Daty urodzenia i miejsca zamieszkania skarżących podano w załączniku. Skarżący kandydowali w wyborach parlamentarnych z 7 listopada 2010 r. i złożyli wnioski o rejestrację jako kandydaci w różnych jednomandatowych okręgach wyborczych (patrz załącznik). Zostali zgłoszeni z własnej inicjatywy lub przez różne partie polityczne (patrz załącznik). Ponieważ Kodeks Wyborczy wymagał, aby każda nominacja kandydata na deputowanego do parlamentu była poparta przez minimum 450 wyborców, skarżący w różnych datach złożyli w swoich Okręgowych Komisjach Wyborczych („OKW”) listy zawierające podpisy ponad 450 wyborców zebrane na poparcie ich kandydatury. Przed podjęciem przez OKW decyzji o zarejestrowaniu skarżącego jako kandydata, listy podpisów i inne dokumenty rejestracyjne złożone przez skarżących musiały zostać najpierw zweryfikowane przez specjalne grupy robocze (işçi qrupu) powołane przez OKW. Żaden ze skarżących nie został zaproszony do udziału w badaniu ich list podpisów przez grupy robocze OKW. OKW w różnych datach (patrz załącznik) wydały decyzje o odmowie spełnienia wniosków skarżących o rejestrację jako kandydaci, po tym jak grupy robocze OKW stwierdziły, że część podpisów wyborców jest nieważna, a pozostałe ważne podpisy nie osiągnęły liczby 450. Podpisy uznano za nieważne z kilku powodów w każdym przypadku, w tym:
(a) podpisy sfałszowane lub powtórzone („podpisy złożone wielokrotnie przez te same osoby, które już podpisały listy w imieniu innych osób”);
(b) nieprawidłowe dane osobowe wyborców (data urodzenia, numer dowodu tożsamości itp.);
(c) podpisy osób, których dowody tożsamości wygasły;
(d) podpisy należące do wyborców zarejestrowanych poza okręgiem;
(e) niepotwierdzone sprostowania na listach podpisów;
(f) podpisy rzekomo uzyskane „podstępem”; oraz
(g) nieokreślone „inne przyczyny”. Żaden ze skarżących, z wyjątkiem skarżącego w sprawie o sygn. akt 29808/11, nie został zaproszony na posiedzenia OKW, na których podjęto decyzje o odmowie rejestracji. W każdym przypadku, mimo wymogów ustawy, wszystkie istotne dokumenty grupy roboczej (opinie biegłych, protokoły posiedzeń, zapisy i tabele wyników badania), a także sama decyzja OKW, zostały udostępnione skarżącym dopiero po podjęciu decyzji o odmowie rejestracji. W wielu przypadkach niektórych dokumentów nigdy nie udostępniono skarżącym lub udostępniono je tak późno, jak dopiero podczas późniejszych postępowań sądowych przed Sądem Apelacyjnym w Baku. Każdy ze skarżących złożył skargę do Centralnej Komisji Wyborczej („CKW”) na decyzje OKW. Wnosili o niektóre lub wszystkie z następujących zarzutów:
(a) ustalenia grup roboczych OKW, że tak duża liczba podpisów jest nieważna, były faktycznie błędne, nieuzasadnione i arbitralne. Niektóre z tych ustaleń faktycznych mogły zostać łatwo obalone poprzez skontaktowanie się z danym wyborcą i potwierdzenie autentyczności jego podpisu. Jednakże OKW nie podjęły żadnych kroków w celu potwierdzenia swoich ustaleń wiarygodnymi dowodami, takimi jak kontakt i przesłuchanie liczby wyborców losowo wybranych z grupy, której podpisy budziły podejrzenie bycia fałszywymi. Wśród członków grup roboczych OKW nie było specjalistów od pisma ręcznego, dlatego ich ustalenia co do autentyczności niektórych podpisów były wysoce subiektywne i arbitralne;
(b) decyzje OKW o uznaniu podpisów za nieważne były arbitralne i naruszały materialne i proceduralne wymogi ustawy. Powołując się na różne przepisy Kodeksu Wyborczego, skarżący argumentowali, że niezamierzone błędy na listach podpisów, które można skorygować, nie mogą być powodem do uznania podpisu wyborcy za nieważny. Jeśli stwierdzone błędy mogły być skorygowane poprzez naniesienie niezbędnych poprawek, Kodeks Wyborczy nakazywał OKW powiadomienie o tym danego kandydata w ciągu 24 godzin i danie mu możliwości naniesienia poprawek w dokumentach przed podjęciem decyzji o jego rejestracji jako kandydata. OKW uznały jednak za nieważne dużą liczbę podpisów w przypadku każdego skarżącego na podstawie łatwych do skorygowania błędów, nie informując kandydatów z góry i nie dając im możliwości naniesienia niezbędnych poprawek;
(c) procedura zastosowana przez OKW naruszyła również inne wymogi Kodeksu Wyborczego. Wbrew wymogom art. 59.3 skarżących nie powiadomiono z góry o czasie i miejscu badania list podpisów ani nie zapewniono ich obecności. Wbrew art. 59.13 Kodeksu Wyborczego skarżący nie otrzymali również kopii protokołu z badania ważności list podpisów co najmniej dwadzieścia cztery godziny przed posiedzeniem OKW rozpatrującym ich odpowiednie wnioski o rejestrację. Następnie żaden ze skarżących nie został zaproszony na posiedzenia OKW, co pozbawiło ich możliwości argumentowania na rzecz ich stanowiska;
