Skarżący urodził się w 1959 roku i mieszka w Bukareszcie. W 2005 roku przedsiębiorca, G.B., złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko skarżącemu oraz rektorowi Uniwersytetu Nauk Rolniczych w sprawie sprzedaży działki o powierzchni 224 hektarów położonej w Băneasa, w pobliżu Bukaresztu. Twierdził, że skarżący zakupił działkę za znacznie niższą kwotę niż jej rzeczywista wartość. Zarzucił również, że działka nie była własnością Uniwersytetu, lecz państwa rumuńskiego. 14 lutego 2008 roku Prokuratura Generalna zdecydowała o niepodjęciu śledztwa z powodu braku dowodów. Jednakże 31 lipca 2008 roku Prokurator Generalny uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do kompetencji Krajowej Dyrekcji ds. Przestępczości („NAP”). W nieokreślonym dniu marca 2009 roku oficer NAP prowadzący śledztwo oskarżył, że był naciskany w celu zakończenia dochodzenia. Według jego zeznań dwóch dyrektorów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a mianowicie szef Departamentu Ochrony Wewnętrznej i Wywiadu Ministerstwa oraz szef Wydziału Operacyjnego Departamentu ds. Przestępczości w tym samym ministerstwie, poprosiło go o szybkie załatwienie sprawy i udzielenie korzystnej odpowiedzi. Na podstawie zeznań oficera NAP wstępne śledztwo dotyczące skarżącego i rektora zostało rozszerzone o dwóch dyrektorów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 12 marca 2009 roku skarżący został zaproszony do siedziby NAP. Złożył zeznanie. 20 marca 2009 roku NAP wszczęła śledztwo karne przeciwko skarżącemu na podstawie zarzutu, że był wspólnikiem przestępstwa nadużycia stanowiska popełnionego przez rektora Uniwersytetu Nauk Rolniczych. 23 marca 2009 roku NAP wszczęła kolejne śledztwo karne przeciwko skarżącemu w związku z przestępstwem aktywnego łapownictwa z powodu wywieranego wpływu na oficera NAP prowadzącego dochodzenie. Tego samego dnia prokurator wydał zarządzenia stawienia się przed śledczymi przeciwko skarżącemu i pięciu innym współoskarżonym. W zarządzeniu stawienia się wydanym przeciwko skarżącemu stwierdzono, że celem zarządzenia było zapewnienie, aby skarżący został przesłuchany w charakterze podejrzanego („învinuit”) w związku z przestępstwami nadużycia stanowiska i aktywnego łapownictwa na podstawie art. 248 i 255 w związku z art. 26 Kodeksu Karnego (C.P.). 24 marca 2009 roku, około godziny 15:00, skarżący został przewieziony przez policję do siedziby NAP zgodnie z zarządzeniem stawienia się przed organem śledczym. Gdy skarżący przybył do siedziby NAP, trwało przesłuchanie jednego z jego współoskarżonych, S.I.C., które trwało do godziny 19:50. Następnie, między godziną 20:30 a 22:05, przesłuchiwano innego współoskarżonego, P.P.D. Wezwano dwóch adwokatów wybranych przez skarżącego i zaproszono ich do siedziby NAP w celu udzielenia mu pomocy. Według przedstawicieli Rządu, jeden z adwokatów skarżącego przybył do siedziby NAP o godzinie 16:00, a drugi około godziny 19:45. Skarżący przebywał w siedzibie organów ścigania bez przesłuchania do godziny 22:00. Według jego twierdzeń, które nie zostały zakwestionowane przez Rząd, nie był wolny, by odejść. Rząd nie twierdził, że poinformowali skarżącego, że był wolny, by odejść; przeciwnie, w swoich pisemnych wnioskach do Trybunału podtrzymywali, że skarżący pozostawał do ich dyspozycji do przesłuchania między godziną 15:00 a 23:30. Między godziną 22:00 a 22:55 skarżącemu powiadomiono o postawionych mu zarzutach i został przesłuchany przez śledczych. Od godziny 23:00 do 23:20 organy ścigania przesłuchiwały innego współoskarżonego, A.I.N. Skarżący był przetrzymywany w siedzibie NAP do godziny 23:30, kiedy to poinformowano go o decyzji podjętej przez NAP tego samego dnia dotyczącej zarzutów przeciwko niemu i innym oskarżonym. NAP oskarżyła rektora Uniwersytetu Nauk Rolniczych o nadużycie stanowiska z ciężkimi skutkami, skarżącego o współudział w nadużyciu stanowiska, a dwóch dyrektorów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o sprzyjanie przestępcy. Tą samą decyzją wszystkich oskarżonych tymczasowo aresztowano na dwadzieścia cztery godziny, przy czym okres zatrzymania zaczął biec od godziny 23:30. Następnego dnia, 25 marca 2009 roku, około godziny 18:40, NAP zwróciła się do Sądu Apelacyjnego w Bukareszcie o zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec skarżącego i dwóch innych oskarżonych (rektor został zwolniony) na dwadzieścia dziewięć dni, od 25 marca 2009 roku do 22 kwietnia 2009 roku. W tej samej dacie Sąd Apelacyjny w Bukareszcie, orzekając w składzie jednego sędziego, oddalił wniosek prokuratury. Orzekł, że utrzymywanie skarżącego w areszcie śledczym nie było konieczne. W związku z tym podkreślił, że skarżący nie unikał postępowania karnego, ale stosował się do każdego wezwania prokuratury. Stwierdził również, że doprowadzenie oskarżonego na podstawie zarządzenia stawienia się przed organem śledczym nie było uzasadnione, ponieważ nigdy nie odmawiał przyjścia, gdy był wzywany do NAP. Wniósł, że nie ma dowodów na to, że zwolnienie oskarżonego stanowiłoby konkretne zagrożenie dla porządku publicznego lub utrudniłoby postępowanie karne. Jednakże sąd nałożył na nich wszystkich zakaz opuszczania kraju na trzydzieści dni, z powodu uzasadnionego podejrzenia, że popełnili przestępstwa, o które byli oskarżeni. Skarga kasacyjna wniesiona przez NAP od tej decyzji została oddalona przez Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości 1 kwietnia 2009 roku. Wysoki Sąd zatwierdził decyzję Sądu Apelacyjnego w Bukareszcie, zauważając, że aresztowanie śledcze skarżącego wydawało się nadmierne, biorąc pod uwagę, że skarżący nie miał karalności, cieszył się dobrą reputacją w społeczeństwie i nie było dowodów w aktach, że unikał postępowania karnego. Sąd uznał, że zakaz opuszczania kraju zapewniał właściwą równowagę między ogólnym interesem społeczeństwa w zakresie dobrego administrowania sprawiedliwości a interesem skarżącego. Decyzją wydaną 22 kwietnia 2009 roku NAP przedłużyła zakaz opuszczania kraju przez skarżącego o kolejne trzydzieści dni, od 23 kwietnia do 22 maja 2009 roku. Przyczynami podanymi przez prokuratora dla podjęcia takiego środka było to, że istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez skarżącego oraz że konieczne było zapewnienie właściwego administrowania sprawiedliwością. Skarżący zakwestionował środek przed Sądem Apelacyjnym w Bukareszcie, argumentując, że decyzja prokuratora nie zawierała wystarczających powodów przedłużenia środka ograniczającego, dodając, że dobrowolnie stawiał się za każdym razem, gdy był wzywany przez śledczych. Podkreślił, że ograniczenie w opuszczaniu kraju zostało nałożone w 2009 roku, ale w związku z przestępstwem, które miał popełnić w 2002 roku. Powołał się na fakt, że jest ważnym przedsiębiorcą, dla którego swoboda przemieszczania się poza granicami kraju była niezbędna do prowadzenia działalności gospodarczej. W ustnych wystąpieniach przed sądem prokurator dodał, że ograniczenie wolności przemieszczania się było uzasadnione koniecznością zapewnienia szybkości postępowania. Skarżący odpowiedział, że nie był zapraszany do NAP w celu złożenia wyjaśnień od 24 marca 2009 roku. Dodał, że szybkość postępowania leżała również w jego własnym interesie, ponieważ jako znany przedsiębiorca jego reputacja i uczciwość były szkodzone, dopóki toczyło się przeciwko niemu postępowanie. Środek został utrzymany w mocy postanowieniem wydanym przez Sąd Apelacyjny w Bukareszcie 27 kwietnia 2009 roku, które uznało, że powody podane przez prokuratora były wystarczające. Uznał, że skoro nie było nowych okoliczności, które mogłyby zmienić sytuację skarżącego, nie było powodu do uchylenia środka zapobiegawczego wobec niego. Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego została oddalona przez Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości jako niedopuszczalna 8 maja 2009 roku. Uznał, że obowiązujące prawo nie przewiduje skargi kasacyjnej od postanowienia, którym oddalono wniosek o uchylenie środka zapobiegawczego. 19 maja 2009 roku NAP ponownie zarządziła przedłużenie zakazu opuszczania kraju przez skarżącego o kolejne trzydzieści dni. Uzasadnienie decyzji było dokładnie takie samo jak w poprzedniej decyzji z 22 kwietnia 2009 roku. Skarżący zaskarżył środek przed Sądem Apelacyjnym w Bukareszcie. Oświadczył, że musi wyjechać za granicę, ponieważ został zaproszony na spotkanie biznesowe za granicą. Postanowieniem z 1 czerwca 2009 roku Sąd Apelacyjny w Bukareszcie zarządził uchylenie środka. Uznał, że skarżący w żaden sposób nie próbował utrudniać śledztwa ani wyjechać z kraju oraz że przestrzegał wszystkich obowiązków nałożonych na niego przez władze sądownicze. Stwierdził również, że nadal istniało uzasadnione podejrzenie, że skarżący popełnił przestępstwo, ale uchylenie ograniczenia nie utrudniłoby właściwego administrowania sprawiedliwością. Wniósł, że chociaż nałożenie środka zapobiegawczego powinno być uzasadnione koniecznością zapewnienia właściwego administrowania sprawiedliwością i ochrony społeczeństwa poprzez zapobieganie popełnianiu nowych przestępstw, w niniejszej sprawie NAP nie zdołała wyjaśnić, dlaczego pozwolenie skarżącemu na wyjazd z kraju mogłoby mieć negatywne skutki dla administrowania sprawiedliwością. Jednocześnie podkreślił, że utrzymanie ograniczenia nie zapobiegnie kontaktowaniu się skarżącego ze wszystkimi stronami w sprawie i wywieraniu na nich wpływu. Skarga kasacyjna wniesiona przez NAP została uwzględniona przez Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości 9 czerwca 2009 roku. Oddalił skargę skarżącego i utrzymał w mocy decyzję NAP o przedłużeniu ograniczenia. Uznał, że ograniczenie powinno być utrzymane ze względu na negatywny wpływ społeczny spowodowany przestępstwem popełnionym przez skarżącego oraz złożoność sprawy, która obejmowała liczne czynności procesowe. 18 czerwca 2009 roku NAP przedłużyła ograniczenie prawa skarżącego do opuszczania kraju o kolejne trzydzieści dni. Skarga skarżącego na środek została uwzględniona postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Bukareszcie. Sąd uznał, że nie było powodów uzasadniających utrzymanie środka zapobiegawczego. Zauważył w związku z tym, że w sprawie nie przeprowadzono żadnego czynu procesowego od 21 maja 2009 roku, a skarżący, znany przedsiębiorca, był obecny za każdym razem, gdy wzywali go śledczy. Skarga kasacyjna wniesiona przez NAP została oddalona przez Wysoki Sąd Kasacyjny i Sprawiedliwości 3 lipca 2009 roku. 19 maja 2009 roku skarżący został zaproszony do siedziby NAP i poinformowany, że został oskarżony o przestępstwo aktywnego łapownictwa. Skarżący odmówił złożenia wyjaśnień, korzystając ze prawa do milczenia. Sporządzono protokół, który został podpisany przez skarżącego, jego adwokata i prokuratora podczas tej okazji. 21 grudnia 2012 roku akt sprawy zarejestrowano w Sądzie Apelacyjnym w Bukareszcie. Według najnowszych informacji dostarczonych przez skarżącego, postępowanie karne przeciwko niemu wciąż się toczy.


