Skarżący urodził się w 1974 roku i jest osadzony w obwodzie tomskim. 2 grudnia 2007 r. skarżący został aresztowany pod zarzutem morderstwa, a dwa dni później osadzony w areszcie śledczym nr IZ-70/1 w Tomsku. 13 listopada 2008 r. został uznany za winnego i skazany na jedenaście lat pozbawienia wolności. Wyrok został utrzymany w mocy na skutek odwołania. Od 18 lutego 2009 r., z wyjątkiem krótkich okresów pobytu w areszcie śledczym, skarżący przebywał w koloniach karnych nr 2 i 4 w obwodzie tomskim. Skarżący twierdził, że w trakcie tymczasowego aresztowania nie był badany przez dentystę i nie otrzymał żadnego leczenia stomatologicznego, ponieważ – jak mu poinformowano – areszt śledczy nie posiadał żadnego sprzętu dentystycznego ani nie zatrudniał dentysty. Jedyną alternatywą dla leczenia była ekstrakcja zęba przeprowadzana przez lekarza odwiedzającego placówkę raz lub dwa razy w miesiącu. Podczas pobytu w kolonii karnej skarżący przez długi czas nie mógł uzyskać żadnego leczenia stomatologicznego, ponieważ wiertarka dentystyczna i skaner rentgenowski były zepsute. Ponadto dentysta w kolonii przebywał zazwyczaj na urlopie lub był nieobecny na szkoleniach. Skarżący przedłożył oświadczenia spisane przez pięciu współwięźniów, z którymi przebywał w tych samych zakładach karnych w latach 2007–2014. Oświadczenia te potwierdzały jego relację o braku skutecznego leczenia stomatologicznego. Skarżący podał również, że po raz pierwszy leczenie stomatologiczne otrzymał 8 czerwca 2011 r. w kolonii karnej. Od tego czasu przeszedł zabiegi scalingu i czyszczenia oraz ekstrakcję zębów, jednak nie przepisano mu żadnych leków przeciwbólowych na ból zęba, na który cierpiał. Mimo że u skarżącego zdiagnozowano zapalenie przyzębia 19 lutego 2009 r., leczenie tej choroby przepisano dopiero 20 listopada 2013 r. W trakcie osadzenia skarżący stracił łącznie dziewięć zębów. Nie mógł uzyskać leczenia ortodontycznego nawet za własne pieniądze. Poprosił więc współwięźnia, aby wykonał mu tymczasowe metalowe protezy zębowe zastępujące kilka zębów, ale nie pasowały one dobrze. 23 grudnia 2014 r. skarżącego zbadał dentysta przybyły z innej kolonii karnej, który zalecił badanie u dentysty-specjalisty po zwolnieniu. Skarżący złożył również kilka zdjęć jego jamy ustnej z 2 lutego i 28 kwietnia 2014 r., które wykazały, że stracił co najmniej dwa zęby przednie w podanym okresie. Zaświadczenie lekarskie wystawione przez dentystę skarżącego 27 czerwca 2014 r. potwierdziło obecność protez zębowych na osiem zębów i brak kolejnych dziesięciu. Kolejne zaświadczenie dentysty z 24 marca 2016 r. wykazało, że brakuje łącznie trzynastu zębów. Skarżący zwrócił uwagę różnych krajowych organów na kwestię niewystarczającego leczenia medycznego, w tym dyrektora aresztu śledczego, prokuraturę obwodu tomskiego oraz Federalną Służbę Wykonania Kar („FSIN”), ale wszystko na nic. Rząd przedstawił, że skarżący poddany był badaniom lekarskim w każdym zakładzie karnym i otrzymał niezbędne leczenie medyczne. Powoływali się w szczególności na zaświadczenia wydane przez dyrektora szpitala więziennego nr 70 w Tomsku i dyrektora kolonii karnej nr 2, wyciągi z dokumentacji medycznej skarżącego, listy leków i sprzętu medycznego dostępnego w poszczególnych zakładach karnych, listy personelu oraz licencje medyczne zakładów karnych. Dokumentacja medyczna skarżącego zawierała następujące wpisy. 19 lutego 2009 r. skarżący został po raz pierwszy zbadany przez dentystę od momentu osadzenia w areszcie 4 grudnia 2007 r. i zdiagnozowano u niego zapalenie przyzębia. 30 grudnia 2010 r. dentysta stwierdził, że „jama ustna wymaga sanacji”. 3 lutego 2011 r. skarżący poruszył swoje problemy stomatologiczne podczas wizyty u kierownika oddziału medycznego, ale w dokumentacji medycznej nie ma wpisu wskazującego, że skarga skarżącego została zbadana. 2 marca 2011 r. dentysta zalecił skarżącemu ekstrakcję i dalsze leczenie zębów. Cztery dni później zdiagnozowano zaostrzenie jego przewlekłego zapalenia przyzębia i usunięto jeden ząb. Jedenaście dni później poinformowano skarżącego, że może założyć protezy zębowe na własny koszt. W okresie od 3 czerwca do 20 lipca 2011 r. odwiedzał dentystę siedem razy, podczas których zdiagnozowano u niego zapalenie dziąseł zębów przednich i próchnicę, założono trzy stałe plomby, leczono zapalenie dziąseł i usunięto kamień nazębny. 1 i 8 grudnia 2011 r. dentysta zdiagnozował u skarżącego przewlekłe zapalenie przyzębia i stwierdził, że jama ustna wymaga sanacji. Zabieg czyszczenia przeprowadzono osiem miesięcy później. 20 listopada 2013 r. u skarżącego zdiagnozowano zapalno-degeneracyjne zapalenie przyzębia i otrzymał on na nie leczenie. W okresie od 20 marca do 5 maja 2014 r. dentysta ponownie potwierdził rozpoznanie, przepisał leczenie i usunął trzy zęby. W okresie od 10 lipca do 7 sierpnia 2014 r. skarżący trzykrotnie odwiedził oddział medyczny i prosił o protezy zębowe. Wyjaśniono, że takie leczenie może być świadczone na koszt skarżącego. Tymczasem dentysta potwierdził rozpoznanie zapalno-degeneracyjnego zapalenia przyzębia, przepisał leczenie, usunął kolejny ząb, zdjął mostek dentystyczny i wyczyścił kamień nazębny. 23 grudnia 2014 r. skarżącego zbadali dwaj dentyści, którzy potwierdzili częściowy brak zębów w obu szczękach, przy czym niektóre z nich zostały zastąpione protezami metalowymi. Nie zdiagnozowali zapalenia przyzębia i stwierdzili, że skarżący nie wymaga leczenia ortodontycznego. Dentysta, który przeprowadził badanie kontrolne 22 października 2015 r., doszedł do tych samych wniosków, ale zauważył brak niektórych zębów tylko w szczęce górnej. Skarżący został uznany za „ogólnie zdrowego”. Rząd nie kwestionował prawdziwości oświadczeń złożonych przez byłych współwięźniów skarżącego.


Skarżący są obywatelami rosyjskimi. Posiadali pokoje w budynku akademika w gminie Samara. Gmina odzyskała budynek, a tytuł własności skarżących do przedmiotowej nieruchomości został unieważniony w wyniku postępowania cywilnego wszczętego przeciwko nim przez prokuratora w imieniu gminy. Według rządu wyrok nie został wykonany, a skarżący nadal zamieszkują w kupionych przez siebie pokojach. Pani Wasjuchina i pan Wasjuchin (skarga nr 45173/08) złożyli oświadczenie, że nigdy nie wprowadzili się do pokoi, ponieważ były one zajmowane przez inne osoby. W 1993 roku przedsiębiorstwo państwowe o nazwie Samaraavtotrans zostało sprywatyzowane i zreorganizowane w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie Stroitel. Plan prywatyzacji został zatwierdzony przez gminę, a Regionalny Fundusz Majątkowy podpisał plan w jej imieniu. Zgodnie z planem prywatyzacji, wszystkie budynki mieszkalne wcześniej ujęte w bilansie Samaraavtotrans miały zostać przeniesione do gminy, podczas gdy budynki administracyjne miały zostać przejęte przez Stroitel. Plan prywatyzacji wymieniał budynek zlokalizowany przy alei Yunykh Pionerov 61 w Samarze jako budynek administracyjny (używany do celów niemieszkalnych) i został on przeniesiony do Stroitel. W wyniku szeregu reorganizacji Stroitel tytuł własności do budynku w question został przeniesiony do zamkniętej spółki akcyjnej Stroitel-M. Następnie poszczególne pokoje w budynku zostały odsprzedane stronom trzecim, w tym skarżącym. Informacje dotyczące tytułów własności skarżących do nieruchomości można znaleźć w załączniku poniżej. Zgodnie z aktami własności skarżący byli właścicielami lokali niemieszkalnych. Skarżący wprowadzili się do pokoi i tam zamieszkiwali. 23 sierpnia 2002 r. Sąd Gospodarczy Obwodu Samarskiego uznał plan prywatyzacji Samaraavtotrans oraz umowę z 10 listopada 1993 r. – którą zawarły Regionalny Fundusz Majątkowy i Stroitel i która częściowo dotyczyła przeniesienia tytułu własności budynku na Stroitel – za nieważną. W nieokreślonym dniu prokurator rejonu Promyszlennyj, działając w interesie gminy, wniósł pozew przeciwko Stroitel, Stroitel-M oraz właścicielom pokoi w byłym budynku akademika, w tym przeciwko skarżącym. Powołując się na unieważnienie prywatyzacji Samaraavtotrans, prokurator stwierdził, że późniejsze transakcje dotyczące budynku były również nieważne i zwrócił się do sądu o przywrócenie tytułu własności budynku gminie. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, w dniach 27-28 października 2003 r. Sąd Rejonowy w Samarze, rejon Promyszlennyj („Sąd Rejonowy”) oddalił powództwo prokuratora. 20 stycznia 2004 r. Sąd Obwodowy w Samarze („Sąd Obwodowy”) uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego do ponownego rozpoznania. 14 czerwca 2005 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo prokuratora. 2 sierpnia 2005 r. Sąd Obwodowy utrzymał w mocy wyrok z 14 czerwca 2005 r. na skutek odwołania. 18 maja 2006 r. Prezydium Sądu Obwodowego uchyliło wyroki z 14 czerwca i 2 sierpnia 2005 r. w trybie nadzoru sądowego i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego do ponownego rozpoznania. Prezydium zauważyło, że sądy niższej instancji błędnie zastosowały prawo materialne i proceduralne, rozpoznając sprawę. W dniach 14-19 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo prokuratora w całości. Sąd uznał, że właściciele pokoi byli nabywcami w dobrej wierze, ale nakazał przeniesienie tytułu własności budynku na gminę. Gmina, prawowity właściciel budynku, nie autoryzowała zakupu pokoi w budynku przez ich obecnych właścicieli. W związku z tym sprzedaż budynku bez autoryzacji gminy oznaczała, że gmina utraciła posiadanie wbrew swojej woli i mogła odzyskać swoją własność od nabywców w dobrej wierze. 12 lutego 2008 r. Sąd Obwodowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z 14‑19 listopada 2007 r. na skutek odwołania. Skarżący w niniejszej skardze, pan Witalij Wasjuchin i panna Darja Wasjuchina, byli w danym czasie nieletni. W nieokreślonym dniu, działając w ich imieniu, matka skarżących pozwała pana B. (osobę, która sprzedała pokoje skarżącym) o odszkodowanie. 10 grudnia 2010 r. i 16 czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy w Samarze, rejon Oktiabrski, uwzględnił jej powództwa i przyznał odszkodowanie w wysokości 600 000 rubli rosyjskich (RUB) każdemu ze skarżących. 10 lutego i 4 lipca 2011 r. Sąd Obwodowy utrzymał w mocy powyższe wyroki na skutek odwołania. W nieokreślonym dniu komornik wszczął postępowanie egzekucyjne. 4 marca 2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając, że niemożliwe było ustalenie miejsca pobytu pana B. lub zidentyfikowanie jego majątku, jeśli taki w ogóle istniał. Wydaje się, że postępowanie egzekucyjne w zakresie wyroku z 16 czerwca 2011 r. wciąż jest w toku.


