okręgowego w Stambule zadecydował o ograniczeniu dostępu do akt sprawy na podstawie art. 153 § 2 Kodeksu postępowania karnego („KPK”), ustawy nr 5271. Sędzia zadecydował również o odroczeniu prawa drugiego i trzeciego skarżącego do kontaktu z adwokatem o dwadzieścia cztery godziny na mocy art. 10 ustawy o zapobieganiu terroryzmowi (ustawa nr 3713), która obowiązywała wówczas. 26 sierpnia 2007 r. skarżący byli przesłuchiwani przez funkcjonariuszy policji z Wydziału do Walki z Terroryzmem Dyrekcji Bezpieczeństwa w Stambule, w obecności ich adwokata. Korzystali z prawa do milczenia. Tego samego dnia skarżący zostali również przesłuchani przez prokuratora, w obecności ich adwokata. Byli głównie przesłuchiwani w sprawie pewnych zapisów rozmów telefonicznych oraz incydentu podpalenia pojazdów podczas nielegalnej demonstracji. Prokurator odczytał skarżącym transkrypcje podsłuchanych rozmów. Skarżący nie pamiętali, aby prowadzili te rozmowy, ale twierdzili, że rozmowy te nie dowodzą, iż popełnili czyny, z których byli oskarżeni, ani że brali udział w nielegalnej demonstracji w imieniu organizacji terrorystycznej. 26 sierpnia 2007 r., po złożeniu wyjaśnień przez skarżących, sędzia 10. Wydziału Sądu Okręgowego w Stambule zarządził ich tymczasowe aresztowanie. 31 sierpnia 2008 r. adwokat skarżących wniósł zażalenie na decyzję z 26 sierpnia 2007 r. o aresztowaniu skarżących oraz wnosił o ich zwolnienie. Tego samego dnia 10. Wydział Sądu Okręgowego w Stambule, powołując się na pisemną opinię prokuratora, która nie została przekazana skarżącym ani ich przedstawicielowi, oddalił zażalenie bez przeprowadzenia rozprawy. 3 grudnia 2007 r. stambulski prokurator złożył akt oskarżenia przeciwko skarżącym, oskarżając ich, między innymi, o członkostwo w organizacji terrorystycznej, nielegalne posiadanie materiałów wybuchowych i wyrządzenie szkody w mieniu publicznym. 17 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Stambule przyjął akt oskarżenia. 27 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Stambule przeprowadził rozprawę wstępną i oddalił wnioski skarżących o zwolnienie. 18 kwietnia 2008 r. i 22 lipca 2008 r. sąd przeprowadził dalsze rozprawy, na których obecni byli skarżący i ich adwokat. Po zakończeniu tych rozpraw sąd zarządził przedłużenie aresztowania skarżących. Na końcu trzeciej rozprawy, która odbyła się 20 listopada 2008 r., sąd przedłużył aresztowanie skarżących. Skarżący byli obecni na tej rozprawie. Następnie wnieśli zażalenie na tę decyzję. 28 listopada 2008 r. 11. Wydział Sądu Okręgowego w Stambule oddalił zażalenie, bez przeprowadzenia rozprawy ustnej i opierając się na pisemnych opiniach prokuratora, które nie zostały przekazane skarżącym ani ich przedstawicielowi. 19 grudnia 2008 r. sąd z urzędu zbadał kwestię tymczasowego aresztowania skarżących na podstawie akt sprawy i zadecydował o jego przedłużeniu. Na rozprawach odbywających się 19 marca 2009 r. i 16 lipca 2009 r., na których obecni byli skarżący, sąd rozprawy zarządził przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżących. 24 listopada 2009 r., 30 marca 2010 r. i 24 maja 2012 r., odpowiednio, skarżący zostali zwolnieni z tymczasowego aresztowania. 1 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Stambule uniewinnił drugiego skarżącego od postawionych mu zarzutów. Sąd uznał za winnych pierwszego i trzeciego skarżącego i skazał ich na karę pozbawienia wolności. Wyrok w sprawie uniewinnienia drugiego skarżącego stał się prawomocny, gdyż nie wniesiono od niego odwołania. 1 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim dotyczył on skazania pierwszego i trzeciego skarżącego. W związku z tym akta sprawy zostały przekazane do sądu pierwszej instancji. Zgodnie z najnowszymi informacjami zawartymi w aktach sprawy, postępowanie karne przeciwko pierwszemu i trzeciemu skarżącemu wciąż toczy się przed Sądem Okręgowym w Stambule.


