Skarżący urodził się w 1979 roku i mieszka w Odessie. 22 stycznia 2004 r., na podstawie dochodzenia wstępnego, wszczęto postępowanie karne przeciwko skarżącemu i dwóm innym osobom w związku z rozbojem popełnionym w nocy poprzedzającej ten dzień. Tego samego dnia śledczy aresztował skarżącego i sporządził protokół aresztowania, którego istotne fragmenty brzmią następująco:
„22 stycznia 2004 r. o godz. 13.40 śledczy Ya., działając na podstawie art. 115 Kodeksu postępowania karnego Ukrainy, zatrzymał Kleutina Denisa Wasilijowicza... w podejrzeniu popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 186 Kodeksu karnego Ukrainy...” 23 stycznia 2004 r. śledczy zwrócił się do Rejonowego Sądu w Odesie („Sąd Rejonowy”) z wnioskiem o zastosowanie wobec skarżącego tymczasowego aresztowania. Wskazał, że skarżący był podejrzany o popełnienie poważnego przestępstwa i w przypadku zwolnienia mógłby uciec, aby uniknąć śledztwa i uniemożliwić ustalenie prawdy w sprawie. 24 stycznia 2004 r., w obecności prokuratora i nieobecności skarżącego, Sąd Rejonowy zastosował wobec skarżącego areszt tymczasowy, nie ustalając jego maksymalnego czasu trwania. Zarządzenie sądu odnosiło się do oświadczeń śledczego dotyczących ciężkości zarzutów, wcześniejszych wyroków skazujących skarżącego oraz ryzyka popełnienia przez niego kolejnego przestępstwa, ucieczki, utrudniania ustalenia prawdy i przeszkadzania w przebiegu sprawiedliwości. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji. 18 marca 2004 r., w obecności prokuratora i nieobecności skarżącego, Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek śledczego i przedłużył aresztowanie skarżącego o jeden miesiąc ze względu na konieczność przeprowadzenia pewnych czynności śledczych w celu zakończenia śledztwa. Sąd uznał, że argumenty śledczego w tym zakresie były uzasadnione. 8 kwietnia 2004 r. śledztwo zostało zakończone, a sprawa karna została skierowana do rozprawy. 5 maja 2004 r., na rozprawie wstępnej, Sąd Rejonowy nie wydał orzeczenia w zakresie dalszego aresztowania skarżącego. Stwierdził, że strony postępowania nie wniosły żadnych wniosków i uznał, że „nie naruszono wymogów art. 237 Kodeksu postępowania karnego Ukrainy („KPK”) w toku wstępnego śledztwa w sprawie”. 18 czerwca 2004 r. Sąd Rejonowy zwrócił sprawę karną do dodatkowego śledztwa, nie odnosząc się do kwestii przedłużonego aresztowania skarżącego. 18 kwietnia 2005 r. Sąd Rejonowy ponownie zwrócił sprawę karną do dodatkowego śledztwa. Nie wydał orzeczenia w zakresie przedłużonego aresztowania skarżącego. 13 sierpnia 2005 r. dodatkowe śledztwo zostało zakończone, a sprawa została przesłana do Sądu Rejonowego w celu rozprawy. 18 sierpnia 2005 r. skarżący zwrócił się do Sądu Rejonowego o zmianę środka zapobiegawczego na zobowiązanie do nieopuszczania miejsca pobytu. 15 września 2005 r., na rozprawie wstępnej, Sąd Rejonowy utrzymał aresztowanie skarżącego bez podania przyczyny lub ustalenia jakichkolwiek terminów. 7 listopada 2005 r., w czerwcu, w lipcu oraz 16 października 2006 r., a ponownie 6 marca 2007 r., skarżący składał pisemne wnioski do Sądu Rejonowego o zmianę środka zapobiegawczego na nieizolacyjny. W swoim wniosku z lipca 2006 r. argumentował, między innymi, że nie stanowi zagrożenia dla społeczeństwa, posiada zarejestrowane miejsce zamieszkania i miał rozpocząć nową pracę w momencie aresztowania. W odpowiedzi na wniosek skarżącego z 7 listopada 2005 r. sąd poinformował skarżącego, że wszystkie petycje powinny być „wnoszone i rozpatrywane na rozprawie”. 8 czerwca 2007 r. skarżący został uznany za winnego rozboju z premedytacją w grupie oraz nakłaniania małoletnich do popełnienia przestępstwa i został skazany na pięć lat pozbawienia wolności. 15 listopada 2007 r. Odesski Sąd Apelacyjny oddalił apelację wniesioną przez skarżącego. 2 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy Ukrainy odrzucił wniosek skarżącego o zgodę na wniesienie kasacji. 22 stycznia 2009 r. skarżący zakończył odbywanie kary i został zwolniony. 22 stycznia 2004 r. skarżący został zatrzymany w swoim mieszkaniu i przewieziony na komisariat policji, gdzie został następnie aresztowany. Strony przedstawiły różne relacje z wydarzeń. Zdaniem skarżącego, został pobity przez policję podczas zatrzymania. Wniósł tę skargę do Sądu po raz pierwszy 11 listopada 2005 r., stwierdzając, między innymi, że 9 sierpnia 2004 r. zwrócił się do prokuratury o wszczęcie postępowania karnego przeciwko trzem policjantom, którzy grozili mu bronią palną i złamali mu dwa żebra, usiłując zmusić go do przyznania się do winy za przestępstwo. Do Sądu nie został dostarczony żaden egzemplarz tej skargi. 5 czerwca 2008 r. skarżący złożył wyjaśnienie, że 22 stycznia 2004 r. K. – który był bratem domniemanego wspólnika skarżącego w wspomnianym przestępstwie – oraz jego koledzy bezprawnie wtargnęli do jego mieszkania i ciężko go pobili, usiłując zmusić go do przyznania się. W swoich uwagach do zastrzeżeń Rządu skarżący stwierdził, że 22 stycznia 2004 r. trzech policjantów, w tym K., przybyło do jego miejsca zamieszkania, groziło mu i uderzyło go w głowę i ciało bronią palną, łamiąc mu dwa żebra. Następnie został zmuszony do udania się na komisariat policji. W związku z pobiciem, jakiego doznał, nie był w stanie stawiać oporu i musiał pójść z funkcjonariuszami. Rząd złożył wyjaśnienie, że podczas zatrzymania nie wywierano presji ani nie użyto siły fizycznej wobec skarżącego oraz że ten ostatni dobrowolnie zgodził się pójść z funkcjonariuszami na komisariat policji. Dokumenty złożone przez Rząd sugerują, że podczas procesu w jego sprawie karnej skarżący powtórzył swoją skargę na nieludzkie traktowanie. Tak więc, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z 29 marca 2005 r., skarżący złożył wyjaśnienie, że 22 stycznia 2004 r. K. i trzech innych policjantów przyszło do jego mieszkania i poprosiło go, aby poszedł z nimi na komisariat policji. Byli uzbrojeni i użyli siły fizycznej, uderzając go kilka razy w głowę bronią palną. Jego siostra również była obecna w mieszkaniu. Postanowienie sugeruje dalej, że podczas przesłuchania w charakterze świadka K. złożył zeznanie, że 22 stycznia 2004 r., pełniąc służbę jako funkcjonariusz służby bezpieczeństwa, był świadkiem zatrzymania jego brata przez policję. Policjant zwrócił się do K. i poprosił go o pomoc w zatrzymaniu skarżącego, z którym K. był znajomy. Policjant, K. i jego dwóch podwładnych udali się następnie pod adres skarżącego. Z wyjątkiem jednego funkcjonariusza służby bezpieczeństwa, który pozostał w samochodzie, wszyscy udali się do mieszkania skarżącego. Gdy skarżący otworzył drzwi, sprawdzili jego dokumenty, zatrzymali go i odprowadzili na komisariat policji. K. złożył zeznanie, że siostra skarżącego również była obecna w mieszkaniu. Na mocy wspomnianego postanowienia z 29 marca 2005 r. Sąd Rejonowy zarządził, aby prokuratura ustaliła do 11 kwietnia 2005 r. osoby, które zatrzymały skarżącego, oraz przesłuchała je i siostrę skarżącego w związku z zarzutami skarżącego dotyczącymi nieludzkiego traktowania. Postanowienie nakazywało również prokuraturze zidentyfikowanie innych osób, które mogłyby złożyć zeznania dotyczące skargi skarżącego, i przesłuchanie ich w tej sprawie. Na koniec prokurator został zobowiązany do wydania decyzji proceduralnej po wynikach dochodzenia. 18 kwietnia 2005 r. Sąd Rejonowy zauważył nieprzestrzeganie powyższego postanowienia przez prokuratora i odesłał sprawę do dodatkowego śledztwa. 21 lipca 2005 r. przesłuchano siostrę skarżącego, która zeznała, że 22 stycznia 2004 r. około godz. 10:00 otworzyła drzwi K. i dwóm innym osobom, które przedstawiły się jako policjanci. Następnie obudziła skarżącego, a policjanci poprosili go o udanie się na komisariat policji, informując go, że dwie inne osoby popełniły przestępstwo i on musi stawić się w celu dalszego dochodzenia. Skarżący ubrał się i poszedł z policjantami. Siostra skarżącego złożyła dalej zeznanie, że nie była świadkiem żadnego nieludzkiego traktowania, ponieważ nie przebywała w pokoju skarżącego. Stwierdziła jednak, że słyszała podniesione głosy podczas rozmowy między skarżącym a policjantami. 23 listopada 2005 r. skarżący złożył skargę na nieludzkie traktowanie do prokuratury. Twierdził, że K. i jego trzej koledzy przyszli do jego mieszkania. Byli uzbrojeni i usiłowali zmusić go do przyjęcia winy za przestępstwo brata K. Gdy skarżący odmówił, K. i jeden z jego kolegów, który przedstawił się jako kuzyn K., zaczął go bić i złamał mu dwa żebra. Gdy żądali, aby skarżący poszedł na komisariat policji, weszła siostra skarżącego – która spała w innym pokoju. Skarżący złożył dalej wyjaśnienie, że policjanci opuścili mieszkanie po tym, jak oświadczył w obecności swojej siostry, że ci funkcjonariusze nie mają uprawnień do zabrania go na komisariat policji. Godzinę później wrócili, w towarzystwie policjanta, który później przesłuchiwał skarżącego na komisariacie. Na koniec skarżący twierdził, że K. zmusił jego siostrę do złożenia fałszywych zeznań. 17 maja 2007 r. Sąd Rejonowy wydał odrębne zarządzenie do organów śledczych w celu weryfikacji do 29 maja 2007 r. zarzutów skarżącego dotyczących nieludzkiego traktowania, zauważając w tym zakresie, że jego zarządzenie z 18 kwietnia 2005 r. nie zostało wykonane. 4 czerwca 2007 r. prokurator przesłuchał policjanta, który został zidentyfikowany jako ten, który zatrzymał skarżącego. Funkcjonariusz złożył wyjaśnienie, że konieczne było przesłuchanie skarżącego, ponieważ istniały dowody na jego możliwe zaangażowanie w przestępstwo. K., który znał skarżącego i jego adres zamieszkania, przebywał w pobliżu komisariatu policji w tamtym czasie i zaoferował się, by pokazać im miejsce zamieszkania skarżącego. Przybyli do mieszkania skarżącego około lunchu. Policjant stwierdził, że tego dnia nie był uzbrojony, a K. mógł mieć co najwyżej broń pneumatyczną, jeśli w ogóle miał jakąkolwiek. Po wejściu do mieszkania funkcjonariusz przedstawił się i poinformował skarżącego, że złożono zeznania przeciwko niemu. Poprosił więc skarżącego, aby poszedł z nim na komisariat policji, a ten ostatni wyraził zgodę. Rozmowa odbyła się w pokoju skarżącego, ale policjant nie pamiętał, czy K. również wszedł do pokoju. Dodał, że nie było potrzeby użycia siły fizycznej, ponieważ skarżący nie stawiał oporu i dobrowolnie zastosował się do jego prośby. Na koniec stwierdził, że w mieszkaniu była również dziewczyna. Tego samego dnia, na podstawie powyższych zeznań policjanta, prokurator odmówił wszczęcia postępowania karnego przeciwko policjantowi, uznając, że nie zastosowano siły fizycznej wobec skarżącego i że dobrowolnie zgodził się on pójść na komisariat policji. Ta decyzja nie została zaskarżona przez skarżącego i została przywołana przez Sąd Rejonowy w wyroku z 8 czerwca 2007 r. Dokumenty przed Sądem wskazują, że 26 stycznia 2004 r. skarżący został przyjęty do aresztu śledczego w Odessie. Zgodnie z informacjami władz, poddał się badaniu lekarskiemu przy przyjęciu – w tym badaniu rentgenowskiemu – uznano go za zdrowego i nie skarżył się na żadne obrażenia. Jego dokumentacja medyczna zawierała zdjęcie rentgenowskie wykonane w szpitalu miejskim 25 stycznia 2004 r., na podstawie którego – jak twierdzi skarżący – personel medyczny aresztu śledczego w Odessie stwierdził, że skarżącemu „brakuje części trzeciego żebra lewego” (patrz punkt 50 poniżej). Akta sprawy sugerują, że w 2006 r. adwokat skarżącego zwrócił się do władz aresztu śledczego i szpitala miejskiego z zapytaniem o możliwe obrażenia skarżącego po domniemanym nieludzkim traktowaniu. Administracja aresztu śledczego dostarczyła adwokatowi zapis stanu zdrowia skarżącego przy jego przyjęciu do aresztu oraz leczenia udzielonego mu w areszcie. Zdjęcie rentgenowskie z 25 stycznia 2004 r. zostało wymienione jako jeden z dokumentów w aktach skarżącego przy jego przyjęciu do aresztu śledczego. Zgodnie z odpowiedzią szpitala miejskiego, w styczniu 2004 r. skarżącemu nie udzielono leczenia stacjonarnego. Od 26 stycznia 2004 r. do 23 listopada 2007 r. skarżący był przetrzymywany w areszcie śledczym w Odessie. Nie podając, w których celach był przetrzymywany ani przez jak długo, skarżący złożył początkowo wyjaśnienie, że warunki jego aresztowania były nie do zniesienia. W swojej odpowiedzi na uwagi Rządu skarżący sprecyzował, że cele nie zapewniały wystarczającej przestrzeni do życia, że warunki sanitarne były słabe i że był przetrzymywany w tych warunkach przez większość dnia, bez możliwości przebywania na świeżym powietrzu. Zgodnie z informacjami dostarczonymi przez Rząd, skarżący był przetrzymywany w następujących celach:
- cela nr 209, o powierzchni 7,07 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 219, o powierzchni 6,83 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 223, o powierzchni 6,99 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 255, o powierzchni 7,58 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 257, o powierzchni 7,39 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 255, o powierzchni 7,85 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 285, o powierzchni 7,44 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 119, o powierzchni 33,42 m² (przeznaczona dla 12 aresztowanych);
- cela nr 129, o powierzchni 77,45 m² (przeznaczona dla 42 aresztowanych);
- cela nr 131, o powierzchni 35,22 m² (przeznaczona dla 14 aresztowanych);
- cela nr 326, o powierzchni 6,73 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych);
- cela nr 357, o powierzchni 7,31 m² (przeznaczona dla 4 aresztowanych). Zdaniem Rządu warunki w tych celach były odpowiednie i były wyposażone w wymagane meble i urządzenia oraz oddzielone toalety. Okna i system wentylacyjny pozwalały na cyrkulację świeżego powietrza i światła dziennego, a dostępna była bieżąca woda i kanalizacja.


