Skarżący urodził się w 1975 roku i mieszka w Kiszyniowie. W 2001 roku Prokuratura w Komracie wszczęła śledztwo karne przeciwko skarżącemu pod zarzutem morderstwa, a nakaz aresztowania został wydany przez Sąd Rejonowy w Komracie. Ponieważ skarżący opuścił kraj, wydano międzynarodowy nakaz poszukiwania. 21 stycznia 2011 r., po powrocie do Mołdawii, skarżący został aresztowany i osadzony w areszcie. 4 lutego 2011 r., gdy skarżący miał zostać przetransportowany z Komratu do Kiszyniowa, rozciął sobie brzuch w proteście. Został przewieziony do szpitala, gdzie opatrzono jego ranę. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z aresztu (habeas corpus), jednak został on odrzucony m.in. z powodu tego, że ukrywał się przez ponad dziesięć lat i w konsekwencji mógłby ponownie uciec. Później nakaz aresztowania był przedłużany kilka razy na podobnych podstawach, a odwołania skarżącego były odrzucane. Ostatni wyrok w postępowaniu, na które skarży się skarżący, datowany jest na 18 października 2011 r. i został wydany przez Sąd Apelacyjny w Komracie. Przez cały ten czas skarżący był przetrzymywany w Więzieniu nr 13 w Kiszyniowie (między 4 marca a 17 kwietnia 2011 r. oraz między 9 października 2012 r. a 12 czerwca 2013 r.) oraz w Więzieniu nr 5 w Kaguł (między 18 kwietnia a 8 października 2011 r.). Skarżący szczegółowo opisał warunki w areszcie w Więzieniu nr 13, gdzie, według niego, cele były przepełnione i brudne. Każdy więzień miał do dyspozycji jedynie od 1,5 do 3 metrów kwadratowych powierzchni w celach, w których przetrzymywano skarżącego. Toalety były oddzielone od reszty cel ścianą, która nie była zbyt wysoka, i znajdowały się w odległości około 1,5 metra od stołu, przy którym więźniowie spożywali posiłki. Nie było systemu wentylacji, a powietrze było przesycone zapachem ścieków i dymem tytoniowym; nie było wystarczającej ilości światła naturalnego, ponieważ okna były bardzo małe; codzienne spacery trwały tylko godzinę, a podawane jedzenie było bardzo złej jakości. Skarżący podał, że zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, na każdego więźnia przeznaczano jedynie 10 lei mołdawskich dziennie, co w tamtym czasie odpowiadało 0,8 euro (EUR). Ponadto skarżący twierdził, że po aresztowaniu potrzebował pilnej pomocy medycznej z powodu rany na brzuchu oraz infekcji ucha i że nie otrzymał żadnej pomocy medycznej przez miesiąc. Dostarczył dokumenty medyczne potwierdzające jego roszczenia dotyczące problemów zdrowotnych. Rząd dostarczył dokumenty, z których wynika, że skarżący był badany przez lekarzy i przepisano mu leki. W odniesieniu do Więzienia nr 5 skarżący złożył oświadczenie, że był przetrzymywany w dwóch celach, w których każdy więzień miał od 2,4 do 3 metrów kwadratowych. Rząd zakwestionował tę informację i przedstawił dokument, z którego wynika, że w celach skarżącego każdy więzień miał od 4,4 do 6,6 metrów kwadratowych. Skarżący został zwolniony z aresztu 12 czerwca 2013 r. Sąd nie został poinformowany o dalszym przebiegu postępowania karnego przeciwko skarżącemu. Istotne fragmenty raportu Specjalnego Sprawozdawcy Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. tortur oraz innych okrutnych, nieludzkich lub poniżających traktowanie albo karania, sporządzonego po jego wizycie w Mołdawii w dniach od 4 do 11 lipca 2008 r. (Rada Praw Człowieka ONZ, dokument A/HRC/10/44/Add.3, 12 lutego 2009 r.), brzmiały:
„B. Warunki w miejscach zatrzymania
Instytucje podległe Ministerstwu Sprawiedliwości 30. Niewątpliwie osiągnięto postęp w poprawie warunków zatrzymania. Jednak niektóre z instytucji odwiedzonych przez Specjalnego Sprawozdawcę były mocno przepełnione. Władze same wskazały, że Instytucja nr 13 w Kiszyniowie była poważnie przepełniona – w dniu wizyty przebywało w niej 931 osób przy oficjalnej pojemności 600 (patrz także załącznik). Specjalny Sprawozdawca został poinformowany o planach rządu zamknięcia tej instytucji. 31. Wspólnymi problemami we wszystkich więzieniach przed i po procesie są złe warunki sanitarne, ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej i brak leków, a także ryzyko zakażenia gruźlicą i innymi chorobami. Podczas gdy Specjalny Sprawozdawca zauważa, że minimalne normy dotyczące żywienia więźniów (Decyzja Rządu nr 609 z 29 maja 2006 r.) są sprawdzane codziennie i że, zgodnie z planem finansowym Departamentu Więziennictwa, budżet na żywność w 2008 r. prawie się podwoił w porównaniu z 2004 r. i ma dalej rosnąć, otrzymał również spójne zarzuty dotyczące złej jakości i ilości żywności. ...” W swoim raporcie za 2009 r. (strona 117, „Warunki zatrzymania”) Centrum Praw Człowieka w Mołdawii („Centrum Praw Człowieka”, które pełni również funkcję Rzecznika Praw Obywatelskich Mołdawii) stwierdziło m.in., że:
„W odniesieniu do higieny osobistej, odzieży i pościeli, mimo [faktu, że] decyzja rządowa nr 609 (29 maja 2006 r.) dotycząca minimalnych dziennych wymagań żywieniowych i wydawania przedmiotów higieny osobistej przewiduje wydawanie więźniom mydła do kąpieli i innych potrzeb sanitarno-higienicznych, nie zostało to zrealizowane w 2009 r.” W swoim raporcie za 2010 r. (strona 142 i nast., „Warunki zatrzymania”) Centrum Praw Człowieka stwierdziło m.in., że:
„Niedotrzymywanie ustawowego rozmiaru celi (4 metry kwadratowe na osobę) w blokach mieszkalnych instytucji stało się nieprzyjemnym problemem, który dotyczy obecnie systemu więziennictwa w całym kraju. ...
Ta sama sytuacja została potwierdzona podczas wizyty w Więzieniu nr 13 w Kiszyniowie 9 września 2010 r. W niektórych celach przestrzeń życiowa nie była proporcjonalna do liczby więźniów. Podczas wizyty w celi nr 38, mierzącej 24 metry kwadratowe, przetrzymywano ośmiu więźniów. Ta sytuacja była wielokrotnie obserwowana podczas wizyt personelu Centrum w Areszcie Śledczym w Kiszyniowie. Podobne ustalenia poczyniono podczas wizyt w Więzieniu nr 7 w Rusce 19 maja 2010 r., gdzie w celi o powierzchni 15,5 metra kwadratowego przetrzymywano sześciu więźniów, oraz w Więzieniu nr 4 w Krikowie, gdzie (w bloku mieszkalnym nr 7) w celi o powierzchni 65 metrów kwadratowych przetrzymywano ponad dwudziestu więźniów.
Przepełnienie bezpośrednio wchodzi w zakres kompetencji Rzecznika Praw Obywatelskich jako części Krajowego Mechanizmu Zapobiegania Torturom, który wielokrotnie uznał przepełnienie w więzieniach kraju za problem.
...
[D]epartament Więziennictwa poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich, że produkty mięsne i rybne są dostarczane [więźniom] zawsze, gdy jest to możliwe. Jednocześnie organ ten stwierdził, że ze względu na trudną sytuację finansową, w 2010 r. więźniowie w Więzieniu nr 17 w Rezinie otrzymywali odpowiednio tylko 75% i 80% swoich normalnych racji produktów mięsnych i rybnych. W związku z tym Minister Sprawiedliwości przekazał Rzecznikowi Praw Obywatelskich informacje o wydatkach na żywienie więźniów w 2010 r. Koszt wyniósł 24,05 mln lei mołdawskich (MDL), podczas gdy potrzeba budżetowa na ten sam rok wynosiła, zgodnie z projektem budżetu Ministerstwa Finansów, 29,05 mln lei mołdawskich. Dzienny koszt wyżywienia więźnia w 2010 r. wynosił 10,24 MDL, podczas gdy dzienne zapotrzebowanie budżetowe wynosiło 12,35 MDL. To statystykę władze więzienne często cytowały, aby uzasadnić, dlaczego nie były w stanie zapewnić więźniom mięsa i ryb.
...
Jeśli chodzi o warunki sanitarne, problemy z oświetleniem i wentylacją nadal istnieją w większości bloków mieszkalnych w mołdawskich więzieniach, z wyjątkiem Więzienia nr 1 w Taraclii i Więzienia nr 7 w Rusce.
Republika Mołdawii odziedziczyła stare więzienia typu gułag w zrujnowanych budynkach, odpowiadające dawnym standardom sowieckim. Więzienia nie spełniają obecnych standardów krajowych i międzynarodowych; jednak ograniczenia budżetowe państwa nie pozwalają na ich przebudowę lub renowację.
W więzieniach, z wyjątkiem Więzienia nr 1 w Taraclii, więźniowie są przetrzymywani w celach o dużej pojemności, niewystarczająco wyposażonych w ich codzienne potrzeby, a mianowicie w miejsca do spania, codziennego życia i sprzęt sanitarny. Więźniowie są przetrzymywani w skrajnie przepełnionych, ciemnych, wilgotnych i niewentylowanych przestrzeniach pełnych dymu tytoniowego. W niektórych więzieniach piętrowe łóżka zasadniczo uniemożliwiają docieranie światła dziennego do przestrzeni życiowej.”