(d) niektóre z przyczyn unieważnienia nie były przewidziane w ustawie, dlatego uznanie podpisów za nieważne z tych przyczyn było niezgodne z prawem. Na przykład Kodeks Wyborczy nie pozwalał na unieważnienie podpisu jedynie dlatego, że dokument tożsamości wyborcy niedawno wygasł. Również było niezgodne z prawem unieważnianie podpisów z nieokreślonych i niewyjaśnionych „innych przyczyn”, ponieważ Kodeks Wyborczy przewidywał wyczerpującą listę jasnych przyczyn uznania podpisów za nieważne i nie dawał komisjom wyborczym żadnego uznaniowego uprawnienia do wprowadzania innych przyczyn w tym celu;
(e) w niektórych przypadkach różnych lokalnych urzędników i funkcjonariuszy policji wywierało niedopuszczalną presję na wyborców lub zbierających podpisy, aby „wycofali” swoje podpisy z powodu, że zostali oszukani i podpisali na rzecz kandydata „podstępem”. Dołączając do swoich skarg do CKW, niektórzy skarżący złożyli oświadczenia licznych wyborców potwierdzające autentyczność ich podpisów. Jednakże te oświadczenia nie zostały wzięte pod uwagę przez CKW. CKW zleciła kolejne badanie list podpisów przez członków własnej grupy roboczej. Żaden ze skarżących nie został zaproszony do udziału w tym procesie badania. Grupa robocza CKW stwierdziła w każdym przypadku, że duża liczba podpisów jest nieważna, a pozostałe ważne podpisy są poniżej minimum wymaganego przez ustawę. W każdym przypadku liczba podpisów uznanych za nieważne przez grupę roboczą CKW różniła się od liczby podanej przez daną grupę roboczą OKW, przy czym różnice były często znaczące. Ponadto, w prawie każdym przypadku przyczyny uznania podpisów za nieważne podane przez CKW różniły się od przyczyn podanych dla tych samych list podpisów przez OKW. W większości przypadków pewna liczba łącznych podpisów została również uznana za nieważną z powodu, że „wydawało się”, że zostały sfałszowane, tj. „zrobione przez tę samą osobę w imieniu innych osób” („ehtimal ki, eyni şəxs tərəfindən icra olunmuşdur”). W różnych datach CKW odrzuciła również skargi skarżących (patrz załącznik). Żaden ze skarżących nie został zaproszony na posiedzenie CKW rozpatrujące ich skargę. Co więcej, w każdym przypadku wszystkie istotne dokumenty CKW (w tym dokumenty grupy roboczej) zostały udostępnione skarżącym dopiero po podjęciu decyzji przez CKW, podczas gdy w niektórych przypadkach takich dokumentów w ogóle im nie przekazano lub przekazano tak późno, jak na etapie postępowania odwoławczego przed sądem. W różnych datach każdy ze skarżących wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Baku od decyzji komisji wyborczych. Powtórzyli zarzuty, które zgłosili przed CKW dotyczące decyzji i procedur OKW. Wnieśli również o niektóre lub wszystkie z następujących zarzutów dotyczących decyzji i procedur CKW:
(a) wbrew wymogom prawa wyborczego CKW nie powiadomiła ich o swoich posiedzeniach ani nie zapewniła ich obecności podczas badania list podpisów i ich skarg;
(b) wbrew wymogom prawa wyborczego niektóre lub wszystkie istotne dokumenty CKW nie zostały im udostępnione, pozbawiając ich możliwości skutecznego zakwestionowania decyzji CKW;
(c) decyzje komisji wyborczych były oparte na opiniach biegłych, które nie zawierały niczego poza domysłami i spekulacjami (np. że podpisy „wydawało się” („ehtimal ki”), że zostały sfałszowane), zamiast na właściwie ustalonych faktach;
(d) w przypadkach, w których skarżący złożyli dodatkowe dokumenty na poparcie swoich skarg, CKW zignorowała te pisma i nie wzięła ich pod uwagę. Powołując się na szereg przepisów prawa krajowego oraz bezpośrednio na art. 3 Protokołu nr 1 do Konwencji, skarżący twierdzili, że naruszono ich prawo do kandydowania w wyborach. W różnych datach (patrz załącznik) Sąd Apelacyjny w Baku oddalił apelacje skarżących, uznając, że ich argumenty były nieistotne lub nieuzasadnione i że nie było podstaw do uchylenia decyzji CKW. Skarżący wnieśli skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego, powtarzając swoje poprzednie zarzuty i argumentując, że Sąd Apelacyjny w Baku nie przeprowadził sprawiedliwego rozpoznania spraw i wydał nieuzasadnione wyroki. W różnych datach (patrz załącznik) Sąd Najwyższy oddalił apelacje skarżących jako nieuzasadnione, nie badając szczegółowo ich argumentów, i nie znalazł podstaw do wątpienia w ustaleniach komisji wyborczych lub Sądu Apelacyjnego w Baku. Oprócz skarżących w niniejszych sprawach, w danym czasie pełnomocnik skarżących pan Intigam Aliyev reprezentował dwudziestu siedmiu innych skarżących w sprawach dotyczących wyborów parlamentarnych w 2010 r. oraz licznych skarżących w innych sprawach przed Trybunałem. Pan Aliyev złożył również wniosek w swoim własnym imieniu w sprawie dotyczącej wyborów w 2010 r. (skarga o sygn. akt 66684/12). W sierpniu 2014 r. organy ścigania wszczęły śledztwo w sprawie działalności szeregu organizacji pozarządowych, w tym Stowarzyszenia Edukacji Prawnej, organizacji pozarządowej kierowanej przez pana Aliyeva. 7 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy Nasimi wydał nakaz przeszukania biura pana Aliyeva w Stowarzyszeniu Edukacji Prawnej i zajęcia „dokumentów prawnych, finansowych, księgowych i bankowych, listów i umów, raportów o realizacji umów grantowych oraz dokumentów podatkowych dotyczących [utworzenia, struktury, funkcjonowania, rejestracji członków, otrzymywania grantów i innych pomocy finansowych oraz alokacji przyznanych funduszy organizacji], a także komputerów, dysków, kluczy USB i innych urządzeń elektronicznych przechowujących istotne informacje...” 