Skarżący urodził się w 1969 roku i mieszkał w Moskwie do czasu aresztowania, pracując jako notariusz. 22 listopada 2003 r. prokurator rejonu Chamowniczeskiego w Moskwie wszczął śledztwo karne w sprawie usiłowania morderstwa pewnego pana P. Policjanci przesłuchali skarżącego. Dwa miesiące później sprawa została umorzona w związku z ustaleniem, że brak jest znamion czynu. 15 kwietnia 2005 r. sprawa karna została wznowiona i połączona z postępowaniem karnym wszczętym w sprawie zabójstwa pana Paula Klebnikowa, założyciela i redaktora naczelnego rosyjskiej edycji magazynu Forbes, oraz pana Jana Sergunina, byłego wicepremiera Czeczenii. Między dwoma morderstwami minęły tylko dwa tygodnie, które uznano za powiązane w świetle faktu, że pan Klebnikow kontaktował się z panem Serguninem krótko przed swoją śmiercią. 24 maja 2005 r. skarżący został aresztowany na podstawie podejrzenia zorganizowania tych morderstw. Dwa dni później Sąd Rejonowy w Basmannym w Moskwie („Sąd Rejonowy”) autoryzował jego tymczasowe aresztowanie na czas śledztwa, oceniając powagę zarzutów oraz ryzyko ucieczki skarżącego, popełnienia kolejnych przestępstw i wpływania na świadków. 21 lipca 2005 r. Sąd Rejonowy przedłużył aresztowanie skarżącego do 9 października 2005 r., powołując się na powagę zarzutów i szczególną złożoność sprawy, a po zbadaniu stanu zdrowia skarżącego nie uznając go za na tyle poważny, by uzasadnić jego zwolnienie. Sąd Rejonowy stwierdził, że nie można zastosować innych środków zapobiegawczych, ponieważ okoliczności, które skutkowały aresztowaniem skarżącego, nie uległy zmianie. Śledztwo zostało zakończone 31 sierpnia 2005 r., a tydzień później skarżący i jego prawnicy rozpoczęli zapoznawanie się z aktami sprawy liczącymi trzydzieści siedem tomów. We wrześniu 2005 r. śledczy złożył wniosek do Sądu Rejonowego o dalsze przedłużenie aresztowania skarżącego, w szczególności dlatego, że obrona nie zakończyła jeszcze zapoznawania się z aktami sprawy. 27 września 2005 r. sąd przedłużył aresztowanie skarżącego do 9 grudnia 2005 r., zauważając między innymi, że skarżący przeczytał tylko trzy, a jego prawnik dziewięć tomów i że potrzebują więc dodatkowego czasu. Sąd powtórzył również swoje poprzednie uzasadnienie, powołując się na powagę zarzutów przeciwko skarżącemu oraz możliwość utrudniania przez niego postępowania w przypadku zwolnienia. Ponadto zauważył, że sytuacja osobista i rodzinna skarżącego, a także jego stan zdrowia, nie przeważają nad powodami dalszego jego zatrzymania. Po zakończeniu zapoznawania się z aktami, 22 listopada 2005 r. skarżący został przekazany do sądu przed Sąd Miejski w Moskwie („Sąd Miejski”). 1 grudnia 2005 r. Sąd Miejski wyznaczył rozprawę wstępną i łącznie przedłużył aresztowanie skarżącego i jego współoskarżonych na nieokreślony czas. W ten sposób sąd powołał się jedynie na brak jakiejkolwiek zmiany w okolicznościach, które pierwotnie skutkowały aresztowaniem oskarżonych. Po rozprawie wstępnej Sąd Miejski autoryzował proces z udziałem ławy przysięgłych, wyznaczył pierwszą rozprawę na 29 grudnia 2005 r. i po raz kolejny łącznie przedłużył aresztowanie oskarżonych, w tym skarżącego, na nieokreślony czas, powołując się wyłącznie na powagę zarzutów. Podczas rozprawy 15 lutego 2006 r. prawnik skarżącego zwrócił się do Sądu Miejskiego o zwolnienie skarżącego, argumentując, że jego tymczasowe aresztowanie nie opiera się na wystarczających i ważnych powodach i jest więc naruszeniem Artykułu 5 § 3 Konwencji. Sąd odmówił zwolnienia skarżącego, ponieważ powody cytowane w poprzednich postanowieniach o przedłużeniu jego aresztowania nie przestały istnieć. Skarżący odwołał się od decyzji z 15 lutego 2006 r. Jego pismo odwoławcze zawiera pieczęć Sądu Miejskiego i wskazuje, że zostało złożone 21 lutego 2006 r. Siedemnaście dni później jego prawnik otrzymał list od przewodniczącego składu sędziowskiego, stwierdzający, że odwołanie nie może zostać przyjęte, ponieważ rosyjskie prawo procesowe nie przewiduje możliwości odwoływania się od pośrednich orzeczeń wydawanych przez sąd rozprawy. Na rozprawie 4 kwietnia 2006 r. prawnicy skarżącego ponownie poprosili Sąd Miejski o jego zwolnienie, stwierdzając, że jego zdrowie poważnie się pogorszyło. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku, używając brzmienia identycznego jak w swojej decyzji z 15 lutego 2006 r. Prawnicy skarżącego odwołali się. Pieczęć na piśmie odwoławczym wskazuje, że dotarło ono do Sądu Miejskiego 12 kwietnia 2006 r. Pięć dni później sąd zwrócił pismo prawnikom, zauważając, że decyzja z 4 kwietnia 2006 r. nie podlega odwołaniu. Podobny wniosek o zwolnienie został złożony przez prawników skarżącego 19 kwietnia 2006 r. Wniosek ten został również odrzucony przez Sąd Miejski, który orzekł, że aresztowanie zostało legalnie autoryzowane 6 grudnia 2005 r. i nie ma podstaw do zmiany środka zapobiegawczego. 6 maja 2006 r. Sąd Miejski uniewinnił skarżącego i jego współoskarżonych od wszystkich zarzutów i zarządził ich natychmiastowe zwolnienie. Po aresztowaniu skarżący został umieszczony w areszcie śledczym nr IZ‑77/5 w Moskwie („areszt śledczy”). Twierdził, że warunki jego zatrzymania w okresie od 31 stycznia do 7 lutego 2006 r. były straszne. Obiekt był przepełniony, a jego cela była brudna i w opłakanym stanie. Skarżący skarżył się również na warunki towarzyszące jego transportowi do i z sądu. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez władze aresztu 30 lipca 2010 r., a także dziennym harmonogramem transportu przedstawionym przez Rząd, w dniach rozpraw skarżący wstawał o 6:00 rano. Około godziny 8:00 został umieszczony w więźniarkach i przewieziony do budynku sądu. Wracał do aresztu śledczego o godzinie 22:00. Biorąc pod uwagę późny powrót do aresztu śledczego i następującą po tym kontrolę osobistą, skarżący podobno mógł położyć się spać dopiero około północy. 21 marca 2006 r. prawnik złożył skargę do służby konwojowej na późny powrót skarżącego do aresztu śledczego. Skarga pozostała bez odpowiedzi. Sześć dni później prawnik poprosił Sąd Rejonowy o niewyznaczanie rozpraw w środy, aby zapewnić skarżącemu możliwość odpoczynku. Sąd zgodził się, że przynajmniej jeden dzień roboczy w tygodniu powinien pozostać wolny dla skarżącego, aby mógł się zregenerować i przygotować do nadchodzących rozpraw. Między 15 lutego a 6 maja 2006 r. skarżący wziął udział w trzydziestu sześciu rozprawach, przy czym rozprawy odbywały się nie częściej niż cztery dni w tygodniu. W 1998 r. skarżący doznał urazu czaszkowo-mózgowego; w 1999 r. był leczony w Klinicznym Szpitalu im. S.P. Botkina w Moskwie, gdzie zdiagnozowano u niego pourazową encefalopatię towarzyszącą zespołowi nadciśnieniowo-wodogłowemu, zaburzeniom dynamiki płynu mózgowo-rdzeniowego, zaburzeniom koordynacji błędnikowej oraz padaczce objawowej charakteryzującej się częstymi napadami drgawkowymi uogólnionymi. W następnym roku otrzymał orzeczenie o drugim stopniu niepełnosprawności. Strony przedstawiły różne opisy problemów zdrowotnych skarżącego i jego leczenia w areszcie śledczym.
(a) Wersja Rządu Zgodnie z informacjami Rządu, skarżący nie miał żadnych szczególnych problemów zdrowotnych w areszcie, z wyjątkiem jednego przypadku utraty przytomności podczas transportu więźniarką. Próbował również popełnić samobójstwo. Rząd podkreślił, że nie cierpiał na żadne napady padaczkowe i był regularnie badany przez lekarzy więziennych. Dokumentacja medyczna przedstawiona przez Rząd pokazuje, że przy przyjęciu do aresztu śledczego 8 czerwca 2005 r. skarżący przeszedł podstawowe badanie lekarskie obejmujące badania krwi, prześwietlenie klatki piersiowej i konsultację z felczerem więziennym. Po przesłuchaniu skarżącego felczer odnotował, że posiada on drugi stopień niepełnosprawności. Zgodnie z wpisem medycznym, skarżący zaprzeczył, aby miał napady padaczkowe. Złożono rekomendację, aby wystąpić o pełną historię medyczną skarżącego. W lutym 2006 r. skarżący próbował popełnić samobójstwo, przecinając sobie nadgarstek. Felczer więzienny zajął się cięciem. Felczer więzienny odwiedzał skarżącego kilka razy, głównie przed i po jego transporcie do sądu, za każdym razem odnotowując, że jest zdrowy. Raz, 12 kwietnia 2006 r., skarżącego zobaczył lekarz więzienny po tym, jak stracił przytomność w więźniarce. Lekarz zdiagnozował u niego dystonię neurokrążeniową i podał mu Corvalol. Podczas drugiego zestawu postępowań karnych (patrz paragraf 43 poniżej) skarżący został umieszczony w areszcie śledczym nr 77/1 w Moskwie, gdzie jego padaczka otrzymała opiekę medyczną.
(b) Wersja skarżącego Zdaniem skarżącego, dokumentacja medyczna nie odzwierciedlała jego rzeczywistego stanu zdrowia w areszcie. Jego częste napady padaczkowe były ignorowane przez władze. 30 października 2005 r. dziewięciu współwięźniów skarżącego złożyło skargę do władz aresztu, zwracając uwagę na zły stan zdrowia skarżącego i ich (to jest współwięźniów) niezdolność do radzenia sobie z problemami zdrowotnymi skarżącego. Zgodnie z zeznaniami więźniów, skarżący miał częste napady padaczkowe. Raz spadł z górnego piętra swojego łóżka, raniąc siebie i współwięźnia. W wyniku innego napadu niechcący wylał na siebie gorącą wodę. Więźniowie zeznali również, że często rozmawiał sam ze sobą lub z wyimaginowanym rozmówcą. Obawiając się, że mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za obrażenia odniesione przez skarżącego podczas napadów, jego współwięźniowie poprosili władze o zapewnienie mu odpowiedniej opieki medycznej i, jeśli to konieczne, o umieszczenie go w placówce medycznej. Zaświadczenia medyczne wydane przez pogotowie ratunkowe wezwane do skarżącego 14 października 2005 r. i 30 marca 2006 r. z powodu jego napadów padaczkowych wskazywały, że skarżący został znaleziony przez ratowników medycznych w stanie po napadzie i otrzymał leki. Skarżący twierdził dalej, że władze nie zapewniły mu wymaganej opieki medycznej ani leków niezbędnych do leczenia jego padaczki lub przynajmniej zmniejszenia częstotliwości napadów, o których w pełni wiedziały. Niektóre leki były wysyłane do niego przez rodzinę lub przyjaciół. Prawnicy skarżącego przesłuchali trzech więźniów, którzy dzielili celę ze skarżącym między czerwcem 2005 r. a majem 2006 r. Konsekwentnie stwierdzali, że padaczka skarżącego była znana władzom aresztu, w tym lekarzowi pełniącemu stały dyżur. Początkowo skarżącemu przydzielono łóżko na górnym piętrze, ale na zaleceniu lekarza pozwolono mu przenieść się na dolne piętro, aby zmniejszyć ryzyko obrażeń podczas napadów. Więźniowie zeznali, że widzieli, jak skarżący cierpi na napad, lub słyszeli o nich. Potwierdzili również, że rodzina skarżącego wysyłała mu paczki z lekami, które zażywał pod nadzorem lekarza pełniącego stały dyżur.
(c) Wnioski o badanie lekarskie 12 października 2005 r. prawnik skarżącego wysłał list do Prokuratury Generalnej z prośbą o autoryzację złożonego badania psychologicznego i psychiatrycznego skarżącego. Prawnik nalegał, że zdrowie skarżącego poważnie pogorszyło się podczas jego aresztowania, że jego epizody drgawkowe stały się zbyt częste, że skarżący zaczął cierpieć na sporadyczne halucynacje wzrokowe i słuchowe, że miał trudności z koncentracją i doświadczył utraty pamięci i tak dalej. Dwa dni później wniosek został odrzucony jako nieuzasadniony. Skarżący odwołał się. 4 kwietnia 2006 r. Sąd Rejonowy oddalił to odwołanie co do meritum. W międzyczasie, 24 października 2005 r., w związku z pogorszeniem się zdrowia skarżącego, jego prawnik zwrócił się do naczelnika aresztu śledczego i Prokuratury Generalnej o autoryzację złożonego badania lekarskiego skarżącego przez lekarzy z Klinicznego Szpitala im. S.P. Botkina i ekspertów z Głównego Państwowego Centrum Ekspertyz Sądowo-Medycznych i Kryminalistycznych. Naczelnik aresztu śledczego odpowiedział, że skarżący jest pod nadzorem lekarza więziennego i że otrzymuje wszelkie niezbędne leczenie ambulatoryjne. Jego stan zdrowia był stabilny i nie wymagał hospitalizacji. Ponadto zauważono, że wniosek o badanie lekarskie więźnia przez cywilnych specjalistów medycznych może być autoryzowany tylko przez organy śledcze. Zgodnie z odpowiedzią Prokuratury Generalnej nie było konieczności autoryzowania badania lekarskiego, ponieważ nie było dowodów na pogorszenie się zdrowia skarżącego. 31 marca 2006 r. prawnik skarżącego bezskutecznie poprosił Sąd Miejski o autoryzację złożonego badania lekarskiego skarżącego. 6 maja 2006 r. śledczy z moskiewskiej prokuratury miejskiej wszczął postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Organ śledczy zarzucił, że między czerwcem 2002 r. a lutym 2003 r. skarżący, działając w swojej oficjalnej funkcji notariusza, wraz z dwiema innymi osobami sfałszował testament i w sposób oszukańczy przejął mieszkanie należące do zmarłego. 11 maja 2006 r. skarżący został aresztowany, a następnego dnia Sąd Rejonowy Zamoskworecki autoryzował jego tymczasowe aresztowanie, które zostało następnie przedłużone wielokrotnie. 31 stycznia 2007 r. Sąd Rejonowy Preobrażenski uznał skarżącego za winnego oszustwa w szczególnym przypadku, nadużycia uprawnień i prania mienia oraz skazał go na dziewięć lat pozbawienia wolności. 12 listopada 2007 r. Sąd Miejski utrzymał wyrok w mocy po rozpatrzeniu odwołania, zmieniając kwalifikację prawną czynów i zmniejszając karę do ośmiu lat pozbawienia wolności.