Trzej skarżący należą do Rumuńskiego Kościoła Zjednoczonego z Rzymem, znanego również jako Kościół Greckokatolicki lub Kościół Unicki. W 1948 r. Kościół Greckokatolicki został rozwiązany na mocy Dekretu nr 358/1948, a jego mienie, z wyjątkiem mienia parafialnego, zostało przekazane Państwu; komisja międzyresortowa otrzymała zadanie ustalenia ostatecznego podziału mienia parafialnego. Jednakże komisja nigdy nie zakończyła tego zadania, a mienie parafialne zostało przekazane Kościołowi Prawosławnemu na mocy Dekretu nr 177/1948. W 1967 r. mienie składające się z budynku kościoła i przyległego dziedzińca, które należało do pierwszego skarżącego, zostało wpisane do księgi wieczystej jako przekazane do własności Parafii Prawosławnej Rumuńskiej Lupeni I („parafia prawosławna”). Po upadku reżimu komunistycznego w grudniu 1989 r. Dekret nr 358/1948 został uchylony przez Dekret Ustawodawczy nr 9/1989. Kościół Unicki został oficjalnie uznany przez Dekret Ustawodawczy nr 126/1990 w sprawie niektórych środków dotyczących Rumuńskiego Kościoła Zjednoczonego z Rzymem. Artykuł 3 tego Dekretu Ustawodawczego przewidywał, że stan prawny mienia, które należało do parafii unickich i znajdowało się w posiadaniu Kościoła Prawosławnego, ma być ustalony przez wspólne komisje złożone z przedstawicieli duchowieństwa unickiego i prawosławnego. Podczas podejmowania decyzji komisje miały brać pod uwagę „życzenia wiernych we wspólnotach będących w posiadaniu tych nieruchomości”. Artykuł 3 Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990 został zmieniony przez Rozporządzenie Rządu nr 64/2004 oraz Ustawę nr 182/2005. Na mocy zmienionego dekretu, w przypadku braku porozumienia między członkami duchowieństwa reprezentującymi dwa wyznania we wspólnej komisji, strona zainteresowana wniesieniem postępowania sądowego mogła to zrobić na podstawie „prawa powszechnego” (drept comun, patrz procedura, o której mowa w punktach 41 i 121 poniżej). Pierwszy skarżący został prawnie przywrócony 12 sierpnia 1996 r., a skarżący wszczęli postępowanie przed wspólną komisją w celu odzyskania ich byłych nieruchomości, ale bezskutecznie. Prawo krajowe, w szczególności Dekret Ustawodawczy nr 126/1990 oraz wprowadzone w 2004 i 2005 r. zmian, zostało opisane w punktach 39–43 poniżej. 23 maja 2001 r. drugi skarżący wniósł pozew przed sądami krajowymi przeciwko Archieparchii Prawosławnej w Arad i parafii prawosławnej. Wniósł o uchylenie wywłaszczenia budynku kościoła i cmentarza w Lupeni, przeprowadzonego na podstawie Dekretu nr 358/1948, oraz o zwrot kościoła pierwszemu skarżącemu. Pierwszy i trzeci skarżący zostali wymienieni w pozwie inicjalnym jako przedstawiciele drugiego skarżącego. Wyrokiem z 10 października 2001 r. Sąd Okręgowy w Hunedoiarze („Sąd Okręgowy”) uznał powództwo za niedopuszczalne z powodu, że spór powinien być rozstrzygnięty w ramach specjalnej procedury ustanowionej przez Dekret Ustawodawczy nr 126/1990, to jest przed wspólną komisją. Pierwszy i drugi skarżący wnieśli apelację od tego wyroku. 22 lutego 2002 r. wnioskowali o zawieszenie postępowania w celu umożliwienia rozstrzygnięcia sprawy przez ugodę pozasądową. 25 marca 2003 r. wnioskowali o wznowienie rozprawy. Tego samego dnia Sąd Apelacyjny w Alba Iulia („Sąd Apelacyjny”) oddalił apelację, stwierdzając, że powództwo było przedwczesne. W wyroku ostatecznym z 24 listopada 2004 r., rozpoznając skargę kasacyjną (recurs) pierwszego i drugiego skarżącego, Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości („Wysoki Sąd”) uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do tego sądu do rozpoznania co do meritum. 12 maja 2006 r., stosując zmiany legislacyjne do Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990, które przyznały sądom kompetencje do rozstrzygania co do meritum spraw dotyczących nieruchomości należących do parafii unickich i będących w posiadaniu Kościoła Prawosławnego (patrz punkt 42 poniżej), Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację drugiego skarżącego i przekazał sprawę z powrotem do Sądu Okręgowego. 27 lipca 2006 r., gdy sprawa została przywrócona na wokandę Sądu Okręgowego, pozew został zmodyfikowany w celu formalnego dołączenia pierwszego i trzeciego skarżącego jako powodów w postępowaniu. 8 listopada 2006 r. skarżący rozszerzyli pozew o roszczenie o przywrócenie posiadania przedmiotowych nieruchomości na podstawie prawa powszechnego. Sąd Okręgowy wezwał strony do zorganizowania spotkania w celu decydowania o losie przedmiotowego budynku kościoła i poinformowania go o wyniku negocjacji do 25 kwietnia 2007 r. Strony spotkały się 20 kwietnia 2007 r., nie osiągając porozumienia. Wyrokiem z 27 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo skarżących, uznając, że parafia prawosławna stała się prawnie uznanym właścicielem spornej nieruchomości na mocy Dekretu nr 358/1948 i że zachowywała się jak właściciel, między innymi dbając o właściwe utrzymanie kościoła. Wyrokiem z 26 września 2008 r., rozpoznając apelację skarżących, Sąd Apelacyjny uchylił wyrok z 27 lutego 2008 r. z powodu wady proceduralnej i przekazał sprawę z powrotem do Sądu Okręgowego. Wyrokiem z 13 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy przyznał rację skarżącym i nakazał zwrot kościoła pierwszemu skarżącemu. Porównując tytuły własności stron w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, zauważył, że strona greckokatolicka została wpisana do księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości od 1940 r., a w 1967 r. Kościół Prawosławny wpisał swoje prawo własności do tej samej nieruchomości, przekazanej mu na mocy Dekretu nr 358/1948. Stwierdził, że uchylenie Dekretu nr 358/1948 spowodowało w niniejszej sprawie wygaśnięcie prawa własności strony prawosławnej do spornej nieruchomości. Zauważył również, że pierwszy skarżący nie posiada miejsca kultu i jest zmuszony odprawiać nabożeństwa w pomieszczeniach wynajmowanych od Kościoła Rzymskokatolickiego. Wyrokiem z 11 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację wniesioną przez parafię prawosławną i oddalił powództwo skarżących. Na podstawie dowodów z akt sprawy zauważył, po pierwsze, że budowany kościół oraz dwie plebanie w Lupeni zostały zbudowane w latach 1906–1920 przez wiernych prawosławnych obrządku wschodniego i greckokatolickich i że po budowie kościół był używany naprzemiennie do nabożeństw przez oba wyznania. Zauważył, że w 1948 r. członkowie Kościoła Greckokatolickiego zostali zmuszeni do przejścia na prawosławie i że budynek kościoła został przekazany we własność Kościołowi Prawosławnemu, który go utrzymywał i przeprowadzał prace remontowe. Sąd Apelacyjny przeanalizował również zeznania czterech świadków, zebrane przez Sąd Okręgowy. Stwierdził, że zeznania te potwierdzają dane statystyczne wskazujące, że w Lupeni jest więcej wiernych prawosławnych niż greckokatolickich. Zauważył, że zgodnie z najnowszym spisem powszechnym, w Lupeni jest 24 968 wiernych prawosławnych i 509 wiernych greckokatolickich. Porównał również zeznania świadków, dokumenty pisemne potwierdzające liczbę wiernych greckokatolickich zadeklarowaną przy ponownym ustanowieniu Kościoła Greckokatolickiego w Lupeni, oraz dane z najnowszego spisu powszechnego przeprowadzonego w Lupeni. Następnie uznał, co następuje:
„... chociaż powództwo opierało się na przepisach prawa powszechnego, mianowicie na art. 480 Kodeksu Cywilnego, ze względu na jego przedmiot sąd nie może orzekać bez stosowania przepisów art. 3 ust. 1 Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990, w myśl którego sytuacja prawna miejsc kultu i plebanii... musi być ustalona z uwzględnieniem życzeń wiernych we wspólnocie będącej w posiadaniu tych nieruchomości”. Uznał, że biorąc pod uwagę, że w Lupeni jest więcej wiernych prawosławnych niż greckokatolickich, w tym konwertytów, którzy nie chcieli już wracać do Kościoła Greckokatolickiego, ich odmowa musiała zostać wzięta pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Stwierdził, że „mając na uwadze realia społeczne i historyczne, ignorowanie życzeń i proporcjonalnej siły wiernych prawosławnych, którzy stanowią większość, w stosunku do znacznie mniej licznych wiernych greckokatolickich, podważyłoby stabilność i pewność stosunków prawnych”. Sąd Apelacyjny uznał, że fakt uchylenia Dekretu nr 358/1948 nie oznaczał automatycznie unieważnienia tytułu własności Kościoła Prawosławnego, ponieważ ten Dekret stanowił prawo obowiązujące w momencie przeniesienia prawa własności. W konsekwencji uznał, że chociaż został nadany na podstawie legislacji, która została później uznana za niezgodną z prawem, tytuł własności Kościoła Prawosławnego był ważny od daty dokonania przeniesienia, w wyniku czego powództwo o przywrócenie posiadania było bezzasadne. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną do Wysokiego Sądu, zarzucając, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy prawne regulujące powództwa o przywrócenie posiadania. Argumentowali, że prawo własności nie może być powiązane ze statusem większości religii, ponieważ własność jest koncepcją prawną niezależną od siły numerycznej i życzeń stron. 15 czerwca 2011 r. Wysoki Sąd, większością głosów, wydał wyrok ostateczny, w którym szczegółowo opisał decyzje podjęte przez sądy niższej instancji. Podkreślając, że tylko te sądy miały kompetencje do ustalania faktów, zaakceptował ich ustalenia faktyczne. Oddalił skargę kasacyjną skarżących i utrzymał w mocy wyrok wydany w apelacji. Co do prawa stosowanego, orzekł w szczególności, co następuje:
„Na mocy Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990... dokonuje się rozróżnienia między dwiema sytuacjami: (a) sytuacją, w której nieruchomość stanowi własność Państwa... (b) sytuacją, w której miejsca kultu i parafie zostały przejęte przez Rumuński Kościół Prawosławny i w odniesieniu do których [kwestia] restytucji zostanie rozstrzygnięta przez wspólną komisję złożoną z przedstawicieli duchowieństwa obu wyznań, komisję, która weźmie pod uwagę życzenia wiernych we wspólnotach będących w posiadaniu tych nieruchomości.
W świetle tych przepisów Sąd Apelacyjny, rozpoznając powództwo o przywrócenie posiadania miejsca kultu, prawidłowo zastosował kryterium życzeń (głównie prawosławnych) wiernych wspólnoty będącej w posiadaniu nieruchomości, jednocześnie podkreślając bezprawność uzasadnienia sądu pierwszej instancji, który jedynie porównał tytuły własności i zignorował prawo szczególne...
Jednakże wydaje się, że w Lupeni jest 24 968 wiernych prawosławnych i 509 wiernych greckokatolickich, że wierni, którzy byli zmuszeni do przejścia na prawosławie w 1948 r., nie chcą wracać do Kościoła Greckokatolickiego i że podjęto próbę rozwiązania [sporu] poprzez wspólną komisję duchownych (zgodnie z protokołem z 20 kwietnia 2007 r.... strona prawosławna wskazała, że wniosek o zwrot miejsca kultu nie może zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę życzenia wiernych w parafii oraz fakt, że od 1948 r. miejscem kultu zarządzali wierni prawosławni)...
Fakt uzupełnienia art. 3 [Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990] o paragraf stanowiący „Jeśli komisja nie spotka się w okresie ustalonym w jej mandacie, lub jeśli komisja nie dojdzie do wniosku lub jeśli jedna ze stron jest niezadowolona z decyzji podjętej przez komisję, strona zainteresowana wniesieniem postępowania sądowego może to zrobić na podstawie prawa powszechnego” nie oznacza, że powództwa o restytucję regulowane przepisami szczególnymi przekształcają się w wnioski o ustalenie tytułu na podstawie prawa powszechnego.
Sąd, który ma zbadać takie powództwo, nie może ignorować przepisów szczegółowych w tym zakresie, które wskazują kryterium, które należy wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu takich roszczeń, mianowicie życzenia wiernych we wspólnocie będącej w posiadaniu nieruchomości.
Innymi słowy, w virtue swej pełnej jurysdykcji i aby nie pozbawiać dostępu do sprawiedliwości, sąd może być wezwany do rozstrzygnięcia powództwa co do meritum, nawet jeśli poprzednia procedura nie zakończyła się decyzją wspólnej komisji duchownych; jednocześnie jednak nie może on przekroczyć limitów narzuconych przez szczegółowe ramy ustawowe.
Priorytet przyznany kryterium życzeń wiernych został zadecydowany przez ustawodawcę, który chciał w ten sposób uregulować obszar dotyczący budynków przeznaczonych do określonego użytku (miejsc kultu), [dlatego też] sąd nie jest uprawniony do krytykowania prawa.
Ponadto, orzekając o domniemanej niekonstytucyjności art. 3 Dekretu nr 126/1990 i kryterium życzeń wiernych, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że tekst nie naruszał zasady demokracji państwa rumuńskiego, ani zasady wolności wyznań religijnych (decyzja TK nr 23/1993, decyzja TK nr 49/1995)...
W opinii Sądu Apelacyjnego fakt, że Państwo bezprawnie pozbawiło Kościół Greckokatolicki jego miejsc kultu w 1948 r., nie może być naprawiony – w państwie podlegającym zasadzie praworządności – przez popełnienie błędu przeciwnego, to jest przez nieuwzględnienie życzeń większości wiernych w momencie przyjęcia danej środka. Zwrot nieruchomości należących do Kościoła Greckokatolickiego bez poszanowania kryteriów narzuconych przez art. 3 ust. 1 Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990 podważyłby stabilność i pewność stosunków prawnych. Prawa nie można odtworzyć w abstrakcyjny sposób, z pominięciem realiów społecznych i historycznych, a łagodzenie przeszłych szkód nie może tworzyć nieproporcjonalnych nowych problemów...
Ponadto, aby móc wnieść powództwo o przywrócenie posiadania na podstawie prawa powszechnego, a nie na podstawie prawa szczególnego, apelujący muszą powołać się na istnienie „posiadania”, mianowicie prawa majątkowego, na którym mogliby się oprzeć.
Jednakże wyznanie greckokatolickie zostało rozwiązane przez Dekret nr 358/1948, a mienie Kościoła Greckokatolickiego przeszło na własność Państwa. Budynek w question jest obecnie wpisany (do księgi wieczystej... jako należący do Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego Lupeni I.
Fakt, że poprzez Dekret Ustawodawczy nr 9/1989 Rumuński Kościół Zjednoczony z Rzymem (Greckokatolicki) został oficjalnie uznany po uchyleniu Dekretu nr 358/1948, nie oznacza, że wszystkie jego tytuły własności zostały przywrócone, o ile prawo własności podlega procedurze (mianowicie przepisom Dekretu Ustawodawczego nr 126/1990 i jego późniejszym zmianom), a nadzieja na uzyskanie tytułu własności nieruchomości nie jest równoznaczna z posiadaniem...” W odrębnej opinii jeden z sędziów orzekających w sprawie zauważył, że odwołanie ustawodawcy do prawa powszechnego nie może być zredukowane do czysto proceduralnego wymiaru, ale ma być interpretowane jako stosowanie przepisu prawa materialnego. Powołując się na zasady regulujące przygotowywanie ustaw, sędzia wyraził opinię, że gdyby ustawodawca chciał przypisać szczególne znaczenie temu odwołaniu do „prawa powszechnego”, powinien był zrobić to w sposób wyraźny. Ponieważ powództwo o przywrócenie posiadania wiązało się z porównaniem odpowiednich tytułów własności nieruchomości, sędzia uznał, że Kościół Prawosławny nie posiada takiego tytułu do przedmiotowego budynku kościoła.


