Skarżący, pan Rahmi Şahin, urodził się w 1985 roku i mieszka w Hakkari. 12 grudnia 2009 r. skarżący został zatrzymany przez policję w związku z podejrzeniem udziału w demonstracji i późniejszych starciach między niektórymi demonstrantami a policją w Hakkari. Zgodnie z protokołem zatrzymania, sporządzonym o godz. 16:30 i podpisanym przez dwóch policjantów, ci ostatni aresztowali skarżącego około godz. 16:00 po tym, jak próbował uciec. Raport stwierdzał również, że się przewrócił. Policjanci zanotowali, że skarżący stawiał opór podczas zatrzymania i użyli proporcjonalnej siły w celu jego ujęcia. Skarżący odmówił podpisania protokołu zatrzymania. Tego samego dnia o godz. 23:30 sporządzono raport o zdarzeniu, który podpisało trzydziestu siedmiu policjantów. Zgodnie z tym raportem, Agencja Prasowa Fırat, strona internetowa kontrolowana przez PKK (Partię Pracujących Kurdystanu, nielegalną zbrojną organizację), opublikowała oświadczenie KCK (Koma Civakên Kurdistan – Związek Wspólnot Kurdystanu), zawierające instrukcje dotyczące organizowania zebrań i marszów, rozpoczęcia Serhildan (powstania) oraz przeprowadzania akt nieposłuszeństwa obywatelskiego w celu wyrażenia poparcia dla Abdullaha Öcalana. W rezultacie, 11 grudnia 2009 r. odbyła się konferencja prasowa, a około 500–550 osób, w tym burmistrzowie i lokalni politycy z DTP (Partii Społeczeństwa Demokratycznego), prokurdyjskiej partii politycznej, a także członkowie licznych organizacji pozarządowych, zebrało się przed biurem DTP w Hakkari. Podczas konferencji prasowej tłum skandował hasła i niósł transparenty wychwalające Abdullaha Öcalana i PKK. Tego samego dnia Trybunał Konstytucyjny zarządził rozwiązanie DTP, a trzydziestu siedmiu jej członków zostało objętych zakazem prowadzenia działalności politycznej. W rezultacie Agencja Prasowa Fırat opublikowała kolejny artykuł zawierający instrukcje dotyczące dalszych akt Serhildan oraz demonstracji. Zgodnie z raportem policji, 11 i 12 grudnia 2009 r. siły bezpieczeństwa interweniowały w kilku obszarach miasta, gdzie demonstranci blokowali ruch, skandowali hasła na rzecz PKK i jej lidera oraz palili opony lub atakowali samochody, sklepy i budynki administracyjne. Raport stwierdzał dalej, że gdy siły bezpieczeństwa interweniowały, niektórzy demonstranci reagowali, rzucając kamieniami i koktajlami Mołotowa w policjantów. Zgodnie z raportem o zatrzymaniu skarżącego, został on ujęty po tym, jak policja ruszyła na grupę 50–60 osób, które skandowały hasła na rzecz PKK i jej lidera na cmentarzu w dzielnicy Biçer. Tego dnia o godz. 18:15 i 20:20 dwóch policjantów złożyło identyczne zeznania przed dwoma innymi funkcjonariuszami. Oboje stwierdzili, że skarżący znajdował się w grupie osób, które skandowały hasła na rzecz PKK i jej lidera oraz które podpalały opony. Grupa zaatakowała policję kamieniami, gdy policja ruszyła na zgromadzenie. Zgodnie z ich zeznaniami skarżący próbował uciec i aresztowali go, gdy się przewrócił, używając proporcjonalnej siły. Funkcjonariusze dokonujący zatrzymania później zidentyfikowali skarżącego. Złożyli oświadczenie, że skarżący znajdował się w grupie osób, które podpalały opony i skandowały hasła na rzecz PKK i jej lidera. Policjanci stwierdzili, że aresztowali skarżącego po tym, jak próbował uniknąć zatrzymania. O godz. 18:33 skarżącego przewieziono do szpitala państwowego w Hakkari na badanie lekarskie. Lekarz badający skarżącego odnotował następujące informacje na formularzu medycznym:
„Obecny jest krwiak na lewym oku. [Uraz] wystąpił trzy godziny temu. Brak nudności lub wymiotów. Pacjent jest przytomny i współpracuje. Obecne jest lekkie obrzęk między górną wargą a zębami (Zostało stwierdzono[1], że jest to spowodowane upadkiem). Obecna jest siniakowata zmiana z otarciami w okolicy lędźwiowej na poziomie drugiego kręgu. Zalecane jest badanie stomatologiczne.”
13 grudnia 2009 r. skarżącego zbadał ten sam lekarz. Wyniki były identyczne jak w raporcie z 12 grudnia 2009 r. Tego samego dnia Sąd Rejonowy w Hakkari zadecydował o ograniczeniu dostępu do akt śledztwa dotyczących skarżącego i dwóch innych osób. 14 grudnia 2009 r. adwokat z Izby Adwokackiej w Hakkari został poproszony o pomoc skarżącemu podczas przesłuchania, które odbyło się w wydziale do walki z terroryzmem komendy policji w Hakkari. Skarżącego poproszono o odpowiedź na szereg pytań w obecności jego adwokata, pana F. Timura. Skarżący jednak skorzystał z prawa do odmowy zeznań i nie odpowiedział na żadne z pytań. Tego samego dnia pełnomocnik prawny skarżącego złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Hakkari o uchylenie decyzji o ograniczeniu jego i jego klienta dostępu do akt śledztwa oraz o zwolnienie jego klienta z aresztu policyjnego. 15 grudnia 2009 r. Sąd Rejonowy w Hakkari oddalił wniosek. 16 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w Hakkari utrzymał w mocy decyzję z 15 grudnia 2009 r. Tymczasem, 14 grudnia 2009 r. skarżący złożył oświadczenie przed prokuratorem w Hakkari. Zaprzeczył udziałowi w demonstracji. Oświadczył, że zamieszki w mieście spowodowały, że on i jego żona nie mogli wyjść z domu i że 12 grudnia 2009 r. wyszedł z domu, aby kupić chleb. Twierdził, że widział zbliżających się do niego policjantów i kontynuował marsz w ich stronę. Jeden z funkcjonariuszy znieważył go i zabrał na wzgórze blisko ich dzielnicy. Następnie zepchnęli go ze wzgórza. Funkcjonariusz uderzył go w prawe ucho plastikową rurką. Skarżący zaczął wtedy biec w dół wzgórza, gdzie byli inni funkcjonariusze, którzy rzucili go na ziemię, a on upadł na plecy, i aresztowali go. Oświadczył, że nadal odczuwa ból w kilku częściach ciała, szczególnie w okolicy serca. Złożył skargę do prokuratora, że po aresztowaniu został wrzucony do pojazdu policyjnego i został uderzony w plecy, blisko pachy, kolbą broni. Poprosił prokuratora o znalezienie i ukaranie funkcjonariuszy odpowiedzialnych za jego złe traktowanie. Po przesłuchaniu prokurator zarządził badanie lekarskie skarżącego. Lekarz sądowy, wspominając ustalenia z poprzednich raportów medycznych, odnotował stary żółto-zielony wybroczyn w okolicy prawej (sic) oczodołowej oraz pęknięcie błony śluzowej o wielkości 0,5 cm i obrzęk po prawej stronie górnej wargi. Raport stwierdzał również, że skarżący opisywał ból po lewej stronie klatki piersiowej oraz w okolicy udowej i lędźwiowej po lewej stronie. Zgodnie z raportem, skarżący był wrażliwy na ucisk w tych okolicach. Lekarz stwierdził, że obrażenia nie zagrażają życiu i wymagają jedynie prostej opieki medycznej. Później tego dnia skarżącego doprowadzono przed oblicze Sądu Rejonowego w Hakkari, gdzie złożył wyjaśnienia o swojej niewinności i poprosił o zwolnienie. Pełnomocnik prawny skarżącego zwrócił uwagę, że jego klient został pobity podczas zatrzymania i że nie odniósł obrażeń odnotowanych w raportach medycznych w wyniku upadku. Skarżący został następnie tymczasowo aresztowany na podstawie podejrzenia o członkostwo w PKK z powodu jego domniemanego udziału w wydarzeniach z 12 grudnia 2009 r. 16 grudnia 2009 r. pełnomocnik prawny skarżącego złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Hakkari o zwolnienie jego klienta. We wniosku adwokat zwrócił uwagę, że skarżący nie odniósł obrażeń odnotowanych w raportach medycznych w wyniku upadku, ale został pobity przez policjantów. Sąd oddalił wniosek tego samego dnia. Również tego dnia pełnomocnik prawny skarżącego zwrócił się do prokuratora w Hakkari o udostępnienie mu kopii dokumentów w aktach śledztwa, do których był uprawniony mimo nakazu ograniczenia. Ponadto poprosił o raporty medyczne wydane w sprawie skarżącego. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, jego adwokat otrzymał jedynie raporty medyczne z 12 i 13 grudnia 2009 r.; prokuratura nie dostarczyła mu raportu z 14 grudnia 2009 r., który został wydany na końcu pobytu skarżącego w areszcie policyjnym. 17 grudnia 2009 r. skarżący złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Hakkari o zwolnienie z aresztu. We wniosku skarżący również stwierdził, że policjanci pobili go, gdy go aresztowali. Twierdził, że funkcjonariusze trzymali go za ręce i bili. Jego oczy i usta były pokryte krwią w wyniku tego. 18 grudnia 2009 r. Sąd Rejonowy w Hakkari oddalił wniosek o zwolnienie. W swojej decyzji sąd nie odniósł się do twierdzeń skarżącego o złym traktowaniu. 28 grudnia 2009 r. adwokat skarżącego złożył skargę na policjantów, którzy brali udział w zatrzymaniu skarżącego. Twierdził, że skarżący został pobity przez policjantów i że został zabrany na wzgórze i kazano mu biec w stronę policjantów, którzy stali niżej na wzgórzu, a następnie rzucili go na ziemię. Twierdził również, że wydane raporty medyczne były nieodpowiednie lub niezgodne z przepisami wewnętrznymi lub „Protokołem Stambulskim”. W skardze stwierdzono dalej, że podczas konsultacji w areszcie policyjnym adwokat zaobserwował siniaki wokół lewego oka skarżącego i uszkodzenie dziąseł, co mogło być wynikiem uderzenia w twarz. Pełnomocnik prawny skarżącego stwierdził dalej, że skarżący cierpi na ciągły ból w okolicy serca i klatki piersiowej. Adwokat poprosił o zbadanie jego klienta przez lekarzy z Fundacji Praw Człowieka w Turcji, organizacji pozarządowej specjalizującej się w dokumentowaniu tortur i innych rodzajów złego traktowania. Ponadto poprosił prokuratora o wszczęcie oficjalnego śledztwa w sprawie twierdzeń skarżącego o złym traktowaniu oraz zidentyfikowanie funkcjonariuszy, którzy źle traktowali jego klienta. Wreszcie adwokat poprosił prokuratora o złożenie zeznań przez jego klienta osobiście i poinformowanie go o dacie i godzinie złożenia takich zeznań. 17 marca 2010 r. prokurator w Hakkari zdecydował nie wnosić żadnych oskarżeń w związku z twierdzeniami skarżącego o złym traktowaniu. W swojej decyzji prokurator najpierw podsumował treść raportu o zdarzeniu z 12 grudnia 2009 r. (patrz punkt 7 powyżej). Po drugie, zauważył, że skarżący działał z grupą osób, które skandowały hasła na rzecz PKK i że został aresztowany po tym, jak próbował uciec i upadł. Prokurator zauważył w tym względzie, że dwóch policjantów zidentyfikowało skarżącego. Następnie prokurator zauważył, że skarżący działał z grupami osób, które blokowały ruch, podpalały opony, skandowały hasła wychwalające PKK, przeprowadzały ataki kamieniami i koktajlami Mołotowa oraz że stawiał opór policji, rzucając kamieniami, gdy próbowali go aresztować, i że upadł. Prokurator stwierdził, że chociaż skarżący odniósł niewielkie obrażenia na twarzy i ciele, nie udowodnił swoich twierdzeń, że został pobity i znieważony przez policjantów. Zdaniem prokuratora czyny „terroryzmu społecznego” skłaniały zwolenników terroryzmu do oporu lub atakowania sił bezpieczeństwa, w niektórych przypadkach przy użyciu broni, a więc członkowie sił bezpieczeństwa byli zobowiązani do użycia siły w granicach prawa. Prokurator w Hakkari uznał, że skarżący działał na polecenie PKK i że można się było spodziewać, że takie osoby będą zgłaszać roszczenia o złym traktowaniu. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 16 ustawy nr 2559 o obowiązkach i uprawnieniach policji, policjanci mieli uprawnienia do użycia siły przeciwko zwolennikom PKK, prokurator uznał, że policja użyła proporcjonalnej siły przeciwko skarżącemu. Zauważył również, że w aktach sprawy nie ma dowodów wskazujących na jakiekolwiek uchybienia w raportach medycznych sporządzonych przez lekarzy. Prokurator uznał, że twierdzenia skarżącego o złym traktowaniu są nieuzasadnione. 31 marca 2010 r. pełnomocnik prawny skarżącego złożył odwołanie od decyzji z 17 marca 2010 r. Zwrócił w szczególności uwagę, że ocena prokuratora w Hakkari opierała się na nieprawidłowych faktach, takich jak „niewielki charakter” obrażeń skarżącego i jego udział w aktach przemocy podczas wydarzeń z 12 grudnia 2009 r. Adwokat zauważył również, że prokurator nie zebrał zeznań od skarżącego, nie zebrał dowodów w związku z jego twierdzeniami ani nie zidentyfikował i nie przesłuchał aresztujących policjantów i potencjalnych świadków. Adwokat zauważył również, że raporty medyczne nie były zgodne ani z prawem krajowym, ani z „Protokołem Stambulskim”, ponieważ brakowało w nich szczegółów, takich jak historia medyczna skarżącego, własny opis skarżącego sposobu powstania obrażeń oraz ocena co do przyczyny obrażeń. Twierdził również, że badanie lekarskie skarżącego odbyło się w obecności policjantów. 13 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Van oddalił odwołanie skarżącego. Stwierdzając, że nie ma dowodów pokazujących, że skarżący był poddany złemu traktowaniu, sąd okręgowy uznał, że decyzja z 17 marca 2010 r. była legalna. Rząd przedłożył dwa zestawy zdjęć wykonanych przez siły bezpieczeństwa dotyczących demonstracji i zamieszek z 11 i 12 grudnia 2009 r. w Hakkari. Pierwszy zestaw 374 zdjęć dotyczył demonstracji odbywających się w centrum miasta Hakkari, z których 14 pokazuje młodych mężczyzn i nastolatków rzucających kamieniami. Pozostałe zdjęcia pokazują ludzi demonstrujących w różnych częściach centrum miasta. Drugi zestaw 444 zdjęć dotyczył zgromadzeń i zamieszek w peryferyjnych dzielnicach Medrese i Biçer w Hakkari. Zdjęcia pokazują, że dzieci, nastolatkowie i kilku młodych mężczyzn gromadziło się w różnych miejscach w dzielnicach. Na niektórych zdjęciach demonstranci są widziani paląc opony i blokując ulice. Na większości zdjęć dzieci i nastolatkowie, głównie chłopcy, są widziani stojąc lub chodząc. Cztery zdjęcia pokazują dzieci stojące blisko żołnierzy, prawdopodobnie rozmawiających z nimi, podczas gdy kolejne dziesięć pokazuje nastolatków i młodych mężczyzn stojących przed policjantami. Na około dwudziestu pięciu zdjęciach dzieci, nastolatkowie i młodzi mężczyźni, z których niektórzy mają zasłonięte twarze, są widziani rzucającymi kamieniami w opancerzony pojazd policyjny. Pięć zdjęć pokazuje pojazdy policyjne polewające demonstrantów wodą z armatki wodnej i gazem łzawiącym.