Skarżący urodził się w 1983 roku i mieszka w Bukareszcie. Zgodnie z raportem policji sporządzonym 21 czerwca 2005 r., wydział policji odpowiedzialny za zwalczanie zorganizowanej przestępczości i handlu narkotykami („policja”) otrzymał informacje z nieujawnionego źródła, że osoba o nazwisku „Ursu-Degweed” jest członkiem sieci dilerów handlujących narkotykami w Konstancy. Policja wszczęła śledztwo z urzędu. 21 czerwca 2005 r. prokurator autoryzował użycie policyjnego agenta pod przykryciem, który miał być wspomagany przez informatora policji, D., w celu sprawdzenia tropu dotyczącego domniemanej działalności przestępczej skarżącego. W czasie zdarzeń skarżący był studentem; D. była znajomą skarżącego, studiującą na tej samej uczelni. D. zadzwoniła do skarżącego i poprosiła go o dostarczenie jej pewnej ilości narkotyków. Poinformowała go, że wspólny znajomy, L., może pomóc mu znaleźć dilera, ustaliła cenę narkotyków i wysłała pieniądze pocztą (przekazem pocztowym) 23 czerwca 2005 r. 25 czerwca 2005 r. skarżący zadzwonił do D. i umówił się na spotkanie na dworcu kolejowym w Konstancy tego samego dnia. Skarżącemu towarzyszyło trzech przyjaciół. Około godziny 23:45, gdy czekał na D. na dworcu kolejowym, podeszli do niego funkcjonariusze policji z Konstancy, działając we współpracy z agentem pod przykryciem i D. Przeszukali skarżącego i znaleźli przy nim osiemnaście tabletek ecstasy i 0,46 gramy żywicy konopnej. W swoim pierwszym zeznaniu złożonym policji 26 czerwca 2005 r. skarżący ujawnił, że diler, który sprzedał mu narkotyki, nazywał się B. i pomógł policji w zorganizowaniu operacji w celu schwytania go na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa. Skarżący oświadczył również, że D. zadzwoniła i poprosiła go o kupienie dla niej dwudziestu tabletek ecstasy. Wysłała pieniądze za narkotyki pocztą i poinformowała go, że wspólny znajomy, L., może pomóc mu znaleźć dilera. L. dał mu numer dilera, B., który sprzedał mu siedemnaście tabletek. Otrzymał dwie tabletki w prezencie; jedną zatrzymał dla siebie, a drugą wymienił na żywicę konopną, znalezioną przy nim podczas przeszukania. Zamierzał spędzić wakacje w Konstancy z przyjaciółmi na zaproszenie D. D. obiecała również zapewnić mu nocleg. Skarżący utrzymał swoje zarzuty w zeznaniu złożonym w obecności dwóch wybranych przez siebie prawników 19 lipca 2005 r. Dodał, że zgodził się dostarczyć D. tabletki ecstasy w nadziei na nawiązanie z nią bliskiej relacji podczas pobytu w Konstancy. 25 lipca 2005 r. prokuratura skierowała sprawę skarżącego do sądu z zarzutem handlu narkotykami, wbrew przepisom Ustawy nr 143/2000 o zwalczaniu handlu narkotykami i nielegalnego używania narkotyków (dalej „Ustawa nr 143” – patrz punkt 22 poniżej). Przed Sądem Okręgowym w Konstancy odbyło się kilka rozpraw. Skarżący zaprzeczył swojemu udziałowi w handlu narkotykami i twierdził, że został prowokowany przez policję. Jego prawnicy podkreślali znaczenie przesłuchania dowodów od D. 5 czerwca 2007 r. Sąd Okręgowy w Konstancy uznał skarżącego za winnego handlu narkotykami i skazał go na półtora roku pozbawienia wolności w zawieszeniu. Sąd oddalił jego zarzuty dotyczące prowokacji. Ograniczył się