Skarżący urodził się w 1987 roku i mieszka w Tallinnie. Został oskarżony o spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zgodnie z aktem oskarżenia, 22 kwietnia 2006 r. o godz. 4:30, wspólnie z I.J., wielokrotnie uderzył L. w głowę przed klubem nocnym przy ulicy Harju. L. upadł na ziemię, a następnie został kilka razy kopnięty. Odniósł poważne obrażenia głowy, które zagrażały jego życiu i spowodowały trwały uszczerbek na zdrowiu. Postępowanie karne przeciwko I.J. zostało umorzone po jego śmierci w wypadku samochodowym 25 lutego 2007 r. Sąd Okręgowy w Harju („Sąd Okręgowy”) przesłuchał skarżącego i dziewięciu świadków oraz przeanalizował inne dowody, takie jak pisemna opinia biegłych dotycząca obrażeń L., raport o aktywności telefonicznej dotyczący czasu i miejsca komunikacji skarżącego, protokoły rozpoznania na podstawie fotografii oraz nagranie z kamery monitoringu zlokalizowanej w pobliżu miejsca zdarzenia. Przeanalizował również zeznania I.J. złożone w trakcie postępowania przygotowawczego. Sąd Okręgowy stwierdził, że zeznania świadków były niespójne, a niektóre z nich sprzeczne. Świadkowie podawali różne relacje z wydarzeń, jeśli chodzi o liczbę osób znajdujących się na miejscu i atakujących L., a także o działania napastników podczas bójki i po upadku L. na ziemię. Sąd zauważył, że zgodnie z zeznaniami I.J. złożonymi w trakcie postępowania przygotowawczego, on dwukrotnie uderzył L., L. upadł na ziemię, a skarżący przybył na miejsce później. Sąd nie miał powodów, by wątpić w słowa I.J. Zauważył również, że nie może dać mniejszej wiarygodności zeznaniom S.G. – według którego bójka toczyła się między L. a I.J. – jedynie dlatego, że był on przyjacielem skarżącego. Sąd odrzucił zeznania świadków K.A., K.S. i K.M. jako dowody, a także protokoły rozpoznania sporządzone podczas postępowania przygotowawczego, identyfikujące skarżącego jako jednego z (prawdopodobnych) napastników ofiary, ponieważ ich zeznania w protokołach rozpoznania nie zgadzały się z zeznaniami złożonymi przed sądem. Wskazał również na brak wiarygodności niektórych zeznań świadków, takich jak zeznania K.M., która twierdziła, że rozpoznała kolor oczu skarżącego i spojrzenie w jego oczach, ale nie widziała koloru jego kurtki. Sąd Okręgowy uznał, że przeciwko skarżącemu istnieją tylko dowody pośrednie i wnioskuje, że nie można ustalić poza wszelką wątpliwość, że popełnił czyn, z którego został oskarżony. Wyrokiem z 30 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy go uniewinnił. Prokurator złożył apelację do Sądu Apelacyjnego w Tallinnie („Sąd Apelacyjny”). Głównie kwestionował ocenę dowodów przez Sąd Okręgowy. Nie wnosił o ponowne przesłuchanie świadków. Wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i wydanie nowego wyroku skazującego skarżącego. Kopia apelacji prokuratora została wysłana do skarżącego i jego adwokata. Sąd Apelacyjny wezwał skarżącego, jego pełnomocnika i prokuratora na rozprawę. Skarżący poinformował jednak sąd na piśmie, że nie chce brać udziału w rozprawie i wnosił o rozpoznanie sprawy w jego nieobecności. Na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym, która odbyła się 4 września 2007 r., pełnomocnik skarżącego potwierdził, że jest świadomy niechęci skarżącego do udziału w rozprawie. Prokurator nie wnosił sprzeciwu co do rozpoznania sprawy w nieobecności skarżącego. Sąd Apelacyjny ujawnił na wniosek prokuratora protokoły z rozpraw przed Sądem Okręgowym, co nie spotkało się ze sprzeciwem pełnomocnika skarżącego. Następnie sąd wysłuchał argumentów stron. Nie zgłoszono wniosków o wezwanie świadków i nie przesłuchano żadnych świadków. Sąd Apelacyjny w inny sposób ocenił dowody, opierając się na materiale zgromadzonym w aktach sprawy, i stwierdził, że winę skarżącego ustalono. Uznał, że błędne jest opisywanie zeznań świadków jako sprzecznych; raczej uwaga świadków skupiała się na różnych szczegółach, a zakres i precyzja informacji zawartych w ich zeznaniach były różne. Sąd przedstawił szczegółową analizę dowodów w wyroku wydanym 18 września 2007 r. i szczegółowo wyjaśnił, dlaczego i w jakim stopniu inaczej ocenił zeznania złożone przed Sądem Okręgowym niż sąd niższej instancji. Warto zauważyć, że Sąd Apelacyjny uznał, iż Sąd Okręgowy nie miał uzasadnienia do odrzucenia zeznań K.A., K.S. i K.M. oraz protokołów rozpoznania jako dowodów. W odniesieniu do K.S. sąd zauważył, że podczas procedury rozpoznania rozpoznała ona skarżącego po oczach i brwiach. Fakt, że nie mogła opisać jego ubrania, nie podważał jej zeznań. Sąd stwierdził, że nie można wymagać od świadka zanotowania wszystkiego, co niezbędne w postępowaniu karnym. Osoba może skupić się tylko na pojedynczym szczególe, a nie na pełnym obrazie. Jej zeznania nie zostały również podważone przez nieudolność w rozpoznaniu skarżącego na rozprawie sądowej, ponieważ na rozprawach sądowych świadkowie znajdują się w szczególnie stresującej sytuacji. Podobne rozważania zastosowano do K.M., która co więcej rozpoznała skarżącego na rozprawie przed Sądem Okręgowym. Fakt, że K.M. i T.S. (inny świadek) – którzy byli razem w czasie wydarzeń – zwrócili uwagę na różne aspekty wydarzeń, nie czynił tych zeznań niewiarygodnymi; raczej odzwierciedlał to fakt, że percepcja i pamięć różnych osób są różne. Również inne sformułowania użyte przez K.M. podczas procedury rozpoznania i w sądzie nie czyniły jej zeznań niewiarygodnymi. Ponadto Sąd Apelacyjny nie znalazł radykalnych różnic między zeznaniami K.A. w protokole rozpoznania a w sądzie, a zatem uznał, że odrzucenie jego zeznań jako dowodów również nie było uzasadnione. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że zeznania K.A., K.S. i K.M., a także ich protokoły rozpoznania, muszą być wzięte pod uwagę i ocenione łącznie z innymi dowodami. Sąd Apelacyjny nie zgodził się również ze stanowiskiem Sądu Okręgowego dotyczącym wiarygodności zeznań S.G. Wskazał na fakt, że jego zeznania, zgodnie z którymi skarżący przybył na miejsce, gdy L. już upadł na ziemię, nie pasowały do żadnych innych zeznań świadków. Zauważył również, że skarżący, S.G. i I.J. byli przyjaciółmi, podczas gdy inni świadkowie nie mieli z nimi żadnych powiązań. Biorąc pod uwagę szereg zeznań niezależnych świadków, sąd stwierdził, że I.J. nie był wiarygodny, biorąc na siebie pełną odpowiedzialność, i zauważył, że nie ma sposobu, aby dowiedzieć się, dlaczego tak zrobił. Zauważył również, że zeznania skarżącego były niespójne. Podczas postępowania przygotowawczego powiedział, że widział, jak I.J. uderza L., podczas gdy w sądzie powiedział, że był dalej od miejsca zdarzenia i zaprzeczył, by cokolwiek widział. Sąd powołał się w tym kontekście również na słowa usłyszane przez świadków od osoby, której wygląd odpowiadał wyglądowi skarżącego: „Dlaczego więc on przyszedł, żeby zacząć kłótnię?”. Gdyby skarżący przybył na miejsce po tym, jak L. został powalony, nie wiedziałby nic o przyczynach i początkowych etapach konfliktu i nie miałby powodu, by wyrażać się w ten sposób. Sąd Apelacyjny zauważył, że ponieważ skarżący działał wspólnie z inną osobą, to prawnie bez znaczenia było, który z nich uderzył L., powodując jego upadek, chociaż powołał się również na zeznania K.S., zgodnie z którymi ostatnie uderzenie zadał skarżący. Sąd szczegółowo przeanalizował dalej podmiotową stronę przestępstwa i stwierdził, że skarżący działał z zamiarem pośrednim spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zarówno intelektualny, jak i wolicjonalny aspekt zamiaru wymagany w odpowiednim orzecznictwie był obecny w zachowaniu skarżącego. Sąd Apelacyjny uznał skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu i skazał go na pięć lat pozbawienia wolności, z czego musiał niezwłocznie odbyć dwa miesiące, a reszta kary została zawieszona. Orzekając karę, sąd wziął pod uwagę fakt, że skarżący nie był wcześniej karany i że był młodą osobą w wieku kształtowania się osobowości. Krótki okres odbywania kary dał mu poważne ostrzeżenie na przyszłość. Skarżący odwołał się do Sądu Najwyższego. Kwestionował ocenę dowodów przez Sąd Apelacyjny i argumentował, że nie przekonująco uzasadnił on swojego innego wniosku niż Sąd Okręgowy. Wskazał, że Sąd Apelacyjny nie bezpośrednio zweryfikował dowodów; w tym zakresie odniósł się do zachowania świadków, które było kluczowe dla oceny ich wiarygodności, ale które nie zostało odzwierciedlone w protokole z rozprawy. W szczególności odniósł się do niezdecydowanego zachowania K.M. na rozprawie. Uważał, że Sąd Apelacyjny ocenił dowody w sposób wybiórczy i arbitralny oraz dał wątpliwości korzyść oskarżeniu. 14 listopada 2007 r. Sąd Najwyższy zdecydował nie rozpoznawać odwołania skarżącego.


Pierwszy skarżący urodził się w 1965 roku i mieszka w Baku. Drugi i trzeci skarżący urodzili się odpowiednio w 1984 i 1975 roku i mieszkają w Sumgait. W danym czasie skarżący byli członkami głównych partii opozycyjnych lub grup w kraju: odpowiednio Ludowej Partii Frontowej Azerbejdżanu („PFPA”), Partii Musavat oraz Ictimai Palata. Pierwszy skarżący był członkiem Zarządu PFPA. Pierwszy i trzeci skarżący byli kandydatami w wyborach parlamentarnych w 2010 roku. Pierwszy skarżący był również kandydatem w wyborach parlamentarnych w 2005 roku. Rok 2011 odznaczał się zwiększoną liczbą demonstracji opozycyjnych w Azerbejdżanie, głównie w Baku. Odbyły się one, między innymi, 11 i 12 marca, 2 i 17 kwietnia, 22 maja oraz 19 czerwca 2011 roku. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, odpowiednie władze zostały powiadomione o demonstracjach, ale odmówiły ich autoryzacji. Mimo ich pokojowego charakteru, demonstracje odbywające się bez zezwolenia były rozpraszane przez policję. Wszyscy trzej skarżący uczestniczyli w licznych demonstracjach opozycyjnych. W trakcie wielu z nich byli aresztowani i skazywani. W szczególności, 12 i 30 kwietnia 2010 roku oraz 12 marca 2011 roku drugi skarżący został aresztowany i skazany za naruszenie zasad organizowania i przeprowadzania zgromadzeń oraz za niepodporządkowanie się legalnemu poleceniu funkcjonariusza policji. Trzeci skarżący został aresztowany podczas demonstracji 12 marca 2011 roku i upomniany za naruszenie zasad organizowania i przeprowadzania zgromadzeń publicznych. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, zamierzali wziąć udział w demonstracji zaplanowanej na 2 kwietnia 2011 roku. Ponadto pierwszy skarżący był zaangażowany w organizację tej demonstracji. Przedterminowe powiadomienie o demonstracji 2 kwietnia 2011 roku zostało złożone do odpowiedniego organu, Bakijskiego Urzędu Wykonawczego („BCEA”), 18 marca 2011 roku. 31 marca 2011 roku BCEA odmówiło pozwolenia na przeprowadzenie demonstracji w miejscu wskazanym przez organizatorów i zaproponowało, aby odbyła się ona w innym miejscu na przedmieściach Baku. Mimo to organizatorzy zdecydowali się przeprowadzić demonstrację w centrum Baku, a informacje o niej zostały rozpowszechnione za pośrednictwem Facebooka i prasy. Pierwszy skarżący twierdził, że między godziną 10:00 a 11:00 31 marca 2011 roku, po odwiezieniu dziecka do przedszkola, funkcjonariusze policji zatrzymali jego samochód i poprosili go, aby podążył z nimi na komisariat. Nie sprzeciwił się żądaniu funkcjonariuszy policji i został zabrany na komisariat numer 20 Rejonowego Urzędu Policji Nasimi. W nieokreślonym momencie skarżący został poinformowany, że jest zatrzymany w związku z nadchodzącą demonstracją 2 kwietnia 2011 roku. Około godziny 14:00 dowiedział się, że nie zostanie zwolniony z aresztu. Następnie skarżący został przesłuchany. Pytano go, między innymi, o jego zamiar uczestnictwa w demonstracji 2 kwietnia 2011 roku oraz ogólnie o politykę w kraju. Zgodnie z oficjalnymi zapisami, skarżący został aresztowany za niepodporządkowanie się legalnemu poleceniu funkcjonariusza policji. W szczególności funkcjonariusze policji F.P., S.A. i R.V. złożyli następujące oświadczenie w raporcie (raport) złożonym przełożonemu funkcjonariuszowi policji: „... około godziny 10:30 31 marca 2011 roku na ulicy 3 Alatava [w Baku] zatrzymaliśmy [osobę], która jechała samochodem i poprosiliśmy o dokument tożsamości, ponieważ był podobny do osoby poszukiwanej. Ale zignorował nasze legalne żądanie okazania dokumentu tożsamości. Zabraliśmy [go] na komisariat. Tam dowiedzieliśmy się, że [on] to [skarżący] ...” Około godziny 13:20 w dniu aresztowania funkcjonariusz policji T.A. wystawił wobec skarżącego „protokół o wykroczeniu administracyjnym” (inzibati xəta haqqında protokol). W protokole stwierdzono, że skarżący popełnił wykroczenie administracyjne na podstawie art. 310.1 (niezastosowanie się do legalnego polecenia funkcjonariusza policji) Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych („KWA”). Skarżący podpisał część protokołu o wykroczeniu administracyjnym potwierdzającą, że został zapoznany z protokołem, ale zostawił bez podpisu część z nadrukowanym tekstem, który stwierdzał, że „wyjaśniono prawa i obowiązki wynikające z art. 371, 372, 374, 377, 379 i 410.4 KWA Republiki Azerbejdżanu”. Złożył oświadczenie, że nie nieposłuszył się żadnemu rozkazowi wydanemu przez policję. To oświadczenie zostało uwzględnione w raporcie. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, nigdy nie otrzymał kopii protokołu o wykroczeniu administracyjnym ani innych dokumentów z akt sprawy. Nie otrzymał dostępu do prawnika po aresztowaniu ani podczas przebywania w areszcie policyjnym. Skarżący został doprowadzony przed Sąd Rejonowy Nasimi w dniu aresztowania. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, rozprawa, która rozpoczęła się o godzinie 15:00, była bardzo krótka. Odmówił pomocy prawnika z urzędu i nalegał na zatrudnienie prawnika własnego wyboru, ale sędzia zignorował jego wniosek. Jego reprezentacja przez tego prawnika była nieskuteczna i o charakterze formalnym. Skarżący złożył oświadczenie przed sądem, że został zatrzymany przez policję i poproszony o udanie się z nimi na komisariat, że zastosował się do tego żądania i że nie jest winny nieposłuszeństwa funkcjonariuszowi policji. Jedynymi świadkami przesłuchanymi podczas rozprawy byli funkcjonariusze policji T.A., F.P. i S.A. Funkcjonariusz policji T.A. zeznał, że sporządził protokół o wykroczeniu administracyjnym wobec skarżącego. Funkcjonariusze policji F.P. i S.A. złożyli zeznania niemal identyczne z powyższym raportem, który złożyli przełożonemu funkcjonariuszowi policji. Zgodnie z zapisem z rozprawy, prawnik z urzędu oświadczył, że skarżący jest niewinny i poprosił sąd o umorzenie postępowania administracyjnego przeciwko niemu. Sąd uznał, że skarżący popełnił wykroczenie administracyjne na podstawie art. 310.1 KWA i skazał go na siedem dni „aresztu administracyjnego”. Skarżący wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Baku, przedstawiając swoją wersję faktów dotyczących aresztowania i argumentując, że został aresztowany w związku z demonstracją zaplanowaną na 2 kwietnia 2011 roku. Skarżył również, że jego aresztowanie było niezgodne z prawem i że rozprawa przed sądem pierwszej instancji nie była sprawiedliwa. Wniósł do Sądu Apelacyjnego w Baku o uchylenie decyzji sądu pierwszej instancji. Wydaje się, że skarżący nie był reprezentowany przez prawnika przed Sądem Apelacyjnym w Baku. 5 kwietnia 2011 roku Sąd Apelacyjny w Baku oddalił apelację skarżącego i utrzymał w mocy decyzję sądu pierwszej instancji, stwierdzając, że jego ustalenia były poprawne. Drugi skarżący twierdził, że około godziny 10:30 31 marca 2011 roku, gdy wciąż był w łóżku, trzech funkcjonariuszy policji weszło do jego mieszkania bez nakazu aresztowania. Ojciec skarżącego wpuszczał funkcjonariuszy policji. Funkcjonariusze policji zabrali skarżącego na komisariat numer 3 Miejskiego Urzędu Policji w Sumgait. W nieokreślonym momencie skarżący został przesłuchany w sprawie swojej działalności politycznej. Zgodnie z oficjalnymi zapisami, skarżący został aresztowany za drobne chuligaństwo i za niepodporządkowanie się legalnemu poleceniu funkcjonariusza policji. W szczególności funkcjonariusz policji T.R. złożył następujące oświadczenie w raporcie złożonym przełożonemu funkcjonariuszowi policji: „... około godziny 12:30 31 marca 2011 roku na terenie 9. mikrodystryktu w Sumgait zauważyłem osobę, która robiła hałas ... Ale chociaż poprosiłem go o przestrzeganie dyscypliny, kontynuował przeklinanie i niewłaściwe zachowanie ... Dlatego zabrałem go na komisariat numer 3. Tam dowiedzieliśmy się, że ta [osoba] to [skarżący] ...” W dniu aresztowania funkcjonariusz policji E.S. wystawił wobec skarżącego protokół o wykroczeniu administracyjnym. W protokole stwierdzono, że skarżący popełnił wykroczenie administracyjne na podstawie art. 296 (drobne chuligaństwo) i 310.1 KWA. Skarżący odmówił podpisania protokołu. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, nigdy nie otrzymał kopii protokołu o wykroczeniu administracyjnym ani innych dokumentów z akt sprawy. Nie otrzymał dostępu do prawnika po aresztowaniu ani podczas przebywania w areszcie policyjnym. Zgodnie z oświadczeniem (ərizə), które rzekomo podpisał skarżący i które zostało złożone do Sądu przez Rząd, skarżący odmówił pomocy prawnej podczas przebywania w areszcie policyjnym. Zgodnie z transkrypcją rozprawy przed Sądem Apelacyjnym w Sumgait, skarżący twierdził, że nie podpisał tego oświadczenia. Skarżący został doprowadzony przed Sąd Miejski w Sumgait w dniu aresztowania. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, rozprawa, która rozpoczęła się o godzinie 15:30, była bardzo krótka i nie dano mu możliwości zatrudnienia prawnika własnego wyboru. Zgodnie z transkrypcją rozprawy przed sądem pierwszej instancji, skarżący odmówił pomocy prawnika z urzędu i zdecydował się bronić osobiście. Skarżący złożył oświadczenie przed sądem, że został zabrany na komisariat ze swojego mieszkania, że to jego ojciec wpuścił funkcjonariuszy policji, że na komisariacie był przesłuchiwany w sprawie swojej działalności politycznej i że nie jest winny nieposłuszeństwa funkcjonariuszowi policji ani przeklinania w miejscu wskazanym przez policję. Zgodnie z transkrypcją rozprawy przed Sądem Apelacyjnym w Sumgait, skarżący ustnie zawnioskował o przesłuchanie szefa komisariatu numer 3, M.N. Nie ma jednak informacji, czy M.N. został przesłuchany. Jedynym świadkiem przesłuchanym podczas rozprawy był funkcjonariusz policji T.R. Zeznał, że skarżący przeklinał, nie zwracając się do żadnej konkretnej osoby, i nie zastosował się do jego polecenia przerwania nielegalnego zachowania. Sąd uznał, że skarżący popełnił wykroczenie administracyjne na podstawie art. 296 i 310.1 KWA i skazał go na siedem dni „aresztu administracyjnego”. Skarżący wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Sumgait, przedstawiając swoją wersję faktów dotyczących aresztowania i argumentując, że jego aresztowanie było niezgodne z prawem, że rozprawa przed sądem pierwszej instancji nie była sprawiedliwa i że jego prawo do poszanowania domu zostało naruszone przez policję. Wniósł do Sądu Apelacyjnego w Sumgait o uchylenie decyzji sądu pierwszej instancji. Wydaje się, że skarżący odmówił pomocy prawnej podczas rozprawy przed Sądem Apelacyjnym w Sumgait. 19 kwietnia 2011 roku Sąd Apelacyjny w Sumgait oddalił apelację skarżącego i utrzymał w mocy decyzję sądu pierwszej instancji, stwierdzając, że jego ustalenia były poprawne. Zgodnie z twierdzeniem trzeciego skarżącego, około godziny 11:00 31 marca 2011 roku udał się ze swoim prawnikiem do Miejskiego Urzędu Policji w Sumgait. Po rozmowie z szefem policji wyszli. Skarżący, który nie wyjaśnił jasno celu tej wizyty, twierdził, że gdy był poza urzędem policji i już nie towarzyszył mu prawnik, funkcjonariusze policji aresztowali go bez wyjaśnienia powodów tego działania i zabrali na komisariat numer 4 Miejskiego Urzędu Policji w Sumgait. Zgodnie z oficjalnymi zapisami, skarżący został aresztowany za „drobne chuligaństwo”. W raporcie złożonym przełożonemu funkcjonariuszowi policji, funkcjonariusz policji N.M. złożył następujące oświadczenie: „... około godziny 12:30 31 marca 2011 roku na ulicy Achundowa [w Sumgait] [my, funkcjonariusze policji] zauważyliśmy osobę, która głośno przeklinała, nie zwracając się do nikogo w szczególności ... Podeszliśmy do niego i ... zabraliśmy go na komisariat numer 4. Tam dowiedzieliśmy się, że ta [osoba] to [skarżący] ...” Funkcjonariusze policji R.S. i A.M. złożyli raporty wyjaśniające (izahat) przełożonemu funkcjonariuszowi policji. Raporty te były niemal identyczne z raportem złożonym przez funkcjonariusza policji N.M. W dniu aresztowania funkcjonariusz policji V.J. wystawił wobec skarżącego protokół o wykroczeniu administracyjnym. W protokole stwierdzono, że skarżący popełnił wykroczenie administracyjne na podstawie art. 296 KWA. Skarżący odmówił podpisania protokołu o wykroczeniu administracyjnym. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, nigdy nie otrzymał kopii protokołu o wykroczeniu administracyjnym ani innych dokumentów z akt sprawy. Nie otrzymał dostępu do prawnika po aresztowaniu ani podczas przebywania w areszcie policyjnym. Zgodnie z decyzją z dnia 31 marca 2011 roku, funkcjonariusz policji V.J. zdecydował o zaproszeniu prawnika do reprezentowania skarżącego, nie wskazując, na jakim etapie prawnik powinien dołączyć do postępowania. Skarżący został doprowadzony przed Sąd Miejski w Sumgait w dniu aresztowania. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, nie dano mu możliwości zatrudnienia prawnika własnego wyboru do reprezentowania go na rozprawie, która rozpoczęła się o godzinie 16:00. Poprosił sędziego o odroczenie rozprawy o godzinę, aby jego prawnik mógł przybyć do sądu. Sędzia zdecydował jednak o odroczeniu rozprawy tylko na trzydzieści minut i wznowieniu jej o godzinie 16:30, co nie było wystarczającym czasem na przybycie prawnika skarżącego. Zgodnie z transkrypcją rozprawy sądowej, skarżący odmówił pomocy prawnika z urzędu. Skarżący złożył oświadczenie przed sądem, że nie jest winny naruszenia porządku publicznego przez przeklinanie w miejscu wskazanym przez policję i że wierzy, że motywem jego aresztowania było jego uczestnictwo w demonstracji 12 marca 2011 roku. Jedynymi świadkami przesłuchanymi podczas rozprawy byli funkcjonariusze policji M.N., R.S. i A.M. Zeznali, że skarżący przeklinał, nie zwracając się do nikogo w szczególności, i dlatego zabrali go na komisariat. Sąd uznał, że skarżący popełnił wykroczenie administracyjne na podstawie art. 296 KWA i skazał go na siedem dni „aresztu administracyjnego”. Skarżący wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Sumgait, przedstawiając swoją wersję faktów dotyczących aresztowania i argumentując, że jego aresztowanie było niezgodne z prawem i że rozprawa przed sądem pierwszej instancji nie była sprawiedliwa. Wniósł do Sądu Apelacyjnego w Sumgait o uchylenie decyzji sądu pierwszej instancji. Wydaje się, że skarżący przygotował swoją pisemną apelację przy pomocy prawnika własnego wyboru. Uczestniczył jednak w rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w Sumgait bez swojego prawnika. 15 kwietnia 2011 roku Sąd Apelacyjny w Sumgait oddalił apelację skarżącego i utrzymał w mocy decyzję sądu pierwszej instancji, stwierdzając, że jego ustalenia były poprawne.


Skarżący urodził się w 1958 roku i mieszka w Tetowie. 12 kwietnia 2006 r. skarżący zawarł umowę kupna-sprzedaży (купопродажен договор) ze spółką S.A. na zakup betonomieszarki i ciężarówki transportowej („pojazd”) za równowartość 5 000 euro (EUR) w macedońskich denarach (MKD). 15 maja 2007 r. skarżący pożyczył pojazd swojej firmie. 6 października 2008 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych tymczasowo zajęło pojazd oraz jego dowód rejestracyjny (сообраќајна дозвола) od skarżącego w celu zbadania podwozia pojazdu (проверка на шасија). Sporządzono protokół tymczasowo zajętych przedmiotów (потврда за привремено одземени предмети). 1 lutego 2010 r. Sąd Rejonowy w Strudze („sąd pierwszej instancji”) uniewinnił S.A. od zarzutu fałszowania dokumentu („фалсификување исправа“) dotyczącego numeru podwozia pojazdu oraz odrzucił akt oskarżenia wniesiony przez prokuratora przeciwko pewnej osobie I.S. Sąd stwierdził, że w trakcie procesu nie ustalono, aby S.A. przerobił podwozie pojazdu. Zgodnie z art. 102 ust. 3 ustawy o postępowaniu karnym (patrz punkt 18 poniżej), sąd zalecił skarżącemu, który dochodził odszkodowania w postępowaniu karnym, aby dochodził roszczenia w drodze odrębnego powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. 21 lipca 2010 r. wyrok stał się prawomocny. 16 listopada 2010 r. skarżący zwrócił się do sądu pierwszej instancji o zwrot pojazdu. 3 grudnia 2010 r. sąd pierwszej instancji przesłuchał skarżącego, który zeznał, że kupił pojazd od S.A. za 25 000 euro. Ponadto zeznał, że nie mógł być w tamtym czasie świadomy, że numer podwozia pojazdu został podrobiony. 6 grudnia 2010 r. sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 100‑a ust. 3 Kodeksu Karnego („Kodeks”, patrz punkt 17 poniżej), uznał, że nie ma podstaw do przepadku pojazdu skarżącego. Skarżący nie wiedział ani nie mógł wiedzieć, że pojazd został użyty do popełnienia przestępstwa. Sąd nakazał również zwrot dowodu rejestracyjnego skarżącemu. Na skutek odwołania prokuratora, 24 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Bitoli („sąd apelacyjny”) uchylił to orzeczenie. Powołując się na art. 100‑a ust. 2 Kodeksu, sąd apelacyjny uznał, że podwozie pojazdu zostało podrobione i że pojazd, w interesie bezpieczeństwa publicznego, nie może zostać uznany za zdatny do ruchu drogowego. Sąd ten odniósł się również do art. 100‑a ust. 3 Kodeksu i polecił sądowi pierwszej instancji ocenić, czy dalsze używanie pojazdu stanowiłoby przestępstwo „użycia podrobionego dokumentu” w myśl Kodeksu (употреба на фалсификувана јавна исправа, patrz punkt 17 poniżej). 22 lutego 2011 r. sąd pierwszej instancji oddalił wniosek skarżącego i zarządził przepadek (се одземаат) pojazdu oraz jego dowodu rejestracyjnego. Powołując się na art. 100‑a ust. 2 i 3 Kodeksu, uznał, że numer podwozia pojazdu został podrobiony i że pojazd mógł być użyty do popełnienia przestępstwa. Z tego powodu oraz ze względów bezpieczeństwa na drogach konieczne było orzeczenie przepadku pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Sąd powołał się również na art. 532 ust. 1 ustawy o postępowaniu karnym (patrz punkt 18 poniżej) i uznał, że niezależnie od faktu, że nie toczono postępowania przeciwko skarżącemu i że nie był on sprawcą, konieczne było orzeczenie przepadku pojazdu ze względów ogólnego bezpieczeństwa. 11 marca 2011 r. skarżący złożył apelację, argumentując, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 100‑a ust. 2 i 3 Kodeksu oraz że nie wiedział, że pojazd został użyty do popełnienia przestępstwa. 19 maja 2011 r. sąd apelacyjny oddalił apelację i utrzymał w mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji. Istotna część orzeczenia brzmi następująco:
„[Argumenty] podniesione w apelacji, [a mianowicie] że sąd pierwszej instancji nie ustalił rozstrzygających faktów dotyczących [pewności], że [skarżący] nie wiedział, iż podwozie pojazdu zostało podrobione, co było rozstrzygające, są bezzasadne. W szczególności, prawdą jest, że [skarżący] nie wiedział, że podwozie pojazdu zostało podrobione, w wyniku czego [on] zarejestrował pojazd jako jego ostatni nabywca, [otrzymał] prawo jazdy i [zapłacił] dużą kwotę. Jednakże, [to co jest] podstawowe zgodnie z art. 100‑a ust. 2 [Kodeksu Karnego], to że przedmioty, które miały służyć do [popełnienia] przestępstwa lub zostały użyte do popełnienia przestępstwa, podlegają przepadkowi, mimo że nie stanowią własności sprawcy lub że stanowią własność osoby trzeciej, jeśli wymaga tego ogólne bezpieczeństwo, zdrowie publiczne lub moralność...
