Skarżący urodził się w 1979 roku i obecnie odbywa karę pozbawienia wolności we Frołowie, w obwodzie wołgogradzkim. 17 kwietnia 2009 r. pan K. został znaleziony z bardzo poważnymi obrażeniami ciała w wejściu do bloku mieszkalnego. Zmarł w szpitalu kilka dni później. Między godz. 7:15 a 8:55 18 kwietnia 2009 r. miejsce zdarzenia zostało zbadane przez śledczego P. z wydziału dochodzeniowo-śledczego komisariatu rejonu Krasnoarmiejskiego w Wołgogradzie przy udziale świadków, funkcjonariuszy policji oraz skarżącego, który mieszkał w tym samym bloku. Zgodnie z protokołem oględzin miejsca zdarzenia, skarżący oświadczył, że fizycznie zaatakował K. i opisał okoliczności popełnienia przestępstwa przeciwko niemu. Około godz. 9:30 skarżący został doprowadzony do komisariatu rejonu Krasnoarmiejskiego w Wołgogradzie (УВД по Красноармейскому району г. Волгограда), gdzie funkcjonariusze operacyjni policji przesłuchiwali go w sprawie okoliczności przestępstwa. Zdaniem skarżącego, żądali od niego złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności popełnionego przez niego przestępstwa i poddali go złemu traktowaniu, które skarżący opisał w następujący sposób. Po założeniu mu kajdanek, bili go pięściami i kopali, uderzali pałką gumową i zadawali mu porażenia prądem za pomocą urządzenia zwanego „TP-50”. Skarżący złożył wyjaśnienia zgodnie z żądaniem. O godz. 18:00 śledczy Je. z wydziału dochodzeniowo-śledczego komisariatu rejonu Krasnoarmiejskiego w Wołgogradzie wszczął postępowanie karne przeciwko skarżącemu i jego bratu. O godz. 20:00 śledczy sporządził protokół zatrzymania skarżącego w charakterze podejrzanego i przesłuchał go od godz. 20:30 do 22:00 w obecności D., adwokata z urzędu zaproszonego przez śledczego Je. Skarżący powtórzył wyjaśnienia obciążające go i jego brata, a także oświadczył, że poprzedniego wieczoru był pijany i spadł po schodach, w związku z czym miał ból głowy oraz ból w okolicy żeber i nerek. O godz. 2:15 19 kwietnia 2009 r. skarżący został umieszczony w izbie zatrzymań tymczasowych („IVS”) przy miejskim wydziale spraw wewnętrznych w Wołgogradzie. Zgodnie z dokumentem podpisanym przez starszego funkcjonariusza konwoju, dyżurnego IVS i skarżącego, skarżący miał: (i) krwiaka na lewej stronie ciała; (ii) obrzęk na lewym biodrze; oraz (iii) obrzęk i zaczerwienienie na prawym uchu. 20 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy w Krasnoarmiejskim zarządził jego tymczasowe aresztowanie. Skarżący został zabrany do szpitala nr 15. Skarżył się na ból w klatce piersiowej i w lewym stawie kolanowym oraz na ogólne złe samopoczucie. W szpitalu zdiagnozowano u niego stłuczenie klatki piersiowej i lewego nadgarstka, a jego stan oceniono jako nie stojący na przeszkodzie do przebywania w areszcie śledczym. 21 kwietnia 2009 r. skarżący został umieszczony w areszcie śledczym SIZO-4, gdzie został zbadany przez lekarza SIZO, który odnotował liczne otarcia i krwiaki na tułowiu oraz stłuczenie klatki piersiowej i lewego nadgarstka. Skarżącego przesłuchał funkcjonariusz SIZO. Oświadczył, że odniósł obrażenia w wyniku złego traktowania przez funkcjonariuszy policji 18 kwietnia 2009 r., podczas gdy był przetrzymywany w komisariacie rejonu Krasnoarmiejskiego w Wołgogradzie. Wydział operacyjny SIZO przeprowadził dochodzenie w sprawie incydentu i wniosł w raporcie z 22 kwietnia 2009 r. – zatwierdzonym przez p.o. naczelnika SIZO – że obrażenia skarżącego zostały zadane przez funkcjonariuszy policji z komisariatu rejonu Krasnoarmiejskiego około godz. 11:00 18 kwietnia 2009 r. podczas przesłuchania skarżącego. 28 kwietnia 2009 r. skarżący został przesłuchany w charakterze oskarżonego w obecności adwokata D. Skarżący oświadczył, że gdy był przesłuchiwany w charakterze podejrzanego 18 kwietnia 2009 r., złożył wyjaśnienia – dotyczące pochodzenia jego obrażeń oraz udziału jego brata w przestępstwie – na żądanie funkcjonariuszy policji, którzy go źle traktowali, ponieważ nadal odczuwał ból fizyczny i był pod wpływem gróźb ze strony nich, a także gróźb ze strony śledczego Je., że znów znajdzie się w rękach tych funkcjonariuszy, jeśli nie złoży „poprawnych” wyjaśnień. Skarżący opisał okoliczności domniemanego złego traktowania i cofnął wcześniejsze wyjaśnienia obciążające jego brata. Postępowanie karne przeciwko jego bratu zostało ostatecznie umorzone z powodu braku dowodów. Skarżący powtórzył swoje obciążające go wyjaśnienia. 29 kwietnia 2009 r. rejonowy wydział śledczy komitetu śledczego przy prokuraturze obwodu wołgogradzkiego („rejonowy komitet śledczy w Krasnoarmiejskim”) otrzymał komunikat z SIZO dotyczący obrażeń skarżącego. 5 maja 2009 r. na wniosek śledczego prowadzącego sprawę karną przeciwko skarżącemu przeprowadzono sądowo-medyczną ekspertyzę skarżącego. Skarżący oświadczył biegłemu lekarzowi, że 18 kwietnia 2009 r. został fizycznie zaatakowany na komisariacie rejonu Krasnoarmiejskiego w Wołgogradzie przez funkcjonariuszy policji, którzy zadali mu wiele ciosów w okolicy lędźwiowej, klatki piersiowej, barków, bioder i uszu oraz użyli urządzenia zwanego „TP-50” do jego złego traktowania. Skarżył się na ból w klatce piersiowej. Podczas sądowo-medycznej ekspertyzy skarżącego biegły wykrył tylko jedno liniowe otarcie, o wymiarach 23 mm na 2 mm, zlokalizowane wewnątrz siniaka o nieokreślonym kształcie po lewej stronie klatki piersiowej skarżącego. Biegły stwierdził, że to obrażenie powstało w wyniku co najmniej jednego (prawdopodobnie stycznego) uderzenia twardym, tępym obiektem o ograniczonej powierzchni siedem do dziewięciu dni przed badaniem skarżącego i nie spowodowało mu żadnego „uszczerbku na zdrowiu”. 6 maja 2009 r. śledczy N., prowadzący dochodzenie w sprawie zarzutów skarżącego dotyczących złego traktowania, zlecił biegłemu lekarzowi sądowemu zbadanie dokumentacji medycznej skarżącego. Śledczy zapytał, czy obrażenia mogły zostać odniesione w wyniku upadku skarżącego z własnej wysokości i uderzenia o „wystające obiekty w pobliżu”. Biegły lekarz sądowy stwierdził w raporcie z 8 maja 2009 r., że liczne otarcia i krwiaki skarżącego mogły powstać w wyniku uderzeń twardymi, tępymi obiektami lub zderzeń z takimi obiektami i powierzchniami – w tym upadku skarżącego z własnej wysokości i zderzenia z zaokrąglonymi obiektami. Biegły stwierdził dalej, że trudno jest ustalić czas zadania obrażeń skarżącemu. W okresie od 9 maja 2009 r. do 16 czerwca 2010 r. śledczy z rejonowego komitetu śledczego w Krasnoarmiejskim wydali osiem odmów wszczęcia postępowania karnego w sprawie zarzutów skarżącego dotyczących złego traktowania, uznając, zgodnie z art. 24 § 1 (2) Kodeksu postępowania karnego, że w działaniach funkcjonariuszy policji nie zaszły żadne z znamion przestępstw przewidzianych w art. 285 i 286 Kodeksu karnego (dotyczących nadużycia władzy). Te odmowy zostały uchylone przez szefa lub zastępcę szefa rejonowego komitetu śledczego w Krasnoarmiejskim jako niezgodne z prawem, a śledczym nakazano przeprowadzenie dodatkowych dochodzeń. 10 września 2009 r. Sąd Rejonowy w Krasnoarmiejskim w Wołgogradzie uznał skarżącego za winnego nieumyślnego spowodowania śmierci i skazał go na dziewięć lat i sześć miesięcy pozbawienia wolności. Sąd zobowiązał skarżącego do zapłaty 500 000 rubli rosyjskich matce ofiary jako zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową. Uznano, że skarżący zaprosił ofiarę do swojego mieszkania, zadał jej wiele obrażeń, a następnie przeniósł ofiarę na klatkę schodową w pobliżu swojego mieszkania i zostawił ją tam. Skarżący przyznał się do winy, a jego przyznanie zostało uznane za okoliczność łagodzącą. Sąd oparł wyrok na spójnych wyjaśnieniach skarżącego, wynikach przeszukania przeprowadzonego w jego mieszkaniu, w którym znaleziono paszport i odzież ofiary, oraz innych dowodach. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że obrażenia skarżącego nie miały związku z działaniami ofiary przestępstwa i zostały odniesione po popełnieniu przestępstwa. Zgodnie z najnowszą decyzją śledczego z rejonowego komitetu śledczego w Krasnoarmiejskim z 11 września 2010 r., rzeczowi funkcjonariusze policji zaprzeczyli, jakoby poddawali skarżącego złemu traktowaniu. Śledczy P. oświadczył, że podczas oględzin miejsca zdarzenia 18 kwietnia 2009 r. skarżący przyznał się do popełnienia przestępstwa. Zgodnie z zeznaniami funkcjonariuszy policji B., D. i M. – a także E., szefa wydziału kryminalnego komisariatu rejonu Krasnoarmiejskiego – skarżący został doprowadzony na komisariat w związku z podejrzeniem zadania K. bardzo poważnych obrażeń ciała. W pewnym momencie skarżący został zabrany z celi do biura E. Funkcjonariusze policji przesłuchali skarżącego i ustalili okoliczności przestępstwa przeciwko K. Zgodnie z zeznaniami B., skarżący skarżył się na ból w klatce piersiowej, wyjaśniając, że spadł po schodach. Matka skarżącego zeznała, że 16 kwietnia 2009 r. widziała skarżącego bez żadnych śladów obrażeń fizycznych. W swojej decyzji z 11 września 2010 r. śledczy zauważył, że podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego 18 kwietnia 2009 r. skarżący wyjaśnił, że dzień wcześniej spadł po schodach w stanie nietrzeźwości. Śledczy zauważył dalej, że wyniki sądowo-medycznej ekspertyzy skarżącego wskazywały, że liczne otarcia i krwiaki skarżącego mogły powstać w wyniku uderzeń twardymi, tępymi obiektami lub zderzeń z takimi obiektami i powierzchniami – w tym upadku skarżącego z własnej wysokości. Śledczy stwierdził, że w zachowaniu funkcjonariuszy policji nie zaszły żadne z znamion domniemanych przestępstw i odmówił wszczęcia postępowania karnego na podstawie art. 24 § 1 (2) Kodeksu postępowania karnego. 2 marca 2010 r. Sąd Obwodowy w Wołgogradzie utrzymał w mocy wyrok w sprawie karnej skarżącego po rozpoznaniu apelacji.


Skarżący urodził się w 1949 roku i mieszka w Donji Milanovac. Był zatrudniony w firmie Ðerdap w Kladovie (Ribarsko gazdinstvo „Ðerdap” – dalej „spółka dłużnicza”). 28 grudnia 1998 r. skarżący został przez pracodawcę przeniesiony na niższe stanowisko. Następnie został zwolniony 20 stycznia 2000 r. Obie te decyzje, podjęte przez dyrektora zarządzającego spółką, zostały zatwierdzone przez jej zarząd. 18 lutego 1999 r. skarżący wniósł powództwo cywilne przeciwko spółce dłużniczej; 26 kwietnia 2000 r. wniósł odrębne powództwo, domagając się przywrócenia do odpowiedniego stanowiska, a także wypłaty zaległego wynagrodzenia i świadczeń socjalnych. 19 czerwca 2003 r. Sąd Rejonowy w Majdanpeku (dalej „Sąd Rejonowy”) orzekł na korzyść skarżącego i nakazał spółce dłużniczej przywrócić skarżącego na stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym oraz zapłacić mu określone kwoty z tytułu zaległego wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne, a także koszty postępowania cywilnego. Wyrok ten stał się prawomocny 23 października 2003 r. 16 lutego 2004 r., 9 marca 2004 r. oraz 18 i 19 października 2004 r., na wniosek skarżącego, Sąd Rejonowy przyjął do egzekucji wspomniany wyrok oraz dodatkowo nakazał dłużnikowi zapłacić skarżącemu koszty egzekucji. Sąd Rejonowy przekazał Narodowemu Bankowi Serbii (Narodna banka Srbije – „Bank Centralny”) powyższe zarządzenia egzekucyjne odpowiednio 14 kwietnia 2004 r., 20 lipca 2004 r. i 11 listopada 2004 r. Wydaje się, że żadne z powyższych zarządzeń egzekucyjnych nie zostało do tej pory wykonanych. 8 kwietnia 2010 r. Bank Centralny poinformował Sąd Gospodarczy w Zaječarze o zawieszeniu rachunków spółki dłużniczej na okres trzech lat. 13 kwietnia 2010 r. Sąd Gospodarczy wszczął wstępne postępowanie upadłościowe przeciwko spółce dłużniczej. 30 czerwca 2010 r. Sąd Gospodarczy otworzył i zamknął postępowanie upadłościowe przeciwko spółce dłużniczej, a ta decyzja stała się prawomocna 10 sierpnia 2010 r. Spółka dłużnicza została ostatecznie wykreślona z odpowiedniego rejestru publicznego 31 sierpnia 2010 r. Spółka dłużnicza w niniejszej sprawie była spółką własności społecznej. W 1991 r. została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która pozostawała głównie we własności społecznej i pozostawała taka aż do wykreślenia z rejestru (zob. http://apr.gov.rs/, dostęp dnia 1 grudnia 2016 r.).