do stwierdzenia, że działalność informatora, D., była legalna, nie odnosząc się do kwestii, czy została upoważniona do działania jako agent pod przykryciem. Istotna część uzasadnienia brzmiała następująco: „Argument skarżącego, że informator, D., podsunął mu pomysł popełnienia przestępstwa, nie mógł zostać uwzględniony. Sąd zauważa działalność rekrutacyjną skarżącego w barach w Konstancy, przy czym informator pod przykryciem był zwykłym klientem wśród innych klientów. Działalność prowadzona przez informatora pod przykryciem była zgodna z Ustawą nr 143/2000”. Sąd Okręgowy w Konstancy nie podał żadnych powodów uzasadniających fakt, że mimo nalegań skarżącego D. nie została przesłuchana. W skazaniu skarżącego oparł się na jego własnych zeznaniach, potwierdzonych przez zeznania przyjaciół, którzy towarzyszyli mu w podróży do Konstancy 25 czerwca 2005 r., a także na raportach sporządzonych przez agenta pod przykryciem i policję po operacji policyjnej zorganizowanej 25 czerwca 2005 r., podczas której skarżący został schwytany na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa. Skarżący odwołał się od wyroku z 5 czerwca 2007 r. Jego prawnicy powtórzyli, że został prowokowany przez policję i że D. powinna zostać przesłuchana przez sąd. Twierdzili również, że D. nie została upoważniona do udziału w operacji pod przykryciem. 22 października 2008 r. Sąd Apelacyjny w Konstancy zauważył, że D. nigdy nie składała zeznań jako świadek przed organami śledczymi i że jej nazwisko zostało wymienione jedynie w sporządzonych przez nie raportach. W związku z tym jej wcześniejsze zeznania nie mogły zostać odczytane na rozprawie na mocy art. 327 § 3 Kodeksu postępowania karnego (patrz punkt 23 poniżej). 24 października 2008 r. sąd oddalił apelację skarżącego i utrzymał w mocy ustalenia Sądu Okręgowego. Bez podawania dodatkowych powodów sąd po prostu powtórzył, że dowody uzyskane przy użyciu agenta pod przykryciem są zgodne z Ustawą nr 143. W ogóle nie odniósł się do argumentu skarżącego, że D. nie została przesłuchana. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, powtarzając swoje zarzuty. Twierdził, że został bezprawnie namówiony przez D. do popełnienia przestępstwa, za które został uznany winnym, i że w toku całego postępowania nie miał możliwości jej przesłuchania. W ostatecznej decyzji z 4 marca 2009 r. Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości oddalił apelację skarżącego jako bezzasadną. Utrzymał w mocy uzasadnienie dwóch sądów niższych instancji.


Pierwszy skarżący urodził się w 1988 roku, drugi skarżący urodził się w 1994 roku, a pozostali skarżący urodzili się w latach 2010–2016. Zgodnie z ostatnim pismem wysłanym przez ich pełnomocnika do Trybunału w dniu 20 maja 2018 r., obecnie zamieszkują w Polsce, gdzie ich wnioski o azyl są rozpatrywane. Skarżący mieszkali wcześniej w Republice Czeczeńskiej. Jak podali, wydarzenia, które doprowadziły do ich wyjazdu, przebiegały następująco. W latach 2005–2006 pierwszy skarżący zaczął mieć problemy z rosyjskimi służbami bezpieczeństwa. Uważał, że tak się dzieje, ponieważ jego krewni brali udział w II wojnie czeczeńskiej. Funkcjonariusze policji rejonowej przychodzili