Fakt, że [skarżący] nie wiedział, że podwozie pojazdu zostało podrobione, nie oznacza, że spełnione są warunki art. 100‑a ust. 3, lecz sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że używanie pojazdu z tak podrobionymi numerami identyfikacyjnymi wpłynęłoby na bezpieczeństwo użytkowników dróg w Państwie [безбедноста на јавниот сообраќај], a tym samym również na ogólne bezpieczeństwo [интересите на општата безбедност].” Wydaje się, że to ostatnie orzeczenie zostało doręczone skarżącemu 2 czerwca 2011 r.


Skarżący urodził się w 1965 roku i mieszka w Rastatt. Ma córkę, H., urodzoną 29 czerwca 2003 roku. On i matka dziecka, którzy nie byli małżeństwem, rozstali się krótko po narodzinach. Dziecko mieszka z matką, która sprawuje wyłączną władzę rodzicielską. Od końca 2003 roku rodzice spierali się o kontakty. W kwietniu 2004 roku skarżący złożył pierwszy wniosek o kontakt w Sądzie Rodzinnym w Neustadt/Weinstraße. Podczas rozprawy w czerwcu 2004 roku rodzice zgodzili się na to, by miał on kontakt pod nadzorem, co trwało do października 2004 roku. 8 grudnia 2004 roku rodzice zawarli kolejne porozumienie w sprawie kontaktu pod nadzorem, które zostało zatwierdzone przez Sąd Rodzinny. 21 lutego 2005 roku skarżący zwrócił się z wnioskiem o zastąpienie nadzorującego Urzędu ds. Młodzieży, który odmówił dalszego udziału ze względu na zachowanie stron, innym stowarzyszeniem ochrony dzieci. 11 lipca 2005 roku Sąd Rodzinny uwzględnił ten wniosek. W liście z 21 października 2005 roku powołane stowarzyszenie ochrony dzieci odmówiło wykonania instrukcji Sądu Rodzinnego ze względu na zachowanie matki. 28 października 2005 roku skarżący zwrócił się do Sądu Rodzinnego o nałożenie na matkę grzywny przymusowej w celu egzekwowania prawa do kontaktu. 17 maja 2006 roku rodzice ustalili sądownie zatwierdzony harmonogram kontaktów. 18 września 2006 roku Sąd Rodzinny, na wniosek skarżącego, ustanowił opiekuna do spraw kontaktów (Umgangspfleger). Postanowienie było ograniczone czasowo i wygasało 31 grudnia 2006 roku. Następnie harmonogram kontaktów był realizowany w sposób bardziej lub mniej regularny. 8 maja 2007 roku skarżący poprosił sąd o rozszerzenie kontaktów, ponowne ustanowienie kuratora procesowego (Verfahrenspfleger) oraz nałożenie na matkę grzywny przymusowej. W odpowiedzi matka wniosła o zawieszenie kontaktów na dwa lata. 22 grudnia 2008 roku, po ponownym przesłuchaniu biegłego, Sąd Rodzinny zawiesił kontakty do 31 grudnia 2009 roku. Skarga konstytucyjna skarżącego (nr 2084/09) nie przyniosła rezultatu. 22 stycznia 2010 roku skarżący zwrócił się o wznowienie kontaktów po upływie okresu zawieszenia. Po osobistym przesłuchaniu dziecka, 12 kwietnia 2010 roku Sąd Rodzinny przyznał skarżącemu kontakty co dwa tygodnie. Jednocześnie wydał konkretne wytyczne dotyczące kontaktów i określił sankcje, które zostaną zastosowane, jeśli rodzice nie będą przestrzegać postanowienia. Do kontaktów nie doszło. 2 września 2010 roku, po ponownym przesłuchaniu dziecka, Sąd Rodzinny, na wniosek matki, zawiesił kontakty skarżącego do zakończenia postępowania głównego i oddalił jego wnioski o grzywnę przymusową. 15 kwietnia 2011 roku Sąd Rodzinny przesłuchał oboje rodziców, dziecko oraz kuratora procesowego dziecka. Opierając się na opinii psychiatry, dra B., złożonej na piśmie i wyjaśnionej ustnie, przyznał skarżącemu kontakt w wymiarze dwóch godzin co dwa tygodnie. Ustanowił opiekuna, który otrzymał konkretne wytyczne dotyczące tego, jak przygotować dziecko na kontakt i jak zorganizować spotkania. Matka odwołała się od tej decyzji. Skarżący kontynuował swoje starania o kontakt i dodatkowo zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Zweibrücken z wnioskiem o nakazanie matki regularnego informowania o rozwoju dziecka. Sąd Apelacyjny uzyskał dodatkowe pisemne stanowisko od dra B., który, w odniesieniu do rozwoju, był obecnie zdania, że zawieszenie kontaktów skarżącego jest w tej chwili rozwiązaniem mniej szkodliwym, a tym samym leży w najlepiej pojętym interesie dziecka. Sam kontakt ze skarżącym nie został uznany za szkodliwy, ale okoliczności konfliktu sprawiały, że w tej chwili inne rozwiązanie jest niemożliwe. Jeśli chodzi o konflikt rodziców, biegły wskazał, że skarżący wyraził zgodę na mediację, ale matka odmówiła takiej procedury. Wykluczył wszelką możliwość, aby skarżący mógł w tej chwili pozytywnie i aktywnie zorganizować jakikolwiek kontakt. W swoim piśmie do Sądu Apelacyjnego opiekun dziecka wyraziła pogląd, że aby zapobiec długotrwałym szkodom u dziecka, należy w każdym razie zagwarantować minimalny kontakt ze skarżącym, pozwalając mu na wysyłanie listów i prezentów do dziecka. 19 października 2012 roku Sąd Apelacyjny wysłuchał rodziców, opiekuna dziecka, dziecko i dra B., oddalił wniosek skarżącego i zawiesił na czas nieokreślony wszelkie kontakty między nim a jego córką, na podstawie art. 1696 i 1684 § 4 Kodeksu Cywilnego (patrz poniżej punkty 23 i 24). Sąd Apelacyjny stwierdził na wstępie, że sądownie zatwierdzone porozumienie w sprawie kontaktów z 17 maja 2006 roku nadal obowiązuje. Uznał jednak, że kontakt musi zostać trwale zawieszony, ponieważ nakazanie kontaktu wpłynęłoby na dobro dziecka. Sąd zauważył, że dziecko nie miało żadnego kontaktu z ojcem przez cztery lata i że stał się on dla niej obcym. Zostało to potwierdzone w szczególności przez powołanego przez sąd biegłego. Podczas przesłuchania w sądzie dziecko jasno oświadczyło, że nie chce widzieć ojca. Miała tylko ograniczone, złe wspomnienia o nim. Dziecko, które wydawało się rozwijać prawidłowo jak na swój wiek, sprawiało wrażenie, że wie, o co chodzi i czego chce. Mimo młodego wieku jasno i stanowczo wyraziła chęć respektowania własnych życzeń, co sugerowało, że nie zgodzi się na zmuszanie jej do robienia czegoś, czego nie chce. Opiekun złożył wyjaśnienie, że nie udało mu się przełamać niechęci dziecka do ojca. Według niego dziecko płakało i opuściło pokój, gdy zaczął rozmawiać o jej ojcu. Sąd Apelacyjny uznał, że postawa dziecka została wpływowana przez lojalność, którą czuła wobec matki, która stale negatywnie wypowiadała się o ojcu. Dziecko czuło się zobowiązane czuć tak samo jak jej matka. Pragnęła, aby spór między jej rodzicami dobiegł końca, aby nie była już narażona na konflikt lojalności. Odrzucenie ojca postrzegała jako jedyny sposób na zachowanie przynajmniej miłości matki. Opierając się na ustaleniach biegłego, Sąd Apelacyjny stwierdził, że dziecko jest wystarczająco dojrzałe, aby podjąć świadomą decyzję i być świadomym jej konsekwencji. Znalazła się w dylemacie psychicznym spowodowanym problemami w komunikacji między jej rodzicami, a jednocześnie nie rozwinęła jeszcze zaburzeń stresowych pourazowych. Z jednej strony utrata kontaktu z rodzicem generalnie prowadziła do zaburzeń rozwoju psychicznego, które wpływały na dobro dziecka, ale z drugiej, wymuszony kontakt w kontekście trwającego sporu między rodzicami mógł również poważnie wpłynąć na dziecko. Sąd Apelacyjny zauważył, że biegły, w swojej opinii złożonej do Sądu Rodzinnego, wyjaśnił, że sam kontakt z ojcem nie zagraża dobru dziecka. Biegły uznał jednak za konieczne przygotowanie rodziców poprzez poprawę ich komunikacji przed wznowieniem kontaktu. Decyzja Sądu Rodzinnego nie uwzględniła tego „warunku wstępnego”. Rodzice nie podjęli żadnych kroków w tym kierunku. Podczas przesłuchania w Sądzie Apelacyjnym 6 września 2012 roku biegły wyjaśnił, że jeśli rodzice nie zmienią swojego sposobu komunikowania się, co wymagałoby przynajmniej jakiejś formy pomocy profesjonalnej, takiej jak mediacja, próba wznowienia kontaktu wyrządziłaby więcej szkody niż jego całkowite wykluczenie. Sąd Apelacyjny kontynuował:
„Na tle poprzedniego zachowania rodziców zarówno w sali rozpraw, jak i poza nią, izba [Sądu Apelacyjnego] wyklucza możliwość, aby rodzice byli w stanie z powodzeniem skorzystać z mediacji w przewidywalnej przyszłości. Jako obowiązkowy wynik, ojciec nie może obecnie (derzeit) otrzymać dostępu do H. i jedyną dostępną opcją jest wykluczenie [go] z kontaktu. Nie jest możliwe rozwiązanie dylematu dziecka poprzez określenie ustaleń dotyczących kontaktu... lub poprzez ustanowienie kuratora. To od matki zależy przezwyciężenie niechęci do ojca, a od ojca zależy zrozumienie, że kontakt można wznowić tylko poprzez cierpliwość, powściągliwość i zrozumienie uczuć zarówno matki, jak i dziecka. Nie jest również wykluczone, że dziecko, wraz z wiekiem i dojrzałością, będzie w stanie odciąć się od sporu rodziców i samodzielnie szukać kontaktu z ojcem. Obecna decyzja nie wyklucza tych opcji.”
Wyrokiem z 6 lutego 2013 r. (nr 1 BvR 4/13) Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia skargi konstytucyjnej wniesionej przez skarżącego dotyczącej decyzji podjętych w postępowaniu głównym, bez podania przyczyn. Po tym, jak skarżący złożył wniosek do Trybunału, a wniosek został przekazany Rządowi, akt sprawy rodzinnej został wysłany do Ministerstwa Sprawiedliwości, a następnie z powrotem do Sądu Rodzinnego. 18 lipca 2014 roku, po jego powrocie z Ministerstwa, akt sprawy został przedstawiony sędziemu, który orzekł: „1. Przejrzane. Nic do czynienia. 2. Odłożyć” (1. Gesehen. Nichts zu veranlassen. 2. Weglegen”).