Skarżący urodził się w 1966 roku i mieszka w Węglówce. Około godziny 17:00 dnia 26 stycznia 2009 r. skarżący wraz z żoną pojechali samochodem z domu do innej wsi. Samochodem kierowała żona skarżącego. Samochód został pożyczony od przyjaciela skarżącego. Na wąskim odcinku drogi zobaczyli radiowóz próbujący zatrzymać inny samochód. Żona skarżącego, która najwyraźniej uznała to miejsce za niebezpieczne do zatrzymywania innych pojazdów, wyprzedziła radiowóz i trąbiła, choć twierdzi, że zrobiła to przypadkowo. Podczas wyprzedzania policjanci zauważyli, że samochód prowadzony przez żonę skarżącego nie miał lewego światła tylnego, a tylna tablica rejestracyjna nie była oświetlona. Postanowili zatrzymać samochód w celu kontroli. Wyprzedzili skarżącego i jego żonę, zatrzymali samochód i zażądali okazania odpowiednich dokumentów. Uznali, że dowód rejestracyjny samochodu jest częściowo nieczytelny. Zdaniem skarżącego, odczytał policjantom na głos treść dowodu rejestracyjnego. Próbowali skontaktować się z komisariatem policji w Nowym Targu w celu potwierdzenia tożsamości kierowcy, ale bezskutecznie. Skarżący i jego żona spędzili około pół godziny w samochodzie przy drodze. Wtedy poprosił, aby wszyscy pojechali na komisariat, ponieważ chciał porozmawiać z przełożonym policjantów. Wszyscy pojechali na komisariat policji w Jabłonce, ale nie było tam nikogo, więc policjanci kontynuowali kontrolę na ulicy na zewnątrz. Stwierdzili, że oprócz nie działającego światła gaśnica w samochodzie była za mała. Chcieli ukarać żonę skarżącego grzywną w wysokości 200 złotych polskich (PLN). Skarżący powiedział wtedy do niej: „nie podpisuj nic tym żebrakom” („Nie podpisuj nic tym dziadom”). Policjanci poczuli się obrażeni, a jeden z nich powiedział skarżącemu, że zostanie aresztowany za znieważenie funkcjonariuszy policji. Zdaniem skarżącego, w tamtym momencie „rutynowa” kontrola trwała już około dwóch godzin, a on i jego żona stawali się nerwowi. Jego żona zaczęła płakać, ponieważ policjanci chcieli zabrać ją na komisariat na przesłuchanie. Policjanci powtarzali „to będzie dużo kosztować” za każdym razem, gdy znajdowali usterkę w samochodzie. Uznał więc, że chcieli, aby ich łapował, i nazwał ich „żebrakami”. Zdaniem skarżącego, próbował bronić żony, która po dwóch godzinach interwencji była bardzo zaniepokojona i roztrzęsiona. Policjanci twierdzili, że skarżący przeszkadzał im w wykonywaniu czynności służbowych. Jak ustaliły sądy krajowe w postępowaniu przeciwko policjantom, gdy jeden z policjantów poinformował skarżącego, że zostanie aresztowany, skarżący odepchnął policjanta i zaczął uciekać. Jak ustaliły sądy krajowe w postępowaniu przeciwko skarżącemu, na podstawie zeznań policjantów, po uwadze skarżącego funkcjonariusze policji próbowali go zatrzymać, jednak on stawiał opór i cofnął się o kilka kroków. Funkcjonariusz J.B. siłą położył skarżącego na ziemi i przycisnął go kolanem. Skarżący nadal stawiał opór i próbował uwolnić się, a następnie kilka razy kopnął J.B. w lewą nogę. Drugi funkcjonariusz, D.B., użył wtedy wobec niego gazu pieprzowego. Gdy skarżący się uspokoił, zostały mu założone kajdanki. Skarżący został następnie przewieziony na komisariat. Jego żona poinformowała policjantów, że jej mąż ma problemy z sercem, więc wezwano karetkę pogotowia. Lekarz, który przyjechał na komisariat, uznał, że skarżący wymaga zbadania w szpitalu, więc został przewieziony do Nowego Targu. Po badaniu został umieszczony w policyjnej izbie zatrzymań. Został zwolniony następnego dnia. Najwyraźniej po zwolnieniu został ponownie zbadany w szpitalu w Myślenicach. Odpowiednie notatki ze szpitali, w zakresie, w jakim były czytelne, zawierały następujące informacje. Notatki Szpitala w Nowym Targu z 26 stycznia 2009 r. brzmiały: „Stłuczenia skóry na prawej dłoni. Oparzenie chemiczne prawego oka”. Dokument z dnia 27 stycznia 2009 r. potwierdzający wypisanie skarżącego ze Szpitala w Myślenicach brzmiał: „Twierdzi, że wczoraj został pobity przez policjantów, którzy użyli wobec niego gazu pieprzowego. Stłuczenia skóry na prawej dłoni, oparzenie chemiczne prawego oka, zaczerwienienie spojówki prawego oka”. Skarżący złożył również kopię zaświadczenia lekarskiego z wnioskiem o zbadanie go przez okulistę z powodu „oparzeń od gazu pieprzowego”. Notatka była oznaczona jako „pilne”, ale nie miała daty. Dnia 28 stycznia 2009 r. skarżący złożył skargę na swoje zatrzymanie do Sądu Rejonowego w Nowym Targu („Sąd Rejonowy”). Złożył wyjaśnienie, że został siłą zatrzymany i rzucony na ziemię, że policja użyła całego pojemnika gazu pieprzowego i że miał wiele zadrapań i siniaków. Został zwolniony z policyjnej izby zatrzymań około południa i wypuszczony tylnymi drzwiami bez kurtki i pieniędzy. Musiał iść pieszo, dopóki nie znalazł taksówkarza, który zgodził się go podwieźć i zadzwonić do jego żony, która najwyraźniej czekała na komisariacie od godziny 10:00 i nie miała pojęcia, że został zwolniony i wypuszczony tylnymi drzwiami. Dnia 4 lutego 2009 r. Sąd Rejonowy oddalił skargę skarżącego. Uznał, że w skardze przedstawił „własną wersję wydarzeń” i że jego zatrzymanie było legalne, ponieważ „chociaż nie istniała obawa, że może się ukryć, istniało uzasadnione podejrzenie, że może wpłynąć na zeznania świadka zdarzenia”. Sąd uznał również, że w momencie zatrzymania istniały podstawy do podejrzenia skarżącego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 226 § 1 Kodeksu karnego oraz istniały podstawy do wszczęcia przeciwko niemu postępowania w trybie przyspieszonym. Po zbadaniu podstaw, legalności i celowości zatrzymania skarżącego sąd nie stwierdził uchybień. Wydaje się, że sąd nie przesłuchał żadnych świadków; oparł swoje ustalenia na notatce sporządzonej przez policję oraz protokołach zatrzymania i przesłuchania. Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących użycia nadmiernej siły przez policję. Dnia 22 lutego 2009 r. policja wniosła akt oskarżenia przeciwko skarżącemu do Sądu Rejonowego. Oskarżono go o znieważenie funkcjonariuszy policji podczas służby oraz naruszenie nietykalności osobistej funkcjonariusza policji przez kopnięcie go. Dnia 8 kwietnia 2009 r. w odpowiedzi na akt oskarżenia, opisując „kopnięcia”, stwierdził, że mogły to być mimowolne ruchy, ponieważ został rzucony na ziemię i przyciśnięty kolanem policjanta, a w jego twarz skierowano gaz pieprzowy. Złożył wyjaśnienie, że nie miał zamiaru uderzyć nikogo. Dnia 28 maja 2009 r. Sąd Rejonowy uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów i warunkowo umorzył postępowanie przeciwko niemu. Sąd uznał, że w swoich wyjaśnieniach skarżący w rzeczywistości nie zaprzeczył kopnięciu policjanta J.B., ponieważ nie mógł wykluczyć, że wykonał ruchy nogami mimowolnie, bez zamiaru uderzenia kogokolwiek. Zobowiązano go również do zapłaty 200 PLN na cel charytatywny oraz kosztów postępowania. Dnia 24 lipca 2009 r. skarżący złożył apelację. Złożył wyjaśnienie, że nie czuje się winny; przeciwnie, był ofiarą. Uważał również, że nie mógł naruszyć nietykalności osobistej nikogo, ponieważ był przyciśnięty do ziemi, a dwóch funkcjonariuszy siedziało na jego plecach, próbując założyć mu kajdanki. Dnia 8 września 2009 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uchylił wyrok pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że zakazane czyny popełnione przez skarżącego nie stanowiły przestępstwa, ponieważ wyrządzona szkoda społeczna była znikoma (znikoma szkodliwość społeczna czynu). Dnia 28 stycznia 2009 r. skarżący zawiadomił Prokuraturę Rejonową w Nowym Targu o dwóch policjantach, którzy go zatrzymali 26 stycznia 2009 r., podejrzewając ich o nadużycie władzy. Dnia 25 lutego 2009 r. Prokuratura Rejonowa wszczęła śledztwo w sprawie ich domniemanego nadużycia władzy. Dnia 11 marca 2009 r. przesłuchano skarżącego i jego żonę. Dnia 9 kwietnia 2009 r. prokurator przesłuchał funkcjonariuszy D.B. i J.B. Dnia 16 kwietnia 2009 r. Prokuratura Rejonowa umorzyła śledztwo, uznając, że nie popełniono przestępstwa nadużycia władzy. Powołując się na odpowiednie przepisy prawa krajowego, w szczególności ustawę o policji z 1990 r., prokurator uznał, że policja miała prawo użyć siły, ponieważ „skarżący nie stosował się do ich poleceń, zachowywał się nerwowo i próbował uciec”. Skarżący złożył zażalenie. Zarzucił, między innymi, że prokurator nie zbadał właściwie okoliczności sprawy; funkcjonariusze zatrzymali go bez podstawy prawnej. Skarżący przyznał, że był nerwowy z powodu kontroli trwającej około dwóch godzin, ale uważał, że nie mogło to być podstawą jego zatrzymania. Ponadto złożył wyjaśnienie, że funkcjonariusze użyli nadmiernej siły, nieodpowiedniej do okoliczności; położyli go twarzą do ziemi, siedzieli na jego plecach i użyli gazu pieprzowego, aby go unieszkodliwić. Doznał następnie obrażeń i musiał wziąć ponad miesięczne zwolnienie lekarskie. Odniósł się również do okoliczności jego zwolnienia z komisariatu oraz faktu, że jego żona, która na niego czekała, nie została poinformowana, że wyszedł tylnymi drzwiami. Dnia 12 sierpnia 2009 r. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o umorzeniu śledztwa. Uznał, że skarżący ponownie powtórzył swoją wersję wydarzeń, którą prokurator uznał za niewiarygodną. Sąd w żaden sposób nie odniósł się do jego wyjaśnień dotyczących odniesionych obrażeń. Uznał, że „okoliczności zatrzymania skarżącego [zostały już] zbadane, ponieważ skarżący skarżył się na swoje zatrzymanie, a jego skarga [została] oddalona”. Sąd uznał dalej, że „niewpoinformowanie żony skarżącego o jego zwolnieniu było naganne, ale nie stanowiło żadnego przestępstwa”.