Skarżący urodził się w 1975 roku i mieszka w Nowokuźniecku, w obwodzie kemerowskim. Rankiem 14 czerwca 2007 r. policjanci przybyli do mieszkania skarżącego i zabrali go na przesłuchanie do komisariatu policji we wsi Pospelicha w Kraju Ałtajskim („komisariat”). Został przesłuchany w sprawie okoliczności kradzieży, do której doszło dzień wcześniej, i złożył obciążające go wyjaśnienia. W trakcie przesłuchania śledczy musiał odebrać telefon i wyszedł z gabinetu. Pozostawiony sam, skarżący próbował wyjść, ale został zatrzymany w drzwiach przez policjanta, który kazał mu zostać w środku i czekać. Spędził około czterech godzin w gabinecie śledczego, zanim pozwolono mu wyjść. Według Rządu skarżący przybył na komisariat dobrowolnie i przebywał tam nie dłużej niż czterdzieści minut. 18 czerwca 2007 r. śledczy postawili skarżącemu zarzut kradzieży, jednak miesiąc później wycofano zarzuty. W 2009 r. skarżący wniósł powództwo cywilne o odszkodowanie za bezprawne ściganie karne i pozbawienie wolności. 20 października 2009 r. Sąd Rejonowy w Pospelicha w Kraju Ałtajskim rozpoznał sprawę za nieobecności skarżącego. Sąd stwierdził, że skarżący został poinformowany o terminie i miejscu rozprawy, jednak ponieważ odbywał karę pozbawienia wolności, nie można było zapewnić jego osobistej obecności. Co do meritum sąd uznał, że skarżącemu przysługuje odszkodowanie za bezprawne ściganie karne. Sąd uznał również, że przesłuchanie z 14 czerwca 2007 r. nie stanowiło pozbawienia wolności i nie może być podstawą do żadnej formy odszkodowania. Skarżącemu przyznano 1000 rubli rosyjskich (RUB) z tytułu szkody niemajątkowej. Skarżący odwołał się od wyroku, argumentując, że przyznana kwota była zbyt niska oraz że nie uwzględniono pozbawienia wolności. Wniósł również o dopuszczenie do osobistego stawiennictwa przed sądem odwoławczym. 10 lutego 2009 r. Sąd Obwodowy w Kraju Ałtajskim oddalił odwołanie skarżącego za jego nieobecności, popierając uzasadnienie Sądu Rejonowego. Wyrok z 20 października 2009 r. został wykonany 5 marca 2011 r. W 2007 r. pani I. wytoczyła skarżącemu powództwo cywilne, dochodząc zapłaty długu umownego. 5 lipca 2007 r. Sędzia Pokoju rejonu Pospelichinskiego w Kraju Ałtajskim rozpoznał sprawę za nieobecności skarżącego. Z wyroku wynikało, że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności oraz że został w terminie poinformowany o terminie i miejscu rozprawy. Sędzia Pokoju uwzględnił powództwo i nakazał skarżącemu zapłatę kwoty 11 311 rubli (RUB) na rzecz pani I. Skarżący odwołał się do Sądu Rejonowego w Pospelicha, występując o zezwolenie na osobiste stawiennictwo przed sądem odwoławczym. Postanowieniem z 12 września 2007 r. Sąd Rejonowy odmówił skarżącemu zezwolenia na stawiennictwo, uznając, że Kodeks Postępowania Cywilnego nie przewiduje konwojowania zatrzymanych stron na rozprawy cywilne. 10 października 2007 r. Sąd Rejonowy w Pospelicha utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu odwołania, popierając ustalenia Sędziego Pokoju. Skarżący otrzymał odpis wyroku odwoławczego w listopadzie 2007 r.


Skarżący urodził się w 1966 roku i mieszka w Gdańsku. W danym czasie skarżący był posłem na Sejm RP i członkiem partii Prawo i Sprawiedliwość. 8 maja 2006 r. skarżący oraz kilku innych polityków, ekspertów i dziennikarzy wzięło udział w na żywo emitowanym programie telewizyjnym „Warto rozmawiać”, wyświetlanym na antenie TVP2. Program był również emitowany na TVP Polonia przez dwa kolejne dni. W trakcie programu skarżący wyciągnął egzemplarz „Gazety Wyborczej”, polskiego dziennika, i wskazując na konkretne strony, powiedział:
„Chciałbym wam pokazać naturę relacji między tym medialnym układem... a atakami na Prawo i Sprawiedliwość. Pokażę wam „Gazetę Wyborczą”, która na pierwszych siedmiu stronach, na przykład dzisiaj, jest szalonym atakiem na Prawo i Sprawiedliwość. Z skromności nie wspomnę, że straszliwy tekst o mnie, pełen kłamstw, jest na pierwszej stronie. Na drugiej stronie, szalony atak na Kaczyńskiego i Ligę Polskich Rodzin. Tutaj, „Uczniowie boją się chłosty” itd., itd., „Cuda Radia Maryja”. To jest po prostu obsesyjna propaganda. Ale idźmy dalej, do strony trzydziestej piątej. I co widzimy? Widzimy reklamę pod tytułem: „Zbudowaliśmy jedną z największych giełd na świecie z udziałem polskich akcjonariuszy. Jesteśmy z tego dumni”. To jest reklama firmy J&S S.A....
Paradoksem jest to, że zazwyczaj w gazetach reklamuje się proszki do prania, kosmetyki, piwo lub samochody, czyli towary powszechnego nabycia. Ta [firma] jest monopolistą. Nie potrzebuje żadnej reklamy. Ta firma sprowadza większość ropy naftowej do Polski i wyprowadza miliardy euro z Polski do innej firmy, która jest zarejestrowana gdzieś na Cyprze. Nie chodzi tu o reklamę. Chodzi o finansowanie masowej propagandy przeciwko Prawu i Sprawiedliwości poprzez układ, który został zagrożony przez Prawo i Sprawiedliwość, tak aby takie podejrzane transakcje (geszefty)...
Chodzi o to, że Prawo i Sprawiedliwość zainterweniowało w niezwykle poważne powiązania, które drenowały... Tylko jedno zdanie... ale żarty się skończyły, a ta struktura (układ) zrozumiała, że nie będzie przedterminowych wyborów, nie będzie rządu mniejszościowego, to szansa na konstrukcję instytucjonalną...” W trakcie wypowiedzi skarżącego jeden z dziennikarzy przerwał mu, mówiąc: „Ale to byłoby bardziej odpowiednie, gdyby ktoś z „Gazety Wyborczej” był tutaj”. Skarżący jednak kontynuował swoją wypowiedź. 16 maja 2006 r. Agora S.A., wydawca „Gazety Wyborczej”, wytoczyła skarżącemu powództwo cywilne o ochronę praw. Pozwany twierdził, że wypowiedzi skarżącego podczas programu telewizyjnego z 8 maja 2006 r. naruszyły jego dobre imię i wiarygodność oraz wnioskuje o zobowiązanie skarżącego do opublikowania przeprosin w „Gazecie Wyborczej” i wyemitowania ich w TVP2 oraz o zapłatę 25 000 złotych polskich (PLN) na cele charytatywne. 12 czerwca 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo i nakazał skarżącemu złożenie przeprosin za pośrednictwem „Gazety Wyborczej” i TVP2 za złożone przez niego oświadczenia. Ponadto nakazał skarżącemu zapłatę 10 000 PLN (około 2500 euro (EUR)) na cele charytatywne oraz 2 410 PLN (około 600 EUR) kosztów sądowych. Treść przeprosin, które miały zostać opublikowane przez skarżącego, brzmiała następująco:
„Oświadczam, że publiczne oświadczenie złożone przeze mnie podczas programu „Warto rozmawiać”, emitowanego 8 maja 2006 r. na antenie TVP2, zawierało nieprawdziwe, zniesławiające zarzuty i podejrzenia pod adresem AGORY S.A., spółki zarejestrowanej w Warszawie, oraz jej działalności wydawniczej w zakresie „Gazety Wyborczej”. Potwierdzam, że powyższe zarzuty spowodowały negatywne skutki dla AGORY S.A. w prowadzeniu działalności gospodarczej, w szczególności utratę niezbędnej wiarygodności i zaufania. W konsekwencji przepraszam zarejestrowaną w Warszawie spółkę AGORA S.A. (wydawcę „Gazety Wyborczej”) za publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych, zniesławiających oświadczeń, które mogły narazić na szwank jej dobre imię, wiarygodność i reputację. Powyższe oświadczenie zostaje złożone w następstwie przegranej sprawy cywilnej.” W toku postępowania skarżący złożył wyjaśnienie, że nie było jego zamiarem obrażenie powoda. W programie telewizyjnym wyraził jedynie ocenę dotyczącą agresywnych i wyraźnie jednostronnych artykułów opublikowanych w „Gazecie Wyborczej”. Ponadto zauważył, że ponieważ jego wypowiedzi były ocenami, nie musiał udowadniać ich prawdziwości. Sąd uznał, że skarżący naruszył prawa powoda, w szczególności w zakresie jego dobrego imienia, wiarygodności i reputacji. Z wypowiedzi skarżącego wynikało, że chciał on wskazać widzom, że powód i „Gazeta Wyborcza” miały jakiś rodzaj porozumienia medialnego/biznesowego, w ramach którego w „Gazecie Wyborczej” publikowane były artykuły przeciwko Prawu i Sprawiedliwości, finansowane poprzez reklamy. Sąd zauważył, że wypowiedź skarżącego zawierała zarówno fakty, jak i wnioski wyciągnięte z tych faktów. Sąd zauważył dalej, że oskarżenie, że gazeta opublikowała artykuły zamówione przez sponsora, jest wyraźnie obraźliwe dla wydawcy. Również obraźliwe dla wydawcy jest kojarzenie go z firmą, która rzekomo prowadzi działalność moralnie wątpliwą. Pozwany nie złożył żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów. Nie wyjaśnił, na jakiej podstawie wyciągnął wniosek, że dochód uzyskany z konkretnej reklamy zaowocował opublikowaniem artykułów w „Gazecie Wyborczej”. Ponadto nie było powodu, by sądzić, że dochód uzyskany z reklamy J&S S.A. był powiązany z jakimikolwiek konkretnymi artykułami w „Gazecie Wyborczej”, w szczególności tymi, które skarżący określił mianem „szalonego ataku na Prawo i Sprawiedliwość”. Sąd podkreślił, że J&S S.A. w danym czasie zamieściło reklamy w kilku gazetach i magazynach. Skarżący jednak nie twierdził, że inne gazety lub magazyny były zaangażowane w rzekome porozumienie (układ). Sąd wskazał, że wydawca nie może odmówić opublikowania reklamy, chyba że istnieje jedna z przesłanek określonych w prawie prasowym, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Co więcej, co do zasady wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że nie zamierzał naruszyć praw powoda. Zauważył, że skarżący przygotował się z wyprzedzeniem do złożenia wspomnianego oświadczenia. Miał już egzemplarz „Gazety Wyborczej”, gdy wszedł do studia telewizyjnego, i trzymał go w ręku podczas składania oświadczenia. W opinii sądu oświadczenie nie zostało złożone spontanicznie. Wreszcie sąd zauważył, że wypowiedź skarżącego nie mogła być uzasadniona tym, że leżała w interesie publicznym. Wręcz przeciwnie, w interesie publicznym leży, aby osoby publiczne, takie jak skarżący, poseł, opierały wyrażane w mediach opinie na zweryfikowanych faktach i nie naruszały praw innych osób. Skarżący wniósł apelację od wyroku. Argumentował, między innymi, że Sąd Okręgowy błędnie zaklasyfikował jego wypowiedzi jako fakty, a nie jako oceny. 25 czerwca 2008 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji i nakazał skarżącemu zapłatę 270 PLN (około 67 EUR) kosztów sądowych dla postępowania w drugiej instancji. Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok pierwszej instancji nie dotyczył części wypowiedzi skarżącego dotyczącej artykułów o nim samym i Prawie i Sprawiedliwości, mimo że nazwał je „szalonymi atakami”, ponieważ było powszechnie wiadomo, że „Gazeta Wyborcza” krytykuje Prawo i Sprawiedliwość i nie było to coś, co wymagało dowodu. Zarzuty skarżącego, że J&S S.A. prowadziła niejasne lub nawet podejrzane transakcje pod pretekstem zamieszczania reklam w „Gazecie Wyborczej” i w rzeczywistości je finansowała tylko po to, by zniszczyć Prawo i Sprawiedliwość, które z kolei walczyło z „układem” między wspomnianą firmą a „Gazetą Wyborczą”, były stwierdzeniami faktów. Niemniej jednak skarżący nie udowodnił prawdziwości swoich wypowiedzi dotyczących powiązań między powodem a firmą J&S S.A. Sąd zgodził się z Sądem Okręgowym, że skarżący przygotował się z wyprzedzeniem do złożenia wspomnianego oświadczenia. Program dotyczył innych kwestii, a oświadczenie nie było odpowiedzią ani reakcją na dyskusję między uczestnikami. W trakcie programu skarżący trzymał egzemplarz „Gazety Wyborczej” pod swoim krzesłem, który pokazał kamerom w odpowiednim momencie. W odniesieniu do kwoty 10 000 PLN (około 2 500 EUR) do zapłaty na cele charytatywne, sąd uznał ją za skromną, a koszty opublikowania przeprosin za normalną konsekwencję czynu niedozwolonego skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku. Argumentował, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował standardy Artykułu 10 Konwencji i w rezultacie uznał jego wypowiedź za stwierdzenie faktu, a nie za ocenę. W jego opinii wyraził on oceny podczas debaty publicznej i w związku z tym nie podważył dobrego imienia powoda. Skarga kasacyjna skarżącego została oddalona przez Sąd Najwyższy w dniu 5 listopada 2009 r. Sąd uznał, że kwestionowana wypowiedź, w zakresie w jakim dotyczyła relacji między J&S S.A. a „Gazetą Wyborczą”, była stwierdzeniem faktu. Skarżący mówił o podejrzanych powiązaniach między „Gazetą Wyborczą” a zamawiającym reklamę oraz o tworzeniu fikcyjnych powodów otrzymywania funduszy od tego reklamodawcy, co wszystko miało na celu umożliwienie „Gazecie Wyborczej” przeciwstawiania się Prawu i Sprawiedliwości. Taka wypowiedź, według sądu, poszła dalej niż prosta opinia o reklamie w prasie. Dodanie większej ilości informacji postawiło reklamę J&S S.A. w zupełnie innym, negatywnym świetle. Żądanie od skarżącego udowodnienia takiej wypowiedzi nie było nadmierne i nie ingerowało w wolność debaty politycznej, ale było konieczne dla dokładności i trafności takiej debaty. Sąd odniósł się dalej do Artykułu 10 Konwencji i podkreślił, że wolność wypowiedzi nie jest absolutna. Powołując się na sprawę Feldek przeciwko Słowacji (nr 29032/95, ECHR 2001-VIII), powtórzył, że gdy wypowiedź stanowi ocenę, proporcjonalność ingerencji może zależeć od tego, czy istnieje wystarczająca podstawa faktyczna dla kwestionowanej wypowiedzi, ponieważ nawet ocena bez jakiejkolwiek podstawy faktycznej ją wspierającej może być nadmierna. W niniejszej sprawie pozwany nawet nie próbował udowodnić dokładności swoich wypowiedzi dotyczących rzekomych powiązań, o które oskarżył powoda. 29 sierpnia 2008 r. Agora S.A. wszczęła postępowanie egzekucyjne w celu wezwania skarżącego do wykonania obowiązków nałożonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r. 12 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy nakazał skarżącemu opublikowanie kwestionowanych przeprosin w „Gazecie Wyborczej” (w mniejszym rozmiarze niż pierwotnie wskazano). Ponieważ skarżący nie wykonał tego nakazu, 26 lutego 2010 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy zezwolił Agorze S.A. na opublikowanie przeprosin w „Gazecie Wyborczej” imieniem skarżącego i nakazał mu pokrycie kosztów publikacji w wysokości 34 897,36 PLN (około 8 700 EUR).


