Skarżący urodził się w 1975 roku i mieszka w Turcji. W 1999 roku skarżący uciekł z Uzbekistanu do Tadżykistanu z powodu nacisków ze strony policji, która podejrzewała go o działalność antykonstytucyjną związaną z jego domniemanymi islamskimi przekonaniami i praktykami religijnymi. Obawiał się w szczególności, że jeśli pozostanie w Uzbekistanie, spotka go prześladowanie ze strony władz państwowych, a ostatecznie zostanie uwięziony i torturowany, jak niektórzy z jego muzułmańskich przyjaciół. Na poparcie swojego twierdzenia o ryzyku złego traktowania w Uzbekistanie skarżący złożył kopię listy osób oskarżonych o przestępstwa przeciwko państwu. Lista została sporządzona przez Centrum Praw Człowieka „Memoriał”, pozarządową organizację z siedzibą w Moskwie, i zawierała nazwisko skarżącego. Zgodnie z tym dokumentem skarżący został oskarżony na podstawie art. 159 § 4 Kodeksu Karnego Uzbekistanu (usiłowanie gwałtownego obalenia konstytucyjnego porządku państwowego). Na górze dokumentu wyjaśniono, że lista została sporządzona na podstawie „Biuletynu Poszukiwania Przestępców” przygotowanego przez wydział dochodzeniowo-antyterrorystyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Uzbekistanu i opublikowanego w Taszkencie w maju 2003 roku. Z Tadżykistanu skarżący udał się do Afganistanu i Pakistanu. W 2005 roku przybył do Iranu, gdzie osiadł w Zahedanie. Skarżący złożył wniosek do Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców („UNHCR”) w Zahedanie o uznanie za uchodźcę. Mieszkał w Zahedanie przez dwa lata, nie napotykając na żadne poważne problemy. W 2007 roku jednak, wraz z innymi uzbeckimi ubiegającymi się o azyl, którzy opuścili swój kraj z tych samych powodów, skarżący postanowił uciec z Iranu w związku z groźbą deportacji. Twierdził, że groźby były reakcją na pewne spory z irańskimi władzami dotyczące warunków ich życia. 18 listopada 2007 r. skarżący nielegalnie przekroczył granicę Turcji przez Van i udał się do Ankary, aby złożyć wniosek o status uchodźcy w UNHCR. Po wstępnym wywiadzie skarżący został skierowany do biura UNHCR w Van. Biuro w Van wydało mu certyfikat osoby ubiegającej się o azyl. Następnie zarejestrował się w komendzie głównej policji w Van i wszczął krajową procedurę tymczasowego azylu. W następstwie otrzymał tymczasowe zezwolenie na pobyt do 24 września 2008 r. oraz został zobowiązany do stawiania się na policji trzy razy w tygodniu w celu podpisania się. Wydaje się, że inni uzbeccy ubiegający się o azyl, którzy uciekli z Iranu razem ze skarżącym, otrzymali podobne certyfikaty i zezwolenia po przejściu tych samych kroków proceduralnych. W nieokreślonym dniu policja w Van wysłała zawiadomienie do kilku rodzin uzbeckich, wzywając ich do stawienia się na komisariacie 12 września 2008 r. W zawiadomieniu stwierdzono, że ich obecność jest wymagana w celu rozdania racji żywnościowych i przyborów szkolnych. Mimo że skarżący nie otrzymał takiego zawiadomienia, 12 września 2008 r. o godz. 14:00 udał się na komisariat w celu podpisania się, w ramach swojej cotygodniowej rutyny. Gdy znalazł się na komisariacie, około dwudziestu dziewięciu osób ubiegających się o azyl, w tym skarżący, zostało zatrzymanych. Ich rzeczy osobiste, w tym dokumenty tożsamości, pieniądze i telefony, zostały skonfiskowane. Około godziny 21:00 tego samego wieczoru zostali przewiezieni na granicę i siłą deportowani do Iranu. Jak twierdzi skarżący, podczas deportacji był źle traktowany i zastraszany przez policję. Po pieszym przekroczeniu granicy z Iranem uzbeccy ubiegający się o azyl, w tym skarżący, zostali schwytani i uwięzieni przez przemytników ludzi, którzy zażądali 5000 dolarów amerykańskich za ocalenie ich życia i wypuszczenie. Ubiegający się o azyl skontaktowali się z innymi Uzbekami, którzy zdołali uniknąć deportacji z Turcji, i uzyskali okup. Przemytnicy zmusili ich do trzech dni marszu do Yüksekovej, miasta w pobliżu granicy turecko-irańskiej, gdzie ich wypuszczono. Po ponownym nielegalnym wjeździe do Turcji skarżący wrócił do Van wraz z innymi uzbeckimi ubiegającymi się o azyl. Zwrócili się o poradę prawną do Izby Adwokackiej w Van, która wraz z dwiema tureckimi organizacjami pozarządowymi opublikowała 28 września 2008 r. raport dotyczący zbiorowej ekspulsji uzbeckich ubiegających się o azyl. W raporcie argumentowano, między innymi, że ekspulsja Uzbeków przez tureckie władze państwowe, mimo posiadania przez nich ważnych zezwoleń na pobyt, nie miała podstaw prawnych. Zarzucono również, że ekspulsja była podyktowana względami politycznymi mającymi na celu poprawę stosunków z Uzbekistanem, które uległy pogorszeniu po tym, jak Turcja w ostatnich latach przyznała status azylu członkom uzbeckich grup opozycyjnych, takim jak skarżący. 11 października 2008 r. kilku uzbeckich ubiegających się o azyl, którzy zostali wcześniej deportowani do Iranu 12 września 2008 r., zostało zatrzymanych w swoich domach przez funkcjonariuszy policji z komendy głównej policji w Van. Tego samego wieczoru zostali ponownie deportowani do Iranu. Skarżący uniknął jednak tej deportacji czystym przypadkiem, ponieważ policja nie posiadała jego poprawnego adresu zamieszkania. Deportacja skarżącego i innych obywateli Uzbekistanu została nagłośniona w kraju i za granicą poprzez komunikaty prasowe różnych organizacji pozarządowych i UNHCR. W szczególności siedem organizacji praw człowieka i praw uchodźców, w tym Amnesty International, wydało komunikat prasowy, w którym potępiło przymusową, nielegalną deportację skarżącego i innych obywateli Uzbekistanu do Iranu. Podobnie turecki parlamentarzysta wydał komunikat prasowy w Parlamencie i skrytykował zarówno usunięcie, jak i istniejący w Turcji system ochrony uchodźców. W nieokreślonym dniu przedstawiciel skarżącego wysłał listy, między innymi, do Komisji Praw Człowieka Parlamentu Turcji, Komisji Praw Człowieka przy Biurze Gubernatora Van oraz do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 26 listopada 2008 r. przewodniczący Komisji Praw Człowieka Parlamentu Turcji odpowiedział przedstawicielowi skarżącego, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych poinformowało Parlament w liście z 11 listopada 2008 r., że skarżący został deportowany do Iranu, bezpiecznego państwa trzeciego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi z 22 kwietnia 2009 r., w swoim charakterze przewodniczącego Komisji Praw Człowieka przy Biurze Gubernatora Van, wicegubernator Van poinformował przedstawiciela skarżącego, że skarżący i inni deportowani zostali wydaleni do Iranu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz że Iran jest bezpiecznym państwem trzecim, w którym skarżący mieszkał przed przybyciem do Turcji w 2007 r. 16 marca 2010 r. Biuro UNHCR w Ankarze wysłało list do przedstawiciela skarżącego, informując go, że UNHCR dowiedział się, iż skarżący wraz z kilkoma innymi obywatelami Uzbekistanu został nielegalnie deportowany do Iranu i że wniosek skarżącego o azyl jest rozpatrywany. UNHCR poinformował również przedstawiciela skarżącego, że 26 września 2008 r. wysłali list do władz tureckich z prośbą o podjęcie niezbędnych środków w celu udzielenia skarżącemu i innym obywatelom Uzbekistanu deportowanym 12 września 2008 r. zezwoleń na pobyt, celem zalegalizowania ich statusu w Turcji do czasu zakończenia procedur dotyczących ich spraw. Od 2008 roku skarżący żyje w Turcji w ukryciu, a jego wniosek o status uchodźcy w ramach mandatu UNHCR jest nadal rozpatrywany. 4 grudnia 2013 r. i 28 marca 2014 r. był przesłuchiwany przez funkcjonariuszy z biura UNHCR w Ankarze w związku ze swoim wnioskiem o status uchodźcy. Nie otrzymał żadnych informacji od władz tureckich dotyczących jego wniosku o azyl. Skarżący nie może zwrócić się do władz tureckich o azyl lub o uzyskanie tymczasowego zezwolenia na pobyt z obawy przed deportacją do Iranu, podobnie jak inni uzbeccy ubiegający się o azyl, którzy zostali ponownie deportowani do Iranu w październiku 2008 r. Ponadto nie może ustanowić pełnomocnika w celu podjęcia niezbędnych działań prawnych i proceduralnych w jego imieniu przed władzami krajowymi, ponieważ nie posiada niezbędnych dokumentów tożsamości wymaganych do sporządzenia pełnomocnictwa przed notariuszem. Gdy skarżący ubiegał się o azyl w Turcji w grudniu 2007 r., poinformował władze, że otrzymał status uchodźcy w Iranie przyznany przez UNHCR. Jego wniosek został zarejestrowany i poproszono go, aby nie opuszczał miasta Van. 14 lutego 2008 r. skarżący opuścił Van i wrócił tam 26 sierpnia 2008 r. Następnie powtórzył swój wniosek o azyl. W nieokreślonym dniu wniosek skarżącego o azyl został oceniony w świetle art. 33 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko torturom oraz innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu oraz ustawodawstwa krajowego. Następnie został deportowany do Iranu, bezpiecznego państwa trzeciego, gdzie został uznany za uchodźcę przez UNHCR. Zgodnie z dokumentem podpisanym przez dwóch funkcjonariuszy policji i jednego oficera wojskowego, złożonym przez Rząd, dwudziestu dziewięciu obywateli Uzbekistanu i Afganistanu, w tym skarżący, zostało deportowanych 12 września 2008 r. Zdaniem Rządu skarżący nie został pozbawiony wolności. Ponadto jego dokumenty tożsamości nie zostały skonfiskowane.