Skarżący urodzili się w 1970, 1966, 1976 i 1972 roku odpowiednio. Pan Rezmiveş, pan Moşmonea i pan Gazsi są obecnie osadzeni w zakładach karnych w Timișoarze, Pelendavie i Baia Mare odpowiednio. Pan Mavroian, który był osadzony w zakładzie karnym w Fokszanach, został zwolniony 13 stycznia 2015 r. 5 kwietnia 2011 r. pierwszy skarżący został umieszczony w zakładzie karnym w Gherli. Pozostał tam do 12 marca 2012 r., kiedy został przeniesiony do zakładu karnego w Aiud. 13 kwietnia 2012 r. został przeniesiony do zakładu karnego w Oradei, gdzie przebywał do 20 grudnia 2012 r., zanim został przeniesiony do zakładu karnego w Timișoarze 5 sierpnia 2013 r. Pierwszy skarżący skarżył się na warunki osadzenia w zakładach karnych w Gherli, Aiud i Oradei. W szczególności skarżył się na przepełnienie (podając, że na więźnia przypadało od 1,60 m² do 2,22 m² powierzchni mieszkalnej), brak światła naturalnego, krótki czas codziennego spaceru oraz brak zajęć rekreacyjnych. ... 13 lutego 2008 r. drugi skarżący został umieszczony w areszcie tymczasowym w zakładzie karnym w Krajowie. Po skazaniu odbywał karę w tym miejscu do 17 maja 2012 r., kiedy został przeniesiony do zakładu karnego w Târgu Jiu. 11 lipca 2012 r. został przeniesiony do zakładu karnego w Pelendavie. 16. 15 grudnia 2009 r. trzeci skarżący został umieszczony w zakładzie karnym w Rahovie, gdzie przebywał przez kilka miesięcy, zanim został kolejno przeniesiony do zakładów karnych w Tulczy (2010), Jassach (2010–2014) i Vaslui (2011–2013). 17. Trzeci skarżący skarżył się na warunki osadzenia w zakładzie karnym w Rahovie, wskazując w szczególności na przepełnienie, brak wentylacji w celach, pleśń na ścianach, żywność niskiej jakości oraz obecność pluskw. ... 23. Czwarty skarżący był przetrzymywany w policyjnym areszcie śledczym w Baia Mare od 26 marca do 25 maja 2012 r., zanim został przeniesiony do zakładu karnego w Gherli. 24. W formularzu wniosku czwarty skarżący skarżył się na złe warunki sanitarne, brak toalety, bieżącej wody, światła naturalnego i odpowiedniej wentylacji, obecność szczurów oraz niewystarczający dostęp do pryszniców w policyjnym areszcie śledczym w Baia Mare. W odniesieniu do swojego osadzenia w zakładzie karnym w Gherli skarżył się na przepełnienie, brak wentylacji w celach, niewystarczającą i niską jakość żywności podawanej w zardzewiałych pojemnikach oraz obecność tylko jednej łazienki na dwudziestu siedmiu osadzonych, która miała dwie toalety i nie miała ciepłej wody oraz nie mogła być sprzątana częściej niż raz w miesiącu.
...


Skarżąca urodziła się w 1959 roku i mieszka w Atenach w Grecji. Z powodu trudnej sytuacji gospodarczej w Mołdawii, w 1997 roku skarżąca opuściła ten kraj i wyjechała do Grecji, gdzie znalazła zatrudnienie; została zatrudniona przez rodzinę w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Odwiedzała Mołdawię na wakacje co dwa do trzech lat i posiadała mieszkanie w Căușeni. 15 września 2008 roku, po wizycie w Mołdawii, skarżąca wracała do Grecji z lotniska w Kiszyniowie, kiedy została zatrzymana przez funkcjonariuszy celnych, ponieważ miała na sobie dwadzieścia dziewięć sztuk nieidentycznej biżuterii, takich jak pierścionki, bransoletki, naszyjniki i wisiorki. Skarżąca miała na sobie siedem sztuk biżuterii, a reszta znajdowała się w pudełku na biżuterię w jej torebce. Ponieważ skarżąca nie zgłosiła biżuterii, została zabrana na komisariat policji na lotnisku. Tam oświadczyła, że nie próbowała przemycać biżuterii przez cło i że szczerze wierzyła, że zgłoszenie nie jest konieczne dla towarów o wartości niższej niż 5000 euro (EUR). Złożyła również wyjaśnienie, że dana biżuteria została przywieziona do Mołdawii z Grecji. Została poinformowana, że ma prawo wywieźć z kraju tylko pięć sztuk nieidentycznej biżuterii, niezależnie od ich wartości. Złożyła również wyjaśnienie, że nie została poproszona przez funkcjonariuszy celnych o zgłoszenie czegokolwiek. Policja sporządziła protokół, z którego wynikało, że skarżąca posiadała dwadzieścia dziewięć sztuk biżuterii wykonanej z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych o łącznej wartości 55 582 mołdawskich lejów (MDL – około 3284 EUR). Cała biżuteria, w tym sztuk dozwolonych przez prawo do przewozu przez granicę, została zajęta przez policję. Skarżąca spóźniła się na samolot i spędziła dwa tygodnie w Mołdawii, podczas których kilka razy udawała się na komisariat. Tam złożyła oficjalne oświadczenie i podpisała formalne zobowiązanie do stawienia się przed organami ścigania i sądami, gdy będzie to konieczne. Poinformowała władze o swoim zamiarze opuszczenia kraju i uzyskała ich zgodę. Podała również swój grecki adres i numer telefonu. 1 października 2008 r. skarżąca wróciła do Grecji, ponieważ nie mogła dłużej nieobecna w pracy. Nie miała żadnych problemów z opuszczeniem kraju przez to samo lotnisko. 7 października 2008 r. lotniskowa policja w Kiszyniowie formalnie wszczęła postępowanie karne przeciwko skarżącej w sprawie usiłowania przemytu biżuterii. Czyn ten uznano za lekki (infracțiune ușoară) z maksymalną karą 6000 mołdawskich lejów (około 430 EUR) lub 240 godzin prac społecznych lub więzienia do dwóch lat. Skarżąca nie była świadoma wszczęcia przeciwko niej postępowania karnego. Następnie skarżąca została wezwana do stawienia się przed organami śledczymi za pośrednictwem jej mołdawskiego adresu. Ponieważ się nie stawiła, prokuratorzy skontaktowali się z jej dorosłym synem i krewnym, pytając ich o miejsce pobytu skarżącej. Obaj oświadczyli, że skarżąca przebywa w Grecji i nie wiedzą, kiedy zamierza wrócić do Mołdawii. Z materiałów akt sprawy nie wynika, aby prokuratorzy poprosili krewnych skarżącej o jej dane kontaktowe w Grecji lub poinformowali ją, że musi stawić się przed nimi. 16 czerwca 2009 r. prokuratura zwróciła się do Sądu Rejonowego Botanica z wnioskiem o nakaz aresztowania skarżącej. Powodem, na który powołali się prokuratorzy, był fakt, że skarżąca uchylała się od postępowania, gdy opuściła kraj 1 października 2008 r., mimo że złożyła pisemne zobowiązanie do stawienia się na wezwanie. Powołano obrońcę z urzędu do reprezentowania skarżącej. 19 czerwca 2009 r. Sąd Rejonowy Botanica zarządził aresztowanie skarżącej na okres piętnastu dni. Powodem, na który powołał się sąd, był fakt, że skarżąca nie stawiła się przed organami śledczymi po wezwaniu. Obrońca z urzędu nie zaskarżył tej decyzji. Skarżąca dowiedziała się o wydanym przeciwko niej nakazie aresztowania latem 2010 r. i zatrudniła mołdawskiego prawnika, aby go zaskarżyć. W nieokreślonym dniu przedstawiciel skarżącej złożył wniosek o zwolnienie z aresztu do Sądu Rejonowego Botanica, w którym argumentował, między innymi, że skarżąca nie była świadoma postępowania karnego przeciwko niej, że nigdy nie została wezwana do stawienia się w prokuraturze i że nie została poinformowana, że nie może opuścić kraju. Poprosiła sąd o uchylenie nakazu aresztowania i w zamian zobowiązała się do stawiania się przed sądem, gdy będzie to konieczne, oraz do oddania paszportu. 18 września 2010 r. Sąd Rejonowy Botanica oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie z aresztu, powołując się, między innymi, na fakt, że skarżąca formalnie zobowiązała się do stawienia się przed organami ścigania i sądami, a później nie wywiązała się z tego zobowiązania. Przedstawiciel skarżącej odwołał się, argumentując, między innymi, że zgodnie z prawem zobowiązanie nie było ważne, ponieważ w tamtym czasie nie zostało formalnie wszczęte postępowanie karne. Odwołanie zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie 30 września 2010 r. W lipcu 2011 r., po przekazaniu niniejszej sprawy Rządowi, władze mołdawskie zwróciły się do Interpolu o międzynarodowy nakaz aresztowania skarżącej. W wyniku tego skarżąca została aresztowana w Grecji i przetrzymywana w areszcie w oczekiwaniu na postępowanie ekstradycyjne przez okres dwudziestu trzech dni. W dokumentach nakazujących aresztowanie i zatrzymanie skarżącej władze greckie odwołały się konkretnie do nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Rejonowy Botanica 19 czerwca 2009 r. (patrz punkt 12 powyżej). Postępowanie ekstradycyjne zakończyło się 21 września 2011 r., kiedy Sąd Apelacyjny w Atenach odrzucił wniosek władz mołdawskich o ekstradycję i zarządził zwolnienie skarżącej z aresztu. Sąd Apelacyjny w Atenach uznał, że zgodnie z art. 5 Europejskiej Konwencji o Ekstradycji, osoby podejrzane o przestępstwa związane z podatkami, cłami i opłatami mogą być wydane tylko wtedy, gdy Umawiające się Strony tak postanowiły w odniesieniu do takiego przestępstwa lub kategorii przestępstw. Wobec braku takiego porozumienia między Mołdawią a Grecją, wniosek o ekstradycję nie mógł zostać uwzględniony. Wydaje się, że skarżąca od tego czasu nie wróciła do Mołdawii.


Skarżący urodził się w 1983 roku i mieszka w Cocieri. Tło sprawy, w tym zbrojny konflikt w Naddniestrzu w latach 1991–1992 oraz późniejsze wydarzenia, zostało przedstawione w sprawie Ilaşcu i inni przeciwko Mołdawii i Rosji ([Wielka Izba], nr 48787/99, §§ 28–185, ECHR 2004‑VII) oraz w sprawie Catan i inni przeciwko Republice Mołdawii i Rosji ([Wielka Izba], 43370/04 i 2 inne, §§ 8–42, ECHR 2012 (fragmenty)). 22 sierpnia 2010 r. skarżący, który jest przedsiębiorcą, przewoził towary na targ rolny w mieście Dubasari w samozwańczej „Mołdawskiej Republice Naddniestrzańskiej” („MRN”). Zatrzymali go dwie osoby podające się za celników „MRN”, które zajęły jego furgonetkę oraz znajdujące się w niej towary z powodu rzekomego niezarejestrowania pojazdu. 7 października 2010 r. władze celne „MRN” wydały decyzję zobowiązującą skarżącego do zapłacenia grzywny w wysokości około 1320 euro (EUR) w zamian za możliwość odzyskania furgonetki i towarów. Skarżący zapłacił grzywnę. W międzyczasie skarżący złożył skargę do władz Republiki Mołdawii w sprawie zajęcia jego furgonetki i towarów. 9 września 2010 r. Prokuratura w Dubasari wszczęła śledztwo karne w sprawie faktów, a kilku podejrzanych zostało ogłoszonych w poszukiwaniu. Śledztwo zostało jednak zawieszone w 2014 r. 21 lipca 1992 r. Prezydenci Federacji Rosyjskiej i Republiki Mołdawii podpisali w Moskwie porozumienie o zakończeniu konfliktu zbrojnego w regionie Naddniestrza Mołdawii. Na mocy porozumienia utworzono strefę bezpieczeństwa między stronami konfliktu oraz powołano Wspólną Komisję Kontroli (dalej „WKK”) do monitorowania realizacji porozumienia w strefie bezpieczeństwa. WKK składa się z przedstawicieli Rosji, Republiki Mołdawii i „MRN”. Wszelkie decyzje podejmowane przez WKK wymagają zgody wszystkich stron (więcej szczegółów patrz: Ilaşcu i inni (powyżej cyt., §§ 87–91)). Raporty organizacji międzyrządowych i pozarządowych, odpowiednie prawo wewnętrzne i praktyka Republiki Mołdawii oraz inne istotne dokumenty zostały podsumowane w sprawie Mozer przeciwko Republice Mołdawii i Rosji ([Wielka Izba], nr 11138/10, §§ 61–77, ECHR 2016).


