Skarżący urodził się w 1961 roku i mieszka we Frankfurcie nad Menem. 30 października 2013 r. Sąd Rejonowy we Frankfurcie nad Menem wydał nakaz aresztowania skarżącego, ponieważ istniało silne podejrzenie, że pomagał on w popełnieniu przestępstw o wartości kilku milionów euro, w tym szczególnie ciężkiego przywłaszczenia, korupcji, korupcji w obrocie gospodarczym oraz szczególnie ciężkiego uchylania się od opodatkowania, poprzez skomplikowany system łapówek i fikcyjnych faktur w związku z międzynarodowymi przedsięwzięciami biznesowymi spółki. Nakaz aresztowania opierał się na ryzyku ucieczki skarżącego ze względu na możliwą surową karę za zarzucane czyny. Był również mężem współoskarżonej, która tak jak on była obywatelką Federacji Rosyjskiej, i nie posiadał legalnego miejsca pobytu ani innych istotnych powiązań z Niemcami. Istniało również ryzyko porozumiewania się. Tego samego dnia został aresztowany, a Sąd Rejonowy zarządził jego tymczasowe aresztowanie. 11 września 2014 r. Sąd Rejonowy dodał dodatkowe zarzuty do nakazu aresztowania. 19 grudnia 2014 r. prokuratura we Frankfurcie nad Menem wszczęła postępowanie karne przeciwko skarżącemu, oskarżając go o osiem czynów pomocnictwa do szczególnie ciężkiego przywłaszczenia, jeden czyn pomocnictwa do szczególnie ciężkiej korupcji oraz czternaście czynów pomocnictwa do szczególnie ciężkiego uchylania się od opodatkowania. 26 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Darmstadt przesłał skarżącemu tłumaczenie 280-stronicowego aktu oskarżenia. 6 marca 2015 r. odniósł się do aktu oskarżenia i poprosił sąd o nieotwieranie postępowania głównego. 18 marca 2015 r. organy ścigania zwróciły się do Sądu Okręgowego o zmianę postępowania przeciwko skarżącemu, w oparciu o wyniki śledztwa uzyskane po wszczęciu postępowania karnego. 6 maja 2015 r. Sąd Okręgowy zadecydował o otwarciu postępowania głównego, które rozpoczęło się 8 czerwca 2015 r. 14 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy uznał skarżącego za winnego popełnienia pięciu czynów pomocnictwa do przywłaszczenia i pięciu czynów pomocnictwa do uchylania się od opodatkowania oraz skazał go na cztery lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, a odwołania złożone zarówno przez skarżącego, jak i organy ścigania były wciąż w toku w momencie, gdy Sąd rozpatrywał wniosek. 26 października 2016 r. Sąd Rejonowy we Frankfurcie nad Menem postanowił uchylić nakaz aresztowania z 30 października 2013 r., który od początku stanowił podstawę ciągłego tymczasowego aresztowania skarżącego. Od 15 stycznia 2014 r. skarżący kwestionował legalność swojego tymczasowego aresztowania przed Sądem Rejonowym we Frankfurcie nad Menem i Sądem Okręgowym we Frankfurcie nad Menem bezskutecznie. Na wniosek organów ścigania Sąd Apelacyjny we Frankfurcie nad Menem w dniu 28 lipca 2014 r. zarządził przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżącego. Zarządził również, aby akta sprawy zostały mu ponownie przesłane najpóźniej do 28 października 2014 r. w celu kolejnego okresowego przeglądu. Do tego czasu przekazał kompetencje do dalszych przeglądów sądowi właściwemu zgodnie z przepisami ogólnymi (patrz punkty 21 i 22 poniżej). Uznał, że istnieje ryzyko, że skarżący może uciec, i że kontynuowanie tymczasowego aresztowania nie jest nieproporcjonalne w świetle kary, jakiej ryzykowałby w przypadku skazania. 5 września 2014 r. skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego przeciwko tej decyzji. Sąd odmówił przyjęcia jej do rozpoznania bez podania przyczyn (nr 2 BvR 2050/14), a decyzja ta została doręczona skarżącemu 6 października 2014 r. Następnie skarżący wszczął kolejne postępowanie kontrolne przed Sądem Rejonowym i wniósł skargę na stronniczość przeciwko właściwemu sędziemu. Skarga ta została ostatecznie odrzucona zgodnie z przepisami postępowania, podobnie jak środki zaskarżenia podejmowane przez skarżącego. 8 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy we Frankfurcie nad Menem oddalił wniosek skarżącego o uchylenie nakazu aresztowania, ponieważ stał się on bezprzedmiotowy (prozessual überholt), gdyż Sąd Apelacyjny we Frankfurcie nad Menem został zajęty przeglądem aresztowania skarżącego na podstawie art. 121 i nast. Kodeksu Postępowania Karnego. 24 października 2014 r. organy ścigania złożyły oświadczenie i akta sprawy do Sądu Apelacyjnego we Frankfurcie nad Menem, wnosząc o przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżącego zgodnie z art. 121 i nast. Kodeksu Postępowania Karnego. 7 listopada 2014 r. skarżący zwrócił się o uchylenie nakazu aresztowania. Wniósł również o to, aby Sąd Apelacyjny zdecydował o jego zastrzeżeniach i odwołaniu do rozpoznania, złożonym 25 sierpnia 2014 r. przeciwko decyzji Sądu Apelacyjnego z 28 lipca 2014 r., przed upływem terminu wyznaczonego mu na odpowiedź na wniosek organów ścigania. 10 listopada 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił zastrzeżenia i odwołanie do rozpoznania. 19 listopada 2014 r. skarżącemu ujawniono nazwiska sędziów powołanych do rozstrzygnięcia o kontynuacji aresztowania skarżącego, na skutek jego złożonego tego samego dnia wniosku. 25 listopada 2014 r. skarżący wniósł skargę na stronniczość przeciwko dwóm z trzech zainteresowanych sędziów, argumentując, że wielokrotnie kontaktowali się oni z niewłaściwymi organami – Sądem Rejonowym lub Sądem Okręgowym we Frankfurcie nad Menem, a nie z organami ścigania – w celu żądania akt sprawy i poświęcili dwa i pół miesiąca na rozstrzygnięcie jego zastrzeżeń i odwołania do rozpoznania. To równało się arbitralnemu traktowaniu jego sprawy, a zaangażowani sędziowie nie mogli rozstrzygnąć o kontynuacji jego aresztowania z wymaganą bezstronnością. Sędziowie złożyli swoje oświadczenia w dniach 27 listopada 2014 r. i 1 grudnia 2014 r. Następnie skarżący zwrócił się o dodatkowe oświadczenia od nich, co Sąd Apelacyjny uznał za niepotrzebne w dniu 11 grudnia 2014 r. Cztery dni później skarżący wniósł kolejną skargę o stronniczość, argumentując, że ich oświadczenia w odpowiedzi na jego pierwszą skargę nie mogą przywrócić jego zaufania do ich bezstronności. Zainteresowani sędziowie ponownie złożyli oświadczenia, a pełnomocnik skarżącego otrzymał możliwość odniesienia się do nich. 30 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił pierwszą skargę skarżącego o stronniczość jako bezzasadną, stwierdzając, że nie było żadnych wskazań, by zainteresowani sędziowie byli stronniczy, nawet zakładając, że popełnili błąd proceduralny w związku z żądaniem akt sprawy, co doprowadziło do opóźnienia w rozstrzygnięciu jego zastrzeżeń i odwołania do rozpoznania. 8 stycznia 2015 r. skarżący wniósł zastrzeżenia do tej decyzji. 22 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny oddalił drugą skargę skarżącego o stronniczość jako bezzasadną, odnosząc się w swojej decyzji również do jego zastrzeżeń. 26 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny zapytał Sąd Okręgowy we Frankfurcie nad Menem o aktualny stan postępowania karnego i o to, jakie nastąpiły w nim zmiany. Sąd Apelacyjny został poinformowany przez organy ścigania, że postępowanie karne zostało wniesione przed Sąd Okręgowy w Darmstadt, a nie przed Sąd Okręgowy we Frankfurcie nad Menem, w związku z czym Sąd Apelacyjny zwrócił się z podobnym zapytaniem do tego sądu w dniu 3 lutego 2015 r. 10 marca 2015 r. prawnik skarżącego przesłał do Sądu Apelacyjnego dwa obszerne pisma, które złożył w postępowaniu głównym przed Sądem Okręgowym, i poprosił sąd apelacyjny o wzięcie ich pod uwagę przy decydowaniu o kontynuacji tymczasowego aresztowania skarżącego. 27 marca 2015 r. i 10 kwietnia 2015 r. skarżący złożył dwa wnioski do Sądu Apelacyjnego, prosząc o podjęcie decyzji w toku postępowania kontrolnego bez zwłoki. 21 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł kolejną skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, twierdząc, że brak decyzji Sądu Apelacyjnego w toku postępowania kontrolnego aresztowania naruszył jego prawo do wolności i bezpieczeństwa. 27 kwietnia 2015 r. Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania bez podania przyczyn (nr 2 BvR 726/15). 15 maja 2015 r. skarżącemu doręczono decyzję Sądu Apelacyjnego we Frankfurcie nad Menem, podjętą 15 kwietnia 2015 r. i wydaną 13 maja 2015 r., zarządzającą kontynuację jego tymczasowego aresztowania. Uznał, że ryzyko jego ucieczki nadal istnieje. Uznał dalej, że w świetle, między innymi, ilości dowodów do zbadania, wniosków o pomoc prawną wysłanych do kilku krajów oraz zakresu i złożoności sprawy, nie było żadnych wskazań nieuzasadnionego opóźnienia w prowadzeniu postępowania karnego, przy czym proces był zaplanowany na czerwiec 2015 r. Dalsze tymczasowe aresztowanie skarżącego było zatem proporcjonalne. Sąd nie odniósł się do czasu trwania postępowania kontrolnego ani nie podał żadnych powodów tego faktu.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1974, 1973 i 1972 roku. 4 maja 1995 roku grupa około piętnastu osób niosących transparenty Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), nielegalnej zbrojnej organizacji, i skandujących hasła na rzecz organizacji, maszerowała ulicą w dzielnicy Küçükçekmece w Stambule. Członkowie grupy rzucali koktajle Mołotowa w różne sklepy. Kilka sklepów stanęło w ogniu, a trzy nastoletnie dziewczyny zginęły w jednym z tych lokali, a mianowicie w sklepie o nazwie Nazlım. Tego samego dnia pan Canşad („pierwszy skarżący”) został aresztowany i osadzony w areszcie w Wydziale Antyterrorystycznym Dyrekcji Bezpieczeństwa w Stambule. Policja zebrała dowody od kilku świadków. Jeden z tych świadków, pewien A.A., który pracował na ulicy, gdzie miały miejsce wydarzenia, wskazał, że widział grupę około dwudziestu osób maszerujących ulicami, skandujących hasła i rzucających koktajle Mołotowa w sklepy oraz że grupa rozproszyła się po tym, jak kilka sklepów stanęło w ogniu. Dalej zeznał, że widział dwie osoby: kobietę o kręconych włosach ubraną w kurtkę i białe dżinsy oraz mężczyznę z krótkimi włosami, o wzroście około 1,80 metra, ubranego w zieloną kurtkę i dżinsy. Dodał, że widząc mężczyznę z daleka, nie mógł opisać jego twarzy. Jednakże wskazał, że prawdopodobnie rozpoznałby zainteresowane osoby, i że w każdym razie mężczyzna został już zatrzymany przez umundurowanych funkcjonariuszy policji. Drugi świadek, pewien Ö.L.A., zeznał, że widział osobę ubraną w dżinsy i zieloną kurtkę oraz że prawdopodobnie nie rozpoznałby jej twarzy, ale mężczyzna został aresztowany przez policjantów. Trzeci świadek, pewien Y.K., pracownik sklepu Nazlım, zidentyfikował pierwszego skarżącego jako mężczyznę, który rzucił koktajle Mołotowa w sklep, w którym pracowała, a w którym zginęły trzy osoby. Ponadto przeprowadzono konfrontację, w wyniku której Ö.L.A. i A.A. zidentyfikowali pierwszego skarżącego jako jedną z osób, które rzuciły koktajle Mołotowa w ten sklep. 11 maja 1995 roku pierwszy skarżący został przesłuchany przez policję w nieobecności adwokata, na mocy art. 31 ustawy nr 3842, ponieważ był oskarżony o popełnienie przestępstwa podlegającego jurysdykcji Sądów Bezpieczeństwa Państwa. Przyznał, że czuł sympatię wobec nielegalnej organizacji i brał udział w marszu. Jednakże oświadczył, że pełnił jedynie funkcję obserwatora przy wejściu na ulicę i zaprzeczył, by rzucał koktajle Mołotowa. 15 maja 1995 roku pierwszy skarżący wziął udział w odtworzeniu przebiegu wydarzeń (yer gösterme) w nieobecności adwokata. Zgodnie z protokołem sporządzonym przez funkcjonariuszy policji i podpisanym przez skarżącego, przyznał swój udział w marszu, ale zaprzeczył rzucaniu koktajli Mołotowa. 16 maja 1995 roku pierwszy skarżący wziął udział w procedurze identyfikacji zdjęciowej, ponownie w nieobecności adwokata. Zgodnie z raportem sporządzonym przez policję i podpisanym przez skarżącego, zidentyfikował pana Bingöla („drugiego skarżącego”) jako jednego ze wspólników. Aresztowanie pierwszego skarżącego zostało przedłużone do 17 maja 1995 roku za zgodą prokuratury. Tego samego dnia złożył zeznania przed prokuratorem w nieobecności adwokata. Zaprzeczył treści zeznań, których udzielił policji, twierdząc, że jego przyznanie się zostało wymuszone pod presją i torturami. Dalej zeznał, że został aresztowany w pobliżu miejsca zdarzenia w drodze do domu przyjaciela, że widział grupę około trzydziestu lub czterdziestu osób oraz że nie miał nic wspólnego z wydarzeniami, w związku z którymi został aresztowany. Tego samego dnia pierwszy skarżący został doprowadzony przed sędziego Sądu Bezpieczeństwa Państwa w Stambule, przed którym powtórzył, że nie brał udziału w wiecu i nie ma nic do powiedzenia na ten temat. Sędzia zarządził aresztowanie pierwszego skarżącego oraz, w nieobecności drugiego skarżącego, wydał nakaz jego aresztowania. Drugi skarżący został aresztowany podczas kontroli tożsamości 27 kwietnia 1996 roku w mieście Genç w południowo-wschodniej części kraju i został osadzony w areszcie. Następnie został przekazany Dyrekcji Bezpieczeństwa w Stambule. 