8 sierpnia 2014 r. pan Intigam Aliyev został aresztowany po przesłuchaniu przez śledczego Prokuratury Generalnej w związku z postępowaniem karnym wszczętym przeciwko niemu na podstawie art. 192.2.2 (nielegalna działalność gospodarcza), 213.1 (masowe uchylanie się od opodatkowania) i 308.2 (nadużycie władzy) Kodeksu Karnego. Tego samego dnia Sąd Rejonowy Nasimi zarządził jego areszt tymczasowy. Pozostaje on w areszcie, podczas gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne. Okoliczności dotyczące aresztowania i detencji pana Aliyeva są przedmiotem odrębnego wniosku złożonego przez niego do Trybunału (skarga o sygn. akt 68762/14). 8 i 9 sierpnia 2014 r. organy śledcze przeprowadziły przeszukanie domu i biura pana Aliyeva na mocy nakazu przeszukania Sądu Rejonowego Nasimi z 7 sierpnia 2014 r., zajmując, między innymi, dużą liczbę dokumentów z jego biura, w tym wszystkie akta spraw dotyczących postępowań toczących się przed Trybunałem, które znajdowały się w posiadaniu pana Aliyeva i które dotyczyły łącznie ponad 100 wniosków. Akta dotyczące niniejszych spraw, które – jak się wydaje – zawierały kopie wszystkich dokumentów i korespondencji między Trybunałem a stronami, zostały również zajęte w całości. Nie sporządzono odpowiedniego spisu zajętych akt dokumentów dotyczących postępowań przed Trybunałem w protokołach przeszukania i zajęcia z 8 i 9 sierpnia 2014 r. W nieokreślonym dniu pan Aliyev złożył skargę do Sądu Rejonowego Nasimi, twierdząc, że przeszukanie było niezgodne z prawem. Zarzucił, że śledczy nie zarejestrował każdego zajętego dokumentu, jak wymagają tego odpowiednie przepisy, i zabrał dokumenty bez sporządzenia inwentarza. Ponadto skarżył się na zajęcie dokumentów i akt dotyczących toczących się postępowań sądowych przed Trybunałem i sądami krajowymi. 12 września 2014 r. Sąd Rejonowy Nasimi oddalił powództwo pana Aliyeva. Uznał, że przeszukania przeprowadzono zgodnie z odpowiednim prawem. Co do zajęcia dokumentów dotyczących spraw toczących się przed Trybunałem i sądami krajowymi, stwierdził, że nie mogą one zostać zwrócone skarżącym na tym etapie postępowania. W wyniku odwołania, 23 września 2014 r. Sąd Apelacyjny w Baku utrzymał w mocy decyzję sądu pierwszej instancji z 12 września 2014 r. 25 października 2014 r. organy śledcze zwróciły część akt spraw dotyczących wniosków złożonych do Trybunału, w tym aktę dotyczące niniejszej sprawy, adwokatowi pana Aliyeva. Odpowiednia decyzja śledczego stwierdzała, że „ponieważ ustalono, że wśród dokumentów zajętych 8 i 9 sierpnia 2014 r. znajdowały się akta dotyczące wniosków szeregu osób i organizacji złożonych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które nie mają związku z istotą postępowania karnego [przeciwko Intigamowi Aliyevowi], [te akta] zostały dostarczone do [adwokata pana Aliyeva] pana Javada Javadova”.


Skarżący urodził się w 1966 roku i jest obecnie osadzony w Aradzie. Wyrokiem ostatecznym z 21 marca 2001 r. Sąd Rejonowy w Aradzie uznał skarżącego za winnego gwałtu na małoletnim i wymierzył mu karę trzynastu lat pozbawienia wolności. Osadzenie skarżącego rozpoczęło się 21 stycznia 2001 r. i trwało do 24 maja 2011 r., kiedy to został zwolniony z więzienia na warunkach dozoru. 11 lipca 2013 r. skarżący został ponownie osadzony na skutek nowego skazania za gwałt na dwóch małoletnich dziewczynkach i został uwięziony w zakładzie karnym Colibaşi. W listach do Trybunału skarżący podnosił, że w więzieniach w Aradzie i Timișoarze był przetrzymywany w przepełnionych celach. Mimo że był niepalący, musiał dzielić celę z palącymi. Wniósł w tej sprawie kilka skarg do władz krajowych, twierdząc, że ma problemy zdrowotne z powodu dymu wdychanego z papierosów współwięźniów. Wyrokiem ostatecznym z 12 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Aradzie uwzględnił jedną ze skarg skarżącego i nakazał umieszczenie go w celi dla niepalących. Z informacji złożonych przez skarżącego nie wynika jasno, czy decyzja ta została wykonana, ale na podstawie jego pisemnych wyjaśnień można wywnioskować, że został umieszczony w celi dla niepalących. Ponadto skarżący twierdził, że był przewożony z jednego więzienia do drugiego lub z więzienia do sądu w furgonetkach z aresztowanymi, którzy palili. Skarżący był głównie osadzony w więzieniu w Aradzie, gdzie spędził ponad osiem lat. Władze więzienne wzięły pod uwagę fakt, że skarżący został skazany za gwałt na małoletnim, dlatego przez większość pobytu był umieszczany sam w celi jednoosobowej o powierzchni 10,40 m². Skarżący był osadzony w więzieniu w Timișoarze kilkakrotnie, łącznie przez pięćset sześćdziesiąt dni. W tych okresach był osadzony w oddziale medycznym więzienia lub w celach tranzytowych.