do jego domu i przesłuchiwali go na komisariacie, a jego dom był przeszukiwany przez uzbrojonych ludzi w maskach. W 2009 r. postanowił opuścić Czeczenię i złożył wniosek o ochronę międzynarodową w Polsce, a później przeniósł się do Austrii. Jednak w 2010 r. musiał wrócić do Czeczenii. Tam zaczął pracować w systemie bezpieczeństwa państwowego, gdzie uczestniczył w operacjach antyterrorystycznych i zapewniał ochronę najwyższym urzędnikom Czeczenii. Zrezygnował z tej pracy w październiku 2015 r., ale wcześniej on i jego matka zostali zapytani, czy planuje dołączyć do nielegalnych grup zbrojnych w Syrii. W lutym 2017 r. został zabrany do siedziby departamentu, w którym pracował, i poproszony o zostanie informatorem; odmówił. W marcu 2017 r. dwóch policjantów przyszło do jego domu i siłą zabrało go na komisariat, gdzie ponownie poproszono go o zostanie informatorem i ponownie odmówił. Następnie był torturowany – poddawano go porażeniom prądem i bito po nerkach, głowie i innych częściach ciała. Po tym zgodził się zostać informatorem i został zwolniony po pięciu dniach zatrzymania. W wyniku pobicia pierwszy skarżący zaczął cierpieć na problemy zdrowotne, takie jak bóle nerek i problemy z pamięcią. W kwietniu 2017 r. skarżący opuścili Czeczenię i udali się na Białoruś z zamiarem przekroczenia granicy z Polską. Podali, że wielokrotnie próbowali złożyć wnioski o azyl na granicy polskiej, ale za każdym razem straż graniczna odmawiała przyjęcia ich wniosków i odsyłała ich na Białoruś (zob. M.A. i inni przeciwko Polsce, nr 42902/17, Zestawienie faktów i pytania do stron; zob. również punkty 22–26 poniżej w sprawie dalszych wydarzeń i ostatecznego wpuszczenia skarżących do Polski). 16 kwietnia 2017 r., około południa, skarżący przybyli do przejścia granicznego w Medininkach na granicy między Litwą a Białorusią. Złożyli przed Trybunałem oświadczenie, że poinformowali straż graniczną po rosyjsku, że ubiegają się o azyl, ale nie wszczęto postępowania o udzielenie azylu. Służba Ochrony Granicy Państwowej (dalej „SOGP”) wydała decyzje o odmowie wjazdu wobec wszystkich siedmiu skarżących. W decyzjach wskazano, że skarżący odmówiono wjazdu z powodu braku ważnych wiz lub zezwoleń na pobyt. Wskazano również, że od decyzji można się odwołać do sądu administracyjnego okręgu w ciągu czternastu dni. Decyzje zostały sporządzone w języku litewskim i angielskim. Skarżących poproszono o podpisanie decyzji. W miejscu na podpis w każdej z siedmiu decyzji pierwszy i drugi skarżący napisali „azul’” cyrylicą (азуль) – złożyli przed Trybunałem wyjaśnienie, że to słowo jest często używane przez czeczeńskich ubiegających się o azyl w znaczeniu „azyl”. Funkcjonariusz straży granicznej służący tego dnia na przejściu w Medininkach złożył następujący oficjalny raport przełożonemu:
„Niniejszym informuję, że 16 kwietnia 2017 r. o godz. 12.15 na przejściu granicznym w Medininkach... obywatelowi rosyjskiemu [M.A.]..., który przybył pieszo..., odmówiono wjazdu na Litwę.
Przyczyna odmowy wjazdu – brak ważnej wizy lub zezwolenia na pobyt.
O godz. 12.45 cudzoziemiec został odesłany na Białoruś.
Jego dokumenty sprawdził starszy funkcjonariusz straży granicznej [A.B.]”.