W danym czasie wszyscy skarżący byli osadzeni w rosyjskich zakładach karnych. W trakcie osadzenia skarżący pan Baban, pan Barkov i pan Bogatyrev domagali się odszkodowania za niewłaściwe warunki osadzenia i nienależytą opiekę medyczną; skarżący pan Davydov, pan Pflyaum i pan Yakovlev byli stronami sporów umownych; pan Fedchenko był pozwanym w sprawie o rozwód; pan Starodubtsev zaskarżył decyzję, na mocy której pozbawiono go statusu osoby niepełnosprawnej; a pan Shavayev był pozwanym w powództwie o odszkodowanie wniesionym przez Federalną Służbę Celną. Żaden ze skarżących, z wyjątkiem pana Yakovleva, nie mógł wziąć udziału w rozprawach przed sądami pierwszej instancji. Sądy krajowe odmówiły skarżącym zgody na obecność na rozprawach, powołując się na brak przepisów prawa krajowego przewidujących doprowadzanie osadzonych do sądów. W niektórych sprawach powoływały się na art. 77.1 Kodeksu karnego wykonawczego (patrz punkt 10 poniżej) oraz odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W pozostałych sprawach kwestia obecności skarżących nie została poruszona. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji pan Shavayev i pan Starodubtsev byli reprezentowani przez swoich krewnych. Pan Barkov i pan Davydov byli przesłuchiwani w sądach znajdujących się w pobliżu miejsc ich osadzenia. Skarżący wnieśli apelacje, podnosząc w pismach apelacyjnych kwestię swojego stawiennictwa w sądzie. Niektórzy złożyli odrębne wnioski o zgodę na stawienie się przed sądem odwoławczym. Sądy odwoławcze albo oddalały ich argumenty i podtrzymywały ustalenia sądów pierwszej instancji, albo uznały, że ich nieobecność na rozprawie była zgodna z prawem i nie naruszała zasady sprawiedliwości. Żaden ze skarżących nie był obecny ani reprezentowany na rozprawach odwoławczych. Daty prawomocnych orzeczeń zostały podane w załączniku I.


Skarżący urodził się w 1974 roku i mieszka w Vinkovci. Wyrokiem z 1 czerwca 2006 r. Sąd Miejski w Vinkovci (Općinski sud u Vinkovcima) nakazał byłemu pracodawcy skarżącego, spółce MD Profil d.o.o. (dalej „spółka zadłużona”), zapłatę na jego rzecz kwoty 20 921,18 chorwackich kun (HRK)[1] jako wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, oraz kwoty 19 495,90 HRK[2] tytułem kosztów. 10 marca 2008 r. Sąd Okręgowy w Vukovarze (Županijski sud u Vukovaru) utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który tym samym stał się prawomocny. Wyrokiem z 17 stycznia 2008 r. Sąd Miejski w Županji (Općinski sud u Županji) uznał skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa przywłaszczenia przeciwko jego byłemu pracodawcy, spółce zadłużonej. Skazał go na dziesięć miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres dwóch lat, pod warunkiem, że w tym okresie nie popełni kolejnego przestępstwa. Sąd nakazał również skarżącemu zapłatę na rzecz spółki zadłużonej kwoty 20 311,78 HRK[3] tytułem odszkodowania za szkodę majątkową wyrządzoną jego czynem. 14 kwietnia 2008 r. skarżący zwrócił się do Sądu Miejskiego w Đakovo (Općinski sud u Đakovu) o egzekucję powyższego wyroku z 1 czerwca 2006 r. (patrz punkt 6 powyżej). Następnego dnia, 15 kwietnia 2008 r., sąd ten wydał tytuł egzekucyjny (rješenje o ovrsi), na mocy którego zarządził zajęcie środków na rachunku bankowym spółki zadłużonej w celu zaspokojenia roszczenia skarżącego. Spółka zadłużona wniosła odwołanie, a 28 sierpnia 2008 r. Sąd Okręgowy w Osijeku (Županijski sud u Osijeku) uchylił tytuł egzekucyjny i przekazał sprawę do sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że wyrok, którego egzekucji się żądano, nie został opieczętowany klauzulą wykonalności oraz nie wyznaczono terminu do dobrowolnego wykonania (paricijski rok). W nowym postępowaniu przed Sądem Miejskim w Đakovo skarżący złożył 25 września 2008 r. odpis wyroku, którego egzekucji się domagał, opieczętowany klauzulą wykonalności. Jednocześnie poprosił sąd o wyznaczenie terminu do dobrowolnego wykonania, zgodnie z prawem. 7 listopada 2008 r. sąd wydał nowy tytuł egzekucyjny. Nakazał spółce zadłużonej zapłatę na rzecz skarżącego, w terminie ośmiu dni: (a) kwot, które zostało jej nakazano zapłacić na mocy wyroku z 1 czerwca 2006 r. (to jest głównego długu, wraz z naliczonymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami postępowania cywilnego, patrz punkt 6 powyżej), (b) ustawowych odsetek za opóźnienie naliczonych od kosztów postępowania cywilnego od daty doręczenia tego wyroku oraz (c) kosztów postępowania egzekucyjnego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi od tych kosztów od daty wydania tytułu egzekucyjnego. Decyzją z 19 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy w Osijeku oddalił odwołanie spółki zadłużonej i utrzymał tytuł egzekucyjny w mocy. Po otrzymaniu 27 lutego 2009 r. prawomocnego wyroku sądu karnego z 17 stycznia 2008 r. (patrz punkt 7 powyżej), spółka zadłużona wysłała 9 marca 2009 r. list zawierający oświadczenie o potrąceniu do pełnomocnika skarżącego, w którym potrąciła (prijeboj) swoje roszczenie o odszkodowanie przeciwko skarżącemu wynikające z tego wyroku z jego roszczeniem o zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych przeciwko spółce zadłużonej wynikającym z wyroku, którego egzekucji się domagał. Tego samego dnia, 9 marca 2009 r., spółka zadłużona poinformowała sąd, że otrzymała powyższy prawomocny wyrok sądu karnego oraz że dokonała opisanego powyżej potrącenia (patrz poprzedni akapit). Spółka zadłużona jednocześnie wniosła nadzwyczajny środek odwoławczy od tytułu egzekucyjnego z 7 listopada 2008 r. (patrz punkt 12 powyżej) oraz wniosek o odroczenie egzekucji. Decyzją z 27 marca 2009 r. Sąd Miejski w Đakovo rozstrzygnął wniosek spółki zadłużonej o odroczenie, zobowiązując spółkę zadłużoną do wszczęcia odrębnego postępowania cywilnego w celu stwierdzenia nieprzydatności egzekucji (w całości lub w części). Jednocześnie odroczył egzekucję do czasu prawomocnego zakończenia tych postępowań. Spółka zadłużona wszczęła to postępowanie cywilne 14 kwietnia 2009 r. Zakończyły się one 31 marca 2011 r., kiedy to Sąd Okręgowy w Osijeku utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji Sądu Miejskiego w Đakovo z 21 października 2010 r., na mocy którego egzekucja do kwoty 20 095,30 HRK[4] została uznana za niedopuszczalną. Wyrok drugiej instancji został doręczony spółce zadłużonej 11 maja 2011 r., a skarżącemu dzień później. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego, 21 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy w Osijeku uchylił decyzję pierwszej instancji z 27 marca 2009 r. (patrz punkt 16 powyżej) w zakresie, w jakim zezwalała na odroczenie egzekucji, i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oddalił pozostałą część odwołania skarżącego i utrzymał decyzję pierwszej instancji w pozostałej części. W ponownie wszczętym postępowaniu decyzją z 17 czerwca 2010 r. Sąd Miejski w Đakovo ponownie odroczył egzekucję. 3 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy w Osijeku oddalił odwołanie skarżącego od tej decyzji i utrzymał ją w mocy. 24 maja 2011 r. skarżący poinformował Sąd Miejski w Đakovo, że wyrok uznający egzekucję za niedopuszczalną w części stał się prawomocny (patrz punkt 17 powyżej) i poprosił o kontynuowanie egzekucji w pozostałej części. Decyzją z 2 czerwca 2011 r. sąd ten postanowił wznowić egzekucję w pozostałej części. Inną decyzją z tej samej daty sąd nakazał spółce zadłużonej zapłatę na rzecz skarżącego: (a) kwoty 599,40 HRK[5] za nieopłaconą pracę w godzinach nadliczbowych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi od 11 marca 2009 r., (b) kwoty 19 495,90 HRK[6] tytułem kosztów postępowania cywilnego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi od 1 czerwca 2006 r., oraz (c) kwoty 2 606,25 HRK[7] tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi od 7 listopada 2008 r. Decyzja ta stała się prawomocna 17 czerwca 2011 r. 20 czerwca 2011 r. sąd poinformował Krajową Agencję Płatniczą (Financijska agencija – FINA) o swojej drugiej decyzji z 2 czerwca 2011 r. (patrz poprzedni akapit). W wykonaniu tej decyzji agencja przelała 21 lipca 2011 r. kwotę 38 306,87 HRK[8] z rachunku bankowego spółki zadłużonej na rachunki skarżącego i jego pełnomocnika. Tymczasem 9 października 2009 r. skarżący złożył wniosek o ochronę prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (zahtjev za zaštitu prava na suđenje u razumnom roku) do Sądu Okręgowego w Osijeku, skarżąc się na długość powyższego postępowania egzekucyjnego. Decyzją z 9 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w Osijeku oddalił wniosek skarżącego. Uznał, że choć sprawa była rzeczywiście ważna dla skarżącego, to zaskarżone postępowanie było skomplikowane, a on przyczynił się do jego przedłużenia, ponieważ nie złożył na początku odpisu wyroku, którego egzekucji się domagał, opieczętowanego klauzulą wykonalności (patrz punkty 8–11 powyżej). 25 listopada 2010 r. skarżący odwołał się od tej decyzji. Decyzją z 6 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy (Vrhovni sud Republike Hrvatske) oddalił odwołanie skarżącego i doręczył swoje orzeczenie jego pełnomocnikowi 26 sierpnia 2011 r. 23 września 2011 r. skarżący wniósł skargę konstytucyjną na decyzję drugiej instancji. Decyzją z 12 grudnia 2012 r. Sąd Konstytucyjny (Ustavni sud Republike Hrvatske) uznał skargę konstytucyjną skarżącego za niedopuszczalną i doręczył to orzeczenie jego pełnomocnikowi 31 grudnia 2012 r. Uznał, że zaskarżona decyzja drugiej instancji nie podlega kontroli konstytucyjnej.