Wnioskodawca jest obywatelem Szwecji urodzonym w 1950 roku. Mieszka w Jordbro. Wnioskodawca od wielu lat cierpiał na, między innymi, bóle pleców i nóg oraz drętwienie prawego ramienia. W latach 1996–2001 przebywał na zwolnieniu lekarskim, na przemian w pełnym i niepełnym wymiarze. W 1999 roku otrzymał częściową emeryturę przedwczesną, a w 2002 roku pełną rentę inwalidzką. W 2003 roku złożył wniosek o rentę dożywotnią, twierdząc, że jego problemy fizyczne zostały spowodowane przez poprzednie zatrudnienie jako kierowca (1973–1974), pracownik mleczarni (1974–1984) i technik nauk o żywności (1984–1991). Ubezpieczenie Społeczne (Försäkringskassan) powołało wewnętrznego specjalistę w dziedzinie ortopedii, który w pisemnej opinii stwierdził, że nie ma wysokiego stopnia prawdopodobieństwa (hög grad av sannolikhet), aby jakikolwiek szkodliwy element w poprzednim zatrudnieniu wnioskodawcy spowodował jego problemy. 17 maja 2005 roku, po przeprowadzeniu rozprawy ustnej, Ubezpieczenie Społeczne odrzuciło wniosek. Powołując się, między innymi, na opinię specjalistyczną lekarza ubezpieczeniowego, stwierdzono, że wnioskodawca nie był narażony na żadne szkodliwe wpływy, które z wysokim stopniem prawdopodobieństwa mogłyby spowodować lub pogorszyć jego problemy. Wnioskodawca odwołał się do Sądu Administracyjnego Okręgu (förvaltningsrätten) w Sztokholmie. 19 kwietnia 2007 roku sąd, po przeprowadzeniu rozprawy ustnej, utrzymał w mocy w całości decyzję Ubezpieczenia Społecznego. Sąd uznał, że chociaż naukowo wiadomo, że pracownicy przemysłu spożywczego są statystycznie narażeni na wysokie ryzyko urazów, należy wziąć pod uwagę okoliczności w sprawie wnioskodawcy. Problemy z plecami wnioskodawcy pojawiły się po zaledwie dwóch latach pracy w tym przemyśle, a on sam cierpiał na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. W tym świetle badania medyczne i inne materiały nie wystarczająco wspierały wniosku, że wnioskodawca w swojej pracy był narażony na jakiekolwiek szkodliwe wpływy, które z wysokim stopniem prawdopodobieństwa mogłyby spowodować lub pogorszyć jego problemy. W wyniku dalszego odwołania do Sądu Administracyjnego Apelacyjnego (kammarrätten) w Sztokholmie wnioskodawca złożył, między innymi, opinię medyczną (epikryzę) wydaną w lutym 2008 roku przez Centrum Zdrowia Publicznego, Medycyny Pracy i Środowiskowej (Centrum for folkhälsa, arbets‑ och miljömedicin). Zgodnie z opinią medyczną istniały powody, by sądzić, że praca wnioskodawcy spowodowała jego problemy. W pisemnym stanowisku dla sądu apelacyjnego Ubezpieczenie Społeczne zakwestionowało wnioski zawarte w opinii medycznej, ponieważ opierały się one na informacjach o narażeniu, które były w wysokim stopniu niepewne. Ponadto istniała dokumentacja medyczna z 1997 roku, w której stwierdzono, że wnioskodawca jest w pełni zdolny do pracy oraz odnotowano, że nie znaleziono dowodów somatycznych potwierdzających objawy wnioskodawcy. 17 marca 2008 roku Sąd Administracyjny Apelacyjny wyraził zgodę na rozpatrzenie odwołania. Wnioskodawca zwrócił się o przeprowadzenie rozprawy ustnej w sprawie, jednak 5 września 2008 roku sąd odrzucił ten wniosek. Powołał się na charakter sprawy oraz fakt, że rozprawa ustna odbyła się przed Sądem Administracyjnym Okręgu. Wnioskodawcy dano możliwość złożenia dalszych uwag. Wyrokiem z 27 października 2008 roku Sąd Administracyjny Apelacyjny utrzymał w mocy w całości wyrok sądu niższej instancji. Sąd najpierw przedstawił stanowiska stron i dowody, na których się powołano, w tym opinię medyczną z lutego 2008 roku, a następnie podał następujące uzasadnienie: „Dowody medyczne i inne w sprawie nie wykazują, aby wnioskodawca był narażony w pracy na jakiekolwiek szkodliwe wpływy, które mogłyby z wysokim stopniem prawdopodobieństwa spowodować jego problemy. Jego problemy z kręgosłupem i inne problemy nie mogą zatem – jak stwierdziły również Sąd Administracyjny Okręgu i Ubezpieczenie Społeczne – zostać zdefiniowane jako uraz związany z pracą. [Wnioskodawca] nie ma więc prawa do renty dożywotniej na mocy [Ustawy o ubezpieczeniu wypadkowym]. Odwołanie musi w konsekwencji zostać oddalone.” Wnioskodawca odwołał się do Najwyższego Sądu Administracyjnego (Högsta förvaltningsdomstolen). Skarżył się na brak uzasadnienia w wyroku Sądu Administracyjnego Apelacyjnego i argumentował, że odmowa przeprowadzenia rozprawy ustnej przez ten sąd naruszyła jego prawo do rzetelnego procesu w rozumieniu artykułu 6 Konwencji. 4 sierpnia 2009 roku Najwyższy Sąd Administracyjny odmówił przyjęcia odwołania. 3 lutego 2010 roku wnioskodawca złożył skargę do Trybunału, skarżąc się na naruszenie jego prawa do rzetelnego procesu na mocy artykułu 6 Konwencji, ponieważ Sąd Administracyjny Apelacyjny odmówił przeprowadzenia rozprawy ustnej, a jego wyrok nie został wystarczająco uzasadniony. Skarga ta została uznana przez Trybunał za niedopuszczalną 21 maja 2013 roku z powodu niewyczerpania środków odwoławczych w kraju. Trybunał uznał, że wnioskodawca nie złożył roszczenia do Kanclerza Sprawiedliwości (Justitiekanslern) ani do sądów powszechnych w celu uzyskania odszkodowania za domniemane naruszenia Konwencji (Ruminski przeciwko Szwecji (dec.), nr 10404/10, 21 maja 2013 r.). W konsekwencji, 30 grudnia 2013 roku, wnioskodawca złożył roszczenie o odszkodowanie za domniemane naruszenia Konwencji do Kanclerza Sprawiedliwości. Argumentował, że brak uzasadnienia przez Sąd Administracyjny Apelacyjny, a także odmowa przeprowadzenia rozprawy ustnej, naruszyły jego prawo do rzetelnego procesu w rozumieniu artykułu 6 Konwencji. Wniósł o 50 000 szwedzkich koron (SEK) zadośćuczynienia za szkody niemajątkowe. Kanclerz Sprawiedliwości przekazał sprawę do Sądu Administracyjnego Apelacyjnego, który stwierdził, że jego rozpatrzenie sprawy było zgodne z prawem krajowym, a także z Konwencją. W odpowiedzi wnioskodawca podtrzymał i rozwinął uzasadnienie swojego roszczenia. 15 stycznia 2015 roku Kanclerz Sprawiedliwości oddalił roszczenie wnioskodawcy. W zakresie braku rozprawy ustnej Kanclerz Sprawiedliwości zauważył, że Ubezpieczenie Społeczne i Sąd Administracyjny Okręgu przeprowadziły rozprawę ustną i w konsekwencji, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, mniej rygorystyczny standard stosuje się do wymogu przeprowadzenia rozprawy przed sądem apelacyjnym. Tym samym, w świetle charakteru sprawy i faktu, że wnioskodawcy dano możliwość ostatecznego sformułowania swoich stanowisk na piśmie, a sąd miał dostęp do obszernego materiału dowodowego w formie pisemnej, Kanclerz Sprawiedliwości stwierdził, że w tym zakresie nie nastąpiło naruszenie Konwencji. W zakresie domniemanego braku uzasadnienia przez Sąd Administracyjny Apelacyjny Kanclerz Sprawiedliwości odniósł się obszernie do orzecznictwa Trybunału w tej materii, a następnie dokonał następującej oceny. Sąd Administracyjny Apelacyjny uwzględnił w swoim wyroku argumenty wnioskodawcy i nowe dowody, które przed nim złożył. Uwzględnił również rozważania i wnioski płynące z dowodów złożonych przez strony, mianowicie, że postępowanie w sprawie nie wykazało, aby wnioskodawca był narażony w pracy na jakiekolwiek szkodliwe wpływy, które z wysokim stopniem prawdopodobieństwa mogłyby spowodować jego problemy. Tym samym Kanclerz Sprawiedliwości uznał, że Sąd Administracyjny Apelacyjny zajął stanowisko w sprawie centralnego i decydującego pytania w sprawie, tj. czy wnioskodawca był narażony na szkodliwe wpływy w swojej pracy. Chociaż Kanclerz zauważył, że ze względów dydaktycznych wskazane byłoby, aby sąd podał jaśniejsze uzasadnienie, dlaczego dowody wnioskodawcy były niewystarczające, wniosła, że uzasadnienie nie było tak wadliwe, aby naruszyć prawo wnioskodawcy do rzetelnego procesu w rozumieniu artykułu 6 Konwencji.


Skarżący jest taksówkarzem. W nocy 25 lipca 2009 r. policja drogowa zatrzymała samochód skarżącego. Wskutek nieokazania przez skarżącego prawa jazdy oraz podejrzenia, że zostało mu ono zatrzymane, funkcjonariusze policji zabrali go do dyżurnego komisariatu rejonu Eżwińskiego, gdzie przetrzymywano go w celi dla osób zatrzymanych w celach administracyjnych do następnego ranka. Sporządzono protokół zatrzymania administracyjnego skarżącego. 26 lipca 2009 r. Sędzia Pokoju okręgu sądowego Wieżdińskiego rejonu Eżwińskiego uznał skarżącego za winnego prowadzenia pojazdu po zatrzymaniu prawa jazdy (wykroczenie administracyjne zgodnie z art. 12.7 § 2 Rosyjskiego Kodeksu Wykroczeń Administracyjnych) i skazał go na piętnaście dni aresztu administracyjnego. 31 lipca 2009 r. skarżący złożył pisemny wniosek do kierownika jednostki zatrzymania z prośbą o wizytę rodzinną. Następnego dnia wniosek został zwrócony skarżącemu z odręczną notatką p.o. kierownika jednostki zatrzymania, pana S., która stwierdzała, że wizyty rodzinne nie są „przewidziane [przepisami prawa]”. 14 sierpnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę do Sądu Miejskiego w Syktywkarze, zarzucając, że prawo skarżącego do życia rodzinnego, gwarantowane przez art. 8 Konwencji, zostało bezprawnie ograniczone. Funkcjonariusze policji złożyli pisemne zastrzeżenia, argumentując, że Wewnętrzny Regulamin Miejsc Odosobnienia dla Osób Zatrzymanych w Celach Administracyjnych nie przewiduje prawa do wizyty rodzinnej dla osób zatrzymanych w celach administracyjnych. 15 września 2009 r. Sąd Miejski w Syktywkarze oddalił skargę skarżącego, akceptując argument władz policji, że osoby zatrzymane w celach administracyjnych nie są uprawnione do wizyty rodzinnej na mocy obowiązującego prawa krajowego oraz że skarżący został poddany tym ograniczeniom praw jako negatywnej konsekwencji aresztu administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego złożył apelację. Powołując się na orzeczenia Trybunału w sprawach Messina przeciwko Włochom (nr 2) (nr 25498/94, § 61, ECHR 2000‑X) i Vlasov przeciwko Rosji (nr 78146/01, § 123, 12 czerwca 2008), argumentował, że pomoc władz w utrzymywaniu kontaktu z bliską rodziną jest istotną częścią prawa zatrzymanego do poszanowania życia rodzinnego. Ograniczenia nałożone na liczbę wizyt rodzinnych stanowiły ingerencję w prawa skarżącego, o których mowa w art. 8 Konwencji. Ograniczenia tego rodzaju mogły być stosowane tylko „zgodnie z prawem”, musiały realizować jeden lub więcej celów legitymnych oraz, dodatkowo, musiały być uzasadnione jako „konieczne w społeczeństwie demokratycznym”. Pełnomocnik wskazał, że w prawie rosyjskim nie istnieje norma nakładająca ograniczenia na wizyty rodzinne dla osób zatrzymanych w celach administracyjnych. 22 października 2009 r. Sąd Najwyższy Republiki Komi utrzymał w mocy decyzję Sądu Miejskiego, uzasadniając to w następujący sposób:
„Nie ma zakazu wizyt rodzinnych dla osób zatrzymanych w celach administracyjnych.
...
[Jednocześnie] odmowa wyrażenia zgody na wizytę rodzinną ma podstawę w prawie rosyjskim; jednak powinna być uzasadniona okolicznościami i warunkami dającymi właściwym organom prawo do zastosowania spornego ograniczenia. Przyznanie organom ścigania nieograniczonych uprawnień w kwestiach dotyczących praw podstawowych mogłoby stać w sprzeczności z nadrzędną rolą prawa i mogłoby skutkować arbitralną ingerencją w prawa człowieka.
W rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że działania p.o. kierownika [jednostki zatrzymania komisariatu policji, w którym przetrzymywano skarżącego] były bezprawne, ponieważ, składając wniosek o wizytę rodzinną, [skarżący] nie wskazał, kogo chciał zobaczyć i jakie były relacje między nim a tą osobą. Jeśli te istotne szczegóły nie zostaną podane, wyrażenie zgody na wizytę rodzinną nie może zostać uznane za legalne.”


Skarżąca urodziła się w 1966 roku i mieszka w Włodzimierzu. W 2008 roku skarżąca została oskarżona o oszustwo. 21 marca 2008 r. Fruńzeński Sąd Rejonowy we Włodzimierzu („sąd rejonowy”) zawiesił czasowo skarżącą w pełnieniu obowiązków głównej księgowej szpitala miejskiego nr 4. Jednocześnie sąd rejonowy przyznał skarżącej zasiłek za okres zawieszenia w wysokości pięciu ustawowych wynagrodzeń miesięcznych. Orzeczenie weszło w życie 1 kwietnia 2008 r. 11 sierpnia 2009 r. sąd rejonowy uchylił zawieszenie skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych jako niebędące już koniecznym. Orzeczenie weszło w życie 24 sierpnia 2009 r. 12 lipca 2010 r. Prezydium Sądu Obwodowego we Włodzimierzu („sąd obwodowy”) uchyliło orzeczenie sądu rejonowego z 21 marca 2008 r. w części dotyczącej miesięcznego zasiłku. Prezydium sądu obwodowego stwierdziło, że zarządzając zawieszenie oraz zasiłek za okres takiego zawieszenia, sąd rejonowy nie określił, z jakich środków ma być wypłacony zasiłek, w związku z czym orzeczenie sądu rejonowego w tej części nie zostało wykonane. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. 3 sierpnia 2010 r. sąd rejonowy przyznał skarżącej miesięczny zasiłek za okres jej zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych w wysokości 266 812,92 rubli rosyjskich. Zasiłek miał być wypłacony z budżetu federalnego. To orzeczenie zostało utrzymane w mocy na skutek odwołania 22 września 2010 r. 31 stycznia 2011 r. powyższa kwota została przekazana skarżącej.