9 maja 1996 roku drugi skarżący wziął udział w procedurze identyfikacji zdjęciowej w nieobecności adwokata. Zgodnie z raportem sporządzonym przez policję i podpisanym przez skarżącego, zidentyfikował pierwszego skarżącego. Tego samego dnia wziął udział w odtworzeniu przebiegu wydarzeń w nieobecności adwokata i przyznał, że 4 maja 1995 roku rzucił koktajl Mołotowa w sklep. 10 maja 1996 roku drugi skarżący został przesłuchany przez policję w nieobecności adwokata, na mocy art. 31 ustawy nr 3842, ponieważ był oskarżony o popełnienie przestępstwa podlegającego jurysdykcji Sądów Bezpieczeństwa Państwa. Szczegółowo opisał swoją działalność w nielegalnej organizacji, w tym udział w wydarzeniach z 4 maja 1995 roku, oraz podał nazwiska różnych osób, które również brały udział w tym incydencie, w tym pierwszego skarżącego. 10 maja 1996 roku został doprowadzony przed prokuratora, gdzie potwierdził zeznania, których udzielił policji, i przyznał się do udziału w różnych działalnościach organizacji, w tym tych z 4 maja 1995 roku. Oświadczył, że opuścił organizację i że chciałby skorzystać z ustawy nr 4959, która przewidywała amnestię i złagodzenie kary dla członków organizacji terrorystycznych w zamian za informacje. To oświadczenie zostało również złożone w nieobecności adwokata. Następnie został doprowadzony przed sędziego, gdzie potwierdził wcześniejsze zeznania. Sędzia zarządził jego aresztowanie. Pierwsza rozprawa odbyła się 27 lipca 1995 roku. Skarżący zaprzeczyli stawianym im zarzutom podczas postępowania karnego przed Sądem Bezpieczeństwa Państwa w Stambule. 29 sierpnia 1995 roku sąd rozpoznający sprawę przeprowadził rozprawę, na której, w nieobecności skarżących i ich adwokatów, przesłuchał kilku świadków, którzy byli wcześniej przesłuchiwani przez policję. Ö.L.A. wskazał, że wbrew temu, co zawarto w zeznaniu, którego udzielił policji, nie widział nikogo wystarczająco wyraźnie, aby móc go zidentyfikować. Y.K., pracownica sklepu Nazlım, również złożyła zeznania osobiście, stwierdzając, że widziała mężczyznę i kobietę podpalających sklep i że przekazała policji szczegółowy opis kobiety. Jeśli chodzi o mężczyznę, wskazała, że nie widziała jego twarzy, ale rozpoznała go na komisariacie dzięki jego ubraniu. Na zakończenie rozprawy sąd rozpoznający sprawę wystąpił z wnioskiem o uzyskanie dowodów od A.A. poprzez złożenie przez niego zeznań w sądzie w pobliżu jego miejsca zamieszkania. Na rozprawie 7 października 1997 roku sąd odczytał zeznanie A.A. złożone przed Sądem Okręgowym w Bursie. Treść tego zeznania nie jest zawarta w aktach sprawy. Na tej rozprawie pełnomocnik pierwszego skarżącego zawnioskował, aby A.A. został przesłuchany przez sąd w obecności skarżącego. W związku z tym oświadczył, że jego zeznania zawierają istotne sprzeczności. Zgodnie z transcriptem tej rozprawy, pierwszy skarżący nie chciał brać udziału w rozprawie. Na zakończenie każdej rozprawy sąd decydował o przedłużeniu aresztowania skarżących. 22 października 1998 roku skarżący zostali skazani na śmierć. 13 maja 1999 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok z przyczyn proceduralnych, nie badając meritum sprawy. Na skutek wyroku Sądu Najwyższego postępowanie przed sądem pierwszej instancji zostało wznowione 19 września 1999 roku, a skład sądu był kilkakrotnie zmieniany. Ponadto pierwszy skarżący wielokrotnie wnosił, aby sąd wezwał A.A. w celu bezpośredniego przesłuchania go. Sąd oddalał jego wnioski. W nieokreślonym dniu A.A. wysłał list do Sądu Bezpieczeństwa Państwa w Stambule, w którym wycofał swoje poprzednie zeznania i oświadczył, że nikogo nie zidentyfikował. List ten został odczytany na rozprawie 7 lutego 2002 roku. 27 lutego 2002 roku sąd skazał skarżących na śmierć, ale zamienił karę na dożywotnie pozbawienie wolności (müebbet ağır hapis). 9 października 2002 roku Sąd Najwyższy ponownie uchylił wyrok z przyczyn proceduralnych, nie badając meritum sprawy. 9 marca 2004 roku Sąd Bezpieczeństwa Państwa w Stambule uznał skarżących za winnych popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 125 Kodeksu Karnego i skazał ich na dożywotnie pozbawienie wolności. Skarżący odwołali się od tego wyroku i zarzucili, między innymi, że A.A. nie został przesłuchany przez sąd w ich obecności. 6 grudnia 2004 roku Sąd Najwyższy oddalił apelację skarżących i utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.


Skarżący urodził się w 1972 roku i jest obecnie przetrzymywany w więzieniu w Warnie. Przed wydarzeniami będącymi przedmiotem sprawy miał kilka wcześniejszych wyroków skazujących za kradzież. Siedemdziesięciopięcioletnia kobieta, sąsiadka rodziców skarżącego, została zamordowana w swoim domu w Warnie rano 18 czerwca 2006 roku, a z domu skradziono wiele jej rzeczy osobistych. Skarżący był podejrzewany o popełnienie tego czynu i wydano nakaz przeszukania w jego sprawie. Rano 21 czerwca 2006 roku skarżący został aresztowany. Ukrywał się w opuszczonym domu w sąsiedniej wiosce. Raport policji dotyczący jego aresztowania stwierdzał, że stawiał „lekki” opór podczas aresztowania i że użyto siły, aby wyciągnąć go z jego kryjówki (pod łóżkiem) i założyć mu kajdanki. Skarżącego przewieziono na komisariat policji w pobliskim mieście Valchi Dol, gdzie o godzinie 11:30 wydano nakaz jego aresztowania na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o Ministerstwie Spraw Wewnętrznych z 2006 roku (patrz poniższy paragraf 26). Skarżący podpisał oświadczenie, w którym stwierdził, że chce być reprezentowany przez prawnika i że odczuwa bóle wątroby i żołądka z powodu „poprzednich dolegliwości” oraz życzył sobie zostać zbadanym przez lekarza. Później tego dnia do Valchi Dol przyjechali dwaj policjanci z Warny, Z.K. i V.V. Prowadzili rozmowę ze skarżącym, podczas której – jak twierdzi – pod wpływem przymusu fizycznego, przyznał się do popełnienia morderstwa i opisał swoje działania w dniach poprzedzających aresztowanie. Ponadto przyznał się do kradzieży broni i innych rzeczy osobistych z innego domu na wcześniejszej okazji. Przyznanie zostało spisane i podpisane przez skarżącego i funkcjonariusza V.V. Później tego samego dnia skarżącego przewieziono na komisariat policji w Warnie, gdzie poprosił o zbadanie przez lekarza. Badanie rozpoczęło się około godziny 20:00. Lekarz stwierdził siniaki i krwiaki na prawym łokciu, prawym boku, pośladkach i nadgarstkach skarżącego, które zostały spowodowane przez twarde, tępe obiekty mniej niż dwadzieścia cztery godziny wcześniej. 22 czerwca 2006 roku śledczy postawił skarżącemu zarzuty w związku z innym czynem, niezwiązaną kradzieżą, a prokurator zarządził jego zatrzymanie na okres do siedemdziesięciu dwóch godzin. 23 czerwca 2006 roku Sąd Rejonowy w Warnie zarządził tymczasowe aresztowanie skarżącego w związku z tym zarzutem. Postępowanie karne dotyczące tego zarzutu toczyło się równolegle z postępowaniem, które jest przedmiotem tego wniosku, i zostało zakończone w marcu 2007 roku. Śledztwo w sprawie morderstwa, do którego dołączono śledztwo w sprawie domniemanej kradzieży broni i innych rzeczy osobistych wymienionych w zeznaniu skarżącego złożonym funkcjonariuszom Z.K. i V.V., trwało przez kolejne miesiące. Policja zebrała dalsze dowody i zeznania świadków, z których część zidentyfikowano na podstawie tego przyznania się. Nigdy nie odnaleziono przedmiotów skradzionych z domu ofiary. 18 grudnia 2006 roku śledczy postawił skarżącemu zarzuty w związku z dwoma wyżej wymienionymi czynami. Podczas tej okazji skarżący miał prawnika, zatrudnionego tego samego dnia. Skarżący złożył krótkie oświadczenie, że nie jest winny. W nieokreślonym dniu w 2007 roku skarżący został oskarżony i stanął przed sądem. Sąd Okręgowy w Warnie (dalej „Sąd Okręgowy”), który rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji, przeprowadził pierwszą rozprawę 25 czerwca 2007 roku. Sąd przesłuchał lekarza, który zbadał skarżącego wieczorem 21 czerwca 2006 roku (patrz powyższy paragraf 12). Oświadczyła, że utrzymuje opinie wyrażone w jej poprzednim raporcie, a prokuratura i obrona nie zadawały dalszych pytań. Funkcjonariusze Z.K. i V.V. zostali przesłuchani jako świadkowie i relacjonowali swoją rozmowę ze skarżącym 21 czerwca 2006 roku oraz przyznanie się, którego im dokonał. Odpowiadali na pytania zadawane przez prokuraturę i obronę. Przesłuchano również ojca skarżącego, który zeznał, że odwiedził syna około dziesięć dni po jego aresztowaniu. Skarżący powiedział mu, że został pobity, aby przyznać się do winy, a ślady tego pobicia były nadal widoczne na nim. Sąd Okręgowy przesłuchał innych biegłych i świadków. Podczas następnej rozprawy, która odbyła się 3 października 2007 roku, skarżący złożył oświadczenie w sprawie zarzutów. Powiedział, że nie popełnił tych czynów, ponieważ w czasie morderstwa przebywał w domu swojej babci w innej wiosce, i że przyznał się do czynów pod przymusem. 11 lutego 2008 roku Sąd Okręgowy przesłuchał kolejnych świadków, a następnie strony złożyły ustne wnioski. Pełnomocnik skarżącego kwestionował zeznania Z.K. i V.V., argumentując w szczególności, że ich przesłuchanie było sprzeczne z art. 118 Kodeksu postępowania karnego (patrz poniższy paragraf 31). Ponadto wskazał, że chociaż skarżący przyznał się do winy przed tymi dwoma funkcjonariuszami, nie powtórzył tego przyznania, gdy został doprowadzony przed śledczego. Jednocześnie przyznanie się było jednym z „filarów” aktu oskarżenia, ponieważ nie było innych dowodów pokazujących przebieg wydarzeń w domu ofiary. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2008 roku Sąd Okręgowy uznał skarżącego za winnego i skazał go na dożywotnie pozbawienie wolności. Na podstawie zebranych dowodów stwierdził, że skarżący ukradł broń i inne rzeczy osobiste kilka dni przed morderstwem oraz że w dniu morderstwa wszedł do domu ofiary, aby ukraść jedzenie. Kiedy ona zaskoczyła go w domu, zaatakował ją, uderzając ją skradzioną wcześniej bronią – w taki sposób, że część kurka broni odłamała się i spadła na podłogę – oraz siekierą, którą znalazł w domu. Po morderstwie skarżący uciekł. Nieznajomy podrzucił go do innej wioski, ale skarżący zapomniał torby zawierającej jego ubrania i broń w samochodzie nieznajomego. Przy ustalaniu faktów Sąd Okręgowy oparł się na następujących najważniejszych dowodach: fragmencie metalowym znalezionym pod ciałem ofiary, który biegli potwierdzili jako brakującą część kurka broni; śladach krwi ofiary znalezionych na rękojeści broni znalezionej w torbie skarżącego; zeznaniach osoby, która podwiozła skarżącego swoim samochodem i znalazła tę torbę; fakcie, że ta osoba rozpoznała również zdjęcie skarżącego, gdy zostało mu pokazane przez policję; oraz zeznaniach funkcjonariuszy Z.K. i V.V., którzy relacjonowali, co skarżący im przyznał w odniesieniu do przebiegu wydarzeń w domu ofiary. Co do zeznań funkcjonariuszy, Sąd Okręgowy wskazał, że uznał je za wiarygodne, ponieważ przyznanie się, o którym relacjonowali, umożliwiło policji kontynuowanie śledztwa i zidentyfikowanie dalszych dowodów. Skarżący wniósł apelację. W pisemnych i ustnych wnioskach do Sądu Apelacyjnego w Warnie (dalej „Sąd Apelacyjny”) pełnomocnik skarżącego ponownie kwestionował zeznania złożone przez Z.K. i V.V. Argumentował, że Sąd Okręgowy nie odniósł się do dowodów wskazujących, że skarżący został pobity w celu złożenia przyznania, o którym relacjonowali funkcjonariusze, wskazał, że przyznanie się nie zostało powtórzone, gdy skarżącego doprowadzono przed śledczego, i powołał się ponownie na art. 118 Kodeksu postępowania karnego. Wyrokiem z 30 maja 2008 roku Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok skazujący skarżącego i orzekł, że jego winę udowodniono poza wszelką wątpliwością. Oprócz opisanych powyżej dowodów, oparł się na zeznaniach sąsiada ofiary, który widział osobę uznawaną za skarżącego na dachu domu ofiary krótko przed morderstwem. W odniesieniu do Z.K. i V.V. Sąd Apelacyjny wskazał, że nie byli oni organami śledczymi w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego i że ich zeznania zostały ocenione w świetle wszystkich innych dowodów. Ponadto odniósł się do dowodów uniewinniających, w szczególności opinii biegłych stwierdzających brak odcisków palców skarżącego i brak śladów jego zapachu w domu ofiary, stwierdzając, że nie jest to wystarczające do obalenia zarzutów. Skarżący wniósł skargę kasacyjną. Jego pełnomocnik ponownie kwestionował zeznania funkcjonariuszy Z.K. i V.V., wskazując, że sądy niższej instancji nie odniosły się do dowodów wskazujących, że skarżący został pobity, aby przyznać się do winy. Ponadto zeznania funkcjonariuszy zostały złożone z naruszeniem art. 118 Kodeksu postępowania karnego. Wyrokiem końcowym z 13 listopada 2008 roku Sąd Najwyższy Kasacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego. W odniesieniu do argumentów obrony dotyczących zeznań Z.K. i V.V. Sąd stwierdził, że przyznanie się, o którym relacjonowali funkcjonariusze, zawierało szczegóły, które mogły być znane tylko sprawcy czynów będących przedmiotem sprawy, a tym samym nie mogło być „zainspirowane”. Ponadto dopuszczenie do zeznań Z.K. i V.V. nie naruszało art. 118 Kodeksu postępowania karnego.