Zgodnie z informacjami dostarczonymi przez Krajową Administrację Więziennictwa i przesłanymi Trybunałowi przez Rząd, skarżący był przetrzymywany w następujących celach:
- celi nr 1 o powierzchni 19,69 m², zawierającej osiem łóżek (to jest 2,46 m² na łóżko);
- celi nr 6 o powierzchni 19,78 m², zawierającej trzy łóżka (to jest 6,59 m² na łóżko);
- celi nr 7 o powierzchni 17,71 m², zawierającej trzy łóżka (to jest 5,90 m² na łóżko);
- celi nr 12 o powierzchni 7,60 m², zawierającej trzy łóżka (to jest 2,53 m² na łóżko);
- celi nr 35 o powierzchni 20,84 m², zawierającej dziesięć łóżek (to jest 2,08 m² na łóżko);
- celi nr 45 o powierzchni 46,22 m², zawierającej dziewiętnaście łóżek (to jest 2,43 m² na łóżko);
- oraz celi nr 66 o powierzchni 21,16 m², zawierającej dziewięć łóżek (to jest 2,35 m² na łóżko).

Rząd nie dostarczył żadnych informacji dotyczących ani liczby osadzonych zajmujących te cele, ani czasu spędzonego przez skarżącego w każdej z wyżej wymienionych cel. Rząd wskazał, że oba więzienia wymienione przez skarżącego posiadały odpowiednie oświetlenie naturalne i elektryczne oraz wentylację. Oba więzienia posiadały system centralnego ogrzewania zapewniający odpowiednią temperaturę zimą. Wszystkie cele, w których przebywał skarżący, posiadały wymagane meble. Zimna woda była zawsze dostępna, a ciepła woda była dostępna codziennie zgodnie z harmonogramem zatwierdzonym przez władze więzienne. Co do higieny w celi, Rząd wskazał, że więźniowie byli odpowiedzialni za sprzątanie cel i byli zaopatrywani w środki czystości przez administrację więzienną. Skarżący był przewożony między zakładami karnymi pojazdami wyposażonymi w okna, oświetlenie, ogrzewanie i okna dachowe. Te pojazdy miały od szesnastu do trzydziestu ośmiu miejsc siedzących. Palenie było ściśle zabronione podczas transportów, a skarżący i tak był przewożony oddzielnie od palących.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1980 i 1971 roku i mieszkają w Zubutli-Miatli, rejon kiziljurtowski, Dagestan, Rosja. Są żoną i siostrą pana Kamily Mutajewa, który urodził się w 1976 roku. W latach 2010–2012 krewny skarżących, pan Kamil Mutajew, był co najmniej trzykrotnie zatrzymywany przez przedstawicieli organów ścigania w związku z podejrzeniem nielegalnej działalności, a następnie zwalniany. W szczególności, w 2010 roku był zatrzymany w ramach aresztu śledczego przez około sześć miesięcy w związku z podejrzeniem nielegalnego posiadania broni palnej i napaści na przedstawiciela państwa, a następnie skazany na dwa lata pozbawienia wolności. Wyrok został zawieszony.
(b) Uprowadzenie krewnego skarżących
Około godziny 13:00 2 maja 2012 r. pan Kamil Mutajew i jego dwunastoletni syn Muradis jechali samochodem marki VAZ-21099 ulicą Szamila w centrum miasta Kiziljurt w Dagestanie, gdy zostali zablokowani przez dwa srebrne samochody VAZ Priora z mocno przyciemnionymi szybami, z których jeden miał oficjalny numer rejestracyjny zawierający cyfry „78”. Ośmiu zamaskowanych mężczyzn w czarnych mundurach, uzbrojonych w pistolety i karabiny maszynowe, wysiadło z samochodów Priora, powaliło pana Kamily Mutajewa na ziemię i siłą wsadziło go do jednego z ich pojazdów. Grozili jego synowi bronią palną i kazali mu pozostać w samochodzie. Uprowadzenie miało miejsce w odległości około dwustu metrów od komisariatu policji rejonowej (wydziału spraw wewnętrznych) i prokuratury. Po uprowadzeniu sprawcy odjechali przez lokalny posterunek drogowy policji. Skarżący złożyli do Trybunału zeznania świadków pani Ya.R. z dnia 7 lutego 2013 r. oraz pani As.I. z dnia 25 lutego 2013 r. Zgodnie z zeznaniami obu kobiet, nie widziały one uprowadzenia, ale obie widziały dwa samochody Priora odjeżdżające z dużą prędkością z okolic miejsca zdarzenia w czasie uprowadzenia. Nie wynika, aby którykolwiek ze świadków złożył zeznania w śledztwie. Rząd nie kwestionował faktów przedstawionych przez skarżących. Rzeczoczasem zaprzeczali jakimkolwiek zaangażowaniu agentów państwowych w uprowadzenie. W odpowiedzi na pierwszy wniosek Trybunału o przesłanie kopii treści akt śledztwa Rząd przekazał dokumenty z akt, liczące łącznie 43 strony, które wykazywały kroki podjęte przez śledczych w okresie od 14 maja do 27 czerwca 2012 r. W odpowiedzi na drugi i trzeci wniosek Trybunału o przesłanie kopii treści akt śledztwa Rząd złożył kopie ich treści, liczące około 688 stron, które wykazywały kroki podjęte przez śledczych od początku postępowania do 15 sierpnia 2015 r. Na podstawie złożonych dokumentów śledztwo można podsumować w następujący sposób. Bezpośrednio po uprowadzeniu, 2 maja 2012 r., skarżący złożyli skargę do komisariatu policji w Kiziljurcie (Отдел внутренних дел по г .Кизилюрт) (dalej „OVD”). 