Skarżąca urodziła się w 1950 roku i mieszka w Sofii. Skarżąca była zatrudniona w Służbie Bezpieczeństwa Narodowego jako operator systemu od 1981 roku. Wskazała, że ze względu na charakter swoich obowiązków posiadała poświadczenie bezpieczeństwa uprawniające do dostępu do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową. Zgodnie z zakresem obowiązków skarżącej posiadanie takiego poświadczenia bezpieczeństwa było warunkiem koniecznym do zajmowania tego stanowiska. 30 kwietnia 2002 r. w Dzienniku Ustaw ogłoszono ustawę o ochronie informacji niejawnych (dalej zwanej „ustawą”). Zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych zezwolenia na dostęp do informacji niejawnych wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy miały pozostać ważne do czasu ich zastąpienia poświadczeniem bezpieczeństwa uprawniającym do dostępu do informacji niejawnych. Kierownicy jednostek organizacyjnych zatrudniających osoby posiadające zezwolenie na dostęp do informacji niejawnych, których stanowiska wymagały dostępu do takich informacji, mieli wystąpić o wydanie poświadczenia bezpieczeństwa, zgodnie z wymogami ustawy. Niespełnienie tego obowiązku skutkowałoby unieważnieniem odpowiednich istniejących zezwoleń na dostęp. 3 czerwca 2003 r., w wykonaniu tego obowiązku, Dyrektor Służby Bezpieczeństwa Narodowego wydał decyzję odmawiającą skarżącej poświadczenia bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do informacji niejawnych. Skarżąca wskazała, że decyzja ta została oparta na teście psychologicznym. Decyzja nie zawierała żadnego uzasadnienia odmowy, poza odesłaniem do art. 57 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Skarżąca wniosła odwołanie od odmowy do Państwowej Komisji Bezpieczeństwa Informacji. Organ ten decyzją z 5 lutego 2004 r. utrzymał odmowę w mocy. Decyzja ta była ostateczna i nie podlegała zaskarżeniu do sądu. 27 kwietnia 2004 r. Dyrektor Służby Bezpieczeństwa Narodowego zarządził zwolnienie skarżącej. Podanym powodem rozwiązania stosunku pracy była odmowa przyznania jej poświadczenia bezpieczeństwa, którego posiadanie było niezbędnym warunkiem wykonywania przez nią obowiązków. Skarżąca zaskarżyła swoje zwolnienie na trzech poziomach jurysdykcji. Kwestionowała obiektywność i legalność procedury zwolnienia, argumentując, że spełniła wszystkie warunki wydania poświadczenia bezpieczeństwa oraz że została zwolniona z powodu negatywnych relacji osobistych między nią a jej bezpośrednim przełożonym. Zdaniem skarżącej, odmowa przyznania poświadczenia prawdopodobnie wynikała z tego, że w 1995 r. chorowała na nerwicę depresyjną, stan ten, który według niej nie był już aktualny. Wniosek skarżącej o powołanie biegłego psychiatry został odrzucony przez Sąd Rejonowy w Sofii. Wyrokiem z 11 maja 2005 r. Sąd Rejonowy w Sofii oddalił powództwo skarżącej, uzasadniając, że odmowa Dyrektora Służby Bezpieczeństwa Narodowego przyznania skarżącej poświadczenia bezpieczeństwa była ostatecznym i ważnym aktem administracyjnym, co czyniło zwolnienie skarżącej nieuniknionym, ponieważ nie była już ona w stanie wykonywać swoich obowiązków. Sąd dodał, że odmowa nie podlegała żadnej kontroli sądowej; w związku z tym sąd nie był uprawniony do badania, w ramach postępowania o zwolnienie, żadnych kwestii merytorycznych lub proceduralnych związanych z jej legalnością. Na skutek odwołania Sąd Miejski w Sofii postanowieniem z 6 kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, popierając jego uzasadnienie. 19 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy Kasacyjny utrzymał te orzeczenia w mocy.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1950 i 1957 roku i mieszkają w Sofii. 19 lutego 1993 r. skarżący, którzy wówczas byli małżeństwem, kupili działkę o powierzchni 1000 metrów kwadratowych we wsi Kranevo, na wybrzeżu Morza Czarnego. Sprzedający, pan O., nabył nieruchomość w 1967 r. od istniejącej wówczas spółdzielni rolniczej w zamian za inną należącą do niego działkę. Posiadanie gruntu przez skarżących pozostawało niezakłócone do 2003 r., kiedy to inne osoby przejęły go w posiadanie. Skarżący dowiedzieli się wówczas, że grunt został skolektywnizowany po 1945 r. oraz że w 1991 r. spadkobiercy właściciela sprzed kolektywizacji, pana K., wszczęli postępowanie o zwrot nieruchomości na podstawie odpowiednich przepisów Ustawy o ziemi rolnej („ALA”, patrz paragraf 13 poniżej). Ich wniosek o zwrot został uwzględniony wyrokiem sądu z 7 grudnia 1995 r. oraz decyzją wydaną przez właściwy organ administracyjny – lokalną komisję ds. ziemi rolnej – w dniu 4 kwietnia 1996 r. Następnie spadkobiercy pana K. przenieśli własność gruntu na osoby, które później przejęły posiadanie działki. W nieokreślonym dniu w 2003 r. skarżący wnieśli przeciwko tym osobom powództwo windykacyjne. Wyrokiem z 25 maja 2005 r. Sąd Rejonowy w Bałcziku oddalił ich powództwo. Sąd powołał się na przepis art. 10 ust. 13 ustawy ALA (patrz paragraf 15 poniżej), uznając na jego podstawie, że z dwóch rywalizujących roszczeń do tego samego gruntu prawo daje pierwszeństwo roszczeniu opartemu na restytucji. Na skutek apelacji, 25 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy w Dobriczu uchylił to orzeczenie i uwzględnił powództwo skarżących. Sąd uznał w szczególności, że art. 10 ust. 13 ustawy ALA nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ został wprowadzony dopiero w 1997 r., tj. po decyzji o restytucji na rzecz spadkobierców pana K. i po zakupie działki przez skarżących. Na skutek dalszego odwołania, w wyroku końcowym z 12 grudnia 2008 r., Sąd Najwyższy Kasacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo windykacyjne skarżących. Sąd uznał, że art. 10 ust. 13 ustawy ALA, wprowadzony w 1997 r., należy uznać za mający zastosowanie z mocą od wejścia w życie ustawy ALA w 1991 r., ponieważ jedynie wyjaśniał jej ogólne przepisy dotyczące restytucji. Co do wyjątku zawartego w art. 18z ust. 3 Rozporządzenia wykonawczego do ustawy ALA, również wprowadzonego w 1997 r. (patrz paragraf 16 poniżej), Sąd Najwyższy uznał go za nie mający zastosowania w sprawie; w jego ocenie art. 18z ust. 3 wykluczał jedynie restytucję nieruchomości, które były przedmiotem transakcji przed wejściem w życie ustawy ALA w 1991 r., podczas gdy skarżący kupili swoją działkę w 1993 r.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1983, 1966, 1961 i 1969 roku. 13 października 2003 r. pierwszy skarżący został aresztowany przez policję. 25 marca 2005 r. Sąd Rejonowy w Primorsku uznał go za winnego rozboju i skazał na pięć lat pozbawienia wolności z konfiskatą całego jego mienia. Wniósł dwa odwołania, które zostały oddalone przez Odeski Sąd Apelacyjny 12 lipca 2005 r. oraz przez Sąd Najwyższy 14 marca 2006 r. W trakcie śledztwa i procesu pierwszy skarżący był przetrzymywany w areszcie śledczym w Odessie. W 2006 r. został przeniesiony najpierw do Kolonii Karnej „Pivdenna”, a następnie do Szirajewskiego Centrum Karnego w celu odbycia kary. W marcu 2007 r. skarżący został zwolniony z aresztu. W 2005 r., po tym jak pierwszy skarżący złożył skargę, Trybunał poprosił go o przedłożenie kopii różnych dokumentów z akt jego sprawy krajowej, w tym orzeczeń sądowych i jego odwołań. Pierwszy skarżący, przebywając nadal w areszcie, podjął szereg nieudanych prób uzyskania kopii wymaganych dokumentów. W grudniu 2007 r. i lutym 2008 r., gdy był na wolności, pierwszy skarżący uzyskał część dokumentów, z wyjątkiem jego skargi kasacyjnej, i złożył ich kopie do Trybunału. Zgodnie z informacją Rządu, po zwolnieniu z aresztu w marcu 2007 r., pierwszy skarżący został poinformowany, że może stawić się w sądzie przechowującym akta sprawy w celu uzyskania kopii dokumentów, które chciał uzyskać. Pierwszy skarżący nie uczynił tego.

II. Fakty dotyczące DRUGIEGO skarżącego
6 lipca 2004 r. drugi skarżący został aresztowany przez policję pod zarzutem zabójstwa. Pozostawał w areszcie przez cały czas trwania postępowania karnego przeciwko niemu. Następnie odbywał karę pozbawienia wolności w Symferopolskiej Kolonii Karnej. Drugi skarżący był sądzony przez Sąd w Symferopolu, który 7 października 2004 r. uznał go za winnego zabójstwa i skazał na piętnaście lat pozbawienia wolności. Decyzjami z 23 listopada 2004 r. i 1 grudnia 2005 r. Sąd Apelacyjny Krymu i Sąd Najwyższy, odpowiednio, oddaliły odwołania wniesione przez drugiego skarżącego. W celu uzasadnienia swojej skargi drugi skarżący złożył szereg wniosków do władz, w tym do Sądu w Symferopolu, o udzielenie mu dostępu do akt jego sprawy karnej i umożliwienie uzyskania kopii różnych dokumentów procesowych. Jego wnioski zostały odrzucone z powodu braku podstawy prawnej. Ostatecznie kopie niektórych z żądanych dokumentów, głównie orzeczeń sądowych, zostały wydane drugiemu skarżącemu.

III. Fakty dotyczące TRZECIEGO skarżącego
11 marca 2008 r. trzeci skarżący został aresztowany przez policję. Pozostawał w areszcie przez cały czas trwania postępowania karnego przeciwko niemu. Następnie odbywał karę pozbawienia wolności w Berdyczowskiej Kolonii Karnej. 25 listopada 2008 r. Sąd w Białej Cerkwi uznał trzeciego skarżącego za winnego zabójstwa i spowodowania obrażeń ciała oraz skazał go na piętnaście lat pozbawienia wolności. 10 czerwca i 18 listopada 2009 r., odpowiednio, Kijowski Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy oddaliły odwołania wniesione przez trzeciego skarżącego. W 2010 r. Trybunał poprosił trzeciego skarżącego o przedłożenie kopii kilku dokumentów z akt jego sprawy karnej, w tym jego odwołań. Między czerwcem 2010 r. a kwietniem 2011 r. trzeci skarżący złożył do Sądu w Białej Cerkwi kilka wniosków o takie kopie. W listopadzie 2011 r. Sąd w Białej Cerkwi przesłał mu kopię jego odwołania. Poinformował go również, że akta sprawy nie zawierają jego skargi kasacyjnej.

IV. Fakty dotyczące CZWARTEGO skarżącego
W 2009 r. przeciwko czwartemu skarżącemu prowadzono postępowanie karne za nielegalne posiadanie broni i handel narkotykami i ostatecznie został skazany na pięć lat pozbawienia wolności z konfiskatą całego jego mienia. Ostateczna decyzja w jego sprawie karnej została wydana przez Sąd Najwyższy, o czym został poinformowany w nieokreślonym dniu listopada lub grudnia 2009 r. Czwartemu skarżącemu nie pozwolono zachować kopii tej decyzji. 11 marca 2011 r. został zwolniony z aresztu. W 2010 i 2011 r., przed i po zwolnieniu czwartego skarżącego z aresztu, Trybunał poprosił go o przedłożenie kopii różnych dokumentów z akt jego sprawy karnej. Nie był w stanie dostarczyć kopii żadnego z wymaganych dokumentów, ponieważ Amur-Niżnodnieprowski Sąd Rejonowy w Dniepropietrowsku, który przechowywał akta jego sprawy, odmówił mu dostępu do nich.


Skarżąca urodziła się w 1953 roku i mieszka w Skopje. Skarżąca była zatrudniona w Agencji Wywiadowczej (Агенција за разузнавање, „pracodawca”). 28 lutego 2001 r. została zwolniona z pracy z powodu nadwyżki etatowej, ponieważ wewnętrzne przepisy (Правилник за систематизација на работните места, „Regulamin”) z 27 lutego 2001 r. przewidywały zmniejszenie liczby pracowników na stanowiskach takich jak stanowisko zajmowane przez skarżącą. 9 kwietnia 2001 r. skarżąca zaskarżyła swoje zwolnienie przed Sądem Pierwszej Instancji w Skopje („sąd pierwszej instancji”). Po trzech zarządzeniach o zwrocie sprawy, 29 listopada 2005 r. sąd pierwszej instancji oddalił powództwo skarżącej, stwierdzając, że została zwolniona 28 lutego 2001 r. na podstawie Regulaminu, który został przyjęty przez pracodawcę i zatwierdzony przez Rząd 27 lutego 2001 r. Sąd ten stwierdził dalej, że pracodawca otrzymał zatwierdzenie Rządu 2 marca 2001 r., ale było to bez znaczenia, ponieważ dla wejścia w życie Regulaminu istotna była jedynie data, w której Rząd udzielił zatwierdzenia. 14 grudnia 2005 r. skarżąca wniosła apelację, argumentując między innymi, że Regulamin nie mógł mieć zastosowania w jej sprawie, ponieważ mógł zostać przyjęty dopiero po tym, jak pracodawca otrzymał zatwierdzenie Rządu. Skarżąca powołała się na inny prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Skopje („sąd apelacyjny”) w podobnej sprawie dotyczącej byłego współpracownika skarżącej, w którym ustalono, że Regulamin nie wszedł w życie w momencie zwolnienia (patrz poniższy paragraf 17). Twierdziła ona, że na mocy odpowiednich przepisów prawa (patrz poniższy paragraf 16) Regulamin mógł zostać przyjęty dopiero po uzyskaniu zatwierdzenia Rządu. 23 lutego 2006 r. sąd apelacyjny oddalił apelację skarżącej. Sąd ten stwierdził, że Rząd zatwierdził Regulamin 27 lutego 2001 r., że wszedł on w życie tego samego dnia, a zatem zwolnienie skarżącej z 28 lutego 2001 r. było zgodne z prawem. 7 kwietnia 2006 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. W skardze tej argumentowała między innymi, że Regulamin mógł zostać przyjęty dopiero po uzyskaniu zatwierdzenia Rządu, a tym samym nie wszedł w życie w momencie jej zwolnienia. Powołała się na wcześniejszy wyrok sądu apelacyjnego (patrz poniższy paragraf 17) i argumentowała, że sąd ten odstąpił od swojej ustalonej praktyki w tej kwestii bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia. Wskazywała ona dalej, że zwolnienia jej byłych współpracowników, oparte na tych samych podstawach, zostały uchylone, a oni sami zostali przywróceni na swoje stanowiska. 25 października 2007 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Sąd ten stwierdził, że 27 lutego 2001 r. Rząd zatwierdził Regulamin, który tym samym wszedł w życie tego samego dnia. 15 stycznia 2008 r. skarżącej doręczono wyrok Sądu Najwyższego.