Skarżący urodził się w 1959 roku i mieszka w Linzu. Jest adwokatem od 1986 roku i prowadzi praktykę w Linzu. W 2006 roku przed Sądem Krajowym w Linzu toczyło się postępowanie karne przeciwko O.G., politykowi regionalnemu z Górnej Austrii, oraz obywatelce Mołdawii, T.S., która przebywała w areszcie śledczym. Oboje byli podejrzani o handel ludźmi. O.G. był również podejrzany o oszustwo. W toku postępowania przygotowawczego T.S. oskarżyła O.G. o przyjęcie pieniędzy za ułatwienie nielegalnego wjazdu lub tranzytu dziewiętnastu obywateli Mołdawii do Austrii lub przez Austrię do Włoch. Stowarzyszenie E.W., którego prezesem był O.G., zleciło skarżącemu reprezentowanie T.S. w postępowaniu karnym. Wynagrodzenie skarżącego pokryło to stowarzyszenie. Po przyjęciu mandatu skarżący utrzymywał bliski kontakt z O.G. i przekazywał mu informacje dotyczące postępowania karnego przeciwko T.S. Nie reprezentował on O.G. w postępowaniu. 17 sierpnia 2006 r. skarżący odwiedził T.S. w więzieniu w celu przygotowania się do rozprawy zaplanowanej na ten dzień. Podczas tej wizyty T.S. podpisała oświadczenie pod przysięgą (Eidesstättige Erklärung), przygotowane wcześniej przez skarżącego, w którym zeznała, że jej poprzednie zarzuty pod adresem O.G. były nieprawdziwe. Tego samego dnia Sąd Krajowy w Linzu uznał T.S. za winną zarzucanych czynów i skazał ją na piętnaście miesięcy pozbawienia wolności. T.S. nie wycofała zeznań złożonych przed organami ścigania, ani oświadczenie pod przysięgą nie zostało złożone do sądu. Zamiast tego skarżący przekazał je adwokatom O.G. 21 sierpnia 2006 r. adwokaci O.G. przekazali oświadczenie pod przysięgą T.S. prokuratorowi, aby zostało ono wzięte pod uwagę w postępowaniu przeciwko O.G. 31 października 2006 r. i 4 grudnia 2006 r., w toku postępowania karnego przeciwko O.G., sędzia Sądu Krajowego w Linzu zawiadomił Izbę Adwokacką Górnej Austrii (Rechtsanwaltskammer, dalej „Izba Adwokacka”), że podejrzewa skarżącego o podwójną reprezentację. Sędzia stwierdził, że skarżący utrzymywał bliski kontakt z O.G. i przekazywał mu informacje dotyczące postępowania przygotowawczego dotyczącego T.S. Sędzia dodał również, że skarżący poprosił T.S. o złożenie do sądu oświadczenia pod przysięgą, którego treść była nieprawdziwa, ale korzystna dla O.G. 11 lipca 2007 r., na wniosek prokuratora w Linzu, Sąd Krajowy w Linzu wszczął wstępne śledztwo w sprawie zarzutów usiłowania udzielenia pomocy sprawcy (versuchte Begünstigung), fałszywego zeznania (Falsche Beweisaussage) i fałszowania dowodów (Fälschung eines Beweismittels) przeciwko skarżącemu i poinformował o tym Izbę Adwokacką. 17 lipca 2007 r., 17 sierpnia 2007 r. i 6 września 2007 r. prokurator w Linzu wnosił o przeprowadzenie przez sąd dalszego dochodzenia wstępnego w sprawie, w szczególności przesłuchanie kilku świadków i przesłuchanie skarżącego. Sąd Krajowy w Linzu przeprowadził żądane dowody i przesłuchał skarżącego. 24 września 2007 r. prokurator w Linzu wnosił o dołączenie dalszych akt dotyczących fałszowania dowodów w sprawie niezwiązanej ze sprawą O.G. Akta zostały dołączone do wstępnego śledztwa przeciwko skarżącemu, a żądane dowody zostały zebrane. Z powodu reformy kodeksu postępowania karnego, która weszła w życie 1 stycznia 2008 r., sędzia śledczy przekazał akta prokuratorowi w Linzu, który przejął sprawę. W nieokreślonym terminie prokurator w Linzu zdecydował nie wnosić formalnego aktu oskarżenia (Anklageschrift, Strafantrag) przeciwko skarżącemu do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie przeciwko O.G. Nie ma wskazówek, aby w tej sprawie podjęto formalną decyzję o odroczeniu lub wysłano ją do skarżącego. 4 lutego 2009 r. prokurator w Linzu zarządził zawieszenie postępowania karnego przeciwko skarżącemu, ponieważ postępowanie karne przeciwko O.G. wciąż się toczyło. Ponownie wydaje się, że w tej sprawie nie wysłano skarżącemu żadnej formalnej decyzji. 5 maja 2009 r. skarżący złożył wniosek do prokuratora w Linzu o umorzenie postępowania przygotowawczego. 6 lipca 2009 r. wznowiono postępowanie karne przeciwko skarżącemu i postawiono mu zarzut popełnienia czynu usiłowania udzielenia pomocy sprawcy oraz fałszowania dowodów. Sąd Krajowy w Linzu wezwał skarżącego 17 lipca 2009 r. na rozprawę wyznaczoną na 22 września 2009 r. Skarżący złożył wniosek o przesłuchanie większej liczby świadków 10 września 2009 r. oraz złożył oświadczenie. 22 września 2009 r. przed Sądem Krajowym w Linzu odbyła się pierwsza rozprawa w postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu. Kolejna rozprawa odbyła się 24 listopada 2009 r. Rozprawa została odroczona do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie O.G. Ponieważ postępowanie karne przeciwko O.G. wciąż się toczyło, Sąd Krajowy w Linzu kontynuował postępowanie karne przeciwko skarżącemu, a kolejna rozprawa odbyła się 27 kwietnia 2011 r. pod przewodnictwem nowego sędziego. 17 czerwca 2011 r. Sąd Krajowy w Linzu uniewinnił skarżącego od wszystkich zarzutów. 8 listopada 2011 r. Sąd Wyższy w Linzu oddalił apelację prokuratora. Wyrok ten został doręczony skarżącemu 30 listopada 2011 r. Na skutek zawiadomienia sędziego śledczego z 31 października 2006 r., Prokurator Dyscyplinarny (Disziplinaranwalt) 13 grudnia 2006 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu pod zarzutem podwójnej reprezentacji i fałszowania dowodów. W związku z tym, w nieokreślonym terminie, Rada Dyscyplinarna Izby Adwokackiej (Disziplinarrat der Oberösterreichischen Rechtsanwaltskammer, dalej „Rada Dyscyplinarna”) wszczęła postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. 24 września 2007 r. Rada Dyscyplinarna przeprowadziła rozprawę i odroczyła postępowanie dyscyplinarne do czasu uprawomocnienia się postępowania karnego przed Sądem Krajowym w Linzu. 25 września 2007 r. Prokurator Dyscyplinarny złożył wniosek o odebranie skarżącemu prawa do reprezentowania klientów przed sądami w Linzu w sprawach karnych jako środek tymczasowy. Skarżący został poinformowany o tym wniosku i złożył swoje pisemne uwagi w dniach 4 października 2007 r. i 30 października 2007 r., w których sprzeciwił się temu środkowi. 17 grudnia 2007 r. Rada Dyscyplinarna, bez przeprowadzenia rozprawy, odebrała skarżącemu prawo do reprezentowania przed Sądem Rejonowym w Linzu, Sądem Krajowym w Linzu i Sądem Wyższym w Linzu w sprawach karnych jako środek tymczasowy na mocy art. 19 Ustawy Dyscyplinarnej (Disziplinarstatut für Rechtsanwälte und Rechtsanwaltsanwärter). Uznała, że ze względu na zarzuty stawiane skarżącemu nałożony środek tymczasowy był proporcjonalny. Skarżący odwołał się 5 lutego 2008 r. od tego środka tymczasowego, skarżąc, że nie zostały spełnione warunki jego zastosowania, że Rada Dyscyplinarna nie przeprowadziła dowodów i nie przeprowadziła rozprawy. Ponadto środek ten nie był proporcjonalny do zarzutów. 28 sierpnia 2008 r. Komisja Odwoławcza (Oberste Berufungs- und Disziplinarkommission) oddaliła odwołanie skarżącego bez przeprowadzenia rozprawy. Uznała, że zadaniem sądów karnych jest przeprowadzanie dowodów. Skarżący złożył swoje uwagi i w związku z tym mógł wystarczająco przedstawić swoje argumenty. Ponadto środek nałożony na skarżącego był proporcjonalny. 28 października 2008 r. skarżący wniósł skargę do Trybunału Konstytucyjnego (Verfassungsgerichtshof) i ponownie skarżył się na brak rozprawy oraz na to, że środek był nieproporcjonalny. 25 listopada 2008 r. skarżący złożył wniosek o informację (Auskunftsbegehren) do Rady Dyscyplinarnej i zapytał, czy środek tymczasowy z 17 grudnia 2007 r. wygaśnie automatycznie po sześciu miesiącach. Jeśli nie, zawnioskował o uchylenie środka tymczasowego, ponieważ postępowanie karne wciąż się toczyło. Twierdził, że utrzymywanie środka tymczasowego przez tak długi okres jest nieproporcjonalne. 2 grudnia 2008 r. Rada Dyscyplinarna odpowiedziała na wniosek z 25 listopada 2008 r., informując skarżącego, że środek tymczasowy nie wygaśnie automatycznie, ale pozostanie w mocy. 1 grudnia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę skarżącego, stwierdzając, że uzasadnienie władz było wystarczające, a zatem nałożony środek nie był arbitralny. Ponadto stwierdził, że postępowanie w całości było sprawiedliwe. Ponieważ środek tymczasowy nałożony na skarżącego nie był „oskarżeniem o czyn kryminalny” w rozumieniu art. 6 Konwencji, przeprowadzenie rozprawy nie było obowiązkowe. 9 grudnia 2010 r. Izba Adwokacka zwróciła się o informację o stanie postępowania karnego. Pisemna odpowiedź została wysłana 14 stycznia 2011 r. 17 czerwca 2011 r., po uniewinnieniu skarżącego od wszystkich zarzutów przez Sąd Krajowy w Linzu, złożył on kolejny wniosek do Izby Adwokackiej o uchylenie środka tymczasowego, powołując się na decyzję sądu. Wniosek ten został oddalony przez Izbę Adwokacką, ponieważ prokurator odwołał się od decyzji Sądu Krajowego w Linzu. Skarżący odwołał się 18 lipca 2011 r. od tej decyzji, skarżąc się na długość czasu, przez który środek ten już obowiązywał. 14 listopada 2011 r. środek tymczasowy nałożony na skarżącego, zabraniający mu reprezentowania klientów przed sądami w Linzu w sprawach karnych, został uchylony przez Izbę Adwokacką. 30 stycznia 2012 r. został wezwany przez Radę Dyscyplinarną na rozprawę wyznaczoną na 27 lutego 2012 r. Skarżący złożył oświadczenia w przygotowaniu do rozprawy w dniach 8 i 22 lutego 2012 r., zaprzeczając, by doszło do podwójnej reprezentacji, i powołując się na decyzję Sądu Wyższego w Linzu z 8 listopada 2011 r. 11 marca 2013 r. Rada Dyscyplinarna Izby Adwokackiej uznała, że skarżący nie umyślnie zorganizował złożenia przez T.S. nieprawdziwego oświadczenia pod przysięgą. Jednak dopuścił się podwójnej reprezentacji w rozumieniu § 10 Ustawy o Adwokaturze (Rechtanwaltsordnung) w postępowaniu karnym, ponieważ działał w interesie O.G. i stowarzyszenia E.W., a także w interesie T.S., którą reprezentował. Rada Dyscyplinarna stwierdziła, że należy wziąć pod uwagę fakt, że postępowanie dyscyplinarne trwało prawie siedem lat oraz fakt, że prawo skarżącego do reprezentowania przed pewnymi sądami w sprawach karnych zostało mu odebrane na około cztery lata. Dlatego uznała za rozsądne nałożenie grzywny w wysokości 1000 euro (EUR) w dodatku do innej grzywny dyscyplinarnej, którą został już zobowiązany zapłacić w innej sprawie o naruszenie Ustawy o Adwokaturze. Skarżący wniósł odwołanie w kwestiach prawnych oraz odwołanie od grzywny. Sąd Najwyższy, działając jako najwyższy sąd w postępowaniach dyscyplinarnych przeciwko adwokatom, przeprowadził rozprawę 20 maja 2014 r. i oddalił odwołanie skarżącego w kwestiach prawnych, ale obniżył dodatkową grzywnę dyscyplinarną do 500 EUR. Wyraźnie wspomniał o długości postępowania dyscyplinarnego jako o naruszeniu praw skarżącego zgodnie z art. 6 Konwencji i wziął pod uwagę fakt, że prawo skarżącego do reprezentowania przed sądami w Linzu w sprawach karnych zostało odebrane na cztery lata. Sąd Najwyższy stwierdził, że w momencie zajścia niniejszego zdarzenia toczyło się już inne postępowanie dyscyplinarne. Zatem skarżący powinien był zachować szczególną ostrożność. Całkowite umorzenie grzywny nie byłoby w tej sytuacji odpowiednie. Wyrok Sądu Najwyższego został doręczony skarżącemu 11 sierpnia 2014 r.


Wnioskodawca, pan Michał Ojczyk, jest obywatelem polskim urodzonym w 1977 roku, który jest obecnie tymczasowo aresztowany w Areszcie Śledczym w Łodzi w Polsce. Oświadczenia stron dotyczące warunków detencji wnioskodawcy od 17 lipca 2008 r. do 8 stycznia 2010 r. są w dużej mierze sprzeczne. Wnioskodawca twierdził, że był przetrzymywany w Areszcie Śledczym w Łodzi od 17 sierpnia 2005 r. do 26 kwietnia 2010 r. W swoich uwagach Rząd zgłosił, że wnioskodawca był przetrzymywany w areszcie śledczym od 17 sierpnia 2005 r. do 17 lipca 2008 r. oraz że od 17 lipca 2008 r. do 13 sierpnia 2009 r. był przetrzymywany w Zakładzie Karnym w Łodzi. Od 13 sierpnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. wnioskodawca przebywał na wolności w ramach tymczasowego zwolnienia, natomiast od 8 stycznia do 26 kwietnia 2010 r. ponownie był przetrzymywany w Areszcie Śledczym w Łodzi. Od 17 sierpnia 2005 r. do 17 lipca 2008 r. oraz od 8 stycznia do 26 kwietnia 2010 r. wnioskodawca był przetrzymywany w Areszcie Śledczym w Łodzi. Wnioskodawca twierdził, że przez siedem miesięcy podczas swojej detencji pomiędzy 17 sierpnia 2005 r. a 26 kwietnia 2010 r. był przetrzymywany w przepełnionych celach, w których przestrzeń na osobę była niższa niż polskie ustawowe minimum 3 m kw. Oficjalne statystyki opublikowane przez Służbę Więzienną pokazują, że podczas detencji wnioskodawcy od 17 sierpnia 2005 r. do 7 sierpnia 2007 r. przepełnienie w Areszcie Śledczym w Łodzi wahało się od 20,1% do 35,3%. Wskaźnik ten pokazuje stopień, w jakim liczba więźniów przekracza maksymalną dopuszczalną pojemność danego zakładu detencyjnego, która z kolei jest obliczana na podstawie normy 3 m kw. przestrzeni celi na więźnia przewidzianej w prawie polskim. Ogólna pojemność Aresztu Śledczego w Łodzi została przekroczona średnio o 26,8% w tym okresie. Od 8 sierpnia 2007 r. do 7 lipca 2008 r. wielkość cel wnioskodawcy wahała się od 4,76 do 11,69 m kw., a wskaźnik obsadzenia wahał się od dwóch do sześciu osób. Oficjalne statystyki opublikowane przez Służbę Więzienną pokazują, że podczas detencji wnioskodawcy w Areszcie Śledczym w Łodzi od 8 stycznia do 26 kwietnia 2010 r. nie było przepełnienia. Wnioskodawca był przetrzymywany z osobą zakażoną wirusem zapalenia wątroby typu C przez trzy tygodnie w sierpniu 2005 r. Od stycznia do kwietnia 2007 r. wnioskodawca przebywał w celi z osobą HIV-dodatnią. Zarzucił, że cele były źle wentylowane. Wnioskodawca nie zgłosił żadnych innych uwag co do warunków swojej detencji w późniejszym okresie. Wydaje się, że wnioskodawca miał jedną gorącą kąpiel tygodniowo i jedną godzinę spaceru dziennie.

(b) Fakty sporne
(i) Uwagi Rządu Rząd zgłosił, że wnioskodawca nie poinformował Trybunału, że od 17 lipca 2008 r. do 13 sierpnia 2009 r. był przetrzymywany w Zakładzie Karnym w Łodzi, a nie w Areszcie Śledczym w Łodzi, oraz że od 13 sierpnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. przebywał na wolności.
(ii) Uwagi wnioskodawcy Wnioskodawca twierdził, że był przetrzymywany w Areszcie Śledczym w Łodzi od 17 sierpnia 2005 r. do 26 kwietnia 2010 r. Argumentował, że zostało to potwierdzone przez Sąd Apelacyjny w Łodzi w pisemnym uzasadnieniu wyroku z 17 września 2010 r. (patrz paragraf 24 poniżej). Oficjalne statystyki opublikowane przez Służbę Więzienną pokazują, że podczas drugiego okresu detencji wnioskodawcy przepełnienie w Zakładzie Karnym w Łodzi wahało się od maksymalnych wartości 18,5% w lipcu 2008 r. i 19,4% w sierpniu 2008 r. do minimum 2,5% w czerwcu i sierpniu 2009 r. Ogólna pojemność Zakładu Karnego w Łodzi od 17 lipca 2008 r. do 13 sierpnia 2009 r. została przekroczona średnio o 10,4%. Rząd nie kwestionował faktu, że wnioskodawca był przetrzymywany w przepełnionych celach w Zakładzie Karnym w Łodzi. 25 maja 2008 r. wnioskodawca wniósł powództwo cywilne o naruszenie praw osobistych z powodu niewłaściwych warunków bytowych w Areszcie Śledczym w Łodzi (między listopadem 2004 r. a czerwcem 2011 r.). Wnioskodawca argumentował, że był przetrzymywany w przepełnionych celach z przestrzenią poniżej minimalnego standardu ustawowego. Domagał się 290 000 polskich złotych (PLN – 37 500 euro (EUR)) odszkodowania. 28 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo wnioskodawcy. Sąd stwierdził, że wnioskodawca był przetrzymywany w przepełnionych celach od 17 sierpnia 2005 r. do 26 kwietnia 2010 r. Niemniej jednak, wnioskodawcy nie udało się udowodnić, że te warunki detencji wywierały jakikolwiek szkodliwy wpływ na jego zdrowie. Wnioskodawca odwołał się. Skarb Państwa, reprezentowany podczas postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wniósł żadnych zastrzeżeń ani do okresu, ani do wskazania zakładów karnych, w których przetrzymywano wnioskodawcę. 17 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi zmienił powyższy wyrok, przyznał wnioskodawcy 6 000 PLN (1 500 EUR) odszkodowania i oddalił pozostałą część jego apelacji. Sąd uznał, że przyznana kwota stanowi odpowiednie zadośćuczynienie za okres, w którym wnioskodawca był przetrzymywany w stale przepełnionych celach. Sąd stwierdził, że wnioskodawca był przetrzymywany w przepełnionych celach przez większość czasu swojej detencji. Sąd krajowy zwolnił wnioskodawcę od ponoszenia kosztów postępowania, ale nakazał mu zwrot części kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez pozwanego, kwoty 1 000 PLN (250 EUR). W liście z 15 lutego 2011 r. pełnomocnik wnioskodawcy z urzędu wydał opinię, że nie ma podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej. Rząd zgłosił, że wnioskodawca został doręczony opinią przez swojego pełnomocnika z urzędu w dniu 15 lutego 2011 r. oraz ponownie przez Sąd Apelacyjny w Łodzi w dniu 27 września 2012 r. Rząd załączył do swoich uwag potwierdzenie nadania potwierdzające datę lutową dotyczącą wysłania opinii do wnioskodawcy w Areszcie Śledczym w Łodzi.