W danym czasie spółka skarżąca była wydawcą gazety „Kvartirnyy Ryad”, specjalizującej się w relacjonowaniu rynku mieszkaniowego w okolicach Moskwy („gazeta”). 20 maja 2004 r. gazeta opublikowała artykuł autorstwa G. zatytułowany „Szkoda ptaszka. Niebieskiego” („A pticzku żalko. Sinuju” – „artykuł”). Artykuł opisywał sytuację konfliktową dotyczącą dużej wspólnoty mieszkaniowej „Niebieski Ptak” (Sinjaja Ptica), do której należało osiem bloków mieszkalnych w południowo-zachodniej części Moskwy. G. sugerował w artykule, że liczni mieszkańcy bloków należących do „Niebieskiego Ptaka” ucierpieli w wyniku domniemanego nieprawidłowego wykorzystania części wspólnych, w szczególności strychów w blokach, oraz że T., szef wspólnoty mieszkaniowej, stał za tym nadużyciem. G. podkreślał, że T. był również zastępcą przewodniczącego rady rejonu w Moskwie oraz że odmówił skomentowania treści artykułu przed jego publikacją. Artykuł zadawał pytania T. oraz władzom lokalnym dotyczące nieprawidłowego wykorzystania części wspólnych. Istotne fragmenty artykułu brzmiały następująco:
„Mieszkańcy ośmiu bloków mieszkalnych w Siewiernym Butowo wciąż wysyłają listy do sądów, prokuratury, administracji miasta, a nawet do prezydenta Putina, aby skarżyć się na szefa wspólnoty mieszkaniowej „Niebieski Ptak”, T., [k]tóry rozwinął nieprzyzwoicie pośpieszną działalność gospodarczą, plującą w twarz statutowi wspólnoty oraz szeregowi przepisów prawa regionalnego i federalnego. ...
... Ale T. wyraził swoje nieufność wobec komisji wybranej przez zgromadzenie ogólne i powołał własną komisję... w rezultacie T. udało się zachować stanowisko ...
... komisja nie została wybrana, lecz powołana, co zagwarantowało powołanie T. na trzecią kadencję ...
... W sumie, mimo że T. nie miał większości głosów, udało mu się jednak zawrzeć umowę ...
... zadam jedno ostatnie pytanie, które ponownie dotyczy T.: czy urzędnik państwowy ma prawo łączyć swoje funkcje urzędowe z działalnością gospodarczą?” 28 maja 2004 r. T. wniósł pozew o zniesławienie przeciwko spółce skarżącej i G. do Rejonowego Sądu w Presnienskim w Moskwie („Sąd Rejonowy”). Powód twierdził, że zawarte w artykule wypowiedzi naruszyły jego honor, godność i reputację zawodową. Sąd przyjął pozew 15 czerwca 2004 r. 8 grudnia 2004 r. Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę i częściowo uwzględnił powództwo, powołując się na art. 152 Kodeksu Cywilnego oraz Uchwałę nr 11 Pełnego Składu Sądu Najwyższego. Uzasadniając, stwierdził:
„... sporna wypowiedź: „... [k]tóry rozwinął nieprzyzwoicie pośpieszną działalność gospodarczą, plującą w twarz statutowi wspólnoty mieszkaniowej oraz szeregowi przepisów prawa regionalnego i federalnego” powinna zostać sprostowana [przez pozwanych] ... ponieważ w toku postępowania sądowego pozwani nie udowodnili, że działania T. były bezprawne.
Pozwani, strona trzecia oraz świadkowie wyjaśnili, że strych ... został nielegalnie wynajęty. Umowa najmu została zawarta nielegalnie przez T. ...
Jednakże nie przedłożono [przez pozwanych] sądowi żadnych dowodów na wykazanie, że działania powoda były bezprawne, nielegalne lub naruszały prawo federalne i regionalne oraz statut wspólnoty mieszkaniowej.
Ponadto kwestia najmu strychu ... była badana przez Rejonowy Sąd w Ziuzińskim w Moskwie. Zgodnie z decyzją Rejonowego Sądu w Ziuzińskim w Moskwie z 19 maja 2004 r. uznano, że działania wspólnoty mieszkaniowej „Niebieski Ptak” kierowanej przez T. są zgodne z obowiązującym prawem.
Co do wypowiedzi: „... komisja nie została wybrana, lecz powołana, co zagwarantowało powołanie T. na trzecią kadencję ... W sumie, mimo że T. nie miał większości głosów, udało mu się jednak zawrzeć umowę ...” ... Nie podlegają one sprostowaniu, ponieważ nie naruszają honoru i godności powoda.
... co do wypowiedzi: „zadam jedno ostatnie pytanie, które ponownie dotyczy T.: czy urzędnik państwowy ma prawo łączyć swoje funkcje urzędowe z działalnością gospodarczą?” Nie powinna ona zostać sprostowana również, ponieważ ... autor artykułu [G.] zadaje pytanie retoryczne ...” Sąd Rejonowy nakazał spółce skarżącej „sprostować wypowiedź [opublikowaną] w gazecie Kvartirnyy Ryad 20 maja 2004 r. ..., że T. rozwinął działalność jako szef wspólnoty mieszkaniowej „Niebieski Ptak”, naruszając statut wspólnoty, a także cały szereg praw regionu stołecznego i prawa federalnego”. Przyznał również T. zadośćuczynienie pieniężne: 10 000 rubli rosyjskich (RUB – około 270 euro) do zapłaty przez spółkę skarżącą oraz 8000 RUB do zapłaty przez G. Spółka skarżąca i G. odwołali się od wyroku do Miejskiego Sądu w Moskwie („Sąd Miejski”). 4 maja 2005 r. utrzymał on w mocy wyrok z 8 grudnia 2004 r. w całości, powołując się na art. 152 Kodeksu Cywilnego oraz Uchwałę nr 11 Pełnego Składu Sądu Najwyższego. Przedstawił następujące zwięzłe uzasadnienie:
„Powód udowodnił fakt rozpowszechnienia kwestionowanych wypowiedzi: dostarczył sądowi oryginalne wydanie gazety z 20 maja 2004 r. ...
... sąd [pierwszej instancji] słusznie uznał, że pozwani nie udowodnili prawdziwości rozpowszechnionej wypowiedzi ..., że [powód] rozwinął nieprzyzwoicie pośpieszną działalność gospodarczą, plującą w twarz statutowi wspólnoty i prawu.
Jednocześnie sąd [słusznie] powołał się na wyrok Rejonowego Sądu w Ziuzińskim w Moskwie ..., który stwierdził, że działania wspólnoty mieszkaniowej ... kierowanej przez T. są zgodne z obowiązującym prawem.” 25 lipca 2005 r. Sąd Miejski odrzucił wniosek spółki skarżącej o nadzór sądowy. 13 października 2005 r. postępowanie egzekucyjne zostało zakończone przez komornika, ponieważ wyrok z 8 grudnia 2004 r. został wykonany w całości.


Skarżąca urodziła się w 1978 roku i mieszka w Şanlıurfa. Okoliczności sprawy, zgodnie z wersją przedstawioną przez strony, można streścić w następujący sposób. 22 lipca 2008 r. skarżąca została zwolniona ze stanowiska oficera w wojsku z powodu nieprzestrzegania przepisów dyscyplinarnych i niemoralnego postępowania. 14 sierpnia 2008 r. skarżąca wniosła skargę do Najwyższego Sądu Administracyjnego Wojskowego, żądając uchylenia decyzji o jej zwolnieniu. 16 czerwca 2009 r. Najwyższy Sąd Administracyjny Wojskowy oddalił skargę skarżącej, biorąc pod uwagę „dokumenty tajne” przedłożone przez Ministerstwo Obrony. Dokumenty te nie zostały ujawnione skarżącej. 29 września 2009 r. wniosek skarżącej o sprostowanie został odrzucony przez ten sam sąd.