Sporządzono raporty o podobnej treści w odniesieniu do każdego ze skarżących. Skarżący zostali odesłani na Białoruś tego samego dnia. Nie odwołali się od decyzji odmawiających im wjazdu na Litwę. 11 maja 2017 r., około południa, skarżący przybyli do przejścia granicznego Kena na granicy między Litwą a Białorusią. Złożyli przed Trybunałem oświadczenie, że poinformowali straż graniczną, że ubiegają się o ochronę międzynarodową i azyl oraz że pierwszy skarżący był torturowany w Czeczenii. Jednak nie wszczęto postępowania o udzielenie azylu. SOGP wydała decyzje o odmowie wjazdu wobec wszystkich siedmiu skarżących o tej samej treści co wcześniej (zob. punkt 10 powyżej). Decyzje zostały sporządzone w języku litewskim. Pierwszy i drugi skarżący podpisali wszystkie siedem decyzji i napisali, że decyzje zostały przetłumaczone na język rosyjski. Funkcjonariusz straży granicznej służący tego dnia na przejściu Kena złożył następujący oficjalny raport przełożonemu:
„Niniejszym informuję, że 11 maja 2017 r.... gdy sprawdzałem pociąg [z Moskwy do Królewca], około godziny 12:00 następujący obywatele Rosji [skarżący] złożyli dokumenty do kontroli. Żaden z nich nie posiadał ważnych wiz lub zezwoleń na pobyt, w związku z czym odmówiono im wjazdu do Republiki Litewskiej. W stosunku do tych osób wydano siedem decyzji o odmowie wjazdu...
O godz. 15.10 osoby te zostały przekazane funkcjonariuszom straży granicznej Białorusi przez przejście graniczne w Medininkach”.
Skarżący byli zatrzymani na przejściu granicznym przez kilka godzin, a następnie zostali odesłani na Białoruś. Nie odwołali się od decyzji odmawiających im wjazdu na Litwę. 22 maja 2017 r., około godziny 22:20, skarżący przybyli do kolejowego przejścia granicznego w Wilnie. Złożyli przed Trybunałem oświadczenie, że mieli przy sobie pisemny wniosek o azyl w języku rosyjskim, przygotowany przez białoruską organizację praw człowieka, i przekazali ten wniosek litewskiej straży granicznej. Przedstawili Trybunałowi kopię tego wniosku oraz fotografię wniosku wraz z ich biletami kolejowymi, wykonaną – jak twierdzili – na terenie przejścia granicznego. Jednak nie wszczęto postępowania o udzielenie azylu. SOGP wydała decyzje o odmowie wjazdu wobec wszystkich siedmiu skarżących o tej samej treści co wcześniej (zob. punkty 10 i 15 powyżej). Pierwszy i drugi skarżący podpisali decyzje dotyczące ich, ale decyzje dotyczące dzieci (pozostałych skarżących) nie zostały podpisane. Decyzje zostały sporządzone w języku litewskim i nie wskazano na nich, czy zostały przetłumaczone na język rosyjski. Funkcjonariusz straży granicznej służący tego dnia na kolejowym przejściu granicznym w Wilnie złożył następujący oficjalny raport przełożonemu:
„Niniejszym informuję, że 22 maja 2017 r. byłem na służbie na kolejowym przejściu granicznym w Wilnie.
Około godziny 22:50..., po przyjeździe pociągu pasażerskiego [z Mińska do Wilna], stwierdzono, że obywatele Federacji Rosyjskiej nie posiadają ważnych wiz Schengen ani zezwoleń na pobyt...
...
Wymienione powyżej osoby zostały odesłane przez przejście graniczne w Medininkach 23 maja 2017 r. o godz. 4:24”.