Skarżący urodził się w 1955 roku i mieszka w Pozuelo de Alarcón (Madryt). Skarżący pozostawał we wspólnym pożyciu z innym mężczyzną w związku homoseksualnym od 1990 roku do śmierci tego drugiego dnia 2 lipca 2002 roku. W tym okresie mieszkali razem w mieszkaniu należącym do partnera skarżącego. Gdy jego partner zmarł, siostra i jedyna spadkobierczyni partnera skarżącego przekazała skarżącemu – ze względu na relację, jaką miał z jej bratem – mieszkanie, które należało do zmarłego partnera skarżącego i w którym para spędzała wspólne wakacje od 1990 roku. 19 września 2003 r. skarżący wystąpił o świadczenia z ubezpieczenia społecznego jako wdowiec, na podstawie art. 174 ust. 1 Ustawy o Ogólnym Systemie Ubezpieczeń Społecznych, argumentując, że pozostawał we wspólnym pożyciu ze swoim zmarłym partnerem przez wiele lat. 22 września 2003 r. Krajowy Instytut Ubezpieczeń Społecznych (Instituto Nacional de la Seguridad Social, dalej: „INSS”) odmówił przyznania skarżącemu renty wdowiej z powodu, że skoro nie był on żonaty ze zmarłą osobą, nie mógł być prawnie uznany za jej wdowca w rozumieniu art. 174 ust. 1 Ustawy o Ogólnym Systemie Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja ta została doręczona w dniu 13 czerwca 2005 r. 1 lipca 2005 r. uchwalono ustawę nr 13/2005 zmieniającą przepisy Kodeksu Cywilnego w zakresie prawa do zawarcia małżeństwa. Dwa dni później weszła ona w życie. Ustawa ta zalegalizowała małżeństwa osób tej samej płci w Hiszpanii. Zgodnie z jej pierwszym przepisem dodatkowym wszystkie przepisy prawne i wykonawcze odnoszące się do małżeństwa należy od tej pory rozumieć jako mające zastosowanie do wszystkich małżeństw, niezależnie od płci jego członków (patrz poniżej paragraf 35). 5 lipca 2005 r. skarżący wniósł skargę administracyjną na decyzję z 22 września 2003 r. Skarga ta została oddalona przez INSS w dniu 11 sierpnia 2005 r. INSS zauważył, że w obowiązujących przepisach nie istnieje przepis, który pozwalałby, w celu uzyskania praw z ubezpieczenia społecznego, osobie pozostającej we wspólnym pożyciu ze zmarłym na uzyskanie statusu wdowca. 26 września 2005 r. skarżący zaskarżył tę decyzję przed Sądem Pracy nr 33 w Madrycie („Sąd Pracy”). Wyrokiem z 14 listopada 2005 r. Sąd Pracy orzekł na korzyść skarżącego. Sąd Pracy wskazał w pierwszej kolejności, że okoliczności sprawy muszą być oceniane w świetle nowo uchwalonej ustawy nr 13/2005, która już obowiązywała i została uznana przez trybunał za zgodną z konstytucją. Co do meritum, Sąd Pracy stwierdził, że kwestią sporną jest to, czy skarżący, jako ocalały partner w związku osób tej samej płci, który zakończył się (na skutek śmierci partnera) przed wejściem w życie ustawy nr 13/2005, ma prawo do renty wdowiej. Sąd Pracy następnie przypomniał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem krajowym partnerzy ocaleli z nieformalnych związków nie są uprawnieni do renty wdowiej na podstawie art. 174 Ustawy o Ogólnym Systemie Ubezpieczeń Społecznych, przy czym małżeństwo jest elementem konstytutywnym dostępu do jakiegokolwiek takiego świadczenia z ubezpieczenia społecznego; że skarżący został pozbawiony możliwości poślubienia swojego partnera, ponieważ małżeństwa osób tej samej płci nie były uznawane w prawie krajowym w chwili śmierci jego partnera; że administracja ubezpieczenia społecznego powołała się na fakt, że para nie wzięła ślubu, aby odmówić skarżącemu renty wdowiej; oraz że było oczywiste, że po wejściu w życie ustawy nr 13/2005 wdowcy i wdowy po małżeństwach osób tej samej płci są uprawnieni do rent wdowich na równi z ocalałymi po małżeństwach osób różnej płci. Zdaniem Sądu Pracy rozwiązanie kwestii prawnej podniesionej przez sprawę skarżącego zależało od tego, czy z ustawy nr 13/2005 można wywnioskować, że intencją Parlamentu było, aby partnerzy ocaleli z związków osób tej samej płci, którzy zostali pozbawieni możliwości zawarcia małżeństwa na mocy poprzednich przepisów, mieli dostęp do renty wdowiej na podobnych zasadach jak pary tej samej płci, które mogły wziąć ślub po wejściu w życie tej ustawy. Sąd Pracy zwrócił w tym względzie uwagę na przepisy i memorandum uzasadniające ustawy nr 13/2005, twierdząc, że to nowe prawo miało bardzo silny cel egalitarny, i że od daty jego wejścia w życie, to jest od 3 lipca 2005 r., wszystkie przepisy prawne dotyczące małżeństwa powinny być interpretowane na podstawie pierwszego przepisu dodatkowego ustawy nr 13/2005 jako mające pełne zastosowanie do małżeństw osób tej samej płci (patrz poniżej paragraf 35). Sąd Pracy orzekł w tym względzie, że:
„Jest to szeroki przepis, który dotyczy wszystkich innych przepisów systemu prawnego odnoszących się do małżeństwa. Od tej pory wszystkie odniesienia do małżeństwa ustanowione w prawie należy rozumieć jako mające zastosowanie również do małżeństwa zawartego między dwiema osobami tej samej płci. Zgodnie z tym, każdy, kto zostanie wezwany do interpretacji lub stosowania jakiegokolwiek przepisu związanego z małżeństwem, powinien czynić to w terminach egalitarnych, nie biorąc pod uwagę, czy małżonkowie są tej samej, czy różnej płci”.
Sąd Pracy przypomniał dalej, że przepis dodatkowy nr 10 (2) ustawy nr 30/1981 z 7 lipca 1981 r. zmieniającej przepisy Kodeksu Cywilnego dotyczące małżeństwa oraz postępowania w sprawach o unieważnienie, separację sądową i rozwód, uznawał prawo do uzyskania renty wdowiej dla osób, które zostały pozbawione możliwości poślubienia osoby, która później zmarła, przez przepisy obowiązujące do tej pory, pod warunkiem, że pozostawały we wspólnym pożyciu w relacji podobnej do małżeństwa ze zmarłą osobą oraz że zmarły zmarł przed wejściem w życie ustawy nr 30/1981. Sąd Pracy podkreślił, że taki przepis został uwzględniony w celu zapewnienia rozwiązania dla tych nieformalnych par składających się z mężczyzny i kobiety, które nie mogły wziąć ślubu na mocy przepisów obowiązujących do tego czasu, a tym samym nie kwalifikowały się do renty wdowiej, ponieważ jedno lub nawet oboje z nich nadal byli w związku małżeńskim z inną osobą, z którą nie mogli się rozwieść, ponieważ rozwód był prawnie niemożliwy w Hiszpanii aż do uchwalenia ustawy nr 30/1981. Sąd Pracy uznał, że okoliczności skarżącego były „w pełni porównywalne” do tych opisanych w przepisie dodatkowym nr 10 (2) ustawy nr 30/1981, o ile:
„– powód nie mógł poślubić swojego partnera, ponieważ obowiązujące wówczas prawo mu to uniemożliwiało;
– powód dzielił życie małżeńskie ze swoim partnerem aż do śmierci tego ostatniego;
– śmierć tego ostatniego miała miejsce przed wejściem w życie ustawy nr 13/2005”.
Sąd Pracy uznał jednak, że podczas gdy ustawa nr 30/1981 miała na celu ochronę praw tych nieformalnych par heteroseksualnych, które zostały pozbawione możliwości zawarcia małżeństwa, ponieważ rozwód był wówczas zabroniony, ustawa nr 13/2005 miała na celu ochronę praw tych, którzy nie mogli wziąć ślubu ze względu na swoją orientację seksualną, i że to rozróżnienie było główną przeszkodą w uznaniu prawa skarżącego do renty wdowiej. Sąd Pracy uznał jednak, że inne traktowanie tych dwóch grup nie byłoby zgodne z silną intencją egalitarną wyrażoną przez Parlament przy uchwaleniu ustawy nr 13/2005 i że, odpowiednio, przepis dodatkowy nr 10 (2) ustawy nr 30/1981 ma zastosowanie do skarżącego z mocy przepisu dodatkowego nr 1 ustawy nr 13/2005. Sąd Pracy oświadczył następująco:
„Dlatego interpretacja, która moim zdaniem lepiej pasuje do intencji ustawodawcy, jest następująca:
– Jeśli pierwszy dodatkowy przepis ustawy nr 13/2005 stanowi, że przepisy odnoszące się do małżeństwa mają zastosowanie niezależnie od płci małżonków,
– A jednym z [tych przepisów], obecnie obowiązujących w celu zapewnienia dostępu do renty wdowiej, jest przepis dodatkowy nr 10 (2) ustawy nr 30/1981.
– Jedyną metodą zastosowania go w sposób zgodny z egalitarną intencją ustawodawcy jest zastosowanie go niezależnie od orientacji seksualnej członków nieformalnej pary.
– Aby zapewnić, że orientacja seksualna nie stanowi podstawy dyskryminacyjnej w stosowaniu przepisu dodatkowego nr 10 (2) ustawy nr 30/1981, prawo tym uznane powinno być obecnie interpretowane jako zapewniające rozwiązanie dla sytuacji faktycznych, takich jak ta w niniejszej sprawie, w której przeszkodą w dostępie do renty wdowiej jest nic innego jak orientacja seksualna [powoda]”.
W odniesieniu do stanowiska administracji, że w dziedzinie świadczeń z ubezpieczenia społecznego nadrzędną zasadą jest zasada nieretroaktywności ustaw i że zgodnie z prawem obowiązującym w chwili śmierci partnera skarżącego ten pierwszy nie kwalifikował się do renty wdowiej, ponieważ nie byli małżeństwem, Sąd Pracy był zdania, że ta ogólna zasada nie jest absolutna i nie ma zastosowania tam, gdzie istnieje konkretna zasada nadająca efekt retroaktywny ustawom bardziej korzystnym dla obywateli, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Zatem przepis dodatkowy nr 10 (2) ustawy nr 30/1981 powinien być interpretowany w świetle pierwszego przepisu dodatkowego ustawy nr 13/2005. Co do stopnia retroaktywności, jaki należy nadać przepisowi dodatkowemu 10 (2) ustawy nr 30/1981 w sprawie skarżącego, Sąd Pracy powołał się na skutki konstytutywne ustawy nr 13/2005, która stworzyła nowe prawa i była skuteczna tylko od daty jej wejścia w życie. Zgodnie z tym, Sąd Pracy uznał prawo skarżącego do przyznania renty wdowiej z mocą od 3 lipca 2005 r. INSS i Główny Urząd Skarbowy Ubezpieczeń Społecznych odwołały się (recurso de suplicación) od tego wyroku do Wysokiego Sądu Sprawiedliwości Madrytu (Tribunal Superior de Justicia). 18 września 2006 r. Wysoki Sąd Sprawiedliwości Madrytu uwzględnił odwołanie i uchylił wyrok pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że ustawodawca nie zamierzał, aby ustawa nr 13/2005 obejmowała związki osób tej samej płci, które zostały zakończone przez śmierć jednego z partnerów przed wejściem w życie tej ustawy i że brak ochrony tych związków nie może być uznany za dyskryminacyjny w świetle artykułu 14 hiszpańskiej Konstytucji. Dla sądu dopiero od wejścia w życie ustawy nr 13/2005 uznawano małżeństwa między osobami tej samej płci i że ta ustawa dotyczyła innych praw dla tych osób, które chciałyby wziąć ślub po tej dacie. W związku z tym, sąd był zdania, że ustawa nr 13/2005 nie miała skutków retroaktywnych, z wyjątkiem przypadków wyraźnie przewidzianych, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził dalej, że mimo że ustawa nr 13/2005 była inspirowana konstytucyjną zasadą równości, poprzednie przepisy uniemożliwiające małżeństwa osób tej samej płci nie mogły zostać uznane za niekonstytucyjne jako sprzeczne z jakąkolwiek zasadą konstytucyjną lub prawem do niedyskryminacji. Sąd powołał się na orzecznictwo konstytucyjne sięgające 1994 roku, zgodnie z którym wymóg heteroseksualności dla celów małżeństwa był w pełni konstytucyjny i że leżało to w zakresie uznania władz publicznych, aby traktować małżeństwa heteroseksualne bardziej korzystnie niż związki homoseksualne. W związku z tym, sąd utrzymał, że mimo odniesienia w preambule ustawy nr 13/2005 (patrz poniżej paragraf 35) do traktowania dyskryminacyjnego, któremu homoseksualiści byli tradycyjnie poddawani ze względu na swoją orientację seksualną, celem Parlamentu przy uchwalaniu tej ustawy było jedynie odpowiedzenie na nową rzeczywistość społeczną i przyznanie homoseksualistom prawa do zawarcia małżeństwa, ale nie ochrona związków osób tej samej płci, które zakończyły się przed jej uchwaleniem. Sąd powołał się na orzecznictwo konstytucyjne, zgodnie z którym różnica w traktowaniu prawnym osób wynikająca z późniejszych zmian w prawie niekoniecznie pociąga za sobą dyskryminację, nawet jeśli można by powiedzieć, że te osoby znajdują się w podobnych okolicznościach. Biorąc pod uwagę złożoność, jaką może wiązać zmiana legislacji, to do Parlamentu należało ustalenie charakterystyki przejścia prawnego, albo poprzez wprowadzenie klauzul retroaktywności, albo poprzez ograniczenie stosowania nowego prawa do okoliczności powstających po jego wejściu w życie. Sąd zauważył w tym względzie, że ustawa nr 13/2005 nie zawierała żadnego przepisu dotyczącego związków osób tej samej płci, które już zakończyły się w momencie jej wejścia w życie i że dotyczyła ściśle par tej samej płci nadal istniejących w tym czasie i które byłyby skłonne do zawarcia małżeństwa. Sąd uznał, że różnica między sytuacjami przed i po uchwaleniu ustawy nr 13/2005 była zasadniczo wyrazem zasady sukcesji ustaw bez konstytucyjnych implikacji w odniesieniu do prawa do niedyskryminacji. W odniesieniu do stosowalności w niniejszej sprawie przepisu dodatkowego nr 10 (2) ustawy nr 30/1981, Wysoki Sąd Sprawiedliwości Madrytu stwierdził, że ten przepis nie ma zastosowania do sprawy skarżącego z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, ten przepis nie mógł być uważany za jeden z przepisów, do których odnosił się pierwszy dodatkowy przepis ustawy nr 13/2005. Przepis dodatkowy nr 10 (2) był, jak ustalił Trybunał Konstytucyjny, o charakterze tymczasowym lub przejściowym i został przewidziany dla tych konkretnych przypadków, w których jeden z partnerów zmarł przed wejściem w życie ustawy nr 30/1981. Nie zamierzano nim rządzić przyszłych sytuacji. Po drugie, ten przepis został przewidziany dla całkowicie innej sytuacji niż ta skarżącego. Przepis dodatkowy nr 10 (2) ustawy nr 30/1981 miał na celu zagwarantowanie renty wdowiej tym heteroseksualistom, którzy zostali pozbawieni możliwości poślubienia swojego partnera pozamałżeńskiego, ponieważ rozwód nie był legalny w chwili śmierci tego ostatniego. Niezdolność do ponownego małżeństwa dla osób dotkniętych przepisem dodatkowym nr 10 (2) ustawy nr 30/1981 opierała się na fakcie, że rozwód nie był dozwolony w tamtym czasie. Instytucja małżeństwa była otwarta dla nich jako heteroseksualistów. Wręcz przeciwnie, pary tej samej płci były absolutnie pozbawione możliwości zawarcia małżeństwa przed ustawą nr 13/2005, ponieważ instytucja małżeństwa była do tego czasu ograniczona do par heteroseksualnych. Ponadto, sąd twierdził, że skarżący nigdy nie mógł spełnić wymogu wspólnego pożycia małżeńskiego (more uxorio) ustalonego przez przepis dodatkowy nr 10 (2) ustawy nr 30/1981, ponieważ tylko ci, którzy byli w zasadzie uprawnieni do małżeństwa, ale zostali pozbawieni możliwości zawarcia małżeństwa z jakiegokolwiek powodu, mogli kwalifikować się do faktycznego pożycia małżeńskiego. Skarżący i jego partner nigdy nie mogli mieszkać razem „jak w małżeństwie” przed wejściem w życie ustawy nr 13/2005, ponieważ przedtem nie byli uprawnieni do małżeństwa, ponieważ oboje byli mężczyznami. Skarżący wniósł apelację w punktach prawa dążącą do harmonizacji orzecznictwa (recurso de casación para la unificación de doctrina). W decyzji z 27 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy (Izba Pracy) uznał apelację za niedopuszczalną z powodu, że decyzja wydana w celach porównawczych, konkretnie wyrok Wysokiego Sądu Sprawiedliwości Wysp Kanaryjskich z 7 listopada 2003 r., nie była istotna. Decyzja ta została doręczona 26 lipca 2007 r. Powołując się na artykuły 14 (zasada równości i zakaz dyskryminacji) i 24 § 1 (prawo do skutecznej ochrony sądowej), skarżący wniósł skargę o ochronę praw konstytucyjnych (amparo) do Trybunału Konstytucyjnego. W decyzji z 11 lutego 2009 r., doręczonej 17 lutego 2009 r., Trybunał Konstytucyjny uznał apelację za niedopuszczalną z powodów, że skarżący nie udowodnił szczególnej konstytucyjnej istotności swoich zarzutów.