Pan Tadeucci („pierwszy skarżący”) urodził się w 1965 roku. Pan McCall („drugi skarżący”) urodził się w 1958 roku. Mieszkają w Amsterdamie. Skarżący tworzą parę tej samej płci od 1999 roku. Mieszkali w Nowej Zelandii ze statusem pary niezamężnej do grudnia 2003 roku, kiedy to postanowili osiedlić się we Włoszech ze względu na zły stan zdrowia pierwszego skarżącego. Podczas pierwszego okresu pobytu we Włoszech drugi skarżący posiadał czasowe zezwolenie na pobyt dla studenta. Następnie ubiegał się o zezwolenie na pobyt z powodów rodzinnych na mocy Dekretu ustawodawczego nr 286 z 1998 r. ... . 18 października 2004 r. szef policji w Livorno odrzucił jego wniosek z powodu niespełnienia kryteriów ustawowych. 27 stycznia 2005 r. skarżący odwołali się na podstawie Dekretu ustawodawczego nr 286 z 1998 r., żądając wydania drugiemu skarżącemu zezwolenia na pobyt z powodów rodzinnych. Wyrokiem z 4 lipca 2005 r. Sąd Cywilny we Florencji uwzględnił odwołanie skarżących. Sąd zauważył, że skarżący zostali uznani za parę w Nowej Zelandii, gdzie pierwszemu skarżącemu wydano zezwolenie na pobyt w tym kraju z powodów rodzinnych w charakterze niezamężnego partnera. Sąd stwierdził, że status skarżących jako niezamężnej pary nie jest sprzeczny z włoskim porządkiem publicznym, ponieważ pary faktyczne otrzymują uznanie społeczne i prawne we włoskim systemie. Zdaniem sądu art. 30 Dekretu ustawodawczego nr 286 z 1998 r. ... należało interpretować zgodnie z zasadami ustalonymi przez Konstytucję, co oznaczało, że współmieszkający partner tej samej płci powinien być uważany za „członka rodziny” obywatela włoskiego i tym samym uprawniony do uzyskania zezwolenia na pobyt. Sąd stwierdził również, że prawo powoływane przez drugiego skarżącego wynikało z art. 3 i 10 Dyrektywy 2004/38/WE z 29 maja 2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady ..., która uznawała prawo partnera obywatela Unii Europejskiej (UE) do uzyskania zezwolenia na pobyt, jeżeli istnienie trwałego związku zostało odpowiednio poświadczone. Minister Spraw Zagranicznych odwołał się od wyroku Sądu Cywilnego we Florencji. Wyrokiem z 12 maja 2006 r. Sąd Apelacyjny we Florencji uwzględnił odwołanie. Sąd zauważył, że władze nowozelandzkie uznały, że skarżący posiadają status „współmieszkających partnerów niezamężnych”, a nie status „członków tej samej rodziny”. Sąd Apelacyjny stwierdził po pierwsze, że zalecana przez sąd niższej instancji wykładnia Dekretu ustawodawczego nr 286 z 1998 r., zgodnie z którą „współmieszkający partner” był traktowany jako „członek rodziny”, nie była zgodna z systemem prawnym włoskim, który – zdaniem sądu – przypisywał tym dwóm pojęciom prawnym różny zakres i znaczenie. Po drugie, Sąd Apelacyjny wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie stwierdzał, że związek oparty wyłącznie na wspólnym zamieszkiwaniu i pozbawiony stabilności oraz pewności prawnej nie może w żadnych okolicznościach być uważany za rodzinę w uznaniu prawa opartą na małżeństwie. Sąd Apelacyjny stwierdził, że prawo nowozelandzkie nie jest zgodne z włoskim porządkiem publicznym z tego powodu, że po pierwsze uznaje osoby tej samej płci za „współmieszkających partnerów”, a po drugie może być interpretowane jako nadawanie im statusu „członków rodziny” w celu wydania im zezwolenia na pobyt. Na koniec dodał, że ani prawo europejskie, w szczególności Dyrektywa nr 2004/38/WE ..., ani przepisy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie zobowiązują Państw do uznawania związków osób tej samej płci. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Wyrokiem z 30 września 2008 r., którego tekst został złożony do akt 17 marca 2009 r., Sąd Kasacyjny oddalił skargę skarżących. Sąd Kasacyjny zauważył po pierwsze, że zgodnie z brzmieniem art. 29 Dekretu ustawodawczego nr 286 z 1998 r. ... pojęcie „członek rodziny” obejmuje wyłącznie małżonków, małoletnie dzieci, dorosłe dzieci, które nie są samodzielne finansowo z powodów zdrowotnych, oraz krewnych zależnych, którzy nie otrzymują odpowiedniego wsparcia w swoim kraju pochodzenia. Sąd wskazał, że ponieważ Trybunał Konstytucyjny wykluczył ponadto możliwość rozciągnięcia na współmieszkających partnerów ochrony przyznanej członkom rodziny w uznaniu prawa, Konstytucja nie wymaga rozszerzającej wykładni powyższego art. 29. Sąd Kasacyjny uznał również, że ani art. 8 ani art. 12 Konwencji nie wymagają takiej wykładni. W jego opinii te przepisy pozostawiają Państwom szeroki margines uznania w zakresie wyboru środków wykonywania gwarantowanych przez nie praw, w szczególności w dziedzinie kontroli imigracji. Sąd Kasacyjny dodał, że w niniejszej sprawie nie doszło do dyskryminacji ze względu na orientację seksualną skarżących. Zauważył w tym kontekście, że brak uprawnień niezamężnych partnerów do uzyskania zezwolenia na pobyt z powodów rodzinnych dotyczy zarówno par różnej płci, jak i partnerów tej samej płci. Na koniec stwierdził, że europejska Dyrektywa 2004/38/WE ..., dotycząca prawa obywateli UE do swobodnego przemieszczania się na terytorium Państw Członkowskich innych niż ich państwo pochodzenia, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, która dotyczyła łączenia rodzin z obywatelem włoskim zamieszkałym w swoim własnym kraju. Po powiadomieniu o wyroku Sądu Kasacyjnego skarżący opuścili Włochy w lipcu 2009 r. Przenieśli się do Holandii, gdzie drugiemu skarżącemu wydano pięcioletnie zezwolenie na pobyt 25 sierpnia 2009 r. jako partnerowi faktycznemu pozostającemu w długotrwałym związku z obywatelem UE. 8 maja 2010 r. skarżący wzięli ślub w Amsterdamie. Oświadczyli, że zdecydowali się na zawarcie małżeństwa z przyczyn osobistych, a nie w celu uzyskania zezwolenia na pobyt, ponieważ władze holenderskie wydały je już drugiemu skarżącemu. Dodali, że małżeństwo zawarte w Holandii nie pozwala im na wspólne życie we Włoszech. 22 sierpnia 2014 r. drugi skarżący uzyskał drugie pięcioletnie zezwolenie na pobyt w Holandii, ważne do 22 sierpnia 2019 r.
...