Skarżąca urodziła się w 1940 roku i mieszka w Płungianach. Ojciec męża skarżącej był właścicielem 9,24 hektara ziemi w rejonie telszańskim. Działka ta została znacjonalizowana w 1940 roku. W 1991 roku brat męża skarżącej zwrócił się do władz krajowych o zwrot ziemi jemu i jego braciom. W 1993 roku trzej bracia podpisali umowę i postanowili podzielić działkę swojego ojca na trzy równe części po 3,08 hektara, a V.V., mąż skarżącej, poprosił o zwrot swojej działki w naturze. W listopadzie 1999 roku V.V. wziął udział w spotkaniu w Służbie Ziemi Rejonu Płungiany Administracji Powiatu Telsze (dalej „Służba Ziemi Rejonu Płungiany”), gdzie został poinformowany, że cała ziemia jego ojca jest już wykorzystywana przez inne osoby i nie może zostać mu zwrócona w naturze. Zaoferowano mu albo odszkodowanie pieniężne, przywrócenie jego praw własności w innym obszarze katastralnym albo działkę ziemi o równoważnej wartości. V.V. nie wyraził zgody na żadną z tych ofert. W styczniu 2000 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poprosiła V.V. o wybór formy restytucji jego praw własności. V.V. odpowiedział, że wybrał już formę restytucji w 1991 roku, co było restytucją w naturze. W kwietniu 2002 roku odbyło się spotkanie w Służbie Ziemi Rejonu Płungiany, na którym V.V. ponownie odmówił wybrania innej formy restytucji. V.V. zaoferowano również dwie działki ziemi o powierzchni 2,5 i 0,5 hektara. Oświadczył, że musi pomyśleć o ofercie i poinformuje władze przed 1 maja 2002 roku. Podczas spotkania w Służbie Ziemi Rejonu Płungiany w maju 2002 roku V.V. powiedział, że nie otrzymał na piśmie żadnych innych propozycji formy restytucji, ale przyznał, że sprawa była omawiana ustnie. Podczas spotkania w czerwcu 2002 roku V.V. ponowił swoje życzenie otrzymania ziemi w naturze, a gdy poproszono go o wybór innej formy restytucji, powiedział, że to przemyśli. W lipcu 2003 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poinformowała V.V., że ze względu na niemożność przywrócenia jego praw własności w naturze, musi wybrać działkę lub las o równoważnej wartości, odszkodowanie pieniężne lub odszkodowanie w obligacjach rządowych. V.V. został również poinformowany, że jeśli forma restytucji nie zostanie wybrana, prawa własności zostaną przywrócone w formie określonej przez władze. W listopadzie 2003 roku V.V. został zaproszony do udziału w spotkaniu w Służbie Ziemi Rejonu Płungiany dotyczącym planu zagospodarowania przestrzennego obszaru i wyboru formy restytucji. V.V. nie wziął udziału w spotkaniu. W maju 2005 roku V.V. zapytał władze, czy i kiedy otrzyma odszkodowanie za nieprzywrócenie jego praw własności w naturze lub niezapewnienie mu działki ziemi o równoważnej wartości. Zasugerował również, aby władze litewskie ustaliły, co oznacza „działka ziemi o równoważnej wartości”, ponieważ oferowane mu działki nie miały równoważnej wartości („ir būtų gerai, kad žemėtvarkininkai išsiaiškintų žodžio „lygiavertis“ prasmę ir nesiūlytų įstatymo nuostatų neatitinkančių variantų“). W czerwcu 2005 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poprosiła V.V. o złożenie pisemnego wniosku o uzyskanie działki ziemi o równoważnej wartości, aby władze mogły przygotować dokument o przeniesieniu ziemi. V.V. odpowiedział, że nigdy nie mu nie zaoferowano żadnych działek ziemi o równoważnej wartości i zaakceptuje jedynie przywrócenie jego praw własności w naturze lub działkę ziemi, która byłaby rzeczywiście równoważna wartością. V.V. ponownie odmówił przyjęcia oferowanych mu działek ziemi, stwierdzając, że nie są one równoważne wartością. W lipcu 2005 roku władze poprosiły V.V. o wybór formy odszkodowania za ziemię. Ponownie odpowiedział, że wybrał zwrot ziemi w naturze w 1991 roku. W sierpniu 2005 roku V.V. przypomniał władzom, że chce otrzymać ziemię z powrotem w naturze lub otrzymać działkę ziemi o równoważnej wartości. W październiku 2005 roku przedstawicielka V.V. wzięła udział w spotkaniu w Służbie Ziemi Rejonu Płungiany, gdzie poproszono ją o poinformowanie władz, jaką ziemię V.V. chce otrzymać w celu przywrócenia jego praw własności. Pokazano przedstawicielce dwie działki ziemi, a następnego dnia odpowiedziała, że odmawia ich przyjęcia. W listopadzie 2005 roku została poinformowana, że ponieważ V.V. i ona odmówili przyjęcia działek ziemi, musi poinformować władze przed 1 grudnia 2005 roku, czy V.V. chce odszkodowania pieniężnego czy odszkodowania w obligacjach rządowych jako formy restytucji. Została również poinformowana, że jeśli nie otrzymają odpowiedzi, władze same wybiorą formę restytucji. 14 listopada 2005 roku V.V. zmarł, a skarżąca stała się jego spadkobierczynią. W kwietniu 2006 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poinformowała skarżącą, że musi złożyć pisemny wniosek do władz o przygotowanie dokumentu o przeniesieniu ziemi i aktywnie wybrać działkę ziemi. Skarżąca odpowiedziała, że nie złoży żadnego wniosku, jeśli ziemia nie zostanie jej zwrócona w naturze lub nie zostanie zapewniona działka o równoważnej wartości. W październiku 2006 roku skarżąca wysłała dwa listy do Służby Ziemi Rejonu Płungiany i oświadczyła, że zaakceptuje działkę ziemi o równoważnej wartości, jeśli taka działka zostanie jej przekazana i zostanie przygotowana wstępna umowa dotycząca przeniesienia takiej działki. Odmówiła również zgody na dokument o przeniesieniu ziemi i wielokrotnie prosiła o przywrócenie jej praw własności w naturze lub zapewnienie działki ziemi o równej wartości. W listopadzie 2006 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poinformowała skarżącą o procedurze wyceny ziemi i stosowanych metodach obliczeniowych oraz poprosiła skarżącą o zgodę na wycenę. W grudniu 2006 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poinformowała skarżącą, że w celu przekazania jej działki ziemi władze muszą przygotować dokument o przeniesieniu ziemi. Służba Ziemi Rejonu Płungiany zauważyła również, że nie ma możliwości zawarcia wstępnej umowy żądanej przez skarżącą, ponieważ nie jest ona przewidziana w prawie krajowym. Służba Ziemi Rejonu Płungiany powtórzyła, że dokument o przeniesieniu ziemi został już przygotowany i skarżąca musi go podpisać oraz wskazać obszar, na którym chciałaby otrzymać działkę ziemi o równoważnej wartości. W lutym 2007 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany poinformowała skarżącą o procedurze restytucji i ponowiła, że skarżąca musi podpisać dokument o przeniesieniu ziemi. W maju 2007 roku skarżąca zapytała władze, kiedy zostanie rozpatrzona kwestia przywrócenia praw własności V.V. w naturze lub poprzez zapewnienie jej działki ziemi o równoważnej wartości. W czerwcu i lipcu 2007 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany wielokrotnie informowała skarżącą, że musi podpisać dokument. Służba Ziemi Rejonu Płungiany poinformowała również skarżącą, że nie jest możliwe przekazanie jej najpierw działki ziemi. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że podpisze dokument przeniesienia ziemi po tym, jak zostanie jej pokazana działka o równoważnej wartości. W sierpniu 2007 roku, podczas spotkania w Służbie Ziemi Rejonu Płungiany, podjęto decyzję o włączeniu wniosku V.V. o przywrócenie praw własności do przygotowania dodatkowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru. W listopadzie 2007 roku Służba Ziemi Rejonu Płungiany ustaliła, że ponieważ skarżąca odmówiła jasnego wskazania formy restytucji, zostanie jej wypłacone odszkodowanie pieniężne za ziemię. Dano skarżącej dziesięć dni roboczych na zmianę sugerowanej formy restytucji. Skarżąca wielokrotnie nie wybrała formy restytucji ziemi do terminu wskazanego przez władze, czyli do 7 maja 2008 roku, a 13 maja 2008 roku podjęto decyzję o przywróceniu praw własności V.V. poprzez wypłatę odszkodowania pieniężnego w wysokości 3437 litów litewskich (LTL, około 995 euro (EUR)). Odszkodowanie zostało następnie skorygowane (zindeksowane), a ostateczna kwota do wypłaty wyniosła 5499 LTL (około 1593 EUR). Władze krajowe wskazały V.V. jako osobę, której należało wypłacić odszkodowanie. Decyzja została wysłana do skarżącej 28 maja 2008 roku. W swoich uwagach Rząd przedłożył Trybunałowi dokument wskazujący, że odszkodowanie zostało wypłacone 2 grudnia 2008 roku i 31 grudnia 2008 roku. W czerwcu 2008 roku skarżąca wszczęła postępowanie sądowe. Wniosła do sądu o uchylenie decyzji władz z 13 maja 2008 roku o przywróceniu praw własności V.V. poprzez wypłatę mu odszkodowania pieniężnego oraz o zapłatę jej 3000 LTL (około 869 EUR) z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej. Oświadczyła, że chce, aby ziemia została zwrócona w naturze lub aby zapewniono jej działkę ziemi o równoważnej wartości, i nie rozumie, dlaczego władze wciąż proszą ją o dokonanie nowego wyboru formy restytucji każdego roku. Ponadto poprosiła władze o wyjaśnienie, dlaczego w latach 1993–1999 nie było żadnej aktywności w procesie restytucji jej praw własności. Wreszcie skarżyła się, że odszkodowanie obliczone na 3437 LTL (około 995 EUR) było zbyt niskie. 29 września 2008 roku Sąd Administracyjny Okręgu Szawle ustalił, że w 1991 roku V.V. poprosił o przywrócenie swoich praw własności poprzez otrzymanie 3,08 hektara ziemi w naturze i że było to właściwe wyrażenie jego woli. Ponieważ wspomniana ziemia była już wykorzystywana przez inne osoby, V.V., a później skarżąca, proszeni byli o wybór innej formy restytucji. Nigdy jednak nie uczynili tego w sposób wyraźny. Co więcej, sąd stwierdził, że skarżąca nigdy nie zmieniła pierwotnego życzenia zwrotu ziemi w naturze, ponieważ odmówiła zgody na dokument o przeniesieniu ziemi, co pozwoliłoby jej na otrzymanie działki o równoważnej wartości. W konsekwencji, i zgodnie z prawem krajowym, władze krajowe wybrały odszkodowanie pieniężne jako formę restytucji, co nie naruszyło żadnych wymogów prawa krajowego. Co do odszkodowania, sąd stwierdził, że władze działały poprawnie i nie zostały spełnione niezbędne warunki do wypłaty odszkodowania. W październiku 2008 roku skarżąca wniosła apelację. Skarżyła się, że wybrała formę restytucji, ponieważ chciała, aby ziemia o równej wartości została jej zwrócona w naturze. Stwierdziła również, że jeśli jej wybór był dla władz niejasny, powinny były podjąć działania w celu jego wyjaśnienia. Ponadto skarżyła się, że odszkodowanie pieniężne było niesprawiedliwe i zbyt niskie. 21 września 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił apelację skarżącej. Sąd stwierdził, że V.V. wyraził życzenie, aby jego prawa własności zostały mu przywrócone w naturze. Sąd ustalił również, że V.V. był świadomy faktu, że nie ma możliwości zwrotu mu ziemi w naturze, ponieważ była ona już wykorzystywana przez inne osoby. V.V. był wielokrotnie proszony przez władze krajowe o wybór innej formy restytucji, ale obstawał przy restytucji w naturze. Sąd stwierdził, że władze krajowe nie poinformowały V.V. o terminie wyboru formy restytucji, ponieważ prawo krajowe przewidywało wysłanie takiej informacji przed 1 marca 2003 roku, a list został wysłany do V.V. dopiero 27 marca 2003 roku. Sąd zauważył jednak, że to okoliczność nie miała większego znaczenia, ponieważ V.V. napisał 1 marca 2003 roku, że nigdy nie zmieni zdania co do formy restytucji. Po śmierci V.V. skarżąca była proszona o wybór formy restytucji, ale uporczywie prosiła o zwrot ziemi w naturze lub zapewnienie działki o równoważnej wartości. Sąd stwierdził również, że skarżąca błędnie zinterpretowała przepisy prawa krajowego, ponieważ żądała zapewnienia jej działki ziemi o równoważnej wartości i wstępnej umowy oraz oświadczyła, że tylko wtedy podpisze dokument o przeniesieniu ziemi. Było to sprzeczne z procedurą ustaloną w prawie krajowym. Sąd uznał również, że chociaż w pewnym momencie skarżąca wskazała, że zapewnienie jej działki ziemi o równoważnej wartości jest alternatywnym sposobem przywrócenia jej praw własności, uzależniła tę formę od własnych zasad i wymogów, które nie były możliwe do spełnienia w ramach prawa krajowego. Sąd zauważył dalej, że władze krajowe zdecydowały wypłacić skarżącej odszkodowanie pieniężne jako formę restytucji. Na koniec sąd stwierdził, że argument skarżącej co do wysokości odszkodowania był nieuzasadniony, ponieważ nie przedstawiła konkretnych argumentów dowodzących, że wysokość odszkodowania została ustalona z naruszeniem wymogów krajowych. 12 września 2016 roku skarżąca wszczęła postępowanie sądowe o dług i odsetki z powodu niewypłacenia jej odszkodowania pieniężnego przez władze krajowe. W odpowiedzi na wniosek władz, 29 września 2016 roku notariusz zajmujący się procedurą spadkową po mieniu V.V. oświadczył, że po śmierci V.V. wydała skarżącej zaświadczenia o prawie do spadku w zakresie ruchomości i nieruchomości. Nie wydała jednak skarżącej dokumentu pozwalającego na otrzymanie odszkodowania pieniężnego wypłaconego V.V., ponieważ skarżąca nie dostarczyła jej decyzji władz krajowych z 13 maja 2008 roku o przywróceniu praw własności V.V. W swoich komentarzach do odpowiedzi skarżącej na uwagi Rządu, Rząd przyznał, że odszkodowanie pieniężne nigdy nie zostało przelane skarżącej „z powodu błędu ludzkiego”. Władze krajowe nie mogły przelać odszkodowania pieniężnego skarżącej z powodu braku dokumentu potwierdzającego, że jest ona spadkobierczynią V.V., oraz braku numeru konta skarżącej. Skarżąca złożyła odpowiednie dokumenty wraz ze swoim numerem konta, a odszkodowanie zostało przelane na jej konto 14 listopada 2016 roku.