Skarżący urodził się w 1955 roku i mieszka w Naro-Fominsku w obwodzie moskiewskim. Obecnie odsiaduje wyrok w zakładzie karnym IK-4 we wsi Udarnyy w Republice Mordowii. O godzinie 20:20 6 marca 2004 r. pani E. została napadnięta na ulicy i dźgnięta nożem w serce. Zmarła na skutek odniesionych obrażeń krótko potem. Napastnik zabrał z torebki ofiary telefon komórkowy i 2500 rubli rosyjskich (RUB). Prokuratura rejonowa w Naro-Fominsku („prokuratura rejonowa”) wszczęła śledztwo karne w sprawie zabójstwa E. Uzyskawszy od operatora telefonii komórkowej listę połączeń dotyczącą telefonu ofiary, śledczy ustalili, że 6 marca 2004 r. o godzinie 21:50 wykonano połączenie na numer należący do pani A. z telefonu E. przy użyciu karty SIM skarżącego. O godzinie 11:00 18 marca 2004 r. policja przybyła do mieszkania skarżącego i nakazała mu podążać z nimi na komisariat. Na komisariacie skarżący wyjaśnił, że 6 marca 2004 r. kupił używany telefon komórkowy od nieznajomego, ponieważ jego przyjaciel wcześniej wyraził zainteresowanie zakupem telefonu z drugiej ręki. Aby przetestować telefon, włożył do niego swoją kartę SIM i zadzwonił do swojej ówczesnej dziewczyny, pani A. Twierdził również, że tego samego dnia grał na automatach i wygrał 2500 RUB. Następnie funkcjonariusze przesłuchujący go pokazali mu listę połączeń z telefonu pani E., poinformowali go o zabójstwie i zasugerowali, by przyznał się w celu złagodzenia wyroku. Skarżący odmówił przyznania się do przestępstwa. Funkcjonariusze zaczęli go bić i kopać w głowę, klatkę piersiową i boki. Skarżący tracił przytomność kilka razy. Bicie trwało dwanaście godzin. W końcu skarżący uległ i zgodził się spisać „oświadczenie o stawieniu się i przyznaniu się do winy” (явка с повинной), dyktowane przez funkcjonariuszy, przyznając się do napadu i zabójstwa pani E. Śledczy z prokuratury rejonowej, pan A., przesłuchał skarżącego w charakterze podejrzanego, a następnie udał się do mieszkania skarżącego w celu zabezpieczenia kilku przedmiotów, w tym umowy na telefon komórkowy dotyczącej karty SIM skarżącego. Skarżący nie otrzymał pomocy prawnej 18 marca 2004 r. Skarżący został doprowadzony na komisariat o godzinie 22:00 18 marca 2004 r. Po przybyciu funkcjonariusze policji zapytali go, jak zdobył telefon pani E., a następnie pokazali mu listę połączeń. Skarżący spojrzał na listę, a następnie poprosił funkcjonariuszy, by zostali go samego w pokoju. Następnie napisał oświadczenie o stawieniu się i przyznaniu się do winy, opisując okoliczności przestępstwa. Nie zastosowano wobec skarżącego siły fizycznej. Zdaniem Rządu, 18 marca 2004 r. skarżący złożył skargę do prokuratury rejonowej; nie podniósł jednak kwestii złego traktowania. O godzinie 12:30 19 marca 2004 r. sporządzono protokół aresztowania. Zawierał on odręczną notatkę skarżącego o treści: „[Zgadzam] się z aresztowaniem, prawa są zrozumiałe, [nie mam] oświadczeń”. Odręczne oświadczenie podpisane przez skarżącego i datowane na 19 marca 2004 r. potwierdzało, że skarżącemu wyjaśniono jego prawa; że nie wymaga pomocy prawnej; że „widoczne w [tym] momencie obrażenia na jego twarzy i ciele [zostały] zadane 11 marca 2004 r. przez [jego] współlokatora Dimę”; oraz że funkcjonariusze policji nie użyli wobec niego siły. Między godziną 0:40 a 2:55 w nocy 19 marca 2004 r. skarżący był przesłuchiwany bez obecności adwokata. Wczesnym rankiem 19 marca 2004 r. skarżący został umieszczony w izbie zatrzymań (Изолятор временного содержания, dalej „IVS”). Zdaniem Rządu, podczas umieszczania w IVS skarżący nie składał żadnych skarg dotyczących zdrowia. Miał siniak pod prawym okiem. Wpis do księgi IVS został dokonany przez lekarza pogotowia ratunkowego, stwierdzającego, że skarżący znajdował się „w stanie po napadzie padaczkowym”. Między godziną 11:10 a 12:50 19 marca 2004 r. skarżący był przesłuchiwany w obecności pana B., adwokata z urzędu. Zdaniem Rządu, w trakcie przesłuchania opisał, jak popełnił przestępstwo. Z protokołu przesłuchania wynika, że skarżący znalazł nóż użyty jako broń zabójstwa na rynku po pożarze. 20 lub 22 marca 2004 r. śledczy przeprowadzili odtworzenie przebiegu zdarzeń. Zdaniem skarżącego, odtworzenie ograniczyło się do doprowadzenia go na miejsce przestępstwa i sfotografowania go tam. Zdaniem Rządu, podczas wizyty skarżący potwierdził swoje zeznania złożone w obecności adwokata w trakcie drugiego przesłuchania 19 marca 2004 r. Wybrał również nóż podobny do tego, którym dźgnięto panią E., spośród czterech noży dostępnych w lokalnym sklepie. 20 marca 2004 r. sędzia Sądu Rejonowego w Naro-Fominsku („Sąd Rejonowy”) zastosował wobec skarżącego areszt tymczasowy. Skarżący złożył skargę sędzi na złe traktowanie; sędzia odmówiła jednak odnotowania zarzutów, stwierdzając, że mogą zostać one zbadane w toku procesu przeciwko skarżącemu. 25 marca 2004 r. skarżącemu formalnie postawiono zarzuty zabójstwa i rozboju. Wycofał swoje przyznanie się do winy. 26 marca 2004 r. policja przewiozła skarżącego do aresztu śledczego. Personel dyżurny odmówił jednak przyjęcia skarżącego ze względu na widoczne obrażenia. Skarżącego odesłano do IVS. 29 marca 2004 r. policja ponownie próbowała go przenieść do aresztu śledczego i ponownie odmówiono. 30 marca 2004 r. policja zawiozła skarżącego do polikliniki w Naro-Fominsku, gdzie przeszedł badanie rentgenowskie, które wykazało złamania trzech żeber z objawami, że kości zaczęły się zrastać. Następnego dnia skarżącego przyjęto do aresztu śledczego. Zdaniem skarżącego, po umieszczeniu w areszcie śledczym złożył skargę na złe traktowanie do prokuratury rejonowej. Zdaniem Rządu skarżący podniósł kwestię złego traktowania w skardze z 17 czerwca 2004 r. Prokuratura rejonowa przeprowadziła wstępne sprawdzenie w oparciu o skargę. 18 czerwca 2004 r. pan A., śledczy z prokuratury rejonowej, odmówił wszczęcia postępowania karnego w sprawie domniemanego złego traktowania. Stwierdził, że po przybyciu do IVS skarżący miał siniak pod prawym okiem, a mimo to nie składał skarg dotyczących swojego stanu zdrowia, oraz zauważył, że zgodnie z księgą IVS pogotowie ratunkowe wezwano dla skarżącego z powodu napadu padaczkowego. W nieokreślonym dniu sprawa karna przeciwko skarżącemu została skierowana do rozprawy przed Sądem Obwodowym w Moskwie („Sąd Obwodowy”). Skarżący po raz pierwszy zapoznał się z decyzją z 18 czerwca 2004 r. 29 czerwca 2004 r., studiując akta sprawy karnej przeciwko niemu. Skarżący złożył skargę na odmowę prokuratury rejonowej z 18 czerwca 2004 r. do Prokuratury Generalnej Federacji Rosyjskiej, która przekazała ją do zbadania Prokuraturze Obwodu Moskiewskiego. Ta ostatnia przekazała skargę do prokuratury rejonowej (przeciwko której skierowano skargę). Skarżący nie otrzymał odpowiedzi. Skarżący nie próbował wszcząć żadnego postępowania sądowego, uznając, że byłoby bezcelowe ze względu na odpowiedź sędzi z 20 marca 2004 r. 27 lipca 2004 r. Sąd Obwodowy wyznaczył rozprawę na 9 sierpnia 2004 r. Skarżący podniósł kwestię złego traktowania przed Sądem Obwodowym podczas swojego procesu. 20 października 2004 r. Sąd Obwodowy zarządził opinię biegłego lekarskiego dotyczącą zdjęcia rentgenowskiego z 30 marca 2004 r. Z protokołu rozprawy z tej daty wynika, że N. poinformował sędziego, że nie jest ekspertem w interpretacji zdjęć rentgenowskich i poprosił o okres dwóch tygodni na konsultację z kolegą; sędzia wyraził na to zgodę. 4 listopada 2004 r. N. sporządził raport stwierdzający, że złamania żeber zostały spowodowane przez tępne przedmioty; do 30 marca 2004 r. rozpoczęło się zrastanie złamań; złamania były „zdecydowanie stare” i „nie zidentyfikowano obrażeń odpowiadających [tym z] 11 i 18 marca 2004 r.”. Sędzia odrzucił wniosek skarżącego o sporządzenie kolejnej opinii biegłego. Sąd Obwodowy uznał protokół z pierwszego przesłuchania z 19 marca 2004 r. za niedopuszczalny dowód, ponieważ przesłuchanie zostało przeprowadzone bez obecności adwokata. 3 grudnia 2004 r. Sąd Obwodowy uznał skarżącego za winnego rozboju i zabójstwa oraz skazał go na dwadzieścia lat pozbawienia wolności. Sąd powołał się na przedprocesowe przyznanie się skarżącego do winy, protokół jego przesłuchania przez śledczego, jego zeznania podczas odtworzenia przebiegu zdarzeń oraz inne dowody materialne. Sędzia rozprawy szczegółowo przeanalizował również dowody przedstawione przez strony w związku z zarzutem złego traktowania, w tym decyzję z 18 czerwca 2004 r. oraz opinię biegłego lekarskiego zamówioną w odniesieniu do zdjęcia rentgenowskiego. Sędzia wysłuchał również zeznań biegłego N., a także śledczego pana A. i kilku funkcjonariuszy policji. Sędzia odmówiła przebadania księgi IVS, która – zdaniem skarżącego – potwierdziłaby jego twierdzenie, że doszło do obrażeń. Zamiast tego sędzia przeanalizowała list od zastępcy dyrektora IVS, z którego wynikało, że po przybyciu tam skarżący miał tylko podkrążone oko, które wyjaśnił, że odniósł przed aresztowaniem. Zastępca dyrektora zauważył również, że wpis w księdze dotyczący wezwania pogotowia dotyczył innej osoby. Sędzia oddaliła zarzuty skarżącego dotyczące złego traktowania i uznała odpowiednie dowody (oświadczenie o przyznaniu się do winy, protokół przesłuchania i protokół odtworzenia przebiegu zdarzeń) za dopuszczalne. 6 grudnia 2004 r. skarżący wniósł apelację, powtarzając kwestię swojego przyznania się pod przymusem bez obecności adwokata, a także słabość sprawy oskarżenia przeciwko niemu. Podtrzymał swoje twierdzenie o niewinności. 14 grudnia 2004 r. skarżący wniósł dodatkową apelację, w której twierdził, że Sąd Obwodowy błędnie uznał jego poprzedni wyrok za okoliczność obciążającą, a jednocześnie wybrał uznanie stawienia się i przyznania się do winy za okoliczność łagodzącą. Wniósł o uchylenie wyroku pierwszej instancji na podstawie argumentów podanych w jego apelacji z 6 grudnia 2004 r. W tej samej dacie skarżący (poprzez swojego pełnomocnika) wniósł apelację, w której twierdził, że oświadczenie o stawieniu się i przyznaniu się do winy nie było autentyczne, ponieważ został siłą doprowadzony na komisariat i przetrzymywany tam przez dwanaście godzin bez dostępu do adwokata. 16 marca 2005 r. Sąd Najwyższy Rosji utrzymał wyrok pierwszej instancji w mocy w trybie uproszczonym. Skarżący bezskutecznie ubiegał się dalej o nadzór sądowy nad swoim wyrokiem. 5 kwietnia 2005 r. skarżący wysłał kolejną skargę do Prokuratury Generalnej, która została przekazana do prokuratury rejonowej. 12 maja 2005 r. zastępca prokuratora rejonowego uchylił decyzję z 18 czerwca 2004 r. i wydał polecenie przeprowadzenia dodatkowego wstępnego sprawdzenia. 15 maja 2005 r. S., śledczy z prokuratury rejonowej, odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutów skarżącego dotyczących złego traktowania. Uznał za ustalone, że 12 marca 2004 r. funkcjonariusz policji w Naro-Fominsku otrzymał zgłoszenie o gwałtownej bójce; 13 marca 2004 r. zaprosił skarżącego na „rozmowę profilaktyczną” i zauważył dwa siniaki pod oczami skarżącego. S. wnioskuje, że siniak pod prawym okiem skarżącego był wynikiem obrażenia odniesionego na długo przed aresztowaniem. Zauważył również, że Sąd Obwodowy „dokładnie zbadał” wersję skarżącego dotyczącą złego traktowania przez funkcjonariuszy policji. Kwestia złamanych żeber nie została zbadana.