(b) Uwagi wnioskodawcy Wnioskodawca twierdził, że opinia prawna z 15 lutego 2011 r. nie została mu doręczona, ponieważ przebywał na tymczasowym zwolnieniu między 8 lutego 2011 r. a 22 lutego 2012 r. Wnioskodawca złożył do Trybunału zaświadczenie wydane przez Areszt Śledczy w Łodzi potwierdzające powyższe daty.


Skarżący urodził się w 1968 roku i mieszka w Moskwie. 14 czerwca 2001 roku postawiono skarżącemu zarzuty oszustwa, a on podpisał pisemne zobowiązanie do nieopuszczania miejsca zamieszkania. Część majątku skarżącego, a konkretnie jego mieszkanie, miejsca parkingowe i trzy samochody, została zabezpieczona. 21 czerwca 2001 roku śledztwo w sprawie karnej przeciwko skarżącemu zostało zakończone i on zaczął zapoznawać się z aktami sprawy. Jednak 26 września 2001 roku śledztwo zostało wznowione. 26 września 2001 roku Prokuratura Generalna Federacji Rosyjskiej zdecydowała, że w związku z powagą zarzutów stawianych skarżącemu, ryzykiem jego ucieczki, a także koniecznością „zabezpieczenia wykonania wyroku” skarżący powinien zostać objęty aresztem tymczasowym. 28 września 2001 roku skarżący został tymczasowo aresztowany i umieszczony w specjalistycznym areszcie w Moskiewskim Szpitalu Klinicznym nr 20 z powodu wstępnego rozpoznania ostrego zawału mięśnia sercowego, nadciśnienia tętniczego i zaostrzenia wrzodu dwunastnicy. Przebywał tam do 20 listopada 2001 roku, po czym został przeniesiony do aresztu śledczego. Lekarz prowadzący uznał skarżącego za zdolnego do udziału w czynnościach śledczych. W międzyczasie, 8 października 2001 roku śledztwo zostało zakończone i skarżącemu powiadomiono, że może rozpocząć zapoznawanie się z aktami sprawy. W tym samym dniu skarżący złożył wniosek o zwolnienie. Argumentował, że nie ma żadnych oznak tego, że ucieknie lub w inny sposób utrudni wymiar sprawiedliwości: skarżący nie był karany; miał rodzinę, stałą pracę i stałe miejsce zamieszkania oraz cierpiał na szereg przewlekłych chorób układu sercowo-naczyniowego i chirurgicznych; wybór środka zapobiegawczego w postaci izolacji nie był więc uzasadniony. 24 października 2001 roku Moskiewski Sąd Rejonowy Babuszyński rozpatrzył argumenty skarżącego, odnosząc się do jego dokumentacji medycznej, dokumentów potwierdzających sytuację rodzinną, pozytywnych opinii z pracy oraz argumentów śledczego, że skarżący ignorował wezwania śledczego do stawienia się w dniach 22 i 25 lipca, 13 i 14 sierpnia oraz 24 września 2001 roku bez podania przyczyny, że często spóźniał się na kilka godzin do stawienia się przed śledczym, że mógł stawić się na piętnaście minut, a następnie odejść, mówiąc, że nikt nie może mu dyktować, kiedy ma przyjść i kiedy wyjść, oraz że przez całe lato, w oczach śledczego, skarżący był nieosiągalny. Po rozważeniu powodów, które skłoniły do wyboru środka zapobiegawczego, w szczególności powagi zarzutów przeciwko skarżącemu i jego zachowania podczas śledztwa, Sąd Rejonowy uznał, że nie ma podstaw do zwolnienia skarżącego. 20 listopada 2001 roku Moskiewski Sąd Miejski utrzymał w mocy powyższe orzeczenie na skutek odwołania. 22 listopada 2001 roku, 21 stycznia i 9 kwietnia 2002 roku Zastępca Prokuratora Generalnego przedłużył aresztowanie skarżącego odpowiednio do 28 stycznia, 28 kwietnia i 28 czerwca 2002 roku. Tymczasem, 15 stycznia 2002 roku biegły lekarz medycyny sądowej nie potwierdził diagnozy medycznej skarżącego. 20 czerwca 2002 roku sprawa karna przeciwko skarżącemu została skierowana do Moskiewskiego Sądu Rejonowego Presnienskiego do rozprawy. Moskiewski Sąd Rejonowy Presnienski wielokrotnie przedłużał aresztowanie skarżącego w oczekiwaniu na rozprawę. Przedłużenia te zostały udzielone na wniosek prokuratora w dniach 16 grudnia 2002 roku, 19 marca, 23 czerwca, 24 września, 23 grudnia 2003 roku i 24 marca 2004 roku. Za każdym razem Sąd Rejonowy powoływał się na powagę zarzutów przeciwko skarżącemu oraz ryzyko jego ucieczki lub w inny sposób utrudniania wymiarowi sprawiedliwości, a także na brak podstaw do zmiany zastosowanego środka zapobiegawczego. Te decyzje zostały utrzymane w mocy na skutek odwołania przez Moskiewski Sąd Miejski odpowiednio w dniach 21 stycznia, 27 maja, nieznanej dacie i 3 grudnia 2003 roku, 23 marca i 29 kwietnia 2004 roku. 26 maja 2004 roku Moskiewski Sąd Rejonowy Presnienski orzekający w składzie z udziałem sędziego F. (przewodniczącego), pani Ch. i pani Szcz. (ławników) uznał skarżącego za winnego oszustwa i skazał go na siedem lat i sześć miesięcy pozbawienia wolności. Sąd orzekł ponadto, że powództwo cywilne przeciwko skarżącemu, a także kwestię zniesienia ograniczeń nałożonych na majątek skarżącego, należy skierować do rozpoznania w ramach postępowania cywilnego. Skarżący odwołał się. Zarzucił, że między innymi wyrok został wydany przez sąd, którego skład nie był zgodny z prawem. W szczególności powołał się na fakt, że ławnicy uczestniczący w rozpoznawaniu jego sprawy jednocześnie rozpoznawali sprawę karną przeciwko pewnemu panu Twier. Zarzucił również, że sąd rozpoznający sprawę odczytał zeznania większości świadków oskarżenia, w tym zeznania kluczowych świadków oskarżenia, pozbawiając go tym samym możliwości ich przesłuchania. Mimo to nie istniały nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiłyby sądowi zapewnienie ich stawienia się na rozprawie. 17 sierpnia 2004 roku Moskiewski Sąd Miejski zmniejszył wyrok do sześciu lat i utrzymał w mocy resztę wyroku na skutek odwołania. W odpowiedzi na argument skarżącego dotyczący domniemanej bezprawności składu sądu rozpoznającego sprawę, Sąd Miejski stwierdził, że skład sądu pozostawał niezmienny przez cały proces zgodnie z art. 242 Kodeksu Postępowania Karnego, a udział ławników, którzy byli również zaangażowani w rozpoznawanie innej sprawy, nie miał skutków prawnych i nie stanowił naruszenia prawa. Sąd Miejski stwierdził dalej, że odczytywanie zeznań pewnych świadków zostało dokonane przez sąd rozpoznający sprawę na wniosek prokuratora i zgodnie z wymogami art. 281 Kodeksu Postępowania Karnego. 30 grudnia 2004 roku Prezydium Moskiewskiego Sądu Miejskiego w trybie nadzoru zmodyfikowało zarzuty, za które skarżący został skazany, i zmniejszyło jego wyrok do pięciu lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. 9 marca 2005 roku Sąd Rejonowy w Suchiniczu, obwód kałuski, zarządził warunkowe przedterminowe zwolnienie skarżącego.