Skarżący urodzili się w 1985 i 1980 roku i mieszkają odpowiednio w Jilemnicach i Pradze. Skarżąca urodziła swoje pierwsze dziecko w szpitalu w 2007 roku bez żadnych powikłań. Według niej, podczas porodu obecny personel medyczny namawiał ją do wyrażenia zgody na różnego rodzaju interwencje medyczne, mimo że wyraźnie oświadczyła, że nie chce być poddawana żadnemu niepotrzebnemu leczeniu. Została również zmuszona do rodzenia w pozycji, której nie uważała za komfortową. Chciała opuścić szpital kilka godzin po porodzie, ponieważ zarówno ona, jak i dziecko byli zdrowi, ale lekarz kazał jej pozostać w szpitalu. W związku z tym nie opuściła go aż do następnego dnia, kiedy to przedstawiła list od pediatry, który potwierdził, że skarżąca zajmie się dzieckiem. W 2010 roku skarżąca zaszła w ciążę po raz drugi, ze spodziewaną datą porodu na połowę maja 2011 roku. Ciąża przebiegała bez powikłań, a badania i testy medyczne nie wykazały żadnych problemów. Ponieważ uważała, że poród w szpitalu był dla niej stresujący, skarżąca zdecydowała się urodzić w domu i poszukała położnej, która asystowałaby przy porodzie. Nie udało jej się jednak znaleźć żadnej położnej chętnej do asystowania przy porodzie domowym. 5 kwietnia 2011 r. napisała do swojej firmy ubezpieczeniowej oraz do Urzędu Regionalnego w Libercu (krajský úřad), prosząc o pomoc w znalezieniu położnej. 7 kwietnia 2011 r. firma ubezpieczeniowa odpowiedziała, że czeskie ustawodawstwo nie przewiduje możliwości, aby publiczna firma ubezpieczeniowa pokrywała koszty wynikające z porodów domowych i dlatego nie ma żadnych umów z pracownikami służby zdrowia świadczącymi takie usługi. Ponadto dominująca opinia ekspertów medycznych nie aprobowała porodów domowych. W liście z 13 kwietnia 2011 r. Urząd Regionalny dodał, że położne wpisane do jego rejestru pracowników służby zdrowia były w każdym razie zgodnie z prawem uprawnione do asystowania przy porodach tylko w pomieszczeniach posiadających sprzęt techniczny wymagany Rozporządzeniem nr 221/2010, a nie w domu prywatnym. Nie znajdując żadnego pracownika służby zdrowia, który by jej pomógł, skarżąca urodziła syna sama w domu 11 maja 2011 r. 1 lipca 2011 r. wniosła skargę konstytucyjną (ústavní stížnost), zarzucając, że odmówiono jej możliwości urodzenia w domu z asystą pracownika służby zdrowia, co narusza jej prawo do poszanowania życia prywatnego. 28 lutego 2012 r. Trybunał Konstytucyjny (Ústavní soud) oddalił skargę, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy co do meritum byłoby sprzeczne z zasadą subsydiarności, ponieważ skarżąca nie wyczerpała wszystkich dostępnych środków odwoławczych, do których należał powód o ochronę praw osobistych na podstawie Kodeksu Cywilnego oraz wniosek o kontrolę sądową na podstawie art. 82 Kodeksu Postępowania Sądowego w Sprawach Administracyjnych. Wyraził jednak wątpliwości co do zgodności czeskiego ustawodawstwa z art. 8 Konwencji i zwrócił się do zainteresowanych stron o podjęcie poważnej i dobrze poinformowanej debaty na temat nowego ustawodawstwa. Dziewięciu z czternastu sędziów dołączyło do wyroku odrębne opinie, w których nie zgodzili się z uzasadnieniem. Większość z nich uznała, że Trybunał Konstytucyjny powinien był oddalić skargę jako actio popularis i powstrzymać się od wyrażania jakichkolwiek opinii na temat konstytucyjności ustawodawstwa dotyczącego porodów domowych. Skarżąca jest matką dwojga dzieci, które urodziły się w domu w 2008 i 2010 roku z asystą położnej. Położne asystowały przy porodach bez żadnego zezwolenia ze strony państwa. Według skarżącej, przed podjęciem decyzji o porodzie domowym, odwiedziła kilka szpitali, które wszystkie odmówiły spełnienia jej prośby o poród bez żadnych interwencji medycznych, które nie byłyby ściśle konieczne. Odmówiły również zgody na jej życzenie nieprzerwanego kontaktu z dzieckiem od chwili urodzenia, ponieważ regularną praktyką było odebranie dziecka matce natychmiast po porodzie w celu zważenia, zmierzenia i dalszej obserwacji medycznej przez okres dwóch godzin. W chwili wniesienia niniejszego skargi skarżąca była ponownie w ciąży, ze spodziewanym porodem w połowie maja 2012 r. Ciąża przebiegała bez powikłań i ona znowu chciała urodzić w domu z asystą położnej. Nie udało jej się jednak znaleźć położnej chętnej do pomocy ze względu na ryzyko wysokiej grzywny w przypadku świadczenia usług medycznych bez zezwolenia. Skarżąca zwróciła się do różnych władz z prośbą o pomoc w znalezieniu rozwiązania. W liście z 18 listopada 2011 r. Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało, że nie świadczy usług medycznych indywidualnym pacjentom i że skarżąca powinna zasięgnąć informacji w Mieście Praga (Město Praha), które działając jako urząd regionalny, rejestruje i wydaje licencje pracownikom służby zdrowia. 29 listopada 2011 r. firma ubezpieczeniowa skarżącej poinformowała ją, że obecność pracownika służby zdrowia przy porodzie domowym nie jest objęta ubezpieczeniem publicznym. 13 grudnia 2011 r. Miasto Praga poinformowało skarżącą, że żadna z położnych zarejestrowanych w Pradze nie jest upoważniona do asystowania przy porodach domowych. 7 maja 2012 r. skarżąca urodziła dziecko w szpitalu położniczym w Vrchlabí, 140 km od Pragi. Wybrała ten szpital ze względu na jego reputację w zakresie respektowania życzeń matek podczas porodu. Mimo to, według niej, nie wszystkie jej życzenia zostały spełnione. Mimo że zarówno ona, jak i dziecko byli zdrowi i nie wystąpiły żadne powikłania podczas porodu, skarżąca musiała pozostać w szpitalu przez siedemdziesiąt dwie godziny. Noworodek został od niej oddzielony po porodzie, a przed opuszczeniem szpitala położniczego resztki pępowiny dziecka zostały odcięte mimo jej sprzeciwu. W biuletynie nr 2/2007 z lutego 2007 r. Ministerstwo Zdrowia opublikowało wytyczne praktyczne, w których stwierdzono: „Przeprowadzanie porodu w Republice Czeskiej jest traktowane jako świadczenie zdrowotne, które jest świadczone wyłącznie w zakładzie opieki zdrowotnej. Każdy zakład opieki zdrowotnej musi spełniać wymagania ustawowe ... oraz wymagania określone w odpowiednim prawie wtórnym.” 20 marca 2012 r. Ministerstwo Zdrowia powołało komisję ekspertów ds. położnictwa w celu zbadania kwestii porodów domowych. W komisji tej znaleźli się przedstawiciele odbiorców opieki, położnych, stowarzyszeń lekarzy, Ministerstwa Zdrowia, Rządowego Komisarza ds. Praw Człowieka oraz publicznych firm ubezpieczeniowych. Przedstawiciele stowarzyszeń lekarskich zbojkotowali spotkania, oświadczając, że obecny stan rzeczy jest zadowalający i że w ich opinii nie ma potrzeby niczego zmieniać. Następnie Minister Zdrowia usunął przedstawicieli odbiorców opieki, położnych i Rządowego Komisarza ds. Praw Człowieka, argumentując, że tylko poprzez zmianę składu komisji w ten sposób możliwe będzie osiągnięcie porozumienia w sprawie pewnych wniosków. 18 stycznia 2013 r. Rada Rządowa ds. Równych Szans Kobiet i Mężczyzn (Rada vlády pro rovné příležitosti žen a mužů), organ doradczy Rządu, zaleciła zapobieganie dalszej dyskryminacji kobiet w korzystaniu z ich prawa do wolnego wyboru metody i okoliczności porodu oraz miejsca porodu. Zaleciła również zapobieganie dyskryminacji położnych poprzez umożliwienie im pełnego wykonywania zawodu poprzez włączenie do systemu publicznego ubezpieczenia zdrowotnego. Rada powołała się również na rekomendacje Komitetu ds. Eliminacji Dyskryminacji Kobiet, który monitoruje wdrażanie Konwencji o eliminacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, aby poprzeć swoje stanowisko, że kobiety powinny mieć wybór miejsca porodu. W biuletynie nr 8/2013 opublikowanym 9 grudnia 2013 r., który zastąpił poprzednie wytyczne praktyczne z 2007 r., Ministerstwo Zdrowia opisało procedurę dla świadczeniodawców usług medycznych przy wypisywaniu noworodków do ich własnego środowiska społecznego. Stwierdzono w nim, że rekomendacją specjalistów jest, aby noworodek został wypisany ze szpitala położniczego nie wcześniej niż siedemdziesiąt dwie godziny po urodzeniu. Nowa procedura pozwala na wypisanie noworodka ze szpitala położniczego przed upływem siedemdziesięciu dwóch godzin od porodu na wniosek prawnego przedstawiciela noworodka, pod warunkiem że ten ostatni: „(a) złożył pisemne cofnięcie swojej zgody na świadczenie usług medycznych noworodkowi lub pisemne oświadczenie o niezgodzie na świadczenie usług medycznych, lub alternatywnie taka zgoda lub niezgoda została wpisana do dokumentacji medycznej noworodka ...; (b) został w sposób wykazalny i należycie poinformowany o możliwych konsekwencjach wynikających z wypisania noworodka przed upływem siedemdziesięciu dwóch godzin od urodzenia ...; (c) został należycie poinformowany, że – w interesie późniejszego zdrowego rozwoju noworodka – czeskie specjalistyczne stowarzyszenia medyczne zalecają: 2. pobranie próbki krwi w ciągu czterdziestu ośmiu do siedemdziesięciu dwóch godzin po urodzeniu w celu przesiewowego badania wrodzonych wad metabolicznych ...” Według szacunkowych danych dostarczonych przez Światową Organizację Zdrowia za 2004 rok, Republika Czeska znajdowała się wśród krajów o najniższym wskaźniku śmiertelności okołoporodowej, która jest definiowana jako liczba urodzeń martwych i zgonów w pierwszym tygodniu życia. Wskaźnik dla Republiki Czeskiej wynosił 0,4%. W innych krajach europejskich liczby te wahały się od 0,5% w Szwecji i Włoszech do 4,7% w Azerbejdżanie. W większości krajów europejskich liczby te były poniżej 1%. Według ich raportu z 2006 roku, śmiertelność okołoporodowa jest ważnym wskaźnikiem opieki matcznej oraz zdrowia i odżywiania matek; odzwierciedla również jakość dostępnej opieki położniczej i pediatrycznej, porównując różne kraje. Raport zalecał, aby jeśli to możliwe, do statystyk włączać wszystkie płody i noworodki o wadze co najmniej 500 g urodzeniowe, żywe lub martwe. Zgłoszone dane dotyczące urodzeń martwych nie zostały dostosowane do tego efektu w badaniu. Według Europejskiego Raportu o Zdrowiu Okołoporodowym dotyczącego zdrowia i opieki nad kobietami w ciąży i dziećmi w Europie w 2010 roku, wydanego w 2013 roku w ramach działań Projektu Euro-Peristat, Republika Czeska znajdowała się wśród krajów o najniższej śmiertelności noworodków w pierwszych dwudziestu siedmiu dniach ich życia. Wskaźnik ten wynosił 0,17%. Dane dla innych krajów uwzględnionych w raporcie, głównie państw członkowskich Unii Europejskiej, wahały się od 0,12% dla Islandii do 0,55% dla Rumunii. Wydaje się, że w Republice Czeskiej nie ścigano żadnych położnych za samo asystowanie przy porodach domowych. Kilka z nich zostało jednak oskarżonych o domniemane błędy w sztuce lekarskiej w związku z porodem domowym. Skarżący powołali się na sprawy pani Š. i pani K., które są dobrze znanymi promotorkami porodów naturalnych bez żadnych niepotrzebnych interwencji medycznych i które regularnie przeprowadzały porody domowe. 27 marca 2013 r. Sąd Rejonowy dla Pragi 6 (obvodní soud) uznał panią Š. za winną nieumyślnego spowodowania śmierci dziecka, które urodziło się martwe. Została skazana na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na pięć lat i zakaz wykonywania zawodu położnej przez trzy lata. Winę pani Š. oparto na fakcie, że nie zdecydowanie doradziła matce skontaktowania się z placówką medyczną, gdy była konsultowana telefonicznie podczas trwającego już w domu porodu. Tym samym dała błędną radę przyszłej matce, nie badając jej faktycznie. Wyrok został utrzymany w mocy na skutek odwołania przez Sąd Miejski w Pradze (městský soud) 29 maja 2013 r., chociaż wyrok zmieniono na piętnaście miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzydzieści miesięcy i dwuletni zakaz wykonywania zawodu położnej. 29 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy (Nejvyšší soud) uchylił wyroki sądów niższych instancji. Pani Š. została ostatecznie uniewinniona przez Sąd Rejonowy 23 maja 2016 r. Wydaje się, że postępowanie jest obecnie w toku przed sądem odwoławczym. 21 września 2011 r. Sąd Rejonowy dla Pragi 3 uznał panią K. za winną nieumyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu dziecka, przy którego porodzie domowym asystowała i które przestało oddychać podczas porodu. Dziecko zmarło kilka dni później. Pani K. została skazana na dwa lata więzienia w zawieszeniu na pięć lat, zakaz wykonywania zawodu położnej przez pięć lat oraz nakaz zapłaty 2 700 000 koron czeskich (CZK) (równowartość 105 000 euro (EUR)) jako zwrot kosztów poniesionych przez firmę ubezpieczeniową na leczenie dziecka do jego śmierci. Według sądu, błąd w sztuce lekarskiej ze strony pani K. polegał na tym, że nie postępowała zgodnie ze standardowymi procedurami porodu określonymi przez Czeską Izbę Lekarską (Česká lékařská komora) i jej postępowanie było zatem non lege artis. Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa nie zostało złożone przez rodziców, ale przez szpital. 24 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny uchylił wszystkie wyroki w sprawie przeciwko pani K., stwierdzając, że doszło do naruszenia jej prawa do rzetelnego procesu. Uznał, że wnioski sądów powszechnych co do winy pani K. były zbyt subiektywne i nie były poparte dowodami poza wszelką wątpliwość, tym samym naruszając zasadę domniemania niewinności. Stwierdził w szczególności, że sądy bezkrytycznie polegały na opinii biegłego, której nie poddały dokładnej analizie. Uznał, że – na podstawie opinii biegłego – sądy zastosowały bardzo surową odpowiedzialność za postępowanie pani K. w sytuacji, w której nie było jasne, jak mogła zapobiec śmierci dziecka. Ponadto ustalono, że starała się pomóc dziecku i wezwała karetkę natychmiast po stwierdzeniu, że dziecko ma niedotlenienie. Przewidzenie każdego możliwego powikłania podczas porodu i natychmiastowa reakcja na nie, jak wymagano od pani K., doprowadziłoby ostatecznie de facto do absolutnego zakazu porodów domowych. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zauważył: „... nowoczesne państwo demokratyczne oparte na praworządności opiera się na ochronie wolności indywidualnych i niezbywalnych, których wyznaczenie jest ściśle związane z godnością ludzką. Ta wolność, która obejmuje wolność w działalności osobistej, wiąże się z pewnym stopniem akceptowalnego ryzyka. Prawo rodziców do wolnego wyboru miejsca i sposobu porodu jest ograniczone jedynie interesem bezpiecznego porodu i zdrowia dziecka; interes ten nie może jednak być interpretowany jako jednoznaczna preferencja dla porodów w szpitalu.”