Skarżący urodził się w 1939 roku i mieszka w Dnieprze. Był wcześniej udziałowcem w dwóch spółkach prywatnych, O. i L., które zostały zlikwidowane na podstawie decyzji innych udziałowców. W związku z tym władze lokalne wykreśliły spółki z rejestru podmiotów prawnych. Skarżący wszczął w tej sprawie kilka postępowań sądowych. 21 kwietnia 2003 r. skarżący wszczął postępowanie przed Sądem Rejonowym Żowtnewym w Dnieprze („Sąd Rejonowy”) przeciwko radzie lokalnej i trzem osobom fizycznym, kwestionując likwidację spółki, dochodząc zwrotu swoich udziałów i żądając odszkodowania. Skarżący dokonywał zmian w swoich roszczeniach wielokrotnie. W toku postępowania około dwadzieścia z około pięćdziesięciu rozpraw zostało odroczonych na wniosek jednej lub więcej stron lub z powodu ich nieobecności. Między lipcem 2005 r. a lutym 2007 r. nie odbyły się żadne rozprawy w oczekiwaniu na wynik odwołań w kasacji od decyzji proceduralnej podjętej przez jedną lub drugą stronę pozwanych. Między majem 2007 r. a lipcem 2008 r. sądy na trzech poziomach jurysdykcji rozpatrywały kwestię, czy sprawa powinna być rozpatrywana w ramach postępowania cywilnego czy gospodarczego. Ostatecznie zadecydowano, że sprawa powinna być rozpatrzona zgodnie z zasadami postępowania cywilnego, a rozprawa merytoryczna wznowiła się w sierpniu 2008 r. Ogółem postępowanie trwało ponad siedem lat i osiem miesięcy, a ostateczna decyzja została podjęta przez Sąd Najwyższy 29 grudnia 2010 r. Ten sąd utrzymał w mocy decyzje Sądu Rejonowego z 30 czerwca 2010 r. oraz Sądu Apelacyjnego Obwodu Dniepropetrowskiego („Sąd Apelacyjny”) z 16 września 2010 r., oddalające roszczenia skarżącego jako bezzasadne. Sądy stwierdziły, że nie doszło do naruszenia praw skarżącego jako udziałowca spółki O. W styczniu 2005 r. skarżący wniósł powództwo cywilne do Sądu Rejonowego przeciwko radzie lokalnej i szeregowi osób fizycznych, kwestionując likwidację spółki L. oraz decyzje władz w tej sprawie. Wniósł również o przywrócenie spółki jako podmiotu prawnego, odzyskanie udziałów oraz orzeczenie o nieważności protokołu walnego zgromadzenia udziałowców. 2 czerwca 2006 r. sąd, w obecności skarżącego, postanowił pozostawić pozew bez rozpoznania, stwierdzając, że dotyczy on zasadniczo tego samego zagadnienia, które rozpatrywał w postępowaniu dotyczącym powództwa administracyjnego skarżącego (patrz poniżej paragrafy 15 i 16). 7 czerwca 2006 r. skarżący złożył oświadczenie o zamiarze odwołania się do Sądu Apelacyjnego od decyzji z 2 czerwca 2006 r. 16 czerwca 2006 r. złożył apelację, stwierdzając między innymi, że ta decyzja była błędna, ponieważ jego powództwo administracyjne dotyczyło tylko części kwestii poruszonych w powództwie cywilnym. 25 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny pozostawił apelację skarżącego bez rozpoznania, stwierdzając, że oświadczenie o zamiarze odwołania zostało złożone po upływie pięciodniowego terminu przewidzianego w art. 294 § 2 Kodeksu Postępowania Cywilnego z 2004 r. (patrz poniżej paragraf 20). Zgodnie z decyzją apelacyjną termin ten zaczął biec od daty ogłoszenia zaskarżonej decyzji. 9 października 2006 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną skarżącego, nie znajdując uchybień ze strony sądów niższych instancji. W listopadzie 2005 r. skarżący wniósł powództwo administracyjne do Sądu Rejonowego przeciwko przewodniczącemu rady lokalnej, domagając się uchylenia decyzji o wykreśleniu L. z rejestru podmiotów prawnych. 17 kwietnia 2006 r. sąd, po rozpatrzeniu sprawy zgodnie z Kodeksem Postępowania Sądowego Administracyjnego z 2005 r., oddalił powództwo skarżącego jako bezzasadne, stwierdzając, że zaskarżona decyzja była legalna. Sąd zauważył dalej, że skarżący podnosił zarzuty dotyczące nielegalności decyzji udziałowców o likwidacji spółki, których nie można było rozpatrzyć w ramach postępowania administracyjnego. Zauważył również, że powództwo skarżącego zostało wniesione po terminie, choć nie uznał za konieczne oddalenia go na tej podstawie. 20 września 2006 r. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy decyzję z 17 kwietnia 2006 r. 28 października 2008 r. Wyższy Sąd Administracyjny uchylił decyzje sądów niższych i umorzył postępowanie. Stwierdził, że powództwo nie powinno być rozpatrywane w ramach postępowania administracyjnego, ponieważ dotyczyło zasadniczo sporu majątkowego. Wyższy Sąd Administracyjny zauważył, że powództwo skarżącego może być rozpatrzone zgodnie z Kodeksem Postępowania Cywilnego z 2004 r.


Skarżący urodził się w 1963 roku i mieszka w Zagrzebiu. Jest adwokatem. W tej roli reprezentował powoda w postępowaniu cywilnym wszczętym 5 lutego 2009 r. przed Sądem Rejonowym w Vukovarze (Općinski sud u Vukovaru), w którym jego klient domagał się od pozwanego zapłaty określonej kwoty pieniędzy. 16 listopada 2009 r. Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę, w której uczestniczył skarżący. Na zakończenie rozprawy sąd wyznaczył termin następnej na 17 grudnia 2009 r. Skarżący nie wziął udziału w rozprawie 17 grudnia 2009 r., na której sąd podjął decyzję o zawieszeniu postępowania (mirovanje postupka) zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy o postępowaniu cywilnym (patrz punkt 18 poniżej). 31 grudnia 2009 r. skarżący, w imieniu powoda, wniósł zażalenie na tę decyzję. Wyjaśnił, że nie mógł wziąć udziału w rozprawie z powodu awarii pojazdu oraz że próbował skontaktować się z sądem i przedstawicielem pozwanego, aby poinformować ich o przyczynie swojej nieobecności. Dalej oświadczył, że po rozprawie rozmawiał telefonicznie z przedstawicielem pozwanego, który poinformował go, że mimo jego (przedstawiciela) sugestii, by kontynuować i przeprowadzić zeznania pozwanego, sąd zdecydował o odroczeniu rozprawy i zawieszeniu postępowania. Skarżący argumentował, że jeśli to było prawdą, decyzja sądu o zawieszeniu postępowania nie miała podstawy prawnej. Wyjaśnił, że zawieszenie postępowania jest instrumentem utrzymania dyscypliny procesowej, którego skutkiem jest opóźnienie postępowania, a tym samym ukaranie stron za ich bierność. Tymczasem w jego przypadku on i jego klient zostali ukarani opóźnieniem, mimo że nie wziął udziału w rozprawie nie ze swojej winy. Następnie stwierdził:
„W celu podkreślenia nieakceptowalnego zachowania sędziego należy wspomnieć o następujących okolicznościach.
Pełnomocnicy stron oraz pozwany wzięli udział w rozprawie odbywającej się 16 listopada 2009 r.
Powód nie wziął udziału, ponieważ nie zaplanowano zeznań stron, jest osobą o niskich dochodach i zamieszkuje w Puli.
Rozprawa ta charakteryzowała się tym, że strona obecna na sali sądowej nie składała zeznań, a sędzia próbował odroczyć rozprawę bez wyznaczenia kolejnego terminu.
Sędzia [ostatecznie] odroczył rozprawę i dopiero na nacisk pełnomocnika powoda wyznaczył kolejną na 17 grudnia 2009 r.
Takie zachowanie sędziego jest absolutnie nieakceptowalne. Postępując w ten sposób, stara się on stworzyć wrażenie, że prowadzi sprawę [tzn. że sprawa jest rozpatrywana], podczas gdy w istocie odbywają się rozprawy pozbawione treści.[1]
Skoro pełnomocnik powoda nie ma powodów wątpić w oświadczenie pełnomocnika pozwanego, że sugerował on przeprowadzenie zeznań pozwanego na wspomnianej rozprawie [rozprawie z 17 grudnia 2009 r.], to oświadczenie to wskazuje, że sąd nie mógł wydać zaskarżonej decyzji.
...
Zaskarżona decyzja powinna zostać więc uchylona.”
Decyzją z 13 stycznia 2010 r. sędzia M.R. – który był sędzią jednoosobowym w pierwszej instancji w powyższej sprawie – ukarał skarżącego grzywną w wysokości 1500 chorwackich kun (HRK)[2] za obrazę sądu. Istotna część tej decyzji brzmi:
„... adwokat w zażaleniu ... najpierw przyznał, że nie wziął udziału w rozprawie wyznaczonej na 17 grudnia 2009 r. ... z powodu awarii pojazdu ...
Zamiast wnosić o przywrócenie stanu poprzedniego w postępowaniu [restitutio in integrum ob terminem elapsum, povrat u prijašnje stanje] w wyniku przyczyn obiektywnych i siły wyższej, wspomniany adwokat, bez żadnego powodu, stwierdza na drugiej stronie zażalenia: „Takie zachowanie sędziego jest absolutnie nieakceptowalne. Postępując w ten sposób, stara się on stworzyć wrażenie, że prowadzi sprawę [tzn. że sprawa jest rozpatrywana], podczas gdy w istocie odbywają się rozprawy pozbawione treści”.
[T]o oświadczenie jest z pewnością obraźliwe dla sądu i sędziego [zainteresowanego] i jako takie stanowi nieakceptowalną komunikację między sądem a adwokatem reprezentującym jedną ze stron.
Składając to obraźliwe oświadczenie, wspomniany adwokat sugeruje, że sędzia rozpatrujący sprawę postępuje bezcelowo, i najprawdopodobniej bezcelowo postępuje we wszystkich innych sprawach, co stanowi poważną obrazę zarówno sądu, jak i sędziego.
Za tę obrazę sąd ukarał adwokata grzywną w wysokości 1500 HRK. Taka grzywna najprawdopodobniej [powstrzyma] adwokata od obrażania sądu i sędziego rozpatrującego sprawę w przyszłości, w jego zażaleniach i [innych] pismach, oraz zachęci go do okazywania im należnego szacunku we wszystkich okolicznościach.”
Skarżący wniósł zażalenie na tę decyzję, argumentując, że jego oświadczenie nie było obraźliwe ani poniżające. Wręcz przeciwnie, składając to oświadczenie, skrytykował nieefektywność sądu pierwszej instancji w prowadzeniu postępowania. W szczególności w swoim zażaleniu skarżący napisał, między innymi, następujące rzeczy:
„Sentencja [zaskarżonej decyzji] wskazuje, że grzywna została nałożona za obrazę sądu w zażaleniu z 31 grudnia 2009 r. poprzez stwierdzenie: „Takie zachowanie sędziego jest absolutnie nieakceptowalne. Postępując w ten sposób, stara się on stworzyć wrażenie, że prowadzi sprawę [tzn. że sprawa jest rozpatrywana], podczas gdy w istocie odbywają się rozprawy pozbawione treści”.
Uważam zaskarżoną decyzję za bezpodstawną.
Przytoczone oświadczenie nie stanowi obrazy. [Wręcz przeciwnie,] jest to ocena tego, jak użytecznie prowadzono postępowanie w niniejszej sprawie.
Oświadczenia przytoczone w zaskarżonej decyzji ... nie mogą same w sobie, a zwłaszcza w świetle zachowania sędziego rozpatrującego sprawę, [być uznane za] nierespektujące [sądu], co uzasadniałoby potrzebę wydania decyzji o grzywnie.
...
Oprócz pełnomocnika powoda, pozwany oraz [jej] pełnomocnik wzięli udział w rozprawie wyznaczonej na 16 listopada 2009 r. Protokół [tej rozprawy] stwierdza, że [powód] potwierdził swoje powództwo i pisma z 30 marca 2009 r., a pozwany utrzymał argumenty wyrażone w [jej] odpowiedzi ... z 11 marca 2009 r. Poza tym nic innego nie wydarzyło się na tej rozprawie.
...
Oprócz stwierdzenia faktów wymienionych powyżej, sędzia rozpatrujący sprawę nie podjął żadnego działania mającego na celu zakończenie postępowania, z wyjątkiem wyznaczenia następnej rozprawy.
Na tej rozprawie nie zobowiązał nawet pozwanego do dostarczenia dowodów na twierdzenia wyrażone w [jej] odpowiedzi.
Na tej rozprawie nie podjęto nawet decyzji o przeprowadzeniu zeznań stron. Dopiero na wniosek pełnomocnika powoda sędzia zdecydował o wyznaczeniu następnej rozprawy.
...
W tych okolicznościach oczywiste jest, że rozprawa wyznaczona na 17 grudnia 2009 r. byłaby identyczna ... z poprzednią rozprawą.
Pełnomocnik powoda uważa takie zachowanie za sprzeczne z celem prawa.
...
Biorąc pod uwagę, że celem rozprawy jest skoncentrowane rozpoznanie sprawy, cel ten jest niweczony, gdy brakuje takiego skoncentrowanego rozpoznania. Należy również pamiętać, że takie zachowanie zwiększa koszty postępowania ... [bez] racjonalnego uzasadnienia.
...
W przedmiotowych pismach [to jest w zażaleniu z 31 grudnia 2009 r.] nie wyrażono zamiaru obrażenia. Przytoczone oświadczenie stanowi pogląd oceniający, jak użytecznie prowadzono postępowanie.
W uzasadnieniu [zaskarżonej decyzji] stwierdza się, że pełnomocnik sugeruje, iż sędzia rozpatrujący sprawę „najprawdopodobniej bezcelowo postępuje we wszystkich innych sprawach”. Pogląd ten nie jest poparty żadnym argumentem i nie ma podstaw [w tym, co napisano w zażaleniu].”
Decyzją z 7 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy w Vukovarze (Županijski sud u Vukovaru) oddalił zażalenie skarżącego i utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Istotna część tej decyzji, która została doręczona skarżącemu 16 lipca 2010 r., brzmi:
„Orzekając o ukaraniu pełnomocnika grzywną za obrazę sądu ... sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził – i podał ważne powody swojego poglądu – że takie oświadczenia stanowiły nieakceptowalną komunikację między sądem a adwokatem ..., ocena której należy do uznania sądu, przed którym toczy się postępowanie.
Te oświadczenia ... wykraczają poza granice roli adwokata w postępowaniu ... i mogą być prawnie zakwalifikowane jako nadużycie procesu z powodu nieodpowiedniej komunikacji.”
17 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł skargę konstytucyjną na decyzje sądów powszechnych. W ten sposób skarżył się, że te decyzje naruszają jego wolność wypowiedzi. Wyraźnie powołał się na art. 38 Konstytucji Chorwacji (patrz punkt 16 poniżej) oraz art. 10 Konwencji. Decyzją z 27 stycznia 2011 r. Sąd Konstytucyjny (Ustavni sud Republike Hrvatske) uznał skargę konstytucyjną skarżącego za niedopuszczalną z powodu, że zaskarżona decyzja nie podlegała kontroli konstytucyjnej. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 11 lutego 2011 r.