Wnioskodawcy, pan Gergely Karácsony, pan Péter Szilágyi, pan Dávid Dorosz i pani Rebeka Katalin Szabó, urodzili się odpowiednio w 1975, 1981, 1985 i 1977 roku i mieszkają w Budapeszcie. W czasie rozpatrywania sprawy wnioskodawcy byli posłami i członkami partii opozycyjnej Párbeszéd Magyarországért (Dialog na rzecz Węgier). Pan Szilágyi był również jednym z notariuszy Parlamentu. W trakcie posiedzenia plenarnego w dniu 30 kwietnia 2013 r., podczas przemówienia przed porządkiem obrad, poseł opozycyjny z Węgierskiej Partii Socjalistycznej skrytykował Rząd i oskarżył go o korupcję w zakresie, między innymi, reorganizacji rynku tytoniowego. Pan Zoltán Cséfalvay, Sekretarz Stanu ds. Gospodarki Narodowej, odpowiadał w imieniu Rządu, gdy wnioskodawcy, pan Karácsony i pan Szilágyi, wniesli na środek sali dużą tablicę z napisem „FIDESZ [partia rządząca] Kradniecie, oszukujecie i kłamiecie”. Następnie umieścili ją obok miejsca Sekretarza Stanu. Zapis stenograficzny posiedzenia brzmi następująco:
„Dr Zoltán Cséfalvay, Sekretarz Stanu ds. Gospodarki Narodowej: ...
Powiedz im, że wzrost płac towarowych szczególnie dotyka osób o najniższych dochodach, ponieważ dochód minimalny wzrósł o 5,4%, co jest niemożliwe do utrzymania przy inflacji niższej niż 3,5%. I powiedz im również... (Gergely Karácsony i Péter Szilágyi pokazują tablicę z napisem „FIDESZ Kradniecie, oszukujecie i kłamiecie”. – Wypowiedzi posłów rządowych: - Regulamin! Panie Doktorze! Marszałek dzwoni dzwonkiem.)
Marszałek: Szanowny Parlamencie! (Ciągłe wypowiedzi posłów rządowych. Gergely Karácsony i Péter Szilágyi stawiają tablicę obok mównicy marszałka.) Proszę pana Gergelya Karácsonya o usunięcie tablicy w taki sam sposób, w jaki ją wniesiono. (Gergely Karácsony i Péter Szilágyi zostawiają tablicę obok mównicy marszałka. – Ciągłe wypowiedzi posłów rządowych. – Marszałek dzwoni dzwonkiem.) Proszę strażników o usunięcie tablicy. (Wypowiedzi posłów rządowych, między innymi: Tyle tylko potraficie.). Proszę strażników o usunięcie tablicy. (Tablica zostaje usunięta.)
Dziękuję bardzo. Proszę kontynuować, Panie Sekretarzu Stanu! (Wypowiedzi posłów rządowych: Jak oni to wnieśli? – [Marszałek] dzwoni dzwonkiem.)”
W dniu 6 maja 2013 r. Marszałek przedstawił propozycję ukarania pana Karácsonya grzywną w wysokości 50 000 forintów węgierskich (HUF; równowartość 170 EUR) oraz pana Szilágyiego grzywną w wysokości 185 520 HUF (600 EUR) za ich zachowanie, zarejestrowane w protokole i uznane za poważnie naruszające porządek parlamentarny, na podstawie art. 49 ust. 4 i 7 ustawy o Parlamencie. Marszałek zaproponował, aby w przypadku pana Szilágyiego zastosować maksymalną grzywnę (jedną trzecią jego miesięcznego wynagrodzenia), ponieważ został wybrany na urzędnika Parlamentu i nie był zwykłym posłem. W propozycji nie podano żadnych innych powodów. Decyzja zatwierdzająca propozycję Marszałka została przyjęta przez plenum w dniu 13 maja 2013 r. bez debaty.
W dniu 21 maja 2013 r., podczas ostatecznego głosowania nad projektem ustawy nr T/10881 zmieniającym niektóre ustawy związane z tytoniem, wnioskodawcy, pan Dorosz i pani Szabó, wniesli na środek sali i tam wywiesili duży transparent z napisem „Tu działa Narodowa Mafia Tytoniowa”. Zapis stenograficzny posiedzenia brzmi następująco:
„Marszałek: ... Pytam Szanowny Parlament, czy przyjmuje projekt ustawy T/10881 zgodnie ze skonsolidowanym wnioskiem zmienionym właśnie teraz. Proszę o głosowanie! (Głosowanie)
Ogłaszam decyzję: Parlament (pan Dávid Dorosz i pani Rebeka Szabó wywieszają transparent z napisem „Tu działa Narodowa Mafia Tytoniowa”) przyjął ustawę 222 głosami za, 81 przeciw i 1 wstrzymującym się. (Oklaski od posłów FIDESZ).
Zwracam uwagę dwóch Posłów na fakt, że ich zachowanie stanowi poważne zakłócenie przebiegu posiedzenia plenarnego. Informuję odpowiednio, że Regulamin i art. 49 ust. 4 ustawy o Parlamencie (ciągłe oklaski od członków Węgierskiej Partii Socjalistycznej) przewidują sankcje za takie zachowanie. (Dr István Józsa. – Chcemy ustawodawstwa przeciwko Mafii!) Proszę kolegów o odwiązanie i usunięcie transparentu. (Dávid Dorosz i Rebeka Szabó nie oddają transparentu strażnikowi. – Krótka przerwa. – Głośny hałas od posłów opozycji.) Proszę pomóc pani i panu, Posłom, w usunięciu tkanin. (Dávid Dorosz i Rebeka Szabó opuszczają posiedzenie). Dziękuję bardzo.”
W dniu 24 maja 2013 r. Marszałek złożył propozycję ukarania pana Dorosza i pani Szabó grzywną w wysokości 70 000 HUF (240 EUR) każdy za ich zachowanie, zarejestrowane w protokole i uznane za poważnie naruszające porządek parlamentarny, na podstawie art. 49 ust. 4 i 7 ustawy o Parlamencie. W propozycji stwierdzono, że konieczna jest zwiększona grzywna, ponieważ wcześniej miały miejsce podobne poważnie zakłócające zachowania. W propozycji nie określono żadnych innych powodów. Plenum przyjęło propozycję w dniu 27 maja 2013 r. bez debaty.
Wnioskodawczynie, pani Bernadett Szél, pani Ágnes Osztolykán i pani Szilvia Lengyel, urodziły się odpowiednio w 1977, 1974 i 1971 roku i mieszkają odpowiednio w Budakeszi, Budapeszcie i Gödöllő. W czasie rozpatrywania sprawy wnioskodawczynie były posłankami i członkiniami partii opozycyjnej LMP (Polityka Może Być Inna). W dniu 21 czerwca 2013 r. Parlament przeprowadził ostateczne głosowanie nad nową ustawą, projektem ustawy nr T/7979 o przeniesieniu gruntów rolnych i leśnych. Propozycja legislacyjna była dość kontrowersyjna i wywołała gorące reakcje wśród członków opozycji. W proteście podczas ostatecznego głosowania nad ustawą pani Lengyel położyła mały, złoty taczek wypełniony ziemią na stole przed Premierem, podczas gdy pani Szél i pani Osztolykán rozwinęły transparent z napisem „Podział ziemi zamiast rabunku ziemi!” przed mównicą marszałka; w tym czasie pani Lengyel mówiła przez megafon. Wcześniej wygłosiła dwie mowy podczas szczegółowej debaty i jedną mowę podczas debaty końcowej nad ustawą, składając trzy wnioski o zmiany i wprowadzając dwa propozycje zmian tuż przed ostatecznym głosowaniem. Zapis stenograficzny posiedzenia brzmi następująco:
„Marszałek: Następnym punktem porządku obrad jest głosowanie nad poprawkami złożonymi przed ostatecznym głosowaniem nad projektem ustawy o przeniesieniu gruntów rolnych i leśnych oraz ostateczne głosowanie. Posłowie otrzymali projekt ustawy pod numerem T/7979 i skonsolidowany tekst projektu ustawy pod numerem T/9797/2610.
Najpierw zagłosujemy nad poprawkami. Ich przyjęcie wymaga kwalifikowanej większości.
(ciągłe zakłócanie posiedzenia) ...
Marszałek: Ponieważ członkowie Jobbiku [partia opozycyjna] nie pozwalają mi zająć miejsca przy mównicy marszałka, będę przewodniczyć posiedzeniu stąd. (Głośne oklaski od rządzącej grupy parlamentarnej). Ponieważ członkowie Jobbiku nie pozwalają posłowi lewicowej partii opozycyjnej i notariuszowi zasiąść [przy mównicy marszałka] podczas głosowania imiennego i przeprowadzić głosowanie oraz ogłosić wyniki (Ciągły hałas). Proszę Posłów o zajęcie miejsc i wysłuchanie mnie! Proszę Parlament o potwierdzenie, że skoro członkowie Jobbiku nie pozwalają na przeprowadzenie głosowania imiennego, będziemy głosować elektronicznie. (Głośne oklaski od rządzącej grupy parlamentarnej. Wypowiedzi z tej samej strony: Hurra!).
Szanowni Posłowie! Proszę wszystkich z was, którzy wyrażają zgodę, biorąc pod uwagę niezwykłe okoliczności, o oddanie głosu drogą elektroniczną zamiast głosowania imiennego. (Członkowie klubu parlamentarnego Jobbik zajmują miejsce marszałka, skandując „Zdrajcy, zdrajcy” przez kilka minut. Szilvia Lengyel kładzie mały złoty taczek wypełniony ziemią na stole przed Premierem. Dr Bernadett Szél i Ágnes Osztolykán [wnioskodawczynie] rozwijają transparent zawierający słowa „Podział ziemi zamiast rabunku ziemi!” przed mównicą marszałka).
Proszę o pomoc techniczną, aby umożliwić przeprowadzenie głosowania. (Krótka przerwa. Członkowie grupy Jobbik nadal skandują: „Zdrajcy”. Szilvia Lengyel mówi przez megafon. Dr. András Schiffer klaszcze. Wypowiedź z grupy FIDESZ: - Gdzie są strażnicy parlamentarni? Śmiech.)
Pani Poseł! Muszę również panią ostrzec, że pani metody są niedopuszczalne w świetle regulaminu. W związku z tym proszę panią o zaprzestanie przemowy przy użyciu megafonu. Ponownie proszę o pomoc techniczną w celu rozwiązania tego problemu, aby Posłowie mogli wykonywać swoje prawo do głosowania, ponieważ jestem przeszkodzony w dostępie do własnej karty do głosowania. ...”
W dniu 25 czerwca 2013 r. Marszałek przedstawił propozycję ukarania pani Szél i pani Lengyel grzywną w wysokości 131 400 HUF (430 EUR) każda oraz pani Osztolykán grzywną w wysokości 154 000 HUF (510 EUR) za ich zachowanie, zarejestrowane w protokole i uznane za poważnie naruszające porządek parlamentarny, na podstawie art. 49 ust. 4 i 7 ustawy o Parlamencie. Marszałek zaproponował zastosowanie maksymalnej grzywny, biorąc pod uwagę nadzwyczajną sytuację, która rozwinęła się podczas procesu głosowania, oraz fakt, że Posłowie dopuścili się zachowania poważnie naruszającego porządek parlamentarny poprzez wywieszenie transparentu i użycie megafonu. Decyzja zatwierdzająca propozycję Marszałka została przyjęta przez plenum w dniu 26 czerwca 2013 r. bez debaty.


Skarżąca urodziła się w 1978 roku i mieszka w Kazaniu. 24 listopada 2006 r. Sąd Rejonowy Nowo-Sawiński w Kazaniu uniewinnił skarżącą od czterech zarzutów handlu narkotykami, uznał ją za winną jednego zarzutu i skazał ją na osiem lat pozbawienia wolności oraz grzywnę. 13 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy Republiki Tatarstanu utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji, wprowadzając nieznaczne zmiany. 2 lipca 2008 r. Prezydium Sądu Najwyższego Republiki Tatarstanu w postępowaniu nadzorczym uchyliło wyrok na wniosek skarżącej, ponieważ formalne oskarżenie zostało jej przedstawione po upływie ustawowych terminów. 15 października 2008 r. Sąd Rejonowy Nowo-Sawiński w Kazaniu uniewinnił skarżącą z tych samych przyczyn po ponownym obliczeniu terminów przewidzianych na czynności śledcze. 18 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy Republiki Tatarstanu utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji. 18 lutego 2009 r. Prezydium Sądu Najwyższego Republiki Tatarstanu w postępowaniu nadzorczym uchyliło wyroki na wniosek prokuratora. Uchylenie uzasadniono trzema głównymi argumentami: 1) w opinii sądu nadzorczego wszystkie dowody zostały zebrane w ustawowych terminach, 2) sądy niższej instancji, które przeanalizowały wszystkie dowody podczas rozpraw, nie wymieniły ich w wyrokach, podając jedynie przyczyny ich odrzucenia, oraz 3) formalne oskarżenie skarżącej poza ustawowym terminem nie powinno w żadnym wypadku prowadzić do uniewinnienia. Sprawę skierowano do ponownego rozpoznania. 9 października 2009 r. skarżąca została uznana za winną i skazana na pięć lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na pięć lat oraz na grzywnę.


31 października 2002 r. Bukareszteńska Komisja ds. Wykonania Ustawy nr 18/1991 o Restytucji Ziemi uznała prawa własności skarżącego do 350 metrów kwadratowych gruntu, który został upaństwowiony w czasach reżimu komunistycznego, wydała akt własności i przekazała mu w posiadanie wspomnianą działkę. Działka znajdowała się przy ul. V. w Bukareszcie. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, w nieokreślonym dniu nieznany właściciel działki położonej naprzeciwko jego nieruchomości zbudował płot, który zachodził na ulicę V. W nieokreślonym dniu 2007 r. skarżący zwrócił się do Wydziału Dyscypliny w Budownictwie (Serviciul de Disciplină ȋn Construcṭii, dalej „SDC”) przy biurze Burmistrza V Dzielnicy Bukaresztu o usunięcie części płotu zachodzącego na ulicę V. Argumentował, że zamierzał budować na swojej nieruchomości, ale zauważył, że szerokość ulicy V. (a tym samym dostęp do jego gruntu) została znacznie zmniejszona, ponieważ właściciel nieruchomości położonej naprzeciwko jego działki bezprawnie zamknął dużą część ulicy, budując wspomniany płot. 23 listopada 2007 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza Bukaresztu, a także do Rady Generalnej i Rad Lokalnych Bukaresztu o podjęcie niezbędnych środków w celu usunięcia płotu. Skarżący poinformował te władze, że 17 września 2007 r. SDC pismem odrzucił jego wniosek o usunięcie płotu zbudowanego przez jego sąsiada. SDC uczynił to z powodu, że jego wniosek dotyczył płotu – na który wydano pozwolenie na budowę – wzniesionego przez pewnego C.M. Skarżący stwierdził, że po zbudowaniu płotu nie mógł już dostać się na swoją działkę samochodem, a jedynie pieszo. Poprosił władze o weryfikację jego twierdzeń, ponieważ – jak potwierdził rzeczoznawca majątkowy, który przygotował dokumenty niezbędne do rejestracji praw własności skarżącego – zostały one „błędnie ustalone” w piśmie, które skarżący otrzymał od SDC w dniu 17 września 2007 r.

22 kwietnia 2008 r. skarżący wniósł pozew przeciwko Burmistrzowi Bukaresztu oraz Radzie Generalnej i Radzie Lokalnej V Dzielnicy Bukaresztu, domagając się nakazu sądowego zobowiązującego Burmistrza do wezwania właściciela płotu do jego usunięcia. Ponadto poprosił sąd o zobowiązanie Burmistrza do zorganizowania usunięcia płotu bez zgody właściciela, jeśli właściciel płotu zignoruje takie wezwanie do usunięcia. Ewentualnie poprosił sąd o nakazanie Radzie Generalnej i Radom Lokalnym Bukaresztu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w celu poszerzenia drogi i tym samym przywrócenia pełnego dostępu samochodowego. Stwierdził między innymi, że w swoim piśmie do niego z 17 września 2007 r. SDC wskazał, że sąsiad, który był przedmiotem jego skargi, posiadał pozwolenie na budowę płotu. Skarżący stwierdził jednak również, że osoby odpowiedzialne za zbadanie jego roszczenia nie zauważyły, że C.M. nie był właścicielem nieruchomości położonej naprzeciwko jego gruntu, która należała do nieznanego sąsiada, ale właścicielem nieruchomości przylegającej do jego działki. W konsekwencji ich ustalenia nie miały związku z jego roszczeniem. Ponadto jego wnioski z 23 listopada 2007 r. nie otrzymały żadnych odpowiedzi.

9 maja 2008 r., na polecenie sądu pierwszej instancji, skarżący sprecyzował swoje powództwo. Powołując się na odpowiednie przepisy prawa krajowego (patrz paragraf 24 poniżej), argumentował, że postępowanie dotyczyło odmowy wydania aktu lub przeprowadzenia formalności administracyjnych niezbędnych do usunięcia płotu zbudowanego na ulicy V. oraz ponownego otwarcia dostępu do ulicy. Argumentował również, że władze administracyjne nie zbadały jego żądań – prawdopodobnie dlatego, że były one zdezorientowane co do tego, który sąsiad był przedmiotem jego zainteresowania. Dezorientacja władz została spowodowana tym, że identyczną skargę przeciwko C.M. złożyła trzecia osoba mieszkająca na tej samej ulicy.

17 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w Bukareszcie oddalił powództwo skarżącego. Uznał, że skarżący nie określił, który z jego sąsiadów zamknął część ulicy, budując płot, ani w swoich wnioskach do władz administracyjnych, ani w pozwie do tego sądu. Ponadto rzeczony sąsiad nie mógł zostać zidentyfikowany, ponieważ skarżący nie podał adresu tego sąsiada. W konsekwencji Biuro Burmistrza Bukaresztu poinformowało skarżącego, że właściciel gruntu przy ul. V nr 30 – mianowicie C.M. – posiadał legalne pozwolenie na budowę. Ponieważ skarżący odnosił się tylko w ogólnych słowach do osoby, której płot zamknął część ulicy, Rada Generalna Bukaresztu odpowiedziała mu tylko ogólnie na temat przyszłych planów zagospodarowania dla danego obszaru i wielkości danej ulicy. W takich okolicznościach sąd nie mógł uznać, że władze odmówiły rozpatrzenia wniosku skarżącego. Sąd uznał dalej, że Burmistrz Bukaresztu musiałby zostać poinformowany o tożsamości osoby i jej działaniach, zanim mógłby wydać rozkaz lub wezwanie do takiej osoby. Biorąc pod uwagę, że z danej ulicy korzystało kilku innych właścicieli nieruchomości, skarżący musiałby zidentyfikować osobę nielegalnie zajmującą część ulicy, zanim władze mogłyby działać. Władze administracyjne nie mogły być uznane za bierno tak długo, jak skarżący nie określił, który z właścicieli sąsiednich działek zmniejszył szerokość drogi. Sąd oddalił również – z powodu, że były one niepotrzebne i nie przyczynią się do rozwiązania sprawy – wniosek skarżącego o dodatkowe dowody z zeznań, oględziny w terenie oraz opinię biegłego, które (zdaniem skarżącego) wykazałyby, że droga została zablokowana przez budowę płotu. Sąd oddalił wreszcie twierdzenie władz administracyjnych, że powództwo skarżącego było niedopuszczalne z powodu, że skarżący powoływał się na naruszenie swoich praw w wyniku ograniczonego korzystania z drogi publicznej zapewniającej dostęp do jego nieruchomości. Ponadto oddalił twierdzenie wspomnianych władz, że brakuje im legitymacji procesowej (capacitate procesuală pasivă), z powodu, że ulica zapewniająca dostęp do nieruchomości skarżącego znajdowała się w domenie publicznej, którą zarządzały.