Skarżący urodził się w 1969 roku w Libanie. 12 stycznia 1993 roku, w wieku 23 lat, wjechał do Danii i złożył wniosek o azyl, który został odrzucony decyzją ostateczną z 31 października 1994 roku. 17 listopada 1994 roku złożył wniosek o zezwolenie na pobyt stały na podstawie małżeństwa z obywatelką Danii pochodzenia libańskiego. Przybyła ona do Danii jako dziecko w 1985 roku. Jego wniosek został uwzględniony tymczasowo, do sierpnia 1996 roku. Następnie został uwzględniony na stałe. W 2000 roku otrzymał również azyl na podstawie art. 7 ustawy o cudzoziemcach (Udlændingloven). Para ma ośmioro dzieci, wszystkich obywateli Danii, które na początku 2010 roku miały odpowiednio 14, 13, 12, 10, 9, 7, 6 i 4 lata. Skarżący nigdy nie chodził do szkoły w Libanie i nigdy nie miał pracy, ani w Libanie, ani w Danii. W Danii otrzymywał zasiłki społeczne do 16 listopada 2004 roku, kiedy to przyznano mu emeryturę przedwczesną przez państwo z powodu złego stanu zdrowia: cierpiał w szczególności na zespół stresu pourazowego. Jego żona otrzymała emeryturę przedwczesną z powodu problemów z kręgosłupem. Skarżący mówi i rozumie po duńsku, ale nie potrafi czytać ani pisać w tym języku. Mówi i rozumie również po arabsku, ale nie potrafi w nim czytać ani pisać. To samo dotyczy jego żony. Mówią po arabsku między sobą i ze swoimi dziećmi. Żona skarżącego ma osiemnaścioro rodzeństwa mieszkającego w Danii. Skarżący nie ma innej rodziny w Danii. Jego matka i siostra mieszkają w Libanie. Ma również siostrę w Syrii. Skarżący ma karalność, która obejmuje, między innymi, wyrok w 2000 roku za poważne zakłócenie porządku publicznego i zawieszoną karę dwudziestu dni pozbawienia wolności, wyrok w czerwcu 2005 roku skazujący go na dwadzieścia dni za stosowanie przemocy wobec funkcjonariusza publicznego podczas pełnienia przez niego obowiązków oraz wyrok w lutym 2007 roku za ten sam rodzaj przestępstwa, za który został skazany na trzy miesiące pozbawienia wolności. 9 września 2009 roku skarżący został aresztowany i tymczasowo aresztowany oskarżony o, między innymi, liczne przestępstwa handlu narkotykami i ich dystrybucji. Wyrokiem z 10 czerwca 2010 roku Sąd Miejski w Odense (retten i Odense) uznał go za winnego, częściowo wspólnie z innymi, 18 czynów, w tym handlu i dystrybucji narkotyków wbrew art. 191 Kodeksu Karnego dotyczących znacznej ilości haszyszu (ponad 100 kg w sumie, a ponadto próby przywozu dużej dostawy z Holandii) oraz próby zakupu 200 g kokainy, wszystkich popełnionych w okresie od 2006 roku do 9 września 2009 roku. Ponadto został skazany za wymuszenie z użyciem przemocy i gróźb, szantaż, kradzież, paserstwo, ucieczkę podczas aresztowania i posiadanie broni. Skazując skarżącego na pięć lat pozbawienia wolności, Sąd Miejski wziął pod uwagę, w szczególności, znaczną ilość haszyszu i kokainy; że ten drugi był „twardym narkotykiem”; ogromny zysk, jaki skarżący uzyskał z odsprzedaży; długi okres dotyczący; absolutną rolę przywódczą skarżącego, w szczególności w stosunku do podległych mu handlarzy narkotyków, wobec których stosował przemoc i groźby; oraz to, że jako członek gangu dostarczał haszysz na sprzedaż do różnych miast w regionie. Zauważono również, że skarżący miał wcześniejsze wyroki skazujące. Wreszcie, kara została ustalona częściowo jako kara dodatkowa, ponieważ niektóre z przestępstw zostały popełnione przed wcześniejszym wyrokiem skazującym skarżącego. Kwota 404 500 koron duńskich (DKK), równowartość około 54 000 euro (EUR), oraz biżuteria złota znaleziona w domu skarżącego podczas przeszukania zostały zajęte jako zysk z przestępstw. Zauważono, że skarżący i jego żona, którzy oboje otrzymywali świadczenia państwowe i którzy, przy obliczaniu swoich wydatków, mieli najwyraźniej deficyt w budżecie domowym za lata 2007, 2008 i 2009 wynoszący łącznie co najmniej 2,5 mln DKK (około 335 600 EUR), nie byli w stanie udowodnić, że zdobyli dobra legalnie. Na przykład żona skarżącego zaprzeczyła wiedzy o paragonie z 20 października 2008 roku na 255,6 g biżuterii złotej kupionej na jej nazwisko w Dubaju za 43 000 DKK. Ponadto, na mocy art. 24b ustawy o cudzoziemcach, Sąd Miejski zarządził wydalenie skarżącego, zawieszone z dwuletnim okresem próby. Sąd Miejski zauważył, że powaga przestępstw przemawiała mocno za jego wydaleniem bez zawieszenia, biorąc jednak pod uwagę jego żonę, która oświadczyła, że nie może podążyć za mężem do Libanu, oraz jego ośmioro dzieci w kraju, sąd nie uznał, że istnieje wystarczająca podstawa do wydania nakazu wydalenia bez zawieszenia. W wyniku odwołania, wyrokiem z 30 marca 2011 roku wyrok skazujący został w części utrzymany w mocy przez Wysoki Sąd Wschodniej Danii (Østre Landsret), a kara została zwiększona do sześciu lat pozbawienia wolności ze względu na, w szczególności, rodzaj i ilość narkotyków, zakres popełnionych przestępstw narkotykowych oraz wiodącą rolę skarżącego. Głosami trzech do trzech, z korzystniejszym dla skarżącego skutkiem, nakaz wydalenia pozostał zawieszony. Prokuratura odwołała się do Sądu Najwyższego (Højesteret) od wyroku w zakresie zawieszonego nakazu wydalenia. W tym zakresie przedstawiono nowe dowody, w szczególności dotyczące powiązań skarżącego i jego żony z Danią, Libanem i Syrią. Oboje zostali przesłuchani. Skarżący wyjaśnił, że przebywał w Libanie przez trzydzieści dni latem 2009 roku. Nie miał tam kontaktów, oprócz matki i siostry. Jego druga siostra mieszkała z mężem i ich pięciorgiem dzieci w obozie dla uchodźców w Syrii. Przebywał tam przez dwadzieścia lub dwadzieścia dwa dni latem 2007 roku, przez czternaście dni latem 2008 roku oraz przez szesnaście dni w grudniu 2008 roku. Żona i dzieci skarżącego były w Syrii dwa lub trzy razy w 2009 roku, aby odwiedzić siostrę skarżącego. Od aresztowania skarżącego we wrześniu 2009 roku, ona i dzieci spędziły półtora miesiąca w Syrii w 2010 roku oraz dwa miesiące w 2011 roku. Wiosną 2011 roku pojechała sama do Syrii na siedem lub dziesięć dni, ponieważ siostra zachorowała. Latem 2009 roku skarżący rozpoczął negocjacje w sprawie kupna mieszkania w Syrii, ponieważ jego żona i dzieci jeździły tam dość często. Chciał również kupić sklep w tym samym budynku. Dwa razy przelał pieniądze przez Western Union do swojej siostry na kupno mieszkania, ale zrezygnowano z tego, gdy został aresztowany. Żona skarżącego oświadczyła, że nie może podążyć za mężem, jeśli zostałby wydany do Libanu lub Syrii. Ona i dzieci nie byłyby w stanie znieść życia w żadnym z tych krajów, a dzieci nie mogłyby żyć poza Danią. Oświadczenia uzyskane z Wydziału Dzieci w gminie oraz ze szkół i placówek opieki dziennej dzieci zacytowały, że kilku z ośmiorga dzieci miało poważne problemy, w tym natury psychologicznej i edukacyjnej. Czworo dzieci otrzymywało edukację specjalną, a kilka dzieci potrzebowało dodatkowego wsparcia i nadzoru w swoich szkołach i placówkach. Zapewniono masowe środki wsparcia publicznego ze względu na znaczącą potrzebę nauczenia ich normalnego zachowania społecznego. Wreszcie, rozważano umieszczenie niektórych synów w opiece publicznej. Zgodnie z raportem policji z 9 sierpnia 2011 roku, opartym na podsłuchach przeprowadzonych podczas postępowania karnego przeciwko skarżącemu, ustalono, że w okresie od 21 kwietnia 2009 roku do 10 września 2009 roku, a więc w okresie krótszym niż 5 miesięcy, odbyło się dziewięćset sześćdziesiąt siedem rozmów do i z numerów zagranicznych na telefon domowy skarżącego i jego żony. Dotyczyło to osiemdziesięciu różnych zagranicznych numerów telefonów, w tym trzydziestu ośmiu w Libanie i dziewięciu w Syrii. Do numerów w Libanie odbyło się łącznie czterysta trzydzieści trzy rozmowy, a do numerów w Syrii – trzysta sześć rozmów. Skarżący wyjaśnił w tej sprawie, że rozmowy do Libanu odbywały się głównie z ludźmi z Danii, którzy byli na wakacjach w Libanie, a rozmowy do Syrii – z jego siostrą. Żona skarżącego wyjaśniła, że często rozmawia ze swoją szwagierką w Syrii. Miała również rodzinę w Libanie. Mimo to miała trudności ze zrozumieniem, dlaczego były rozmowy do trzydziestu ośmiu różnych numerów w Libanie. Zgodnie z raportem policji z 18 sierpnia 2011 roku, wynikało, że w okresie od 18 stycznia 2006 roku do 15 czerwca 2011 roku skarżący, jego żona i ich dzieci dokonywały różnych transferów pieniędzy do Syrii i Libanu. Szesnaście z nich dotyczyło łącznie kwoty 71 471 DKK i zostało dokonanych na nazwisko skarżącego. Po aresztowaniu skarżącego we wrześniu 2009 roku jego żona przelała pieniądze do sióstr skarżącego w Libanie i Syrii. Wyrokiem z 12 października 2011 roku, większością sześciu głosów do jednego, Sąd Najwyższy zdecydował o wydaleniu skarżącego z dożywotnim zakazem powrotu. Sąd zauważył, że skarżący został skazany za przestępstwa handlu narkotykami na podstawie art. 191 Kodeksu Karnego i usiłowanie ich popełnienia w pięciu przypadkach za 59,5 kg haszyszu na sprzedaż (punkt 53a); 23 kg na sprzedaż (punkt 56); nie mniej niż 15 kg na sprzedaż (punkt 58); zawarcie umowy kupna 200 g kokainy na sprzedaż, która nie doszła do skutku (punkt 60); oraz próbę przemytu dużej ilości haszyszu z Holandii, która nie doszła do skutku (punkt 61). Został również skazany za przestępstwa na podstawie ustawy o środkach odurzających za posiadanie i transfer nie mniej niż 10,6 kg haszyszu, co nie doszło do skutku w zakresie 6 kg (punkt 59); oraz za posiadanie 1,632 kg haszyszu na sprzedaż. Ponadto został skazany za wymuszenie z użyciem przemocy lub gróźb przemocy (punkty 54 i 57a); wymuszenie (punkt 57); kradzież (punkt 64); sześć przypadków paserstwa (punkty 66, 67, 68, 69, 70 i 71); na podstawie ustawy o broni (punkt 65); oraz na podstawie art. 124 Kodeksu Karnego za ucieczkę jako aresztowany (punkt 74). Sąd Najwyższy przeszedł do analizy sprawy w świetle orzecznictwa Trybunału, w szczególności wyroku Maslov przeciwko Austrii [Wielka Izba], nr 1638/03, ECHR 2008 i wziął pod uwagę następujące kwestie. Skarżący był bezpaństwowym Palestyńczykiem, który wjechał do Danii w 1993 roku w wieku 23 lat. Został skazany na sześć lat pozbawienia wolności za kompleksową i zorganizowaną odsprzedaż dużych ilości haszyszu, za próbę zakupu 200 g kokainy oraz za próbę przemytu haszyszu. Ponadto, handel narkotykami trwał ponad dwa i pół roku, a skarżący odgrywał wiodącą i centralną rolę. Dodatkowo popełnił wymuszenie z użyciem przemocy lub groźby przemocy wobec swoich handlarzy narkotyków, aby utrzymać ich jako sprzedawców, oraz wobec klientów, którzy nie mogli zapłacić za narkotyki. Twierdził, że należał do pięciu najważniejszych członków gangu „Black Ghost” w Odense. Został również skazany za wymuszenie za żądanie tzw. „harców” dla „Black Ghost”. Ponadto był wcześniej skazany na podstawie art. 119 Kodeksu Karnego za przemoc wobec funkcjonariusza publicznego i skazany na trzy miesiące pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy podkreślił również, że chociaż skarżący przebywał w Danii od 1993 roku, nie był dobrze zintegrowany z duńskim społeczeństwem i miał ograniczone umiejętności języka duńskiego. Nie miał powiązań z Danią poprzez pracę czy edukację. Otrzymywał państwową emeryturę przedwczesną od 2004 roku. Małżonka skarżącego była obywatelką Danii. Urodziła się jako obywatelka Palestyny i krótko mieszkała w Libanie, przybywając do Danii w wieku dziewięciu lat. Dzieci pary, które w danym czasie miały od pięciu do szesnastu lat, były również obywatelami Danii. Urodziły się w Danii i uczęszczały do szkół i placówek w kraju. Skarżący i jego rodzina mówili po arabsku. Sąd Najwyższy zauważył dalej, że skarżący nadal miał powiązania z Libanem, gdzie mieszkali jego matka i siostra i gdzie skarżący mieszkał do momentu wjazdu do Danii w wieku 23 lat. Miał również powiązania z Syrią, gdzie mieszkała siostra z rodziną i gdzie skarżący przebywał przez trzy tygodnie w 2007 roku, przez cztery tygodnie w 2008 roku oraz w 2009 roku. Przed aresztowaniem skarżący zabrał się za kupno mieszkania w Syrii, aby rodzina mogła z niego korzystać podczas pobytów tam. Małżonka skarżącego miała rodzinę w Libanie. Ponadto utrzymywała regularny kontakt z siostrą i rodziną skarżącego w Syrii i spędziła tam kilka wakacji, na przykład w 2008 i 2009 roku, a także półtora miesiąca w 2010 roku i dwa miesiące w 2011 roku. Miała osiemnaścioro rodzeństwa w Danii. Oświadczyła, że nie będzie w stanie podążyć za skarżącym, jeśli zostanie deportowany z Danii do Libanu lub Syrii, i że dzieci nie poradzą sobie poza Danią. Większość sześciu sędziów wniosła: „[skarżący] odgrywał wiodącą i centralną rolę w popełnianiu trwałych, zorganizowanych i zaostrzonych przestępstw narkotykowych. Mimo uwzględnienia jego małżonki i dzieci w Danii, uznajemy zatem, że powinien zostać wydany z dożywotnim zakazem wjazdu, patrz art. 32 ust. 2 (V) ustawy o cudzoziemcach”. Mniejszość jednego sędziego uznała: „Jak stwierdziła większość, [skarżący] jest winny przestępstw narkotykowych szczególnej wagi. Uważam jednak, że uwzględnienie jego ośmiorga małoletnich dzieci czyni wydalenie niewłaściwym w sposób rozstrzygający, patrz art. 26 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach”. 11 stycznia 2012 roku skarżący został skazany za posiadanie telefonu komórkowego podczas pobytu w więzieniu. Został skazany na siedem dni pozbawienia wolności. Z duńskiego Rejestru Ludności wynika, że skarżący i jego żona rozwiedli się z mocą od 21 listopada 2012 roku. Zgodnie z informacją Służby Więziennej i Probacyjnej, skarżący odbył dwie trzecie swojej kary 22 września 2013 roku. W międzyczasie, 13 sierpnia 2013 roku, Policja Krajowa przekazała sprawę skarżącego do Duńskiej Służby Imigracyjnej (Udlændingestyrelsen) w celu podjęcia decyzji, czy w przypadku powrotu skarżący ryzykowałby traktowanie opisane w art. 31 ustawy o cudzoziemcach. Uznając, między innymi, że skarżący nie będzie ryzykować poddania karze śmierci, torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu po powrocie, 11 lipca 2014 roku Duńska Służba Imigracyjna uznała, że skarżący może zostać odesłany do Libanu. Ta decyzja została utrzymana w mocy w wyniku odwołania 19 listopada 2014 roku przez Radę Odwoławczą ds. Uchodźców (Flygtningenævnet). Wniosek skarżącego o zastosowanie przez Trybunał reguły 39 Regulaminu Trybunału został odrzucony 23 grudnia 2014 roku przez P.o. Przewodniczącego II Izby. Wynika, że skarżący został deportowany do Libanu krótko potem.