Skarżący urodził się w 1970 roku i mieszka w Kiszyniowie. W momencie zdarzeń będących przedmiotem sprawy skarżący był oficerem policji w wysokim stopniu. 26 marca 2008 r. został aresztowany z powodu podejrzenia przynależności do gangu przestępczego specjalizującego się w przemyacie heroiny przez Mołdawię do Unii Europejskiej. Jego aresztowanie nastąpiło w wyniku przejęcia dużej ilości heroiny w Kiszyniowie. Oskarżono go o przestępstwo obrotu dużymi ilościami narkotyków, przewidziane w art. 217/1 Kodeksu Karnego i zagrożone karą od siedmiu do dwudziestu lat pozbawienia wolności. 5 września 2008 r. śledztwo w sprawie okoliczności sprawy zostało zakończone, a sprawa skierowana do sądu pierwszej instancji do rozpoznania. 21 października 2009 r. skarżący został uznany winnym popełnienia innych przestępstw niż to, za które został tymczasowo aresztowany, i skazany na pięć lat i dziewięć miesięcy pozbawienia wolności. Czyny, za które skarżący został uznany winnym, dotyczyły niedbalstwa, nadużycia władzy oraz pomocnictwa w popełnieniu przestępstwa. 21 czerwca 2010 r. wyrok został uchylony przez Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie, a skarżący został zwolniony z aresztu. Postępowanie nadal się toczy. Między aresztowaniem a wydaniem wyroku skarżący przebywał w tymczasowym areszcie. Co miesiąc wydawano nakaz aresztowania, a podawane powody przedłużania jego aresztowania były takie same przez cały ten okres: skarżący został oskarżony o popełnienie poważnego przestępstwa zagrożonego karą powyżej dwóch lat pozbawienia wolności oraz istniało ryzyko, że ucieknie lub utrudni śledztwo. Wszystkie wnioski skarżącego o zwolnienie z aresztu zostały oddalone. Skarżący był przetrzymywany w dwóch placówkach aresztu. Między aresztowaniem a 17 listopada 2008 r. był przetrzymywany w izolacji w areszcie Centrum Walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją (CWLPGiK), a między 17 listopada 2008 r. a 21 czerwca 2010 r. przebywał w Więzieniu nr 13. Według skarżącego warunki w Więzieniu nr 13 były równoważne nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu. W szczególności cele były brudne i przepełnione. W celi, w której przetrzymywano skarżącego, każdy osadzony miał do dyspozycji jedynie 2,5 metra kwadratowego powierzchni. Jedzenie było bardzo niskiej jakości, więźniowie palili, a przebywał on razem z aresztowanymi skazanymi za przestępstwa z użyciem przemocy, którzy grozili mu przemocą ze względu na jego status oficera policji. Nie zapewniono więźniom pościeli, a w celi panowały pasożyty. W trakcie aresztowania stan zdrowia skarżącego pogorszył się, a zespół lekarzy zdiagnozował u niego zapalenie żołądka, zapalenie dwunastnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby oraz nadciśnienie tętnicze. Zalecili hospitalizację w celu leczenia stacjonarnego. Skarżący był hospitalizowany w szpitalu więziennym należącym do Ministerstwa Sprawiedliwości w okresie od 7 października do 17 listopada 2008 r., ale odmówił leczenia, prosząc zamiast tego o leczenie w szpitalu wojskowym akredytowanym przez Ministerstwo Zdrowia. Jego wniosek został odrzucony z powodów, których strony nie przekazały Sądowi.


W latach 2005–2006 skarżący pomyślnie pozwali organy władzy za błędne naliczenie świadczeń społecznych. Wyroki stały się prawomocne. W różnym czasie sądy nadzoru uchyliły wyroki wydane na korzyść skarżących po wniesieniu wniosków przez organy władzy, uznając, że sądy niższej instancji błędnie zastosowały prawo materialne lub procesowe (więcej szczegółów w załączniku). 3 lipca 1986 r. skarżący został skazany na trzy i pół roku pozbawienia wolności. 25 lutego 1997 r. został uniewinniony. W nieokreślonym terminie skarżący złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Sowieckim, dochodząc 3 973 578 rosyjskich rubli (RUB) odszkodowania za szkodę majątkową i niemajątkową z tytułu niesłusznego oskarżenia. 24 maja 1999 r. Sąd Rejonowy w Sowieckim częściowo uwzględnił powództwo skarżącego, przyznając mu 43 568 RUB odszkodowania za niezapłacone wynagrodzenie, konfiskatę samochodu oraz koszty i wydatki sądowe. Wyrok został w pełni wykonany. W nieokreślonym terminie skarżący wniósł podobny pozew przeciwko Ministerstwu Finansów, dochodząc odszkodowania za niesłuszne oskarżenie w 1997 r. 27 lipca 2006 r. Sąd Rejonowy w Leninskim uwzględnił powództwo skarżącego w całości i przyznał mu 761 815 RUB odszkodowania za niezapłacone wynagrodzenie, konfiskatę samochodu i innego mienia, czynsz za mieszkanie, koszty podróży oraz koszty i wydatki sądowe. Nie wniesiono odwołania od wyroku i stał się on prawomocny. 1 lutego 2007 r. Prezydium Sądu Obwodowego w Rostowie uchyliło ten wyrok w trybie nadzoru sądowego, uznając, że ta sama sprawa została już rozstrzygnięta wyrokiem z 24 maja 1999 r. oraz że nie było podstaw do ponownego rozpatrzenia skargi.


Skarżący urodził się w 1979 roku i mieszka w Kiszyniowie. W styczniu 2008 roku policja w Bielcach zorganizowała operację pod przykrywką w celu zatrzymania grupy przestępczej specjalizującej się w produkcji i obrocie podrobionymi dokumentami. W tym celu ogłoszenie zostało zamieszczone w lokalnej gazecie specjalizującej się w reklamach, brzmiące następująco: „Potrzebuję pomocy w uzyskaniu paszportu (rumuńskiego-bułgarskiego)” wraz z numerem telefonu. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, w tamtym czasie był zainteresowany wyjazdem z Mołdawii do Rumunii lub innego kraju Unii Europejskiej w celu znalezienia pracy. Był więc zainteresowany uzyskaniem paszportu rumuńskiego, co ułatwiłoby mu realizację planów. Ponieważ zrozumiał ogłoszenie w gazecie jako propozycję pomocy w uzyskaniu paszportów rumuńskich, zadzwonił na podany numer i spotkał się z osobą, która przedstawiła się jako E. W trakcie rozmowy zrozumiał, że sam E. szuka paszportu rumuńskiego. Obaj mężczyźni zgodzili się informować się nawzajem w przypadku, gdyby jeden z nich znalazł łatwy sposób na uzyskanie paszportu rumuńskiego. Jakiś czas później przyjaciel skarżącego (D.) polecił mu osobę o imieniu Z., która mogła pomóc w uzyskaniu paszportu rumuńskiego w krótkim czasie. Zarówno D., jak i Z. potwierdzili podczas późniejszego postępowania sądowego, że to D. polecił Z. skarżącemu w marcu 2008 roku. Skarżący spotkał się z Z. i dowiedział się, że jego usługi kosztują 1500 euro (EUR), kwoty, której w tamtym czasie nie posiadał. Z materiałów akt sprawy wynika, że około trzy tygodnie po pierwszym spotkaniu skarżącego z E., ten ostatni zadzwonił do niego, aby dowiedzieć się, czy poczynił postępy w poszukiwaniu sposobu na uzyskanie paszportu rumuńskiego. Fakt ten został zgłoszony przez skarżącego w postępowaniu i nie został zakwestionowany przez oskarżenie. Skarżący poinformował E., że znalazł osobę, Z., która mogła pomóc w zamian za 1500 EUR, i zaproponował skontaktowanie E. z Z. E. odmówił jednak nawiązania bezpośredniego kontaktu z Z. i poinformował skarżącego, że w tamtym czasie nie ma pieniędzy. Powiedział również skarżącemu, że ma znajomego T., który jest również zainteresowany uzyskaniem paszportu rumuńskiego, i zaproponował skarżącemu układ. W szczególności zaproponował mu, aby działał jako pośrednik między Z. a T. i poinformował T., że cena wynosi 2300 EUR. Różnica w wysokości 800 EUR między ceną żądaną przez Z. a kwotą zapłaconą przez T. miała zostać podzielona między skarżącego a E. Informacja ta nie została zakwestionowana przez oskarżenie w toku postępowania. Skarżący przyjął propozycję E. i zgodził się zorganizować spotkanie z T. Następnie skarżący omówił sprawę z Z., który dał mu listę dokumentów niezbędnych do nowej rumuńskiej karty identyfikacyjnej T. Skarżący złożył w toku postępowania wyjaśnienie, że w tamtym czasie był przekonany, że karta identyfikacyjna nie będzie podrobiona i że Z. będzie działał jedynie jako przedstawiciel T. przed rumuńskimi władzami. Informacja ta została zakwestionowana przez Z. w toku postępowania, który oświadczył, że poinformował skarżącego od samego początku, że rumuńska karta identyfikacyjna T. będzie fałszywa i że powinien unikać podróżowania z nią do Rumunii. 3 kwietnia 2008 r. skarżący spotkał się z T. i otrzymał od niego niezbędne dokumenty oraz zaliczkę w wysokości 750 EUR, za którą wystawił i przekazał T. pokwitowanie. Następnie przekazał pieniądze i dokumenty Z. Karta identyfikacyjna została później wyprodukowana w Wielkiej Brytanii i dotarła do Z., a następnie do skarżącego do połowy kwietnia 2008 r. 16 kwietnia 2008 r. skarżący spotkał się z T. i dał mu kartę identyfikacyjną w zamian za resztę pieniędzy. Następnie został aresztowany przez policję. 17 kwietnia 2008 r. wszczęto oficjalne śledztwo karne przeciwko skarżącemu pod zarzutem wytwarzania i handlu podrobionymi dokumentami urzędowymi. W międzyczasie Z. podpisał ugodę z prokuratorami, uznając swoją winę, i został skazany na podstawie tej ugody na karę czterech lat w zawieszeniu. W toku postępowania karnego skarżący argumentował między innymi, że został wciągnięty w pułapkę przez E. i T. oraz wnosił o ich przesłuchanie przed sądem. Sąd pierwszej instancji odmówił przesłuchania E. i T., powołując się na fakt, że prawo regulujące operacje pod przykrywką pozwalało na przesłuchanie funkcjonariuszy pod przykrywką w sądzie tylko wtedy, gdy wyrażali na to zgodę. 17 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Bielcach uznał skarżącego za winnego udziału w produkcji fałszywej rumuńskiej karty identyfikacyjnej i sprzedaży jej T. Sąd skazał go na grzywnę w wysokości około 200 EUR. Wyrok nie zawierał żadnej wzmianki o twierdzeniu skarżącego dotyczącym prowokacji. Skarżący wniósł apelację, w której argumentował między innymi, że sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że przestępstwo zostało popełnione w wyniku prowokacji policji oraz że sąd odmówił przesłuchania osób, które wciągnęły go w pułapkę. W toku postępowania apelacyjnego skarżący ponownie wnosił o przesłuchanie E. i T. przed sądem. Początkowo Sąd Apelacyjny wyraził zgodę na ich przesłuchanie; jednak później zmienił decyzję. 4 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny w Bielcach oddalił apelację skarżącego i utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Sąd przeanalizował argument skarżącego dotyczący wprowadzenia w pułapkę i oddalił go z jedynego powodu, że to skarżący jako pierwszy zadzwonił na numer podany w ogłoszeniu w gazecie. W zakresie kwestii dotyczącej przesłuchania E. i T. sąd uznał, że nie ma to znaczenia, ponieważ ich zeznania nie zostały wykorzystane przeciwko skarżącemu. Ponadto, zgodnie z prawem, nie mogli zostać przesłuchani, chyba że wyrazili na to zgodę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną i przedstawił te same argumenty co w apelacji. 8 lipca 2009 r. Sąd Najwyższy Sprawiedliwości oddalił skargę kasacyjną skarżącego i utrzymał w mocy poprzednie wyroki.