2 maja 2012 r. policja przesłuchała drugą skarżącą, która złożyła szczegółowe zeznanie na temat zdarzeń, podobne do zeznania złożonego do Trybunału, i oświadczyła, że dowiedziała się o uprowadzeniu pana Kamily Mutajewa od swojego siostrzeńca Muradisa. 2 maja 2012 r. policja przeszukała miejsce przestępstwa. Nie zebrano żadnych dowodów. 2 maja, a następnie 10 maja 2012 r., policja przesłuchała syna pana Kamily Mutajewa, Muradisa, którego relacja ze zdarzeń była podobna do relacji przedstawionej przez skarżących Trybunałowi. Ponadto świadek zeznał, że porywacze przestraszyli go, grożąc, że go zastrzelą, jeśli nie będzie posłuszny ich rozkazowi, aby się nie ruszał. 2 lub 3 maja 2012 r. policja sprawdziła samochód VAZ‑21099 pana Kamily Mutajewa. Odciski palców pobrane z pojazdu w tym dniu zostały przekazane do badania ekspertyzą 18 maja 2012 r. 14 maja 2012 r. skarżący złożyli skargę dotyczącą uprowadzenia do miejskiej prokuratury w Kiziljurcie. 14 maja 2012 r. wydział śledczy miejskiej prokuratury w Kiziljurcie wszczął sprawę karną nr 207127. Skarżący zostali o tym poinformowani 24 maja 2012 r. 19 maja 2012 r. śledczy przesłuchali syna pana Kamily Mutajewa, Muradisa, który powtórzył swoje poprzednie zeznania i dodał, że nie będzie w stanie zidentyfikować żadnego z porywaczy, ponieważ był przestraszony. 19 maja 2012 r. śledczy przesłuchali pierwszą skarżącą, której zeznanie było zgodne z relacją skarżących przedstawioną Trybunałowi. W szczególności skarżąca wskazała, że odjeżdżając, pojazd porywaczy przejechał przez posterunek drogowy policji. 21 maja 2012 r. pierwsza skarżąca otrzymała status pokrzywdzonego w sprawie karnej i została ponownie przesłuchana. Powtórzyła swoje poprzednie zeznania. 23 maja 2012 r. Biuro Ekspertyz Sądowych w Dagestanie poinformowało śledczych, że nie mają w swojej bazie danych dopasowań dla odcisków palców znalezionych w samochodzie pana Kamily Mutajewa. 24 maja 2012 r. śledczy ponownie przesłuchali drugą skarżącą, której zeznanie było zgodne z relacją skarżących przedstawioną Trybunałowi. 6 czerwca 2012 r. śledczy ponownie obejrzeli miejsce przestępstwa. 7 czerwca 2012 r. śledczy ponownie przesłuchali pierwszą skarżącą, która oświadczyła, że jej mąż, pan Kamil Mutajew, nie miał długów finansowych ani wrogów. Rzeczoczasem oświadczyła, że kilkakrotnie otrzymywał groźby od nieznanych osób z powodu swoich przekonań religijnych. Osoby te odwiedzały ich dom i wrzucały do środka ręcznie pisane groźby. Skarżąca nie sprecyzowała, czy miała jakiekolwiek podejrzenia lub teorie dotyczące tożsamości tych osób. 15 czerwca 2012 r. lokalna policja poinformowała śledczych, że pan Kamil Mutajew był członkiem nielegalnej grupy zbrojnej, należał do ekstremistycznego ruchu religijnego i dlatego, najprawdopodobniej, sfingował własne uprowadzenie. 29 czerwca 2012 r. śledczy przesłuchali pięciu mieszkańców, z których wszyscy zeznali, że nie byli świadkami uprowadzenia i dowiedzieli się o nim od innych. 6 sierpnia 2012 r. śledczy sprawdzili rejestr zatrzymanych OVD. Nie znaleziono w nim żadnych zapisów dotyczących pana Kamily Mutajewa. 6, 7 i 12 sierpnia 2012 r. śledczy przesłuchali funkcjonariuszy policji z OVD: pana M.M., pana Z.S., pana R.A., pana A.M. i pana D.D. Wszyscy zeznali, że w dniu uprowadzenia pełnili służbę na komisariacie i ani pan Kamil Mutajew, ani jego samochód nie zostali tam doprowadzeni. W różnych datach między czerwcem a listopadem 2012 r. śledczy otrzymali listę połączeń wykonywanych z i do telefonu komórkowego pana Kamily Mutajewa, a także odpowiedzi na ich liczne zapytania informacyjne dotyczące pana Kamily Mutajewa ze szpitali, kostnic, domów starców, meczetów i ośrodków detencyjnych w różnych regionach Rosji. Nie uzyskano żadnych informacji dotyczących jego miejsca pobytu ani tożsamości sprawców. 14 września 2012 r. śledztwo zostało zawieszone. Nie jest jasne, czy skarżący zostali o tym poinformowani. 9 listopada 2012 r. śledztwo zostało wznowione w celu podjęcia dalszych kroków. 30 listopada 2012 r. śledczy przesłuchali szefa OVD, oficera R.S., który oświadczył, że według ich informacji pan Kamil Mutajew był zagorzałym wyznawcą ekstremistycznego ruchu religijnego wahabizmu i że sfingował swoje uprowadzenie, aby dołączyć do nielegalnej grupy zbrojnej. W nieokreślonym dniu 2013 r. śledztwo zostało wznowione. W okresie od marca 2013 r. do lutego 2014 r. śledczy przesłuchali szereg krewnych i sąsiadów pana Kamily Mutajewa, których zeznania nie dostarczyły nowych informacji. Ponownie przesłuchali również jego syna Muradisa oraz pierwszą skarżącą, którzy powtórzyli swoje wcześniejsze zeznania. Z złożonych dokumentów wynika, że w okresie od listopada 2012 r. do sierpnia 2015 r. śledztwo było zawieszane i wznawiane wielokrotnie. Ostatnie wznowienie śledztwa miało miejsce 10 września 2015 r. Postępowanie nadal trwa.