W raporcie wymieniono imiona drugiego skarżącego i trojga dzieci. Trybunał nie został poinformowany, czy sporządzono podobny raport w odniesieniu do pierwszego skarżącego i pozostałych dwojga dzieci. Skarżący byli zatrzymani na przejściu granicznym na noc, a rano 23 maja 2017 r. zostali odesłani na Białoruś. Nie odwołali się od decyzji odmawiających im wjazdu na Litwę. Następnie skarżący ponownie próbowali złożyć wnioski o azyl w Polsce, bezskutecznie, i złożyli skargę przeciwko Polsce do tego Trybunału. 16 czerwca 2017 r. Trybunał postanowił zastosować regułę 39 Regulaminu Trybunału, wskazując Rządowi RP, że skarżący nie powinni być odsyłani na Białoruś. Wydaje się jednak, że zostali odesłani (zob. M.A. i inni przeciwko Polsce, cytowane powyżej Zestawienie faktów i pytania do stron). Pobyt skarżących na Białorusi był legalny do 10 lipca 2017 r. Między październikiem a grudniem 2017 r. krewni pierwszego skarżącego w Czeczenii otrzymali kilka wezwań, adresowanych do niego, zobowiązujących go do stawienia się przed policją. W grudniu 2017 r. pierwszemu skarżącemu doręczono wezwanie na Białorusi. Poszedł tam na komisariat i poinformowano go, że wszyscy skarżący muszą opuścić Białoruś. Wrócili do Rosji pod koniec grudnia 2017 r. Niedługo potem pierwszy skarżący został zatrzymany. Drugi skarżący nie został poinformowany o dokładnym miejscu zatrzymania pierwszego skarżącego. W styczniu 2018 r. drugi skarżący i pozostali skarżący udali się ponownie na Białoruś i udało im się złożyć wnioski o azyl na granicy polskiej. Zostali przyjęci do ośrodka recepcyjnego dla uchodźców w Polsce w oczekiwaniu na decyzję w sprawie ich wniosków o azyl. W lutym 2018 r. pierwszy skarżący został zwolniony z aresztu w Rosji. Złożył oświadczenie, że nie wiedział, gdzie był przetrzymywany, i że został pobity przez personel miejsca zatrzymania. Przedstawił Trybunałowi fotografie siniaków na swoim ciele, które – jak twierdził – odniósł podczas zatrzymania. W marcu 2018 r. pierwszy skarżący podróżował na Białoruś i udało mu się złożyć wniosek o azyl na granicy polskiej. Dołączył do drugiego skarżącego i pozostałych skarżących w ośrodku recepcyjnym dla uchodźców w Polsce, aby oczekiwać na decyzję w sprawie jego wniosku o azyl.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1951 i 1948 roku i mieszkają w Makiivce. 2 lutego 2002 r. B., syn skarżących, zginął w wypadku drogowym w mieście Makiivka. Samochód B. zderzył się z innym samochodem prowadzonym przez Br., który odniósł poważne obrażenia ciała i został przewieziony do szpitala. Tego samego dnia miejska policja w Makiivce dokonała oględzin miejsca wypadku i przesłuchała M., który był pasażerem Br. w momencie wypadku. 4 i 5 lutego 2002 r. biegli medycyny sądowej zidentyfikowali obrażenia na ciele syna skarżących i stwierdzili obecność etanolu w jego krwi i moczu. Między 5 lutego a 8 kwietnia 2002 r. policja przeprowadziła techniczne badania pojazdów oraz przesłuchała Br., skarżących i kilku innych świadków. Zgodnie z wynikami badań technicznych, syn skarżących zjechał na przeciwległy pas ruchu i zderzył się z samochodem Br., który jechał w przeciwnym kierunku. Biegły doszedł więc do wniosku, że syn skarżących naruszył przepisy ruchu drogowego i tym samym spowodował wypadek drogowy. 18 kwietnia 2002 r., po tym jak skarżący złożyli skargi, rejonowa policja w Makiivce wszczęła śledztwo karne w sprawie okoliczności śmierci syna skarżących. Między majem 2002 r. a styczniem 2005 r. policja zleciła trzy techniczne ekspertyzy sądowe, dodatkowe badanie techniczne, śladowe badanie pojazdu oraz trzy sądowo-medyczne ekspertyzy ciała syna skarżących. Policja przeprowadziła również kilka rekonstrukcji wypadku na miejscu zdarzenia, przesłuchała świadków i podjęła inne środki dochodzeniowe. Organy śledcze ustaliły, że ocalały kierowca, Br., był wcześniej zatrudniony w firmie ochrony policyjnej, ale zrezygnował przed wypadkiem. W toku powyższych śledztw, 4 listopada 2003 r. Główny Zarząd Śledczy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wydał instrukcje dotyczące sposobu, w jaki sprawa miała być badana. Podkreślono, że występowały sprzeczności w dowodach; miejsce wypadku nie zostało należycie zbadane; samochód Br. nie został zabezpieczony; okoliczności wypadku nie zostały starannie odnotowane, a świadków nie zidentyfikowano. 