Skarżący urodził się w 1962 roku i mieszka w Szadrinsku. 20 sierpnia 2003 r. Sąd Miejski w Szadrinsku Obwodu Kurgańskiego uznał go za winnego morderstwa i skazał na dziesięć lat pozbawienia wolności. 29 października 2003 r. Sąd Obwodowy w Kurgańsku utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji. Skarżący jest zakażony wirusem HIV, a w danym czasie chorował również na gruźlicę i zapalenie wątroby. 25 grudnia 2008 r. skarżący został przeniesiony do zakładu medycznego LIU OF‑73/3 (zakład karno-leczniczy) w Obwodzie Kurgańskim i był przetrzymywany w następujących oddziałach:
a) oddziale kwarantanny nr 24 od 25 do 30 grudnia 2008 r. oraz od 18 do 30 czerwca 2009 r.;
b) oddziale nr 25 od 30 grudnia 2008 r. do 28 maja 2009 r. oraz od 30 czerwca do 21 września 2009 r.; oraz
c) oddziale nr 26 od 21 września do 3 listopada 2009 r.
Zdaniem skarżącego oddziały były znacznie przepełnione. Na przykład oddział nr 25 miał powierzchnię około 80 metrów kwadratowych, był wyposażony w piętnaście łóżek piętrowych i mieszkało w nim dwadzieścia siedem osób. Przejścia między łóżkami, wzdłużne, miały zaledwie pięćdziesiąt centymetrów szerokości i korzystało z nich czterech więźniów. Oddziały były słabo oświetlone, ponieważ okna były zasłonięte żaluzjami blokującymi dostęp światła naturalnego. Zdaniem Rządu oddział nr 24 miał powierzchnię 61,49 m², posiadał szesnaście miejsc do spania i pomieszkiwało w nim do szesnastu więźniów. Oddział nr 25 miał powierzchnię 67,5 m², był wyposażony w trzynaście łóżek piętrowych i pomieszkiwało w nim do dwudziestu sześciu więźniów. Wreszcie oddział nr 28 miał powierzchnię 49,4 m² i pomieszkiwało w nim piętnastu więźniów. Skarżący miał w każdym czasie zapewnione indywidualne miejsce do spania. Wszystkie oddziały miały dostęp do światła naturalnego. Na poparcie swoich twierdzeń Rząd przedłożył oryginalne plany pięter oraz rejestry zaludnienia oddziałów zawierające informacje o dokładnej liczbie więźniów w każdym oddziale przez cały okres pobytu skarżącego w zakładzie LIU OF-73/3. Przedłożyli również raport prokuratora z dnia 11 października 2010 r. dotyczący warunków tam panujących. Wynikało z niego w szczególności, że okna we wszystkich oddziałach były wyposażone w metalowe żaluzje.
9 lutego 2009 r. władze zakładu medycznego wydały zarządzenie wprowadzające opłaty za wizyty dla więźniów i ich rodzin. Załączona do zarządzenia tabela kalkulacyjna określała, że pobierana będzie opłata w wysokości 320 rubli rosyjskich (około 9 euro) za dzień od osoby, pokrywająca koszty utrzymania, wynagrodzenia personelu więziennego, amortyzację wyposażenia pokoju wizyt, pościel i środki czystości. 14 kwietnia 2009 r. dyrektor Federalnej Służby Wykonania Kar wysłał list do kierowników rosyjskich zakładów karnych, przypominając im, że pobieranie opłat od odwiedzających i więźniów za wizyty rodzinne narusza art. 89 Kodeksu wykonania kar (patrz poniższy paragraf 17) oraz że administracja zakładów musi pokrywać koszty udostępniania pokoi na wizyty długoterminowe. Tylko za dodatkowe usługi płacą więźniowie, zgodnie z Regulaminem wewnętrznym zakładów karnych (patrz poniższy paragraf 20).
22 kwietnia 2009 r. skarżący otrzymał zezwolenie na spotkanie z dwiema córkami w ramach długoterminowej wizyty rodzinnej. Obliczył, że trzydniowa wizyta kosztowałaby 1920 rubli rosyjskich, co znacznie przekraczało ich możliwości finansowe. Jego córki go odwiedziły, ale pozostały tylko jeden dzień zamiast oczekiwanych trzech, ponieważ nie miały przy sobie wystarczającej ilości pieniędzy, aby zostać dłużej. 22 sierpnia 2009 r. córki skarżącego ponownie odwiedziły ojca, tym razem bezpłatnie.
29 kwietnia 2010 r. skarżący otrzymał list od Sądu z dnia 19 marca 2010 r. w dziale korespondencji zakładu karnego OF-73/2, do którego został przeniesiony w lutym 2010 r. List został mu przekazany w otwartej kopercie, a poinstruowano go, aby podpisał kopię dołączoną do jego akt osobowych.


Skarżąca urodziła się w 1956 roku i mieszka w Segedynie. W 1993 roku skarżąca uległa wypadkowi samochodowemu, odniosła poważne obrażenia i w konsekwencji jej niezdolność do pracy została oceniona na 67 procent. Towarzystwo ubezpieczeniowe było zobowiązane do wypłacania skarżącej miesięcznego świadczenia. W celu wykupienia miesięcznego świadczenia towarzystwo ubezpieczeniowe zaoferowało skarżącej 4 400 000 forintów węgierskich (17 600 euro) jako odszkodowanie za wszystkie poniesione przez nią szkody. Skarżąca i towarzystwo ubezpieczeniowe zawarły umowę dotyczącą kwoty ryczałtowej 25 lutego 1999 roku. Następnie skarżąca zorientowała się, że wypłacony przez towarzystwo ubezpieczeniowe ryczałt nie pokrywa wszystkich jej szkód, uznając, że zastosowana przez towarzystwo metoda obliczania była błędna. W konsekwencji, 7 sierpnia 2003 roku skarżąca wytoczyła powództwo cywilne przeciwko towarzystwu ubezpieczeniowemu, wnosząc o uznanie umowy za nieważną i zobowiązanie towarzystwa do zapłaty odszkodowania. Sąd Okręgowy w Budapeszcie wydał wyrok częściowy 18 kwietnia 2006 roku, w którym oddalił powództwo skarżącej w zakresie rzekomej nieważności umowy stron. Na skutek apelacji Sąd Apelacyjny w Budapeszcie utrzymał wyrok częściowy w mocy 21 lutego 2007 roku. Skarżąca zaskarżyła wyrok częściowy do Sądu Najwyższego, który utrzymał go w mocy 17 października 2007 roku. W zakresie pozostałym Sąd Okręgowy w Budapeszcie wyrokiem z 11 czerwca 2007 roku częściowo uwzględnił powództwo skarżącej w zakresie roszczenia odszkodowawczego. Na skutek apelacji Sąd Apelacyjny w Budapeszcie uchylił wyrok i oddalił powództwo skarżącej 23 kwietnia 2008 roku. Skarżąca zaskarżyła wyrok do Sądu Najwyższego, jednak bezskutecznie. Sąd Najwyższy utrzymał prawomocny wyrok 11 lutego 2009 roku.


Pierwszy skarżący, spółka Partners 2000 Kft, jest węgierską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nyárliget. Należy do niej i jest zarządzana przez drugiego skarżącego. Drugi skarżący jest obywatelem węgierskim, urodzonym w 1972 roku, mieszkającym w Sopronie. Trzeci skarżący jest żoną drugiego skarżącego, urodzoną w 1973 roku, mieszkającą w Sopronie. Czwarty skarżący jest małoletnim dzieckiem drugiego i trzeciego skarżącego, urodzonym w 2000 roku. 11 września 2012 r. Parlament uchwalił ustawę nr CXXXIV z 2012 r. o zwalczaniu palenia przez młodzież i o handlu detalicznym tytoniem. Ustawa została opublikowana 24 września 2012 r. Zgodnie z ustawą handel detaliczny tytoniem miał stać się monopolem państwowym (sprawowanym przez spółkę państwową ND Nemzeti Dohánykereskedelmi Nonprofit Zrt), a sprzedawcy detaliczni tytoniu mieli uzyskać uprawnienia poprzez przetarg koncesyjny, ogłoszony 15 grudnia 2012 r. Termin składania wniosków upływał 22 lutego 2013 r. Podmioty lub osoby wcześniej zajmujące się handlem detalicznym tytoniem nie miały żadnych przywilejów w przetargu. Osoby prawne nie były uprawnione do składania wniosków. Ustawa została następnie nowelizowana kilka razy, a ostateczna wersja została uchwalona 6 czerwca 2013 r., z wejściem w życie 1 lipca 2013 r. Rozporządzenie Rządu nr 181/2013. (VI.7.), zawierające szczegółowe zasady działania przyszłych koncesjonariuszy, zostało opublikowane 8 czerwca 2013 r., to jest po zakończeniu procesu przetargowego, którego wyniki zostały podane do publicznej wiadomości 22 kwietnia 2013 r. Decyzje w sprawie przetargów zostały podjęte przez samą spółkę ND Zrt. Pierwszy skarżący, spółka Partners 2000 Kft, działała w branży handlu detalicznego tytoniem przez kilka lat. Ponieważ jednak nie była ona uprawniona do ubiegania się o koncesję na mocy nowej ustawy, drugi skarżący złożył w tej sprawie kilka osobnych wniosków. Spółka ND Zrt odrzuciła jednak jego wnioski, informując go, że nie uzyskał koncesji na handel detaliczny tytoniem. W decyzjach stwierdzono, że jego wnioski nie spełniały w pełni wymogów, nie sprecyzowując jednak braków. Byłym detalistom tytoniowym, którzy w wyniku nieprzyznania koncesji stracili część środków utrzymania, nie przysługuje żadne odszkodowanie. Odmowy, takie jak te otrzymane przez pana Györkös, nie podlegały żadnemu środkowi prawnemu. Skarżący podali, że inne osoby w porównywalnych sytuacjach – a w przypadku tych, którzy nigdy wcześniej nie prowadzili handlu detalicznego tytoniem, w sytuacjach nieporównywalnych – otrzymały koncesje, co wskazuje, że różnica w traktowaniu nie może być wyjaśniona żadną okolicznością inną niż przynależność polityczna.


Skarżący urodził się w 1972 roku i mieszka w Burgas. Około godziny 6:00 rano 11 lipca 2007 r. kilku funkcjonariuszy policji odwiedziło dom skarżącego z wezwaniem do stawienia się na komisariacie policji w sąsiednim mieście Pomorie „jako świadek” w związku ze śledztwem. Skarżący twierdził, że w tamtym czasie nie było go w domu, i że został powiadomiony telefonicznie przez żonę. Natomiast na wezwaniu odnotowano, że odmówił jego przyjęcia. Około godziny 7:00 skarżący przybył na komisariat policji w Pomorie. Został poinformowany, że został zatrzymany na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o Ministerstwie Spraw Wewnętrznych („ustawa o MSW”, patrz paragraf 15 poniżej). Zarządzenie o zatrzymaniu stwierdzało, że został zatrzymany na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1 „w związku z przestępstwem z art. 195 Kodeksu Karnego”, który dotyczy kradzieży. W trakcie zatrzymania skarżący został przewieziony na komisariat policji w Burgas, a następnie z powrotem na komisariat policji w Pomorie, gdzie pobrano jego odciski palców. Nie został przesłuchany i nie podjęto żadnych dalszych czynności dochodzeniowych z jego udziałem. Około godziny 12:00 skarżącemu pozwolono spotkać się z adwokatem zatrudnionym przez jego żonę, który nalegał na zwolnienie go przez policję. Skarżący został zwolniony krótko potem, 11 lipca 2007 r. o godzinie 13:30. Natychmiast po zwolnieniu skarżący złożył wniosek o sądową kontrolę zarządzenia o zatrzymaniu. W ramach toczącego się postępowania policja przedstawiła zarządzenie z dnia 10 lipca 2007 r. podpisane przez śledczego policji w Pomorie. Stwierdzili, że akta sprawy dotyczącej skarżącego nie zawierają żadnych innych dokumentów. Zarządzenie stwierdzało, że w hotelu w Pomorie doszło do kradzieży dokonanej przez nieznaną osobę i nakazywało policji podjęcie odpowiednich środków w celu odnalezienia sprawcy. Sąd Administracyjny w Burgas rozpoznał sprawę 28 listopada 2007 r. Uznał zarządzenie wymienione w poprzednim paragrafie za dowód. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007 r. utrzymał w mocy zarządzenie o zatrzymaniu, uznając, że zatrzymanie skarżącego było zgodne z prawem. Sąd stwierdził w szczególności, że dla zgodnego z prawem stosowania art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o MSW nie było konieczne, aby policja posiadała dowody wykazujące „w sposób bezwzględny”, że zatrzymany popełnił przestępstwo; wystarczające były dane „uzasadniające podejrzenie, że istnieje prawdopodobieństwo, iż osoba ta popełniła przestępstwo”. Sąd krajowy zauważył ponadto, że policja dysponuje swobodą operacyjną w zakresie stosowania art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o MSW. Na skutek odwołania skarżącego, w dniu 17 listopada 2008 r. Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Administracyjnego w Burgas, powtarzając jego uzasadnienie.