Skarżący wniósł apelację (recurs) od wyroku. Argumentował między innymi, że dowody, o które wnosił przed sądem pierwszej instancji, wyjaśniłyby okoliczności sprawy i tożsamość właściciela płotu; sąd jednak błędnie oddalił ten wniosek. Ponadto, podczas spotkania z władzami administracyjnymi, przedstawiciel skarżącego poinformował ich, że w jego opinii to nie C.M., ale sąsiad, którego nieruchomość znajdowała się naprzeciwko jego działki, zablokował ulicę, budując płot. Sam skarżący nie był w stanie ustalić tożsamości właściciela płotu, ponieważ nieruchomość tego właściciela była pusta, a przy bramie wjazdowej nie było widocznego numeru pocztowego. Płot zmniejszył szerokość ulicy V., uniemożliwiając wjazd pojazdami na nieruchomość skarżącego. W konsekwencji nie mógł używać tej nieruchomości do jej praktycznego celu – mianowicie do budowy domu. Władze nie poprosiły go o podanie nazwiska właściciela płotu; rzeczywiście, to obowiązkiem urzędników publicznych – a nie skarżącego – było poinformowanie Burmistrza Bukaresztu o tożsamości kwestionowanej osoby.

15 sierpnia 2008 r. skarżący pismem poinformował Administrację Domeny Publicznej (przy biurze Burmistrza V Dzielnicy Bukaresztu), że między innymi jego skarga dotycząca zajęcia części ulicy V. dotyczyła nie C.M., lecz nieznanego sąsiada, którego nieruchomość znajdowała się naprzeciwko nieruchomości C.M. 19 września 2008 r. Administracja Domeny Publicznej przy biurze Burmistrza V Dzielnicy Bukaresztu poinformowała skarżącego w liście, że między innymi skontaktowała się z lokalnym urzędem podatkowym i księgą wieczystą w celu zidentyfikowania właściciela płotu. W aktach brak informacji o ostatecznym wyniku wspomnianych środków podjętych przez władze lub o tym, czy przyniosły one jakiekolwiek rezultaty dla skarżącego. Wyrokiem końcowym z 3 listopada 2008 r. Sąd Apelacyjny w Bukareszcie oddalił apelację skarżącego od wyroku z 17 czerwca 2008 r. Zauważył, że do akt nie dołączono dalszych dowodów i że władze lokalne nie złożyły żadnych uwag (ȋntâmpinare), mimo że zostały legalnie wezwane. Sąd uznał, że roszczenia skarżącego były bezzasadne. Ponadto, zgodnie z listem SDC z 17 września 2007 r., C.M. był właścicielem gruntu, do którego odnosił się skarżący. Z tego wynikało, że władze administracyjne nie bezpodstawnie odmówiły rozpatrzenia skarg skarżącego, ponieważ te władze nie były kompetentne do wydawania rozkazów w odniesieniu do prywatnej własności osoby trzeciej. Skarżący argumentował przed władzami sądowymi, że władze administracyjne pomyliły się co do tożsamości właściciela płotu; nie poinformował ich jednak o domniemanym błędzie, aby mogły wyjaśnić sytuację. Co do wniosku skarżącego dotyczącego wszczęcia postępowania o eksmisję, sąd uznał, że tylko odpowiednie władze administracyjne mogłyby ocenić, czy taki środek byłby odpowiedni. Dlatego nie mógł stwierdzić, że skarżącemu bezpodstawnie odmówiono odpowiedzi w tym zakresie.

22 stycznia 2009 r. biuro Burmistrza V Dzielnicy Bukaresztu wydało certyfikat urbanistyczny (certificat de urbanism) wymagany przez skarżącego w odniesieniu do jego gruntu; dokument ten poświadczał, że budowa mogła zostać autoryzowana (autorizat) na danej działce. 30 października 2015 r. syn skarżącego, który odziedziczył grunt po śmierci ojca, sprzedał grunt osobie trzeciej. Umowa sprzedaży wyraźnie wspominała, że syn skarżącego zastrzegł sobie wszystkie prawa wynikające z obecnego wniosku przed Sądem. 11 listopada 2015 r. syn skarżącego poinformował Sąd, że poniósł dodatkową szkodę po sprzedaży gruntu i poprosił go o zbadanie jego straty. Stwierdził, że notariusz, który sporządził umowę sprzedaży, obliczył podatki za przeniesienie własności gruntu na podstawie wytycznych dotyczących cen nieruchomości stosowanych przez kancelarie notarialne, a nie na podstawie ceny faktycznie otrzymanej przez niego za grunt. W rezultacie skarżący musiał zapłacić dodatkowe 414 euro (EUR) podatku. Ponadto, biorąc pod uwagę stan gruntu, w szczególności brak dostępu drogowego i brak mediów (fără utilități), nie był w stanie poprosić kupującego o zapłatę ceny za metr kwadratowy wymienionej w wspomnianych wytycznych. W konsekwencji stracił 20 725 EUR w wyniku niższej ceny sprzedaży.


Wnioskodawczyni, pani Gabriele Fürst-Pfeifer, jest obywatelką Austrii, urodzoną w 1964 roku, mieszkającą w Mödling. Jest psychiatrą i od 2000 roku jest wpisana na listę biegłych psychologów w postępowaniach sądowych dotyczących sporów o władzę rodzicielską i prawo do kontaktów oraz decyzji o opiece publicznej, a także nadużyć wobec dzieci. Specjalizując się w badaniach psychologicznych dzieci i młodzieży, jej głównym obszarem zainteresowania są spory dotyczące władzy rodzicielskiej i prawa do kontaktów. Wydawnictwo internetowe „meinbezirk.at” było wydawane i redagowane przez spółkę „Print” Multimedia Company GmbH, spółkę prywatną z siedzibą w St. Pölten. Regionalne tygodnikowe wydanie drukowane „Bezirksblatt”, które było bezpłatnie wysyłane do każdego gospodarstwa domowego w powiecie, było wydawane i redagowane przez spółkę „Print” Zeitungsverlag GmbH, spółkę prywatną z siedzibą w Innsbrucku. 23 grudnia 2008 roku w „meinbezirk.at” oraz w wersji drukowanej „Bezirksblatt” opublikowano artykuł, który brzmiał następująco:
„Jakość biegłych pod lupą (Gutachterqualität im Visier)
Ujawniono: Biegła sądowa w sprawach o władzę rodzicielską sama przypadkiem terapeutycznym (Aufgedeckt: NÖ Sorgerechts-Sachverständige selbst ein Therapie-Fall)
Cierpiąca na wahania nastroju, napady paniki, myśli samobójcze i halucynacje, a także urojenia paranoiczne – a jednak pracująca jako biegła sądowa. W ciągu ostatnich 12 lat przebadała ponad 3000 małżeństw w sporach dotyczących władzy rodzicielskiej. Teraz wydaje się, że robi się gorzej dla [wnioskodawczyni], ponieważ ujawniono opinię biegłego na temat jej stanu psychicznego...
Opinia biegłego psychologu autorstwa dra M. została zlecona w 1993 roku w toku postępowania cywilnego (powództwo z powodu rzekomego naruszenia obietnicy małżeńskiej), która ujawniła wyżej opisane deficyty [wnioskodawczyni]. Ponadto dr M. doszedł do wniosku, że zaburzenia wnioskodawczyni są dziedziczne, ponieważ historia jej rodziny wykazała nagromadzenie tych zaburzeń. Trzy lata później wnioskodawczyni została przedstawiona „społeczności biegłych” w Sądzie Rejonowym w Wiener Neustadt, a jej uczciwość była bez zarzutu przez dekadę – aż do teraz.”
Po tym fragmencie zamieszczono komentarze członka Partii Zielonych, który złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko wnioskodawczyni do prokuratury, Rzecznika Praw Dziecka przy Rządzie Krajowym Dolnej Austrii oraz Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Wiener Neustadt, który był odpowiedzialny za zarządzanie listą biegłych w sądzie. Na końcu artykułu wspomniano, że wnioskodawczyni nie odbiera już telefonu i wycofała się ze wszystkich swoich spraw. W wyniku artykułu wnioskodawczyni została z konfrontowana z pytaniami związanymi z nim ze strony kolegów i pacjentów, a przed Sądem Rejonowym w Wiener Neustadt wszczęto postępowanie w celu wyjaśnienia, czy nadal nadaje się do pracy jako biegła sądowa. W toku tego postępowania zaplanowano również zbadanie stanu psychicznego wnioskodawczyni. 14 stycznia 2009 roku wnioskodawczyni wniosła powództwo do Sądu Krajowego w St. Pölten. Domagała się odszkodowania na podstawie § 8a ustawy o mediach (Mediengesetz) oraz publikacji wyroku, twierdząc, że artykuł, a w szczególności fragmenty dotyczące opinii biegłego psychologu na temat wnioskodawczyni, naruszyły jej intymną sferę osobistą i skompromitowały ją w oczach opinii publicznej. Nie twierdziła jednak, że opinia biegłego została uzyskana w sposób bezprawny. 3 kwietnia 2009 roku Sąd Krajowy w St. Pölten (Landesgericht St. Pölten) uwzględnił powództwo wnioskodawczyni, nakazał wydawcy zapłatę odszkodowania w wysokości 5000 euro (EUR) oraz opublikowanie sentencji wyroku. Ponadto wydawca miał ponieść koszty postępowania. Sąd uznał, że przeciętny czytelnik zrozumiałby artykuł jako stawiający opinię biegłego z 1993 roku w bezpośrednim związku z obecną pracą wnioskodawczyni jako biegłej, tym samym kwestionując jakość jej pracy. Artykuł, który zawierał również pełne imię i nazwisko wnioskodawczyni oraz opis jej zaburzeń psychicznych, dotknął jej intymnej sfery osobistej, ponieważ stworzył związek między jej stanem psychicznym a jakością jej pracy. Informacje te same nie uzasadniały jednak takiego związku, tym bardziej że opinia biegłego pochodziła z 1993 roku i dotyczyła tylko bardzo konkretnego pytania w kontekście ówczesnego postępowania cywilnego. Niekompletna i manipulacyjna treść artykułu nie spełniała standardów relacjonowania faktów. Ponadto sąd nie uznał, aby istniał bezpośredni związek między treścią artykułu a pozycją publiczną wnioskodawczyni, biorąc pod uwagę, że pracowała ona głównie jako biegła w sprawach o władzę rodzicielską, które zazwyczaj nie były rozpatrywane publicznie. Ponadto można było założyć, że wnioskodawczyni, sama psychiatra i lekarz, dobrze radzi sobie ze swoją chorobą i jest w stanie wykonywać swoją pracę bez żadnych zaburzeń. Wydawca odwołał się w kwestiach prawa i faktów, a także od wyroku (Berufung wegen Nichtigkeit, Schuld und Strafe). W konsekwencji, 30 listopada 2009 roku Sąd Wyższy w Wiedniu (Oberlandesgericht Wien) rozpoznał odwołanie, uchylił wyrok sądu niższej instancji i oddalił powództwo wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny potwierdził, że artykuł i kwestionowane fragmenty wyrażające opinie na temat stanu psychicznego wnioskodawczyni dotknęły jej intymnej sfery osobistej i mogły ją skompromitować. Treść artykułu była jednak prawdziwa, ponieważ powtarzała tylko prawdziwe informacje, które nie zostały zakwestionowane przez wnioskodawczynię. Ponadto sąd nie uznał artykułu za niekompletny ani manipulacyjny, lecz za wystarczająco zrównoważony i wierny różnym stronom historii, w tym również odnoszący się do faktu, że uczciwość wnioskodawczyni nigdy nie była kwestionowana przez dziesięć lat; sąd zwrócił się również o oświadczenia do Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Wiener Neustadt, członka Partii Zielonych i Rzecznika Praw Dziecka Rządu Krajowego Dolnej Austrii. Sąd Apelacyjny stwierdził dalej, że publikacja w sprawie była bezpośrednio związana ze statusem publicznym wnioskodawczyni. Od 2000 roku była wpisana na listę biegłych do powoływania przez sądy i została powołana w kilku sprawach. Ta regularna praca jako biegła w postępowaniach sądowych należy bez wątpienia do sfery publicznej („...ist zweifellos dem öffentlichen Leben zuzuordnen...”), ponieważ uczestniczyła w niej w powiązaniu z organizowanym przez państwo wymiarze sprawiedliwości i zajmowała ważne stanowisko w związku z procesem decyzyjnym sędziów. Mimo że kwestionowana opinia biegłego pochodziła z 1993 roku i dotyczyła okresu w życiu wnioskodawczyni wcześniejszego nawet od tej daty, omawiane relacjonowanie wystarczająco dotyczyło obecnych działań publicznych wnioskodawczyni. Biorąc pod uwagę wagę i wrażliwość obszaru postępowań o władzę rodzicielską oraz dominującą rolę biegłych w tej dziedzinie, integralność psychiczna biegłego powołanego do tych spraw musiała być bezsprzeczna. Każde zastrzeżenie w odniesieniu do zdrowia psychicznego biegłych – jeśli oparte na wystarczających powodach – musiało spotkać się z dogłębnym zbadaniem w interesie dobrego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, co stało się jako kolejny krok w obecnej sprawie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego artykuł podjął wątpliwości wynikające z opinii neurologa z 1993 roku, nie zaprzeczając zdolnościom wnioskodawczyni jako biegłej w tej dziedzinie. Prawdziwe informacje w artykule i interes publiczny w przedmiocie sprawy uzasadniały krytyczne kwestionowanie przez artykuł właśnie tych zdolności. Wyrok ten został doręczony przedstawicielowi wnioskodawczyni 17 grudnia 2009 roku. Tymczasem wnioskodawczyni wniosła powództwo do Sądu Krajowego w Innsbrucku 7 kwietnia 2009 roku. Domagała się odszkodowania na podstawie § 8a ustawy o mediach (Mediengesetz) oraz publikacji wyroku, twierdząc, że artykuł, a w szczególności fragmenty dotyczące opinii biegłego psychologu na jej temat, naruszyły jej intymną sferę osobistą i skompromitowały ją publicznie. 2 października 2009 roku Sąd Krajowy w Innsbrucku (Landesgericht Innsbruck) uwzględnił powództwo wnioskodawczyni, nakazał wydawcy zapłatę odszkodowania w wysokości 5000 euro (EUR) oraz opublikowanie sentencji wyroku. Ponadto koszty obciążono wydawcę. Sąd uznał, że przeciętny czytelnik zrozumiałby artykuł jako stwierdzający, że wnioskodawczyni jest niezdolna do bycia biegłą w postępowaniach o władzę rodzicielską z powodu własnych zaburzeń zdrowia psychicznego w 1993 roku i że podważa to jakość dotychczasowej pracy wnioskodawczyni. To, że choroba psychiczna wnioskodawczyni była bezpośrednio związana z intymną sferą osobistą, było poza wszelką wątpliwością. Niniejszy artykuł nie tylko wspominał o stanie zdrowia psychicznego wnioskodawczyni, ale także rażąco wyolbrzymiał poszczególne objawy, co również mogło ją skompromitować. Artykuł był tak niekompletny i zniekształcony, że nie mógł być uznany za relację faktów. Sąd Krajowy zwrócił w szczególności uwagę, że artykuł nie wspominał, że okres badania był wcześniejszy niż 1993 rok oraz że opublikowano tylko pewne aspekty opinii biegłego, podczas gdy inne nie. Skandalicznie artykuł stworzył wrażenie, że wnioskodawczyni wydawała rozstrzygające opinie w postępowaniach o władzę rodzicielską przez ponad dekadę, sama cierpiąc na opisane powyżej objawy. Ponadto publikacja nie była w żaden sposób związana ze statusem publicznym wnioskodawczyni („...steht [...] in keinem unmittelbaren Zusammenhang mit dem öffentlichen Leben der Antragstellerin”). Nie istniał żaden związek między obecną pracą wnioskodawczyni a jej stanem zdrowia psychicznego sprzed lat. Jej praca w kontekście postępowań o władzę rodzicielską również nie była prowadzona publicznie. Wydawca odwołał się w kwestiach prawa i faktów, a także od wyroku (Berufung wegen Nichtigkeit, Schuld und Strafe). W konsekwencji, 11 lutego 2010 roku Sąd Wyższy w Innsbrucku (Oberlandesgericht Innsbruck) uwzględnił odwołanie, uchylił wyrok sądu niższej instancji i oddalił powództwo wnioskodawczyni. W przeciwieństwie do Sądu Krajowego uznał, że przeciętny czytelnik zrozumiałby z kwestionowanego artykułu, że w 1993 roku wydano opinię biegłą w odniesieniu do wnioskodawczyni, która wykazała wyżej wymienione zaburzenia psychiczne. Artykuł stwierdzał jednak również, że uczciwość wnioskodawczyni nie była kwestionowana przez ponad dekadę. Artykuł, skupiając się na pracy wnioskodawczyni w postępowaniach o władzę rodzicielską, dał miejsce na komentarze Rzecznika Praw Dziecka Rządu Krajowego Dolnej Austrii, członka Partii Zielonych oraz Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Wiener Neustadt. Artykuł nie wskazywał jednak, że wnioskodawczyni nie jest kompetentna do wykonywania swojego zawodu biegłego psychologa. Ponadto opublikowane informacje były prawdziwe. Fakt, że w artykule powtórzono tylko fragmenty opinii biegłego, nie czynił artykułu zniekształconym, ani istotnych informacji nieprawdziwymi. W odniesieniu do związku ze sferą publiczną i interesem publicznym Sąd Apelacyjny stwierdził, że administracja państwowa, wraz z wymiarem sprawiedliwości, należy do sfery publicznej. Wnioskodawczyni była wpisana na listę biegłych sądowych od 2000 roku, a jej wielokrotna praca jako biegłej w postępowaniach sądowych musi być uznana za należącą do sfery publicznej. Działalność ta była ściśle powiązana z wymiarem sprawiedliwości i miała znaczny wpływ na procesy decyzyjne sędziów. Kwestionowany artykuł dotyczył działalności wnioskodawczyni jako biegłej w postępowaniach o władzę rodzicielską. Biorąc pod uwagę wagę i wrażliwość obszaru postępowań o władzę rodzicielską oraz dominującą rolę biegłych w tej dziedzinie, integralność psychiczna biegłego powołanego do tych spraw musiała być bezsprzeczna. Każde zastrzeżenie w odniesieniu do zdrowia psychicznego biegłych – jeśli oparte na wystarczających powodach – musiało spotkać się z dogłębnym zbadaniem w interesie właściwego administrowania sprawiedliwością, co miało miejsce jako kolejny krok w obecnej sprawie. W takim zakresie rzetelna relacja powiązana ze statusem publicznym osoby, która zawiera również informacje należące do intymnej sfery osobistej, musi być dopuszczona do publikacji. Sąd Apelacyjny concluded, że artykuł, poprzez odpowiedni komentarz, krytycznie zbadał sprawę interesu publicznego i tym samym wypełnił swoją rolę jako „publiczny stróż”. Wyrok ten został doręczony przedstawicielowi wnioskodawczyni 11 marca 2010 roku.