Skarżący urodził się w 1963 roku i mieszka w Kawadarci. W kwietniu 2000 roku, podczas gdy toczyło się postępowanie karne przeciwko pewnemu panu I.A., ten ostatni sprzedał ciężarówkę („ciężarówkę”) firmie M. 13 czerwca 2000 roku Sąd Rejonowy w Skopje („Sąd I Instancji”) uznał pana I.A. za winnego przemytu prawie 9 ton cukru, który przewoził ciężarówką w listopadzie 1997 roku. Zgodnie z informacjami Rządu, sąd oddalił wniosek prokuratora o konfiskatę ciężarówki, ponieważ pan I.A. oświadczył, że ją już sprzedał. Sąd uznał, że warunki konfiskaty ciężarówki na mocy art. 68 ust. 2 Kodeksu Karnego z 1996 r. (patrz poniższy paragraf 21) nie zostały spełnione: w szczególności nie ustalono, że ciężarówka mogłaby zostać ponownie użyta do popełnienia przestępstwa; że konfiskata była konieczna dla ochrony bezpieczeństwa lub ze względów etycznych; oraz że ciężarówka została specjalnie przystosowana do popełniania określonego rodzaju przestępstw. 20 listopada 2001 roku, po oddzielnych odwołaniach złożonych przez pana I.A. i prokuratora, Sąd Okręgowy w Skopje uznał wniosek prokuratora za bezprzedmiotowy (беспредметна) i uchylił wszystkie postanowienia tego wyroku. 17 września 2003 roku Sąd I Instancji uznał pana I.A. za winnego zaocznie. Ukarał go grzywną i zarządził, na mocy art. 278 ust. 3 Kodeksu Karnego z 1996 r., konfiskatę ciężarówki i cukru („nakaz konfiskaty”). W braku odwołania wyrok stał się prawomocny 29 października 2003 roku. 6 września 2004 roku firma M. sprzedała ciężarówkę skarżącemu, który później zarejestrował ciężarówkę na swoje nazwisko. 12 czerwca 2006 roku Sąd Rejonowy w Kawadarci („sąd pierwszej instancji”) wykonał nakaz konfiskaty z 17 września 2003 roku przeciwko skarżącemu i wydał protokół egzekucji (записник за извршување). 15 listopada 2006 roku skarżący wniósł sprzeciw wobec egzekucji nakazu konfiskaty, argumentując, że pan I.A. zmarł 21 marca 2005 roku i że w związku z tym nakaz konfiskaty nie może być wykonany. Nie było żadnego zakazu sprzedaży ciężarówki. Był jej prawnym właścicielem i utrzymywał się z niej. Na koniec oświadczył, że wystąpił w odrębnych postępowaniach cywilnych o zwrot ciężarówki (patrz poniższy paragraf 14). 20 listopada 2006 roku sędzia ds. wykonywania sankcji w Sądzie I Instancji oddalił sprzeciw jako niedopuszczalny, uznając, że skarżący nie ma legitymacji procesowej. Uznał, że nakaz konfiskaty został wykonany zgodnie z art. 355 ustawy o wykonywaniu sankcji (patrz poniższy paragraf 26). Uznał dalej, że skarżący, jako osoba trzecia, od której skonfiskowano ciężarówkę, może dochodzić swoich praw na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o postępowaniu karnym (patrz poniższy paragraf 25). Skarżący odwołał się. 6 grudnia 2006 roku trzech sędziów Sądu I Instancji oddaliło jego odwołanie, powtarzając, że nie ma on prawa wznosić sprzeciwu wobec egzekucji nakazu konfiskaty. Miał jednak prawo dochodzić w postępowaniu cywilnym zwrotu ciężarówki. Sądy cywilne miały jurysdykcję, na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o postępowaniu karnym, do uchylenia prawomocnego nakazu konfiskaty wydanego w postępowaniu karnym i zarządzenia zwrotu przedmiotu konfiskaty. 19 czerwca 2006 roku skarżący złożył powództwo cywilne, wnosząc o uznanie przez sąd pierwszej instancji, że jest właścicielem ciężarówki i nakazanie Państwu przywrócenia mu jej posiadania. W razie niepowodzenia jego pierwszego roszczenia, wniósł o to, aby Państwo zwróciło mu koszty ulepszeń wprowadzonych w ciężarówce. W tym ostatnim kontekście wymienił ulepszenia, które zainstalował w ciężarówce. Dalej twierdził, że jest właścicielem w dobrej wierze i prawnym właścicielem ciężarówki. Argumentował, że władze nie dokonały zajęcia ciężarówki natychmiast po popełnieniu przestępstwa (на лице место) i nie odnotowały zakazu sprzedaży ciężarówki w jej dowodzie rejestracyjnym. Ponieważ utrzymywał się z ciężarówki, zwrócił się o wydanie zakazu ograniczającego Państwo od sprzedaży lub innego rozporządzania ciężarówką do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Decyzjami z 29 czerwca i 16 listopada 2006 roku, odpowiednio, sąd pierwszej instancji i Sąd Okręgowy w Skopje („sąd drugiej instancji”) oddaliły wniosek skarżącego o zakaz, nie znajdując dowodów na to, że w braku takiego środka jego roszczenie zostałoby znacznie dotknięte lub że poniósłby nieodwracalne szkody. 2 marca 2007 roku skarżący poinformował sąd pierwszej instancji, że pan I.A. zmarł w Austrii w 2005 roku. 10 maja 2007 roku sąd pierwszej instancji oddalił powództwo skarżącego. Ustalił, że pan I.A., który wiedział, że ciężarówka mogła zostać skonfiskowana, sprzedał ją firmie M. W odpowiednim czasie ani menedżer M., ani skarżący nie wiedzieli, że ciężarówka została użyta do popełnienia przestępstwa i że podlega nakazowi konfiskaty. Powołując się na art. 68 i 278 ust. 3 Kodeksu Karnego (patrz poniższe paragrafy 21 i 22), sąd stwierdził, że: „Konfiskata jest środkiem bezpieczeństwa, którego typowym celem jest usunięcie warunków sprzyjających popełnianiu przestępstw, a warunkiem zarządzenia takiego środku jest skazanie sprawcy, jak w niniejszej sprawie. Sąd uważa, że konfiskata [ciężarówki] jest obowiązkowa na mocy powyższych przepisów, ponieważ ten środek bezpieczeństwa ma szerszy wpływ [w sensie] ogólnej prewencji wobec wszystkich przyszłych sprawców tego rodzaju przestępstw, a w przeciwnym razie sprawcy byliby zachęcani, po popełnieniu przestępstwa, do pozbycia się środków, za pomocą których popełnili przestępstwo, a tym samym do uzyskania korzyści majątkowej; ponadto miałoby to negatywny wpływ na etykę szerszej opinii publicznej, [to jest] na ogólną prewencję... Biorąc pod uwagę, że z dowodów i powyższych przepisów ustawowych wynika, że wspomniana [ciężarówka] została skonfiskowana na rzecz [Pozwanego Państwa] w legalnym postępowaniu, sąd stwierdza, że [Pozwane Państwo] nabyło w nim własność wspomnianej [ciężarówki] na podstawie prawomocnego i wykonalnego wyroku... zgodnie z art. 112 ust. 2 i 154 [Ustawy o Własności]. Z tych powodów sąd oddala [główne] roszczenie [skarżącego], a także roszczenie ewentualne, ponieważ dotyczy ono ulepszeń wprowadzonych w [ciężarówce]. Z drugiej strony sąd uważa, że [skarżący], jako właściciel w dobrej wierze, może otrzymać odszkodowanie za wartość całej [ciężarówki], w tym ulepszeń, ale wyłącznie od sprawcy, [pana I.A.], zgodnie z art. 68 ust. 3 [Kodeksu Karnego], a nie od [Pozwanego Państwa]... Sąd oddala jako bezzasadny argument, że w momencie konfiskaty wspomnianej [ciężarówki] nie była ona własnością [pana I.A.], lecz [skarżącego] jako uczciwego posiadacza (совесен владетел), biorąc pod uwagę, że z dowodów wynika, że w momencie popełnienia przestępstwa [ciężarówka] była własnością [pana I.A.] i środek bezpieczeństwa w postaci konfiskaty [ciężarówki] został wydany na tych podstawach. Sąd uważa również za bezzasadne argumenty pełnomocnika [skarżącego], że na mocy art. 129 ust. 5 ustawy o postępowaniu karnym ostateczna decyzja o konfiskacie [ciężarówki] mogłaby zostać zmieniona decyzją w postępowaniu cywilnym, gdyby istniał spór dotyczący własności skonfiskowanych przedmiotów, biorąc pod uwagę, że ten przepis zostałby zastosowany, gdyby [ciężarówka] została sprzedana [skarżącemu] przed popełnieniem przestępstwa i pozostawałaby, na jakiejkolwiek podstawie prawnej, w faktycznym posiadaniu skazanego [pana I.A.] i on, po jej sprzedaży, popełnił przestępstwo; ale w niniejszej sprawie jest odwrotnie; najpierw popełniono przestępstwo, a następnie sprzedano [ciężarówkę].” Sąd ustalił również, że skarżący ulepszył ciężarówkę o wartość 69 150 macedońskich denarów (MKD). Ponadto, na podstawie zeznań skarżącego i dwóch świadków, sąd ustalił, że skarżący kupił ciężarówkę za 4300 euro (EUR). Skarżący odwołał się. Oświadczył, że wcześniej zwracał się do sądu pierwszej instancji z wnioskiem o uzyskanie dowodu od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, który potwierdziłby, że pan I.A. zmarł w Austrii w 2005 roku. Argumentował, że krajowe władze nie zabroniły panu I.A. rozporządzania ciężarówką ani nie zajęły jej w momencie wykrycia przestępstwa. Argumentował również, że jest właścicielem w dobrej wierze i że nabył tytuł własności ciężarówki przez zasiedzenie (одршка). Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 129 ust. 5 ustawy o postępowaniu karnym. Ciężarówka została skonfiskowana dziewięć lat po popełnieniu przestępstwa. Państwo zostało bezprawnie wzbogacone o wartość ulepszeń zainstalowanych przez skarżącego. 19 października 2007 roku Sąd Okręgowy w Skopje („sąd drugiej instancji”) oddalił odwołanie skarżącego, nie znajdując podstaw do odejścia od ustalonych faktów i powodów podanych przez sąd niższej instancji. 13 listopada 2007 roku wyrok ten został doręczony skarżącemu.


Skarżąca urodziła się w 1958 roku. W 1992 roku rozwiodła się z mężem, B. W chwili zdarzeń mieszkała z córką, która była niepełnoletnia, w mieszkaniu w Kijowie. 7 marca 2005 roku funkcjonariusze policji aresztowali B. za wykroczenie administracyjne na dworcu Kijów Pasażyrski. Po aresztowaniu funkcjonariusze policji stwierdzili, że prawo jazdy, które im okazał, nie zawierało wszystkich wymaganych informacji i miało numer seryjny powiązany w bazie danych policji z inną osobą. 8 marca 2005 roku wszczęto przeciwko B. postępowanie karne w sprawie fałszowania dokumentów popełnionego w porozumieniu z innymi osobami. Tego dnia policja nagrała rozmowy telefoniczne między B. a skarżącą, z których wynikało, że pewne dokumenty dotyczące jego prawa jazdy i nauki w szkole nauki jazdy były przechowywane w jej mieszkaniu. Nagrane rozmowy zostały później udokumentowane w raporcie 31 października 2005 roku. 10 marca 2005 roku śledczy z wydziału kolejarstwa policji Pivdenno-Zakhidna, który prowadził sprawę karną przeciwko B., zwrócił się do Sądu Rejonowego Szewczenkowskiego w Kijowie o nakazy przeszukania dwóch mieszkań, w tym należącego do skarżącej, gdzie, według śledczego, B. zamieszkiwał na stałe. 11 marca 2005 roku Sąd Rejonowy Szewczenkowski w Kijowie wydał nakazy przeszukania. Na rozprawie obecny był tylko śledczy. W odniesieniu do mieszkania skarżącej sąd uznał, że konieczne jest przeprowadzenie przeszukania mieszkania, w którym B. zamieszkiwał na stałe i gdzie mogły być przechowywane sfałszowane dokumenty, a także środki i narzędzia do ich fałszowania. Tego samego dnia śledczy zdecydował o przeprowadzeniu przeszukania mieszkania skarżącej. Po przybyciu śledczy i pozostali obecni funkcjonariusze policji stwierdzili, że mieszkanie jest zamknięte i nikt nie reagował na dzwonek do drzwi. Zgodnie z zeznaniami funkcjonariuszy policji, złożonymi do organów śledczych, skontaktowali się oni ze skarżącą, aby poinformować ją o przeszukaniu. Zgodnie z twierdzeniem skarżącej, tego dnia ona i jej córka wyjechały do ich domku poza miastem; miała przy sobie telefon komórkowy i nie skontaktowano się z nią przez policję. Funkcjonariusze policji wezwali ekipę do otwarcia drzwi do mieszkania. Gdy drzwi zostały otwarte, śledczy i trzech funkcjonariuszy policji przeprowadziło przeszukanie w obecności dwóch świadków i przedstawiciela administracji budynku. W trakcie przeszukania funkcjonariusze policji zajęli mienie, które wymienili w protokole. Lista obejmowała, między innymi: dyskietki, płyty kompaktowe, dowody rejestracyjne pojazdów, klucze, pudełko zawierające gotówkę, certyfikaty wystawione na nazwisko B., obraz i ikonę. 14 marca 2005 roku skarżąca wróciła do domu i odkryła, że drzwi do jej mieszkania są uszkodzone i opieczętowane. Za zgodą śledczego weszła do mieszkania i stwierdziła, że znajduje się ono w nieładzie. Stwierdziła również, że brakuje niektórych przedmiotów mienia niewymienionych na liście zajętych rzeczy: czterech telefonów komórkowych, kart doładowujących do telefonów komórkowych, biżuterii i butelki whisky. Skarżąca złożyła skargę do organów ścigania dotyczącą działań funkcjonariuszy policji przeprowadzających przeszukanie. Twierdziła, że w trakcie przeszukania naruszono przepisy prawa krajowego i że niektóre przedmioty mienia zniknęły. 19 kwietnia 2005 roku Kijowska Prokuratura Transportu wszczęła śledztwo karne w sprawie możliwej kradzieży mienia skarżącej. 5 lipca 2005 roku skarżącej nadano status pokrzywdzonego, a jej powództwo cywilne zostało dołączone do akt sprawy. Tego samego dnia śledztwo zostało zawieszone, ponieważ nie było możliwe zidentyfikowanie sprawców przestępstwa. 1 października 2005 roku Kijowska Prokuratura Miejska uchyliła decyzję z 5 lipca 2005 roku w zakresie zawieszenia postępowania, uznając, że śledztwo nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący: osoby uczestniczące w przeszukaniu mieszkania skarżącej nie zostały prawidłowo przesłuchane, nie odnaleziono telefonów komórkowych i kart doładowujących, a podjęte czynności śledcze nie zostały należycie udokumentowane. 30 listopada i 26 grudnia 2005 roku skarżącej zwrócono pewne zajęte przedmioty, w tym obraz, ikonę i brakujące telefony komórkowe. 28 grudnia 2005 roku Kijowska Prokuratura Transportu odmówiła zbadania możliwego zaniedbania obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy policji w zakresie niepełnego udokumentowania zajętych przedmiotów. Uznano, że telefony komórkowe nie zostały uwzględnione na liście zajętych przedmiotów z powodu błędu technicznego. Telefony zostały zwrócone skarżącej, a w konsekwencji nie poniosła ona szkody. W konkluzji stwierdzono, że nie było obiektywnych dowodów sugerujących, że funkcjonariusze policji zaniedbali swoje obowiązki. 9 czerwca 2006 roku Kijowska Prokuratura Miejska stwierdziła, że śledztwo w sprawie domniemanej kradzieży nie zostało przeprowadzone dokładnie i było opóźnione. Zwróciła się do Kijowskiej Prokuratury Miejskiej o zorganizowanie właściwego śledztwa w sprawie. 30 czerwca 2006 roku śledczy z Kijowskiej Prokuratury Transportu umorzył śledztwo, stwierdzając, że nie było dowodów sugerujących, że jakikolwiek przedmiot został skradziony z mieszkania skarżącej podczas przeszukania. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję do sądu. 7 sierpnia 2006 roku Sąd Rejonowy Hołosijiwski w Kijowie oddalił skargę skarżącej, uznając, że śledczy podjął niezbędne czynności i legalnie zakończył sprawę. Skarżąca odwołała się. 16 listopada 2006 roku Sąd Miejski w Kijowie uchylił decyzję sądu pierwszej instancji z 7 sierpnia 2006 roku oraz decyzję śledczego z 30 czerwca 2006 roku jako nieuzasadnione i przekazał sprawę do dalszego śledztwa. Na dzień 22 lipca 2011 roku śledztwo było w toku. Sądowi nie przekazano dalszych informacji. 16 czerwca 2005 roku Kijowski Prokurator Transportu, po przeprowadzeniu wstępnego dochodzenia, odmówił wszczęcia postępowania karnego w związku z możliwym nadużyciem władzy lub działaniami poza zakresem uprawnień przez funkcjonariuszy policji podczas przeszukania mieszkania skarżącej. W swojej decyzji prokurator powołał się na oświadczenie funkcjonariusza policji, że skontaktowano się ze skarżącą telefonicznie i poinformowano o przeprowadzeniu przeszukania, a drzwi do mieszkania wybito dopiero po jej odmowie stawienia się. Prokurator stwierdził również, że przeszukanie zostało przeprowadzone zgodnie z ustaloną procedurą; odbyło się w obecności dwóch świadków i przedstawiciela administracji budynku, zgodnie z wymogami prawa krajowego. 21 czerwca 2005 roku skarżąca zaskarżyła decyzję z 16 czerwca 2005 roku do sądu. 7 lipca 2005 roku Sąd Rejonowy Hołosijiwski w Kijowie uznał, że decyzja z 16 czerwca 2005 roku jest uzasadniona. Sąd stwierdził, że prokurator podjął decyzję po przesłuchaniu funkcjonariuszy policji, dwóch świadków i przedstawiciela administracji budynku uczestniczących w przeszukaniu, a także skarżącej i jej byłego męża. Sąd podał dalej, że prokurator przeanalizował nakaz przeszukania, protokół przeszukania i inne istotne dokumenty oraz wyciągnął słuszne wnioski, odmawiając wszczęcia śledztwa. Skarżąca odwołała się. 8 września 2005 roku Sąd Apelacyjny w Kijowie utrzymał w mocy decyzję z 7 lipca 2005 roku, uznając, że prokurator legalnie odmówił wszczęcia śledztwa. Zarzuty skarżącej zostały oddalone jako bezzasadne. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną. 25 listopada 2005 roku Sąd Najwyższy oddalił skargę skarżącej, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenia sądowe nie podlegały zaskarżeniu.