Wnioskodawca urodził się w 1962 roku i mieszka w Czycie. 2 września 2004 r. Wnioskodawca został aresztowany pod zarzutem oszustwa i fałszowania dokumentów urzędowych. 4 września 2004 r. Sąd Rejonowy Centralny w Czycie zastosował wobec Wnioskodawcy tymczasowe aresztowanie. Sąd uzasadnił to następująco:
„Zebrane dowody... obciążają [Wnioskodawcę]... w popełnieniu poważnego przestępstwa, za które grozi kara pozbawienia wolności przekraczająca dziesięć lat. ... Sąd bierze pod uwagę charakter [Wnioskodawcy]. Jednakże... uważa, że jeśli pozostanie na wolności, [Wnioskodawca] mógłby wywierać presję na pokrzywdzonych i świadków lub w inny sposób utrudniać postępowanie lub kontynuować działalność przestępczą. W związku z tym... Sąd uznał za konieczne osadzenie [Wnioskodawcę] w areszcie”. 11 listopada 2004 r. Sąd Obwodowy w Czycie utrzymał w mocy decyzję z 2 września 2004 r. po rozpoznaniu odwołania. Wnioskodawca pozostawał w areszcie w toku śledztwa i procesu. Sąd wielokrotnie przedłużał jego tymczasowe aresztowanie, powtarzając w istocie uzasadnienie przyjęte przez Sąd Rejonowy 2 września 2004 r. 4 czerwca 2007 r. Sąd Rejonowy uznał Wnioskodawcę za winnego stawianych mu zarzutów i skazał go na osiem lat pozbawienia wolności.