Skarżący urodził się w 1952 roku. Jest przedsiębiorcą mieszkającym w Županji. 11 sierpnia 2000 r. Okręgowa Prokuratura w Vukovarze (Županijsko državno odvjetništvo u Vukovaru) zwróciła się do sędziego śledczego Sądu Okręgowego w Vukovarze (Županijski sud u Vukovaru) o wszczęcie śledztwa przeciwko skarżącemu, w jego charakterze dyrektora firmy M., w związku z podejrzeniem popełnienia kilku przestępstw gospodarczych. Wniosła również o nałożenie restrykcji na kilka nieruchomości należących do skarżącego w celu zabezpieczenia skutecznego wykonania prawdopodobnego orzeczenia o przepadku na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 3 573 747,24 chorwackich kun (HRK) (około 469 475 euro (EUR)). Śledztwo zostało wszczęte 21 sierpnia 2000 r., a 6 marca 2001 r. sędzia śledczy uznał wniosek o zajęcie mienia skarżącego za niedopuszczalny, z powodu że zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem postępowania karnego Prokuratura nie była uprawniona do składania takiego wniosku. Po zakończeniu śledztwa, 10 maja 2002 r., skarżący wraz z trzema innymi osobami został oskarżony przed Sądem Okręgowym w Vukovarze o kilka przestępstw gospodarczych, dotyczących w szczególności nieuprawnionego rozporządzania akcjami spółki oraz nadużycia majątku i urządzeń firmy M. 28 maja 2007 r. Okręgowa Prokuratura w Vukovarze zmieniła akt oskarżenia, wyłączając sześć punktów oskarżenia przeciwko skarżącemu i oskarżając go o jedno przestępstwo nieuprawnionego rozporządzania akcjami spółki oraz o kilka przestępstw nadużycia majątku i urządzeń firmy M. Całkowita wartość korzyści majątkowej, którą skarżący miał rzekomo uzyskać w wyniku popełnienia tych przestępstw, została ustalona na około 1 060 000 EUR. Na podstawie zmienionego aktu oskarżenia, 8 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy w Vukovarze uznał skarżącego za winnego zarzutom nieuprawnionego rozporządzania akcjami spółki i uniewinnił go od wszystkich pozostałych zarzutów. Skarżący został skazany na trzy lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności oraz przepadek korzyści majątkowej w wysokości 6 169 977,35 HRK (około 850 000 EUR), rzekomo uzyskanej w wyniku popełnienia przestępstwa, za który został uznany winnym. W wyniku odwołania skarżącego i Okręgowej Prokuratury w Vukovarze od tego wyroku, 18 października 2011 r. Sąd Najwyższy (Vrhovni sud Republike Hrvatske) uchylił go i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy. W wznowionym postępowaniu, po wejściu w życie ustawy z 2010 r. o przepadku korzyści z przestępstwa (patrz punkt 36 poniżej), 27 czerwca 2012 r. Okręgowa Prokuratura w Vukovarze wniosła do Sądu Okręgowego w Vukovarze o zajęcie kilku nieruchomości skarżącego (dziesięciu działek gruntu, dwóch domów i budynku komercyjnego) w celu zabezpieczenia skutecznego wykonania prawdopodobnego orzeczenia o przepadku w wysokości około 1 060 000 EUR. Na poparcie swojego wniosku Okręgowa Prokuratura w Vukovarze złożyła wypisy z księgi wieczystej potwierdzające własność skarżącego nieruchomości, w odniesieniu do których złożono wniosek o zajęcie. Nie złożyła wyceny nieruchomości ani nie odniosła się do ich możliwej wartości. Jednakże, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Rząd, wycena wartości kilku nieruchomości będących przedmiotem postępowania została dokonana na podstawie materiałów dostępnych w aktach sprawy śledczej oraz ich szacunkowej wartości w momencie zakupu w 1997 r. (łącznie szacowanej na około 440 000 EUR), podczas gdy wycena wartości pozostałych nieruchomości została dokonana przez Okręgową Prokuraturę w Vukovarze w oparciu o informacje dostępne w księdze wieczystej, chociaż zapisy w księdze wieczystej nie zawierały informacji o wartości samej nieruchomości. 27 czerwca 2012 r. sędzia pojedynczy Sądu Okręgowego w Vukovarze zarządził zajęcie nieruchomości skarżącego wymienionych we wniosku Okręgowej Prokuratury w Vukovarze w celu zabezpieczenia skutecznego wykonania ewentualnego orzeczenia o przepadku w wysokości około 1 060 000 EUR. Nie przedstawiono uzasadnienia w zakresie proporcjonalności rzekomo uzyskanej korzyści majątkowej i wartości zajętych nieruchomości. Na podstawie zarządzenia Sądu Okręgowego w Vukovarze zajęcie nieruchomości skarżącego zostało wpisane do księgi wieczystej. Skarżący zaskarżył decyzję Sądu Okręgowego w Vukovarze do Sądu Najwyższego i 5 września 2012 r. Sąd Najwyższy uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu, że decyzja o zajęciu nieruchomości nie należała do kompetencji sędziego pojedynczego, lecz trzech sędziów. 17 października 2012 r. skarżący zwrócił się do Sądu Okręgowego w Vukovarze o usunięcie uchylonego zarządzenia o zajęciu z księgi wieczystej. Twierdził, że zaciągnął kredyt bankowy zabezpieczony hipoteką na jego nieruchomościach i że kredyt nie zostanie przedłużony z powodu zajęcia jego mienia, co może doprowadzić do jego całkowitego bankructwa i zniszczenia jego działalności gospodarczej. Na poparcie swojego wniosku skarżący złożył korespondencję e-mail z bankiem proszącym o wyjaśnienie, kiedy zarządzenie o zajęciu zostanie uchylone, ponieważ wpływało to na zarządzanie jego kredytem. 18 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał wezwanie od Sądu Okręgowego w Vukovarze do stawienia się przed składem trzech sędziów tego sądu w dniu 30 października 2012 r., bez określenia dokładnego powodu wezwania. Wskazano również, że rozprawa może odbyć się w nieobecności obrony. 30 października 2012 r. skład trzech sędziów Sądu Okręgowego w Vukovarze rozpatrzył wniosek Okręgowej Prokuratury w Vukovarze o zajęcie nieruchomości skarżącego. Tego samego dnia uwzględnił wniosek w całości i zarządził zajęcie nieruchomości skarżącego wymienionych we wniosku Okręgowej Prokuratury w Vukovarze (patrz punkt 12 powyżej) poprzez zakaz ich zbywania lub obciążania. Istotna część decyzji brzmi:
„Zapisy z księgi wieczystej ... wykazują, że oskarżony Antun Džinić jest właścicielem powyższych nieruchomości. Zgodnie z art. 11 § 1(A) w związku z art. 31 § 2 ustawy o przepadku korzyści z przestępstwa (Dziennik Ustaw nr 145/2010), a także w świetle art. 12 ustawy o przepadku korzyści z przestępstwa, ten skład stwierdza, że domniemuje się istnienie niebezpieczeństwa, że roszczenie Republiki Chorwacji w zakresie przepadku korzyści z przestępstwa nie będzie wykonalne lub że jego egzekucja byłaby utrudniona bez zarządzenia środka zapobiegawczego. Zgodnie z art. 82 Kodeksu karnego nikt nie może zatrzymać korzyści z przestępstwa. W akcie oskarżenia Okręgowej Prokuratury w Vukovarze ... oskarżony Antun Džinić jest oskarżony, w punkcie 4 (a), (b) i (c), o uzyskanie dla siebie korzyści majątkowej w wysokości 1 800 857,74 HRK. ... [P]ostępowanie, o którym mowa, dotyczy ... przepadku korzyści z przestępstwa na podstawie art. 11 § 1(A) w związku z art. 31 § 2 ustawy o przepadku korzyści z przestępstwa. W powyższym świetle zarządza się księdze wieczystej Sądu Miejskiego w Županji zarejestrowanie zajęcia wymienionej nieruchomości w księdze wieczystej.”
Zajęcie nieruchomości skarżącego zostało zarejestrowane w księdze wieczystej na podstawie zarządzenia Sądu Okręgowego w Vukovarze. 12 listopada 2012 r. skarżący wniósł odwołanie do Sądu Najwyższego, zaskarżając decyzję Sądu Okręgowego w Vukovarze zarządzającą zajęcie jego mienia. W szczególności twierdził, że wartość zajętej mienia wynosiła, według jego wstępnego szacunku, ponad 20 000 000 HRK (około 2 600 000 EUR), co znacznie przewyższało korzyść majątkową rzekomo uzyskaną w wyniku popełnienia przestępstw będących przedmiotem postępowania. Podkreślił również, że od Sądu Okręgowego w Vukovarze należało rozsądnie oczekiwać przeprowadzenia przynajmniej ogólnej oceny wartości zajętej mienia i korzyści majątkowej rzekomo uzyskanej w wyniku popełnienia wspomnianych przestępstw. Skarżący zatem złożył wniosek, że poprzez niedokonanie takiej oceny, Sąd Okręgowy w Vukovarze nałożył nadmierne obciążenie indywidualne na jego prawa majątkowe. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie skarżącego w dniu 27 grudnia 2012 r. W odniesieniu do konkretnego zarzutu skarżącego dotyczącego braku proporcjonalności nałożonego środka, Sąd Najwyższy zauważył:
„Sąd Najwyższy stwierdza, że zasada proporcjonalności nie została naruszona, ponieważ Antun Džinić jest oskarżony o uzyskanie korzyści majątkowej w wysokości 1 800 857,74 HRK, a wartość zajętej mienia nie uzasadnia [jego] argumentu, że wartość zajętej mienia wymienionej w sentencji zaskarżonej decyzji znacznie przewyższa [ewentualne roszczenie o przepadek].”
18 lutego 2013 r. skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego (Ustavni sud Republike Hrvatske), zaskarżając decyzje sądów niższej instancji w sprawie zajęcia jego mienia. Powołał się na Konwencję i orzecznictwo Trybunału, twierdząc, że decyzja o zajęciu jego mienia była nieproporcjonalna. 20 lutego 2013 r. skarżący zwrócił się do Sądu Okręgowego w Vukovarze o uchylenie lub ponowną ocenę zarządzenia o zajęciu. Argumentował, że istnieją inne mniej restrykcyjne środki zabezpieczenia wykonania ewentualnego orzeczenia o przepadku i twierdził, że nie zostało stwierdzone, że zajęte mienie zostało uzyskane w wyniku działalności przestępczej. Zażądał również od Sądu Okręgowego w Vukovarze dokonania wyceny zajętego mienia w celu ograniczenia zakresu zajęcia do wartości rzekomo uzyskanej korzyści majątkowej. Twierdził również, że wartość zajętego mienia znacznie przewyższała rzekomo uzyskaną korzyść majątkową, co zagrażało normalnemu funkcjonowaniu jego działalności gospodarczej. 25 kwietnia 2013 r. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę konstytucyjną skarżącego z 18 lutego 2013 r. (patrz punkt 23 powyżej) za niedopuszczalną z powodu, że decyzje sądów niższej instancji nie dotyczyły rozstrzygnięcia co do istoty żadnego z praw lub obowiązków skarżącego ani żadnego zarzutu karnego przeciwko niemu. 9 lipca 2013 r. skład trzech sędziów Sądu Okręgowego w Vukovarze oddalił wniosek skarżącego o uchylenie lub ponowną ocenę zarządzenia o zajęciu (patrz punkt 24 powyżej). Istotna część decyzji brzmi:
„Wniosek o uchylenie zajęcia oraz wniosek o jego zmianę są bezzasadne. Z ostatecznego aktu oskarżenia Okręgowej Prokuratury w Vukovarze ... wynika, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że oskarżony Antun Džinić, w wyniku przestępstw wymienionych w punkcie 4 (a), (b) i (c) [aktu oskarżenia], uzyskał korzyść majątkową w łącznej wysokości 1 800 857 HRK. Ponieważ [zarządzenie o zajęciu] opiera się, na podstawie art. 12 § 1 ustawy o przepadku korzyści z przestępstwa, na domniemaniu, że istnieje niebezpieczeństwo, że przepadek korzyści z przestępstwa nie będzie wykonalny lub że jego egzekucja byłaby utrudniona bez zarządzenia środka zapobiegawczego, zdecydowano, jak stwierdzono w sentencji tej decyzji.”
12 lipca 2013 r. skarżący zaskarżył tę decyzję, wnosząc odwołanie do Sądu Najwyższego. Skarżył się, że nie miał skutecznej okazji do zakwestionowania zarządzenia o zajęciu na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Vukovarze oraz że zajęcie jego mienia było nieproporcjonalne, a tym samym sprzeczne z art. 1 Protokołu nr 1. Skarżący podkreślił dalej, że nie było jasne, dla jakiej kwoty rzekomej korzyści majątkowej wydano zarządzenie o zajęciu, biorąc pod uwagę, że Sąd Okręgowy w Vukovarze odniósł się tylko do jednego punktu aktu oskarżenia, twierdząc, że uzyskał korzyść majątkową w wysokości 1 800 857 HRK, podczas gdy zignorował inny punkt aktu oskarżenia, zgodnie z którym uzyskał korzyść majątkową w wysokości 6 169 977,35 HRK. Skarżący, zatem zakładając, że łączna kwota korzyści majątkowej, dla której wydano zarządzenie o zajęciu, odpowiada sumie dwóch wymienionych kwot (około 1 060 000 EUR), złożył szczegółową wycenę wartości każdej zajętej nieruchomości w oparciu o informacje z publicznie dostępnego portalu internetowego dotyczącego wartości rynkowych nieruchomości w Chorwacji. Zgodnie z tą wyceną łączna wartość zajętego mienia wynosiła około 9 887 084 EUR. Skarżący zatem twierdził, że istniała rażąca dysproporcja między rzekomo uzyskaną korzyścią majątkową w wyniku popełnienia przestępstw wymienionych w akcie oskarżenia a wartością zajętego mienia, co nałożyło na niego nadmierne obciążenie indywidualne. 17 października 2013 r. Sąd Najwyższy, działając jako sąd odwoławczy, oddalił odwołanie skarżącego, zauważając następujące kwestie:
„Te same zarzuty były zgłaszane przeciwko decyzji z 30 października 2012 r. ... a następnie odnotowano odwołującemu, że zasada proporcjonalności nie została naruszona ... Poprzez spekulacyjną ocenę wartości nieruchomości wymienionych w odwołaniu, odwołujący nie zdołał podważyć ustaleń sądu pierwszej instancji. Argument odwołującego, że nie jest jasne z zaskarżonej decyzji, jaką kwotę korzyści majątkowej rzekomo uzyskał, jest bezzasadny. Sąd pierwszej instancji stwierdził w zaskarżonej decyzji, że oskarżony uzyskał korzyść majątkową w wysokości 1 800 857 HRK, o której mowa w punkcie 4 aktu oskarżenia, ale nie przytoczył kwoty, o której mowa w punkcie 1 aktu oskarżenia, wynoszącej 6 169 977,35 HRK, co jako takie, w świetle stanu sprawy, jest niekwestionowane. Nie ma zatem wątpliwości, że [zarządzenie o zajęciu] zostało wydane w odniesieniu do łącznej kwoty możliwej korzyści majątkowej, jak wyjaśniono w pierwszej decyzji, którą zarządzono ten środek.”
Skarżący zaskarżył tę decyzję przed Trybunałem Konstytucyjnym i 7 lutego 2014 r. Trybunał Konstytucyjny uznał ją za niedopuszczalną, powtarzając swoje poprzednie uzasadnienie (patrz punkt 25 powyżej). Na rozprawie końcowej w postępowaniu karnym przed Sądem Okręgowym w Vukovarze w dniu 8 lipca 2014 r. skarżący ponownie zwrócił się o uchylenie zarządzenia o zajęciu. 11 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Vukovarze uznał skarżącego za winnego zarzutom nadużycia majątku i urządzeń firmy M., w wyniku czego rzekomo uzyskał korzyść majątkową w wysokości 1 800 857,74 HRK (około 240 000 EUR), i uniewinnił go od zarzutów nieuprawnionego rozporządzania akcjami spółki oraz jednego domniemanego przypadku nadużycia majątku i urządzeń firmy M. Skarżący został skazany na dwa lata pozbawienia wolności oraz przepadek kwoty 1 800 857,74 HRK. Sprawa oczekuje na rozpatrzenie odwołania przed Sądem Najwyższym. Tego samego dnia Sąd Okręgowy w Vukovarze oddalił wniosek skarżącego o uchylenie zarządzenia o zajęciu złożony na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. (patrz punkt 30 powyżej) jako bezzasadny z powodu, że zajęcie mienia może być utrzymane przez sześćdziesiąt dni po odpowiednich procedurach związanych z prawomocnością wyroku. Ponieważ wyrok nie stał się prawomocny, Sąd Okręgowy w Vukovarze uznał, że nie ma podstaw do uchylenia zarządzenia o zajęciu.