Skarżący urodził się w 1955 roku i mieszka w Hamburgu. Skarżący jest urzędnikiem państwowym pracującym jako prawnik w hamburskich władzach podatkowych. W 1995 roku skarżący był członkiem zarządu lokalnego oddziału zarejestrowanego stowarzyszenia o nazwie „Red Aid”. W tej roli otworzył konto bankowe dla stowarzyszenia. On oraz dwóch innych członków stowarzyszenia byli uprawnieni do dysponowania tym kontem. Konto było używane do wpłacania datków i składek członkowskich. Dane konta były więc publikowane, na przykład w broszurach. W 2000 roku skarżący opuścił zarząd stowarzyszenia. W 2003 roku osoba trzecia zgłosiła na policji, że kupiła zegarek przez eBay. Zegarek okazał się podróbą. Próbował odstąpić od zakupu, gdy się o tym dowiedział, ale sprzedawca – którego znał tylko z adresu e-mail „sternschnuppe756@uboot.com” – odmówił współpracy. Śledztwo policji wykazało, że pewien pan D. był zarejestrowany w eBay jako użytkownik adresu e-mail „sternschnuppe756”. Konto bankowe zarejestrowane dla adresu e-mail „sternschnuppe756” było kontem stowarzyszenia „Red Aid”. Dalsze śledztwo wykazało, że inni użytkownicy zarejestrowani w eBay podawali konto bankowe stowarzyszenia „Red Aid” jako swoje konto. Policja ustaliła również, że użytkownik „sternschnuppe756” handlował programami komputerowymi przez eBay. Badanie transakcji na koncie bankowym „Red Aid” wykazało, że była tylko jedna transakcja związana z eBay: eBay próbował pobrać opłaty (36,33 EUR) 7 października 2003 roku. Stowarzyszenie „Red Aid” protestowało przeciwko tej płatności, która została zwrócona 27 listopada 2003 roku. Pan D. został przesłuchany przez policję. Wytłumaczył w sposób przekonujący, że nie ma nic wspólnego z adresem e-mail „sternschnuppe756” ani z kontem bankowym stowarzyszenia „Red Aid”. 21 września 2004 roku, na wniosek prokuratury w Monachium I, Sąd Rejonowy w Monachium wydał nakaz przeszukania mieszkania skarżącego (oraz mieszkań trzech innych członków stowarzyszenia „Red Aid” uprawnionych do dysponowania kontem bankowym stowarzyszenia) w związku z podejrzeniem popełnienia „piractwa praw autorskich” poprzez sprzedaż podrabianych towarów, takich jak zegarki i programy komputerowe. Nakaz przeszukania upoważniał do przeszukania i zajęcia komputerów oraz dokumentów zawierających informacje o sprzedaży podrabianego zegarka i programów komputerowych. 8 grudnia 2004 roku przeszukano (wspólne) mieszkanie skarżącego w Hamburgu. Policja nie znalazła żadnych z poszukiwanych przedmiotów. Zamiast tego, przypadkowo, policja znalazła w mieszkaniu 463,732 gramów haszyszu, który zawierał 39,09 gramów czystego THC (tetrahydrokannabinolu), oraz dwie niesprawne wagi. Ilość i jakość haszyszu zostały potwierdzone przez biegłego. Ilość ta wystarczała na 2606 jednostek konsumpcyjnych. Postępowanie karne w sprawie podejrzanego „piractwa praw autorskich” zostało umorzone. Jednakże wszczęto nowe postępowanie przeciwko skarżącemu w sprawie posiadania i handlu znaczną ilością narkotyków.

1. Postępowanie przed Sądem Rejonowym w Monachium i Sądem Okręgowym w Monachium I, zaskarżające legalność nakazu przeszukania i przeszukania mieszkania
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie na nakaz przeszukania do sądów karnych, argumentując, że nakaz, a w konsekwencji przeszukanie, były niezgodne z prawem i naruszyły jego konstytucyjne prawo do poszanowania jego mieszkania na podstawie art. 13 Niemieckiej Konstytucji („Ustawa Zasadnicza”; patrz poniżej paragraf 22). Sąd Rejonowy w Monachium i Sąd Okręgowy w Monachium I oddaliły zażalenie.

2. Pierwsze postępowanie przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym, zaskarżające legalność nakazu przeszukania i przeszukania mieszkania
Następnie skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. 13 listopada 2005 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga jest oczywiście uzasadniona, stwierdził naruszenie art. 13 Ustawy Zasadniczej, orzekł, że przeszukanie mieszkania było niezgodne z prawem i uchylił nakaz przeszukania oraz orzeczenia Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego. Trybunał pozostawił otwartą kwestię, czy nieliczne wskazówki popierające początkowe podejrzenie, że skarżący mógł popełnić „piractwo praw autorskich”, uzasadniały wydanie nakazu przeszukania. W każdym razie Federalny Trybunał Konstytucyjny orzekł, że po zważeniu nielicznych wskazówek popierających podejrzenie, że skarżący mógł popełnić „piractwo praw autorskich”, wobec ogromnego wpływu przeszukania mieszkania na konstytucyjne prawo skarżącego do poszanowania jego domu, wydanie nakazu przeszukania, a tym samym przeszukanie mieszkania, nie było proporcjonalne. Byłoby możliwe i konieczne podjęcie innych środków dowodowych, które w mniejszym stopniu ingerowałyby w prawa skarżącego przed przeszukaniem jego mieszkania. 29 lipca 2005 roku skarżący został oskarżony przez prokuraturę w Hamburgu o posiadanie i handel znaczną ilością narkotyków. 24 stycznia 2006 roku Sąd Rejonowy w Hamburgu uznał skarżącego za winnego posiadania znacnej ilości narkotyków w mniej okolicznościach mniejszej wagi i wymierzył mu karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu. Wyrok opierał się wyłącznie na obecności haszyszu znalezionego podczas przeszukania mieszkania 8 grudnia 2004 roku. Skarżący wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Hamburgu, argumentując, że powinien zostać uniewinniony, ponieważ dowody znalezione podczas przeszukania mieszkania nie mogły zostać dopuszczone jako dowody w postępowaniu karnym o posiadanie narkotyków. Ponieważ nakaz przeszukania został unieważniony przez Federalny Trybunał Konstytucyjny, policja nigdy nie miała prawa wejścia do wspólnego mieszkania skarżącego i w związku z tym nigdy nie miałaby legalnej możliwości znalezienia narkotyków w mieszkaniu skarżącego. Ponadto zajęcie haszyszu nie było nawet objęte niezgodnym z prawem nakazem przeszukania. Naruszenie prawa skarżącego do poszanowania jego mieszkania było tak poważne, że dowody, które zostały przypadkowo znalezione podczas przeszukania mieszkania, nie mogły zostać dopuszczone jako dowody przeciwko skarżącemu. 5 września 2006 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę z powrotem do Sądu Rejonowego, ponieważ uznał, że Sąd Rejonowy nie wystarczająco zbadł, czy haszysz należał do skarżącego. Ponieważ mieszkał we wspólnym mieszkaniu, pokój, a tym samym narkotyki, mógł należeć do któregokolwiek z jego współlokatorów. W zakresie dopuszczalności dowodów Sąd Apelacyjny uznał, że haszysz znaleziony podczas przeszukania może być użyty jako dowód przeciwko skarżącemu. Naruszenie praw podstawowych skarżącego w odniesieniu do postępowania karnego dotyczącego piractwa praw autorskich nie było tak poważne, by interes skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania przeważał nad interesem publicznym w ściganiu. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Federalnego Trybunału Konstytucyjnego (patrz poniżej paragraf 26), zgodnie z którym niedozwolone dowody mogły być użyte w postępowaniu karnym, o ile po dokładnym zważeniu różnych interesów w grze interes publiczny w ściganiu nie musiał ustąpić przed prawem do poszanowania mieszkania osoby zainteresowanej, o ile prawa tej osoby nie zostały naruszone celowo. Trybunał powtórzył ustalenie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, że prawa podstawowe skarżącego zostały poważnie naruszone (patrz powyżej paragraf 12). Nie było konieczne ustalanie, czy nakaz przeszukania był wystarczająco precyzyjny i czy istniało wystarczające początkowe podejrzenie wydania nakazu przeszukania, ponieważ nawet przy założeniu, że tak nie było, takie uchybienia nie czyniły uzyskanych dowodów niezgodnymi z prawem. Ze względu na powagę przestępstwa posiadania narkotyków i znaczną ilość znalezionego haszyszu interes publiczny w ściganiu przeważał nad interesem skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania. Ponadto prawa skarżącego nie zostały celowo naruszone, przeszukanie mieszkania nie było arbitralne, a ilość znalezionego haszyszu teoretycznie uzasadniałaby przeszukanie mieszkania. Sąd Apelacyjny był zatem zdania, że haszysz znaleziony podczas przeszukania może być użyty jako dowód przeciwko skarżącemu.

3. Pierwsza seria postępowań przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym, zaskarżająca dopuszczalność dowodów znalezionych podczas przeszukania mieszkania
Biorąc pod uwagę, że prawnie nie było jasne, czy ustalenia Sądu Apelacyjnego dotyczące dopuszczalności dowodów znalezionych podczas przeszukania mieszkania są wiążące dla sądów niższych instancji, skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. 27 grudnia 2006 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W wznowionym postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Hamburgu skarżący złożył oświadczenie, że pokój, w którym znaleziono haszysz, był wyłącznie przez niego używany. 18 kwietnia 2007 roku Sąd Rejonowy uniewinnił skarżącego, orzekając, że haszysz znaleziony podczas przeszukania mieszkania nie może być użyty jako dowód przeciwko niemu. Sąd zauważył, że w oparciu o ugruntowane orzecznictwo Federalnego Trybunału Konstytucyjnego (patrz poniżej paragraf 26) niezgodne z prawem przeszukanie mieszkania nie oznacza automatycznie, że dowody zajęte podczas takiego przeszukania nie mogą być użyte w procesie przeciwko osobie zainteresowanej. Dowody mogą jednak zostać wykluczone, jeśli naruszenie prawa skarżącego do poszanowania jego mieszkania było szczególnie poważne. Sąd zważył interes publiczny w ściganiu przestępstwa posiadania narkotyków z interesem skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania. Był zdania, że początkowe podejrzenie, że skarżący mógł popełnić przestępstwo piractwa praw autorskich, było tak niejasne, że wydanie nakazu przeszukania nie było w ogóle uzasadnione. W związku z tym prawo skarżącego do poszanowania jego mieszkania zostało naruszone w tak poważny sposób, że mimo powagi przestępstwa posiadania narkotyków i znacznej ilości znalezionego haszyszu interes publiczny w ściganiu nie mógł przeważyć nad interesem skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania. 5 października 2007 roku, na wniosek apelacyjny prokuratury, Sąd Okręgowy uchylił uniewinnienie, uznał skarżącego za winnego posiadania znacnej ilości narkotyków w mniej okolicznościach mniejszej wagi i skazał go na sześć miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu. W kwestii tego, czy skarżący był w posiadaniu narkotyków, Sąd Okręgowy powołał się na oświadczenie skarżącego z 13 marca 2007 roku, z którego wynikało, że pokój, w którym znaleziono haszysz, był używany wyłącznie przez niego samego. Ponadto Sąd Okręgowy był zdania, że ustalenia Sądu Apelacyjnego w wyroku z 5 września 2006 roku (patrz powyżej paragraf 15) w zakresie dopuszczalności haszyszu jako jedynego dowodu są wiążące i w związku z tym haszysz znaleziony w mieszkaniu skarżącego może być użyty jako dowód przeciwko niemu. Co więcej, sąd wyjaśnił, że nawet jeśli ustalenia Sądu Apelacyjnego nie były w tym zakresie wiążące, sam był zdania, że po zważeniu interesu skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania wobec interesu publicznego w ściganiu, ten drugi przeważa i dowód jest zatem dopuszczalny. Następnie skarżący wniósł nową apelację do Sądu Apelacyjnego, argumentując, że Sąd Okręgowy nie powinien był dopuścić dowodu. 16 września 2008 roku Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd zważył interes publiczny w ściganiu przestępstwa posiadania narkotyków z interesem skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania. Zajął stanowisko, że biorąc pod uwagę powagę przestępstwa posiadania narkotyków i znaczną ilość znalezionego haszyszu, interes publiczny w ściganiu przeważa nad interesem skarżącego w poszanowaniu jego mieszkania, ponieważ prawa skarżącego nie zostały celowo naruszone, przeszukanie mieszkania nie było arbitralne, a ilość znalezionego haszyszu teoretycznie uzasadniałaby przeszukanie mieszkania.