Skarżący urodził się w 1963 roku. W 2002 roku został skazany na karę piętnastu lat pozbawienia wolności. W danym czasie skarżący odbywał karę w więzieniu. 1 lutego 2005 r., na wniosek żony skarżącego złożony zgodnie z art. 107 Kodeksu Rodzinnego, miejscowy urząd stanu cywilnego rozwiązał ich małżeństwo. Skarżący otrzymał zawiadomienie o rozwodzie. Później, w lutym 2005 r., skarżący i jego nowa partnerka, K., nie mogli wziąć ślubu, ponieważ skarżący nie uzyskał zaświadczenia o rozwodzie, wymaganego przez art. 116 Kodeksu Rodzinnego. Dokument ten mógł zostać uzyskany wyłącznie przez skarżącego we właściwym urzędzie stanu cywilnego. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o konwojowanie go do urzędu w celu uzyskania zaświadczenia o rozwodzie. Jego wniosek został odrzucony, ponieważ prawo krajowe nie przewidywało konwojowania więźniów z takich powodów. 16 czerwca 2005 r. prokurator poinformował skarżącego, że na mocy art. 116 Kodeksu Rodzinnego ma on prawo do ponownego zawarcia małżeństwa po uzyskaniu zaświadczenia o rozwodzie. Będzie to jednak możliwe dopiero po jego zwolnieniu z więzienia. 17 sierpnia 2005 r. Wiceminister Sprawiedliwości rozpatrzył skargę wniesioną przez skarżącego dotyczącą nieudzielenia mu przez władze zaświadczenia o rozwodzie w celu ponownego małżeństwa. Stwierdził, że zgodnie z prawem krajowym nie było możliwe przeprowadzenie odpowiednich czynności w więzieniu; ani też nie było możliwe udzielenie pełnomocnictwa innej osobie do działania w imieniu skarżącego w tej sprawie. Wiceminister poinformował skarżącego, że przygotowano zmiany w prawodawstwie krajowym. 23 stycznia 2006 r. i 20 lipca 2007 r. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich poinformowało skarżącego, że jest świadome tego problemu i że Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało zmiany w prawodawstwie krajowym. 30 lipca 2007 r. Służba Więzienna poinformowała skarżącego, że będzie mógł uzyskać zaświadczenie o rozwodzie po zwolnieniu z więzienia. Zmiany w prawodawstwie krajowym wciąż oczekiwały na rozpatrzenie. 16 października 2008 r. Ministerstwo Sprawiedliwości wydało Zarządzenie nr 1761/5 przewidujące tymczasową procedurę rejestracji rozwodów i wydawania zaświadczeń o rozwodzie w więzieniach. W grudniu 2008 r. skarżący został osobiście poinformowany o procedurze wprowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości. 6 lutego 2009 r., na wniosek skarżącego, wydano mu zaświadczenie o rozwodzie w więzieniu. 13 lipca 2009 r. skarżący i K. złożyli wniosek o rejestrację ich małżeństwa. 14 sierpnia 2009 r. miejscowy urząd stanu cywilnego zarejestrował ich małżeństwo.


Wnioskodawca urodził się w 1952 roku i mieszka w Tiranie. 18 czerwca 2009 r. Wnioskodawca, który pracował jako Zastępca Dyrektora Generalnego Państwowej Służby Socjalnej (Zëvendës Drejtor i Përgjithshëm i Shërbimit Social Shtetëror) w Ministerstwie Pracy, Spraw Socjalnych i Równych Szans (Ministria e Punës, Çështjeve Sociale dhe Shanseve të Barabarta) („Ministerstwo”), został zwolniony. 27 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy w Tiranie uwzględnił częściowo powództwo Wnioskodawcy przeciwko jego zwolnieniu. Orzekł przywrócenie Wnioskodawcy do pracy oraz zapłatę odszkodowania w wysokości pięciomiesięcznego wynagrodzenia. Wyrokiem ostatecznym z 23 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny w Tiranie utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tiranie. 6 maja 2011 r. wydano nakaz egzekucyjny. W latach 2011–2014 biuro komornicze bezskutecznie próbowało przeprowadzić egzekucję wyroku ostatecznego. 9 grudnia 2014 r. władze wypłaciły wreszcie Wnioskodawcy odszkodowanie. 8 kwietnia 2016 r. Państwowa Służba Socjalna zwróciła się do Ministerstwa o rozpatrzenie kwestii przywrócenia Wnioskodawcy do pracy. Tego samego dnia Państwowa Służba Socjalna skierowała pismo do Departamentu Administracji Publicznej, stwierdzając, że stanowisko Zastępcy Dyrektora jest wolne.


Skarżący urodził się w 1962 roku i mieszka w Moskwie. 14 maja 2012 roku Sąd Rejonowy w Dorogomiłowie w Moskwie („Sąd Rejonowy”) przyznał N. kwotę 45 460,21 rubla rosyjskiego do zapłaty przez skarżącego. Wyrok z 14 maja 2012 roku stał się prawomocny tego samego dnia. 16 października 2012 roku Sąd Rejonowy wydał nakaz egzekucyjny. Postanowieniem z 14 stycznia 2013 roku komornik przy Służbie Komorniczej w Dorogomiłowie w Moskwie („komornik”) wszczął postępowanie egzekucyjne. Skarżący został wezwany do dobrowolnego spełnienia świadczenia w terminie trzech dni od daty otrzymania odpisu tego postanowienia. W tej samej dacie komornik wydał postanowienie o ograniczeniu prawa skarżącego do wyjazdu za granicę na okres sześciu miesięcy na wniosek wierzyciela sądowego o nałożenie na skarżącego takiego ograniczenia. Postanowienie oparto na ustawie federalnej z 2007 roku o postępowaniu egzekucyjnym (art. 6, 14, 30, 64, 67 i 68) oraz ustawie federalnej z 1996 roku o wyjeździe i wjeździe do Federacji Rosyjskiej (procedury) (art. 15 ust. 5). 25 lutego 2013 roku służba komornicza wysłała do skarżącego odpisy postanowień z 14 stycznia 2013 roku. Skarżący otrzymał je dopiero 12 marca 2013 roku. Skarżący, nie wiedząc do 12 marca 2013 roku o nałożonym na nim zakazie podróżowania, postanowił odwiedzić swoją roczną córkę, która mieszkała we Włoszech. Jednak 2 marca 2013 roku skarżącego zatrzymali strażnicy graniczni, gdy próbował wejść na pokład samolotu. 13 marca 2013 roku, po otrzymaniu odpisów postanowień z 14 stycznia 2013 roku, skarżący uiścił dług wynikający z wyroku. 14 marca 2013 roku skarżący złożył skargę do Głównego Komornika Moskwy na działania komornika. Podniósł, że komornik wysłał mu odpisy postanowień z 14 stycznia 2013 roku dopiero po upływie ustawowych terminów. Ponadto komornik nałożył na niego zakaz podróżowania w tej samej dacie, w której wszczęto postępowanie egzekucyjne. Wskazywało to, że komornik nie posiadał żadnych informacji, czy on (skarżący) uchylał się od dobrowolnego wykonania nakazu egzekucyjnego. 21 marca 2013 roku służba komornicza uchyliła ograniczenie podróżowania i umorzyła postępowanie egzekucyjne. 4 kwietnia 2013 roku Zastępca Głównego Komornika Moskwy rozpatrzył skargę skarżącego z 14 marca 2013 roku. Uznał, że postanowienia z 14 stycznia 2013 roku zostały wysłane do skarżącego poza ustawowym terminem i uwzględnił skargę skarżącego w tej części. Jednakże, powołując się na art. 67 ust. 2 ustawy federalnej z 2007 roku o postępowaniu egzekucyjnym, stwierdził, że zakaz podróżowania został nałożony na skarżącego zgodnie z prawem. 23 maja 2013 roku skarżący zaskarżył do sądu postanowienie komornika z 14 stycznia 2013 roku o nałożeniu na niego zakazu podróżowania. Podniósł, że postanowienie nie zostało należycie uzasadnione, ponieważ nigdy nie uchylał się od obowiązków nałożonych na niego wyrokiem z 14 maja 2012 roku. Ponadto, z naruszeniem wymogów ustawowych, nie został należycie poinformowany o nałożonym na nim ograniczeniu podróżowania, ponieważ otrzymał postanowienie komornika dopiero 12 marca 2013 roku. 12 września 2013 roku Sąd Rejonowy rozpatrzył i oddalił skargę skarżącego. Sąd Rejonowy uznał w szczególności, że komornicy nałożyli na skarżącego ograniczenie podróżowania na podstawie art. 30 ustawy federalnej z 2007 roku o postępowaniu egzekucyjnym, który zezwala na nałożenie takiego ograniczenia (na wniosek wierzyciela sądowego) przed upływem terminu wyznaczonego na dobrowolną zapłatę długu wynikającego z wyroku. W apelacji od wyroku z 12 września 2013 roku skarżący podniósł, że Sąd Rejonowy, wydając decyzję, nie zastosował art. 15 ustawy federalnej z 1996 roku o wyjeździe i wjeździe do Federacji Rosyjskiej (procedury), który przewiduje, że prawo obywatela rosyjskiego do wyjazdu z Federacji Rosyjskiej może być czasowo ograniczone tylko wtedy, gdy ustalono, że uchylał się on od obowiązków nałożonych na niego przez sąd. 16 grudnia 2013 roku Sąd Miejski w Moskwie („Sąd Miejski”) utrzymał w mocy wyrok z 12 września 2013 roku. 10 lutego 2014 roku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Prezydium Sądu Miejskiego. 17 marca 2014 roku sędzia Sądu Miejskiego odmówił przekazania skargi kasacyjnej skarżącego do sądu kasacyjnego. 3 lipca 2014 roku Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi skarżącego dotyczącej zgodności art. 30 ust. 2 i art. 67 ust. 2 ustawy federalnej z 2007 roku o postępowaniu egzekucyjnym z Konstytucją (postanowienie nr 1561-O). W szczególności Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 67 ust. 2 tej ustawy nie może być stosowany w toku postępowania egzekucyjnego niezależnie od ogólnych przepisów dotyczących stosowania czasowych ograniczeń w podróżowaniu, określonych w art. 67 ust. 1, oraz w braku potwierdzenia, że dłużnik został powiadomiony o wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego oraz o obowiązku dobrowolnego wykonania nakazu egzekucyjnego w terminie wyznaczonym przez służbę komorniczą. Służba komornicza była uprawniona do nałożenia ograniczeń w podróżowaniu tylko w przypadkach, w których dłużnik nie wykonał nakazu egzekucyjnego w ustawowym pięciodniowym terminie, liczonym od daty otrzymania przez dłużnika decyzji o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ściśle powiązane przepisy art. 30 ust. 2 i art. 67 ust. 2 ustawy federalnej z 2007 roku o postępowaniu egzekucyjnym nie przewidują możliwości, aby służba komornicza mogła uwzględnić wniosek wierzyciela sądowego o nałożenie zakazu podróżowania na dłużnika w tym samym czasie, w którym podejmowała decyzję o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (czyli przed upływem terminu wyznaczonego na dobrowolne wykonanie nakazu egzekucyjnego), a także przed otrzymaniem potwierdzenia, że dłużnik był świadomy wszczętego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego i uchylał się od dobrowolnego wykonania nakazu egzekucyjnego. W związku z tym kwestionowane przez skarżącego przepisy prawne nie mogły być uznane za naruszające prawa konstytucyjne skarżącego. Po decyzji Trybunału Konstytucyjnego skarżący złożył wniosek do Sądu Rejonowego o ponowne rozpatrzenie wyroku z 12 września 2013 roku w trybie wznowienia postępowania z powodu nowych okoliczności. 8 października 2014 roku Sąd Rejonowy oddalił wniosek skarżącego, stwierdzając, że przywołane przez skarżącego przepisy nie zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją oraz że wykładnia tych przepisów dokonana przez Trybunał Konstytucyjny nie może być uznana za stanowiącą nowe okoliczności. 2 kwietnia 2015 roku Sąd Miejski utrzymał to orzeczenie w mocy. 10 czerwca 2015 roku sędzia Sądu Miejskiego odmówił przekazania skargi kasacyjnej skarżącego do rozpoznania przez Sąd Kasacyjny. 31 sierpnia 2015 roku sędzia Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej odmówił przekazania skargi kasacyjnej skarżącego do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.