2 lipca, 4 września i 29 października 2004 r. sprawa karna została umorzona, ponieważ śledczy uznali, że to syn skarżących naruszył przepisy ruchu drogowego i spowodował wypadek, w wyniku którego zginął. Decyzje te zostały uchylone jako nieuzasadnione przez prokuratorów nadzorujących, którzy stwierdzili, że niezbędne są dalsze środki w celu zapewnienia pełnego i obiektywnego śledztwa. Wydano liczne instrukcje śledcze. Między 2005 a 2007 rokiem śledczy zlecili kolejne dwie techniczne ekspertyzy oraz śladowe badanie pojazdu, trzy sądowo-medyczne ekspertyzy ciała syna skarżących oraz sądowo-medyczne badanie Br. 5 listopada 2007 r. śledczy zlecił nową techniczną ekspertyzę, która została zakończona 19 czerwca 2008 r. Zgodnie z wynikami badania, to syn skarżących naruszył przepisy ruchu drogowego i spowodował wypadek, w którym zginął. 23 czerwca 2008 r. śledczy umorzył postępowanie karne z powodu śmierci syna skarżących. Skarżący wnieśli sprzeciw co do podstaw umorzenia sprawy, ponieważ ich syn nie został oczyszczony z zarzutów. 1 września 2009 r. prokurator uchylił decyzję z 23 czerwca 2008 r., zauważając, że skarżący wnieśli sprzeciw co do podstaw umorzenia postępowania, a zatem ostateczną decyzję w sprawie musiał podjąć sąd. 29 września 2009 r. śledczy zwrócił się do Gorniańskiego Sądu Rejonowego w Makiivce („Sąd Rejonowy”) o umorzenie sprawy karnej dotyczącej wypadku drogowego, w którym zginął syn skarżących. 23 czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek śledczego i odesłał sprawę do prokuratury, stwierdzając, że wystąpiły błędy proceduralne w skierowaniu sprawy do sądu. W szczególności poinstruowano śledczego, aby przygotował akt oskarżenia. 3 września 2010 r. śledczy umorzył sprawę karną własną decyzją, z powodu śmierci osoby odpowiedzialnej za wypadek. Decyzja ta została uchylona 3 grudnia 2010 r. przez prokuratora nadzorującego z powodu niewykonania instrukcji sądu z 23 czerwca 2010 r. 28 stycznia 2011 r. śledczy skierował sprawę do Sądu Rejonowego w celu podjęcia dalszej decyzji w sprawie umorzenia postępowania. 31 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne z powodu śmierci osoby odpowiedzialnej za wypadek. Skarżący odwołali się, argumentując, że śledztwo nie było wyczerpujące, a dostępne dowody były sprzeczne. 24 kwietnia 2012 r. Doniecki Sąd Apelacyjny uchylił decyzję z 31 stycznia 2012 r. jako niezgodną z prawem, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji powinien przeprowadzić pełne rozpoznanie sprawy i wydać wyrok, uznając syna skarżących za winnego albo go uniewinniając. 26 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy uznał syna skarżących za winnego spowodowania wypadku drogowego, ale nie orzeczono kary z powodu jego śmierci. 7 kwietnia 2014 r. Doniecki Sąd Apelacyjny uchylił powyższy wyrok, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji naruszył prawo skarżących do obrony, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten sam sąd. Od kwietnia 2014 r. nielegalne grupy zbrojne powiązane z dwoma samozwańczymi podmiotami znanymi jako „Doniecka Republika Ludowa” i „Ługańska Republika Ludowa” zaczęły działać w obwodach donieckim i ługańskim, przejmując siłą kontrolę nad częścią tych regionów, w tym Makiivką. Siły rządu ukraińskiego rozpoczęły przeciwko nim wojskową operację antyterrorystyczną. Później wyznaczono linię zawieszenia broni. Zgodnie z informacją dostarczoną przez skarżących, ich sprawa miała być rozpatrzona przez „władze” „Donieckiej Republiki Ludowej”.