Skarżący urodził się w 1957 roku i mieszka w Bela Crkva. Był zatrudniony w „Betonjerka”- DP, spółce o własności społecznej z siedzibą w Bela Crkva (zwanej dalej „dłużnikiem”). 20 maja 2003 roku Sąd Miejski w Bela Crkva nakazał dłużnikowi zapłacenie skarżącemu określonych kwot z tytułu zaległych wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne, a także kosztów postępowania cywilnego. Tego samego dnia wyrok ten stał się prawomocny. 14 października 2003 roku, na wniosek skarżącego, Sąd Miejski w Bela Crkva zarządził egzekucję powyższego wyroku oraz nakazał dłużnikowi zapłacenie skarżącemu kosztów egzekucji. Rząd w swoich uwagach twierdził, że wspomniany wyrok został w pełni wykonany na mocy decyzji krajowych z 2 grudnia 2004 roku, 4 listopada 2005 roku i 19 maja 2006 roku. Skarżący nie kwestionował tego twierdzenia. 10 lutego 2009 roku Sąd Miejski w Bela Crkva nakazał dłużnikowi zapłacenie skarżącemu innych określonych kwot z tytułu zaległych wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto sąd krajowy nakazał każdej ze stron pokrycie własnych kosztów postępowania cywilnego. Wyrok ten stał się prawomocny 18 lutego 2009 roku. 30 kwietnia 2009 roku, na wniosek skarżącego, Sąd Miejski w Bela Crkva zarządził egzekucję wspomnianego wyroku oraz nakazał dłużnikowi zapłacenie skarżącemu kosztów egzekucji. Wspomniana decyzja pozostaje niewykonana do dnia dzisiejszego. 12 maja 2009 roku Sąd Gospodarczy w Pančevie otworzył postępowanie upadłościowe wobec dłużnika. 22 września 2009 roku, na skutek odpowiedniego wniosku, Sąd Gospodarczy w Pančevie uznał roszczenia skarżącego. 27 sierpnia 2012 roku Sąd Gospodarczy w Pančevie umorzył postępowanie upadłościowe wobec dłużnika, decydując o kontynuacji postępowania upadłościowego przeciwko masie upadłościowej dłużnika. Postępowanie upadłościowe wciąż trwa. 8 sierpnia 2013 roku skarżący wniósł skargę konstytucyjną, powołując się po pierwsze na rzetelność postępowania upadłościowego. Ponadto zwrócił się do Sądu Konstytucyjnego o podjęcie decyzji zobowiązującej Państwo do zapłaty z własnych środków jego niezapłaconych wynagrodzeń. W szczególności skarżący powołał się jedynie na wyrok, który został wydany na jego korzyść 10 lutego 2009 roku. W ten sposób skarżący powołał się również na orzecznictwo Sądu dotyczące niewykonywania orzeczeń sądów krajowych wydanych przeciwko spółkom o własności społecznej w Serbii. 31 marca 2015 roku Sąd Konstytucyjny oddalił skargę skarżącego, stwierdzając, że nie jest uprawniony do pełnienia funkcji sądu upadłościowego w celu umożliwienia zapłaty roszczeń uznanych w postępowaniu upadłościowym.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1971 i 1974 roku i mieszkają w Sesvete. 12 grudnia 1996 r. około godziny 20:30 pewien D.M., członek chorwackiej armii, zdetonował granat w pizzerii w Zagrzebiu, w wyniku czego D.M. i jedna inna osoba zginęli, a drugi skarżący został ciężko ranny. Pierwszy skarżący, który pracował w pobliskiej kwiaciarni, przybył na miejsce i znalazł drugiego skarżącego leżącego na podłodze, pokrytego krwią. Tego samego wieczoru żandarmeria wojskowa przeprowadziła oględziny na miejscu zdarzenia, które zostały zarejestrowane na wideo. Sporządzony przez nich raport wskazuje, że D.M. był ubrany w cywilne ubrania. W toku postępowania żandarmeria wojskowa zebrała zeznania od świadków, a 3 lipca 1997 r. przesłała raport o zdarzeniu do Prokuratury Żupanii Zagrzebskiej. Istotna część raportu brzmi:
„12 grudnia 1996 r. około godziny 20:30 w pizzerii N. ... żołnierz D.M. spożywał napoje alkoholowe przy barze w towarzystwie D.Ma., N.F. (pracownika policji sądowej) i Ž.B., gdy nagle [D.M.] wyciągnął z kieszeni ręczny granat M-75, wyciągnął zawleczkę bezpiecznika i położył granat do ręki kelnerki T.B., ... która położyła go na blacie mówiąc „Po co mi to?”, na co D.[M.], widząc, że granat został uzbrojony, wziął go w prawą rękę i odwrócił się bokiem do blatu, po czym nastąpiła eksplozja. [D.M.] zginął na miejscu, podczas gdy D.Ma. i N.F. ... odnieśli ciężkie obrażenia ciała, a Ž.B. ... lekkie obrażenia ciała. ... Ranni zostali przewiezieni do szpitala Dubrava, a D.Ma. zmarł w trakcie transportu.”
Nie wszczęto dalszego śledztwa. 1 lipca 1998 r. skarżący wnieśli pozew cywilny przeciwko Państwu do Sądu Miejskiego w Zagrzebiu. Drugi skarżący dochodził odszkodowania w związku z obrażeniami zagrażającymi życiu, których doznał w zdarzeniu z 12 grudnia 1996 r., podczas gdy pierwszy skarżący dochodził odszkodowania z powodu stresu i strachu, których doznał z powodu tego zdarzenia. Skarżący argumentowali, że D.M. był w służbie w momencie, gdy zdetonował granat, że był ubrany w mundur wojskowy i że jego matka otrzymała rentę rodzinną po jego śmierci na mocy decyzji, która stwierdzała, że zginął w służbie (konkretnie „w pracy”). W toku postępowania ustalono, że drugi skarżący odniósł liczne obrażenia głowy, twarzy, klatki piersiowej, brzucha i kończyn dolnych oraz że cierpi na stałe skutki, takie jak częste bóle głowy, bóle całego ciała, zaburzenia słuchu, podwójne widzenie, zmęczenie i niezdolność do pracy. Ich powództwo zostało uwzględnione 21 czerwca 2002 r. Wyrok ten został uchylony przez Sąd Żupanii Zagrzebskiej 25 kwietnia 2005 r. Sąd pierwszej instancji ponownie uwzględnił powództwo 17 września 2010 r. Jednakże 5 kwietnia 2011 r. Sąd Żupanii Zagrzebskiej, po wniesieniu apelacji przez pozwanego, uchylił wyrok i oddalił powództwo skarżących. Istotna część tego wyroku brzmi:
„Sąd pierwszej instancji ustalił następujące fakty:
- D.M. był członkiem chorwackiej armii – żołnierzem służby wojskowej;
- D.M. użył granatu M-75, który służył celom wojskowym i był zarejestrowany do użytku [przez] członków chorwackiej armii;
- decyzja z 12 października 1998 r. ... wydana przez Chorwacki Fundusz Emerytalny stwierdzała, że matka D.M., który był weteranem chorwackiej wojny o ojczyznę, uzyskała prawo do renty rodzinnej, ponieważ [D.M.] pełnił [służbę wojskową], gdy wyrządził szkodę, a uzasadnienie tej decyzji stwierdzało, że zmarł z powodu obrażeń odniesionych w pracy;
- D.M. nie był w służbie.
Na podstawie tak ustalonych faktów sąd pierwszej instancji uznał, że pozwany ponosi odpowiedzialność, ponieważ wspomniana decyzja Chorwackiego Funduszu Emerytalnego stwierdzała, że śmierć [D.M.], jako czynnego żołnierza, nastąpiła podczas [pełnienia] obowiązków służbowych ...
Sąd pierwszej instancji uznał również, że doszło do zaniedbania ze strony pozwanego [w zakresie przeprowadzenia kontroli] broni na podstawie art. 14 Instrukcji o przydziale, dystrybucji, noszeniu i użytkowaniu służbowej broni krótkiej. Gdyby przeprowadzono właściwą kontrolę (za którą odpowiadała żandarmeria wojskowa na podstawie art. 14 wspomnianej Instrukcji) [w zakresie] noszenia broni – mianowicie granatu [posiadanego przez D.M.] bez odpowiedniego zezwolenia lub dokumentu tożsamości – i odebrano [od D.M.] granat, szkoda najprawdopodobniej by nie powstała.
Jednak ten sąd uważa, że te fakty, ustalone [przez sąd pierwszej instancji], nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że zostały spełnione warunki do uznania odpowiedzialności pozwanego za konkretną szkodę.
Przede wszystkim prawo rodziców D.M. do uzyskania renty rodzinnej na podstawie decyzji Chorwackiego Funduszu Emerytalnego nie jest rozstrzygające dla odpowiedzialności pozwanego za szkodę, ponieważ prawo do renty rodzinnej uzyskano na podstawie statusu D.M. jako weterana chorwackiej wojny o ojczyznę – czyli ubezpieczonego żołnierza. Fakt, że uzasadnienie tej decyzji ... stwierdza, że „śmierć ubezpieczonego nastąpiła z powodu obrażeń odniesionych w pracy”, nie jest istotny dla oceny odpowiedzialności pozwanego w niniejszym postępowaniu cywilnym.
Ocena faktów wykazuje, że D.M. nie był w służbie w owym wieczoru; że granat M-75 nie został mu wydany przez jego jednostkę wojskową ([zgodnie z] listem z I Chorwackiego Korpusu Gwardii z 12 listopada 1998 r.); że protokół z oględzin na miejscu przeprowadzonych w dniu [śmierci D.M.] nie wykazuje, że D.M. był ubrany w mundur; oraz że nic nie dowodzi, że dany granat był własnością pozwanego (że D.M. uzyskał granat nielegalnie od pozwanego), niezależnie od faktu, że taki granat służy celom wojskowym i jest zarejestrowany do użytku [przez] członków chorwackiej armii; [dlatego] ten sąd stwierdza, że wniosek sądu pierwszej instancji dotyczący ... odpowiedzialności pozwanego jest nieprawidłowy.
Na koniec ten sąd uważa ... w zakresie zaniechania przez pozwanego przeprowadzenia kontroli noszenia broni i zajęcia [broni] w przypadku braku zezwolenia [na jej noszenie], jako podstawy odpowiedzialności pozwanego, że nie ma dowodu ... że żandarmeria wojskowa miała obowiązek przeprowadzić kontrolę w danej pizzerii w owym wieczoru lub że właściwe organy wiedziały, że D.M. posiada granat i nie odebrały mu go. Dlatego ten sąd stwierdza, że warunki odpowiedzialności pozwanego nie zostały spełnione ...”
Następna skarga konstytucyjna skarżących z 7 lipca 2011 r. została oddalona 17 czerwca 2014 r. Decyzja ta została doręczona skarżącym 3 lipca 2014 r.


Skarżący urodził się w 1948 roku i mieszka w Bukareszcie. Jako oficer w pododdziale specjalnej jednostki antyterrorystycznej w ramach sił specjalnych bezpieczeństwa państwowego (dalej „Securitate”), skarżący uczestniczył w wydarzeniach, które rozpoczęły się w Bukareszcie 21 grudnia 1989 roku i doprowadziły do upadku dyktatury Ceaușescu 22 grudnia 1989 roku. Skarżący został aresztowany przez wojsko i przetrzymywany w areszcie od 22 do 23 grudnia 1989 roku. Następnie był przetrzymywany przez dowódcę jednostki od 25 grudnia 1989 roku do 2 lutego 1990 roku. W tym okresie czasu był poddany złemu traktowaniu i w rezultacie doznał depresji oraz został przeniesiony do rezerwy oficerów z powodu złego stanu zdrowia (patrz poniżej paragrafy 8–13). 29 kwietnia 1990 roku skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do prokuratora wojskowego, twierdząc, że był źle traktowany i nielegalnie zatrzymany w budynku Securitate oraz żądając ukarania różnych urzędników, w tym dowódcy jednostki, G.A. Prokurator wojskowy przesłuchał oskarżonych i dużą liczbę świadków w trakcie śledztwa karnego oraz zebrał dowody medyczne. 2 grudnia 1993 roku prokurator wojskowy ustalił, że dowódca jednostki G.A. był odpowiedzialny za pozbawienie wolności skarżącego oraz za odniesione przez niego obrażenia; jednak postępowanie karne nie mogło zostać wszczęte, ponieważ dowódca zmarł. 16 grudnia 1993 roku skarżący zwrócił się do prokuratora wojskowego o rozszerzenie śledztwa na innych urzędników, o których twierdził, że byli zaangażowani, w tym lekarza P.I. oraz różnych oficerów Securitate. 2 marca 1995 roku prokurator wojskowy zadecydował o nie wszczęciu postępowania karnego przeciwko lekarzowi P.I. z powodu braku znamion czynu zabronionego. Na skutek odwołania skarżącego decyzja ta została uchylona decyzją z 25 września 1996 roku, a śledztwo kontynuowano. 21 października 1997 roku prokurator wojskowy uznał lekarza P.I. za zobowiązanego do zapłacenia grzywny administracyjnej; jednak rodzaj przestępstwa, którego się dopuścił, został objęty amnestią dekretem z lipca 1997 roku. Prokurator wojskowy umorzył śledztwo w stosunku do zmarłego oskarżonego, G.A. Sprawa karna dotycząca pozostałych oskarżonych, oficerów Securitate, została wyłączona do odrębnego postępowania. 20 lutego 1998 roku i 16 lutego 1999 roku prokurator wojskowy zadecydował o nie wszczęciu postępowania karnego przeciwko niektórym oskarżonym, ponieważ skarga skarżącego uległa częściowo przedawnieniu. Śledztwo w sprawie przestępstw rzekomo popełnionych przez trzech z oskarżonych zostało wyłączone, a jurysdykcja przekazana organom ścigania przy Wysokim Trybunale Kasacyjnym i Sprawiedliwości w celu dołączenia do głównego śledztwa karnego w sprawie wydarzeń z grudnia 1989 roku. 27 czerwca 2005 roku i 23 sierpnia 2007 roku skarżący został przesłuchany jako świadek i jako strona cywilna w głównym śledztwie karnym. Najważniejsze kroki proceduralne podjęte w głównym śledztwie karnym są podsumowane w sprawie Stowarzyszenie „21 grudnia 1989” i inni przeciwko Rumunii (nr 33810/07 i 18817/08, §§ 12–41, 24 maja 2011) oraz Alecu i inni przeciwko Rumunii (nr 56838/08 i 80 innych, §§ 10–13, 27 stycznia 2015). Kolejne wydarzenia przedstawiają się następująco. Po wejściu w życie nowego Kodeksu Postępowania Karnego w lutym 2014 roku jurysdykcja nad sprawą została przekazana na rzecz prokuratury wojskowej. 14 października 2015 roku prokuratura zamknęła główne śledztwo, uznając, że skargi były częściowo przedawnione, a częściowo bezzasadne. Strony nie złożyły żadnych informacji co do tego, czy od tej decyzji zostało wniesione odwołanie.