Skarżący urodził się w 1969 roku i mieszka w Erywaniu. W 1991 roku skarżący, bez zezwolenia, wybudował budynek składający się ze sklepu/magazynu i nieukończonej konstrukcji, mierzący łącznie 500 m kw., na działce o powierzchni 1000 m kw. położonej na przedmieściach Erywania. Skarżący twierdził, że ziemia ta nie była przez nikogo wykorzystywana, więc ją uporządkował i wybudował budynek własnymi środkami. Wydaje się, że skarżący używał tej nieruchomości przez następne dziesięć lat. W 2001 roku skarżący wszczął postępowanie szczególne (niesporne) w Sądzie Rejonowym w Szengawicie w Erywaniu, domagając się uznania jego prawa własności do tego budynku na mocy zasiedzenia zgodnie z art. 187 Kodeksu Cywilnego (KC), a także jego prawa użytkowania działki. 8 czerwca 2001 roku Sąd Rejonowy w Szengawicie postanowił uznać prawo własności skarżącego do budynku i pozostawić działkę w jego użytkowaniu. Sąd Rejonowy ustalił, że dany budynek nie miał zarejestrowanych właścicieli, a skarżący posiadał go otwarcie i w dobrej wierze oraz używał go bez przerwy przez ponad dziesięć lat, co uprawniało go do zostania jego właścicielem na mocy art. 187 KC. W ustawowym terminie 15 dni nie wniesiono odwołania, w związku z czym orzeczenie stało się prawomocne. 9 kwietnia 2002 roku lokalny oddział Państwowego Rejestru Nieruchomości wydał zaświadczenie na podstawie tego orzeczenia, potwierdzające własność skarżącego w odniesieniu do budynku. Zaświadczenie stwierdzało dalej, że na mocy art. 118 § 4 Kodeksu Gruntowego (KG), skarżący cieszył się prawem dzierżawy działki przez okres 99 lat. 20 maja 2003 roku skarżący, na mocy art. 118 § 7 KG, zapłacił wartość katastralną działki, która wyniosła 1 465 500 dramów ormiańskich (AMD). 22 maja 2003 roku prawo własności skarżącego do działki zostało zarejestrowane i wydano odpowiedni akt własności. Skarżący regularnie płacił podatek od nieruchomości zarówno za budynek, jak i za działkę w kolejnych latach. 27 lipca 2008 roku przeprowadzono badanie topograficzne ziemi przez przedstawiciela Spółki Akcyjnej „Townplanning” założonej przez i działającej w imieniu Urzędu Miejskiego w Erywaniu. Odpowiedni schemat wskazywał na skarżącego jako na właściciela danej ziemi. 11 listopada 2008 roku osoba trzecia zwróciła się z listem do Urzędu Miejskiego w Erywaniu, stwierdzając, że kupiła działkę na aukcji przeprowadzonej 16 czerwca 2008 roku. Gdy później zwróciła się do lokalnego oddziału Państwowego Rejestru Nieruchomości o zarejestrowanie jej prawa własności, została poinformowana, że dana działka pokrywa się z sąsiednią działką. Wnioskuje o unieważnienie aukcji w części dotyczącej pokrywającej się części działki, zwrot pieniędzy zapłaconych za tę część oraz zawarcie nowej umowy sprzedaży w odniesieniu do pozostałej części jej działki. Rząd twierdził, że sąsiednia działka należy do skarżącego i że po tym liście nastąpiła wymiana korespondencji między Urzędem Miejskim w Erywaniu a lokalnym oddziałem Rejestru Nieruchomości. 24 lutego 2009 roku lokalny oddział Państwowego Rejestru Nieruchomości zwrócił się z listem do Urzędu Miejskiego, stwierdzając, w odpowiedzi na zapytanie Burmistrza z 17 lutego 2009 roku, że rejestracja praw własności i dzierżawy skarżącego została przeprowadzona 9 kwietnia 2002 roku na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego w Szengawicie w Erywaniu z 8 czerwca 2001 roku. List ten został otrzymany przez Urząd Miejski 18 marca 2009 roku, a załącznikiem była kopia orzeczenia z 8 czerwca 2001 roku. 7 maja 2009 roku Zastępca Prokuratora Generalnego wniósł apelację od orzeczenia z 8 czerwca 2001 roku, dążąc do jego uchylenia i oddalenia roszczenia skarżącego o zasiedzenie, argumentując, że Sąd Rejonowy pomylił się w interpretacji i stosowaniu odpowiednich przepisów prawa materialnego. Ziemia należała do Państwa i dlatego nie była niczyja w danym czasie, w związku z czym Sąd Rejonowy nie powinien był stosować w tej sprawie zasad zasiedzenia. W rezultacie orzeczenie wyrządziło szkodę majątkową Państwu. Zastępca Prokuratora Generalnego argumentował dalej, że Sąd Rejonowy był zobowiązany włączyć do postępowania jako strony lokalny oddział Rejestru Nieruchomości, a także Urząd Miejski w Erywaniu jako organ uprawniony do zarządzania ziemią. Niezrobienie tego i wydanie orzeczenia naruszającego ich prawa w ich nieobecności było również naruszeniem prawa procesowego przez Sąd Rejonowy. Zastępca Prokuratora Generalnego zwrócił się do Sądu Apelacyjnego o przywrócenie uchyblonego terminu do odwołania, argumentując, że Urząd Miejski w Erywaniu nie był świadomy orzeczenia z 8 czerwca 2001 roku i w związku z tym został pozbawiony możliwości wniesienia odwołania, podczas gdy Prokuratura została poinformowana o tym orzeczeniu w liście Burmistrza z 24 lutego 2009 roku. 18 maja 2009 roku Urząd Miejski w Erywaniu również wniósł apelację od orzeczenia z 8 czerwca 2001 roku, podnosząc podobne argumenty materialne i procesowe. W kwestiach proceduralnych twierdził, że Sąd Rejonowy w Szengawicie naruszył odpowiednie przepisy, badając sprawę w postępowaniu szczególnym i nie włączając go jako strony, mimo że Urząd Miejski jest organem uprawnionym do zarządzania ziemią publiczną w Erywaniu i dlatego orzeczenie naruszało jego prawa. Urząd Miejski twierdził dalej, że dowiedział się o zaskarżonym orzeczeniu z listu lokalnego oddziału Państwowego Rejestru Nieruchomości z 24 lutego 2009 roku, który został otrzymany przez Urząd Miejski 18 marca 2009 roku. Na koniec dodał, że do listu Departamentu Sądowego Armenii z 6 lutego 2009 roku była dołączona kopia innego orzeczenia Sądu Rejonowego w Szengawicie, z 26 czerwca 2001 roku, które nie miało związku z niniejszą sprawą. W nieokreślonym terminie skarżący złożył odpowiedź na apelacje. Argumentował, między innymi, że 20 maja 2003 roku zapłacił wartość katastralną działki i kupił ją w drodze sprzedaży bezpośredniej. Ponadto fakt, że Urząd Miejski w Erywaniu był świadomy, że stał się nowym właścicielem działki, został potwierdzony przez obowiązkowe płatności, które musiał uiszczać za tę nieruchomość. Zatem, z jednej strony, na mocy art. 61 KG, Urząd Miejski w Erywaniu zbył na jego rzecz działkę, otrzymał sumę pieniędzy i od tego czasu nadal pobierał podatek od nieruchomości, a z drugiej strony, twierdził teraz, że nie był świadomy tej transakcji. Co więcej, Urząd Miejski w Erywaniu został powiadomiony o tym, że stał się nowym właścicielem działki, na mocy Ustawy o Państwowej Rejestracji Praw do Nieruchomości. Zatem Urząd Miejski był świadomy rejestracji jego praw własności na podstawie orzeczenia sądowego z 8 czerwca 2001 roku oraz sprzedaży bezpośredniej działki i nie dowiedział się – jak twierdził – o tym orzeczeniu z listu z 24 lutego 2009 roku. 12 czerwca 2009 roku Sąd Apelacyjny Cywilny postanowił, powołując się na art. 207 § 5 Kodeksu Postępowania Cywilnego (KPC), dopuścić apelacje, stwierdzając: „Urzędu Miejskiego w Erywaniu i Prokuratora Generalnego uchybili terminowi do odwołania przewidzianemu przez ustawę i złożyli wnioski o uznanie tego za usprawiedliwione, argumentując, że Urząd Miejski dowiedział się o orzeczeniu [z 8 czerwca 2001 roku] z kopii orzeczenia dołączonej do listu Departamentu Sądowego Armenii z 6 lutego 2009 roku, podczas gdy Prokuratura Generalna z listu Urzędu Miejskiego w Erywaniu z 24 lutego 2009 roku. ... Sąd stwierdza, że wnioski Urzędu Miejskiego w Erywaniu i Prokuratury Generalnej są uzasadnione i muszą zostać uwzględnione.” 18 lipca 2009 roku Sąd Apelacyjny Cywilny postanowił uwzględnić apelacje, uchylić orzeczenie z 8 czerwca 2001 roku i oddalić roszczenie skarżącego o zasiedzenie. Sąd Apelacyjny stwierdził w szczególności, że Sąd Rejonowy w Szengawicie zastosował art. 178 i 187 KC, które nie miały zastosowania w sprawie, i nie zastosował art. 168 i 188 KC, w ten sposób dochodząc do błędnych wniosków. Budynek, o którym mowa, był nielegalną budowlą zbudowaną na działce należącej do Państwa. Zatem tylko Państwo mogło nabyć prawa własności do tego budynku. Skarżący wniósł skargę kasacyjną. 9 września 2009 roku Sąd Kasacyjny postanowił zwrócić skargę jako niedopuszczalną z powodu braku podstaw. W następstwie tych decyzji władze wszczęły postępowanie przeciwko skarżącemu, dążąc do unieważnienia rejestracji jego praw własności do budynku i działki, co zostało uwzględnione przez sądy.