Skarżący urodził się w 1934 roku i mieszka w Stari Mikanovci. Skarżący był pracownikiem państwowej spółki kolejowej Hrvatske željeznice. Uległ wypadkowi przy pracy i stał się niezdolny do pracy. 26 kwietnia 1977 roku Sąd Okręgowy w Osijeku (Okružni sud u Osijeku) przyznał skarżącemu zryczałtowane odszkodowanie i nakazał pozwanemu – Hrvatske željeznice – wypłacać mu miesięczne świadczenia pokrywające różnicę między jego rentą z tytułu niezdolności do pracy a wynagrodzeniem, które zarabiałby, gdyby nie jego niezdolność do pracy. 5 maja 1988 roku Sąd Miejski w Vukovarze (Općinski sud u Vukovaru) podwyższył powyższe świadczenia miesięczne. Jednocześnie ustalił, że niezdolność do pracy skarżącego wynikała w 50% z powyższego wypadku, a w 50% z wcześniejszej choroby. 24 grudnia 1990 roku skarżący wszczął postępowanie cywilne przeciwko Hrvatske željeznice, domagając się podwyższenia powyższych świadczeń miesięcznych na skutek zmiany okoliczności. Pozwany nie sprzeciwił się podwyższeniu świadczeń miesięcznych, ale kwestionował żądaną kwotę. Sąd Miejski w Vukovarze zlecił sporządzenie opinii biegłego księgowego, a 13 lutego 1991 roku biegły złożył swoją opinię. Na rozprawie w dniu 20 lutego 1991 roku biegły złożył zeznania ustne. 24 kwietnia 1991 roku sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo skarżącego w części, jednak 16 sierpnia 1991 roku Sąd Żupanii w Vukovarze (Županijski sud u Vukovaru) uchylił w części wyrok pierwszej instancji, uznając, że sąd ten nieprawidłowo ustalił stan faktyczny. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, a sądowi pierwszej instancji nakazano ustalenie w procentach, w jakim stopniu niezdolność do pracy skarżącego wynikała z jego wcześniejszej choroby. W wznowionym postępowaniu sąd pierwszej instancji zlecił sporządzenie opinii biegłego księgowego i nakazał skarżącemu uiścić zaliczkę na koszty w wysokości 696,55 chorwackich kun (HRK). 5 czerwca 2003 roku biegły złożył opinię, a pozwany wniósł zastrzeżenia do ustaleń biegłego. 15 października 2003 roku biegły złożył uwagi w odpowiedzi na zastrzeżenia pozwanego. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2003 roku sąd przesłuchał biegłego. Biegły oświadczył, że nie może precyzyjnie określić poszczególnych kwot, dopóki Chorwacki Fundusz Emerytalny nie zweryfikuje renty skarżącego. 22 grudnia 2003 roku, po zweryfikowaniu renty skarżącego przez Chorwacki Fundusz Emerytalny, biegły złożył dodatkową opinię. Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 roku biegły ponownie złożył zeznania ustne. Tego samego dnia, na podstawie opinii biegłego, sąd pierwszej instancji wydał wyrok częściowo uwzględniający powództwo skarżącego. 3 maja 2005 roku Sąd Żupanii w Vukovarze uchylił wyrok z 23 stycznia 2004 roku z powodu istotnego naruszenia przepisów postępowania cywilnego i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy. Uznano, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę faktu, że wyrok pierwszej instancji z 24 kwietnia 1991 roku stał się prawomocny w zakresie kwoty 63,80 dawnych dinarów jugosłowiańskich (YUD) miesięcznie płatnej od 1 stycznia 1991 roku; skarżący ukończył 60 lat 15 sierpnia 1994 roku oraz powinien był złożyć wniosek o przeliczenie renty z tytułu niezdolności do pracy na emeryturę starczą. Na rozprawie w dniu 15 września 2005 roku sąd pierwszej instancji zlecił kolejną opinię biegłego księgowego, zgodnie z wytycznymi sądu drugiej instancji. W szczególności nakazał biegłemu uwzględnienie przy obliczaniu kwoty miesięcznej kwoty 63,80 dinarów, która została już przyznana, a także faktu, że pozwany ponosi 50% odpowiedzialności za szkodę będącą przedmiotem sprawy, oraz ustalenie, czy skarżący skorzystał ze swojego prawa do przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy na emeryturę starczą po ukończeniu 60 lat. Tymczasem pozwany został podzielony na cztery spółki, a sąd pierwszej instancji nakazał skarżącemu sprostowanie pozwu poprzez dokładne wskazanie pozwanego. 2 listopada 2007 roku sąd pierwszej instancji oddalił pozew jako niedopuszczalny, uznając, że skarżący nie dokonał prawidłowego sprostowania pozwu. Na skutek apelacji skarżącego, 9 września 2008 roku Sąd Żupanii w Vukovarze uchylił decyzję pierwszej instancji, uznając, że skarżący już wskazał pozwanego. W wznowionym postępowaniu, na rozprawie w dniu 22 grudnia 2008 roku, sąd pierwszej instancji zlecił sporządzenie opinii biegłego księgowego zgodnie z wytycznymi sądu drugiej instancji zawartymi w wyroku z 3 maja 2005 roku oraz nakazał skarżącemu uiścić zaliczkę na pokrycie związanych z tym kosztów w wysokości 2578 HRK. 15 stycznia 2009 roku i 3 lutego 2009 roku skarżący wystąpił o zwolnienie z kosztów opinii biegłego, twierdząc, że ze względu na swoją sytuację finansową, a także fakt, że jego renta wynosi 2313 HRK miesięcznie, a jego żona jest bezrobotna i nie posiada żadnych dochodów, nie jest w stanie uiścić tych kosztów bez narażenia na niebezpieczeństwo utrzymania siebie i żony. Wniósł o pokrycie tych kosztów z funduszy sądu pierwszej instancji, co jest możliwością przewidzianą w Kodeksie postępowania cywilnego. Złożył zaświadczenie z Chorwackiego Funduszu Emerytalnego dotyczące jego renty oraz zaświadczenia wykazujące dochody jego i jego żony. Na rozprawie w dniu 3 lutego 2009 roku skarżący powtórzył wszystkie argumenty i ponownie oświadczył, że nie był w stanie zapłacić za koszty opinii biegłego. Wniósł o uwzględnienie powództwa w zakresie określonym w jego pismach z 16 lutego 2007 roku. Żadna ze stron nie przedstawiła nowych dowodów. Sąd uchylił swoje postanowienie z 22 grudnia 2008 roku w sprawie kolejnej opinii biegłego księgowego, ponieważ skarżący nie uiścił kosztów, i zakończył rozprawę. 16 lutego 2009 roku, powołując się na przepisy regulujące ciężar dowodu, sąd pierwszej instancji wydał wyrok oddalający powództwo skarżącego. Uznano, że z powodu nieuiszczenia przez skarżącego kosztów opinii biegłego sąd nie był w stanie ustalić dokładnej kwoty świadczeń miesięcznych. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji stwierdził, że Sąd Żupanii w Vukovarze w decyzji z 11 listopada 2008 roku przyznał skarżącemu 20 000 HRK za naruszenie jego prawa do rozprawy w rozsądnym terminie i że mógł on zapłacić za koszty biegłego z tych pieniędzy. Skarżący wniósł apelację, twierdząc, że kwota przyznana mu za naruszenie prawa do rozprawy w rozsądnym terminie została mu wypłacona 13 marca 2009 roku, a więc po wydaniu wyroku pierwszej instancji. 4 lutego 2010 roku sąd drugiej instancji utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji. Ponadto uznano, że skarżący nie wykazał, kiedy Państwo wpłaciło kwotę 20 000 HRK na konto bankowe jego przedstawiciela. Następnie skarżący wniósł skargę kasacyjną (revizija), którą Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalną 10 stycznia 2011 roku. Następnie skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, a 11 lipca 2012 roku Trybunał Konstytucyjny uznał ją za niedopuszczalną jako oczywiście bezzasadną.