Pierwszy skarżący urodził się w 1953 roku i mieszka w Mosfellsbær, drugi skarżący urodził się w 1980 roku i mieszka w Reykjavíku, a trzeci skarżący urodził się w 1980 roku i mieszka w Seltjarnarnes. W czasie istotnym dla sprawy pierwsi dwaj skarżący zasiadali w redakcji gazety DV, a trzeci skarżący był dziennikarzem DV. 30 września 2010 roku islandzka spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej „spółka”) została ogłoszona bankrutem. Spółka została założona w 1960 roku i jest jednym z wiodących przedsiębiorstw przemysłowych na Islandii w zakresie produkcji materiałów do pakowania z tworzyw sztucznych. W październiku 2010 roku syndyk masy upadłościowej zatrudnił firmę audytorską do zbadania ksiąg spółki. 31 stycznia 2011 roku firma audytorska sfinalizowała raport wskazujący na podejrzenie czynów zabronionych popełnionych przez członków zarządu. Przewodniczący zarządu, A, który był również jednym z właścicieli spółki, był wówczas adiunktem na Uniwersytecie Islandzkim. Syndyk zgłosił podejrzenie popełnienia czynów zabronionych na policję. Spółka holdingowa i bank również zgłosili spółkę oraz A na policję. 14 marca 2011 roku DV opublikowało zdjęcie A na pierwszej stronie pod nagłówkiem „Czarny raport dotyczący [spółki]: Policja bada adiunkta”. Artykuł na ten temat został wydrukowany na stronach 2 i 3. Jego autorem został zidentyfikowany trzeci skarżący. Nagłówek artykułu brzmiał „Adiunkt uwikłany w śledztwo policji”, a obok nagłówka pojawiło się kolejne zdjęcie A. Artykuł opierał się na informacjach z raportu firmy audytorskiej. Nie jest wiadomo, w jaki sposób skarżący dowiedzieli się o raporcie i jego treści. Artykuł omawiał między innymi A, który był członkiem zarządu i jednym z trzech właścicieli spółki oraz byłym kierownikiem studiów MBA i adiunktem nauk o przedsiębiorczości na Uniwersytecie Islandzkim. Artykuł opisywał sytuację spółki, odnosząc się do raportu firmy audytorskiej. Stwierdzono w nim, że raport wykazał, iż spółka pokrywała wydatki A, które najprawdopodobniej nie były związane z działalnością spółki. Raport wskazywał również, że A i jeden z jego współwłaścicieli wiedzieli o poważnej sytuacji finansowej spółki na długo przed jej ogłoszeniem bankructwa w 2010 roku. Raport stwierdził, że aktywa spółki zostały częściowo wydane, gdy było jasne, że jest niewypłacalna. W rzeczywistości te aktywa zostały przeniesione do innej spółki, należącej do współwłaściciela A. Gdy spółka została ogłoszona bankrutem 30 września 2010 roku, była winna dużemu bankowi na Islandii około 1 100 000 000 ISK (około 7 150 000 euro w tamtym czasie). Kwota ta znacznie wzrosła po kryzysie finansowym w 2008 roku. 16 marca 2011 roku prawnik A otrzymał e-maila od prokuratora policji potwierdzającego, że zawiadomienie syndyka zostało otrzymane i jest „badane”, a dwa inne zawiadomienia otrzymane przez policję są również rozpatrywane. Oświadczył, że nie podjęto formalnej decyzji o wszczęciu śledztwa policyjnego. Prawnik A przesłał ten e-mail pierwszemu skarżącemu i zażądał sprostowania kwestionowanych oświadczeń. Pierwszy skarżący odmówił jego prośby. 28 kwietnia 2011 roku A wniósł powództwo o zniesławienie przeciwko skarżącym i DV do Sądu Rejonowego w Reykjavíku i zażądał, aby opublikowane przez DV oświadczenia: „Policja bada adiunkta” oraz „Adiunkt uwikłany w śledztwo policji”, zostały uznane za nieważne, oraz aby nakazać skarżącym zapłatę odszkodowania, w tym kosztów publikacji wyroku końcowego. Skarżący i A zostali wysłuchani, a e-mail z 16 marca 2011 roku od prokuratora policji do prawnika A został złożony jako dowód. Wyrokiem z 5 marca 2012 roku Sąd Rejonowy uznał, że oba sporne oświadczenia były zniesławiające i nakazał skarżącym zapłatę 200 000 islandzkich koron (ISK) (około 1600 euro (EUR)) na rzecz A jako zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, plus odsetki, 200 000 ISK za koszt publikacji wyroku oraz 500 000 ISK (około 4200 EUR) za koszty prawne A przed Sądem Rejonowym. Oświadczenia zostały uznane za nieważne. Uzasadnienie wyroku brzmiało następująco:
„... Zgodnie z art. 73 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo do wolności opinii i przekonań. Jednakże art. 73 ust. 3 Konstytucji dopuszcza pewne ograniczenia wolności wypowiedzi. Stanowi on, że wolność wypowiedzi może być ograniczona jedynie ustawą w interesie porządku publicznego lub bezpieczeństwa Państwa, dla ochrony zdrowia lub moralności, lub dla ochrony praw lub reputacji innych, jeśli takie ograniczenia są uznane za konieczne i zgodne z tradycjami demokratycznymi. W Rozdziale XXV Kodeksu Karnego wolność wypowiedzi jest ograniczona w interesie praw i reputacji innych. Przy ustalaniu granic wolności wypowiedzi należy zagwarantować możliwość debaty publicznej.
[Skarżący] twierdzą, że oświadczenia są prawdziwe i powołują się na zasadę, że nie ponoszą odpowiedzialności za prawdziwe oświadczenia. Nie jest sporne, że przed publikacją w gazecie [policja] została poinformowana przez syndyka o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia czynów zabronionych przez członków zarządu spółki, w tym A. Jest również jasne, że informacje podane przez syndyka opierały się na raporcie [firmy audytorskiej] z 31 stycznia 2011 roku. E-mail z 16 marca 2011 roku od [prokuratora] do prawnika [A] stwierdzał, że raport syndyka był „badany” [„til skoðunar”]. Ponadto stwierdzono, że dwie inne jednostki [zgłosiły, między innymi, A] na policję i że te zgłoszenia „były również rozpatrywane” [litið til framangreindra kæra]. Jednak stwierdzono, że nie podjęto formalnej decyzji w sprawie śledztwa policyjnego ani nie zdefiniowano możliwych czynów zabronionych.
[Skarżący] opierają swoją obronę na fakcie, że nic w ich oświadczeniach, które [A] chce uznania za nieważne, nie wskazuje na to, że podjęto formalną decyzję o rozpoczęciu [policyjnego] śledztwa, i że brzmienie oświadczeń nie powinno być interpretowane szerzej, niż wskazuje na to jego ogólne znaczenie. Należy tutaj wziąć pod uwagę, że ogólnie media są zobowiązane do opierania publikacji na dogłębnym badaniu faktów. Biorąc to pod uwagę, a także mając na uwadze [brak formalnej decyzji policji o zbadaniu] [spółki] i jej członków zarządu, w tym [A], sąd nie może zaakceptować argumentów [skarżących]. Przeciwko [A] nie wszczęto śledztwa policyjnego, w związku z czym oświadczenia „Policja bada adiunkta” i „Adiunkt uwikłany w śledztwo policji” były faktycznie błędne, ale oba oświadczenia miały w rzeczywistości to samo znaczenie. Nie było nadmiernie trudno zweryfikować, czy takie śledztwo w rzeczywistości zostało wszczęte. Brzmienie oświadczeń miało taki charakter, by sprawić, że czytelnik wierzył, iż [A] jest podejrzanym w śledztwie policyjnym z powodu swoich czynów zabronionych i karnie karalnych. To uszkodziło reputację [A]. Dlatego sąd musi zgodzić się z [A], że [skarżący] naruszyli art. 235 Kodeksu Karnego nr 19/1940 (Almenn Hegningarlög), publikując powyższe oświadczenia. W świetle powyższego, i z odwołaniem się do art. 241 ust. 1 Kodeksu Karnego, wniosek [A] o uznanie oświadczeń za nieważne zostaje uwzględniony. Jednak nie ma powodu do wymierzenia kary; w związku z tym wniosek [A] o ukaranie [skarżących] zostaje odrzucony ...”
8 maja 2012 roku skarżący odwołali się do Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Rejonowego. Wyrokiem z 6 grudnia 2012 roku Sąd Najwyższy potwierdził wyrok Sądu Rejonowego i nakazał skarżącym zapłatę dodatkowo 500 000 ISK za koszty prawne A przed Sądem Najwyższym. Co do uzasadnienia, Sąd Najwyższy stwierdził:
„... Powyższy e-mail od [prokuratora policji] może być zrozumiany tylko w ten sposób, że nie wszczęto śledztwa z powodu trzech zgłoszeń [na policję], do których odnosi się e-mail. Nie ma nic, co wskazywałoby na to, że takie śledztwo zostało wszczęte później, i nie będzie to zarzucane [A], że nie potwierdził tego podczas postępowania, o co prosiły [skarżący]. Z tymi komentarzami, [i] z odwołaniem się do uzasadnienia Sądu Rejonowego, Sąd Najwyższy potwierdza decyzję Sądu Rejonowego o uznaniu oświadczeń za nieważne i potwierdza publikację wyroku w następnym numerze DV i następnym wydaniu internetowym DV po doręczeniu tego wyroku. Unieważnione oświadczenia były błędne i zniesławiające dla [A]. Przy badaniu publikacji i publikacji zdjęć [spółki] i jej przedstawicieli w drukowanym wydaniu DV i w wydaniu internetowym [DV], reputacja [A] została zaatakowana w czasie, gdy nie było do tego podstaw ...”
Pismem z 31 maja 2013 roku Specjalny Prokurator zawiadomił innego przedstawiciela spółki, że „śledztwo” w sprawie skarg przeciwko niemu i A zostało zamknięte, a sprawa umorzona.


Wnioskodawca, spółka Chap Ltd, jest ormiańską spółką prywatną założoną w 1999 roku, z siedzibą w Giumri. W 2005 roku wnioskodawca założył regionalny kanał telewizyjny, Gala TV, z zamiarem nadawania w regionie lokalnym. 23 lutego 2005 r. wnioskodawca otrzymał licencję od Narodowej Komisji Telewizji i Radia („NTRC”), zezwalającą na nadawanie w Giumri, drugim co do wielkości mieście w Armenii, oraz w okolicy. Licencja została udzielona na okres siedmiu lat. Gala TV było jedną z czterech stacji telewizyjnych działających w Giumri i, według wnioskodawcy, było powszechnie uznawane za jeden z nielicznych niezależnych głosów w telewizyjnym nadawaniu w Armenii. Od 29 października do 12 listopada 2007 r. Służba Dochodów Państwowych („SRS”) przeprowadziła kontrolę ksiąg rachunkowych wnioskodawcy. W rezultacie, 12 listopada 2007 r. wydała raport stwierdzający, że wnioskodawca ma wysokie zobowiązania podatkowe za lata 2005–2007 i nakazał mu zapłatę 25 665 100 dramów ormiańskich (AMD) (około 51 000 euro (EUR)), w tym dopłat i grzywien. W raporcie stwierdzono, że wskazane kwoty są płatne do budżetu państwa w ciągu dziesięciu dni. SRS ustaliła w swoim raporcie, że wnioskodawca zaniżył swoje zobowiązania podatkowe, ukrywając dochody z reklam. Raport stwierdzał również, że wnioskodawca nie uwzględnił cen za swoje usługi w fakturach ani nie prowadził ewidencji, zgodnie z wymogami Ustawy o nadawaniu telewizyjnym i radiowym. Ponadto zarzucono, że wnioskodawca produkował i sprzedawał fajerwerki bez zezwolenia rządowego. Raport SRS był oparty, między innymi, na:
a) dokumentach żądanych od i następnie przesłanych przez Gr.A., szefa NTRC;
b) zeznaniach szefów firm i indywidualnych przedsiębiorców, że zamieścili reklamy w Gala TV, ale nie otrzymali żadnych dokumentów potwierdzających zapłatę na rzecz wnioskodawcy za takie usługi.
Wnioskodawca sprzeciwił się zarzutom uchylania się od opodatkowania jako sfabrykowanym i politycznie motywowanym, ponieważ reklamy produkcji własnej, które miały funkcję społeczną i które Gala TV nadawała bezpłatnie, zostały wzięte pod uwagę przez władze przy obliczaniu zaległości podatkowych. W nieokreślonym dniu SRS wszczęła postępowanie karne przeciwko dyrektorowi generalnemu wnioskodawcy, K.H., za uchylanie się od opodatkowania. Władze śledcze umorzyły postępowanie po zapłaceniu wymaganej kwoty. Nie otrzymawszy zapłaty od wnioskodawcy w odniesieniu do kwot określonych w raporcie z 12 listopada 2007 r., 26 listopada 2007 r. SRS wniosła pozew do Sądu Gospodarczego w celu zobowiązania wnioskodawcy do zapłaty 25 212 800 AMD (około 50 000 EUR) długu podatkowego oraz zamrożenia jego kont bankowych i innych aktywów w wysokości rzekomego niedoboru podatkowego. 27 listopada 2007 r. Sąd Gospodarczy przyjął sprawę do rozpoznania i jednocześnie oddalił wniosek o zamrożenie kont bankowych wnioskodawcy. 3 grudnia 2007 r. Sąd Gospodarczy zatwierdził nakaz zamrożenia aktywów wnioskodawcy jako zabezpieczenie powództwa. 17 grudnia 2007 r. wnioskodawca wniósł powództwo wzajemne przeciwko SRS, zaskarżając wyniki kontroli podatkowej. Podnosił on, między innymi, że odpowiednie zeznania uzyskane od szefów firm i przedsiębiorców indywidualnych, a także informacje uzyskane od Gr.A., nie mogły być użyte jako dowód na poparcie ustaleń SRS w swoim raporcie. 24 grudnia 2007 r. sprawa wnioskodawcy została przeniesiona do Sądu Administracyjnego, który został utworzony w ramach reformy systemu sądownictwa w tym roku. 29 stycznia 2008 r. Sąd Administracyjny przyjął sprawę. 12 marca 2008 r. prawnik wnioskodawcy złożył wniosek o uzyskanie i przebadanie dokumentów podatkowych firm, które reklamowały się w Gala TV i które zostały skontrolowane przez SRS. Twierdził, że te dokumenty podatkowe zawierają deklaracje podatkowe i inne dokumenty, które mogą podważyć dowody przedstawione przez SRS. Ten wniosek został odrzucony. Tego samego dnia prawnik wnioskodawcy wystąpił również z wnioskiem do Sądu Administracyjnego o wezwanie, między innymi, szefów odpowiednich firm i przedsiębiorców, a mianowicie A.J., S.A., S.M., H.P., G.S., G.A. i H.M., na których zeznaniach SRS powoływał się w swoim raporcie. W innym wniosku złożonym tego samego dnia prawnik poprosił Sąd Administracyjny o wezwanie Gr.A. do zeznań na temat informacji i dokumentów, które dostarczył SRS, i potwierdzenia prawdziwości tych dokumentów. Wnioski wnioskodawcy zostały odrzucone przez Sąd Administracyjny, który uznał dowody z zeznań świadków w pytaniu za nieistotne. 19 marca 2008 r. Sąd Administracyjny uwzględnił powództwo SRS przeciwko wnioskodawcy w części. Uchylił raport SRS w zakresie kwoty 96 000 AMD (około 190 EUR) nałożonej na wnioskodawcę za rzekome nielegalne produkcję i sprzedaż fajerwerków. Sąd Administracyjny zdecydował o nałożeniu na spółkę łącznej kwoty 25 116 700 AMD (około 50 000 EUR), w tym 14 291 300 AMD (około 28 400 EUR) z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), obejmującego zaległości, 60% grzywny i dopłaty za zwłokę w płatności; 8 338 300 AMD (około 16 600 EUR) z tytułu podatku dochodowego, obejmującego zaległości, 60% grzywny i dopłaty za zwłokę w płatności; oraz 2 487 100 AMD (około 5 000 EUR) na fundusz rozwoju organu podatkowego. Sąd Administracyjny powołał się na odpowiednie przepisy Ustawy o podatku od towarów i usług oraz Ustawy o podatkach przy nakładaniu dopłat i grzywien. Ustalając zobowiązania wnioskodawcy z tytułu VAT i podatku dochodowego, oparł się, między innymi, na dokumentach dostarczonych przez Gr. A. oraz zeznaniach A.J., S.A., S.M., H.P., G.S., G.A. i H.M., na które powoływał się raport SRS. Kwota kosztów sądowych do zapłacenia przez wnioskodawcę została obliczona na 502 334 AMD (około 1 000 EUR). 18 czerwca 2008 r. wnioskodawca złożył skargę kasacyjną do Sądu Administracyjnego. 4 sierpnia 2008 r. Sąd Kasacyjny zwrócił skargę kasacyjną wnioskodawcy z powodu nieuiszczenia prawidłowej kwoty opłaty skarbowej i wyznaczył termin na ponowne złożenie. Po uiszczeniu wymaganej opłaty skarbowej wnioskodawca ponownie złożył skargę 3 września 2008 r. 18 września 2008 r. Sąd Kasacyjny uznał skargę kasacyjną wnioskodawcy za niedopuszczalną z powodu braku podstaw.