7. Drugi etap postępowania przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym, zaskarżający dopuszczalność dowodów uzyskanych podczas przeszukania mieszkania
Skarżący wniósł nową skargę konstytucyjną, argumentując, że dopuszczenie dowodu naruszyło jego prawo do poszanowania jego mieszkania na podstawie art. 13 Ustawy Zasadniczej oraz jego prawo do sprawiedliwego procesu na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 3 Ustawy Zasadniczej (patrz poniżej paragraf 23). 2 lipca 2009 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę (sygn. akt 2 BvR 2225/08). Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 3 sierpnia 2009 roku. Trybunał ocenił argumenty skarżącego głównie w kontekście art. 13 Ustawy Zasadniczej. Uznał, że Sąd Apelacyjny zważył wszystkie interesy w grze w sposób, który nie był ani arbitralny, ani nielogiczny, i że skazanie skarżącego, choć oparte wyłącznie na dowodach znalezionych podczas przeszukania mieszkania, nie naruszyło praw konstytucyjnych skarżącego. W odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że użycie zajętego haszyszu jako dowodu przeciwko niemu naruszyło jego prawa na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 3 Ustawy Zasadniczej, trybunał uznał, że zasada sprawiedliwego procesu została zastosowana w sposób, który nie był ani nieuzasadniony, ani arbitralny. W związku z tym prawa konstytucyjne skarżącego nie zostały naruszone. Ponieważ skarżący był urzędnikiem państwowym, wszczęto przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne w związku z zarzutami karnymi. Postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone w trakcie postępowania karnego. Po skazaniu skarżącego przez sądy karne, właściwe organy formalnie stwierdziły, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne i umorzyły postępowanie, ponieważ przewinienie to nie było rodzaju lub stopnia wymagającego środków dyscyplinarnych.


11 maja 1995 r. Komisja w Fier uznała prawa do spadkowej własności skarżącego i innych spadkobierców do działki gruntu o powierzchni 55 200 m², z czego 8 186 m² zostało zwrócone. Postanowiła również, że Komisja rozstrzygnie kwestię odszkodowania za pozostałą część działki w późniejszym terminie. 29 stycznia 1999 r. Sąd Rejonowy w Fier zmienił decyzję Komisji z 11 maja 1995 r. i zwrócił skarżącemu oraz innym spadkobiercom działkę o powierzchni 9 107 m². W nieokreślonym terminie skarżący wniósł powództwo cywilne o opróżnienie nieruchomości, która była zajmowana przez osoby trzecie. Osoby trzecie wniosły kontrpowództwo o unieważnienie decyzji Komisji z 11 maja 1995 r. 27 września 2001 r. Sąd Najwyższy ostatecznie zmienił decyzję Komisji w odniesieniu do udziału skarżącego w nieruchomości, co odpowiadało działce o powierzchni 930 m². Ponieważ działka była zajmowana, Sąd Najwyższy orzekł, że skarżący otrzyma odszkodowanie w jednej z form przewidzianych przez prawo. 11 kwietnia 2011 r. Sąd Rejonowy w Fier wyraził zgodę na wniesienie przez skarżącego i innych spadkobierców odwołania po upływie terminu od decyzji Komisji z 11 maja 1995 r. w odniesieniu do pozostałej działki gruntu o powierzchni 47 014 m² (patrz punkt 10 powyżej). Strony nie udzieliły informacji o przebiegu tego postępowania. Wydaje się, że postępowanie to jest w toku. Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania za grunt skarżącego o powierzchni 930 m². 19 stycznia 2000 r. Komisja w Tiranie uznała, między innymi, prawa do spadkowej własności skarżących do działki gruntu o powierzchni 10 600 m². Ponieważ działka była zajmowana, skarżący mieli otrzymać odszkodowanie w jednej z form przewidzianych przez prawo. 14 kwietnia 2008 r. skarżący zwrócili się z wnioskiem o zwrot niezajętych działek o łącznej powierzchni 3 142 m², położonych w granicach działki o powierzchni 10 600 m². 3 grudnia 2008 r. Komisja w Tiranie odrzuciła ich wniosek, ponieważ działka była zajmowana. Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania za działkę gruntu o powierzchni 10 600 m². 15 stycznia 2008 r. Komisja w Elbasanie uznała prawa do spadkowej własności skarżącego do dwóch działek gruntu o łącznej powierzchni 16 500 m². Ponieważ działki były zajmowane, skarżący miał otrzymać odszkodowanie w jednej z form przewidzianych przez prawo. Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania. 19 sierpnia 2014 r. pan Erol Hasa, obywatel Macedonii, wyraził wolę kontynuowania postępowania w imieniu swojego ojca (patrz punkt 3 powyżej). Złożył tłumaczenie na język angielski dokumentu notarialnego, który uznawał go za jedynego spadkobiercę testamentowego w odniesieniu do nieruchomości położonej w Elbasanie. Oryginał dokumentu, którego kopia nie została złożona do Sądu, wydaje się zostać wydany przez notariusza Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii. Ten dokument nie został uznany przez władze albańskie zgodnie z prawem albańskim. 25 października 1995 r. Komisja w Gjirokastrze uznała prawa do spadkowej własności skarżących do działki gruntu o powierzchni 4 527 m², z czego 920 m² zostało zwrócone. Ponieważ pozostała działka o powierzchni 3 607 m² była zajmowana, skarżący mieli otrzymać odszkodowanie w jednej z form przewidzianych przez prawo. Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania. 23 września 1996 r. Komisja w Tiranie uznała, między innymi, prawa do spadkowej własności skarżących do działki gruntu o powierzchni 208 696 m², z czego 7 452 m² zostało zwrócone. Ponieważ pozostała działka o powierzchni 201 244 m² była zajmowana, skarżący mieli otrzymać odszkodowanie w jednej z form przewidzianych przez prawo. Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania. 22 października 1994 r. Komisja w Tiranie uznała prawa do spadkowej własności skarżących do działki gruntu o powierzchni 1 730 m². Ponieważ działka była zajmowana, skarżący mieli otrzymać odszkodowanie w jednej z form przewidzianych przez prawo. 22 grudnia 2007 r. Agencja postanowiła przyznać skarżącym odszkodowanie finansowe za 200 m². Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania za pozostałą działkę o powierzchni 1 530 m². 24 października 1995 r. Komisja w Sarandzie uznała prawa do spadkowej własności skarżących do działki gruntu o powierzchni 69 186 m², położonej w granicach miasta (vijës së verdhë të qytetit), z czego 5 000 m² zostało zwrócone, a kolejne 5 000 m² zostało zrekompensowane w naturze. Ponieważ inna działka o powierzchni 59 184 m² była zajmowana, skarżący mieli otrzymać odszkodowanie w obligacjach państwowych na podstawie Ustawy o ziemi rolnej. Do tej pory nie wypłacono żadnego odszkodowania.


Skarżący urodził się w 1979 roku i mieszka w Suczawie. W danym czasie był dziennikarzem lokalnej gazety „Monitorul de Suceava” (dalej „gazeta”). 26 sierpnia 2003 r. skarżący opublikował artykuł pod tytułem „Mieszkaniec wsi Verneşti jest poszukiwany przez policję w całym kraju, po tym jak został oskarżony o włamanie do siedziby lokalnego oddziału Partii Socjaldemokratycznej” („PSD”).
Artykuł, opatrzony fotografią S.A., wówczas podejrzanym, brzmiał następująco:
„S.A., lat 35, jest oskarżony o kradzież dwóch telewizorów i około 17 000 000 rumuńskich lejów (ROL) z lokalnej siedziby PSD. Ponieważ uciekł, aby uniknąć śledztwa karnego w sprawie przestępstwa kradzieży kwalifikowanej, policja wszczęła poszukiwania generalne (a fost dat în urmărire generală), a jego zdjęcie trafiło na biurka policjantów służby sądowej [Biroul Judiciar] w całym kraju.
Mieszkaniec wsi Verneşti jest poszukiwany przez funkcjonariuszy policji w całym kraju, ponieważ jest głównym podejrzanym w sprawie włamania do siedziby PSD w Suczawie. S.A., lat 35, jest podejrzewany o bycie jednym z organizatorów włamania do lokalnej siedziby partii rządzącej, dokonanego pod koniec zeszłego roku. Noc przed wigilią Bożego Narodzenia w 2002 roku okazała się pechowa dla PSD w Suczawie, ponieważ złodzieje odwiedzili ich siedzibę. Rano 24 grudnia niektórzy członkowie tej partii przybyli do siedziby znajdującej się w centrum Suczawy... [i] zauważyli, że siedziba została zdemolowana. Po sprawdzeniu wnętrza zorientowali się, że doszło do włamania i że złodzieje ukradli dwa telewizory i około 17 000 000 ROL. Podczas poszukiwania wartościowych przedmiotów złodzieje zdewastowali biura, wyważając wszystkie drzwi i wyrwując telewizory z gniazdek elektrycznych. W wyniku śledztwa prowadzonego przez policję w Suczawie głównym podejrzanym zidentyfikowano S.A., który od tamtej pory nie przebywa w swoim miejscu zamieszkania. S.A. (zdjęcie) uciekł, aby uniknąć dochodzenia karnego w sprawie przestępstwa kradzieży kwalifikowanej, w związku z czym wszczęto poszukiwania generalne, a jego zdjęcie zostało rozesłane do funkcjonariuszy policji służby sądowej w całym kraju. W przypadku, gdy ktoś próbuje uniknąć „aresztowania” [pârnaie] przez ucieczkę, mimo że jest poszukiwany przez policję, ogłasza się poszukiwania na szczeblu powiatu. Jeśli osoba nie zostanie znaleziona w ciągu dziewięćdziesięciu dni, policja ogłasza poszukiwania krajowe. W przypadku, gdy istnieją informacje, że osoba opuściła kraj, wydaje się międzynarodowy nakaz aresztowania, a aresztowanie uciekiniera to tylko kwestia czasu.”
Po opublikowaniu artykułu ojciec S.A. wysłał list do gazety, który brzmiał następująco:
„Do redaktora naczelnego Monitorul de Suceava,
Niżej podpisany A.D. dowiedział się z Państwa gazety, że wydano krajowy i lokalny nakaz poszukiwania mojego syna, A.S., w sprawie przestępstwa kradzieży kwalifikowanej. W odniesieniu do [treści] artykułu mogę Państwa poinformować, że [w tamtym czasie] mój syn nie przebywał ani w kraju, ani w okręgu suczawskim, ponieważ był we Włoszech. Pracownicy Inspektoratu Policji Powiatu Suczawa niezwłocznie poinformowali mnie, że doszło do pomyłki i że poszukiwania generalne mojego syna zostały odwołane. Dokument potwierdzający tę informację jest dostępny dla publiczności w suczawskiej służbie sądowej.
Moim życzeniem byłoby sprostowanie artykułu.”
Ten list został opublikowany w gazecie 29 sierpnia 2003 r. 15 września 2003 r. S.A. złożył w Sądzie Rejonowym w Suczawie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko skarżącemu za przestępstwo zniesławienia, przewidziane wówczas w art. 206 rumuńskiego kodeksu karnego. Po wyjaśnieniu, że w czasie kradzieży przebywał we Włoszech i w związku z tym niemożliwe było, aby wziął udział w domniemanym przestępstwie, wspomniał, że gdy tylko jego ojciec dowiedział się o artykule, napisał do gazety, prosząc o jego sprostowanie. List został opublikowany bez zmian, ale od tego czasu nie zrobiono nic więcej. S.A. uznał, że artykuł zawierał poważne zarzuty, które znacznie wpłynęły na jego wizerunek publiczny, powodując mu cierpienie osobiste.
Wniósł zatem o skazanie osób odpowiedzialnych i zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości 100 000 000 ROL. W swojej obronie skarżący złożył wyjaśnienia, że informacje dotyczące poszukiwań generalnych S.A., a także zdjęcie S.A., zostały mu przekazane 25 sierpnia 2003 r. przez suczawską służbę sądową i w związku z tym nie miał powodu, by w nie wątpić. Twierdził, że w momencie publikacji nakaz poszukiwań generalnych wydany w stosunku do S.A. był ważny.
Ponadto argumentował, że opublikował sprostowanie w gazecie, a mianowicie list ojca S.A.
17 października 2003 r. szef Wydziału Policji w Suczawie poinformował sąd pierwszej instancji, że:
„W odpowiedzi na Państwa list, w którym zapytają, czy 25 sierpnia 2003 r. był w mocy nakaz poszukiwań generalnych przeciwko S.A.... pragnę poinformować, że 31 grudnia 2002 r. Zarządzeniem nr 124000 Generalnego Inspektoratu Rumuńskiej Policji wydano nakaz poszukiwań generalnych w stosunku do tej osoby, ponieważ próbowała uniknąć dochodzenia karnego, będąc podejrzaną o kradzież. Środek ten został odwołany Zarządzeniem nr S/150522 Generalnego Inspektoratu Rumuńskiej Policji w dniu 3 września 2003 r., po wyjaśnieniu sytuacji S.A.”
19 listopada 2003 r. sąd uniewinnił skarżącego od zarzutu zniesławienia; jednakże nakazał skarżącemu zapłacić, solidarnie z gazetą, kwotę 10 000 000 ROL na rzecz S.A. Istotne fragmenty wyroku brzmią następująco:
„Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący uzyskał informacje dotyczące podejrzanego z biura prawnego w ramach Generalnego Inspektoratu Policji, nie można stwierdzić, aby celowo (mens rea) zniesławił powoda...
W ramach cywilnego aspektu powództwa zniesławienie dotyczy publicznego przekazywania zniekształconego, negatywnego wizerunku osoby, co może spowodować mu lub jej cierpienie osobiste i szkodę dla reputacji, prowadząc do zmian takich jak zażenowanie społeczne i uszkodzenie poczucia własnej wartości. Sąd pierwszej instancji uważa, że opublikowanie artykułu w gazecie wyrządziło szkodę pozycji strony cywilnej...
Należy ponadto zauważyć, że chociaż ojciec strony cywilnej zawiadomił gazetę, że fakty opublikowane o jego synu były fałszywe, gazeta nie opublikowała sprostowania artykułu napisanego przez pozwanego.”
Wyrokiem końcowym z 23 stycznia 2004 r. Sąd Okręgowy w Suczawie oddalił apelację skarżącego i utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.
Sąd stwierdził w uzasadnieniu następujące:
„Mimo że nie ma zamiaru (mens rea) w zakresie przestępstwa zniesławienia przewidzianego w art. 206 Kodeksu Karnego, biorąc pod uwagę źródło informacji na dzień publikacji artykułu, obowiązku pozwanego do zapłaty odszkodowania stronie cywilnej nie można uchylić. Wynika to z faktu, że po wykryciu błędu nie opublikował sprostowania w celu próby jego naprawienia. Artykuł wyrządził szkodę niemajątkową stronie cywilnej, która może być naprawiona jedynie w sposób ustalony przez sąd pierwszej instancji”.