Skarżący urodził się w 1957 roku i mieszka w Erywaniu. W 1983 i 1988 roku skarżący został uznany za winnego czynów nieprzyzwoitych wobec małoletnich i skazany na kary pozbawienia wolności. 25 stycznia 2001 roku Sąd Kasacyjny zadecydował o uwzględnieniu nadzwyczajnego środka odwoławczego wniesionego przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Armenii, uchylił oba wyroki i umorzył oba postępowania karne przeciwko skarżącemu z powodu braku znamion czynu zabronionego. W szczególności Sąd Kasacyjny stwierdził, że nie ma dowodów sugerujących, iż skarżący popełnił zarzucane mu czyny, a że wyroki sądowe opierały się na przypuszczeniach i błędnej wykładni prawa. Od 2001 roku skarżący wniósł dwa powództwa cywilne przeciwko Państwu, domagając się odszkodowania za szkodę majątkową poniesioną w wyniku jego dwóch skazań. Powództwa te zostały uwzględnione 10 września 2001 roku i 26 sierpnia 2005 roku przez Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash w Erywaniu, który zadecydował o przyznaniu skarżącemu – jako osobie uniewinnionej – kwot pieniężnych w zadośćuczynieniu za utracone dochody, koszty leczenia poniesione w celu przywrócenia zdrowia, jego przyszłe leczenie za granicą oraz koszty podróży z tym związane. 13 kwietnia 2005 roku Śledczy N. z Rejonowej Prokuratury Kentron i Nork-Marash wszczął postępowanie karne na podstawie art. 316 § 1 Kodeksu Karnego („KK”) przeciwko skarżącemu, który był podejrzany o napastowanie na dwóch funkcjonariuszy drogowych, V.S. i G.G., którzy zatrzymali samochód skarżącego z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tego samego dnia skarżący został aresztowany, a dwa dni później oskarżony na podstawie tego samego artykułu o napastowanie na dwóch funkcjonariuszy drogowych. 16 kwietnia 2005 roku zadecydowano o nie stosowaniu tymczasowego aresztowania wobec skarżącego i o zwolnieniu go za poręczeniem do nieopuszczania miejsca zamieszkania, z powodu tego, że był osobą niepełnosprawną cierpiącą na szereg chorób, nie był wcześniej karany, miał dwójkę małoletnich dzieci, a także żonę i matkę na utrzymaniu oraz posiadał stałe miejsce zamieszkania. W nieokreślonym dniu obaj funkcjonariusze policji zostali uznani za pokrzywdzonych na potrzeby postępowania karnego. 5 maja 2005 roku Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash w Erywaniu, na wniosek śledczego, zmienił środek zapobiegawczy wobec skarżącego z zobowiązania do nieopuszczania miejsca zamieszkania na tymczasowe aresztowanie na okres dwóch miesięcy. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, które zostało oddalone przez Sąd Karny Apelacyjny 2 czerwca 2005 roku. W toku śledztwa skarżący zeznał, że V.S. i G.G. zażądali od niego łapówki, aby nie odnotować naruszenia przepisów ruchu drogowego, a następnie poddali go pobiciu, gdy odmówił. Przeprowadzono sądowo-medyczną ekspertyzę skarżącego, która stwierdziła, że doznał on obrażeń, w tym wstrząsu mózgu i złamania kości policzkowej. 10 czerwca 2005 roku adwokat skarżącego zwrócił się listem do śledczego, twierdząc, że to skarżący został napadnięty przez V.S. i G.G., a nie odwrotnie. W ten sposób działania skarżącego zostały błędnie zakwalifikowane jako wchodzące w zakres art. 316 § 1 KK, podczas gdy nie wniesiono żadnych zarzutów przeciwko funkcjonariuszom policji. Adwokat zwrócił się do śledczego o wniesienie takich zarzutów. 20 czerwca 2005 roku Rejonowy Prokurator zadecydował o zastąpieniu tymczasowego aresztowania skarżącego zobowiązaniem do nieopuszczania miejsca zamieszkania, z tych samych powodów co wcześniej (patrz punkt 11 powyżej). 21 czerwca 2005 roku Śledczy N., po przeanalizowaniu materiałów sprawy karnej przeciwko skarżącemu, podjął decyzję o umorzeniu części tej sprawy i niepodejmowaniu ścigania karnego w zakresie zadawania obrażeń skarżącemu przez V.S. i G.G. Śledczy stwierdził, że funkcjonariusze drogowi zadali obrażenia skarżącemu, gdy próbowali przełamać jego opór w momencie aresztowania, a zatem ich działania stanowiły legalne użycie siły. 16 lutego 2006 roku Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash w Erywaniu uniewinnił skarżącego, uznając, że nie jest winien zarzucanego mu czynu. Sąd Rejonowy orzekł również, że funkcjonariusze policji V.S. i G.G. przekroczyli swoje uprawnienia, działając przemocowo wobec skarżącego, co spowodowało poważne szkody i poważne konsekwencje dla skarżącego i jego rodziny. W szczególności skarżący został przewieziony na komisariat nielegalnie i został aresztowany na podstawie fałszywych informacji dostarczonych przez funkcjonariuszy drogowych V.S. i G.G. Funkcjonariusze policji poddali skarżącego pobiciu, w wyniku czego ten ostatni doznał obrażeń, w tym wstrząsu mózgu i złamania kości policzkowej. Ponadto zmusili skarżącego do wejścia do radiowozu i odwieźli go na komisariat, pozostawiając samochód skarżącego, z jego ośmioletnim synem w środku, na zewnętrznym pasie drogi. W rezultacie syn skarżącego doznał urazu psychicznego i uszczerbku na zdrowiu. Mimo faktu, że skarżący nie naruszył warunków swojego zobowiązania do nieopuszczania miejsca zamieszkania oraz że był osobą niepełnosprawną i miał dwójkę małoletnich na utrzymaniu, śledczy zwrócił się do sądu z bezzasadnym wnioskiem o jego aresztowanie. W rezultacie skarżący był tymczasowo aresztowany od 5 maja do 20 czerwca 2005 roku. Co więcej, podstawy jego zwolnienia 20 czerwca 2005 roku za poręczeniem były takie same jak te, które zostały już wykorzystane 16 kwietnia 2005 roku do uzasadnienia jego zwolnienia za poręczeniem zamiast stosowania tymczasowego aresztowania. Sąd Rejonowy stwierdził wreszcie, że śledczy podjął bezzasadną decyzję o nieściganiu funkcjonariuszy policji, uznając ich działania za legalne, i zwrócił się do Prokuratora Generalnego, powołując się na art. 184 Kodeksu Postępowania Karnego („KPK”), o wszczęcie postępowania karnego przeciwko nim na podstawie art. 309 § 3 KK za przekroczenie uprawnień, skutkujące poważnymi konsekwencjami. W nieokreślonych datach prokuratura i funkcjonariusze V.S. oraz G.G. wnieśli odwołania od tego wyroku. 14 listopada 2006 roku Sąd Karny Apelacyjny oddalił odwołania i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając, że skarżący działał w ramach koniecznej obrony. Jednakże zdecydował o uchyleniu wniosku skierowanego do Prokuratora Generalnego z powodu, że art. 21 KPK zabraniał wznowienia postępowania, jeśli zapadła decyzja organu ścigania o umorzeniu postępowania lub niepodejmowaniu ścigania. 21 czerwca 2005 roku śledczy podjął taką decyzję w odniesieniu do V.S. i G.G., która nigdy nie została uchylona, a zatem art. 21 wykluczał możliwość ich ścigania. 15 maja 2007 roku Sąd Kasacyjny uznał za niedopuszczalną ze względu na brak podstaw kasację wniesioną przez funkcjonariuszy policji V.S. i G.G. od tego wyroku. 27 listopada 2007 roku skarżący złożył skargę do sądów, domagając się uchylenia decyzji śledczego z 21 czerwca 2005 roku, ponieważ była ona sprzeczna z ustaleniami sądów w jego procesie dotyczącymi oceny działań funkcjonariuszy policji. Rejonowy prokurator argumentował, że skarga skarżącego musi zostać oddalona, ponieważ nie dotrzymał sześciomiesięcznego terminu określonego w art. 21 § 4 KPK. Skarżący w odpowiedzi argumentował, że na mocy art. 21 § 5 KPK terminy przewidziane w tym artykule nie mają zastosowania w przypadku nowo zaistniałych okoliczności, które w jego przypadku były wyrokami wydanymi w jego sprawie karnej. Ponadto organ ścigania był zobowiązany z mocy prawa do podjęcia środków w celu przywrócenia jego praw z urzędu. 25 marca 2008 roku Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash w Erywaniu zadecydował o oddaleniu skargi, uznając argumenty rejonowego prokuratora na podstawie art. 21 KPK za trafne. Stwierdził dalej, że rejonowa prokuratura nie może ponosić odpowiedzialności za niezasadne zaskarżenie decyzji śledczego w terminie przez skarżącego. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. 19 maja 2008 roku Sąd Karny Apelacyjny oddalił odwołanie skarżącego, uznając, że art. 21 § 5 KPK nie ma zastosowania w jego sprawie i stwierdzając, że skarżący nie zaskarżył decyzji śledczego z 21 czerwca 2005 roku w terminach przewidzianych w art. 21 i 290 KPK, a także w terminie na wniesienie wniosku o wznowienie sprawy przewidzianym w art. 426.3 KPK. Od decyzji Sądu Apelacyjnego przysługiwał środek odwoławczy w terminie jednego miesiąca od daty jej doręczenia. 16 marca 2009 roku skarżący wniósł skargę kasacyjną od decyzji Sądu Apelacyjnego, wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego miesięcznego terminu do odwołania. 8 kwietnia 2009 roku Sąd Kasacyjny stwierdził, że skarżący nie wykazał, że miał ważne powody dla uchybienia przepisanemu miesięcznemu terminowi i zadecydował o odmowie rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego. 11 września 2007 roku skarżący wniósł powództwo cywilne przeciwko Państwu, domagając się dalszego odszkodowania za szkodę majątkową, w szczególności za utracone dochody, oraz zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową w związku z jego dwoma niesłusznymi skazaniami w wysokości 15 078 664 dolarów amerykańskich oraz w związku z jego nielegalnym aresztowaniem i zatrzymaniem oraz zadaniem obrażeń cielesnych w wysokości 1 000 000 euro (EUR). 26 listopada 2007 roku Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash zadecydował o oddaleniu jego roszczeń. Na wstępie stwierdził, że skarżący jest „osobą uniewinnioną” w rozumieniu art. 66 KPK i jest uprawniony na mocy tego samego artykułu do dochodzenia odszkodowania za szkodę majątkową poniesioną w wyniku jego nielegalnego aresztowania, zatrzymania, oskarżenia i skazania. Jednak rodzaje odszkodowania, których domagał się skarżący, nie były przewidziane w art. 66 § 4 KPK, z wyjątkiem odszkodowania za utracone dochody, którego skarżący nie udowodnił. 28 listopada 2007 roku skarżący wniósł odwołanie. 7 marca 2008 roku Sąd Cywilny Apelacyjny oddalił odwołanie skarżącego i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając, że skarżący został już odszkodowany za szkodę majątkową w związku ze swoimi skazaniami, podczas gdy jego nowe roszczenia odszkodowawcze były nieuzasadnione. W zakresie roszczenia o zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, musiało ono zostać oddalone z powodu, że prawo ormiańskie nie przewiduje odszkodowania za szkodę niemajątkową. 29 lipca 2008 roku skarżący wniósł skargę kasacyjną, która została uznana za niedopuszczalną ze względu na brak podstaw przez Sąd Kasacyjny 28 października 2008 roku. 26 lutego 2009 roku skarżący wniósł kolejne powództwo cywilne przeciwko Państwu, domagając się odszkodowania za szkodę majątkową poniesioną w wyniku jego złego traktowania, taką jak różne koszty medyczne. 26 grudnia 2011 roku Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash w Erywaniu rozpoznał powództwo skarżącego. Na wstępie stwierdził, powołując się na wyroki wydane w sprawie karnej skarżącego oraz art. 52 Kodeksu Postępowania Cywilnego, że skarżący ma podstawy do roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 1063 Kodeksu Cywilnego, biorąc pod uwagę fakt, że działania funkcjonariuszy policji były nielegalne w rozumieniu tego artykułu. Sąd Rejonowy doszedł jednak do wniosku, że nie istnieje związek przyczynowy między nielegalnymi działaniami funkcjonariuszy policji a konkretnymi kosztami medycznymi dochodzonymi przez skarżącego i zadecydował o oddaleniu powództwa. 25 stycznia 2012 roku skarżący wniósł odwołanie. 4 października 2012 roku Sąd Cywilny Apelacyjny oddalił odwołanie skarżącego i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. 2 listopada 2012 roku skarżący wniósł skargę kasacyjną, która została uznana za niedopuszczalną ze względu na brak podstaw przez Sąd Kasacyjny 28 listopada 2012 roku.


Skarżący urodził się w 1977 roku i mieszka w Stambule. 16 czerwca 1999 r. Skarżący został aresztowany i zatrzymany na podejrzenie przynależności do nielegalnej organizacji, a mianowicie Hizbullah. 21 czerwca 1999 r. policja odebrała oświadczenia Skarżącego w nieobecności adwokata. Podczas przesłuchania przyznał się do członkostwa w Hizbullah i szczegółowo opisał swoją działalność w nielegalnej organizacji. 22 czerwca 1999 r. Skarżący został wysłuchany przez prokuratora w Diyarbakır oraz sędziego śledczego przy Sądzie Bezpieczeństwa Państwa w Diyarbakır, ponownie w nieobecności adwokata. W złożonych przed prokuratorem i sędzią śledczym oświadczeniach Skarżący zaprzeczył zarzutom i twierdził, że jego zeznania złożone policji zostały złożone pod przymusem. Tego samego dnia, na postanowienie sędziego śledczego, Skarżący został tymczasowo aresztowany. 30 czerwca 1999 r. prokurator przy Sądzie Bezpieczeństwa Państwa w Diyarbakır wniósł akt oskarżenia do tego sądu, oskarżając Skarżącego na podstawie art. 168 § 2 dawnego Kodeksu Karnego Turcji, a mianowicie o członkostwo w nielegalnej zbrojnej organizacji. 9 listopada 1999 r. Skarżący został zwolniony do czasu procesu. Sądy Bezpieczeństwa Państwa zostały później zniesione ustawą nr 5190 z 16 czerwca 2004 r., a sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego w Diyarbakır. 12 czerwca 2008 r., powołując się, między innymi, na zeznania Skarżącego złożone policji, Sąd Okręgowy w Diyarbakır uznał Skarżącego za winnego na podstawie art. 314 § 2 nowego Kodeksu Karnego Turcji i skazał go na sześć lat i trzy miesiące pozbawienia wolności. Przy skazywaniu Skarżącego Sąd Okręgowy wziął również pod uwagę informacje z dysków twardych komputerów i wydruki, które zostały zabezpieczone w domu należącym do nielegalnej organizacji, a także zeznania kilku świadków, którzy zeznawali przeciwko Skarżącemu. 4 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.


Skarżący urodził się w 1965 roku i jest obecnie przetrzymywany w Zakładzie Karnym w Czarnem w Polsce. Skarżący został umieszczony w areszcie tymczasowym w Centralnym Więzieniu w Nikozji 14 września 2010 roku w oczekiwaniu na postępowanie karne przeciwko niemu przed Sądem Okręgowym w Limassol (sprawa nr 25536/10). 11 stycznia 2011 roku skarżący został skazany za szereg przestępstw (w tym kradzież z włamaniem, kradzież, różne wykroczenia drogowe i nielegalne przebywanie). 24 stycznia 2011 roku sąd wymierzył cztery kary pozbawienia wolności w wymiarze od sześciu miesięcy do dwóch lat, do odbycia łącznie od 5 września 2010 roku. Skarżący został zwolniony 18 maja 2012 roku na skutek zawieszenia wykonania jego kary na mocy dekretu wydanego przez Prezydenta Republiki dotyczącego grupy więźniów. W formularzu skargi skarżący, nie podając dokładnego okresu jego zatrzymania, wskazał, że był przetrzymywany w przepełnionych celach w Centralnym Więzieniu w Nikozji, gdzie dla każdego zatrzymanego przypadało tylko od 0,5 do 1,7 m kw. przestrzeni osobistej. Stwierdził, że celi były zimne i brakowało w nich odpowiedniego oświetlenia. Ponadto w celach nie było toalet. Czasami musiał czekać dwie do trzech godzin, aby skorzystać z toalety, a gdy cele były zamykane, musiał oddawać mocz do butelki, a kał do worka na śmieci. Rząd stwierdził, że skarżący był przetrzymywany od 14 września 2010 roku do jego zwolnienia 18 maja 2012 roku w trzech różnych częściach Centralnego Więzienia w Nikozji. Między 14 września 2010 a 24 stycznia 2011 roku był przetrzymywany w Bloku 5, w którym przebywali osoby tymczasowo aresztowane. Po skazaniu i wymierzeniu kary został przeniesiony do Bloku 2B, gdzie był przetrzymywany między 24 stycznia 2011 a 5 października 2011 roku. W tej ostatniej dacie został umieszczony w Bloku 2A, gdzie był przetrzymywany do jego zwolnienia 18 maja 2012 roku. Zarówno Blok 2B, jak i 2A przeznaczone były dla skazanych. Rząd dostarczył kopie dziennych rejestrów obłożenia Centralnego Więzienia w Nikozji (ημερήσιες χωρητικότητες των κεντρικών φυλακών) wskazujących na liczbę więźniów w każdym bloku na dzień. Jednakże stwierdzili, że nie prowadzono rejestrów dotyczących obłożenia poszczególnych cel w blokach.