Skarżący urodził się w 1957 roku i mieszka w Góis. W danym czasie skarżący był starszym kapralem w Gwardii Narodowej Republiki (Guarda Nacional Republicana), pracującym w posterunku terytorialnym w Góis. 7 listopada 2009 r. skarżący wysłał e-mail do Generalnego Inspektoratu Administracji Wewnętrznej (Inspecção-Geral da Administração Interna) z tematem „Podejrzane nadużycie pieniędzy”, w którym odniósł się do domniemanego nadużycia pieniędzy przez dowódcę M.C. z posterunku terytorialnego w Arganil, zgodnie z tym, co usłyszał w rozmowie z kolegami z posterunku terytorialnego w Arganil. Poprosił Generalny Inspektorat o zbadanie domniemanych faktów, stwierdzając następująco:
„W miesiącu grudniu 2008 Grupa Terytorialna [Gwardii Narodowej Republiki] w Coimbrze rozdzieliła pieniądze do posterunków terytorialnych swojego obszaru dowodzenia ... na kolację bożonarodzeniową ...
Jedynymi członkami wojska [w Arganil], którzy wzięli udział w kolacji, byli dowódca posterunku i kapral M.; cała kwota pieniędzy przekazana wojskowym z [posterunku] terytorialnego [na pokrycie kosztów kolacji] została zapłacona menedżerowi restauracji w zamian za rachunek ... wydaje się, że od tego czasu Dowódca chodzi z rodziną do wspomnianej restauracji, gdzie koszt jego posiłków jest potrącany z pieniędzy, które nie zostały wydane [na powyższą kolację] ... Uwaga: Dowiedziałem się o tej sprawie właśnie poprzez pogłoski wśród wojskowych z wymienionego posterunku, którzy twierdzą, że nie zgłosili sytuacji z obawy przed represjami, i z powodu tej [obawy przed represjami] proszę o zachowanie tajności podczas dochodzenia, ponieważ ja również jestem członkiem wojska ...” W nieznanej dacie Generalny Inspektorat Administracji Wewnętrznej przekazał e-mail do Dowództwa Generalnego Gwardii Narodowej Republiki (Comando Geral da Guarda Nacional Republicana) oraz do prokuratury w Lousã (Ministério Público). W nieznanej dacie prokuratura w Lousã wszczęła dochodzenie w sprawie zarzutów skarżącego. 28 lutego 2010 r. prokuratura w Lousã umorzyła postępowanie z powodu, że po dochodzeniu przeprowadzonym przez policję dochodzeniową (Policía Judiciária) nie znalazła dowodów przestępstwa zgłoszonego przez skarżącego. Generalny Inspektorat Administracji Wewnętrznej przeprowadził również dochodzenie w sprawie zarzutów skarżącego. 21 czerwca 2010 r. dochodzenie zostało umorzone. Dowództwo Generalne Gwardii Narodowej Republiki wszczęło również wewnętrzne dochodzenie w sprawie zarzutów 4 grudnia 2009 r. 23 grudnia 2009 r. przesłuchano w tej sprawie dowódcę M.C. Wtedy dowiedział się o e-mailu z 7 listopada 2009 r. i jego treści. 9 lutego 2010 r. dochodzenie zostało przekształcone w postępowanie dyscyplinarne przeciwko dowódcy M.C. na wniosek funkcjonariusza prowadzącego dochodzenie z powodu, że zarządzanie stołówką posterunku terytorialnego w Arganil wykazywało oznaki braku przejrzystości, co wymagało dalszego zbadania. 30 lipca 2010 r. postępowanie dyscyplinarne przeciwko dowódcy M.C. zostało umorzone z powodu niewystarczających dowodów do podjęcia działań dyscyplinarnych. Decyzja o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego uwzględniała również decyzję prokuratury w Lousã o umorzeniu postępowania karnego przeciwko dowódcy M.C. 22 kwietnia 2010 r. dowódca M.C. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do prokuratury w Lousã, oskarżając skarżącego o zniesławienie. Zarzucił, że e-mail skarżącego rozpowszechnił o nim obraźliwe stwierdzenia. 7 lipca 2011 r. prokurator wniósł akt oskarżenia (acusação) przeciwko skarżącemu o zniesławienie w zaostrzonej formie, twierdząc, że stwierdzenia zawarte w jego e-mailu podważyły uczciwość, honor i reputację zawodową dowódcy M.C., które skarżący celowo zaatakował. 21 września 2011 r. dowódca M.C. wniósł powództwo o odszkodowanie przeciwko skarżącemu na kwotę 5 000 euro (EUR). Wyrokiem z 17 stycznia 2012 r. Sąd Karny w Lousã uznał skarżącego za winnego zniesławienia w zaostrzonej formie i skazał go na osiemdziesiąt stawek dziennych grzywny, na łączną kwotę 720 euro (EUR). Sąd również nakazał skarżącemu zapłatę 1 000 EUR zadośćuczynienia na rzecz dowódcy M.C. Sąd opisał swoje ustalenia faktyczne oraz sposób, w jaki ocenił dowody, i stwierdził następująco:
„... skoro istnienie takiej pogłoski nie zostało w żaden sposób udowodnione, sąd jest w pełni przekonany, że intencją pozwanego było naruszenie honoru pokrzywdzonego, skoro wiedział, że była to tylko pogłoska i że w związku z tym formułuje zarzut, który nie jest prawdziwy.
...
Zarzut zawarty w zawiadomieniu pozwanego, ze swojej treści, podważył uczciwość, honor i reputację zawodową pokrzywdzonego jako dowódcy posterunku terytorialnego Gwardii Narodowej Republiki – co było dobrze znane pozwanemu.
Pozwany działał więc w sposób wolny, dobrowolny i świadomy, z osiągniętym celem ataku na honor oraz reputację osobistą i zawodową pokrzywdzonego.
...
Ujawnianie sytuacji nieregularnych musi być postrzegane jako obowiązek (jako wypełnienie obowiązku), gdy mieści się w kompetencjach i odpowiedzialności sygnalisty oraz gdy nie wykracza poza fakty, które zostały skutecznie zaobserwowane. [Sygnalizowanie] nie może być używane jako podstawa do budzenia podejrzeń, które nie mogą być poparte żadnym elementem faktycznym.