Skarżący urodził się w 1949 roku w Kraju Chabarowskim. Odbiera karę pozbawienia wolności w kolonii karnej we wsi Koczubiejewskoj w Kraju Stawropolskim. 9 marca 2006 r. skarżący został aresztowany na podejrzeniu zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem, rozboju i posiadania broni palnej. Przez cały okres śledztwa i procesu pozostawał w areszcie. 28 lipca 2006 r. Sąd Krajowy w Stawropolu uznał go za winnego zarzucanych mu czynów i skazał na dziewiętnaście lat pozbawienia wolności w kolonii karnej. 10 lutego 2010 r. skarżący został wysłany do odbycia kary w kolonii karnej nr IK-17/1 we wsi Koczubiejewskoj w Kraju Stawropolskim („kolonia karna”). Gdy skarżący przybył do kolonii, lekarz odnotował, że posiada niepełnosprawność w pierwszym stopniu: był całkowicie niewidomy w wyniku dojrzałej zaćmy w obu oczach. Jego ślepota, która rozwinęła się podczas pozbawienia wolności, oznaczała, że nie potrafił samodzielnie się poruszać. Ponadto cierpiał na chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze, kamienie żółciowe i przewlekłe zapalenie trzustki. Został wpisany na listę osadzonych wymagających zwiększonej opieki medycznej. Skarżący został przydzielony do oddziału nr 10 dla osadzonych o specjalnych potrzebach, który obejmował oddzielny obiekt mieszkalny. Mieszkało w nim czterdziestu sześciu osadzonych z różnymi niepełnosprawnościami lub poważnymi chorobami. Oddział posiadał pomieszczenie mieszkalne o powierzchni 149,6 metrów kwadratowych, jadalnię, toaletę, prysznice oraz kilka biur dla personelu administracyjnego i medycznego. Dużą część powierzchni podłogi pomieszczenia mieszkalnego zajmowało meble, takie jak łóżka piętrowe, stoliki nocne i krzesła. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez kolonię karną 13 października 2014 r., każdy osadzony miał do dyspozycji 2,82 metra kwadratowego powierzchni mieszkalnej. Jak wynika z dokumentów i fotografii przedłożonych przez Rząd, pomieszczenia nie były przystosowane dla osób niedowidzących lub niewidomych. Władze przydzieliły innego więźnia z problemami kardiologicznymi do pomocy skarżącemu w zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Więzień nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia za pomoc udzielaną skarżącemu. Pomagał on skarżącemu w poruszaniu się po pomieszczeniu mieszkalnym i braniu pryszniców oraz prowadził go w jadalni. Skarżący nie wykonywał pracy więziennej; przebywał w oddziale przez cały dzień. Zdaniem skarżącego napotykał na szczególne trudności w orientacji w kolonii karnej. Regularnie potykał się o przedmioty, poślizgiwał i upadał. Taka bezradność wywoływała cierpienie i rozpacz. W 2011 r. zdiagnozowano u niego zaburzenie osobowości o typie emocjonalnie niestabilnym. 21 lutego 2011 r. i 19 listopada 2012 r. komisja lekarska potwierdziła niepełnosprawność skarżącego. Zaleciły one, aby władze zapewniły mu laskę, białą laskę dla niewidomych, odtwarzacz audiobooków przeznaczony dla niewidomych, mówiący termometr kliniczny i mówiący tonometr. Zalecenia te nigdy nie zostały zrealizowane. Zgodnie z dwoma wpisami w jego dokumentacji medycznej, 30 listopada 2011 r. i 23 stycznia 2013 r. funkcjonariusze pytali skarżącego, czy życzył sobie otrzymać te przedmioty. Skarżący podobno odmówił, ale nie zgodził się na złożenie pisemnej adnotacji w tym względzie w dokumentacji medycznej. We wrześniu 2014 r. więzień, który pomagał skarżącemu, został zwolniony z odbywania kary, a skarżący został pozostawiony samemu sobie. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez władze, odmówił on pomocy ze strony innych więźniów. 8 lutego 2013 r. skarżący poprosił o badanie lekarskie w celu ustalenia, czy jego stan zdrowia uzasadnia przedterminowe zwolnienie. 5 kwietnia 2013 r. komisja lekarska uznała, że ponieważ ślepota jest jedną z chorób wymienionych w Rozporządzeniu Rządu nr 54 z 6 lutego 2004 r., które mogą uzasadniać zwolnienie z zakładu karnego, skarżący mógł zostać zwolniony z odbywania kary. Powołując się na konkluzję komisji lekarskiej, skarżący złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Koczubiejewskoj w Kraju Stawropolskim o zwolnienie ze względów zdrowotnych. 16 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek. Powołując się na Postanowienie nr 21 Sądu Najwyższego Rosji z dnia 20 grudnia 2011 r. (patrz poniższy paragraf 26), sąd zauważył, że fakt, iż choroba skarżącego była uwzględniona na liście przewidzianej w Rozporządzeniu Rządu nr 54, nie oznaczał automatycznie, że zostanie zwolniony. Sąd powołał się na ciężkość przestępstw popełnionych przez skarżącego oraz długość wyroku więzienia, który mu jeszcze pozostał do odbycia. Biorąc pod uwagę te dwa czynniki, sąd uznał, że skarżący powinien pozostać w kolonii karnej. Sąd Krajowy w Stawropolu utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu odwołania. 10 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy Rosji odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego bez rozpoznania jej co do istoty. Uznał, że skarżący nie złożył skargi w ustawowym terminie.


Skarżący urodził się w 1954 roku i mieszka w Fontanelas. Jest jednym z najbardziej znanych prezenterów telewizyjnych w Portugalii i obecnie prowadzi poranny talk-show. Pracuje w mediach od prawie czterdziestu lat. Publicznie ujawnił swoją homoseksualność w 2008 roku. Między północą a 1:00 w nocy 28 grudnia 2009 roku na jednym z kanałów krajowej służby telewizyjnej RTP2 został nadawany na żywo talk-show „Five Minutes to Midnight” (5 Para a Meia-Noite). Program prowadził F.C., a gośćmi były dwie znane osoby z mediów. W trakcie talk-show, podczas quizu, goście zostali poproszeni o odpowiedź na następujące pytanie, które F.C. uznał za najważniejsze: „Kto jest najlepszą portugalską prezenterką telewizyjną?” Możliwe odpowiedzi na pytanie obejmowały imiona trzech kobiet-prezenterów telewizyjnych oraz skarżącego; ten ostatni był „poprawną” odpowiedzią. Transkrypcja quizu brzmi:

„F.C.: Kto jest najlepszą portugalską prezenterką telewizyjną? Opcja A, F.C.; opcja B, C.V.; opcja C, C.P. lub opcja D, Manuel Luís Goucha. J.M.: Ojej. Oczywiście wykluczam opcję A, zdecydowanie. Z pozostałych trzech myślę, że wszystkie są wspaniałe. Wybiorę... F.C.: Wiemy, że jesteś fanem Manuela Luísa Gouchy i [że] jest to dla ciebie trudne. Goucha po południu, rano... F.C.: Zobaczmy odpowiedź. J.M. nie może już powstrzymać ekscytacji. Zobaczmy odpowiedź. Manuel Luís Goucha! J.M.: Wiedziałem, wiedziałem. O tym właśnie miałem powiedzieć. To ona mi mówiła, żeby tego nie mówił, że to może być źle.”

W nieokreślonym dniu 2010 roku skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zniesławienia i „obrazy” (injúria) w Wydziale Karnym do Dochodzenia i Ścigania w Lizbonie przeciwko należącej do państwa spółce telewizyjnej RTP, firmie produkcyjnej, prezenterowi telewizyjnemu F.C. oraz dyrektorom programowym i ds. treści. Skarżył się, że narazili na szwank jego reputację i godność, umieszczając jego nazwisko na liście możliwych odpowiedzi na pytanie zadane w trakcie programu. 2 marca 2011 roku prokurator z Wydziału Karnego w Lizbonie umorzył postępowanie, podejmując decyzję, w której stwierdził, że pozwani nie mieli zamiaru obrazić skarżącego. W nieokreślonym terminie skarżący wystąpił o wstąpienie do postępowania jako osoba pokrzywdzona (assistente) i złożył prywatny akt oskarżenia (acusação particular) w Sądzie Dochodzeniowym w Lizbonie (Tribunal de Instrução Criminal) przeciwko pozwanym. Ci ostatni zakwestionowali jego akt oskarżenia, wnosząc o otwarcie dochodzenia sądowego (requerimento de abertura de instrução). 24 czerwca 2011 roku prowadzący śledzenie sędzia (juiz de instrução) oddalił sprawę (despacho de não pronúncia). W odniesieniu do pozwanych osób fizycznych sędzia orzekł, że brakuje wystarczających dowodów na jakiekolwiek zniesławienie i obrazy z ich strony, w związku z czym sprawa nie mogła trafić na wokandę. Istotna część decyzji brzmi:

„Biorąc pod uwagę zeznania pozwanych, jasne jest, że nie mieli zamiaru zaatakować honoru [osoby pokrzywdzonej]. Nie przewidywali również, że jest to możliwe. Subiektywny element tego przestępstwa pozostaje zatem nieweryfikowalny.
[Osoba pokrzywdzona] jest postacią publiczną i musi być przyzwyczajona do tego, że komicy wykorzystują jego cechy w celu promowania humoru; jest powszechnie wiadomo, że [cechy skarżącego] odzwierciedlają zachowanie przypisywane płci żeńskiej, takie jak jego sposób wyrażania się, jego kolorowe [kobiece] ubrania oraz fakt, że zawsze żył w świecie kobiet (zobacz na przykład programy, które zawsze prowadził w telewizji).
[Osoba pokrzywdzona] niedawno ujawnił publicznie swoją homoseksualność, a pozwani nigdy nie mieli zamiaru krytykować jego orientacji seksualnej ...”

W odniesieniu do dwóch pozwanych spółek postępowanie zostało umorzone na mocy art. 11 Kodeksu Karnego, który wyłącza „osoby prawne” z odpowiedzialności za zniesławienie i obrazę. Skarżący odwołał się od decyzji o odmowie oskarżenia pozwanych osób fizycznych przed Sądem Apelacyjnym w Lizbonie (Tribunal da Relação de Lisboa). W szczególności argumentował, że powodem umieszczenia jego nazwiska na liście możliwych odpowiedzi była jego orientacja seksualna. 17 kwietnia 2012 roku odwołanie zostało oddalone. Sąd utrzymał w mocy decyzję Sądu Dochodzeniowego. Stwierdzono, że brakuje wystarczających dowodów, aby uznać, że doszło do jakiegokolwiek zniesławienia przez pozwanych. W swojej decyzji sąd przytoczył powyższy cytat z decyzji sędziego śledczego z 24 czerwca 2011 roku i dodatkowo stwierdził:

„Nie należy uważać za obraźliwe dla honoru wszystkiego tego, co skarżący uważa za takie, ale tego, co w opinii większości rozsądnych ludzi powinno być uznane za naruszenie społecznych i indywidualnych wartości szacunku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Coimbrze z 16 marca 1993 r.).
...
I jak zauważyła zaskarżona decyzja, wyważając w bardzo rozsądny sposób konflikt interesów i kontekst, w którym się on rozwinął:
„Należy wziąć pod uwagę, że mamy do czynienia z programem komediowym, a moment, w którym pozwana zadała gościowi pytanie, określając [osobę pokrzywdzoną] Manuela Luísa Gouchę jako „jedną z najlepszych portugalskich prezenterek”, został uznany za jeden z wielu żartów powiedzianych w trakcie programu, typowych dla takich programów.
[Osoba pokrzywdzona] jest postacią publiczną i musi być przyzwyczajona do tego, że komicy wykorzystują jego cechy w celu promowania humoru; jest powszechnie wiadomo, że [cechy skarżącego] odzwierciedlają zachowanie przypisywane płci żeńskiej, takie jak jego sposób wyrażania się, jego kolorowe [kobiece] ubrania oraz fakt, że zawsze żył w świecie kobiet (zobacz na przykład programy, które zawsze prowadził w telewizji).
[Osoba pokrzywdzona] niedawno ujawnił publicznie swoją homoseksualność, a pozwani nigdy nie mieli zamiaru krytykować jego orientacji seksualnej. ...”