(a) Blok 5: 14 września 2010 – 24 stycznia 2011 Blok 5 mógł pomieścić do sześćdziesięciu ośmiu osób tymczasowo aresztowanych; posiadał trzydzieści cztery cele dwuosobowe o powierzchni 6,21 m kw., osiem toalet i osiem pryszniców. Blok 5 obejmował Blok 5A, który miał dwadzieścia trzy cele dwuosobowe tego samego rozmiaru co Blok 5, pomieszczające czterdzieści trzy osoby tymczasowo aresztowane. Było niemal pewne, że podczas jego zatrzymania w Bloku 5 skarżący dzielił celę z innym więźniem i że w związku z tym miał 3,10 m kw. przestrzeni osobistej.
(b) Blok 2B: 24 stycznia 2011 – 5 października 2011 W czasie, gdy skarżący był tam przetrzymywany, Blok 2B nie został jeszcze odnowiony. Posiadał dwadzieścia sześć cel dwuosobowych o powierzchni 9,98 m kw.; dwie duże cele mierzące 19,55 m kw., które pomieściły od pięciu do siedmiu zatrzymanych, oraz pokój wspólny, który został przerobiony na sypialnię wieloosobową dla od dwudziestu do pięćdziesięciu więźniów. Sypialnia wieloosobowa mierzyła 90 m kw. i miała dziewiętnaście okien. Więźniowie z krótkimi wyrokami byli przetrzymywani w sypialni wieloosobowej. Blok 2B miał sześć toalet i sześć pryszniców. Na podstawie dziennych rejestrów obłożenia dla odpowiedniego okresu liczba więźniów w bloku wahała się od 80 do 124 dziennie. Rząd stwierdził, że możliwe było, że skarżący spędził czas we wszystkich różnych typach cel w tym bloku podczas jego zatrzymania. W celi dwuosobowej skarżący miałby 4,99 m kw. przestrzeni osobistej; w większej celi miałby od około 2,8 do 3,9 m kw., w zależności od tego, czy dzielił celę z pięcioma, sześcioma czy siedmioma więźniami; i wreszcie, w sypialni wieloosobowej miałby od 1,8 m kw. do 4,5 m kw. przestrzeni osobistej, w zależności od liczby więźniów przetrzymywanych tam z nim. Gdyby skarżący był przetrzymywany w sypialni wieloosobowej wczesną wiosną lub zimą (patrz paragraf 49 poniżej), dysponowałby od 2,04 do 3,2 m kw. przestrzeni osobistej, ponieważ dzienne rejestry obłożenia wskazywały, że blok pomieścił od 94 do 110 więźniów dziennie w tych okresach.
(c) Blok 2A: 5 października 2011 – 18 maja 2012 5 października 2011 roku skarżący został przeniesiony do Bloku 2A, który został odnowiony. Blok miał czterdzieści jeden cel dwuosobowych, pomieszczających osiemdziesięciu dwóch więźniów. Cele mierzyły 9,80 m kw. i tym samym skarżący miał do dyspozycji 4,9 m kw. przestrzeni osobistej. Było sześć toalet, sześć pryszniców i trzy pisuary.
(d) Dodatkowe informacje dotyczące ogólnych warunków w blokach Różne części więzienia były wyposażone w centralne ogrzewanie, które obejmowało wszystkie bloki i cele. Centralny system klimatyzacji, który funkcjonował w miesiącach letnich, znajdował się w korytarzach, a w celach były indywidualne wentylatory elektryczne. Wszystkie celi miały odpowiednio izolowane okna, które zapewniały światło dzienne i wentylację. Wymiary okien były różne. Zatrzymani mogli swobodnie poruszać się poza swoimi celami w zamkniętym więzieniu, w tym na dziedzińcu, w warsztatach, kuchni i szkole od 6:00 do 17:00 (czas zimowy) lub do 18:00 (czas letni). Po tym czasie zatrzymani mogli swobodnie poruszać się w ramach swoich bloków do 21:00 w dni powszednie i do 22:00 w weekendy i święta. Na skutek raportu z 2012 roku Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom („CPT”) dotyczącego jego wizyty na Cyprze od 12 do 19 maja 2008 roku, administracja więzienia zaprzestała praktyki wyłączania dzwonków w celach w nocy, w związku z czym zatrzymani mieli dostęp do toalet w tych godzinach (patrz paragrafy 26-27 i 30 poniżej). Administracja więzienia wydała zarządzenie nr 32/2008 dotyczące tego, aby więźniowie mieli dostęp do urządzeń toaletowych zawsze, gdy jest to konieczne. Zarządzenie kierowało również personelem więziennym, aby sprawdzał i zapewniał, że panel przywoławczy w pokoju strażnika był aktywny przez cały czas, szczególnie wieczorem, aby więźniowie mogli otrzymać pomoc, a zapobiegano nagłym wypadkom. Naruszenie zarządzenia stanowiło przewinienie dyscyplinarne. Zgodnie z listem dyrektora więzienia z dnia 27 lutego 2014 roku, nie prowadzono zapisów o tym, kiedy cele były otwierane w celu wizyt w toalecie w nocy, to jest między 21:00 a 6:00. Jednakże zatrzymany mógł opuścić swoją celę do trzech wizyt w toalecie w tym okresie.


Wnioskodawca urodził się w 1973 roku i mieszka w Warnie. Wnioskodawca i jego żona rozwiedli się 21 sierpnia 2006 r. na mocy zawartej między nimi ugody zatwierdzonej przez sąd. Na mocy tej ugody Wnioskodawca zobowiązał się do płacenia alimentów na dwoje dzieci urodzonych w trakcie małżeństwa oraz wyraził zgodę na to, że jego żona zachowa jego nazwisko po rozwodzie. Następnie Wnioskodawca dowiedział się, że jego była żona zaszła w ciążę z ich drugim dzieckiem, urodzonym w 2003 r., w wyniku związku z innym mężczyzną w trakcie trwania małżeństwa z Wnioskodawcą. Wnioskodawca poddał się badaniu DNA w celu ustalenia, czy jest biologicznym ojcem młodszego dziecka. Badanie DNA – którego wynik Wnioskodawca otrzymał 15 stycznia 2007 r. – wykazało, że nie jest biologicznym ojcem drugiego dziecka. Wyniki tego badania DNA nigdy nie zostały uwzględnione przez sąd. Niedługo potem, w lutym 2007 r., Wnioskodawca wniósł do sądu powództwo cywilne, domagając się zakwestionowania swojego ojcostwa wobec tego dziecka. 1 marca 2007 r. Sąd Okręgowy w Warnie oddalił jego wniosek, uznając, że uległ on przedawnieniu z powodu upływu – w 2004 r. – rocznego terminu przedawnienia liczonego od narodzin dziecka lub od dowiedzenia się o nich (patrz sekcja „Odpowiednie prawo wewnętrzne i praktyka” poniżej). Ustalenie to zostało potwierdzone przez dwie wyższe instancje sądowe, a ostateczna decyzja została ogłoszona przez Sąd Najwyższy Kasacyjny 19 września 2007 r. Wnioskodawca wszczął kolejne postępowanie, w którym domagał się zaprzestania płacenia alimentów na drugie dziecko. 20 maja 2008 r. jego powództwo zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w Warnie, który uznał, że nie udowodniono, iż Wnioskodawca nie jest ojcem dziecka, biorąc pod uwagę, że nie obalił on domniemania prawnego z art. 32 ust. 1 Kodeksu Rodzinnego z 1985 r. („Kodeks z 1985 r.”).


Skarżący urodził się w 1977 roku i mieszkał w Nabierieżnyje Czełny w Republice Tatarstanu przed skazaniem go za niezwiązane z tą sprawą przestępstwo kryminalne. 7 kwietnia 2008 r. skarżący zawiadomił komitet wykonawczy Nabierieżnyje Czełny o swoim zamiarze przeprowadzenia wydarzenia publicznego w formie strajku głodowego przed lokalną prokuraturą, począwszy od 21 kwietnia 2008 r. Tego samego dnia skarżący został poinformowany, że jego zawiadomienie nie spełnia wymogów ustawowych. 16 kwietnia 2008 r. skarżący złożył uzupełnienie do swojego zawiadomienia, w którym wskazał miejsce, czas i cel planowanego wydarzenia oraz informacje o jego organizatorze. Poprosił również o zapewnienie ochrony namiotu (który miał zostać ustawiony w pobliżu prokuratury) od godziny 21:00 do 9:00 codziennie oraz całodobowej obecności karetki pogotowia w miejscu wydarzenia. 17 kwietnia 2008 r. naczelnik wydziału stosunków z publicznością lokalnego komitetu wykonawczego poinformował skarżącego, że jego planowane wydarzenie publiczne stanowi „pikietę” w rozumieniu Ustawy o Wydarzeniach Publicznych (dalej „Ustawa”). Zawiadomienie o wydarzeniu nie zawierało – wbrew przepisom Ustawy – informacji o liczbie uczestników ani środkach, które mają zostać podjęte w celu zapobiegania zakłóceniom porządku oraz udzielenia pomocy medycznej podczas wydarzenia. Skarżący został zobowiązany do dostosowania swojego zawiadomienia do wymogów Ustawy, jednak – według Rządu – nie uczynił tego. Zdaniem skarżącego, 22 kwietnia 2008 r. o godzinie 12:00 rozpoczął on indywidualną demonstrację i kontynuował ją do godziny 16:00, kiedy został zatrzymany przez policję. Według Rządu, 22 kwietnia 2008 r. o godzinie 15:15 skarżący ustawił na trawniku przed prokuraturą namiot oraz plakat z napisem „Strajk głodowy. Zbiórka podpisów”. Gromadził przechodniów i przedstawiał im swoje roszczenia. O godzinie 15:40 funkcjonariusz policji sporządził protokół o wykroczeniu administracyjnym, którego miał się dopuścić skarżący. Oskarżono go o naruszenie procedury organizacji wydarzeń publicznych, co stanowi wykroczenie zgodnie z art. 20.2 § 1 Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych (dalej „Kodeks”). Akta sprawy zostały następnie przekazane do sędziego pokoju, który odroczył rozprawę, aby skarżący mógł ustanowić obrońcę. Nie jest jasne, czy skarżący został zatrzymany przez policję lub w inny sposób pozbawiony wolności w jakimkolwiek momencie przed stawieniem się przed sędziem pokoju. O godzinie 20:00 tego samego dnia skarżący powrócił w miejsce przy prokuraturze i wznowił demonstrację. Policja nakazała mu przerwanie tego rzekomo nielegalnego wydarzenia publicznego, ale on odmówił. Sporządzili protokół o wykroczeniu administracyjnym, stwierdzając, że skarżący dopuścił się wykroczenia zgodnie z art. 19.3 § 1 Kodeksu; sporządzili również protokół o zatrzymaniu administracyjnym (протокол административного задержания). Skarżący został następnie przewieziony do centralnego komisariatu policji w Nabierieżnyje Czełny, gdzie był przetrzymywany do popołudnia 24 kwietnia 2008 r. 24 kwietnia 2008 r. sędzia pokoju 8. Okręgu Sądowego w Nabierieżnyje Czełny uznał skarżącego za winnego naruszenia art. 20.2 § 1 Kodeksu i nałożył na niego grzywnę w wysokości 1000 rubli rosyjskich (RUB), co równało się wówczas 27 euro (EUR). Sąd zauważył, że skarżący zamierzał przeprowadzić nieprzerwany strajk głodowy z wykorzystaniem plakatów przez nieokreślony czas; 22 kwietnia 2008 r. przeprowadził on nielegalną pikietę poprzez ustawienie namiotu i plakatu z napisem „Strajk głodowy. Zbiórka podpisów”, a także poprzez gromadzenie przechodniów i „prowadzenie agitacji” wśród nich. Wbrew przepisom Ustawy nie określił środków zapobiegających zakłóceniom porządku ani sposobu udzielenia pomocy medycznej podczas wydarzenia. Ponadto skarżący zamierzał przeprowadzić całodobową pikietę, naruszając zakaz organizacji wydarzeń publicznych między godziną 23:00 a 7:00 przewidziany w Ustawie. Sąd uznał, że skarżący naruszył procedurę organizacji swojego wydarzenia publicznego. Skarżący odwołał się do Sądu Miejskiego w Nabierieżnyje Czełny. Decyzją z 7 maja 2008 r. Sąd Miejski utrzymał w mocy wyrok sędziego pokoju. W odrębnych postępowaniach, 7 maja 2008 r., sędzia pokoju 1. Okręgu Sądowego w Nabierieżnyje Czełny uznał skarżącego za winnego naruszenia art. 19.3 § 1 Kodeksu. Sędzia pokoju uznał za ustalone na podstawie zeznań dwóch świadków i funkcjonariuszy policji, że 22 kwietnia 2008 r. o godzinie 20:00 skarżący, mając świadomość toczącego się przeciwko niemu postępowania o wykroczenie administracyjne z art. 20.2 Kodeksu, mimo to nieposłuchał legalnego nakazu policji przerwania pikiety odbywającej się z naruszeniem Ustawy. Sąd skazał go na siedem dni aresztu administracyjnego. Zatrzymanie skarżącego od godziny 21:00 dnia 22 kwietnia do godziny 15:35 dnia 24 kwietnia 2008 r. zostało zaliczone na poczet kary aresztu administracyjnego. Skarżący odwołał się od wyroku do Sądu Miejskiego w Nabierieżnyje Czełny. 8 maja 2008 r. Sąd Miejski utrzymał wyrok w mocy w trybie uproszczonym. 3 czerwca 2008 r. skarżący wniósł skargę nadzorczą na wyrok z 7 maja 2008 r. 8 lipca 2008 r. Wiceprezes Sądu Najwyższego Republiki Tatarstanu oddalił skargę, w pełni popierając ustalenia sądów niższych instancji.