Skarżący urodził się w 1978 roku i odbywa karę pozbawienia wolności w Chabarowsku. 30 lipca 2004 roku Sąd Obwodowy w Samarze skazał skarżącego na karę dożywotniego pozbawienia wolności. 20 lipca 2007 roku skarżący został umieszczony w Kolonii Karnej nr IK-56. Rząd przedłożył następujące informacje dotyczące przestrzeni osobistej zapewnionej skarżącemu podczas jego osadzenia w kolonii:

Nr celi | Okres osadzenia | Wymiary celi (m²) | Liczba osadzonych
--- | --- | --- | ---
7 | Od 20 lipca do 2 sierpnia 2007 r. | 18 | 2
| Brak informacji. Odpowiednie dokumenty zostały zniszczone. | |
10 | Od 29 października do 26 listopada 2014 r. | 18 | 2
6 | Od 26 listopada 2014 r. do 2 kwietnia 2015 r. | 18 | 2
010 | Od 2 kwietnia do 13 grudnia 2015 r. | 4 | 1
6 | Od 13 do 23 grudnia 2015 r. | 18 | 2
010 | Od 23 grudnia 2015 r. do 9 sierpnia 2016 r. | 4 | 1
10 | Od 9 sierpnia do 7 września 2016 r. | 18 | 2
010 | Od 7 września do 26 grudnia 2016 r. | 4 | 1
7 | Od 26 do 27 grudnia 2016 r. | 18 | 2
10 | Od 27 grudnia 2016 r. do 21 lipca 2017 r. | 18 | 2
3 | Od 21 lipca do 3 marca 2017 r. | 18 | 2
6 | Od 3 marca 2017 r. do chwili obecnej | 18 | 2

Rząd dodatkowo złożył wyjaśnienie, że w okresach od 21 października do 11 listopada 2009 r., od 14 do 18 grudnia 2013 r. oraz od 5 października do 26 grudnia 2016 r. skarżący był osadzony w Kolonii Karnej nr IK-55. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, osadzeni są umieszczani w celach dwuosobowych lub jednoosobowych. Cele dwuosobowe mają powierzchnię około 18 m², a jednoosobowe około 4 m². Od 2007 roku skarżący był przydzielany do różnych cel, a jego warunki osadzenia pozostawały niezmienione. Na terenie kolonii nie ma bieżącej wody ani systemu kanalizacyjnego. W celu zrekompensowania braku toalety osadzeni otrzymują wiadra, które muszą opróżniać każdego ranka w szambie znajdującej się około dwa metry od miejsca spacerowego. Codziennie osadzeni otrzymują 10 litrów wody rzecznej na potrzeby osobiste. Mają prawo wziąć prysznic raz w tygodniu. Okna w celach są zasłonięte trzema warstwami metalowych prętów lub krat. Cele nie są wentylowane. Oświetlenie jest przytłumione i niewystarczające. Jedzenie nie jest świeże, jest mało urozmaicone i niskiej jakości. Mleko jest często kwaśne, a soki owocowe rozcieńczane wodą. Skarżący jest osadzony w celi jednoosobowej nr 10 od 2010 roku. Temperatura w celi nie przekracza +12°C w zimie. Latem jest wilgotno i duszno. Przebywa w celi 22 godziny na dobę i przysługuje mu półtora godziny spaceru dziennie. Miejsce spacerowe jest podzielone na wybiegi o powierzchni 7 m². Wybiegi są przykryte metalowymi prętami i kratami. Nie ma żadnego sprzętu do ćwiczeń. Od lipca 2007 r. do grudnia 2016 r. skarżącemu nie wolno było zapuszczać brody ani mieć włosów dłuższych niż 0,5 cm. Jego włosy były całkowicie golone 2 do 4 razy w miesiącu, a musiał golić twarz 2 do 3 razy w tygodniu. W nieokreślonym terminie skarżący złożył skargę do prokuratora na przymusowe golenie. 13 grudnia 2013 r. prokurator odpowiedział, że przymusowe golenie głowy i brody, któremu poddano skarżącego, było niezgodne z prawem oraz że prokuratura poinformowała administrację kolonii karnej, w której skarżący odbywał karę pozbawienia wolności. Prokurator poinformował również skarżącego o jego prawie do odwołania się do prokuratora wyższej rangi lub do sądu. Wydaje się, że skarżący nie podjął dalszych kroków.