Skarżący urodził się w 1966 roku i obecnie przebywa w areszcie w Dyneburgu. 8 maja 2006 r. skarżącego przeniesiono z Więzienia Centralnego (Centrālcietums) do Sądu Okręgowego w Rydze, gdzie umieszczono go w celi aresztowej. O godzinie 11.25 skarżący poprosił funkcjonariuszy konwojujących z Policji Państwowej o wezwanie karetki pogotowia. Odczuwał ból w okolicy lędźwiowej i miał nudności. Pogotowie przyjechało o 11.35. Ustalono, że skarżący cierpi na kamicę nerkową i kolkę nerkową. Podano mu leki przeciwbólowe. Rząd przedstawił, że ból w okolicy lędźwiowej skarżącego powrócił później i że około godziny 13.00 ponownie poprosił funkcjonariuszy konwojujących o wezwanie karetki, krzycząc i przeklinając przy tym. Jeden z funkcjonariuszy konwojujących, M.P., wszedł do celi, aby go uspokoić. Skarżący próbował uderzyć M.P. Aby zapobiec atakowi, M.P. położył skarżącego na podłodze, używając siły fizycznej i techniki obezwładnienia zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o Policji (likums „Par Policiju”). Skarżący twierdził, że około godziny 13.30 poprosił funkcjonariuszy o wezwanie karetki. Odmówili tego. Ponieważ odczuwał ból, nadal prosił o pomoc medyczną. W pewnym momencie jeden z funkcjonariuszy wszedł do celi aresztowej i kopnął go w klatkę piersiową, w wyniku czego skarżący upadł na podłogę. Gdy skarżący próbował wstać, otrzymał kilka kolejnych kopniaków. Krzyk skarżącego usłyszeli dwaj inni funkcjonariusze konwojujący, którzy pobiegli do celi. Jeden z funkcjonariuszy położył go na podłodze i kilka razy kopnął w plecy, aby go uciszyć. Następnie funkcjonariusze wyszli. O godzinie 13.48 funkcjonariusze konwojujący po raz drugi wezwali karetkę. Pogotowie przyjechało o 14.04. Skarżący poinformował personel pogotowia, że funkcjonariusze uderzyli go w lewą stronę. Powiedział im również, że w wyniku urazu w 2005 roku doznał pęknięcia prawej nerki. W dokumentacji pogotowia odnotowano, że nie ma widocznych obrażeń. Skarżącego przewieziono do szpitala więziennego w Olaine, gdzie zdiagnozowano u niego złamanie trzeciego kręgu lędźwiowego oraz stłuczenie lewej nerki. Tego samego dnia funkcjonariusze konwojujący M.P. i A.P. złożyli raporty swoim przełożonym w sprawie incydentu. 19 maja 2006 r. skarżący został wypisany ze szpitala. Rząd powołał się na wyciąg z dokumentacji medycznej skarżącego ze szpitala więziennego w Olaine. Wynikało z niego, że 6 maja 2006 r. (dwa dni przed omawianym incydentem) skarżący przeszedł badanie rentgenowskie, które wykazało złamanie kręgu lędźwiowego. Jego stan został opisany jako „podobny” po prześwietleniu 9 maja 2006 r. (sic) (dzień po omawianym incydencie). Zgodnie z listem z więzienia w Olaine skarżący był leczony w szpitalu więziennym w Olaine w okresie od 8 do 19 maja 2006 r. Zdiagnozowano u niego złamanie wyrostka poprzecznego i stłuczenie lewej nerki. Na ciele skarżącego nie było obrażeń takich jak siniaki czy zadrapania. Więzienie nie było w stanie udzielić informacji dotyczących opieki medycznej skarżącego przed 8 maja 2006 r. 17 maja 2006 r. Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej (Valsts policijas Iekšējās drošības birojs) otrzymało skargę skarżącego z 10 maja 2006 r. dotyczącą incydentu. Skarżący twierdził, że został pobity przez funkcjonariuszy konwojujących. 2 czerwca 2006 r. Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej wszczęło postępowanie karne w sprawie przestępstwa przekroczenia uprawnień służbowych. 30 czerwca 2006 r. Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej zleciło sporządzenie opinii biegłego w zakresie obrażeń skarżącego.

10 lipca 2006 r. biegły z Państwowego Centrum Medycyny Sądowej (Valsts tiesu medicīnas ekspertīzes centrs) przeanalizował dokumentację medyczną skarżącego. Biegły odnotował jego historię choroby, w tym fakt, że był leczony z powodu wielotorbielowatości nerek i zakażenia dróg moczowych w okresie od 1 do 10 marca 2006 r. Poprosiła o zdjęcie rentgenowskie skarżącego ze szpitala więziennego w Olaine. 19 września 2006 r. biegły stwierdził, że skarżący doznał złamania trzeciego kręgu lędźwiowego, które zostało zaklasyfikowane jako obrażenie o średnim nasileniu. Obrażenie mogło zostać spowodowane przez twardy tępy przedmiot 8 maja 2006 r. Nie można jednak wykluczyć możliwości, że obrażenie zostało spowodowane upadkiem skarżącego na twardy przedmiot. W międzyczasie starszy inspektor przesłuchał skarżącego 5 lipca 2006 r. Podczas przesłuchania nie był w stanie zidentyfikować, spośród licznych zdjęć, funkcjonariuszy, którzy rzekomo użyli wobec niego nadmiernej siły. 22 i 23 sierpnia 2006 r. starszy inspektor przesłuchał funkcjonariuszy konwojujących M.P., R.T. i A.P., którzy zaprzeczyli, aby wobec skarżącego użyto nadmiernej siły. Skarżący powołał się na zeznania S.Š., który stwierdził, że skarżący i dwie inne osoby zostały umieszczone w tej samej celi co on. Po pogorszeniu się stanu skarżącego funkcjonariusze przenieśli go do innej celi naprzeciwko ich celi. S.Š. mógł widzieć, co dzieje się na korytarzu, patrząc przez wizjer w drzwiach. Widział, jak dwóch lub trzech funkcjonariuszy wchodzi do celi skarżącego, a następnie kopie „coś”. Słyszał, jak skarżący jęczy. 26 października 2006 r. starszy inspektor umorzył śledztwo. Ustaliła, że około godziny 13.30 8 maja 2006 r. skarżący przeklinał i walił w drzwi celi aresztowej, prosząc funkcjonariuszy konwojujących o ponowne wezwanie karetki. Jeden z funkcjonariuszy, M.P., wszedł do celi, aby go uspokoić, a skarżący próbował go uderzyć. Aby zapobiec atakowi, M.P. położył skarżącego na podłodze, używając siły fizycznej i techniki obezwładnienia zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o Policji. Starszy inspektor odnotował również, że na początku skarżący został umieszczony w celi aresztowej razem ze świadkiem S.Š. i dwiema innymi osobami. Zgodnie z zeznaniami S.Š., skarżącego przeniesiono do innej celi, a S.Š. słyszał jęk skarżącego. Następnie przyjechała karetka. Mimo że opinia biegłego z 19 września 2006 r. wskazywała, że u skarżącego zdiagnozowano obrażenie o średnim nasileniu w postaci złamania kręgu lędźwiowego, nie można wykluczyć możliwości, że obrażenie to zostało spowodowane upadkiem skarżącego na twardy przedmiot, co zgadzało się z relacją funkcjonariuszy konwojujących dotyczącą incydentu. Starszy inspektor stwierdził, że w działaniach funkcjonariuszy nie wystąpiły znamiona przestępstwa z art. 317 ust. 2 Kodeksu Karnego (Krimināllikums) (przekroczenie uprawnień służbowych).