Wnioskodawca, pan Siergiej Marksovicz Dudin, jest obywatelem rosyjskim, urodzonym w 1962 roku, mieszkającym w Parfino, w obwodzie nowogrodzkim. Jest on reprezentowany przed Sądem przez pana K. V. Pakina, adwokata prowadzącego praktykę w Wielkim Nowogrodzie. Fakty sprawy, przedstawione przez wnioskodawcę, można streścić w następujący sposób. 23 lipca 2007 r. wnioskodawca został zatrzymany przez policję na terminalu towarowym „Szuszary” w Petersburgu w związku z podejrzeniem rozboju. Tego samego dnia został przewieziony do Kriestów, w obwodzie nowogrodzkim. 25 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy w Kriestach, obwód nowogrodzki (Sąd Rejonowy), zarządził areszt tymczasowy wnioskodawcy. Następnie okres aresztowania wnioskodawcy został przedłużony w dniach 20 września i 2 listopada 2007 r. W postanowieniu z 2 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy autoryzował przedłużenie aresztowania wnioskodawcy „do dnia 24 grudnia 2007 r. włącznie”. 11 grudnia 2007 r. Sąd Rejonowy wyznaczył rozprawę wstępną w sprawie procesu wnioskodawcy w celu rozstrzygnięcia o jego dalszym aresztowaniu. Odpowiednia część dyspozytywna decyzji brzmiała następująco:
„[Sąd] ZARZĄDZIŁ
Wyznaczyć rozprawę wstępną w sprawie karnej pana Dudina ... na 25 grudnia 2007 r. o godz. 10.00 ...
Przewieźć [z aresztu] oskarżonego pana Dudina na rozprawę w wyznaczonym terminie i godzinie.
Pozostawić środek zapobiegawczy wobec pana Dudina – areszt tymczasowy – bez zmian.”
25 grudnia 2007 r. między godz. 10.00 a 11.00 Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę wstępną, zarządzając skierowanie sprawy karnej do rozprawy oraz dalsze aresztowanie wnioskodawcy. W trakcie rozprawy wnioskodawca i jego przedstawiciel podnieśli zarzut dotyczący nielegalności aresztowania wnioskodawcy w okresie od 24 grudnia 2007 r. do czasu rozprawy, jednak Sąd Rejonowy oddalił go bez podania konkretnych powodów w tej sprawie. Wnioskodawca wniósł apelację. 21 lutego 2008 r. Sąd Obwodowy w Nowogrodzie utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji. W odpowiedniej części decyzja Sądu Obwodowego brzmiała następująco:
„Argumenty pana Dudina i jego przedstawiciela dotyczące nielegalności aresztowania ... w momencie podjęcia decyzji [są bezzasadne] ... [O]becna sprawa karna została przekazana do sądu 11 grudnia 2007 r., to jest w okresie [aresztowania oskarżonego zarządzonego podczas śledztwa] i zgodnie z ustępem 2 artykułu 255 Kodeksu Postępowania Karnego okres aresztowania oskarżonego liczony jest od daty przekazania sprawy do sądu aż do wydania wyroku i nie może przekraczać sześciu miesięcy.”
27 maja 2008 r. Sąd Rejonowy uznał wnioskodawcę za winnego kwalifikowanego rozboju i skazał go na sześć lat pozbawienia wolności. 10 lipca 2008 r. wyrok został utrzymany w mocy na skutek apelacji przez Sąd Obwodowy w Nowogrodzie, a okres aresztu tymczasowego wnioskodawcy między 23 czerwca 2007 r. a dniem skazania został w pełni zaliczony na poczet odbywania kary. 2 marca 2011 r. wnioskodawca został zwolniony przed odbyciem pełnej kary w trybie warunkowym. Wnioskodawca wniósł powództwo cywilne przeciwko Ministerstwu Finansów Federacji Rosyjskiej o zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową z powodu jego rzekomo bezprawnego aresztowania bez nakazu sądowego w dniach od 24 do 25 grudnia 2007 r. 24 kwietnia 2008 r. Sąd Miejski w Nowogrodzie, obwód nowogrodzki, uznał, że między północą 24 grudnia 2007 r. a godz. 11:00 25 grudnia 2007 r. aresztowanie wnioskodawcy było bezprawne i naruszało jego prawa wynikające z art. 22 Konstytucji Rosji oraz art. 5 ust. 1 Konwencji. Wnioskodawcy przyznano zadośćuczynienie w wysokości 2000 rubli rosyjskich (50 euro). W trakcie rozpraw przedstawiciel Ministerstwa Finansów przyznał, że aresztowanie wnioskodawcy w wyżej wymienionym okresie nie było zabezpieczone nakazem sądowym. Przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (przystępujący do postępowania) przyznał, że upoważnienie do aresztowania wygasło 24 grudnia 2007 r. Przedstawiciel regionalnej Prokuratury (również przystępujący do postępowania) utrzymywał, że aresztowanie wnioskodawcy było legalne, ale stwierdził, że każde aresztowanie bez nakazu sądowego byłoby bezprawne. 11 czerwca 2008 r. Sąd Obwodowy w Nowogrodzie uchylił wyrok sądu niższej instancji na skutek apelacji i wydał nowy wyrok oddalający roszczenia wnioskodawcy. Sąd Obwodowy argumentował, że chociaż postanowienie z 2 listopada 2007 r. ustalało okres aresztowania „do dnia 24 grudnia 2007 r. włącznie”, decyzja z 11 grudnia 2007 r. o wyznaczeniu rozprawy wstępnej na 25 grudnia 2007 r. w istocie zarządzała aresztowanie do tej daty, ponieważ pozostawiała je „bez zmian” (patrz punkt 6 powyżej).


Skarżący urodził się w 1953 roku i mieszka w Erywaniu. 30 grudnia 2004 r. śledczy postanowił wszcząć postępowanie karne w związku z domniemanym lichwiarstwem skarżącego, zabronionym przez art. 213 § 1 Kodeksu Karnego („KK”). 10 stycznia 2005 r. Sąd Rejonowy Kentron i Nork-Marash w Erywaniu zarządził przeszukanie mieszkania skarżącego. 20 czerwca 2005 r. skarżący został formalnie oskarżony na podstawie art. 213 § 2 (1) i (2) KK o uprawianie lichwiarstwa jako zajęcia, które spowodowało poważne skutki finansowe dla pokrzywdzonych. Tego samego dnia śledczy zdecydował, w ramach środka zapobiegawczego, o zobowiązaniu skarżącego do złożenia pisemnego przyrzeczenia nieopuszczania miejsca zamieszkania. 23 czerwca 2005 r. śledczy zdecydował o zajęciu w celu zabezpieczenia mienia skarżącego. 10 sierpnia 2005 r. śledczy przesłał akt oskarżenia do prokuratora rejonowego Kentron i Nork-Marash („prokuratora”) w celu zatwierdzenia, jednak 15 sierpnia 2005 r. prokurator odmówił jego zatwierdzenia i zwrócił sprawę śledczemu w celu dalszego dochodzenia. 15 października 2005 r. śledczy wszczął kolejne postępowanie karne na podstawie art. 178 § 2 (2) KK dotyczące nabycia praw własności przez oszustwo przez skarżącego. Tego samego dnia ta sprawa została połączona ze sprawą o lichwiarstwo. 8 i 29 grudnia 2005 r. śledczy zarządził odpowiednio przeprowadzenie ekspertyz pisma ręcznego. Wyniki tych ekspertyz otrzymano odpowiednio 13 i 20 stycznia 2006 r. 7 marca 2006 r. śledczy postanowił zmienić zarzuty skarżącemu i postawić mu nowe zarzuty na podstawie art. 178 § 2 (2) i 3 (1), art. 182 § 3 (2), art. 213 § 2 (1) i (2) oraz art. 349 § 1 KK za oszustwo na dużą i szczególnie dużą skalę, wymuszenie na szczególnie dużą skalę, uprawianie lichwiarstwa jako zajęcia, które spowodowało poważne skutki finansowe dla pokrzywdzonych, oraz fałszowanie dowodów. W tej samej dacie śledczy złożył wniosek do Sądu Rejonowego Kentron i Nork-Marash w Erywaniu o zastosowanie wobec skarżącego tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy, co zostało odrzucone przez Sąd Rejonowy. Jednakże, na skutek odwołania prokuratora, 28 marca 2006 r. Sąd Apelacyjny uchylił decyzję Sądu Rejonowego i zarządził tymczasowe aresztowanie skarżącego na okres dwóch miesięcy. 29 i 30 marca oraz 13 kwietnia 2006 r. śledczy złożył wnioski do Sądu Rejonowego o nakaz przeszukania oraz o zajęcie informacji objętych tajemnicą bankową. Wnioski te zostały uwzględnione odpowiednio 29 i 31 marca oraz 13 kwietnia 2006 r. 14 lipca 2006 r. nadzorujący prokurator zatwierdził akt oskarżenia, a sprawa została przesłana do Sądu Rejonowego, który przejął ją 24 lipca 2006 r. Na mocy decyzji Sądu Rejonowego z 18 sierpnia 2006 r. wyznaczono termin rozprawy. Między 25 sierpnia 2006 r. a 11 października 2007 r. sąd przeprowadził dwanaście rozpraw, które zostały odroczone z powodu nieobecności pokrzywdzonych i/lub świadków. Ponadto, dziesięciokrotnie rozprawy były odraczane na skutek wniosków prokuratora lub z inicjatywy sądu, a dziewięciokrotnie z powodu uwzględnienia wniosków skarżącego. Trzykrotnie sąd zdecydował o sprowadzeniu siłą nieobecnych świadków i/lub pokrzywdzonych na rozprawę. 9 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącego o jego zwolnienie za kaucją. 15 października 2007 r. zawieszono pełnienie obowiązków przez sędziego prowadzącego sprawę skarżącego. 1 listopada 2007 r. inny sędzia przejął sprawę, a jej rozpoznanie rozpoczęto na nowo. Między 21 listopada 2007 r. a 23 grudnia 2010 r. sąd przeprowadził czterdzieści rozpraw, które zostały odroczone z powodu nieobecności skarżącego lub jego adwokata lub na skutek złożonych przez nich wniosków. Ponadto, trzydziestopięciokrotnie rozprawy były odraczane z powodu nieobecności pokrzywdzonych lub świadków lub na skutek złożonych przez nich wniosków, a trzydziestodwukrotnie, ponieważ uwzględniono wnioski prokuratora lub ponieważ sąd zdecydował o odroczeniu sprawy z urzędu. Pięciokrotnie sąd zdecydował o sprowadzeniu siłą nieobecnych świadków i pokrzywdzonych na rozprawę. 28 sierpnia 2009 r. i 12 października 2010 r. prokurator postanowił odpowiednio zmienić zarzuty i/lub postawić skarżącemu nowe zarzuty. W marcu i czerwcu 2010 r. Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił lub oddalił wnioski złożone przez skarżącego i jednego z pokrzywdzonych, wnoszące o zarządzenie ekspertyzy sądowej. 31 stycznia 2011 r. Sąd Rejonowy wydał wyrok, uznając skarżącego za winnego popełnienia pięciu czynów zabronionych określonych w art. 178 § 3 (1) (oszustwo), art. 182 § 3 (2) (wymuszenie), art. 213 § 2 (1) i (2) (lichwiarstwo) oraz art. 349 § 1 (fałszowanie dowodów) KK i skazując go na dziewięć lat pozbawienia wolności, orzekając przepadek połowy jego mienia oraz nakładając grzywnę w wysokości 400 000 dramów ormiańskich (AMD). Wydaje się, że w toku postępowania Sąd Rejonowy przesłuchał czterdziestu siedmiu świadków, około trzydziestu dowodów z dokumentów oraz pięć opinii biegłych, z których jedną zarządził Sąd Rejonowy. Skarżący i prokurator odwołali się od tego wyroku. 3 października 2011 r. Sąd Karny Apelacyjny odrzucił odwołania i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną. 21 listopada 2011 r. Sąd Kasacyjny uznał skargę za niedopuszczalną z powodu braku podstaw.