Skarżący urodził się w 1988 roku i mieszka w Zagrzebiu. W 1993 roku ojciec skarżącego, Ž.L., który był weteranem wojennym, zabił matkę skarżącego i jej rodziców, a następnie popełnił samobójstwo. W 1996 roku skarżący, reprezentowany przez babcię, wystąpił o rodzinne świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w związku z samobójstwem ojca, argumentując, że samobójstwo było konsekwencją zaburzeń psychicznych spowodowanych jego udziałem w wojnie. 19 czerwca 1996 roku jego wniosek został oddalony przez właściwe Biuro Ministerstwa Obrony w Zagrzebiu (Ministarstvo obrane) zajmujące się sprawami weteranów wojennych z powodu nieustalenia statusu weterana wojennego jego ojca. W lipcu 1996 roku skarżący odwołał się od tej decyzji do Ministerstwa Obrony, które uwzględniło jego odwołanie i 12 grudnia 1997 roku uchyliło decyzję pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu nieodpowiedniego ustalenia charakteru wniosku skarżącego. Po kilku decyzjach proceduralnych Biura Gminy Zagrzeb odpowiedzialnego za sprawy weteranów wojennych (dalej: „Biuro Zagrzeb”) oraz Ministerstwa odpowiedzialnego za sprawy weteranów wojennych (Ministarstvo branitelja i međugeneracijske solidarnosti; dalej: „Ministerstwo”), 3 czerwca 2004 roku Sąd Administracyjny (Upravni sud Republike Hrvatske) nakazał Biuru Zagrzeb i Ministerstwu zbadanie wniosku skarżącego o rodzinne świadczenie z tytułu niezdolności do pracy co do meritum, co skarżący powinien mieć możliwość zaskarżyć, jeśli nie będzie zadowolony z wyniku. 8 listopada 2005 roku Biuro Zagrzeb oddaliło wniosek skarżącego, uznając, że nic z materiałów dostępnych w aktach sprawy nie sugerowało, że śmierć jego ojca była wynikiem jego udziału w wojnie. Skarżący zaskarżył tę decyzję przed Ministerstwo, a 15 stycznia 2006 roku Ministerstwo stwierdziło, że fakty sprawy łączące samobójstwo ojca skarżącego z jego udziałem w wojnie nigdy nie zostały jasno ustalone. W związku z tym nakazało Biuru Zagrzeb wyjaśnienie sprawy poprzez zlecenie opracowania opinii biegłej przez właściwą instytucję medyczną oraz uzyskanie odpowiednich zeznań świadków dotyczących służby wojskowej ojca skarżącego. Na podstawie instrukcji Ministerstwa Biuro Zagrzeb zleciło opracowanie opinii biegłej dotyczącej kwestii, czy samobójstwo ojca skarżącego było związane z jego udziałem w wojnie, Klinice Psychiatrycznej Szpitala Klinicznego Dubrava, Centrum Referencyjnego Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej ds. Zaburzeń Wywołanych Stresem, Regionalnego Centrum Psychotraumy w Zagrzebiu (Klinička bolnica Dubrava, Klinika za psihijatriju, Referentni centar Ministarstva zdravstva i socijalne skrbi za poremećaje uzrokovane stresom, Regionalni centar za psihotraumu Zagreb; dalej: „Centrum”), publicznej instytucji opieki zdrowotnej upoważnionej ustawą do wydawania opinii biegłych w sprawach związanych z zaburzeniami psychiatrycznymi weteranów wojennych (patrz punkt 28 poniżej). Przesłuchano również dwóch świadków w sprawie służby wojskowej ojca skarżącego. W opinii biegłej z dnia 10 czerwca 2007 roku skierowanej do Biura Zagrzeb Centrum stwierdziło, na podstawie dostępnych raportów medycznych i zeznań świadków, że u ojca skarżącego nie rozwinęły się żadne objawy skutkujące rozpoznaniem psychiatrycznym powiązanym z jego udziałem w wojnie oraz że jego samobójstwo nie można przypisać służbie wojskowej. Ta opinia biegła nie została przekazana skarżącemu. 26 września 2007 roku Biuro Zagrzeb oddaliło wniosek skarżącego o rodzinne świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, powołując się na opinię biegłą Centrum, która nie ustaliła żadnego związku między samobójstwem jego ojca a jego udziałem w wojnie. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję przed Ministerstwo, wnosząc o przekazanie sprawy do Biura Zagrzeb do dalszego zbadania. Zarzucił, że opinia Centrum była powierzchowna, ponieważ nie została zlecona z uwzględnieniem wszystkich aspektów wydarzeń, takich jak potrójne morderstwo popełnione przez jego ojca. Skarżący uznał również opinię za nielogiczną, biorąc pod uwagę, że przed wojną jego ojciec nie miał żadnych problemów psychiatrycznych, podczas gdy po działaniach wojennych popełnił potrójne morderstwo i samobójstwo, co utrudniało zaakceptowanie faktu, że nie rozwinął żadnej choroby psychicznej. Skarżący twierdził dalej, że należy zlecić kolejną opinię biegłemu jednemu ze stałych biegłych sądowych w dziedzinie psychiatrii, ponieważ opinia sporządzona przez Centrum budziła wątpliwości co do jej niezależności. Podkreślił również, że każda opinia biegła w tej sprawie powinna zostać mu niezwłocznie przekazana do uwag przed podjęciem decyzji. 2 kwietnia 2008 roku Ministerstwo oddaliło odwołanie skarżącego, uznając, że opinia Centrum była rozstrzygająca w kwestii braku związku samobójstwa jego ojca z jego udziałem w wojnie. Skarżący wniósł skargę do Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, prosząc Sąd Administracyjny o rozstrzygnięcie sprawy co do meritum zamiast przekazywania jej do organów administracyjnych. Zauważył, że postępowanie trwało już nadmiernie długo i że organy administracyjne nie skutecznie wypełniły poprzednich instrukcji Sądu Administracyjnego. Uważał więc, że Sąd Administracyjny powinien sam rozstrzygnąć sprawę co do meritum, jak to przewiduje art. 63 ustawy o postępowaniu administracyjnym (patrz punkt 25 poniżej). Skarżący twierdził również, że jeśli Sąd Administracyjny nie rozstrzygnie sprawy co do meritum, powinien uchylić decyzję Ministerstwa i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. W swojej skardze skarżący w szczególności wskazał, że Ministerstwo nie odniosło się do konkretnych argumentów przedstawionych w jego odwołaniu od decyzji pierwszej instancji Biura Zagrzeb i jedynie powtórzyło ustalenia decyzji pierwszej instancji. Powtórzył również argumenty odwoławcze, że opinia biegła Centrum była powierzchowna i nielogiczna, ponieważ nie została zlecona z uwzględnieniem wszystkich aspektów wydarzeń, takich jak potrójne morderstwo popełnione przez jego ojca, oraz że nie wzięto pod uwagę faktu, że przed wojną jego ojciec nie miał problemów psychiatrycznych, podczas gdy po działaniach wojennych popełnił potrójne morderstwo i samobójstwo. W tych okolicznościach skarżący podkreślił, że na mocy art. 191 ustawy o postępowaniu administracyjnym należy zlecić kolejną opinię stałym biegłym sądowym w dziedzinie psychiatrii. 4 grudnia 2008 roku Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego jako bezzasadną. W szczególności podkreślił:
„W toku postępowania zlecono sporządzenie opinii biegłej, na podstawie art. 123 § 1 ust. 8 [Ustawy o Weteranach], przez [Centrum], a opinia została sporządzona 10 czerwca 2007 r. Opinia stwierdziła, że na podstawie odpowiednich dokumentów z akt sprawy nie stwierdzono, aby Ž.L. rozwinął jakiekolwiek objawy skutkujące rozpoznaniem psychiatrycznym powiązanym z jego udziałem w wojnie...
Mając na uwadze te fakty, sąd ten jest zdania, że pozwany działał zgodnie z prawem, oddalając odwołanie apelanta od decyzji pierwszej instancji... Należy również zauważyć, że ten sąd już orzekł, że powołanie zespołu biegłych [kompetentnego do ustalenia] możliwego związku [między śmiercią a udziałem w wojnie], który [stanowi] dowód rozstrzygający w rozumieniu art. 123 § 1 ust. 8 [Ustawy o Weteranach], jest warunkiem wstępnym dla wszelkich dalszych postępowań dotyczących statusu członka rodziny zmarłego weterana wojennego.
Pozwany zatem prawidłowo oddalił odwołanie od decyzji pierwszej instancji i tym samym nie działał w sprzeczności z odpowiednim prawem. Sąd ten nie uznał za konieczne działania na podstawie art. 63 ustawy o postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę, że, jak już zauważono powyżej, organ administracyjny wykonał instrukcję z wyroku nr Us-2377/00 [patrz punkt 9 powyżej] dotyczącą wniosku apelanta o rodzinne świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, który jest przedmiotem niniejszego postępowania. Mimo że pozwany nie wyraźnie odniósł się do argumentów odwoławczych dotyczących konieczności zlecenia opinii w odniesieniu do czynu potrójnego morderstwa popełnionego przez [Ž.L.], [sąd uznaje], że nie mogło to być czynnikiem rozstrzygającym dla decyzji w niniejszym postępowaniu. Wynika to z faktu, że taki czyn kryminalny nie może stanowić podstawy do ustalenia związku między śmiercią weterana wojennego a jego udziałem w [wojnie]...”
18 lutego 2009 roku skarżący złożył skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego (Ustavni sud Republike Hrvatske), argumentując, że jego prawo do uczciwego procesu w postępowaniu zostało naruszone. W szczególności twierdził, że organy administracyjne i Sąd Administracyjny zignorowały jego wniosek o zlecenie opinii biegłej stałym biegłym sądowym oraz że nie zapewniono mu możliwości udziału w wyborze biegłych, ani okazji do zapoznania się i odniesienia się do opinii biegłej przed podjęciem decyzji w toku postępowania. 27 maja 2010 roku Trybunał Konstytucyjny uznał skargę konstytucyjną skarżącego za niedopuszczalną jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że:
„W swojej skardze konstytucyjnej skarżący nie był w stanie wykazać, że Sąd Administracyjny działał w sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi dotyczącymi praw człowieka i podstawowych wolności lub dowolnie zinterpretował odpowiednie przepisy ustawowe. Trybunał Konstytucyjny uważa zatem, że niniejsza sprawa nie budzi kwestii praw konstytucyjnych skarżącego. W ten sposób w sprawie nie ma kwestii prawa konstytucyjnego, którą Trybunał Konstytucyjny miałby rozstrzygnąć...”
Decyzja Trybunału Konstytucyjnego została doręczona przedstawicielowi skarżącego 14 czerwca 2010 roku.


Wniosek ten został wniesiony dnia 27 kwietnia 2007 r. przez Marinę Wiktorownę Nowikową, urodzoną w 1972 r., zamieszkałą w Moskwie. Skarżąca jest reprezentowana przez Jurija Jerszowa, adwokata prowadzącego praktykę w Moskwie. Dnia 10 listopada 2006 r. skarżąca zorganizowała demonstrację przed budynkiem Dumy Państwowej w Moskwie, trzymając plakat z napisem „Psychiatria zabija nasze dzieci za nasze podatki”. Zdaniem skarżącej, był to indywidualny pikiet stacjonarny (odinočnoje pikietirowanije) (patrz poniżej „Odpowiednie prawo wewnętrzne i praktyka”) i jako taki nie podlegał ustawowemu obowiązkowi uprzedniego powiadomienia właściwego organu publicznego. Ponadto zadbala o to, by ustawić się w pewnej odległości od innych osób, które również znajdowały się przed budynkiem Dumy Państwowej. Po około dziesięciu minutach skarżącej podeszli funkcjonariusze policji, którzy następnie zabrali ją do komisariatu rejonowego. Sporządzono protokół zatrzymania; przyczyny zatrzymania są niejasne. Zdaniem skarżącej spędziła około trzech godzin na komisariacie, a następnie pozwolono jej odejść. Rząd przedłożył Trybunałowi raport sporządzony dnia 11 listopada 2006 r. przez dyżurnego oficera, pana S. Raport stwierdzał, że skarżąca i pięć innych osób (w tym A., M. i S.) przebywały o godz. 8:30 przed budynkiem Dumy Państwowej, trzymając plakaty z napisami „Uwaga! Psychiatria zabija. 7,5 mln rubli środków publicznych wydanych na niszczenie życia”, „Nie zmuszajcie podatników do płacenia za systematyczne eksterminowanie Rosjan przez psychiatrów”, „Psychiatrzy potrzebują murów, by ukryć swoje przestępstwa” oraz inne podobne hasła. Rząd przedłożył również Trybunałowi kopie dokumentów dotyczących postępowań w sprawie o wykroczenie administracyjne przeciwko A., M. i S. Jeśli chodzi o skarżącą, protokół o wykroczeniu administracyjnym stwierdzał, że została oskarżona o „uczestnictwo, wraz z innymi obywatelami, w demonstracji, w przypadku której nie dokonano uprzedniego powiadomienia organów władzy publicznej”. Jej czyn został zakwalifikowany na podstawie art. 20.2 Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych Federacji Rosyjskiej (dalej „KWA”), który reguluje kary stosowane za naruszenia przepisów o imprezach masowych zawartych m.in. w ustawie o zgromadzeniach publicznych. Funkcjonariusz G. złożył pisemne sprawozdanie swojemu przełożonemu, wskazując, że skarżąca „została zatrzymana i zabrana na komisariat za naruszenie przepisów o zgromadzeniach publicznych, a mianowicie art. 20.2 KWA”. Zgodnie z informacją Rządu, dnia 14 listopada 2006 r. sprawa przeciwko skarżącej wpłynęła do sędziego pokoju rejonu Twerskiego, który tego samego dnia wyznaczył rozprawę na dzień 15 listopada 2006 r. Zdaniem skarżącej nie została poinformowana o terminie rozprawy, dopóki nie było na to za późno. W rezultacie nie złożyła sądowi żadnych pisemnych ani ustnych wyjaśnień. Po przeanalizowaniu akt, dnia 15 listopada 2006 r. sędzia uznał, że skarżąca została powiadomiona o rozprawie, ale odmówiła podpisania wezwania. Sąd zdecydował o kontynuowaniu sprawy w jej nieobecności i stwierdził, że dano jej możliwość, z której jednak nie skorzystała, złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień. Tego samego dnia sędzia uznał skarżącą za winną naruszenia art. 20.2 § 2 KWA i wymierzył jej grzywnę w wysokości 1000 rubli rosyjskich (RUB), co wówczas odpowiadało 29 euro (EUR). Powołując się na protokół zatrzymania, protokół o wykroczeniu oraz sprawozdanie G. (patrz wyżej), sąd uznał, że skarżąca wzięła udział w demonstracji, po której zatrzymano około pięć osób i skarżącą. W ocenie sądu zachowanie skarżącej stanowiło udział w wydarzeniu publicznym wymagającym uprzedniego powiadomienia. Sędzia pokoju stwierdził następnie co następuje:
„Działania [skarżącej] stanowią naruszenie przepisów o pikietach stacjonarnych, ponieważ nie dokonano powiadomienia [właściwego organu] o możliwości przeprowadzenia demonstracji... W ten sposób demonstracja ta odbyła się bez podstawy prawnej. Sąd bierze pod uwagę, że obecność skarżącej obok pikietowanego obiektu, wraz z innymi osobami, bezpośrednio ujawnia wyrażanie opinii i postaw, a tym samym przybiera formę wydarzenia publicznego grupowego, a mianowicie pikietu stacjonarnego”.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym przez Sąd Rejonowy Twerski w Moskwie. Dnia 5 grudnia 2006 r. sąd wysłuchał skarżącej i utrzymał w mocy wyrok sędziego pokoju, stwierdzając, że skarżąca wzięła udział w wydarzeniu publicznym odbywającym się bez uprzedniego powiadomienia właściwego organu; dnia 10 listopada 2006 r. została powiadomiona o rozprawie przed sędzią pokoju, ale nie podpisała wezwania. Dnia 23 stycznia 2007 r. Wiceprezes Sądu Miejskiego w Moskwie utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego w postępowaniu nadzorczym.