Spółka wnioskująca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością zarejestrowaną w 2004 roku na Ukrainie, z siedzibą w Kijowie. 12 kwietnia 2005 r. spółka wnioskująca oraz inna spółka, S., zawarły umowę, na mocy której spółka wnioskująca zobowiązała się do świadczenia na rzecz S. usług informacyjno-analitycznych, a S. zobowiązała się do zapłaty za te usługi. 24 listopada 2005 r. strony zawarły umowę dodatkową dotyczącą usług dodatkowych, które miały być świadczone przez spółkę wnioskującą na rzecz S. 27 kwietnia 2006 r. spółka wnioskująca wniosła pozew przeciwko S. do Kijowskiego Sądu Gospodarczego, dochodząc zapłaty rzekomego długu wynikającego z powyższej umowy, a także zapłaty kar i kosztów prawnych. 9 czerwca 2006 r. Kijowski Sąd Gospodarczy wszczął postępowanie w sprawie. 11 września 2006 r., podczas rozprawy w sprawie, S. wniósł pozew wzajemny, domagając się stwierdzenia nieważności umowy. Sąd odroczył rozprawę do 14 września 2006 r., nie rozstrzygając o dopuszczalności pozwu wzajemnego. 14 września 2006 r. sędzia rozpoznający sprawę przyjął pozew wzajemny S. do łącznego rozpoznania z pierwotnym pozwem spółki wnioskującej. Na tej samej rozprawie sędzia uwzględnił częściowo pozew wzajemny S. i oddalił w całości pierwotny pozew spółki wnioskującej. Zgodnie z protokołem rozprawy, rozprawa trwała dziesięć minut. 13 października 2006 r. spółka wnioskująca wniosła skargę kasacyjną na wyrok z 14 września 2006 r. do Wyższego Sądu Gospodarczego Ukrainy („WSGU”). Podniosła ona, że postępowanie przed sądem pierwszej instancji nie miało charakteru kontradyktoryjnego oraz nie było zgodne z zasadą równości procesowej stron: sąd pierwszej instancji nie dał spółce wnioskującej możliwości przygotowania i złożenia uwag co do pozwu wzajemnego S. ani zebrania i przedłożenia dowodów na swoją obronę. Spółka wnioskująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. 9 listopada 2006 r. WSGU zwrócił spółce wnioskującej skargę kasacyjną bez jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ należna opłata sądowa nie została uiszczona w całości. 21 listopada 2006 r. spółka wnioskująca ponownie złożyła skargę kasacyjną wraz z dowodem uiszczenia pełnej opłaty sądowej. Skarga kasacyjna została złożona wraz z listem przewodnim. W liście przewodnim spółka wnioskująca przedstawiła okoliczności, które doprowadziły do niedotrzymania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, i poprosiła WSGU o przedłużenie odpowiedniego terminu oraz rozpoznanie skargi. Poza tą informacją list przewodni zawierał datę, nazwę i adres sądu, do którego był skierowany, numer sprawy, dane kontaktowe stron oraz sporną kwotę będącą przedmiotem sprawy. List kończył się wykazem załączników, danymi prawnika spółki wnioskującej, jego podpisem i pieczątką. 19 grudnia 2006 r. WSGU stwierdził, że spółka wnioskująca złożyła drugą skargę kasacyjną po upływie terminu przewidzianego w art. 110 Kodeksu postępowania gospodarczego oraz nie dołączyła wniosku o przedłużenie terminu. Powołując się na pkt 5 § 1 art. 111-3, WSGU odmówił rozpoznania skargi kasacyjnej spółki wnioskującej. 4 stycznia 2007 r. spółka wnioskująca zaskarżyła decyzję z 19 grudnia 2006 r. do Sądu Najwyższego, argumentując, że w dniu 21 listopada 2006 r. w rzeczywistości wniosła do WSGU o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek ten został zawarty w treści listu przewodniego dołączanego do skargi kasacyjnej. 22 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy decyzję z 19 grudnia 2006 r.


Skarżąca urodziła się w 1964 roku i mieszka w Dubnie, w obwodzie moskiewskim. 4 lutego 2003 r. postawiono jej zarzut znieważenia sądu oraz kryminalnej obrazy przewodniczącego sędziego i stron podczas rozprawy w dniu 22 grudnia 2002 r., w której występowała jako pełnomocnik oskarżonego. W toku śledztwa zarządzono ambulatoryjne sądowo-psychiatryczne badanie skarżącej. 2 lipca 2003 r. została zatrzymana i przewieziona do placówki psychiatrycznej w celu przeprowadzenia badania. 3 lipca 2003 r. została zbadana przez zespół psychiatrów, który stwierdził, że jej stan kliniczny jest niejasny i nie można udzielić odpowiedzi dotyczącej jej stanu zdrowia psychicznego. Została zwolniona, a zespół zalecił umieszczenie jej w Państwowym Naukowym Centrum Psychiatrii Społecznej i Sądowej im. W.P. Serbskiego w Moskwie („Centrum Psychiatrii Sądowej”) w celu przeprowadzenia stacjonarnego sądowo-psychiatrycznego badania. 27 października 2003 r. Sąd Miejski w Dmitrowie w obwodzie moskiewskim („Sąd Miejski”), rozpatrując skargę skarżącej na bezprawne zatrzymanie i pozbawienie wolności w dniach od 2 do 3 lipca 2003 r., orzekł na jej korzyść. Sąd uzasadnił, że zatrzymanie było bezprawne, ponieważ kara za przestępstwo, którego się dopuściła, nie przewidywała żadnej formy pozbawienia wolności. Skarżąca nie wszczęła w tej sprawie żadnych dalszych postępowań. 4 listopada 2003 r. prokuratura złożyła wniosek do sądu o zarządzenie przymusowego sądowo-psychiatrycznego badania skarżącej w Centrum Psychiatrii Sądowej. Tego samego dnia Sąd Miejski uwzględnił wniosek prokuratora. Istotna część jego postanowienia brzmi: „Zgodnie z paragrafem 1 artykułu 203 Kodeksu postępowania karnego, oskarżony może zostać umieszczony w szpitalu psychiatrycznym, jeżeli sądowo-psychiatryczne badanie wymaga oceny jego stanu w szpitalu. ... sąd uważa, że powinien uwzględnić wniosek śledczej, pani D., o umieszczenie [skarżącej] w [Centrum Psychiatrii Sądowej] w celu przeprowadzenia oceny sądowo-psychiatrycznej, ponieważ [skarżąca] potrzebuje takiego badania szpitalnego”. Skarżąca i jej pełnomocnik nie stawili się na rozprawie, ponieważ nie zostali do niej wezwani. Prokurator i śledcza byli jednak obecni i złożyli ustne wnioski. W nieokreślonym dniu skarżąca odwołała się, powołując się między innymi na to, że nie otrzymała możliwości przedstawienia swojej sprawy Sądowi Miejskiemu. W okresie od 25 grudnia 2003 r. do 5 kwietnia 2004 r. skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy odwoławczej pięć razy. Jej wniosek był uwzględniany za każdym razem. 29 grudnia 2003 r., podczas rozprawy odwoławczej w odrębnym postępowaniu, oskarżyła sędziów o kryminalny spisek i usiłowanie zabójstwa. 15 stycznia 2004 r. postawiono jej również zarzut kryminalnej zniesławienia niektórych sędziów podczas rozprawy w dniu 29 grudnia 2003 r. Postępowania w obu sprawach karnych zostały połączone. 9 kwietnia 2004 r. skarżąca została zatrzymana przez władze i przewieziona do Centrum Psychiatrii Sądowej. 13 kwietnia 2004 r. zespół psychiatrów wydał raport, w którym stwierdził, że skarżąca cierpi na „rozwój osobowości paranoicznej” oraz że nie była w stanie zrozumieć ani kontrolować swoich czynów podczas wydarzeń z 22 grudnia 2002 r. (znieważenie sądu) i 29 grudnia 2003 r. (kryminalne zniesławienie). W raporcie dodatkowo stwierdzono, że stanowi zagrożenie dla innych i dlatego wymaga przymusowego leczenia w placówce psychiatrycznej. Tego samego dnia skarżąca została zwolniona. Dwa tygodnie później, 27 kwietnia 2004 r., Sąd Obwodowy w Moskwie („Sąd Obwodowy”) przeprowadził rozprawę w sprawie odwołania skarżącej od decyzji Sądu Miejskiego z 4 listopada 2003 r. zezwalającej na badanie psychiatryczne i odrzucił je. W odniesieniu do skargi skarżącej na przeprowadzenie rozprawy w jej nieobecności Sąd Obwodowy zauważył, że artykuł 165 Kodeksu postępowania karnego przewiduje rozprawy zaoczne w przypadku sądowego zezwolenia na działania śledcze, w tym na internowanie w placówce psychiatrycznej w celu badania sądowego (jak to określono w artykule 203 Kodeksu). 14 września 2004 r. Sąd Miejski w Moskwie („Sąd Miasta”) podjął decyzje w dwóch postępowaniach karnych przeciwko skarżącej. Pierwsza decyzja zakończyła postępowanie karne dotyczące zarzutów znieważenia sądu w związku ze zdarzeniami z 22 grudnia 2002 r. Stwierdzono, że wypowiedzi skarżącej, choć obraźliwe, nie miały stopnia obrazy wymaganej do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej. W drugiej decyzji Sąd Miasta ustalił główne fakty dotyczące wydarzeń z 29 grudnia 2003 r. Uznając, że skarżąca działała w stanie niepoczytalności, sąd umorzył postępowanie karne przeciwko niej i zarządził poddanie jej przymusowemu leczeniu psychiatrycznemu w placówce psychiatrycznej. W uzasadnieniu powołał się na ustalenia i zalecenia raportu Centrum Psychiatrii Sądowej z 13 kwietnia 2004 r. 22 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy decyzje sądu niższej instancji. Z wniosków stron wynika, że skarżąca nie była zatrzymana i nie otrzymała żadnego leczenia na mocy zarządzenia Sądu Miasta do 2006 roku. 23 marca 2006 r. skarżąca została przymusowo przyjęta do Moskiewskiego Szpitala Psychiatrycznego nr 14 w celu przymusowego leczenia psychiatrycznego. 16 maja 2006 r. zespół psychiatrów szpitalnych stwierdził, że stan zdrowia psychicznego skarżącej poprawił się i nie stanowi już zagrożenia dla społeczeństwa. Tego samego dnia do Sądu Miejskiego wysłano wniosek o uchylenie zarządzenia o hospitalizacji i przerwanie przymusowego leczenia. 22 maja 2006 r. Sąd Miejski wyznaczył rozprawę wniosku na następny dzień. Została jednak odroczona do 2 czerwca 2006 r., ponieważ pełnomocnik skarżącej nie stawił się i trzeba było uzyskać dodatkowe dokumentację medyczną oraz oświadczenia. Dwie kolejne rozprawy zostały odroczone na wniosek pełnomocników skarżącej. 10 lipca 2006 r. Sąd Miejski zarządził przerwanie przymusowego leczenia skarżącej. Jej pełnomocnik złożył apelację, argumentując, że postępowanie powinno zostać umorzone od samego początku oraz że skarżąca powinna zostać zwolniona, ponieważ nie było potrzeby żadnego przymusowego leczenia. 31 sierpnia 2006 r. Sąd Obwodowy oddalił apelację i utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji. Skarżąca została zwolniona ze szpitala 15 sierpnia 2006 r.