Skarżący urodził się w 1966 roku i przebywa w Holandii od 2003 roku. 25 lipca 2003 r. skarżący wjechał do Holandii, gdzie 19 sierpnia 2003 r. złożył wniosek o azyl, obawiając się prześladowań w rozumieniu Konwencji genewskiej z 1951 r. dotyczącej statusu uchodźców („Konwencja uchodźcza”) i/lub traktowania naruszającego Artykuł 3 Konwencji. 20 sierpnia 2003 r. przesłuchano go w sprawie tożsamości, obywatelstwa i trasy podróży (eerste gehoor). Oświadczył, między innymi, że jest obywatelem afgańskim pochodzenia hazarskiego, że pochodzi z Kabulu i że podróżował do Holandii przez Pakistan, Iran i Niemcy. 21 sierpnia 2003 r. skarżący został przesłuchany w sprawie przyczyn ubiegania się o azyl (nader gehoor). Oświadczył, że obawia się prześladowań i złego traktowania z powodu swojej komunistycznej przeszłości jako były członek komunistycznej Ludowo-Demokratycznej Partii Afganistanu („PDPA”) oraz za służbę jako ochotnik w Gwardii Rewolucyjnej (Sepah Enghelab). Dalej twierdził, że ryzykuje złe traktowanie ze strony partii mudżahedinów Jamiat-e Islami zaangażowanie w latach 1992–1994 w rywalizującą, zdominowaną przez Hazarów partię Hezb-e Wahdat oraz, dodatkowo, ze strony pana S., którego pojmał i źle traktował podczas przesłuchania przeprowadzonego w kontekście swojej pracy dla Hezb-e Wahdat. Obawiał się również problemów ze strony Hezb-e Wahdat za zaprzestanie pracy dla nich. Skarżący oświadczył, że w 1978 roku wstąpił do młodzieżówki PDPA i że w 1981 roku służył jako ochotnik przez dwadzieścia dni w Gwardii Rewolucyjnej. Został zwolniony po tym, jak walczyk na minę podczas walki. Dalej oświadczył, że w 1984 roku rozpoczął pracę w Ministerstwie Handlu w Kabulu, w departamencie magazynów rządowych, i że w 1989 roku udzielił wywiadu telewizyjnego, w którym skrytykował ówczesnego Ministra Handlu. Ten wywiad nie został nadany w 1989 roku, ale dopiero w połowie maja 1992 roku, po tym jak mudżahedini przejęli władzę w Afganistanie. Dzień po jego nadaniu skarżący został aresztowany przez frakcję mudżahedinów Ittehad-al-Islami (Związek Islamski), którą wówczas kierował Abdul Rasul Sayyaf. Jego zdaniem byli pod wrażeniem, biorąc pod uwagę, że odważył się skrytykować Ministra Handlu, że jest ważnym członkiem Partii Komunistycznej. Został uwolniony po dziesięciu dniach w operacji wymiany więźniów pośredniczonej, na prośbę rodziców skarżącego, przez pana M., wpływową osobę pochodzenia hazarskiego. W zamian skarżący musiał pracować dla Hezb-e Wahdat. Pracował jako przedstawiciel (wojskowej) Dywizji 95 Hezb-e Wahdat w komisji pokojowej w zachodnim Kabulu, w której reprezentowane były również Jamiat-e Islami, Ittehad-al-Islami i Harakat-e-Islami. Do jego zadań należało handlowanie więźniami i zajętymi towarami oraz pośredniczenie między stronami. Był również odpowiedzialny za zapobieganie dezerteracji członków Komitetu Centralnego Hezb-e Wahdat oraz za zapobieganie infiltracji Hezb-e Wahdat przez członków innych frakcji. W trakcie wykonywania tych obowiązków i jeśli okoliczności tego wymagały, miał rozkaz potajemnie zatrzymywać ludzi. Jedną z osób zatrzymanych, panem S., przesłuchiwał osobiście skarżący, który źle traktował pana S. podczas przesłuchania. Po przejęciu kontroli nad dzielnicą Afshar w zachodnim Kabulu przez Burhanuddina Rabbaniego i Ahmada Szaha Masuda, skarżący został ponownie aresztowany i zatrzymany przez Ittehad-al-Islami w grudniu 1992/styczniu 1993 roku. Został uwolniony w wymianie więźniów zorganizowanej przez Hezb-e Wahdat. Skarżący kontynuował pracę w komisji pokojowej Hezb-e Wahdat do grudnia 1994 roku, kiedy ta partia została pokonana i wycofała się do Bamiyan. Skarżący pozostał w Kabulu i nie był prześladowany przez „Chaliliego” (patrz poniżej paragraf 39). Jednak obawiając się Jamiat-e Islami i Talibów, skarżący następnie ukrywał się – przemieszczając się między Kabulem a wioskami Siah Khak i Sar Shesmeh w prowincji Wardak – do grudnia 2001 roku, kiedy przybyły wojska amerykańskie. Został aresztowany 20 lub 21 marca 2002 roku przez Jamiat-e Islami, którą wówczas kierował generał Fahim. Skarżący był torturowany kilka razy podczas uwięzienia. Pan S. był obecny podczas jednego z tych wydarzeń. Skarżący został poinformowany przez przesłuchujących, że został zatrzymany, ponieważ był komunistą lub nawróconcem. Sądził również, że jego aresztowanie miało związek z panem S. Skarżącemu udało się uciec z więzienia po 45 dniach dzięki pomocy strażnika – który, podobnie jak skarżący, był byłym komunistą – któremu skarżący zapłacił trzy tysiące dolarów amerykańskich. Ten strażnik zorganizował pozorowaną egzekucję na zewnątrz więzienia, co umożliwiło skarżącemu ucieczkę. Ten strażnik powiedział skarżącemu, że powinien na zawsze opuścić Afganistan. Po ucieczce skarżący najpierw ukrywał się w swoim domu w Kabulu przez około 15 dni, a następnie przebywał u dalekiego krewnego, dopóki nie wyjechał z Afganistanu do Pakistanu w maju 2002 roku. 18 września 2003 r. Minister ds. Imigracji i Integracji (Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie) poinformował skarżącego, że jego sprawa została przekazana do Jednostki 1F (zob. A.A.Q. przeciwko Holandii (dec.), nr 42331/05, §§ 47-49, 30 czerwca 2015 r.) w celu zbadania, czy Artykuł 1F Konwencji uchodźczej z 1951 r. powinien zostać zastosowany do wniosku o azyl skarżącego. 5 lutego 2004 r. Jednostka 1F przeprowadziła z skarżącym uzupełniające przesłuchanie (aanvullend gehoor). Podczas tego przesłuchania oświadczył, między innymi, że w 1981 roku, jako członek Gwardii Rewolucyjnej, uczestniczył w akcji czystki – zarządzonej przez Komitet Centralny PDPA i Ministerstwo Obrony – wymierzonej przeciwko osobom działającym w imieniu Hezb-e Islami i Jamiat w określonym obszarze oraz że jeńcy wojenni byli przekazywani byłej afgańskiej komunistycznej służbie bezpieczeństwa, KhAD/WAD (Khadimat-e Atal’at-e Dowlati/Wezarat-e Amniyat-e Dowlati). Uległ inwalidztwu, gdy czołg, na którym stał, najechał na minę. Skarżący stwierdził również, że podczas wojen Hezb-e Wahdat grabił domy, zajmował prywatne samochody i fizycznie torturował osoby. Było prawdą, że Hezb-e Wahdat popełnił wiele zbrodni i przelał dużo krwi. Dalej opisał, jak przesłuchiwał i uderzył pana S. w siedzibie Hezb-e Wahdat w Kabulu. Stwierdził również, że obecnie nie ma dowodu na to, że jest poszukiwany, ale że jest dla niego jasne, że po uwolnieniu za łapówkę nie może pokazać się w Afganistanie. 21 kwietnia 2005 r. Minister ds. Imigracji i Integracji wydała zawiadomienie o zamiarze (voornemen) odrzucenia wniosku o azyl pierwszego skarżącego i zastosowania Artykułu 1F Konwencji uchodźczej z 1951 r. Minister uznała za ustalone, biorąc pod uwagę jego spójne i szczegółowe zeznania, że skarżący pracował dla Gwardii Rewolucyjnej i Hezb-e Wahdat, ale stwierdziła również, że w swoim relacji przed władzami Holandii w części zniekształcił fakty, dążył do bagatelizowania swojej działalności dla Hezb-e Wahdat i zataił ważne informacje. Charakter pracy skarżącego oraz treść raportu urzędowego (ambtsbericht) sporządzonego 29 lutego 2000 r. przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Holandii, zatytułowanego „Służby bezpieczeństwa w komunistycznym Afganistanie (1978-1992), AGSA, KAM, KhAD i WAD” („Veiligheidsdiensten in communistisch Afghanistan (1978-1992), AGSA, KAM, KhAD en WAD”; DPC/AM 663896) oraz raportu urzędowego sporządzonego 23 czerwca 2000 r. przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych dotyczącego Hezb-e Wahdat (DPC/AM-681499), dały powód do rozważenia, czy Artykuł 1F Konwencji z 1951 r. ma zastosowanie do wniosku o azyl skarżącego. W swoim zawiadomieniu o zamiarze Minister przeanalizowała, w oparciu o rozbudowane argumentacje oparte na różnych materiałach międzynarodowych oraz na przepisanym i tak zwanym teście „świadomego i osobistego udziału”, naturę czynów przypisywanych skarżącemu w ramach Artykułu 1F Konwencji uchodźczej z 1951 r., a także jego indywidualną odpowiedzialność na mocy tej Konwencji. Minister zwróciła uwagę, między innymi, że skarżący pracował dla części rządu PDPA, Gwardii Rewolucyjnej, która współpracowała z KhAD i uznała, że jest uzasadnione wniosek, że skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć o kryminalnym charakterze KhAD i że jej zbrodnie stanowiły część powszechnego lub ukierunkowanego ataku wymierzonego w ludność cywilną. Biorąc pod uwagę raport urzędowy z 29 lutego 2000 r. (patrz powyżej paragraf 15), Minister stwierdziła dalej, że okrutny charakter KhAD był powszechnie znany. Minister nie wierzyła również, że skarżący był nieświadomy kryminalnego charakteru Hezb-e Wahdat, gdy zaczął dla niej pracować, ponieważ było to powszechnie znane w odpowiednim czasie. Powołując się na raport urzędowy z 23 czerwca 2000 r. (patrz powyżej paragraf 15), Minister podkreśliła, że Hezb-e Wahdat był podczas afgańskiej wojny domowej uważany za jedną z najbardziej brutalnych grup, nie tylko z powodu działań jej milicji na polu bitwy i bezlitosnej likwidacji jej przeciwników politycznych, ale w szczególności z powodu zbrodni jej milicji przeciwko ludności cywilnej Afganistanu i zaszczepienia prawdziwego klimatu terroru w kraju. Minister uznała ostatecznie za ustalone, że sam skarżący dopuścił się aktów tortur na osobie pana S. W odniesieniu do Artykułu 3 Konwencji Minister nie uznała za ustalone, że skarżący, w przypadku powrotu do Afganistanu, byłby narażony na realne ryzyko poddania go traktowaniu zabronionemu przez ten przepis. Wychodząc z tego ustalenia, Minister wzięła pod uwagę, między innymi, że skarżący przebywał około trzech miesięcy w Pakistanie i około ośmiu miesięcy w Iranie, nie szukając pomocy w tych krajach od, na przykład, Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców („UNHCR”), że nie ubiegał się o azyl, gdy został zatrzymany przez policję w Niemczech, i że nie zgłosił się natychmiast do władz imigracyjnych po przyjeździe do Holandii. 17 czerwca 2005 r. skarżący złożył pisemne uwagi (zienswijze) do zamierzonej decyzji Ministra. 19 października 2005 r. Minister odrzucił wniosek o azyl skarżącego, potwierdzając uzasadnienie przedstawione w jej zawiadomieniu o zamiarze z 21 kwietnia 2005 r. i odnosząc się do pisemnych uwag skarżącego. Odwołanie skarżącego od tej decyzji zostało odrzucone 25 stycznia 2007 r. przez Sąd Okręgowy (rechtbank) w Hadze, zasiadający w Roermond. Uznał w odniesieniu do działalności skarżącego jako piętnastoletniego ochotnika w Gwardii Rewolucyjnej, że zgodnie z obowiązującą polityką w zakresie dzieci-żołnierzy, Minister nie wystarczająco uzasadniła swojej decyzji stwierdzającej „świadomy udział” w odniesieniu do tej części relacji skarżącego. Jednakże, w oparciu o inne elementy relacji, zaakceptował decyzję Ministra o odmowie przyznania skarżącemu azylu poprzez zastosowanie wobec niego Artykułu 1F Konwencji uchodźczej. Dalej stwierdził, że nie ustalono, że skarżący – w przypadku wydalenia do Afganistanu – byłby narażony na ryzyko poddania go traktowaniu zabronionemu przez Artykuł 3 Konwencji ze strony Jamiat-e Islami na podstawie ogólnej sytuacji bezpieczeństwa w Afganistanie, lub na podstawie jego pochodzenia etnicznego Hazara. Skarżący, który od pierwszego przesłuchania był reprezentowany przez prawnika w tych postępowaniach azylowych, mógł wnieść dalsze odwołanie do Wydziału Orzekającego w Sprawach Administracyjnych (Afdeling Bestuursrechtspraak) Rady Stanu (Raad van State), ale tego nie zrobił. W konsekwencji orzeczenie z 25 stycznia 2007 r. stało się prawomocne, gdy upłynął czterotygodniowy termin na wniesienie odwołania do Wydziału Orzekającego w Sprawach Administracyjnych. 25 maja 2007 r. skarżący został poinformowany przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości (Staatssecretaris van Justitie) o zamiarze (voornemen) uznania go za cudzoziemca niepożądanego, co wiąże się z nałożeniem zakazu wjazdu (ongewenstverklaring) zgodnie z art. 67 § 1 (e) Ustawy o cudzoziemcach z 2000 r. (Vreemdelingenwet 2000), po decyzji o zastosowaniu wobec niego Artykułu 1F Konwencji uchodźczej w postępowaniu azylowym. Rzeczywista decyzja o nałożeniu tego zakazu wjazdu na skarżącego została podjęta 24 września 2007 r. przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. W odniesieniu do Artykułu 3 Podsekretarz Stanu nie uznał za ustalone, że skarżący byłby narażony na ryzyko poddania go traktowaniu sprzecznemu z tym przepisem w Afganistanie lub że istniały jakiekolwiek przeszkody natury medycznej dla jego wydalenia do Afganistanu. Dalej zauważając, że skarżący nie miał żadnych krewnych lub innych osób w Holandii, z którymi prowadził życie rodzinne w rozumieniu Artykułu 8 Konwencji, Podsekretarz Stanu stwierdził dalej, że zakaz wjazdu nie stanowi ingerencji w prawa gwarantowane przez ten przepis. Skarżący zaskarżył tę decyzję w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ostatnia (negatywna dla skarżącego) decyzja w tych postępowaniach została podjęta 10 lutego 2009 r. przez Sąd Okręgowy w Hadze, zasiadający w Maastricht. Zauważył, że w swoim orzeczeniu z 25 stycznia 2007 r., które uzyskało moc rzeczy osądzonej, Sąd Okręgowy w Hadze, zasiadający w Roermond, wniosł, że istniały poważne powody, by przypuszczać, że skarżący był zaangażowany w czyny, o których mowa w Artykule 1F Konwencji uchodźczej. Ponieważ Podsekretarz Stanu cieszył się swobodą uznania w decydowaniu, czy nałożyć zakaz wjazdu, czy nie, należało ocenić, czy przy decydowaniu o nałożeniu tego zakazu, sprzeczne interesy zaangażowane zostały starannie zbalansowane. W świetle powodów podanych w zaskarżonej decyzji i wniosków skarżącego, Sąd Okręgowy w Hadze, zasiadający w Maastricht, zaakceptował decyzję Podsekretarza Stanu, że osobiste interesy skarżącego są przeważone przez interesy ogółu społeczeństwa realizowane przez zakaz wjazdu. W zakresie, w jakim skarżący powoływał się na Artykuł 3 Konwencji, Sąd Okręgowy zauważył, że w swoim orzeczeniu z 25 stycznia 2007 r. już stwierdził, że skarżący nie wykazał, że jego wydalenie do Afganistanu naraziłoby go na ryzyko naruszenia jego praw na mocy tego przepisu. Stwierdził, że również w niniejszym postępowaniu skarżący nie przedstawił faktów ani nie powołał się na okoliczności, na podstawie których należałoby uznać za wiarygodne, że ryzykowałby naruszenie swoich praw na mocy Artykułu 3 Konwencji, gdyby został wydany do Afganistanu. W odniesieniu do Artykułu 8 Sąd Okręgowy zauważył, że wynikało to z pozwu odwoławczego (beroepschrift) skarżącego, że nie było sporne między stronami, że skarżący nie może rościć sobie prawa do pobytu na podstawie Artykułu 8 Konwencji i że tym samym nie było konieczne dalsze rozważanie tego punktu. Skarżący, który był reprezentowany przez prawnika przez całe te postępowanie, mógł wnieść dalsze odwołanie do Wydziału Orzekającego w Sprawach Administracyjnych, ale tego nie zrobił. W konsekwencji orzeczenie z 10 lutego 2009 r. stało się prawomocne po upływie czterotygodniowego terminu na wniesienie odwołania do Wydziału Orzekającego w Sprawach Administracyjnych.


Skarżący urodził się w 1947 roku i mieszka w Komracie, w Republice Mołdawii. Skarżący był akcjonariuszem mniejszościowym oraz dyrektorem generalnym spółki zajmującej się dostawami gazu skroplonego z południowej Mołdawii, w której Państwo posiadało 82% udziałów. W lipcu 2006 roku wszczęto śledztwo karne w sprawie domniemanej nieudanej próby popełnienia oszustwa przez skarżącego w związku z jego działalnością w spółce. W szczególności zarzucono mu, że w latach 2000–2006 opracował schemat obejmujący import gazu skroplonego z Kazachstanu i Ukrainy, w wyniku czego spółka poniosła poważne straty finansowe. Zgodnie z zarzutami, zamiast kupować gaz bezpośrednio od producentów, korzystał z usług firm pośredniczących, co skutkowało znacznym wzrostem ceny gazu. Firmy te miały również powiązania z jego synami. Później, gdy wobec jego spółki został skierowany pozew sądowy ze strony firm pośredniczących na kwotę 594 067 dolarów amerykańskich plus odsetki karne, uznał to zadłużenie w postępowaniu sądowym. W związku z tym, w lipcu 2006 roku organy śledcze wezwały skarżącego na stawienie się i złożenie wyjaśnień. W swojej obronie skarżący argumentował, że jego spółka nie mogła kupować gazu bezpośrednio od producentów, ponieważ minimalna ilość, na którą producenci wyrażali zgodę na sprzedaż, przekraczała potrzeby jego spółki na okres pięciu lat. Dlatego też dla jego spółki niemożliwe było zakupienie potrzebnych ilości gazu bezpośrednio od producentów. Ponadto producenci akceptowali tylko 100% przedpłatę, a jego spółka nie posiadała wolnych środków. Podniósł, że wszyscy krajowi importerzy gazu stosowali tę samą metodę importu i że cena gazu kupowanego przez jego spółkę była niższa niż na wolnym rynku krajowym. Dalej argumentował, że różnica w cenie między ceną producentów a ceną płaconą przez jego spółkę wynikała z kosztów transportu, certyfikacji, obsługi, ubezpieczenia i innych czynników. Zaprzeczył również, aby jego synowie byli w jakikolwiek sposób zaangażowani w firmy pośredniczące. Skarżący był wzywany wielokrotnie i w każdym przypadku stawiał się przed organami śledczymi i współpracował z nimi. W październiku 2006 roku przeszukano dom skarżącego, zarekwirowano jego komputer osobisty i wydobyto z niego różne dokumenty. Z akt sprawy nie wynika, aby istniały jakiekolwiek przypadki, w których skarżący nie stosował się do instrukcji śledczych i/lub aby był kiedykolwiek oskarżony o utrudnianie śledztwa. Synowie skarżącego, którzy byli również podejrzanymi w postępowaniu karnym i zostali później oskarżeni, byli wzywani do stawienia się przed organami śledczymi bez aresztowania. Później wszczęto czternaście różnych śledztw w sprawie skarżącego i wszystkie zostały połączone w jedną procedurę. 2 maja 2007 roku skarżący został aresztowany, a 5 maja 2007 roku formalnie oskarżono go o usiłowanie dużej skali przywłaszczenia mienia należącego do spółki, w której pracował, mianowicie o okoliczności opisane w paragrafie 9 powyżej. W tym samym dniu prokurator prowadzący sprawę zwrócił się do Sądu Rejonowego Buiucani z wnioskiem o trzydziestodniowy nakaz aresztowania z następujących powodów: powagi czynu, ryzyka wpływania na świadków i ryzyka popełnienia przestępstwa ponownie. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że nie ma uzasadnionego podejrzenia, że popełnił przestępstwo. W szczególności podniósł, że postępowanie karne przeciwko niemu jest niczym innym jak środkiem wpływania na wynik toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego długu posiadanego przez spółkę państwową wobec firm pośredniczących. W każdym razie powody powołane przez prokuratora były stereotypowe, a prokurator nie wyjaśnił przyczyn swojego przekonania, że skarżący będzie próbował wpływać na świadków i popełnić przestępstwo ponownie. Podniósł, że jest znaną osobą w regionie i że pracował w swojej spółce przez ponad trzydzieści lat. Miał stałe miejsce zamieszkania, współpracował ze śledztwem od lipca 2006 roku i nigdy nie próbował uciec ani utrudniać śledztwa. Ponadto powołał się na swój wiek i zły stan zdrowia, podając, że przeżył zawał serca i udar. 5 maja 2007 roku Sąd Rejonowy Buiucani częściowo uwzględnił wniosek prokuratora i zarządził tymczasowe aresztowanie skarżącego na okres piętnastu dni. Sąd stwierdził, że:
„... czyn, z którego [skarżący] jest oskarżony, uważa się za wyjątkowo poważne przestępstwo, co pozwala na tymczasowe aresztowanie. [Sąd] bierze pod uwagę naturę i powagę czynu oraz złożoność sprawy i uważa, że na tym wstępnym etapie śledztwa istnieją uzasadnione podstawy, by wierzyć, że oskarżony mógłby spiskować z innymi (jego synami, którzy nie zostali przesłuchani), aby przyjąć wspólne stanowisko.
Pozostałe powody powołane przez prokuratora, a mianowicie ryzyko ucieczki i wpływania na świadków lub niszczenia dowodów, nie są udowodnione i nie są bardzo prawdopodobne.”