(ii) Prokuratura Skarżący odwołał się od powyższej decyzji na dwa szczeble prokuratury. 22 grudnia 2006 r. prokurator utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. 29 stycznia 2007 r. zastępca prokuratora głównego uchylił tę decyzję. Uznała, że śledztwo było powierzchowne, a wspomniana decyzja lacked „wystarczającego uzasadnienia”. Nie było dowodów na to, że skarżący upadł na twardy przedmiot. Zgodnie z zeznaniami świadków, upadł na podłogę. Konieczne było zatem zbadanie celi aresztowej, w której użyto siły wobec skarżącego, oraz weryfikacja zeznań zarówno skarżącego, jak i M.P. oraz A.P. na miejscu zdarzenia w celu ustalenia, jak skarżący upadł i czy istniał jakiś przedmiot, o który mógł się uderzyć. Konieczne było również uzyskanie opinii biegłego w celu ustalenia, czy skarżący mógł odnieść obrażenie przed 8 maja 2006 r. Zastępca prokuratora głównego przekazał sprawę z powrotem do Biura Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej.

(b) Druga runda śledztwa
(i) Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej 28 lutego 2007 r. Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej zleciło dodatkową opinię biegłego. W dniach 21–26 marca 2007 r. starszy inspektor przesłuchał A.P. i M.P. oraz zweryfikował zeznania skarżącego na miejscu zdarzenia. A.P. i M.P. stwierdzili, że nie pamiętają, w której celi aresztowej umieszczono skarżącego. Nie pamiętali też ani nie mogli pokazać, jak użyto siły wobec niego. 26 marca 2007 r. starszy inspektor umorzył śledztwo. Odnotowała, że pogotowie przyjechało po raz drugi o 14.06 8 maja 2006 r. Skarżący skarżył się na ból w okolicy lewej nerki, twierdząc, że funkcjonariusze kopali go tam. Podczas śledztwa twierdził jednak, że funkcjonariusze kopali go w prawą stronę ciała. Ponadto stwierdził, że funkcjonariusze kopali go w klatkę piersiową, a także uderzyli go pałką. Jednocześnie nie miał widocznych obrażeń. Zgodnie z opinią biegłego z 12 marca 2007 r., skarżący mógł zachować zdolność poruszania się nawet po doznaniu złamania kręgu lędźwiowego, a nie można wykluczyć możliwości, że skarżący odniósł to obrażenie przed 8 maja 2006 r. Nie można więc było ustalić, kiedy skarżący odniósł obrażenia. Starszy inspektor stwierdził, że w działaniach funkcjonariuszy brakuje znamion przestępstwa z art. 317 ust. 2 Kodeksu Karnego (przekroczenie uprawnień służbowych).

(ii) Prokuratura Skarżący odwołał się od powyższej decyzji na dwa szczeble prokuratury. 11 maja 2007 r. prokurator utrzymał tę decyzję w mocy. 12 czerwca 2007 r. prokurator główny uchylił zaskarżoną decyzję. Uznał, że śledztwo nie było wyczerpujące, a decyzja została podjęta bez oceny wszystkich dowodów w sprawie. Starszy inspektor nie zweryfikował zeznań A.P. i M.P. na miejscu zdarzenia. Ich przesłuchanie miało jedynie charakter formalny. Funkcjonariusze konwojujący wcześniej oświadczyli, że użyli siły wobec skarżącego. Konieczne było zatem ustalenie, czy skarżący odniósł obrażenia w wyniku tego działania. Ponadto nie wzięto pod uwagę zeznań S.Š. Zgodnie z zeznaniami S.Š., w celi aresztowej znajdowały się dwie inne osoby, ale te osoby nie zostały przesłuchane. Prokurator główny przekazał sprawę z powrotem do Biura Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej po raz drugi.

(c) Trzecia runda śledztwa
(i) Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego Policji Państwowej 28 czerwca 2007 r. starszy inspektor odwiedził miejsce zdarzenia wraz z M.P. i A.P. w celu zweryfikowania ich zeznań. Ci ostatni nie pamiętali już, w których celach przetrzymywano poszczególnych aresztowanych, w tym skarżącego, ani nie byli w stanie pokazać, jak użyto siły wobec niego. Podtrzymali swoje poprzednie zeznania. Starszy inspektor zebrał dodatkowe zeznania od S.Š. oraz przesłuchał czternastu aresztowanych, których konwojowali funkcjonariusze w dniu zdarzenia. Niektórzy z nich słyszeli hałas i krzyki z prośbą o przerwanie pobicia. Nie udało się ustalić miejsca pobytu pozostałych czterech aresztowanych. Skarżący powołał się na zeznania M.R., który stwierdził, że S.Š. został umieszczony w tej samej celi co on. M.R. nie widział incydentu, ale słyszał jakiś hałas i krzyk mężczyzny. Nie znał skarżącego. 24 kwietnia 2009 r. starszy inspektor umorzył śledztwo. Odnotowała, że skarżący podał różne wersje dotyczące tego, jak użyto wobec niego siły. Występowało kilka innych niespójności. Skarżący stwierdził, że funkcjonariusz pobił go w celi, podczas gdy S.Š. stwierdził, że trzech lub czterech funkcjonariuszy pobiło go na korytarzu. Inny aresztowany, V.J., złożył zeznania, że skarżący powiedział mu, że został kopnięty raz w nogę. Ponadto twierdzenie skarżącego, że został kopnięty w klatkę piersiową i uderzony w głowę pałką, nie zostało potwierdzone przez opinię biegłego, która nie odnotowała obrażeń w tych obszarach jego ciała. Co do złamania kręgu lędźwiowego, zgodnie z opinią biegłego, obrażenie to mogło zostać spowodowane upadkiem skarżącego na twardy przedmiot. To zgadzało się z relacjami M.P. i A.P. Starszy inspektor stwierdził, że skarżący nie odniósł obrażeń w wyniku bezprawnego postępowania funkcjonariuszy konwojujących. Nie można było ustalić, że użycie siły było nieuzasadnione.

(ii) Prokuratura 29 maja 2009 r. prokurator, w odpowiedzi na skargę skarżącego, utrzymał powyższą decyzję w mocy. Odnotował, że siła została użyta wobec skarżącego zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy o Policji. Nie było możliwe ustalenie, kiedy zostały spowodowane obrażenia skarżącego. W działaniach funkcjonariuszy brakowało znamion przestępstwa z art. 317 ust. 2 Kodeksu Karnego (przekroczenie uprawnień służbowych). Na koniec prokurator stwierdził, że starszy inspektor podjął wszystkie kroki dochodzeniowe zlecone przez prokuraturę. Czas trwania śledztwa był długi, ponieważ wiele osób konwojowanych w dniu zdarzenia zostało zwolnionych, a ich miejsce pobytu było nieznane. Od powyższej decyzji przysługiwało odwołanie do przełożonego prokuratora. Zgodnie z informacjami z prokuratury z 11 i 19 lutego 2015 r., dostarczonymi przez Rząd, skarżący nie odwołał się. 20 listopada 2013 r. skarżący napisał do prokuratury, prosząc o ostateczną decyzję w postępowaniu karnym. 28 listopada 2013 r. prokuratura odpowiedziała, że odwołanie od decyzji prokuratora powinno zostać wniesione w ciągu dziesięciu dni. Mimo że skarżący został powiadomiony o decyzji, nie odwołał się od niej w ustawowym terminie. Prokuratura zatem nie mogła wykonywać swoich uprawnień w zakresie postępowania karnego. W międzyczasie, 16 czerwca 2006 r., Policja Państwowa wszczęła wewnętrzne dochodzenie w sprawie wydarzeń z 8 maja 2006 r. Skarżący twierdził, że został kopnięty w różne części ciała, w tym w głowę, klatkę piersiową i kręgosłup, a także w okolicy nerek. Powiedział, że został również uderzony pałką. W dniach 26–29 czerwca 2006 r. funkcjonariusze konwojujący złożyli wyjaśnienia (paskaidrojumi). M.P. i A.P. stwierdzili, że M.P. użył siły wobec skarżącego, ponieważ ten ostatni próbował go uderzyć. A.P. pomógł w obezwładnieniu skarżącego. 30 czerwca 2006 r. Policja Państwowa stwierdziła, że bez przeprowadzenia czynności procesowych niemożliwe jest ustalenie okoliczności, w jakich skarżący odniósł obrażenia, oraz czy siła użyta wobec niego przez M.P. lub A.P. była zgodna z art. 13 ustawy o Policji.


Wszyscy skarżący byli byłymi pracownikami „LETEKS” w upadłości (dłużnika), która w danym czasie była spółką z przewagą kapitału społecznego. Ponieważ dłużnik nie wywiązał się ze swoich zobowiązań umownych wobec pracowników, skarżący w nieokreślonym dniu wszczęli przeciwko niemu postępowanie cywilne. 18 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Leskovacu nakazał dłużnikowi zapłatę skarżącym określonych kwot z tytułu zaległych wynagrodzeń, a także kosztów i wydatków postępowania cywilnego. 3 października 2010 r. powyższy wyrok stał się prawomocny. Między 20 listopada 2008 r. a 30 listopada 2009 r. wszyscy skarżący złożyli odrębne wnioski o egzekucję powyższego wyroku. Sąd Rejonowy w Leskovacu ostatecznie uwzględnił wnioski skarżących i wydał odpowiednie nakazy egzekucyjne. Istotne informacje dotyczące postępowań egzekucyjnych w odniesieniu do każdej skargi zostały przedstawione w załączniku do niniejszego wyroku. 25 stycznia 2011 r. Sąd Gospodarczy w Leskovacu otworzył postępowanie upadłościowe wobec dłużnika (sygn. akt 47/2010). Skarżący złożyli swoje odpowiednie roszczenia. W nieokreślonym dniu roszczenia skarżących oparte na wyroku z 18 kwietnia 2008 r. zostały formalnie uznane. Postępowanie upadłościowe przeciwko dłużnikowi nadal trwa. 31 marca 2010 r. skarżący wniesli skargę konstytucyjną. 8 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę w odniesieniu do wszystkich skarżących, z wyjątkiem skarżących: pani Jagody Jančić (skarga nr 62499/10), pana Predraga Stamenkovicia (skarga nr 63100/10) oraz pani Stany Stanković (skarga nr 63137/10). 18 września 2013 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził również naruszenie prawa do rozprawy w rozsądnym terminie w odniesieniu do pani Jančić, pana Stamenkovicia i pani Stanković. Ponadto przyznał każdemu z nich po 500 euro (EUR) jako sprawiedliwe zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową oraz nakazał sądowi w Leskovacu przyspieszenie postępowania.


Skarżący, pan Goran Paunović („pierwszy skarżący”) i pani Ksenija Milivojević („druga skarżąca”), są obywatelami Serbii urodzonymi w 1965 i 1975 roku i obecnie mieszkającymi odpowiednio w Nowym Sadzie i Belgradzie. Okoliczności sprawy, w takim zakresie, w jakim zostały przedstawione przez strony, można streścić w następujący sposób. Wybory parlamentarne w Serbii przeprowadzane są w oparciu o system reprezentacji proporcjonalnej, w którym kandydaci do parlamentu są umieszczani na listach wystawianych przez partie polityczne lub koalicje. Wyborcy wybierają spośród tych list, nie głosując bezpośrednio na poszczególnych kandydatów. W 2003 roku skarżący zostali wybrani na posłów z ramienia partii politycznej o nazwie G17PLUS. Przed wyborami wszyscy kandydaci, w tym skarżący, zostali jednak zobowiązani przez swoją partię do podpisania list rezygnacji bez daty i oddania ich partii. Dokumenty te upoważniały również partię do powołania na ich miejsce innych kandydatów w razie konieczności. Wskutek różnic politycznych między skarżącymi a ich partią, 5 maja 2006 r. pierwszy skarżący podpisał osobne, urzędowo poświadczone oświadczenie, w którym oświadczył, że jego wcześniejsza lista rezygnacji jest nieważna. Pierwszy skarżący poinformował G17PLUS i Przewodniczącego Parlamentu o tym oświadczeniu oraz upublicznił je. Druga skarżąca poinformowała również następnie Parlament, partię i opinię publiczną, że uważa swoją wcześniejszą listę rezygnacji za nieważną. 15 maja 2006 r. przewodniczący klubu poselskiego G17PLUS w Parlamencie opatrzył datą listy rezygnacji skarżących i złożył je u Przewodniczącego Parlamentu. Tego samego dnia pierwszy skarżący zwrócił się do Parlamentarnej Komisji do Spraw Administracyjnych, wyjaśniając, że nie zamierza rezygnować i że chce zachować mandat jako poseł niezależny. Dostarczył komisji swoje poświadczone oświadczenie z 5 maja 2006 r. Komisja uznała jednak, że obaj skarżący zrezygnowali i stwierdziła, że ich mandaty parlamentarne uznaje się za wygasłe. 16 maja 2006 r. sesja plenarna Parlamentu potwierdziła tę decyzję i przyjęła dwóch innych kandydatów zgłoszonych przez G17PLUS na posłów w miejsce skarżących. 25 maja 2006 r. skarżący wnieśli dwie odrębne skargi do Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, domagając się uchylenia decyzji Parlamentu o wygaśnięciu ich mandatów i zastąpieniu ich innymi kandydatami. 29 maja 2006 r. skarga wniesiona do Sądu Najwyższego została oddalona z przyczyn proceduralnych. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje parlamentarne nie były „aktami administracyjnymi” i jako takie nie mogły podlegać kontroli sądowej. 29 maja 2008 r. Trybunał Konstytucyjny również orzekł niekorzystnie dla skarżących, nie rozpatrując meritum ich sprawy. Trybunał stwierdził, że w styczniu 2007 r. odbyły się nowe wybory parlamentarne, w związku z czym skarga skarżących stała się w istocie bezprzedmiotowa. Trybunał zauważył, że ich skarga nie mogła być traktowana jako skarga konstytucyjna, przewidziana w Konstytucji przyjętej w listopadzie 2006 r., ponieważ sporne decyzje parlamentarne zostały podjęte kilka miesięcy przed przyjęciem nowej Konstytucji (patrz punkt B.4 poniżej).