Skarżacy urodzili się odpowiednio w 1952, 1947, 1973 i 1980 roku i mieszkają w Bratysławie. Są współwłaścicielami domu mieszkalnego położonego w gminie Bratysława-Stare Miasto. Dom został zbudowany w 1929 roku przez ich przodków, którzy w czasie poprzedniego reżimu przekazali go państwu w okolicznościach, które zostałyby później uznane za stanowiące przymus. Własność domu została przywrócona pierwszemu i drugiemu skarżącemu 10 grudnia 1991 roku na mocy specjalnych przepisów o restytucji. W konsekwencji każdy z nich nabył udział 4/12 we własności domu. Trzeci i czwarty skarżący nabyli każdy udział 2/12 we własności domu odpowiednio 25 stycznia 1995 roku i 29 marca 1999 roku. W momencie, gdy skarżący nabyli własność domu, pięć mieszkań było zamieszkałych przez najemców z regulowanym czynszem. Zgodnie z odpowiednimi przepisami oznaczało to, że (i) skarżący musieli zaakceptować, że ich mieszkania są zajmowane przez tych najemców, (ii) nie mogli pobierać od nich czynszu wyższego niż maksymalna kwota ustalona przez państwo, (iii) nie mogli jednostronnie wypowiedzieć umów najmu oraz (iv) nie mogli sprzedać mieszkań innej osobie niż najemcom („system kontroli czynszów”). System kontroli czynszów ma zastosowanie lub miał zastosowanie do mieszkań w sprawie, następująco: czteropokojowe mieszkanie o powierzchni 129 m², które podlegało kontroli czynszów do stycznia 2006 roku („pierwsze mieszkanie”); czteropokojowe mieszkanie o powierzchni 130 m², które podlegało kontroli czynszów do września 2008 roku („drugie mieszkanie”); dwupokojowe mieszkanie o powierzchni 87 m² oraz dwa czteropokojowe mieszkania o powierzchni 126 m² każde („trzecie, czwarte i piąte mieszkania”), do których kontrola czynszów nadal ma zastosowanie. Miesięczny czynsz, jaki można było pobierać z mieszkań zgodnie z obowiązującymi przepisami, był równoważny około 10 do 17,5 euro (EUR) w latach 1992–1999. Po kilku podwyżkach regulowanego czynszu, w czerwcu 2007 roku skarżący mogli pobierać około 73,5 EUR miesięcznie za dwupokojowe mieszkanie i około 125 EUR miesięcznie za czteropokojowe mieszkania. Według obliczeń Rządu regulowany czynsz wyniósł odpowiednio 236 EUR i 400 EUR w 2014 roku. Strony przedstawiły różne dane co do czynszu rynkowego.
Skarżący powołali się na dane Krajowego Stowarzyszenia Agencji Nieruchomości („NAREA”) i twierdzili, że miesięczny czynsz rynkowy za porównywalne dwupokojowe mieszkania w okolicy wynosił około 662 EUR, a za porównywalne czteropokojowe mieszkania około 1296 EUR w latach 2004–2007.
Rząd przedłożył ekspertyzę, z której wynikało, że miesięczny czynsz rynkowy mieszkań skarżących w 2010 roku wynosił odpowiednio 561 EUR oraz od 772 do 797 EUR.


Skarżący urodził się w 1957 roku i mieszka w Sebedražie. Niniejsza sprawa dotyczy nieruchomości położonych w obszarze ewidencyjnym Sebedražie. Grunty w tym obszarze były przedmiotem postępowania scaleniowego na mocy ustawy o scalaniu gruntów (ustawa nr 330/1991 Zb.). Celem takiego postępowania jest reorganizacja własności i użytkowania gruntów w danym obszarze tak, aby odpowiadało to wymogom ochrony środowiska i racjonalnego rolnictwa. 29 grudnia 1992 r. Urząd Ziemi w Prievidzy wydał decyzję na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, zatwierdzającą przyspieszone uzgodnienia tymczasowe w odniesieniu do gruntów będących przedmiotem sprawy, zgodnie z uproszczonym planem podziału załączonym do decyzji. Tamte uzgodnienia tymczasowe przyznały ojcu skarżącego, bezpłatnie, tymczasowe użytkowanie gruntów podzielonych przez linię kolejową i położonych po obu jej stronach. Grunty te częściowo graniczą z drogą, a częściowo są oddzielone od niej przez inną działkę należącą do skarżącego. Tytuł prawny ojca skarżącego do tych gruntów został później przeniesiony na skarżącego. Rząd przedstawił, że przeniesienie to nastąpiło w wyniku nabycia przez skarżącego tytułu prawnego od swojego ojca; w przeciwieństwie do tego, skarżący twierdził (nie podając żadnych szczegółów), że jego związek z gruntami wynika bezpośrednio z wcześniejszej własności jego dziadka. Na podobnych warunkach inne osoby otrzymały działki położone dalej wzdłuż linii kolejowej, które nie miały lub miały jedynie ograniczony kontakt z rzeczoną drogą. Uzgodnienia tymczasowe przewidywały, że zainteresowane osoby miały prawo korzystać z istniejącej sieci drogowej. Takie uzgodnienia miały obowiązywać do zakończenia postępowania scaleniowego w obszarze. Zakończenie tych postępowań było zaplanowane na 2014 rok. Jednakże do Sądu nie złożono żadnych informacji dotyczących obecnego stanu i wyniku tych postępowań, jeśli w ogóle miały miejsce. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy istniejąca sieć drogowa obejmowała trzymetrową prowizoryczną drogę polną (nespevnená poľná cesta), biegnącą równolegle do torów kolejowych, przez grunty przyznane ojcu skarżącego, łączącą działki przyznane innym osobom z drogą przebiegającą wokół nieruchomości skarżącego.

Skarżący twierdzi, że w rzeczywistości taka droga nigdy nie istniała w praktyce ani na papierze i że obszar ten jest pokryty roślinnością (w szczególności drzewami owocowymi).

Jak później ustaliły sądy, chociaż droga nie była odnotowana na oficjalnych mapach ani w innej dokumentacji, istniała w praktyce, dopóki skarżący nie zablokował jej w 2000 roku, budując płot i wznosząc bramę. 13 marca 2001 roku sąd zarządził – w drodze środka tymczasowego – aby skarżący usunął płot i bramę oraz umożliwił dostęp do innych zainteresowanych działek. 20 kwietnia 2001 roku osoba, której przyznano grunty sąsiadujące z gruntami skarżącego, wytoczyła powództwo cywilne przeciwko skarżącemu. Dokładne sformułowanie żądanego środka naprawczego ewoluowało w toku postępowania; powództwo ostatecznie zmierzało do uzyskania nakazu sądowego zobowiązującego skarżącego do (i) usunięcia płotu, bramy, roślinności i wszystkiego innego, co utrudnia przejazd przez rzeczoną nieruchomość; (ii) odtworzenia pierwotnej drogi; oraz (iii) zezwalania i nie utrudniania powodom przejazdu tą drogą. Co do meritum, powództwo było badane dwukrotnie zarówno przez Sąd Rejonowy jako sąd pierwszej instancji, jak i przez Sąd Okręgowy jako sąd odwoławczy. Pierwszy wyrok (z 27 sierpnia 2004 r.) uwzględniający powództwo został uchylony (4 kwietnia 2005 r.) na skutek odwołania skarżącego. Drugi wyrok (z 11 lutego 2009 r.), ponownie uwzględniający powództwo, został utrzymany w mocy (27 stycznia 2010 r.) po jego odwołaniu. Sądy wzięły pod uwagę dowody z zeznań świadków, opinii biegłych i dokumentów zbadanych podczas siedmiu rozpraw przed sądem pierwszej instancji oraz ustalenia z trzech oględzin w miejscu przeprowadzonych przez sędziego pierwszej instancji. Uzasadnienie sądów można podsumować w następujący sposób. Jak wspomniano powyżej, ustalono, że sporna droga nigdy nie została oficjalnie udokumentowana, ale ostatecznie decydujące było to, że istniała w rzeczywistości. To ostatnie ustalenie opierało się głównie na piśmie Urzędu Ziemi, dowodach trzech świadków i pisemnych oświadczeniach czterech innych osób. W zakresie, w jakim skarżący twierdził przeciwnie, powołując się na własnych świadków, sądy uznały za rozstrzygające dokumentację fotograficzną przedłożoną przez powoda oraz ustalenia z oględzin w miejscu dokonane przez sędziego pierwszej instancji.

Sądy zauważyły, że uzgodnienia tymczasowe dotyczące obszaru w question, w tym spornej drogi, stanowiły ograniczenia szczególnego rodzaju (*sui generis*) równoważne służebnościom obciążającym własność gruntów w question. Gdyby własność jakiejkolwiek działki w tym obszarze miała zostać przeniesiona na inną osobę, wszelkie towarzyszące „quasi-służebności” obciążałyby nowego właściciela. Skarżący powinien był o tym wiedzieć, gdy nabywał tytuł prawny do gruntów od swojego ojca.