Skarżące, pani Natalja Borisowna Trapieznikowa, pani Julija Siergiejewna Trapieznikowa i pani Anastasija Siergiejewna Antonowa, są obywatelkami rosyjskimi urodzonymi odpowiednio w 1969, 1985 i 2004 roku i mieszkającymi w Nowosybirsku. Skarżące są członkiniami rodziny pana Siergieja Antonowa. 1 czerwca 2006 r. pan Antonow rozpoczął odbywanie trzyletniej kary pozbawienia wolności w kolonii karnej nr IK-8 w obwodzie nowosybirskim. Podczas badania przez lekarza 5 czerwca 2006 r. oświadczył, że w następstwie urazu czaszkowo-mózgowego pozostawał pod nadzorem psychiatrycznym od 1996 r. oraz że od 2004 r. chorował na narkomanię. 4 maja 2006 r. pan Antonow połknął kilka metalowych przedmiotów, w tym łyżkę, oraz przeciął sobie brzuch. 5 maja 2006 r. został przewieziony do szpitala i leczony do 19 maja 2006 r. 20 lipca 2007 r. pan Antonow został przeniesiony do celi karnej nr 14 za palenie poza wyznaczonym miejscem. 22 lipca 2007 r. skarżył się na ból głowy i złe samopoczucie. O godz. 19:10 lekarz M. zbadał pana Antonowa, stwierdził wysokie ciśnienie krwi i podał mu zastrzyk. Na zalecenie lekarza pan Antonow został przeniesiony do innej celi w sektorze karnym, gdzie był przetrzymywany samotnie. Na życzenie lekarza otrzymał pościel. Lekarz M. ponownie zbadał pana Antonowa o godz. 21:25 i stwierdził poprawę jego stanu. O godz. 21:40 cela, w której przebywał pan Antonow, została zamknięta i włączono system alarmowy. Strażnicy nadzorujący ciele karne obserwowali pana Antonowa 23 lipca 2007 r. o godz. 1:06 przez wizjer w drzwiach celi. Leżał na łóżku. Podczas następnej obchody o godz. 1:30 strażnicy zobaczyli pana Antonowa wiszącego. Zgłosili to dyżurnemu oficerowi. Po wejściu do celi funkcjonariusze odkryli pana Antonowa wiszącego na pętli zrobionej z prześcieradła. Przecięli sznur i położyli jego ciało na podłodze. Lekarz M. zbadał ciało pana Antonowa i nie stwierdził żadnych obrażeń poza śladem pętli na szyi. Zgodnie z aktem zgonu pan Antonow zmarł 22 lipca 2007 r. Zgodnie z sekcją zwłok przeprowadzoną 24 lipca 2007 r., przyczyną śmierci było uduszenie przez powieszenie. Oprócz śladu pętli na szyi biegły sądowy Ch. udokumentował siniaki na głowie zmarłego za lewym uchem, w kącie prawego oka, na prawym policzku i po prawej stronie żuchwy. Biegły zdecydował o nieprzeprowadzaniu badania histologicznego, ponieważ nie miał wątpliwości co do przyczyny śmierci pana Antonowa. W nieokreślonym dniu p.o. dyrektora kolonii karnej przeprowadził wewnętrzne dochodzenie. Ustalił, że mimo stanu zdrowia pana Antonowa administracja kolonii karnej nie zapewniła mu żadnego nadzoru psychiatrycznego ani leczenia. Z akt sprawy pana Antonowa wynikało jasno, że miał skłonności samobójcze. 28 lipca 2007 r. zastępca prokuratora miejskiego K. odmówił wszczęcia śledztwa karnego w sprawie śmierci pana Antonowa. Śledczy oparł swoją decyzję na raportach złożonych przez lekarza M. i funkcjonariuszy, którzy odkryli ciało pana Antonowa, raporcie z inspekcji celi, w której znaleziono pana Antonowa, oraz jego ciała, a także na jego dokumentacji medycznej. Przesłuchał również więźniów Bel., F. i Ber., którzy byli przetrzymywani ze zmarłym w celi nr 14, w której przebywał przed przeniesieniem do celi, w której został znaleziony. Złożyli oświadczenia, że nie mieli z nim żadnych konfliktów. 31 lipca 2007 r. pierwsza skarżąca poprosiła prokuratora regionalnego o wszczęcie śledztwa karnego w sprawie śmierci pana Antonowa. Powołując się na liczne obrażenia na ciele pana Antonowa, zakwestionowała oficjalną wersję, że popełnił samobójstwo przez powieszenie się. 22 sierpnia 2007 r. prokurator miejski P. uchylił decyzję z 28 lipca 2007 r. i zarządził dalsze dochodzenie w sprawie okoliczności śmierci pana Antonowa. Powołując się na skargę pierwszej skarżącej, uznał za konieczne ustalenie istnienia i pochodzenia obrażeń na ciele pana Antonowa. 28 sierpnia 2007 r. zastępca prokuratora miejskiego K. odmówił otwarcia śledztwa karnego w sprawie śmierci pana Antonowa. Prokurator ponownie przesłuchał F., Ber. i Bel., którzy byli przetrzymywani z panem Antonowem w celi nr 14 22 lipca 2007 r. Złożyli oświadczenia, że w celi było bardzo duszno i że około godz. 16:00 pan Antonow skarżył się na ból głowy. Siedział przy stole, wstał, a potem upadł, uderzając głową o stół. Nie zauważyli żadnych obrażeń u pana Antonowa. Prokurator wnioskuje, że pan Antonow popełnił samobójstwo przez powieszenie się. 13 września 2007 r. pierwsza skarżąca odwołała się od decyzji z 28 sierpnia 2007 r. 23 września 2007 r. zastępca prokuratora regionalnego A. uchylił decyzję z 28 sierpnia 2007 r. i zarządził dalsze dochodzenie. Zauważył, że konieczne jest uzyskanie informacji dotyczących stanu zdrowia pana Antonowa, ustalenie, czy udzielona mu pomoc medyczna była wystarczająca i szybka, oraz ustalenie, czy było wiadomo, że pan Antonow zamierzał popełnić samobójstwo. Prokurator zarządził również odnalezienie i zbadanie pętli, której użył pan Antonow. Na koniec prokurator zauważył, że dochodzenie nie uwzględniło obrażeń na głowie pana Antonowa i że konieczne jest ustalenie ich pochodzenia oraz czy miały one jakikolwiek związek ze jego śmiercią. 18 października 2007 r. śledczy Fom. odmówił otwarcia śledztwa karnego w sprawie śmierci pana Antonowa, powtarzając słowo w słowo ustalenia poprzedniego dochodzenia. 29 października 2008 r. nadzorujący prokurator uchylił decyzję z 18 października 2007 r. jako przedwczesną i nieuzasadnioną. 8 listopada 2007 r. śledczy Fom. ponownie odmówił otwarcia śledztwa karnego w sprawie śmierci pana Antonowa. Oprócz wcześniejszych ustaleń śledczy przeanalizował dokumentację medyczną pana Antonowa. Ponownie przesłuchał lekarza M. w sprawie stanu zdrowia pana Antonowa 22 lipca 2007 r. Lekarz wyjaśnił, że po udzielonym mu leczeniu pan Antonow był w zadowalającym stanie i że można było zostawić go samego w celi. Śledczy przesłuchał również biegłego lekarza sądowego Ch., który przeprowadził sekcję zwłok. Biegły uznał, że obrażenia na głowie pana Antonowa mogły wynikać z drgawek, które spowodowały uderzenie o tępe, twarde przedmioty. 12 listopada 2007 r. nadzorujący prokurator oddalił skargę pierwszej skarżącej na decyzję z 8 listopada 2007 r. 18 stycznia 2008 r. pierwszy zastępca szefa regionalnego komitetu śledczego uchylił decyzję z 8 listopada 2007 r. i zarządził dalsze dochodzenie, zauważając, że nie wykonano instrukcji prokuratora z 23 września 2007 r. 1 lutego 2008 r. śledczy Am. odmówił wszczęcia postępowania karnego. Powołując się na materiały z poprzednich dochodzeń, śledczy potwierdził wcześniejsze ustalenie, że pan Antonow popełnił samobójstwo. Śledczy nie mógł ustalić przyczyny i czasu powstania obrażeń na ciele pana Antonowa, ale zauważył, że nie są one związane ze jego śmiercią. 16 września 2008 r. szef regionalnego komitetu śledczego uchylił decyzję z 1 lutego 2008 r. 30 września 2008 r. śledczy V. ponownie odmówił otwarcia śledztwa karnego, powołując się na wcześniejsze ustalenia. 13 października 2008 r. ta decyzja została uchylona z powodu niekompletności dochodzenia. Władze śledcze następnie odmawiały otwarcia śledztwa karnego w sprawie śmierci pana Antonowa 25 października 2008 r. i 2 stycznia 2009 r. Odpowiednio 8 grudnia 2008 r. i 12 stycznia 2009 r. nadzorujący prokurator uchylał te decyzje i zarządzał dalsze dochodzenie w sprawie, zauważając za każdym razem, że dochodzenie było niepełne, a ustalenia sprzeczne. W szczególności 8 grudnia 2008 r. prokurator regionalny zauważył, że raporty z 23 lipca 2007 r. i 23 października 2008 r. dotyczące inspekcji celi, w której znaleziono pana Antonowa, zawierały różne i wzajemnie sprzeczne opisy układu celi. W nieokreślonym dniu starszy śledczy, S., rozpoczął kolejne dochodzenie w odpowiedzi na skargę pierwszej skarżącej. Śledczy przesłuchał funkcjonariuszy kolonii karnej, którzy pełnili służbę w dniach 22–23 lipca 2007 r. i widzieli lub obserwowali pana Antonowa w tych dniach. Rozmawiała również z Oż., psychiatrą więziennym, oraz z terapeutą uzależnień, Kot. Oż. oświadczył, że nigdy nie widział pana Antonowa ani nie zalecił mu żadnego nadzoru psychiatrycznego ani leczenia. Po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej pana Antonowa śledczy ustalił, że w przeszłości leczył się z powodu narkomanii, raz dokonał samookaleczenia i przed osadzeniem w więzieniu przechodził leczenie w zakładzie psychiatrycznym. Śledczy zauważył, że cela, w której znaleziono martwego pana Antonowa, została błędnie oznaczona w aktach sprawy jako nr 38 i przeprowadziła oględziny celi nr 00. 11 lutego 2009 r. śledczy rozmawiała z biegłym Ch., który złożył oświadczenie, że jego przełożony odradzał mu składanie jakichkolwiek pisemnych oświadczeń na temat sekcji zwłok. W razie potrzeby śledczy może go przesłuchać jako świadka w ramach postępowania karnego. 13 lutego 2009 r. S. wnioskuje, że pan Antonow popełnił samobójstwo i odmówiła otwarcia śledztwa karnego w sprawie jego śmierci. Uznała również, że obrażenia stwierdzone na głowie pana Antonowa były wynikiem drgawek, które spowodowały wielokrotne uderzanie jego ciała o metalową kratę. Decyzja starszego śledczego podlegała kontroli sądowej na dwóch szczeblach jurysdykcji. Odpowiednio 11 marca i 27 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy w Dzerżyńsku w Nowosybirsku i Sąd Obwodowy w Nowosybirsku utrzymały w mocy ustalenia śledczego dotyczące śmierci pana Antonowa.


Skarżący urodził się w 1966 roku i mieszka w Rosławlu, w obwodzie smoleńskim. 15 czerwca 2003 r. Skarżący został aresztowany pod zarzutem nieumyślnego spowodowania śmierci. 30 września 2003 r. sprawa została skierowana do rozprawy przed Sądem Rejonowym Leninskim w Smoleńsku. 10 października 2003 r. Sąd Rejonowy wyznaczył termin pierwszej rozprawy i zarządził pozostanie Skarżącego w areszcie. 26 kwietnia 2004 r. Sąd Rejonowy Leninski uznał Skarżącego za winnego i skazał go na dwanaście lat pozbawienia wolności. Wyrok stał się prawomocny 10 lipca 2004 r., gdy Sąd Obwodowy w Smoleńsku utrzymał go w mocy na skutek apelacji. W lutym 2005 r. Skarżący wniósł pozew do Sądu Rejonowego Leninskiego, twierdząc, że jego zatrzymanie w okresie od 2 do 26 kwietnia 2004 r. było bezprawne, ponieważ nie istniał wówczas żaden nakaz prawny uprawniający do jego pozbawienia wolności. Domagał się zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową. 23 września 2005 r. Sąd Rejonowy Leninski, w obecności przedstawiciela pozwanego, oddalił powództwo Skarżącego, uznając, że skazanie Skarżącego wyklucza możliwość dochodzenia zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej. Jego sentencja brzmi następująco:
„Biorąc pod uwagę, że pan Artemenko został uznany winnym przestępstwa, w związku z którym był zatrzymany od 17 czerwca 2003 r., nie nabył on prawa do rehabilitacji ani do zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej.
W związku z tym nie istnieją podstawy do uwzględnienia roszczenia pana Artemenki o zadośćuczynienie za bezprawne zatrzymanie w oczekiwaniu na rozprawę”. Skarżący odwołał się, powołując się m.in. na to, że Sąd Rejonowy odmówił zapewnienia jego obecności i nie dostarczył mu kopii materiałów przedstawionych przez pozwanych. Podtrzymał również swoje pierwotne roszczenie o zadośćuczynienie. 29 listopada 2005 r. Sąd Obwodowy w Smoleńsku utrzymał w mocy wyrok z 23 września 2005 r., wydany za nieobecności Skarżącego.