W niniejszej sprawie pozwany oskarża pokrzywdzonego o fakty, które są obiektywnie niehonorowe, nie mając żadnych dowodów na ich potwierdzenie. Istotnie, składając wniosek, że pokrzywdzony i jego rodzina korzystają z istniejącego kredytu, aby jeść kolację w wspomnianej restauracji, pozwany wiedział, że oskarża pokrzywdzonego o czyn niehonorowy, tym bardziej, że wiedział, że pokrzywdzony kieruje posterunkiem terytorialnym Gwardii Narodowej Republiki w Arganil. Wiedział również, że zarzut jest sprzeczny z prawdą i że mógł łatwo zweryfikować jego prawdziwość u właściciela restauracji.
Poprzez takie zachowanie, pozwany działał z własnej woli i w wiedzy, że ... [jego działania] nie są dozwolone.” W nieznanej dacie skarżący odwołał się od wyroku do Sądu Apelacyjnego w Coimbrze. W szczególności kwestionował ustalone fakty, ponieważ w jego opinii nie działał z zamiarem ataku na honor i reputację dowódcy M.C. 19 września 2012 r. Sąd Apelacyjny w Coimbrze utrzymał w mocy decyzję sądu pierwszej instancji. Uznał, że nie ma powodów do zmiany faktów ustalonych przez sąd pierwszej instancji i, jako takich, nie ma powodów do wyciągnięcia innego wniosku w zakresie winy i skazania skarżącego. 3 sierpnia 2011 r. Dowództwo Generalne Gwardii Narodowej Republiki wszczęło postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. 20 lutego 2013 r. funkcjonariusz prowadzący dochodzenie w ramach postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu złożył raport końcowy, w którym wniosł, że skarżący naruszył swoje obowiązki. Odpowiedni fragment raportu brzmi następująco:
„... pozwany naruszył obowiązek lojalności... ponieważ będąc na służbie i będąc częścią Posterunku Terytorialnego w Góis w charakterze Zastępcy Dowódcy Posterunku, nie poinformował swoich przełożonych hierarchicznych, w jawnym lekceważeniu zasad hierarchii służbowej, o domniemanych czynach ...” W raporcie uwzględniono również fakt, że zarzuty skarżącego były badane przez różne organy, z których wszystkie umorzyły swoje dochodzenia. Ponadto wzięto pod uwagę fakt, że skarżący został skazany przez sądy krajowe w postępowaniu karnym przeciwko niemu. Raport dalej analizował istnienie kary grzywny, którą dowódca M.C. nałożył na skarżącego, zanim ten ostatni wysłał kwestionowany e-mail. Jednakże funkcjonariusz odpowiedzialny za raport uznał ten fakt za błahy i nieistotny. 27 marca 2013 r., na wniosek funkcjonariusza odpowiedzialnego za postępowanie dyscyplinarne, Dowództwo Generalne nałożyło na skarżącego karę dyscyplinarną polegającą na zawieszeniu w pełnieniu służby na sześć dni, z zawieszeniem jej wykonania na okres dwunastu miesięcy. Zgodnie z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy, wydaje się, że skarżący nie odwołał się od kary dyscyplinarnej do Ministra Spraw Wewnętrznych.


Skarżący urodził się w 1964 roku w Egipcie i obecnie mieszka w Hamrun na Malcie. Skarżący posiadał maltańską wizę turystyczną, która została wydana w 1991 roku i była ważna przez trzy miesiące. Przekraczając termin ważności tej wizy, pozostał na Malcie nielegalnie. W 1993 roku, gdy skarżący miał dwadzieścia dziewięć lat i nadal przebywał nielegalnie na Malcie, poznał MP, obywatelkę Malty, która w tamtym czasie miała siedemnaście lat. Trzy miesiące później, 13 października 1993 roku, wzięli ślub w ceremonii cywilnej. 26 lutego 1994 roku zawarli również związek małżeński zgodnie z obrządkiem katolickim. 18 listopada 1993 roku skarżący zapytał o swój „status osoby zwolnionej” (patrz poniższy paragraf 34), a 23 listopada 1993 roku rozpoczął procedurę uzyskania obywatelstwa maltańskiego na podstawie swojego małżeństwa z obywatelem Malty. Status osoby zwolnionej skarżącego został potwierdzony 2 marca 1994 roku. 19 kwietnia 1994 roku, po rozpatrzeniu jego wniosku i w konsekwencji małżeństwa, został zarejestrowany jako obywatel Malty. 12 września 1994 roku złożył więc wniosek o zrzeczenie się obywatelstwa egipskiego (kopia odpowiedniego formularza wniosku nie została złożona do Sądu). Z listu wydanego przez Konsula Ambasady Arabskiej Republiki Egiptu na Malcie wynika, że 29 września 1994 roku wniosek skarżącego został zatwierdzony, a jego paszport egipski został odebrany. W odpowiednim czasie podwójne obywatelstwo nie było możliwe ani zgodnie z prawem egipskim, ani maltańskim. Zgodnie z informacjami Rządu, w 1994 roku skarżący i MP mieli różne problemy małżeńskie, które doprowadziły do tego, że skarżący dwukrotnie wyprowadził się z domu małżeńskiego. Skarżący zachowywał się agresywnie, a w szczególności 5 czerwca 1994 roku fizycznie zaatakował swoją ciężarną żonę, powodując u niej trwałą niepełnosprawność. MP wyprowadziła się z domu małżeńskiego. Skarżący został oskarżony, tymczasowo aresztowany, a ostatecznie sądzony i uznany za winnego popełnienia czynu napaści. Otrzymał karę w zawieszeniu. W międzyczasie, 13 grudnia 1994 roku, z tego małżeństwa urodziło się dziecko, LR. LR jest obywatelem Malty. Między małżonkami trwały różne spory rodzinne. 