Wniosek ten został wniesiony dnia 26 sierpnia 2011 r. przez Jurija Ignatjewicza Macniewa, urodzonego w 1937 r., zamieszkałego w Królewcu. Był on reprezentowany przez Aleksandra Kossa, adwokata prowadzącego praktykę w Królewcu. Dnia 30 lipca 2010 r. skarżący zorganizował indywidualną demonstrację przed budynkiem Administracji Obwodu Królewieckiego. Trzymał plakat przedstawiający ludzi (najprawdopodobniej urzędników, których podejrzewał o korupcję) za kratami, z napisami „Powinni ponieść odpowiedzialność!” i „Panie Boos! Mieszkańcy Królewca czekają, aż zwrócisz się do Prezydenta!”. Pan S., dziennikarz, przechodził obok i nagrał demonstrację oraz przyjazd policji. Skarżący został zatrzymany przez policję i zabrany na komisariat. Przebywał tam przez dwie godziny, a następnie pozwolono mu odejść. Nie wszczęto przeciwko niemu postępowania w sprawie o wykroczenie administracyjne. Zgodnie z raportami sporządzonymi później przez zatrzymujących funkcjonariuszy, skarżący nie miał przy sobie dokumentu tożsamości i wyraził zgodę na udanie się z nimi na komisariat w celu weryfikacji tożsamości i sporządzenia protokołu administracyjnego. Skarżący wniósł powództwo cywilne o zasądzenie 500 000 RUB odszkodowania za szkodę niemajątkową spowodowaną działaniami władz. Skarżący powołał się na art. 10 Konwencji. Wyrokiem z dnia 14 marca 2010 r. Sąd Rejonowy Centralny w Królewcu uznał, że doprowadzenie skarżącego na komisariat i zatrzymanie go tam były bezprawne. Sąd stwierdził co następuje:
„Po doprowadzeniu [skarżącego] na komisariat nie wszczęto sprawy o wykroczenie administracyjne... [Pan S.] zeznał, że pozwany okazał swój dokument tożsamości i nie wyraził zgody na pójście z policją na komisariat... Funkcjonariusze policji działali bezprawnie, doprowadzając skarżącego na komisariat...”
Sąd przyznał skarżącemu 6 000 RUB zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową (około 149 EUR w tamtym czasie). Oddalił jego roszczenie dotyczące rzekomego zniszczenia plakatu przez policję i nie wydał odrębnych ustaleń dotyczących jego wolności wypowiedzi. Dnia 25 maja 2011 r. Sąd Obwodowy w Królewcu utrzymał wyrok w mocy.

Wniosek ten został wniesiony dnia 10 listopada 2012 r. przez Wiktora Michajłowicza Sawczenkę, urodzonego w 1967 r., zamieszkałego we wsi Płatonowo-Pietrowka w obwodzie rostowskim. Dnia 23 czerwca 2011 r., podczas wizyty pana Putina w wiosce Peszkowo, skarżący zorganizował demonstrację, stojąc w pewnej odległości od drogi w pobliżu wioski i trzymając plakat z napisem „Panie Putinie! W obwodzie rostowskim ignorują Pana Dekret o pomocy społecznej dla rodzin. Rząd Federacji Rosyjskiej ignoruje swoje zobowiązania do wydawania certyfikatów mieszkaniowych!”. Zdaniem skarżącego podeszli do niego funkcjonariusze policji i kazali mu udać się w inne miejsce, gdzie filmowali dziennikarze. Przyszedł tam i pokazał swój plakat. Podeszli do niego ludzie w cywilu, którzy kazali policji zabrać go na komisariat. Policja wykonała polecenie. Po około trzech godzinach na komisariacie skarżący mógł odejść. Policja sporządziła protokół o administracyjnym doprowadzeniu skarżącego. Skarżącemu zarzucono nieporządek publiczny z powodu używania wulgarnego języka w miejscu publicznym dnia 23 czerwca 2011 r. Dnia 24 czerwca 2011 r. starszy funkcjonariusz policji uznał go za winnego naruszenia art. 20.1 KWA (patrz poniżej paragraf 74) i nałożył na niego grzywnę w wysokości 500 RUB. Dnia 21 grudnia 2011 r. Sąd Miejski w Azowie uchylił wyrok skazujący, ponieważ starszy funkcjonariusz policji nie przesłuchał dowodów od skarżącego. Sąd następnie umorzył sprawę z powodu przedawnienia możliwości ścigania. Dnia 7 lutego 2012 r. Sąd Obwodowy w Rostowie nad Donem utrzymał wyrok w mocy w postępowaniu odwoławczym. Skarżący wniósł powództwo cywilne kwestionujące działania policji wobec niego. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Miejski oddalił jego roszczenia. Dnia 14 czerwca 2012 r. Sąd Obwodowy utrzymał wyrok w mocy w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy zauważył, że sądy rozpatrujące sprawę o wykroczenie administracyjne nie ustaliły, czy skarżący dopuścił się kwestionowanego czynu (używanie wulgarnego języka) i czy popełnił wykroczenie, lecz po prostu umorzyły sprawę z przyczyn proceduralnych. Sąd odwoławczy stwierdził, że powyższe „nie ujawniło żadnej bezprawności” ze strony funkcjonariuszy organów ścigania, podczas gdy skarżący nie udowodnił w niniejszej sprawie, że ich działania naruszyły lub w inny sposób utrudniły wykonywanie jego chronionych praw lub wolności.

Wniosek ten został wniesiony dnia 30 listopada 2012 r. przez Aleksandra Michajłowicza Kirpiczewa, urodzonego w 1984 r., zamieszkałego w Astrachaniu. Jest on reprezentowany przez Konstantina Illicza Tieriechowa, adwokata prowadzącego praktykę w Moskwie. O godz. 19:15 dnia 3 lipca 2012 r. skarżący zorganizował indywidualną demonstrację na przystanku autobusowym. Trzymał plakat z napisem „Kreml nie jest na sprzedaż – to zabytek architektury!”. Po kilku minutach około pięciu przechodniów zatrzymało się i patrzyło na niego i jego plakat. Wydaje się, że wkrótce potem podeszło pięciu funkcjonariuszy policji i ostrzegło obecnych, że zebranie wymaga uprzedniego powiadomienia władz. Przechodnie rozeszli się. Z nagrania wideo przedłożonego przez skarżącego wynika, że jeden z funkcjonariuszy policji odmówił wysłuchania wyjaśnień skarżącego i powiedział mu, że zostanie zabrany na komisariat. Skarżący został następnie wsadzony do radiowozu i zabrany na komisariat. Oskarżono go o organizowanie wydarzenia publicznego bez uprzedniego powiadomienia. Zgodnie z informacją Rządu, skarżący zorganizował publiczne zebranie najpierw na jezdni, a następnie na chodniku przy przystanku autobusowym. Pisemne sprawozdania funkcjonariuszy policji wskazywały, że skarżący wzywał przechodniów, aby podeszli i omówili z nim temat wydarzenia. Policja zdecydowała się zastosować wobec skarżącego procedurę doprowadzenia (dostawlenije), ponieważ było to konieczne w celu przerwania wykroczenia administracyjnego oraz ponieważ nie można było sporządzić protokołu o wykroczeniu administracyjnym na miejscu, gdyż skarżący nie miał przy sobie dokumentu tożsamości. Skarżący wyraził zgodę na pójście z policją na komisariat. Dnia 20 lipca 2012 r. sędzia pokoju uznał skarżącego za winnego naruszenia art. 20.2 § 2 KWA. Sąd uznał, że skarżący przeprowadził wydarzenie publiczne w formie zebrania (miting); zebrało się około pięć osób, ale następnie rozeszły się po ostrzeżeniu funkcjonariusza policji. Sędzia pokoju wymierzył skarżącemu grzywnę w wysokości 20 000 RUB (około 505 EUR w tamtym czasie), zauważając, że skarżący popełnił wykroczenie podobne do innego, za który został już skazany wcześniej w tym samym roku. Sędzia pokoju ostrzegł skarżącego, że nieuiszczenie grzywny będzie stanowić wykroczenie administracyjne zgodnie z art. 20.25 KWA, za które grozi grzywna w podwójnej wysokości lub do piętnastu dni aresztu. Skarżący odwołał się, argumentując, że sąd nie wziął pod uwagę jego sytuacji finansowej przy nakładaniu wysokiej grzywny. Dnia 21 sierpnia 2012 r. Sąd Rejonowy Kirowski w Astrachaniu utrzymał wyrok w mocy w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy oddalił argument dotyczący wysokości grzywny, stwierdzając, że była to minimalna kwota ustawowa przewidziana w art. 20.2 § 2 KWA. We wrześniu 2012 r. sędzia pokoju zezwolił skarżącemu na zapłatę grzywny w trzech miesięcznych ratach.

Wniosek ten został wniesiony dnia 20 maja 2013 r. przez Walerija Leonidowicza Romachina, urodzonego w 1965 r., zamieszkałego w Astrachaniu. Jest on reprezentowany przez Konstantina Illicza Tieriechowa, adwokata prowadzącego praktykę w Moskwie. O godz. 13:30 dnia 10 listopada 2012 r. skarżący przeprowadził indywidualną demonstrację przed Uniwersytetem Morskim w Astrachaniu, aby wyrazić swoją niezgodę z niedawną decyzją o zamknięciu uniwersytetu. Skarżący trzymał plakat z napisem „Zamknięcie uniwersytetu to przestępstwo”. Pan A. organizował demonstrację po drugiej stronie drogi, wysuwając podobne roszczenia. Trzymał plakat z napisem „Uchylaj zarządzenie nr 101 z 27 września 2012 r. i pociągnij jego autorów do odpowiedzialności”. Zdaniem skarżącego stał w odległości około 50 metrów. Rząd stwierdził, że skarżący i A. znajdowali się „w zasięgu wzroku od siebie”. Krótko po rozpoczęciu demonstracji skarżącemu podeszedł funkcjonariusz policji, który ostrzegł go, że narusza art. 20.2 KWA. Następnie doprowadził skarżącego na komisariat. Wydaje się, że A. został również zabrany na komisariat. Zgodnie z informacją Rządu, nie było możliwe sporządzenie protokołu o wykroczeniu administracyjnym na miejscu, ponieważ skarżący nie miał przy sobie dokumentu tożsamości. Skarżący mógł opuścić komisariat po kilku godzinach. W obwodzie astrachańskim ustawa nr 80/2012-FZ z dnia 27 listopada 2012 r. ustaliła minimalną odległość między indywidualnymi demonstrantami na dwadzieścia metrów. Dnia 6 grudnia 2012 r. sędzia pokoju przeprowadził rozprawę. A. zeznał, że zna skarżącego; bez żadnego wspólnego planu obaj poszli na uniwersytet, aby zorganizować indywidualne demonstracje; skarżący nie przygotował własnego plakatu i więc wziął jeden z plakatów A.; ustawił się w odległości około pięćdziesięciu metrów od niego. Tego samego dnia sędzia pokoju uznał skarżącego za winnego naruszenia art. 20.2 § 2 KWA (organizacja i przeprowadzenie wydarzenia publicznego bez uprzedniego powiadomienia) i nałożył na niego grzywnę w wysokości 20 000 RUB. Dnia 5 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy Sowiecki w Astrachaniu utrzymał wyrok w mocy. Sądy uznały, że skarżący i A. przeprowadzili publiczną demonstrację stacjonarną (wspólna organizacja logistyczna, czas i roszczenia ujawniające wspólny cel), która zgodnie z prawem wymagała od nich uprzedniego powiadomienia lokalnych władz. Sądy stwierdziły, że wykroczenie naruszyło porządek i bezpieczeństwo publiczne, „wywierając istotny negatywny wpływ na chronione stosunki publiczne”. Zgodnie z informacją Rządu, skarżący był „uczestnikiem” demonstracji z A. Wydaje się, że dnia 26 kwietnia 2013 r. Sąd Obwodowy w Astrachaniu rozpatrzył sprawę i obniżył grzywnę do 1 000 RUB.