Skarżący urodził się w 1929 roku i mieszka w Petersburgu. 17 lutego 2000 r. skarżący wniósł pozew do Sądu Miejskiego w Jakucku Republiki Sacha (Jakucja) („Sąd Miejski”) przeciwko Rządowi Republiki Sacha (Jakucja) o przyznanie mu dopłaty mieszkaniowej oraz zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową. 2 lutego 2001 r. Sąd Miejski oddalił powództwo. 23 kwietnia 2001 r. to orzeczenie zostało utrzymane w mocy na skutek odwołania przez Sąd Najwyższy Republiki Sacha (Jakucja) („Sąd Najwyższy”). 7 kwietnia 2005 r., na skutek skargi nadzorczej skarżącego, Prezydium Sądu Najwyższego uchyliło orzeczenie z 23 kwietnia 2001 r. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd instancji kasacyjnej, ponieważ skarżący nie został prawidłowo wezwany na rozprawę w dniu 23 kwietnia 2001 r. 11 maja 2005 r. Sąd Najwyższy oddalił apelację kasacyjną skarżącego i utrzymał w mocy wyrok z 2 lutego 2001 r. 26 stycznia 2006 r., na skutek skargi nadzorczej skarżącego, Prezydium Sądu Najwyższego uchyliło wyrok z 2 lutego 2001 r. oraz orzeczenie z 11 maja 2005 r., stwierdzając, że sądy niższej instancji błędnie oceniły fakty w sprawie i błędnie zastosowały prawo krajowe. 17 maja 2006 r. Sąd Miejski ponownie oddalił powództwo skarżącego. 21 sierpnia 2006 r. Sąd Najwyższy uchylił na skutek odwołania wyrok z 17 maja 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ sąd niższej instancji błędnie zastosował prawo krajowe. 18 grudnia 2006 r. Sąd Miejski nakazał Rządowi Republiki Sacha (Jakucja) zapłatę na rzecz skarżącego kwoty 683 619 rubli rosyjskich (RUB) ze środków budżetu federalnych przeznaczonych na dopłaty mieszkaniowe dla osób opuszczających regiony dalekiej północy. 12 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy uznał orzeczenie z 18 grudnia 2006 r. o przyznaniu skarżącemu pieniędzy za bezprawne i nieuzasadnione, uchylił je i ponownie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Dwukrotnie, 26 kwietnia 2007 r. i 7 września 2007 r., Sąd Miejski oddalał powództwo skarżącego. Za każdym razem, odpowiednio 18 lipca 2007 r. i 19 maja 2008 r., wyrok Sądu Miejskiego był uchylany na skutek odwołania, a sprawa przekazywana była do ponownego rozpoznania. W pierwszym postępowaniu sąd odwoławczy uznał wyrok za bezprawny i zarządził dopuszczenie do postępowania gminy „rejon niżniekołymski”. W drugim postępowaniu sąd odwoławczy stwierdził, że skarżący nie został prawidłowo wezwany na rozprawę oraz że gmina powinna zostać dopuszczona do postępowania jako strona pozwana, a nie jako strona trzecia. 23 września 2008 r. Sąd Miejski uwzględnił powództwo skarżącego w części. Nakazał Rządowi Republiki Sacha (Jakucja) zapłatę na rzecz skarżącego kwoty 1 812 838,10 RUB ze środków budżetu federalnych przeznaczonych na dopłaty mieszkaniowe dla osób opuszczających regiony dalekiej północy. 17 listopada 2008 r. wyrok z 23 września 2008 r. został utrzymany w mocy na skutek odwołania przez Sąd Najwyższy. 25 listopada 2010 r. skarżący zwrócił się o wydanie nakazu egzekucyjnego w odniesieniu do wyroku Sądu Miejskiego z 23 września 2008 r. 10 lutego 2010 r. wydano nakaz egzekucyjny. W nieokreślonych datach skarżący złożył nakaz egzekucyjny, najpierw w Departamencie Skarbu Federalnego, a następnie w Ministerstwie Finansów Republiki Sacha (Jakucja). Odpowiednio 13 kwietnia i 8 czerwca 2011 r. nakaz egzekucyjny został zwrócony skarżącemu, ponieważ dłużnik nie posiadał rachunków w tych jednostkach. 29 lipca 2011 r. Departament Federalnej Służby Komorniczej dla Republiki Sacha (Jakucja) („Służba Komornicza”) otrzymał nakaz egzekucyjny i wszczął postępowanie egzekucyjne. 24 sierpnia 2011 r. szef Służby Komorniczej zarządził uchylenie powyższej decyzji o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. 30 sierpnia 2011 r. decyzja z 29 lipca 2011 r. została uchylona, a Służba Komornicza odmówiła wszczęcia postępowania egzekucyjnego, uzasadniając, że skoro dokument egzekucyjny dotyczył egzekucji środków z budżetu publicznego, nie mógł być egzekwowany przez Służbę Komorniczą. 8 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy wyjaśnił treść wyroku z 23 września 2008 r. Wyjaśnił, że dług musi zostać ściągnięty od Rządu Republiki Sacha (Jakucja) reprezentowanego przez Skarb Federalny Republiki Sacha (Jakucja) ze źródeł budżetu federalnego przeznaczonych na dopłaty mieszkaniowe dla osób opuszczających regiony dalekiej północy. W nieokreślonym terminie skarżący ponownie przesłał nakaz egzekucyjny do Departamentu Skarbu Federalnego. 26 kwietnia 2012 r. nakaz został mu zwrócony, ponieważ dłużnik nie posiadał rachunku w Skarbie. 10 lipca 2012 r. Służba Komornicza otrzymała nakaz egzekucyjny i wszczął postępowanie egzekucyjne. 10 września 2012 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, ponieważ dłużnik nie posiadał majątku, z którego można by ściągnąć dług. Tego samego dnia komornik odpowiedzialny za wykonanie wyroku wydał akt stwierdzający istnienie podstaw do zwrotu nakazu egzekucyjnego wierzycielowi. Zgodnie z tym dokumentem dłużnik, Rząd Republiki Sacha (Jakucja), był kolegialnym organem wykonawczym, nieposiadającym statusu osoby prawnej ani żadnego majątku w swoim bilansie. Wyrok z 23 września 2008 r. pozostał niewykonany. 29 listopada 2010 r. skarżący wniósł powództwo na podstawie Ustawy o odszkodowaniach (patrz część Prawo krajowe poniżej). Skarżył się, że postępowanie cywilne w jego sprawie przeciwko Rządowi Republiki Sacha (Jakucja) trwało nieuzasadnionie długo, i wniósł o odszkodowanie z tego tytułu. 20 grudnia 2010 r. sędzia Sądu Najwyższego Rosji zarządził zwrot wniosku skarżącemu z uzasadnieniem, że kwestionowane postępowanie zakończyło się 17 listopada 2008 r., tj. przed wejściem w życie Ustawy o odszkodowaniach. 15 marca 2011 r. Sąd Najwyższy Rosji oddalił skargę skarżącego na powyższe orzeczenie. Sąd zgodził się z sędzią, który wydał orzeczenie z 20 grudnia 2010 r., że datą zakończenia postępowania była data orzeczenia z 17 listopada 2008 r. o utrzymaniu w mocy na skutek odwołania wyroku z 23 września 2008 r., podczas gdy późniejszy okres, w którym skarżący ubiegał się o nadzorcze zbadanie tych orzeczeń, nie powinien być wliczany do łącznego czasu trwania postępowania.


Skarżący urodził się w 1963 roku i obecnie mieszka w Aleksandrii (Egipt). 15 lutego 2010 r., podczas przekraczania granicy między Serbią a Chorwacją wraz z żoną, skarżący został zatrzymany przez chorwackie władze celne z kwotą 563 300 euro (EUR), której nie zadeklarował, wbrew przepisom prawa. Władze celne natychmiast zajęły 560 000 EUR. Tego samego dnia władze celne wszczęły postępowanie w sprawie o wykroczenie (prekršajni postupak) przeciwko skarżącemu przed Inspekcją Finansową Ministerstwa Finansów (Ministarstvo financija, Financijski inspektorat – „Ministerstwo”) za niedeklarowanie kwoty 560 000 EUR – sumy przekraczającej 10 000 EUR – co stanowi wykroczenie administracyjne zdefiniowane w art. 40 ust. 1 ustawy o walutach obcych oraz w art. 74 ustawy o zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W swojej obronie skarżący wyjaśnił, że wraz z żoną odwiedzał córkę żony w Serbii, która niedawno przeszła poważny napad padaczki, i złożył dowody dokumentowe sugerujące, że córka żony rzeczywiście cierpi na padaczkę. Pieniądze, które posiadał przy sobie, pochodziły z: (a) spółki o nazwie SCI (société civile immobilière) M. zarejestrowanej we Francji, której był dyrektorem i jedynym członkiem, i z której konta wypłacił 326 008,03 EUR w celu rozpoczęcia innej działalności gospodarczej; oraz (b) ze sprzedaży ich domu we Francji (pozostała kwota). Skarżący złożył odpowiednie dokumenty jako dowód tych transakcji. Wyjaśnił również, że nie chciał wpłacać pieniędzy na konto bankowe, ponieważ w następstwie globalnego kryzysu finansowego z lat 2007–2008 obawiał się, że jego bank zbankrutuje, a on straci większość tych pieniędzy, biorąc pod uwagę, że państwo francuskie gwarantowało jedynie do 50 000 EUR depozytów bankowych. W toku postępowania Ministerstwo zwróciło się o informacje do odpowiednich władz w Serbii, Francji i Włoszech. Włoskie władze w ogóle nie odpowiedziały, władze serbskie poinformowały Ministerstwo, że ani skarżący, ani jego żona nie zostali odnotowani w ich rejestrze podejrzanych transakcji, a władze francuskie potwierdziły jedynie autentyczność transakcji, na których skarżący powoływał się w celu udowodnienia pochodzenia posiadanych przez niego pieniędzy. Decyzją z 9 lipca 2010 r. Ministerstwo uznało skarżącego za winnego popełnienia danego wykroczenia administracyjnego i ukarało go grzywną w wysokości 5 000 chorwackich kun (HRK). Jednocześnie Ministerstwo zastosowało środek zabezpieczający (zaštitna mjera) polegający na przepadku 318 500 EUR na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy o walutach obcych. Na podstawie dowodów dokumentowych Ministerstwo ustaliło, że: (a) spółka SCI M. została założona w 2002 r. i wpisana do rejestru handlowego w Strasburgu, a zgodnie z prawem francuskim jej członkowie odpowiadali za jej długi proporcjonalnie do ich udziału w spółce, to jest skarżący w wysokości 99,75%, a jego żona w wysokości 0,25%; (b) 6 lipca 2009 r. skarżący faktycznie sprzedał swój dom we Francji, a kwota 243 091,82 EUR ze środków ze sprzedaży została wpłacona na jego konto bankowe 29 lipca 2009 r., z którego tego samego dnia najpierw przelał 30 000 EUR na konto swojej spółki, a następnie wypłacił 211 500 EUR; oraz (c) 21 grudnia 2009 r. skarżący działając jako dyrektor spółki sprzedał jej nieruchomość, a kwota 326 008,03 EUR ze środków ze sprzedaży została wpłacona na konto bankowe spółki 19 stycznia 2010 r., a suma ta została wypłacona przez skarżącego następnego dnia. Ministerstwo uznało, że pochodzenie pieniędzy, których skarżący nie zadeklarował, było bez znaczenia dla popełnienia wykroczenia, za który został skazany, lub nałożenia grzywny. Rozważanie to miało jednak znaczenie w odniesieniu do nałożenia środka zabezpieczającego w postaci przepadku. W szczególności Ministerstwo zdecydowało nie orzekać o przepadku 241 500 EUR z pieniędzy, których skarżący nie zadeklarował, ponieważ uznało, że ta suma faktycznie pochodziła ze sprzedaży jego domu we Francji. W odniesieniu do pozostałych 318 500 EUR (z 560 000 EUR, które zostały zajęte), Ministerstwo uznało, że ta suma stanowiła część środków, które skarżący wypłacił z konta bankowego swojej spółki (326 008,03 EUR) 20 stycznia 2010 r. (patrz powyższy paragraf 11). Ministerstwo stwierdziło dalej, że: (a) skoro nie było dowodu, że skarżący pożyczył te pieniądze od swojej spółki, to przewożąc je przez granicę rozporządzał nimi tak, jakby mu należały, co stanowiło przywłaszczenie funduszy spółki, czyn karalny w każdym kraju; oraz (b) nie zapłacił odpowiednich podatków we Francji od tej kwoty. W związku z tym zdecydowało o przepadku tej sumy. Skarżący odwołał się, argumentując, że: (a) zebrane dowody wskazywały, że władze francuskie były świadome transakcji, z której pochodziła objęta przepadkiem kwota, ale nic z tym nie zrobiły, co sugerowało, że uważały, że pochodzi ona z legalnego źródła, (b) Ministerstwo słusznie założyło, że nie pożyczył objętej przepadkiem kwoty od swojej spółki, ponieważ w rzeczywistości pożyczył swojej spółce 358 600,81 EUR w latach 2008 i 2009, na co złożył dowody dokumentowe; (c) zgodnie z prawem francuskim ponosił pełną odpowiedzialność za długi swojej spółki, za których spłatę, w tym podatków, nie mógłby więc uniknąć poprzez przywłaszczenie funduszy spółki, jak sugerowało Ministerstwo; (d) Ministerstwo próbowało interpretować obce (francuskie) prawo, a w tak złożonej dziedzinie jak prawo podatkowe i handlowe, o którym wiedziało bardzo niewiele; oraz (e) dziwne było, że Ministerstwo orzekło o przepadku na rzecz budżetu państwa chorwackiego kwoty, od której – w jego własnym mniemaniu – nie zapłacił odpowiednich podatków we Francji. Decyzją z 17 września 2010 r. Wyższy Sąd ds. Wykroczeń (Visoki prekršajni sud Republike Hrvatske) oddalił odwołanie skarżącego i utrzymał w mocy decyzję Ministerstwa, popierając podane w niej uzasadnienie. Następnie skarżący w dniu 17 grudnia 2010 r. wniósł skargę konstytucyjną, powołując się, między innymi, na naruszenie jego konstytucyjnie chronionego prawa własności. Decyzją z 17 listopada 2011 r. Sąd Konstytucyjny (Ustavni sud Republike Hrvatske) uznał skargę konstytucyjną skarżącego za niedopuszczalną i doręczył swoje orzeczenie jego przedstawicielowi 2 grudnia 2012 r. Uznał, że mimo iż skarżący powoływał się na odpowiednie artykuły Konstytucji w swojej skardze konstytucyjnej, nie uzasadnił jej żadnymi argumentami z zakresu prawa konstytucyjnego, lecz jedynie powtórzył argumenty podniesione w postępowaniu przed Ministerstwem i Wyższym Sądem ds. Wykroczeń. W związku z tym Sąd Konstytucyjny nie był w stanie zbadać merytoryki jego skargi konstytucyjnej. Odpowiednie prawo i praktyka krajowa oraz międzynarodowa są podsumowane w sprawie Boljević przeciwko Chorwacji, nr 43492/11, §§ 16–21, 31 stycznia 2017 r. Zgodnie z prawem francuskim société civile immobilière (SCI) jest spółką cywilną (niehandlową) utworzoną w celu posiadania i zarządzania nieruchomościami (artykuły 1845–1870-1 Kodeksu Cywilnego). Jest ona osobą prawną, co oznacza, że posiada osobowość prawną odrębną od jej członków. Członkowie są jednak odpowiedzialni za długi spółki bez ograniczeń, co oznacza, że mogą ponosić odpowiedzialność w stosunku do swojego majątku osobistego (art. 1857 Kodeksu Cywilnego).