Zgodnie z tym, skarżący miał umożliwić i nie utrudniać przejazdu przez grunty. Dalsze odwołanie nie było możliwe. Sprawa została rozstrzygnięta mocą prawomocnego wyroku z 9 marca 2010 r., po doręczeniu wyroku sądu odwoławczego stronom. Po upływie okresu karencji przyznanego skarżącemu na wykonanie wyroku co do meritum, odpowiednie orzeczenie stało się wykonalne 10 kwietnia 2010 r. Wraz z powyższymi orzeczeniami, nakazano skarżącemu zapłacić powodowi kwotę, którą ten ostatni wcześniej zapłacił sądowi jako zaliczkę na wynagrodzenie biegłego sądowego. To orzeczenie stało się wykonalne 13 marca 2010 r. 24 października 2008 r. Sąd Rejonowy określił wynagrodzenie biegłego. Częściowo miało zostać zapłacone z zaliczki wcześniej wniesionej przez powoda (około 230 euro (EUR)); reszta (około 480 EUR) została zapłacona z budżetu sądu. Skarżący odwołał się, twierdząc, że opinia biegłego została złożona z opóźnieniem i jest wadliwa z powodu błędów. Należało ją więc pominąć, a biegłemu powinno się wypłacić żadne lub zredukowane wynagrodzenie. 27 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie skarżącego i utrzymał w mocy decyzję z 24 października 2008 r. 4 lutego 2010 r. Sąd Rejonowy nakazał skarżącemu zapłacić około 475 EUR jako koszty oględzin w miejscu oraz resztę wynagrodzenia biegłego wcześniej zapłaconego przez sąd. Skarżący odwołał się od tego zarządzenia. 16 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie skarżącego i utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Dalsze odwołanie od orzeczenia z 16 kwietnia 2010 r. nie było możliwe. Po doręczeniu tego orzeczenia stronom, nakaz kosztowy przeciwko skarżącemu stał się prawomocny 31 maja 2010 r. Po upływie okresu karencji przyznanego na wykonanie nakazu kosztowego, stał się on wykonalny 4 czerwca 2010 r. Decyzje z 24 października 2008 r. i 4 lutego 2010 r. zostały wydane z odniesieniem do tego samego numeru sprawy Sądu Rejonowego co w postępowaniu co do meritum. Wykonanie powyższych orzeczeń wydaje się być nadal w toku. W międzyczasie skarżący zapłacił 87,40 EUR tytułem opłat komornika. Mimo nakazu usunięcia roślinności z rzeczonej drogi, nie uczynił tego do tej pory. 3 maja 2010 r. skarżący złożył skargę na podstawie art. 127 Konstytucji do Sądu Konstytucyjnego. Skarga była skierowana przeciwko Sądowi Rejonowemu i Sądowi Okręgowemu i kwestionowała konkretnie ich wyroki i decyzje co do meritum powództwa jego sąsiada (11 lutego 2009 r. i 27 stycznia 2010 r.) oraz w sprawie wynagrodzenia biegłego (24 października 2008 r. i 27 stycznia 2010 r.).

Skarżący zarzucił, między innymi, naruszenie swoich praw na podstawie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji i art. 6 § 1 Konwencji.

W tym zakresie argumentował, że nastąpiło ograniczenie jego praw własności i że to ograniczenie nie było ani legalne, ani konieczne, nie leżało w interesie publicznym i nie podlegało żadnemu odszkodowaniu.

Ponadto długość postępowania była nadmierna, a postępowanie było niesprawiedliwe, ponieważ sądy pominęły jego argumenty, zaakceptowały opinię biegłego i inne dowody, które nie były wiarygodne, i wydały arbitralne decyzje. Jak widać z decyzji Sądu Konstytucyjnego (patrz poniższy akapit), uzyskał on uwagi w odpowiedzi na skargę skarżącego od Prezesów Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego. W decyzji Sądu Konstytucyjnego te uwagi zostały odzwierciedlone w następujący sposób:

Prezes Sądu Rejonowego zauważył, że powód i inne osoby zaangażowane od dawna korzystały ze spornej drogi i że stan ten został zaakceptowany przez skarżącego i jego ojca, dopóki skarżący nie zablokował drogi w sposób arbitralny w 2000 roku, najwyraźniej kierując się błędnym przekonaniem, że jego tytuł własności do rzeczonej nieruchomości jest absolutny. Twierdzenia skarżącego zostały należycie zbadane, sąd wysłuchał obszernych dowodów, a skarga na długość postępowania była spóźniona.

Prezes Sądu Okręgowego (i) streścił przebieg postępowania, (ii) podsumował skargę skarżącego oraz (iii) złożył, że nie można było zająć stanowiska w odniesieniu do niektórych roszczeń skarżącego dotyczących sądu pierwszej instancji, że nie było nieuzasadnionych opóźnień w postępowaniu przed sądem odwoławczym oraz że jedno z wniosków skarżącego przed tym sądem nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ został złożony spóźniona. 14 kwietnia 2011 r. Sąd Konstytucyjny uznał skargę za niedopuszczalną. Nie znalazł niesprawiedliwości w postępowaniu i stwierdził, w szczególności odnosząc się do przyczyn decyzji Sądu Okręgowego, że wnioski sądów niższych były wystarczająco uzasadnione i nie arbitralne. Z podobnych powodów Sąd Konstytucyjny oddalił jako oczywiście bezzasadną skargę na decyzję w sprawie wynagrodzenia biegłego.

Co do skargi na długość postępowania, Sąd Konstytucyjny stwierdził, powołując się na swoją ustaloną praktykę, że została ona wniesiona spóźniona. Konkretnie, skarga została wniesiona po tym, jak wyroki sądów powszechnych co do meritum stały się prawomocne. Na koniec, powołując się na swoją ustaloną praktykę w tym zakresie, Sąd Konstytucyjny stwierdził, że w świetle wniosku osiągniętego na podstawie art. 6 Konwencji, sądy powszechne nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za jakiekolwiek naruszenie praw skarżącego na podstawie art. 1 Protokołu nr 1. 16 lipca 2010 r. skarżący złożył nową skargę konstytucyjną przeciwko Sądowi Rejonowemu i Sądowi Okręgowemu, zaskarżając nakaz kosztowy przeciwko niemu (4 lutego i 16 kwietnia 2010 r.) i zarzucając naruszenie art. 6 § 1 Konwencji z powodu, że sądy pominęły jego argumenty i zdecydowały arbitralnie. 15 kwietnia 2011 r. Sąd Konstytucyjny uznał skargę za niedopuszczalną, nie znajdując żadnych oznak niesprawiedliwości lub arbitralności w zaskarżonych decyzjach i leżącym u ich podstaw postępowaniu.


Daty urodzenia i miejsca zamieszkania skarżących podano w załączniku. W danym czasie wielu z nich było członkami opozycyjnych partii politycznych lub grup. Demonstracje były planowane na 20 października i 17 listopada 2012 r. w Baku. Przed zgromadzeniami, odpowiednio 15 października i 12 listopada 2012 r., organizatorzy, członkowie opozycji, powiadomili odpowiedni organ, czyli Władze Wykonawcze Miasta Baku („BCEA”). BCEA odmówiło autoryzacji demonstracji z 20 października 2012 r. w miejscu wskazanym przez organizatorów i zaproponowało inną lokalizację na przedmieściach Baku – dziedziniec szkoły nauki jazdy położonej w 20. osiedlu rejonu Sabail. BCEA odmówiło również autoryzacji demonstracji z 17 listopada 2012 r. Stwierdziło w ogólnych słowach, że to zgromadzenie nie byłoby zgodne z Ustawą o Wolności Zgromadzeń. BCEA zauważyło dalej, że plac, na którym organizatorzy proponowali przeprowadzić zgromadzenie, był wyznaczonym obszarem rekreacji publicznej i że samo zgromadzenie byłoby niewykonalne. Organizatorzy mimo to postanowili przeprowadzić demonstracje zgodnie z planem. Zdaniem skarżących demonstracje miały charakter pokojowy i zostały przeprowadzone w sposób pokojowy. Uczestnicy domagali się reform demokratycznych w kraju i protestowali przeciwko przeszkodom w wolności zgromadzeń. Każdy ze skarżących wziął udział w jednej z dwóch demonstracji (patrz załącznik), ale krótko po ich rozpoczęciu policja zaczęła rozpraszać zebranych. Wszyscy skarżący zostali aresztowani podczas akcji rozpraszania i przewiezieni do różnych komisariatów policji. Zdaniem większości skarżących zostali aresztowani przez osoby w cywilu. Skarżący byli przesłuchiwani w odpowiednich komisariatach. W dniu aresztowania każdego ze skarżących sporządzono na nich protokoły o wykroczeniu administracyjnym (inzibati xəta haqqında protokol), w których stwierdzono, że przez celowe niewykonanie legalnego polecenia policji skarżący popełnili wykroczenie administracyjne na podstawie art. 310.1 Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych („KWA”). Skarżący w sprawach o numerach 8204/13, 8468/13, 31201/13 i 51930/13 zostali również oskarżeni na podstawie art. 298 KWA (naruszenie zasad organizowania zgromadzeń publicznych). Niektórzy skarżący odmówili podpisania protokołów o wykroczeniu administracyjnym. Zdaniem skarżących nigdy nie doręczono im kopii protokołów o wykroczeniu administracyjnym ani innych dokumentów z ich akt sprawy. Nie zapewniono im dostępu do prawnika po aresztowaniu ani podczas przebywania w areszcie policyjnym. Każdy ze skarżących został doprowadzony przed sąd pierwszej instancji w dniu aresztowania. Zdaniem większości z nich rozprawa przed sądem w każdej sprawie była bardzo krótka. Członkowie publiczności nie byli wpuszczani do sali rozpraw, mimo że sąd nie podjął formalnej decyzji o wyłączeniu rozprawy od jawności. Zdaniem wszystkich skarżących nie dano im możliwości powołania prawników własnego wyboru. Zatrudniono prawników finansowanych przez państwo do reprezentowania większości z nich. Skarżący w sprawach o numerach 8204/13, 31201/13 i 51930/13 nie byli reprezentowani przez prawnika. Zgodnie z transcriptami odpowiednich rozpraw sądowych, skarżący w sprawach o numerach 8204/13 i 51930/13 odmówili pomocy prawnika finansowanego przez państwo i postanowili bronić się osobiście. Skarżący oświadczyli w odpowiednich sądach, że wzięli udział lub próbowali wziąć udział w demonstracjach z 20 października 2012 r. lub 17 października 2012 r., wykonując swoje prawo do wolności zgromadzeń i/lub że nie są winni niewykonania legalnego polecenia policji. Zgodnie z transcriptami rozpraw, w swoich ustnych wystąpieniach prawnicy finansowani przez państwo stwierdzali w ogólnych słowach, że skarżący są niewinni lub krótko prosili odpowiednie sądy o podjęcie sprawiedliwej decyzji. W odniesieniu do skarżących w sprawach o numerach 8468/13, 17569/13 i 45211/13 prawnicy finansowani przez państwo nie zgłosili żadnych ustnych ani pisemnych wniosków. Jedynymi świadkami przesłuchanymi podczas odpowiednich rozpraw sądowych byli policjanci, którzy zgodnie z oficjalnymi zapisami aresztowali skarżących lub sporządzili na nich protokoły o wykroczeniu administracyjnym. Zeznali, że skarżący zorganizowali nieautoryzowane demonstracje i/lub głośno krzyczeli na ulicy. W sprawach o numerach 8204/13, 8468/13, 14226/13, 17569/13, 31201/13, 45211/13 i 51930/13 odpowiednie sądy nie przesłuchały żadnych świadków. W większości spraw odpowiednie sądy pierwszej instancji uznały, że skarżący nie zaprzestali udziału w nieautoryzowanej demonstracji. W odniesieniu do skarżącego w sprawie o numerze 5231/13 sąd pierwszej instancji uznał, że usiłował „robić hałas przez krzyk” na ulicy. W odniesieniu do skarżącego w sprawie o numerze 17575/13 sąd pierwszej instancji stwierdził w ogólnych słowach, że celowo nie wykonał legalnego polecenia policji. Sądy uznały skarżących za winnych na podstawie art. 310.1 KWA i skazały ich na areszt administracyjny w okresie od pięciu do trzynastu dni (patrz załącznik). Skarżący w sprawie o numerze 8468/13 został dodatkowo uznany za winnego na podstawie art. 298 KWA. W różnych datach skarżący złożyli odwołania do Sądu Apelacyjnego w Baku, argumentując, że ich skazania naruszyły ich prawa, ponieważ demonstracje, w których brali udział lub próbowali wziąć udział, miały charakter pokojowy. Skarżący skarżyli się również, że ich aresztowania były niezgodne z prawem, a rozprawy przed odpowiednimi sądami pierwszej instancji nie były sprawiedliwe. Wnieśli do Sądu Apelacyjnego w Baku o uchylenie decyzji sądów pierwszej instancji w ich sprawach. Skarżący byli reprezentowani przed Sądem Apelacyjnym w Baku przez prawników własnego wyboru. W różnych datach Sąd Apelacyjny w Baku oddalił odwołania skarżących i utrzymał w mocy decyzje odpowiednich sądów pierwszej instancji (patrz załącznik).