Skarżący odwołał się, twierdząc, że nie ma uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez niego przestępstwa. Powtórzył swoje poprzednie oświadczenie, że postępowanie karne dąży do ukrytego celu wpływania na wynik toczącego się postępowania cywilnego między spółką, w której pracował, a trzecią spółką. Dalej argumentował, że powód, na który powołał się sąd, zarządzając jego tymczasowe aresztowanie, mianowicie ryzyko spiskowania z jego synami, nie został podniesiony przez prokuratora. Ponadto jego dwaj synowie nie zostali formalnie oskarżeni i w każdym razie wszyscy mieli dużo czasu na spiskowanie między lipcem 2006 roku, gdy po raz pierwszy dowiedzieli się o śledztwie, a majem 2007 roku, gdyby mieli taką skłonność. Skarżący powołał się również na swój poważny stan zdrowia i podał, że jest znaną osobą z rodziną, miejscem zamieszkania i pracą w Mołdawii, która stawiała się przed organami śledczymi za każdym razem, gdy była wzywana w okresie od lipca 2006 roku do maja 2007 roku. 8 maja 2007 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie utrzymał w mocy decyzję z 5 maja 2007 roku, zasadniczo powtarzając powody podane przez sąd niższej instancji, nie podając żadnych powodów odrzucenia argumentów przedstawionych przez skarżącego. 11 maja 2007 roku prokurator prowadzący sprawę zwrócił się do sądu o przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżącego o trzydzieści dni. Powołał się na takie powody, jak powaga czynu, ryzyko wpływania na świadków, ryzyko popełnienia przestępstwa ponownie i ryzyko ucieczki. Skarżący wniósł sprzeciw, podając, że nie ma uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez niego przestępstwa i powodu, by wierzyć, że będzie wpływał na świadków, którzy już zostali przesłuchani. Podkreślił również, że przed aresztowaniem nienagannie współpracował ze śledztwem i że ma stałe miejsce zamieszkania. W związku z tym poprosił sąd o zarządzenie zastąpienia środka izolacyjnego innym, łagodniejszym środkiem. Jeden z jego adwokatów poprosił sąd o zarządzenie łagodniejszego środka, takiego jak na przykład areszt domowy, w miejsce aresztowania. 16 maja 2007 roku Sąd Rejonowy Buiucani przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego o dwadzieścia dni. Po podsumowaniu stanowisk stron i powołaniu odpowiednich przepisów prawa sąd stwierdził, że:
„... powody, na które powołano się przy stosowaniu środka zapobiegawczego [aresztowania], pozostają ważne, większość czynności śledczych została przeprowadzona, ale szereg dodatkowych środków wymagających udziału [skarżącego] jest nadal niezbędnych w celu skierowania sprawy do sądu rozpoznającego. Sąd uważa, że wniosek obrony o zastąpienie środka zapobiegawczego jest przedwczesny, biorąc pod uwagę powagę i złożoność sprawy oraz potrzebę ochrony porządku publicznego i interesu publicznego, a także zapewnienia płynnego i obiektywnego przebiegu śledztwa.”

Skarżący odwołał się, powołując się zasadniczo na te same argumenty, co wcześniej. 22 maja 2007 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie utrzymał w mocy decyzję z 16 maja 2007 roku. Sąd podał zasadniczo te same powody, co w swojej decyzji z 8 maja 2007 roku, mianowicie powagę i złożoność sprawy, ryzyko ucieczki lub wpływania na świadków oraz ryzyko zniszczenia dowodów dokumentowych, które jeszcze nie zostały zebrane przez prokuratorów. 1 czerwca 2007 roku prokurator prowadzący sprawę zwrócił się o dalsze przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżącego o kolejne trzydzieści dni. Argumentował, że sprawa jest złożona i że postawiono skarżącemu nowe zarzuty w kontekście tego samego postępowania: został teraz również oskarżony o nadużywanie stanowiska i przekroczenie uprawnień. Jak na poprzednich okazjach, prokurator argumentował, że przedłużenie aresztowania jest niezbędne w celu uniknięcia ryzyka wpływania przez skarżącego na świadków i popełnienia przestępstwa ponownie. Skarżący wniósł sprzeciw i poprosił sąd o zastąpienie środka aresztowania innym środkiem. Podniósł te same powody co wcześniej i dodał, że jego zdrowie znacznie pogorszyło się podczas aresztowania i że potrzebuje opieki medycznej. 5 czerwca 2007 roku Sąd Rejonowy Buiucani przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego o kolejne dwadzieścia dni, stwierdzając, że powody dalszego aresztowania pozostają ważne. Skarżący odwołał się, podając między innymi, że złożoność sprawy powoływana przez prokuratora została celowo wywołana przez odmowę przeprowadzenia audytu spółki lub przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego. Zakwestionował również zarzut dotyczący powagi czynu mu imputowanego, wskazując, że jest oskarżany tylko o usiłowanie popełnienia przestępstwa, a nie o jego popełnienie. Twierdził, że spółce nie wyrządzono żadnej rzeczywistej szkody i że sąd nie wziął pod uwagę indywidualnych okoliczności oskarżonego. 11 czerwca 2007 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji, uznając, że została podjęta zgodnie z prawem. Sąd zauważył również, że skarżący jest oskarżony o szczególnie poważne przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności od dziesięciu do dwudziestu pięciu lat i że śledztwo wciąż trwa. Sąd uznał, że w przypadku zwolnienia skarżący mógłby uciec lub wpływać na świadków. 21 czerwca 2007 roku prokurator prowadzący sprawę zwrócił się ponownie o dalsze trzydziestodniowe przedłużenie aresztowania skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw na podstawie braku powodów, by wierzyć, że ucieknie lub wpłynie na świadków. Podkreślił, że prokurator od dawna nie przeprowadzał żadnych czynności śledczych i że śledztwo jest praktycznie zakończone. Powtórzył, że ma stałe miejsce zamieszkania i że zgodził się stawiać przed śledczymi zawsze, gdy to konieczne. Przedstawił raport medyczny z dnia 18 czerwca 2007 roku, z którego wynikało między innymi, że cierpi na nadciśnienie tętnicze i ma lekki paraliż prawej nogi w wyniku udaru. Lekarz zalecił leczenie w klinice neurologicznej. Skarżący poprosił sąd o odrzucenie wniosku prokuratora i zastosowanie łagodniejszego środka, takiego jak warunkowe zwolnienie lub areszt domowy. 26 czerwca 2007 roku Sąd Rejonowy Buiucani odrzucił wniosek prokuratora i uwzględnił wniosek skarżącego, zarządzając umieszczenie go w areszcie domowym na trzydzieści dni. Sąd stwierdził, że:
„... skarżący był aresztowany przez pięćdziesiąt pięć dni i wziął udział we wszystkich niezbędnych czynnościach śledczych; ... Artykuł 5 § 3 Konwencji narzuca domniemanie, że oskarżony powinien być zwolniony podczas oczekiwania na proces; ... pewne dowody, które mogły być wystarczające wcześniej, aby uzasadnić [aresztowanie] lub uznać alternatywne środki zapobiegawcze za niewystarczające, mogą stać się mniej przekonujące z upływem czasu; ... to do prokuratora należy udowodnienie istnienia ryzyka ucieczki, a takiego ryzyka nie można udowodnić tylko przez odwołanie się do surowości potencjalnej kary; [sąd odniósł się do problemów medycznych skarżącego i jego wieku, braku karalności, stałego miejsca zamieszkania i stanu małżeńskiego]; orzecznictwo [Europejskiego Trybunału] przewiduje, że tymczasowe aresztowanie powinno być wyjątkowe, zawsze obiektywnie uzasadnione i musi odpowiadać interesowi publicznemu; sąd uważa, że jest nieprawdopodobne, aby [skarżący] uciekł, wpływał na świadków lub niszczył dowody, i że normalny przebieg śledztwa karnego jest możliwy, gdy oskarżony przebywa w areszcie domowym.”

Sąd ustalił następujące warunki aresztu domowego skarżącego: zakaz opuszczania domu; zakaz używania telefonu; zakaz omawiania swojej sprawy z jakąkolwiek inną osobą. Skarżący został natychmiast odwieziony do domu, gdzie przebywał przez trzy dni. Prokurator jednak złożył odwołanie od powyższej decyzji i powołał się jako jeden z powodów dalszego zatrzymania skarżącego w areszcie na fakt, że skarżący odmówił przyznania się do popełnienia mu zarzucanego czynu. 29 czerwca 2007 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie uchylił decyzję z 26 czerwca 2007 roku i podjął nową, zarządzając tymczasowe aresztowanie skarżącego na dwadzieścia dni. Sąd stwierdził, że:
„... sąd niższej instancji nie wziął pod uwagę złożoności sprawy i powagi czynu, z którego [skarżący] jest oskarżony; sąd uważa, że przebywając w areszcie domowym [skarżący] mógłby komunikować się z innymi wspólnikami, którzy nie są aresztowani i którzy są ponadto jego synami; mógłby uciec, uciekając do [samozwańczej i nieuznawanej „Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej”], która nie jest pod kontrolą władz mołdawskich; mógłby wpływać na świadków, aby zmienili ich zeznania; skarżący otrzymywał wizyty lekarskie i może uzyskać pomoc medyczną w więzieniu.”

11 lipca 2007 roku prokurator prowadzący sprawę zwrócił się ponownie do sądu o przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżącego. Powołał się na te same powody co wcześniej. 16 lipca 2007 roku Sąd Rejonowy Buiucani przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego o kolejne dwadzieścia dni. Argumentował ponownie, że skarżący jest oskarżony o poważne przestępstwo i że może uciec lub utrudnić śledztwo. Skarżący odwołał się, wysuwając zasadniczo te same argumenty, co wcześniej. 20 lipca 2007 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie uchylił decyzję sądu niższej instancji i podjął nową, zmieniając środek zapobiegawczy na areszt domowy. Sąd stwierdził, że:
„prokurator nie dostarczył żadnych dowodów potwierdzających ciągłą potrzebę zatrzymania [skarżącego], nie złożył dodatkowych materiałów potwierdzających prawdopodobieństwo, że mógłby wywrzeć wpływ na świadków, którzy już zostali przesłuchani; [skarżący] obiecuje stawiać się przed organami śledczymi za każdym razem, gdy zostanie wezwany; nie ma konkretnych informacji dotyczących jakiegokolwiek ryzyka ucieczki”.

Sąd również zabronił skarżącemu komunikowania się z osobami, które miały jakikolwiek związek ze sprawą karną przeciwko niemu, oraz opuszczania jego domu, i zobowiązał go do dzwonienia do prokuratury każdego dnia. 14 września 2007 roku Sąd Rejonowy w Komracie rozpatrzył wniosek prokuratora o przedłużenie aresztu domowego skarżącego o dziewięćdziesiąt dni. Skarżący nie sprzeciwił się przedłużeniu aresztu domowego pod warunkiem, że środki dotyczące ograniczenia jego komunikacji z krewnymi zostaną zaniechane. Sąd uwzględnił wniosek prokuratora i zarządził przedłużenie aresztu domowego o dziewięćdziesiąt dni. Uwzględnił również wniosek skarżącego i zaniechał ograniczenia jego komunikacji z krewnymi. Jedynym powodem powołanym przez sąd była powaga czynu zarzucanego skarżącemu. 14 grudnia 2007 roku Sąd Rejonowy w Komracie ponownie przedłużył areszt domowy skarżącego o dziewięćdziesiąt dni. Jedynym powodem podanym przez sąd była powaga czynu zarzucanego skarżącemu. Skarżący nie sprzeciwił się pod warunkiem, że będzie mu pozwolone odwiedzać szpital i sąd w celu zapoznania się z aktami sprawy. W nieokreślonej dacie skarżący złożył wniosek habeas corpus do Sądu Rejonowego w Komracie, prosząc o zmianę środka aresztu domowego na zwolnienie tymczasowe lub zwolnienie za kaucją. Argumentował, że nigdy nie naruszył zasad aresztu domowego i że zobowiązuje się do dalszego przestrzegania wszystkich instrukcji wydawanych przez organy śledcze. 12 marca 2008 roku Sąd Rejonowy w Komracie zdecydował o zwolnieniu skarżącego za kaucją, stwierdzając, że był aresztowany przez ponad dziesięć miesięcy i nigdy nie naruszył żadnego z nałożonych na niego ograniczeń. 9 czerwca 2011 roku skarżący został uniewinniony od zarzutów, za które był aresztowany między 2 maja 2007 roku a 12 marca 2008 roku. Sąd stwierdził, że nie doszło do popełnienia przestępstwa w odniesieniu do faktów mu zarzucanych. Jednocześnie został uniewinniony od trzynastu innych zarzutów postawionych mu i uznany za winnego w jednym punkcie, mianowicie nielegalnej sprzedaży gazu skroplonego, który został zajęty przez komornika, za co został skazany na grzywnę w wysokości 20 000 lei mołdawskich (około 1000 euro). Ani skarżący, ani prokurator nie odwołali się od tego wyroku, który stał się prawomocny. Synowie skarżącego zostali uniewinnieni.