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1965 i 1966 roku i mieszkają w Moskwie. Skarżący, który był jednym z pośrednich beneficjentów rzeczywistych spółki, doprowadził do jej sprzedaży innej spółce. 1 października 2013 r. skarżący został aresztowany pod zarzutem oszustwa poprzez zawarcie fikcyjnej umowy sprzedaży. Zarzucano w szczególności, że spółka kupująca spółkę skarżącego również należała do skarżącego, a cena, którą zapłaciła, była nierealistycznie niska. 3 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Taganskim w Moskwie („Sąd Rejonowy w Taganskim”) przeprowadził rozprawę w celu zastosowania środka zapobiegawczego wobec skarżącego. Skarżący argumentował, że nie powinien być tymczasowo aresztowany, powołując się na art. 108 § 1.1 Kodeksu Postępowania Karnego („KPK”), który zabrania stosowania tymczasowego aresztowania wobec osób podejrzanych lub oskarżonych o przestępstwa popełnione w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy w Taganskim oddalił ten argument w następujący sposób:
„... [skarżący] jest podejrzany o popełnienie poważnego przestępstwa mającego na celu osiągnięcie zysku, które nie było związane z żadną działalnością gospodarczą i zostało zorganizowane przez grupę osób; [przestępstwo to] zagrożone jest karą do dziesięciu lat pozbawienia wolności, a niektórzy ze wspólników nie zostali jeszcze zidentyfikowani i aresztowani.” 21 października 2013 r. Sąd Miejski w Moskwie utrzymał w mocy postanowienie o areszcie. 28 listopada 2013 r. i 27 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Taganskim przedłużył areszt tymczasowy skarżącego, powtarzając swoje wcześniejsze ustalenia. 27 grudnia 2013 r. i 18 kwietnia 2014 r. Sąd Miejski w Moskwie odpowiednio utrzymał w mocy powyższe przedłużenia aresztu na skutek odwołania. 28 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Ostankino w Moskwie („Sąd Rejonowy w Ostankino”) ponownie przedłużył areszt skarżącego. W odniesieniu do art. 108 § 1.1 KPK Sąd Rejonowy stwierdził następująco:
„Sąd oddala argumenty obrony i samego [skarżącego], że przestępstwo, o które jest oskarżony, zostało popełnione w ramach jego działalności gospodarczej, ponieważ, zgodnie z obecnym aktem oskarżenia, jest oskarżony o popełnienie przestępstwa motywowanego zyskiem, mającego na celu przywłaszczenie cudzego mienia poprzez oszustwo lub nadużycie zaufania, z użyciem zorganizowanej grupy i w szczególnie dużym rozmiarze. Sąd zatem wnioskuje, że przestępstwo zarzucane [skarżącemu] nie było związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, która jest samodzielną działalnością podejmowaną na własne ryzyko w celu uzyskania regularnych przychodów z korzystania z mienia, sprzedaży towarów lub wykonania robót lub usług przez osoby zarejestrowane w takim charakterze zgodnie z prawem.” 14 maja 2014 r. Sąd Miejski w Moskwie utrzymał na skutek odwołania postanowienie o przedłużeniu aresztu z 28 marca 2014 r. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji zbadał i oddalił z odpowiednim uzasadnieniem argument skarżącego, że jego rzekome przestępstwo zostało popełnione w ramach jego działalności gospodarczej. 10 kwietnia 2015 r. Sąd Miejski w Moskwie zwolnił skarżącego za kaucją. Po wpłaceniu kwoty kaucji 17 kwietnia 2015 r. skarżący został zwolniony. 15 września 2014 r. wszczęto śledztwo karne w sprawie przywłaszczenia środków niewypłacalnego banku. 23 września 2014 r. skarżący, który był właścicielem banku, został aresztowany na podejrzeniu wyprowadzenia pieniędzy z konta bankowego poprzez nabycie niezabezpieczonych weksli. 25 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Twerskim w Moskwie („Sąd Rejonowy w Twerskim”) zastosował areszt wobec skarżącego. Skarżący argumentował, że nie powinien być aresztowany, między innymi dlatego, że był podejrzany o przestępstwo popełnione w ramach jego działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy w Twerskim odrzucił ten argument w następujący sposób:
„... sąd stoi na stanowisku, że, jak wynika z dowodów w sprawie, metoda i okoliczności opisane w decyzji o wszczęciu śledztwa karnego oraz działania [skarżącego] w przywłaszczeniu środków w tej sprawie nie są związane z działalnością [gospodarczą] zdefiniowaną w art. 2 § 1 Kodeksu Cywilnego Federacji Rosyjskiej”. 10 listopada 2014 r. Sąd Miejski w Moskwie utrzymał w mocy postanowienie o areszcie na skutek odwołania. Sąd Miejski w Moskwie oddalił argument skarżącego, że jego rzekome przestępstwa zostały popełnione w ramach jego działalności gospodarczej. W szczególności Sąd Miejski w Moskwie stwierdził następująco:
„... czyn popełnienia przestępstwa poprzez wykorzystanie cudzych środków i zaciągnięcie zobowiązań wobec klientów Banku bez jakiejkolwiek intencji ich wywiązania się z nich, nie może być uznany za działalność gospodarczą.”


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1985, 1988 i 1984 roku. Pierwszy i drugi skarżący mieszkają w Moskwie. Trzeci skarżący mieszkał w obwodzie moskiewskim i zmarł tam 10 grudnia 2007 roku. 11 marca 2007 roku odbyły się wybory do Dumy Miejskiej Moskwy. Skarżący przybyli do lokalu wyborczego około godziny 10:30. Zaczęli głośno krytykować wybory i zostali natychmiast (około godziny 10:35) aresztowani oraz przewiezieni do komisariatu policji w Odincowie. Tego samego dnia o godzinie 15:30 lokalna prokuratura wszczęła postępowanie karne przeciwko skarżącym. Z decyzji tej wynika, że 11 marca 2007 roku o godzinie 10:30 w lokalu wyborczym nr 1763 skarżący rozwiesili transparenty, uruchomili race dymne i rozdawali ulotki w próbie zakłócenia pracy lokalu wyborczego. Ich bezprawne działania zostały przerwane przez policję. Tego samego dnia o godzinie 18:30 policja zaczęła sporządzać protokoły aresztowania skarżących. Zgodnie z tymi protokołami skarżący zostali aresztowani w komisariacie policji w Odincowie. Pierwszy skarżący został aresztowany o godzinie 18:30, trzeci o godzinie 19:00, a drugi o godzinie 19:30. 13 marca 2007 roku śledczy zwrócił się do Sądu Miejskiego w Odincowie o zastosowanie wobec skarżących tymczasowego aresztowania. Podczas rozpraw tego samego dnia – które trwały od godziny 11:30 do 13:00 w przypadku pierwszego skarżącego, od 9:40 do 10:25 w przypadku drugiego skarżącego i od 10:30 do 11:25 w przypadku trzeciego skarżącego – sędzia wysłuchała prokuratora, skarżących oraz ich pełnomocników. Przeczytała również wnioski prokuratora o aresztowanie. Żadne inne dokumenty nie były badane podczas rozpraw. Tego samego dnia, 13 marca 2007 roku, Sąd Miejski w Odincowie zarządził tymczasowe aresztowanie skarżących. Sąd uznał, że wnioski prokuratora zostały poparte dowodami wykazującymi konieczność osadzenia skarżących w areszcie ze względu na ryzyko ucieczki, popełnienia ponownego przestępstwa lub ingerencji w śledztwo. Tego samego dnia skarżący przygotowali wstępne środki odwoławcze od zarządzeń o aresztowaniu i poprosili administrację aresztu o ich nadanie. Z dokumentu wydanego przez administrację aresztu wynika, że pismo pierwszego skarżącego zostało nadane 14 marca 2007 roku. Pisma drugiego i trzeciego skarżącego zostały jednak nadane dopiero 23 marca 2007 roku. 20 marca 2007 roku pełnomocnicy skarżących złożyli dodatkowe środki odwoławcze. Skarżyli się, że nadal nie otrzymali kopii zarządzeń o aresztowaniu z 13 marca 2007 roku. Argumentowali dalej, że Sąd Miejski pominął fakt, że zarzucane skarżącym przestępstwo nie było poważne, że mieli stałe miejsca zamieszkania, pozytywne opinie i studiowali na uniwersytecie. Tego samego dnia pełnomocnicy poprosili o zgodę na zapoznanie się z aktami sprawy. Ich prośba została jednak odrzucona, ponieważ akta sprawy zostały zabrane przez sędziego, który przebywał obecnie na urlopie. 27 marca 2007 roku pełnomocnicy skarżących złożyli skargę do Sądu Miejskiego w Odincowie, twierdząc, że śledczy odmówili im dostępu do akt sprawy i odmówili wydania im kopii, w szczególności wniosków prokuratora o aresztowanie oraz zarządzeń o aresztowaniu. 29 marca 2007 roku drugi skarżący otrzymał kopię swojego zarządzenia o aresztowaniu. Pierwszy i trzeci skarżący otrzymali kopie swoich zarządzeń o aresztowaniu 30 marca 2007 roku. Opóźnienie w doręczeniu zarządzeń o aresztowaniu skarżącym wynikało z faktu, że sędzia wysłał dokumenty do aresztu w Możajsku, mimo że skarżący byli przetrzymywani w areszcie w Odincowie. 3 kwietnia 2007 roku Sąd Miejski w Odincowie uznał, że śledczy bezprawnie ograniczyli pełnomocnikom dostęp do akt sprawy i w ten sposób naruszyli prawa obrony skarżących. Pełnomocnikom udzielono jednak ostatecznego dostępu do akt sprawy dopiero 6 kwietnia 2007 roku. 9 kwietnia 2007 roku pełnomocnicy złożyli dodatkowe środki odwoławcze, w których skarżyli się na opóźniony dostęp do akt sprawy. Skarżyli się dalej, że zarządzenie o aresztowaniu zostało oparte na niewystarczających przesłankach i nie ustalono terminu trwania aresztu. Dowody wykazujące istnienie ryzyka ucieczki, popełnienia ponownego przestępstwa lub ingerencji w śledztwo, na które powoływał się Sąd Miejski w swoich zarządzeniach o aresztowaniu, nie zostały zbadane podczas rozprawy, a skarżący nie otrzymali możliwości ich zakwestionowania. Skarżyli się również, że śledczy, który złożył wniosek o aresztowanie, działał poza swoją kompetencją, a zarządzenia o aresztowaniu zostały wydane ponad czterdzieści osiem godzin po aresztowaniu. Ponadto aresztowanie skarżących było bezprawne, ponieważ protokoły aresztowania zostały sporządzone z opóźnieniem kilku godzin. Wreszcie skarżący poprosili o doprowadzenie ich na salę rozpraw na rozprawę odwoławczą. 11 kwietnia 2007 roku Sąd Obwodowy w Moskwie przeprowadził rozprawę odwoławczą. Skarżący nie zostali doprowadzeni na salę rozpraw. Tego samego dnia Sąd Obwodowy uchylił zarządzenia o aresztowaniu z 13 marca 2007 roku. Uznał, że zarządzenia o aresztowaniu zostały oparte na niewystarczających przesłankach. Sąd Miejski pominął fakty, że zarzuty nie były poważne, że skarżący nie byli karani, mieli stałe miejsce zamieszkania i studiowali na uniwersytecie. Nie było dowodów na to, że grozili świadkom lub próbowali zniszczyć dowody. Ustalenie Sądu Miejskiego, że skarżący mogą uciec, ingerować w śledztwo lub popełnić ponownie przestępstwo, nie było więc poparte odpowiednimi faktami. Sąd Obwodowy zarządził natychmiastowe zwolnienie skarżących. Pełnomocnicy skarżących poprosili sąd o wydanie im kopii decyzji odwoławczej, aby mogli zanieść ją do aresztu i doprowadzić do natychmiastowego zwolnienia skarżących. Ich prośba została odrzucona. 12 kwietnia 2007 roku pełnomocnicy po raz drugi poprosili o kopie decyzji odwoławczej. Pismem z dnia 18 kwietnia 2007 roku przewodniczący Sądu Obwodowego w Moskwie poinformował ich, że zgodnie z prawem wewnętrznym kopie miały zostać wysłane pocztą do aresztu, co uczyniono 12 kwietnia 2007 roku. Kopii zarządzeń o aresztowaniu nie można było wydać pełnomocnikom. Tego samego dnia, 12 kwietnia 2007 roku, pełnomocnicy poprosili dyrektora aresztu o zwolnienie skarżących, powołując się na zarządzenie Sądu Obwodowego o ich zwolnieniu. Dyrektor odmówił jednak zwolnienia skarżących, ponieważ decyzja odwoławcza nie została jeszcze otrzymana przez areszt. Decyzja odwoławcza została otrzymana przez areszt 13 kwietnia 2007 roku. Tego samego dnia skarżący zostali zwolnieni.