Daty urodzenia i miejsca zamieszkania skarżących podano w załączniku. Okoliczności sprawy są podobne do tych w sprawach Tahirov przeciwko Azerbejdżanowi (nr 31953/11, §§ 6-22, 11 czerwca 2015) i Annagi Hajibeyli przeciwko Azerbejdżanowi (nr 2204/11, §§ 6-20, 22 października 2015). Skarżący kandydowali w wyborach parlamentarnych z 7 listopada 2010 r. i złożyli wnioski o rejestrację jako kandydaci w różnych jednomandatowych okręgach wyborczych (patrz załącznik). Odpowiednie Okręgowe Komisje Wyborcze („ConECs”) w różnych datach (patrz załącznik) odmówiły skarżącym rejestracji jako kandydaci po tym, jak grupy robocze ConEC stwierdziły, że część podpisów wyborców popierających złożonych przez skarżących była nieważna, a pozostałe ważne podpisy liczyły mniej niż 450, co stanowi minimum wymagane przez prawo. W każdym przypadku podpisy uznano za nieważne z kilku przyczyn. Żaden ze skarżących, z wyjątkiem skarżącego w sprawie o numerze 30750/11, nie został zaproszony na posiedzenia ConEC, na których podjęto decyzje o odmowie rejestracji ich wniosków. W każdym przypadku, mimo wymogów prawa, wszystkie istotne dokumenty grupy roboczej oraz sama decyzja ConEC zostały udostępnione skarżącym z opóźnieniem lub nigdy im nie udostępniono. Każdy ze skarżących wniósł skargę do Centralnej Komisji Wyborczej („CKW”) na decyzje ConEC. Zarzuty podniesione w ich skargach były podobne do tych podniesionych przez skarżących w sprawach Tahirov (powyżej cytowane, §§ 13-14) i Annagi Hajibeyli (powyżej cytowane, §§ 11-12). W różnych datach CKW również oddaliła skargi skarżących (patrz załącznik) po ponownym zbadaniu list podpisów przez członków własnej grupy roboczej, która stwierdziła w każdym przypadku, że duża liczba podpisów była nieważna, a pozostałe ważne podpisy były poniżej minimum wymaganego przez prawo. Żaden ze skarżących nie został zaproszony na odpowiednie posiedzenia CKW ani grupy roboczej. Co więcej, w każdym przypadku wszystkie istotne dokumenty CKW zostały udostępnione skarżącym dopiero po podjęciu decyzji przez CKW. W różnych datach każdy ze skarżących wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Baku od decyzji komisji wyborczych. Powtórzyli zarzuty, które zgłosili przed CKW dotyczące decyzji i procedur ConEC. Podnieśli również szereg innych punktów podobnych do tych podniesionych przez skarżących w sprawach Tahirov (powyżej cytowane, § 19) i Annagi Hajibeyli (powyżej cytowane, § 17). W różnych datach (patrz załącznik) Sąd Apelacyjny w Baku oddalił apelacje skarżących, uznając, że ich argumenty były nieistotne lub nieuzasadnione i że nie było podstaw do uchylenia decyzji CKW. Skarżący wnieśli skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego, powtarzając poprzednie zarzuty i argumentując, że Sąd Apelacyjny w Baku nie przeprowadził rzetelnego zbadania spraw i wydał nieuzasadnione wyroki. W różnych datach (patrz załącznik) Sąd Najwyższy oddalił apelacje skarżących jako nieuzasadnione, bez szczegółowego badania ich argumentów, i nie znalazł podstaw do wątpienia w ustaleniach komisji wyborczych lub Sądu Apelacyjnego w Baku. Oprócz skarżących w niniejszych sprawach, w danym czasie pan Intigam Aliyev, pełnomocnik skarżących w sprawach o numerach 2326/11, 8055/11 i 30750/11, reprezentował łącznie dwudziestu siedmiu skarżących w sprawach dotyczących wyborów parlamentarnych w 2010 r. oraz licznych skarżących w innych sprawach przed Trybunałem. 8 sierpnia 2014 r. wszczęto postępowanie karne przeciwko panu I. Aliyevowi, co jest przedmiotem odrębnej skargi wniesionej przez niego do Trybunału (skarga nr 68762/14). 8 i 9 sierpnia 2014 r. organy śledcze zajęły dużą liczbę dokumentów z biura pana I. Aliyeva, w tym wszystkie akta spraw dotyczących toczących się postępowań przed Trybunałem, które znajdowały się w posiadaniu pana Aliyeva i które dotyczyły łącznie ponad 100 skarg. Akta dotyczące skarg o numerach 2326/11, 8055/11 i 30750/11 zostały również zajęte w całości. Fakty dotyczące zajęcia i odpowiednich postępowań są opisane bardziej szczegółowo w sprawie Annagi Hajibeyli (powyżej cytowane, §§ 21-28). 25 października 2014 r. organy śledcze zwróciły część akt spraw dotyczących skarg wniesionych do Trybunału, w tym akta dotyczące skarg o numerach 2326/11, 8055/11 i 30750/11, adwokatowi pana Aliyeva.


Skarżony urodził się w 1965 roku i mieszka w Rydze. 18 lutego 2008 roku, w toku pierwszego postępowania karnego przeciwko skarżonemu dotyczącego oszustwa w związku ze środkami płatniczymi, Sąd Okręgowy w Rydze postanowił zwolnić go od odpowiedzialności karnej oraz zastosował wobec niego środek przymusu: leczenie ambulatoryjne. 7 maja 2009 roku skarżony podpisał kartę informacyjną – sporządzoną i poświadczoną przez szpital psychiatryczny w Rydze (VSIA „Rīgas psihiatrijas un narkoloģijas centrs”, dalej „szpital psychiatryczny”) – dotyczącą praw i obowiązków osób poddanych przymusowemu leczeniu ambulatoryjnemu. Między innymi karta informacyjna stwierdzała, że pacjent musi zgłaszać się do lekarza raz w miesiącu oraz uczestniczyć w posiedzeniu zespołu lekarzy co sześć miesięcy, w terminie wskazanym przez odpowiedniego lekarza. Stwierdzała również, że jeśli pacjent nie stawiłby się na więcej niż trzy kolejne wizyty lekarskie, zostałby zgłoszony na policję w celu doprowadzenia go do lekarza. Konieczność kontynuowania przymusowego leczenia skarżonego była wielokrotnie rozpatrywana, a 8 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Vidzeme, po zbadaniu wniosku zespołu lekarskiego z 25 lutego 2013 roku dotyczącego jego stanu zdrowia, postanowił kontynuować leczenie. Skarżony został wezwany, ale nie stawił się na rozprawie, a 10 kwietnia 2013 roku decyzja została mu wysłana. 21 kwietnia i 24 czerwca 2013 roku skarżony wysłał listy do Sądu Rejonowego w Vidzeme, prosząc o uchylenie środka przymusu. 2 lipca 2013 roku sąd poinformował go, że na skutek jego wniosków zwrócił się do odpowiednich biegłych lekarzy o przedstawienie raportu dotyczącego jego stanu zdrowia. 20 sierpnia 2008 roku, w toku drugiego postępowania karnego przeciwko skarżonemu dotyczącego oszustwa na świadczenia społeczne, Sąd Okręgowy w Rydze postanowił zwolnić go od odpowiedzialności karnej oraz zastosował wobec niego środek przymusu: psychiatryczne leczenie szpitalne w szpitalu psychiatrycznym, które 13 kwietnia 2010 roku zostało zmienione na przymusowe leczenie ambulatoryjne. 28 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Rydze postanowił kontynuować leczenie ambulatoryjne skarżonego. Sąd oparł się na raporcie medycznym złożonym 28 marca 2012 roku, który, między innymi, stwierdzał, że regularnie uczęszczał na wizyty lekarskie, nie wykazywał trwałej poprawy, nie uznawał, że ma problemy zdrowotne i nie okazywał skruchy za popełnione przestępstwo. Skarżony był reprezentowany przez obrońcę z urzędu, a 10 kwietnia 2013 roku decyzja została wysłana do skarżonego. 10 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Rydze, powołując się na art. 607 ust. 4 ustawy o postępowaniu karnym (patrz punkt 22 poniżej), zwrócił się do szpitala psychiatrycznego o przesłanie raportu dotyczącego stanu zdrowia skarżonego, aby sąd mógł zdecydować, czy konieczne jest kontynuowanie przymusowego leczenia. Zgodnie z informacjami przesłanymi przez szpital psychiatryczny w Rydze do Rządu, od 2005 roku skarżony był przyjmowany do szpitala psychiatrycznego w celu leczenia stacjonarnego osiem razy, w tym w trybie nagłym. Od 2010 roku odwiedzał lekarzy co dwa do trzech miesięcy. W 2013 roku dobrowolnie odwiedził lekarza 24 stycznia i 15 kwietnia oraz nie stawił się na wizycie 24 kwietnia. 28 maja 2013 roku lekarz skarżonego w szpitalu psychiatrycznym zadzwonił do niego, prosząc o stosowanie się do środka przymusowego leczenia, i ostrzegł go, że zostanie zwrócone się o pomoc policji. Stwierdzając, że skarżony nie stawił się na wizycie lekarskiej, i biorąc pod uwagę, że dłuższy okres bez leczenia mógłby spowodować pogorszenie się jego zdrowia, 10 czerwca 2013 roku Kierownik Jednostki w szpitalu psychiatrycznym zwrócił się do policji o doprowadzenie skarżonego do oddziału ambulatoryjnego szpitala, powołując się na art. 11 ustawy o policji. Wezwanie to odnosiło się do decyzji sądu z 18 lutego 2008 roku w pierwszym postępowaniu karnym. 17 czerwca 2013 roku kilku funkcjonariuszy policji przybyło do domu skarżonego i zabrało go do oddziału ambulatoryjnego szpitala psychiatrycznego w Rydze. Zgodnie z informacjami przesłanymi przez szpital psychiatryczny w Rydze, 17 czerwca 2013 roku, w oddziale ambulatoryjnym szpitala psychiatrycznego w Rydze skarżony oświadczył, że uda się do lekarza tylko wtedy, gdy otrzyma pisemne wezwanie. Zgodnie z decyzją lekarza skarżony został objęty obserwacją w trybie stacjonarnym (novērošana stacionārā). Skarżony, w asyście funkcjonariuszy policji, został zabrany do oddziału stacjonarnego szpitala, gdzie okazał niezadowolenie i złość oraz odmówił dobrowolnego przyjęcia do szpitala. Tego samego dnia został przymusowo przyjęty do leczenia stacjonarnego, zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy o leczeniu (patrz punkt 25 poniżej), gdzie otrzymał leki i 18 czerwca 2013 roku poprosił lekarza o wypisanie. Został poinformowany, że zostanie zbadany przez komisję lekarską, zgodnie z art. 68 ust. 3 ustawy o leczeniu (patrz punkt 26 poniżej). 19 czerwca 2013 roku komisja lekarska sporządziła raport, w którym stwierdziła, że skarżony nie wykazuje żadnych objawów psychozy, w związku z czym nie ma potrzeby leczenia stacjonarnego. Tego samego dnia po południu został wypisany ze szpitala. 19 czerwca 2013 roku komisja lekarska poinformowała właściwy sąd, że skarżony nie jest w pełni zdrowy, ale jego stan jest stabilny i nie jest niebezpieczny społecznie, w związku z czym zalecono sądowi uchylenie środka przymusowego leczenia ambulatoryjnego, który został na niego nałożony. Po zbadaniu powyższego raportu, 20 sierpnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Rydze, a w późniejszym terminie Sąd Rejonowy w Vidzeme, uchyliły środki przymusowego leczenia ambulatoryjnego, które zostały nałożone na skarżonego w obu postępowaniach karnych. 19 lipca 2013 roku Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej (Valsts policijas Iekšējās drošības birojs) oddaliło skargę skarżonego, że funkcjonariusze policji nielegalnie zabrali go do szpitala psychiatrycznego. W swojej decyzji stwierdziło, że wspomniani funkcjonariusze policji działali zgodnie z art. 11 ustawy o policji na skutek otrzymania wniosku ze szpitala psychiatrycznego. Skarżony odwołał się od tej decyzji do Prokuratury Generalnej, która 16 sierpnia 2013 roku utrzymała ją w mocy, stwierdzając, że 28 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Rydze postanowił kontynuować przymusowe leczenie skarżonego. Ponieważ skarżony nie stosował się do środka, przedstawiciele szpitala psychiatrycznego mieli podstawy, aby zwrócić się o pomoc policji w jego wykonaniu.