Skarżący urodził się w 1976 roku i mieszka w Moskwie. 13 października 2006 r. Zamoskworecki Sąd Rejonowy w Moskwie zastosował wobec skarżącego tymczasowe aresztowanie pod zarzutem oszustwa. Następnie Sąd Rejonowy przedłużył aresztowanie skarżącego w dniach 8 grudnia 2006 r. oraz 2 lutego, 10 kwietnia, 29 maja i 18 września 2007 r. Za każdym razem Sąd Rejonowy przykładał szczególną wagę do ciężaru gatunkowego zarzutów stawianych skarżącemu. 21 maja i 4 lipca 2007 r. Miejski Sąd w Moskwie oddalił odwołania od postanowień o aresztowaniu z 10 kwietnia i 29 maja 2007 r., odpowiednio. Sąd Miejski zezwolił na dalsze przedłużenie aresztowania skarżącego w dniach 28 września i 26 grudnia 2007 r. Sąd Najwyższy oddalił jego odwołania odpowiednio 31 października 2007 r. i 15 lutego 2008 r. 14 lutego 2008 r. sprawa została skierowana do rozprawy. 20 lutego, 30 czerwca i 17 grudnia 2008 r. oraz 18 marca i 18 czerwca 2009 r. Sądy Rejonowe w Moskwie przedłużyły aresztowanie skarżącego w oczekiwaniu na rozprawę, powołując się głównie na ciężar gatunkowy zarzutów. Ostatnie postanowienie o przedłużeniu zostało wydane na okres do 19 września 2009 r. W okresie od 27 stycznia 2007 r. do 16 maja 2008 r. skarżący był przetrzymywany w areszcie śledczym IZ-77/1 w Moskwie. Więzienie było przepełnione ponad normę pojemności, a cele były poważnie zatłoczone. Później został przeniesiony do innego aresztu śledczego w Moskwie.


Skarżący urodził się w 1982 roku i mieszka w Şırnaku. 3 września 2005 r. w dzielnicy Gemlik miasta Bursa odbyła się demonstracja zorganizowana przez Stowarzyszenie Solidarności z Rodzinami Więźniów i Skazanych (Tutuklu ve Hükümlü Yakınları Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği – „Tuhay-Der”) w celu protestu przeciwko warunkom zatrzymania w więzieniach, a w szczególności przeciwko warunkom, w jakich przetrzymywany jest Abdullah Öcalan, lider PKK (Partii Pracujących Kurdystanu), nielegalnej zbrojnej organizacji. 5 września 2005 r. grupa uczestników demonstracji w Gemlik powróciła do Cizre, dzielnicy Şırnaku, i odbyło się zebranie przed budynkiem oddziału Cizre Ludowej Partii Demokratycznej (Demokratik Halk Partisi – „DEHAP”). Skarżący, jako prezes oddziału Şırnak partii DEHAP, wygłosił przemówienie podczas tego zebrania. 6 października 2005 r. prokurator w Cizre złożył akt oskarżenia do Sądu Karnego w Cizre przeciwko skarżącemu i czterem innym osobom. Skarżącemu postawiono zarzut rozpowszechniania propagandy na rzecz organizacji przestępczej i jej celów, zabronionej przez art. 220 § 8 Kodeksu Karnego, w związku z jego przemówieniem z 5 września 2005 r. Prokurator wskazał, że następujące fragmenty przemówienia stanowiły propagandę na rzecz nielegalnej organizacji:
„... Chcemy pokoju w tym kraju. Ci, którzy pragną wojny, nie pozwalają nam cieszyć się pokojem. Jak wiecie, pan Abdullah Öcalan, lider ludu kurdyjskiego, wezwał do rozejmu sześć lat temu. Rząd nie należycie ocenił tego sześcioletniego jednostronnego rozejmu, w związku z czym wojna wybuchła na nowo. Znowu zaczęliśmy otrzymywać ciała partyzantów i żołnierzy. Chcemy położyć kres płaczowi matek partyzantów i żołnierzy. Chcemy pokoju. Pan Abdullah Öcalan nie mógł spotkać się ze swoimi prawnikami ani członkami rodziny przez ostatnie trzy miesiące. Uważamy, że ta sankcja jest szkodliwa dla procesu pokojowego”.
7 października 2005 r. Sąd Karny w Cizre przyjął akt oskarżenia. 24 lipca 2006 r., na wniosek Sądu Karnego w Cizre, Sąd Karny w Şırnaku zebrał wyjaśnienia obrony skarżącego. Skarżący twierdził, że w swoim przemówieniu nie chwalił nielegalnej organizacji i nie miał zamiaru rozpowszechniać propagandy. Zauważył, że jedynie podziękował tym, którzy starali się o przywrócenie pokoju. Skarżący ostatecznie stwierdził, że hasła wykrzykiwane przez tłum podczas jego przemówienia promowały pokój. Sąd Karny w Cizre przeprowadził dziewięć rozpraw w sprawie merytorycznej i zlecił sporządzenie opinii biegłego na podstawie nagrań wideo zebrania z 5 września 2005 r., z której wynikało, że skarżący wygłosił przemówienie do tłumu. Następnie, 22 grudnia 2006 r., Sąd Karny w Cizre wydał decyzję, że nie jest właściwy, ponieważ uznał, że czyny oskarżonych powinny być zbadane w świetle Ustawy o zapobieganiu terroryzmowi (Ustawa nr 3713). Sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego w Diyarbakır. 7 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Diyarbakır zlecił biegłemu zbadanie nagrań wideo zebrania z 5 września 2005 r. 8 maja 2007 r. skarżący złożył oświadczenie przed Sądem Okręgowym w Diyarbakır. Twierdził, że nie rozpowszechniał propagandy podczas swojego przemówienia, lecz jedynie podziękował tym, którzy pracowali na rzecz pokoju, a także potępił odosobnienie Abdullaha Öcalana. Skarżący zaprzeczył zarzutowi, jakoby nazywał Abdullaha Öcalana liderem ludu kurdyjskiego. Dodał również, że nie doszło do żadnych incydentów o charakterze przemocy podczas ani po jego przemówieniu. Po jego przemówieniu demonstranci rozeszli się spokojnie, a hasła wykrzykiwane, gdy mówił, były pokojowe. Zgodnie z raportem z 21 maja 2007 r., dotyczącym badania nagrań wideo policji zebrania z 5 września 2005 r., przedłożonym przez biegłego do sądu pierwszej instancji, skarżący wygłosił następujące przemówienie:
„... Przyjaciele, chciałbym powiedzieć kilka słów o tym, jak jesteśmy wam wdzięczni. Przede wszystkim, jak już wiecie, opuściliśmy Şırnak, aby udać się na spotkanie pokojowe, spotkanie w Gemlik zorganizowane przez Tuhay-Der. W wyniku arbitralnych środków bezpieczeństwa podjętych przez siły bezpieczeństwa oraz faktu, że zmuszeni byliśmy czekać dwie i pół godziny na każdym punkcie kontrolnym na sprawdzenie tożsamości, nie mogliśmy podróżować tak szybko, jak chcieliśmy. Dla nas ci, którzy zachowywali się w ten sposób, są ludźmi, którzy nie chcą pokoju w tym kraju (jego przemówienie jest przerywane oklaskami i okrzykami). Następnie zostaliśmy zatrzymani przez policję z powodu naszej demokratycznej reakcji na nakaz przeszukania. Byliśmy zatrzymani przez policję przez jedną noc, a następnie stawiliśmy się przed sądem. Sąd nas zwolnił. Jednak podjął decyzję o objęciu mnie nadzorem sądowym. Muszę składać podpis w każdy poniedziałek i mam zakaz wyjazdu za granicę (Jego przemówienie jest przerywane buczeniem i hasłem „Barışa uzanan eller kırılsın” („Niech złamią się ręce, które sięgają do pokoju”)). Potępiamy z pogardą mentalność, która uniemożliwiła spotkanie w Gemlik; potępiamy z pogardą fakt, że pan Abdullah Gül, minister spraw zagranicznych, nazwał nas „prowokatorami”, a także mentalność, która zapobiegła odbyciu się spotkania pokojowego i która zablokowała i zaatakowała tłumy. Spalono dwa pojazdy. Jedna osoba straciła życie, a setki zostały ranne. Potępiamy z pogardą mentalność, która jest sprzeczna z waszą wrażliwością i wrażliwością ludu kurdyjskiego, waszym pragnieniem pokoju i spotkaniem na temat pokoju. Chcemy pokoju w tym kraju. Chcemy harmonii. Ci, którzy są przeciwko jedności i solidarności w tym kraju, i ci, którzy nie chcą, aby ten kraj osiągnął nowoczesność, czyli ci, którzy czerpią nieuzasadnione zyski z tej wojny, nie pozwalają nam mieć pokoju ... Jak wiecie, pan Abdullah Öcalan, lider ludu kurdyjskiego (Jego przemówienie jest przerywane hasłem „Biji Serok Apo” („Niech żyje Prezydent Öcalan”)), wezwał do rozejmu sześć lat temu. Rząd nie należycie ocenił tego sześcioletniego jednostronnego rozejmu, w związku z czym wojna wybuchła na nowo. Znowu zaczęliśmy otrzymywać ciała partyzantów i żołnierzy. Chcemy położyć kres płaczowi matek partyzantów i żołnierzy w tym kraju. Chcemy pokoju w tym kraju. Będziemy kontynuować naszą walkę o pokój. Demonstracja zorganizowana przez Tuhay-Der przyczyni się do pokoju, ponieważ ogłoszono miesięczny rozejm. Pan Abdullah Öcalan nie mógł spotkać się ze swoimi prawnikami ani członkami rodziny przez ostatnie trzy i pół miesiąca. Uważamy, że ta sankcja jest szkodliwa dla procesu pokojowego. Dlatego wzięliśmy udział w marszu pokoju zorganizowanym przez Tuhay-Der. Dziękujemy tym, którzy wzięli udział w tej demonstracji, za ich pragnienie pokoju i determinację, mimo niesprawiedliwości i przeszkód. Mamy nadzieję, że nasi przyjaciele, którzy zostali ranni, wkrótce wyzdrowieją. Potępiamy z pogardą tych, którzy przeszkodzili w marszu pokoju. Chcemy pokoju i będziemy nadal walczyć o pokój. Wam wszystkim dziękuję. Możecie teraz rozejść się w ciszy ...”
Zgodnie z raportem, demonstranci machali żółtymi, czerwonymi i zielonymi kawałkami materiału oraz nieśli fotografie Abdullaha Öcalana. Niektórzy ze współoskarżonych skarżącego byli widziani, jak wykrzykiwali hasła lub nieśli fotografie Abdullaha Öcalana. W szczególności jeden z nich wykrzykiwał hasła „Biji Serok Apo” („Niech żyje Prezydent Öcalan”) oraz „Dişe diş kana kan, seninleyiz Öcalan” („Ząb za ząb, krew za krew, jesteśmy z tobą Öcalan”) odpowiednio przez trzydzieści siedem i dziesięć sekund. Innego oskarżonego widziano, jak wykrzykiwał hasła „Dısa dısa serhildan serokeme Öcalan” („Powstajcie raz po raz, naszym prezydentem jest Öcalan”), „Baskılar bizi yıldıramaz” („Nie da się nas pokonać uciskiem”), „PKK halktır. Halk burada.” („PKK to lud. Lud jest tutaj.”), „Şırnak ovası PKK’nin yuvası” („Równina Şırnak jest domem PKK”) przez okres od sześciu do piętnastu sekund, machając przy tym fotografią Abdullaha Öcalana. Niektórzy inni demonstranci również wykrzykiwali hasło „Savaşta barışta seninleyiz Öcalan” („Na wojnie i w pokoju jesteśmy z tobą Öcalan”).
19 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy w Diyarbakır wydał wyrok. Sąd zauważył, że ci, którzy rozpowszechniali propagandę na rzecz PKK, wyrażali swoje poparcie i aprobację dla PKK, której metodami były terroryzm i przemoc. Sąd uznał w związku z tym, że rozpowszechnianie propagandy na rzecz tej organizacji w istocie stanowi podżeganie do przemocy i stosowania metod terrorystycznych. Sąd pierwszej instancji zauważył dalej, że jest powszechnie znanym faktem, że podczas nielegalnych demonstracji i zebrań członkowie i zwolennicy PKK rozpowszechniali propagandę poprzez machanie fotografiami lidera PKK oraz żółtymi, czerwonymi i zielonymi kawałkami materiału, symbolizującymi tak zwaną flagę PKK. Sąd doszedł tym samym do wniosku, że 5 września 2005 r. oskarżeni rozpowszechniali propagandę, działając na rzecz celów PKK i swoimi czynami przed budynkiem oddziału Cizre partii DEHAP. W odniesieniu do skarżącego Sąd Okręgowy w Diyarbakır zauważył również, że nazywał pana Öcalana „liderem ludu kurdyjskiego”, a zabitych członków PKK „partyzantami”. Sąd uznał również za udowodnione, że skarżący kierował demonstrantami, którzy wykrzykiwali hasła na rzecz PKK, machali żółtymi, czerwonymi i zielonymi kawałkami materiału oraz nieśli fotografie Abdullaha Öcalana. Sąd Okręgowy w Diyarbakır zauważył dalej, że art. 7 ust. 2 w brzmieniu zmienionym ustawą nr 5532, która weszła w życie 18 lipca 2006 r., był bardziej korzystny dla skarżącego niż poprzednia wersja tego samego przepisu obowiązująca w dniu, w którym skarżący popełnił czyny stanowiące podstawę jego skazania (patrz poniższy paragraf 19). W rezultacie sąd pierwszej instancji uznał skarżącego za winnego rozpowszechniania propagandy na rzecz organizacji terrorystycznej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy nr 3713, w brzmieniu zmienionym ustawą nr 5532, i skazał go na dziesięć miesięcy pozbawienia wolności. Sąd zarządził również zastosowanie wobec skarżącego art. 53 §§ 1, 2 i 3 Kodeksu Karnego (patrz poniższy paragraf 20). 13 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Diyarbakır.