Rozważano dalej, że:
„... wyrażenie użyte w zabawowym i bezczelnym kontekście i w normalnym stylu wcześniej przyjętym przez rozważany program telewizyjny, nawet jeśli ktoś może uznać je za niestosowne, nie osiąga progu wymaganego przez prawo dla ochrony honoru i poważania.”


Od 1996 roku skarżący, były policjant zwolniony ze służby ze względów zdrowotnych, korzystał z zasiłku inwalidzkiego na mocy ustawy o ubezpieczeniu od niezdolności do pracy (Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering – „WAO”). Mógł on zarobić z własnej działalności kwotę nieprzekraczającą 60 000 guldenów holenderskich (NLG) bez utraty uprawnień do świadczeń z WAO. Robił to, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą jako trener uczący ludzi, jak radzić sobie ze stresem. Skarżący twierdzi, że zawarł porozumienie z urzędnikiem właściwego organu ubezpieczeń społecznych (wówczas zwanym Cadans), panem G., które miało na celu umożliwienie mu przejścia na samodzielne zatrudnienie bez konieczności ubiegania się o dodatkowe świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Twierdzi, że pan G. dał mu zapewnienie, że przez okres pięciu lat będzie mógł zarabiać dochód powyżej kwoty 60 000 NLG, a celem było umożliwienie mu stworzenia rezerw finansowych na wypadek dalszego pogorszenia się stanu zdrowia. Umowa ta została poświadczona przez innego urzędnika, pana S. W lutym 1999 r. skarżący ogłosił zamiar kontynuowania działalności w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid). Napisał do organu ubezpieczeń społecznych (przemianowanego na Instytucję Realizacji Ubezpieczeń Społecznych dla Administracji Rządowej i Edukacji (Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor overheid en onderwijs; „USZO”)), prosząc o potwierdzenie, że ta zmiana nie wpłynie na ustalenia poczynione w czasie, gdy prowadził działalność na własny rachunek. W toku późniejszych postępowań krajowych organy ubezpieczeń społecznych złożyły jeden lub więcej listów, które – jak twierdziły – zostały wysłane w odpowiedzi, w tym list z 12 lipca 1999 r. odmawiający skarżącemu żądanego potwierdzenia. Skarżący twierdzi, że nigdy nie otrzymał żadnej odpowiedzi. We wrześniu 1999 r. działalność skarżącego została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Udziały były posiadane przez żonę skarżącego. Skarżący był jej dyrektorem zarządzającym i jedynym pracownikiem; podjął pracę w tej spółce 1 października 1999 r. 3 września 2003 r. pan D., urzędnik organu ubezpieczeń społecznych (wówczas przemianowanego na Organ Realizacji Ubezpieczeń Pracowniczych (Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen; „UWV”)), złożył obszerny raport z dochodzenia, w którym powiązał skarżącego i jego żonę z podejrzeniem o oszustwo ubezpieczeniowe. Zgodnie z raportem, skarżący oszukał system ubezpieczeń społecznych, deklarując tylko własny dochód jako pracownik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ale nie zyski spółki, które zostały zadeklarowane jako dochód podlegający opodatkowaniu przez jego żonę. W raporcie zamieszczono następujący fragment: „Ustalono dodatkowo, że tylko to, co Gillissen zarobił w działalności na własny rachunek po zwolnieniu, będzie uznane za jego pozostałą zdolność zarobkową (resterende verdiencapaciteit). Ekspert ds. pracy (arbeidsdeskundige) pan G. oświadczył, że szeroko omawiał to z Gillissenem, który mógł zgodzić się z tym stanowiskiem i który podczas rozmowy wskazał, że w nadchodzących latach można spodziewać się większego wzrostu i że jego zamiarem jest samodzielne utrzymanie się z działalności na własny rachunek przy odpowiednim stopniowym zmniejszaniu do zera (afbouw) świadczeń z WAO”. 28 stycznia 2004 r. UWV wydał decyzję o zmniejszeniu świadczeń z WAO skarżącego z mocą wsteczną. 3 marca 2004 r. UWV wydał drugą decyzję nakazującą skarżącemu zwrot nadpłaty. Skarżący wniósł sprzeciw (bezwaar) przeciwko obu decyzjom. W zakresie istotnym dla sprawy przed Trybunałem skarżący argumentował, że od 1999 r. informował właściwe organy o rozwoju wypadków na bieżąco, nie zatajając żadnych informacji, i powołał się na porozumienie, które zawarł z panem G. Wskazał pana S. jako świadka. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 stycznia 2006 r., UWV wydał decyzję w dniu 31 stycznia 2006 r., oddalając sprzeciw skarżącego. Uznał, że skarżący mógł rozsądnie zdawać sobie sprawę, że suma jego dodatkowego dochodu – suma jego wynagrodzenia i zysków spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – była zbyt wysoka, aby przysługiwało mu prawo do pełnej kwoty świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Domniemane porozumienie wbrew temu nie znalazło odzwierciedlenia w aktach sprawy, a w każdym razie, jakiekolwiek oświadczenia zostały złożone (zakładając, że w ogóle zostały złożone), zostały złożone przez osobę nieposiadającą wymaganych kompetencji i nie mogły wiązać UWV. Skarżący wniósł odwołanie (beroep) do Sądu Rejonowego w Roermond (rechtbank). W zakresie istotnym dla sprawy przed Trybunałem skarżył się na nieprzesłuchanie przez UWV pana G. i pana S., co – w jego ocenie – odzwierciedlało brak należytej staranności wpływającej na jakość dochodzenia. Wniósł również, że pan G. działał w ramach swoich kompetencji, zawierając domniemane porozumienie. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 sierpnia 2006 r., Sąd Rejonowy wydał wyrok w dniu 21 listopada 2006 r., oddalając odwołanie skarżącego. Uzasadnienie obejmowało następujący fragment: „[Skarżący] oświadczył również, że urzędnicy [UWV] uzgodnili z nim, że będzie mu wolno zarabiać nieograniczony dochód oprócz świadczeń z WAO przez okres pięciu lat. Sąd Rejonowy nie znalazł dowodów na takie porozumienie w dostępnych dokumentach, ani nie ma żadnego innego powodu, by uznać je za wiarygodne. Przeciwnie, z raportu eksperta ds. pracy pana G. z 26 października 1998 r. wynika, że dochód [skarżącego] w rzeczywistości musiał być brany pod uwagę. Ponadto, [UWV] odpowiedział na pytania [skarżącego] o możliwości uzyskania dochodu z pracy (dochód dodatkowy) w liście z 12 lipca 1999 r., którego to listu [skarżący] twierdzi, że nie otrzymał. List ten stanowi w sposób niebudzący wątpliwości, że [UWV] musi być zawsze niezwłocznie informowany o każdym podjęciu pracy i generowaniu dochodu. Ale nawet bez tego listu, rozumnie rzecz biorąc, powinno być dla [skarżącego] jasne, że dochód może wpływać na świadczenia. Ten podstawa odwołania zatem również nie zasługuje na uwzględnienie.” Skarżący wniósł dalsze odwołanie (hoger beroep) do Centralnego Trybunału Odwoławczego (Centrale Raad van Beroep). W zakresie istotnym dla sprawy przed Trybunałem, ponownie skarżył się w swoich pisemnych wnioskach na nieprzesłuchanie przez UWV pana G. i pana S. jako świadków. Wniósł o przesłuchanie obu jako świadków w celu udowodnienia istnienia porozumienia. Powołał się również na swoje uniewinnienie przez Sąd Apelacyjny w ’s-Hertogenbosch, które zostało wydane w międzyczasie (patrz poniższy paragraf 22). Nie wezwał jednak sam pana G. i pana S. jako świadków listem poleconym ani przez komornika. Centralny Trybunał Odwoławczy przeprowadził rozprawę w dniu 8 sierpnia 2008 r. Skarżący nie przyprowadził pana G. i pana S., ale powtórzył swoje żądanie ich przesłuchania jako świadków. Centralny Trybunał Odwoławczy zdecydował o wznowieniu badania faktów w sprawie, aby zadać UWV dodatkowe pytanie. UWV udzielił pisemnej odpowiedzi na pytanie Centralnego Trybunału Odwoławczego. Skarżący i UWV zrzekli się prawa do dalszej rozprawy. Centralny Trybunał Odwoławczy wydał wyrok w dniu 30 stycznia 2009 r., oddalając dalsze odwołanie bez przesłuchania jakichkolwiek świadków. Uzasadnienie obejmowało następujący fragment: „Porozumienie, na które powołuje się [skarżący], a którego zaprzecza UWV, nie wynika z akt sprawy, a [skarżący] nie przedstawił żadnego innego wiarygodnego dowodu na jego istnienie”. W odpowiedzi na pytanie Trybunału skarżący przyznał, że nie podjął próby osobistego wezwania pana G. i pana S. ani przyprowadzenia ich na rozprawę przed Sądem Rejonowym ani Centralnym Trybunałem Odwoławczym, co było dozwolone przez art. 8:60(4) Ogólnej ustawy o prawie administracyjnym (Algemene wet bestuursrecht; patrz poniższy paragraf 25). Równolegle do opisanych powyżej postępowań administracyjnych przeciwko skarżącemu prowadzono postępowanie karne za oszustwo ubezpieczeniowe i fałszerstwo. 20 stycznia 2006 r. izba sędziego pojedynczego wydziału karnego (politierechter) Sądu Rejonowego w Roermond uznała skarżącego za winnego. Skarżący odwołał się do Sądu Apelacyjnego w ’s-Hertogenbosch (gerechtshof). Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 4 maja 2007 r., Sąd Apelacyjny wydał wyrok w dniu 16 maja 2007 r., uniewinniając skarżącego. Uzasadnienie obejmowało następujący fragment: „Podejrzany oświadcza, że wspólnie z panem G. z USZO opracował w 1998 r. plan wspólny w celu stopniowego zmniejszenia do zera świadczeń z WAO w ciągu pięciu lat. Skarżący dodatkowo oświadcza, że uzgodnił z tamtym panem G. kwestię kwoty dodatkowego dochodu, którą mógłby zarobić w wspomnianym okresie pięciu lat. Podejrzany rozumiał te ustalenia w ten sposób, że w zasadzie będzie mógł zarabiać nieograniczony dodatkowy dochód bez utraty świadczeń. Wskutek przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jedną lub więcej spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, podejrzany zwrócił się do UWV o potwierdzenie, że dla poczynionych ustaleń nie ma znaczenia, czy źródłem dochodu jest jednoosobowa działalność gospodarcza, czy wspomniane spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym celu kilkakrotnie kontaktował się z USZO za pośrednictwem listów. Na te listy USZO odpowiadał zautomatyzowanymi listami standardowymi, które nie odnosiły się do konkretnej sytuacji, w której znajdował się podejrzany, a którą sam podejrzany poruszył w USZO. W momencie gdy podejrzany zadał to pytanie USZO, pan G. został zastąpiony przez pana M. Ten ostatni nie znalazł w aktach USZO żadnego raportu dotyczącego ustaleń wspomnianych przez podejrzanego. Z akt nie wynika, aby podjęto jakąkolwiek próbę przesłuchania pana G. w sprawie wspomnianych ustaleń w ramach tej sprawy karnej. W świetle faktów opisanych powyżej Sąd Apelacyjny uważa to za prawdopodobne (aannemelijk), że podejrzany zawarł w jednej lub innej formie ustalenia z panem G. z USZO dotyczące kwoty dozwolonego dodatkowego dochodu w ramach stopniowego zmniejszania do zera jego świadczeń z WAO. Nie ma znaczenia, że w aktach USZO nie znaleziono raportu o jakichkolwiek ustaleniach, ponieważ nie podjęto próby weryfikacji istnienia tych ustaleń u pana G.”