Skarżący, pan Gökhan Aydın, jest obywatelem tureckim urodzonym w 1983 roku. W momencie wniesienia skargi do Trybunału był osadzony w więzieniu typu F w Tekirdağ. Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, można streścić następująco. 11 listopada 2002 r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Wydziału do Walki z Terroryzmem Komendy Głównej Policji w Stambule na podejrzeniu członkostwa w TKP/ML-TIKKO, nielegalnej organizacji. 14 listopada 2002 r. Sąd Bezpieczeństwa Państwa w Stambule zastosował wobec skarżącego areszt tymczasowy. 26 grudnia 2002 r. prokurator przy Sądzie Bezpieczeństwa Państwa w Stambule wniósł akt oskarżenia przeciwko skarżącemu i dziesięciu innym osobom o próbę obalenia konstytucyjnego porządku, czyn przewidziany w art. 146 § 1 dawnego Kodeksu Karnego. Po ogłoszeniu ustawy nr 5190 z 16 czerwca 2004 r. sprawa przeciwko skarżącemu została przekazana do 10. Wydziału Sądu Okręgowego w Stambule. W toku postępowania sądy pierwszej instancji rozpatrywały kwestię dalszego stosowania aresztu wobec skarżącego na zakończenie każdej rozprawy, zarówno z urzędu, jak i na wniosek skarżącego. 25 grudnia 2007 r., na zakończenie rozprawy i w obecności skarżącego, 10. Wydział Sądu Okręgowego w Stambule zarządził dalsze stosowanie aresztu wobec skarżącego. Skarżący wniósł zażalenie na tę decyzję. 27 grudnia 2007 r. 11. Wydział Sądu Okręgowego w Stambule oddalił jego zażalenie bez przeprowadzenia rozprawy, powołując się na opinię prokuratora, która nie została przekazana skarżącemu ani jego przedstawicielowi. 24 marca 2009 r. skarżący został uznany za winnego zarzucanych mu czynów i skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Najwyższy i stało się prawomocne 20 stycznia 2011 r.


Po odzyskaniu niepodległości, w 1991 r. na Łotwie weszły w życie przepisy o reformie własności, które przewidywały, że byli właściciele lub ich spadkobiercy mogą odzyskać własność nacjonalizowaną w 1940 r. Drugi skarżący i dwie inne osoby były spadkobiercami A.S. W 1999 r. zwrócili się do Sądu Okręgowego w Rydze o uznanie ich prawa własności do 30 ha lasu w Jurmale (zwanego dalej „sporną nieruchomością”), który rzekomo należał do A.S. i został nacjonalizowany w 1940 r. Wnieśli również o uznanie przez sąd ich prawa do otrzymania działki gruntu o tej samej wartości w Jurmale, ponieważ nie było możliwe ustalenie dokładnych granic odziedziczonej ziemi. 7 maja 1999 r. Sąd Okręgowy w Rydze orzekł na rzecz powodów. Uznał, że nie było wątpliwości, czy powodowie są spadkobiercami zmarłego A.S., ponieważ zostało to ustalone postanowieniem sądowym w 1995 r. Powołując się na dokumenty otrzymane z Archiwum Państwowego i Państwowego Urzędu Ziemi (Valsts Zemes dienests), ustalił również, że A.S. nabył 30 ha lasu w Jurmale. Powołując się na art. 12 Ustawy o reformie ziemi w miastach Republiki Łotwy (Par zemes reformu Latvijas Republikas pilsētās), która przewidywała, że wszelkie wnioski po 1 czerwca 1994 r. o przywrócenie praw własności powinny być rozstrzygane przez sąd, Sąd Okręgowy w Rydze uznał, że drugi skarżący jest właścicielem dwóch trzecich udziału w lesie w Jurmale, a dwaj inni powodowie posiadają po jednej szóstej. Ponieważ nie było dowodów na to, jakie były dokładne granice lasu, sąd uznał prawo powodów do otrzymania działki gruntu o tej samej wartości w innym miejscu. Rada Miejska Jurmały była pozwaną w powyższym postępowaniu, a przedstawiciel Miejskiej Komisji Ziemi w Jurmale kwestionował powództwo, argumentując, że w 1940 r. sporna nieruchomość należała do kilku osób jako własność niepodzielona, a dokumenty archiwalne nie wskazywały, jaka część tej nieruchomości przysługuje każdemu z powodów. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się 8 czerwca 1999 r. W kwietniu 2000 r., na wniosek powodów, Sąd Okręgowy w Rydze podjął dodatkowe orzeczenie, stwierdzające, że sporna nieruchomość historycznie była częścią lasu majątku Bulduri. Po wydaniu powyższego wyroku Miejska Komisja Ziemi w Jurmale wielokrotnie informowała powodów, Radę Miejską Jurmały i Państwowy Urząd Ziemi o problemach z wykonaniem wyroku. Miejska Komisja Ziemi w Jurmale twierdziła, że materiały archiwalne, uzyskane po wydaniu powyższego wyroku, nie zawierają informacji o lokalizacji spornej nieruchomości. Z tych powodów, w październiku 2000 r. Państwowy Urząd Ziemi zwrócił się do Prokuratury Generalnej o wniesienie wniosku o nadzór sądowy (protest) o uchylenie wyroku z 7 maja 1999 r. W listopadzie 2000 r. Prokuratura Generalna oddaliła wniosek, argumentując, że ponowna ocena dowodów nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania nadzorczego. Drugi skarżący kilkakrotnie skarżył się Radzie Miejskiej Jurmały i Miejskiej Komisji Ziemi na opóźnienia w wykonaniu wyroku. Aby wywiązać się z wyroku, 6 grudnia 2002 r. Miejska Komisja Ziemi w Jurmale podjęła decyzje o przyznaniu powodom czterech działek gruntu. 27 grudnia 2002 r. prawo własności do czterech działek gruntu zostało wpisane do rejestru gruntów, a 8 i 9 stycznia 2003 r. drugi skarżący oraz dwaj inni powodowie sprzedali swoje odpowiednie działki piątemu skarżącemu, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Bulduru Muiža, której właścicielem i dyrektorem w danym czasie był drugi skarżący.

Między styczniem 2002 r. a październikiem 2003 r. pierwszym skarżącym był prezes piątego skarżącego, a między październikiem 2003 r. a sierpniem 2007 r. pierwszym skarżącym był przewodniczący jej zarządu. 24 października 2003 r. Przewodniczący Wydziału Cywilnego Senatu Sądu Najwyższego złożył wniosek o nadzór sądowy w odniesieniu do wyroku wydanego 7 maja 1999 r. przez Sąd Okręgowy w Rydze, argumentując, że brakuje dowodów potwierdzających, że A.S. był właścicielem nieruchomości przed 1940 r. Jak sugerowały informacje otrzymane z Archiwum Państwowego, sporna nieruchomość składała się z udziałów niepodzielonych i dlatego nie można było stwierdzić, że A.S. był jedynym nabywcą 30 ha lasu. Kopię tego wniosku wysłano do drugiego skarżącego i dwóch innych stron pierwotnego postępowania, wzywając ich do złożenia uwag w ciągu trzydziestu dni od otrzymania. Na rozprawie 17 grudnia 2003 r., z udziałem przedstawiciela powodów w pierwotnym postępowaniu, Senat Sądu Najwyższego uchylił wyrok i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Rydze do ponownego rozpatrzenia. Senat uznał, że w aktach sprawy nie ma nic, co sugerowałoby, że A.S. był właścicielem spornej nieruchomości. W styczniu i marcu 2004 r. Biuro ds. Zapobiegania i Zwalczania Korupcji („KNAB”) zwróciło się do Prokuratury Generalnej o wszczęcie postępowania w celu odzyskania spornej nieruchomości od skarżących. Piąty skarżący dokonał różnych transakcji ze sporną nieruchomością. 15 i 16 grudnia 2003 r. część nieruchomości została sprzedana za łączną kwotę 7000 łotewskich latów (LVL) (około 10 000 euro (EUR)) A.V., który 26 i 29 marca 2004 r. sprzedał ją za tę samą kwotę trzeciemu skarżącemu, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Balt Invest Group, której współwłaścicielem i przedstawicielem w danym czasie i do lutego 2007 r. był sam A.V.

23 kwietnia i 7 maja 2004 r. trzeci skarżący został zarejestrowany jako właściciel nieruchomości w rejestrze gruntów. 12 i 19 lutego 2004 r. piąty skarżący sprzedał dwie inne części spornej nieruchomości odpowiednio szóstemu i czwartemu skarżącemu za około 45 000 EUR za każdą transakcję. Umowa kupna z 19 lutego 2004 r. przewidywała między innymi, że sprzedający, a mianowicie piąty skarżący, gwarantuje, że nieruchomość nie jest przedmiotem żadnego sporu oraz że sprzedający będzie ponosił odpowiedzialność za wszelkie roszczenia osób trzecich w związku z transakcją. 27 lutego 2004 r. piąty skarżący sprzedał inną część nieruchomości K.K., który 18 czerwca 2004 r. sprzedał ją pierwszemu skarżącemu za około 29 000 LVL (około 41 500 EUR). Umowa kupna z 18 czerwca 2004 r. przewidywała między innymi, że sprzedający gwarantuje, że nieruchomość nie jest w żaden sposób obciążona. 27 kwietnia 2004 r. i 16 września 2004 r. (w odniesieniu do pierwszego i trzeciego skarżącego) Prokuratura Generalna, działając w imieniu Ministerstwa Finansów, wniosła pozew przeciwko Radzie Miejskiej Jurmały, skarżącym, A.V. oraz dwóm innym powodom w pierwotnym postępowaniu. Prokuratura Generalna powołała się na wyrok Senatu (patrz powyższy paragraf 17) i wniosek otrzymany od KNAB (patrz powyższy paragraf 18). W pozwie stwierdzono, że drugi skarżący i dwaj inni powodowie w pierwotnym postępowaniu nie mieli prawnego prawa własności do spornej nieruchomości. Wnioskowano do Sądu Okręgowego w Rydze o uchylenie decyzji Miejskiej Komisji Ziemi w Jurmale o przyznaniu czterech działek gruntu (patrz powyższy paragraf 13). Prokuratura Generalna wniosła również o usunięcie odpowiednich wpisów z rejestru gruntów i uznanie praw Państwa do spornej nieruchomości. Pozew opierał się na przepisach Prawa Cywilnego regulujących roszczenia własnościowe, takich jak art. 1041, 1044 i 1063 (patrz poniższy paragraf 37). 30 maja 2004 r. Sąd Okręgowy w Rydze zadecydował o połączeniu pozwu wniesionego przez Prokuraturę Generalną z powództwem o przywrócenie praw własności (patrz powyższy paragraf 17). 9 września 2005 r. Sąd Okręgowy w Rydze oddalił pozew wniesiony przez Prokuraturę Generalną i utrzymał w mocy decyzję uznającą drugiego skarżącego i dwóch innych powodów za właścicieli spornej nieruchomości. Zarówno Prokuratura Generalna, jak i Rada Miejska Jurmały odwołały się od tej decyzji. 22 czerwca 2006 r. Wydział Cywilny Sądu Najwyższego częściowo uwzględnił apelację wniesioną przez Prokuraturę Generalną. Sąd uchylił decyzje Miejskiej Komisji Ziemi w Jurmale przyznające drugiemu skarżącemu i dwóm innym powodom cztery działki gruntu oraz nakazał usunięcie odpowiednich wpisów z odpowiednich rejestrów gruntów. Ustalił, że sąd niższej instancji nie odniósł się do faktu, że do 1937 r. sporne działki gruntu były we wspólnej własności byłego właściciela A.S. i siedemdziesięciu sześciu innych osób. Ponadto współwłasność gruntu wygasła po wydaniu dekretu w 1937 r., a po tej dacie A.S. nie zarejestrował swojego tytułu własności do nieruchomości w rejestrze gruntów.

Sąd odwoławczy oddalił również część powództwa Prokuratury Generalnej, w której twierdziła, że Państwo (reprezentowane przez Ministerstwo Finansów) ma prawa własności do nieruchomości w question. Działki gruntu zostały zwrócone gminie Jurmała, aby mogła sfinalizować reformę ziemi. W odniesieniu do argumentu skarżących, że wszyscy działali w dobrej wierze przy nabywaniu swojej części spornej nieruchomości, sąd na wstępie zauważył, że przy ocenie ochrony nabywców w dobrej wierze należy wziąć pod uwagę takie kryteria, jak data zawarcia spornej transakcji i charakter naruszonych praw własności. Sąd zauważył również, że po tym, jak drugi skarżący sprzedał sporną nieruchomość piątemu skarżącemu, którego właścicielem był sam drugi skarżący, wszystkie transakcje dotyczące spornej nieruchomości (patrz powyższe paragrafy 19-22) zostały zawarte po tym, jak Senat Sądu Najwyższego uchylił prawomocny wyrok w pierwotnym postępowaniu. Zauważył również, że K.K. sprzedał swoje części nieruchomości pierwszemu skarżącemu mimo toczącego się postępowania cywilnego wszczętego przez Prokuraturę Generalną. Z tych powodów i na podstawie art. 1055 Prawa Cywilnego (patrz poniższy paragraf 38) nie uznano, że skarżący działali w dobrej wierze. Pierwszy, drugi, czwarty i piąty skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Na skutek wniosku z dnia 14 sierpnia 2006 r., trzeci skarżący przyłączył się do skargi kasacyjnej wniesionej przez pierwszego skarżącego. Szósty skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej. Pięciu apelantów skarżyło się, między innymi, że Państwo nie miało wystarczającego interesu w nieruchomości, aby uzasadnić fakt, że Prokuratura Generalna wniosła powództwo o własność w imieniu Państwa. Ostateczną decyzją z 17 stycznia 2007 r. Senat Sądu Najwyższego utrzymał w istocie wyrok sądu odwoławczego. W odniesieniu do powództwa o własność wniesionego przez Prokuraturę Generalną, Senat zauważył, że nawet jeśli prawa własności Państwa nie zostały naruszone, nie przeszkadzało to sądowi stwierdzić, że drugi skarżący i dwaj inni powodowie w pierwszym postępowaniu nie mieli praw do spornej nieruchomości. Senat utrzymał również w mocy wnioski sądu odwoławczego dotyczące działania skarżących w złej wierze. Po wejściu w życie powyższego wyroku i na wniosek gminy Jurmały wpisy skarżących zostały usunięte z odpowiednich rejestrów gruntów. 16 października 2012 r. trzeci skarżący został ogłoszony niewypłacalnym, a Sąd Rejonowy w Rydze powołał E.K. na jego administratora upadłości, który zastąpił byłych członków zarządu trzeciego skarżącego. 19 lutego 2013 r. postępowanie upadłościowe zostało zakończone, a 14 maja 2013 r. trzeci skarżący został wykreślony z rejestru spółek. 12 kwietnia 2013 r. A.V., który do czerwca 2012 r. był członkiem zarządu trzeciego skarżącego, w jego imieniu wyznaczył przedstawiciela prawnego w postępowaniu przed Sądem (patrz powyższy paragraf 2).