8 lutego 1995 roku MP wszczęła postępowanie sądowe w celu unieważnienia małżeństwa. W wyniku postępowania spornego, w którym obie strony były reprezentowane przez prawnika, małżeństwo skarżącego zostało unieważnione wyrokiem z 19 stycznia 1998 roku. Sąd wydający wyrok był przekonany (w stopniu wymaganym w postępowaniu cywilnym, a mianowicie na podstawie większego prawdopodobieństwa), że jedynym powodem zawarcia małżeństwa przez skarżącego było pozostanie na Malcie i uzyskanie obywatelstwa; tym samym wyraźnie wykluczał on samo małżeństwo, a doszło do symulacji małżeństwa. Ponieważ od wyroku nie wniesiono apelacji, stał się on prawomocny. Skarżący nie poinformował władz o wyroku dotyczącym unieważnienia jego małżeństwa i pozostał rezydentem Malty, zachowując swoje maltańskie obywatelstwo. 30 czerwca 2003 roku skarżący ożenił się z VA, obywatelką Rosji, cztery miesiące po ich pierwszym spotkaniu. Skarżący zapytał o status osoby zwolnionej swojej rosyjskiej żony i został poproszony o przedłożenie kopii wyroku unieważnienia. 4 lipca 2003 roku skarżący przedłożył kopię wyroku i dopiero wówczas władze dowiedziały się o przyczynie unieważnienia jego pierwszego małżeństwa. Na skutek wniosku w tej sprawie, 27 września 2004 roku VA otrzymała status osoby zwolnionej, a tym samym pełną swobodę przemieszczania się (patrz „Odpowiednie prawo krajowe” poniżej). Zdaniem Rządu, mimo że skarżący kwestionował to, zwrócono uwagę na fakt, że korzyść wynikająca z takiego statusu wygasłaby, gdyby skarżący utracił swoje obywatelstwo. Z tego małżeństwa urodziło się dwóch synów, VR i VL, odpowiednio w 2004 i 2005 roku. Oboje są obywatelami Malty. 8 maja 2006 roku skarżący został poinformowany, że ma zostać wydane zarządzenie pozbawiające go maltańskiego obywatelstwa (zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o obywatelstwie („ustawa”) – patrz „Odpowiednie prawo krajowe” poniżej), które, zgodnie z wyrokiem z 19 stycznia 1998 roku, zostało uzyskane w wyniku oszustwa. Został poinformowany o swoim prawie do dochodzenia w tej sprawie. Skarżący zakwestionował tę decyzję, twierdząc, że nie jest prawdą, iż uzyskał małżeństwo poprzez oszustwo, i podkreślając, że ma troje maltańskich dzieci. W konsekwencji wszczęto postępowanie w celu zbadania sytuacji skarżącego i w razie konieczności pozbawienia go maltańskiego obywatelstwa. W tym celu powołano komisję zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy. Przed komisją odbyło się kilka posiedzeń, podczas których skarżącego reprezentował prawnik. Mógł składać ustne i pisemne wyjaśnienia oraz przedstawiać dowody, w tym zeznania świadków. Z dostępnych dokumentów wynika, że skarżący kwestionował podstawy decyzji o unieważnieniu i twierdził, że nie był świadomy, że mógł się od niej odwołać. Kwestionował również ustalenia sądu karnego, który uznał go za winnego zranienia żony i spowodowania u niej trwałej niepełnosprawności. Była żona skarżącego, urzędnik departamentu obywatelstwa oraz ksiądz również złożyli zeznania. Ostateczne zalecenie komisji dla Ministra Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych nie zostało udostępnione skarżącemu. Prośby prawnika skarżącego o kopię akt z tych postępowań pozostały bez odpowiedzi. 31 lipca 2007 roku Minister zarządził pozbawienie skarżącego obywatelstwa ze skutkiem natychmiastowym, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy. Listem z 2 sierpnia 2007 roku Dyrektor Departamentu Obywatelstwa i Spraw Diaspory poinformował skarżącego, że Minister Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych stwierdził, iż skarżący uzyskał obywatelstwo w wyniku oszustwa i że w związku z tym 31 lipca 2007 roku, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, Minister zarządził natychmiastowe pozbawienie go obywatelstwa. Został zobowiązany do zwrotu certyfikatu rejestracji jako obywatel Malty oraz paszportu. Skarżący wszczął postępowanie o ochronę praw konstytucyjnych, powołując się na naruszenie art. 6, 8 i 14 Konwencji. Twierdził, że nie miał sprawiedliwego procesu i odpowiedniego dostępu do sądu w celu rozstrzygnięcia o jego prawie do obywatelstwa. Ponadto unieważnienie jego obywatelstwa nie nastąpiło zgodnie z prawem. Warunki wstępne dla takiego działania nie istniały, ponieważ jego pierwsze małżeństwo nie było małżeństwem z wygody. Wyrokiem z 12 lipca 2011 roku Sąd Cywilny (Izba Pierwsza) działający w zakresie jurysdykcji konstytucyjnej oddalił skargę skarżącego w oparciu o art. 6, stwierdzając, że powołana w tym celu komisja nie była trybunałem, lecz jedynie organem dochodzeniowym zdolnym do wydawania rekomendacji, ale nie podejmowania ostatecznych decyzji. Sąd uznał jednak, że prawa skarżącego wynikające z art. 8 zostałyby naruszone, jeśli w wyniku pozbawienia go obywatelstwa stałby się cudzoziemcem. Jego rodzina w sensie prawnym (w odniesieniu do drugiego małżeństwa) poniosłaby nieodwracalne szkody, jeśli jako ojciec (dwójki maltańskich dzieci z tego małżeństwa) zostałby zmuszony do przeprowadzki do innego kraju. Tym samym unieważnienie obywatelstwa w niniejszej sprawie naruszało art. 8. W konsekwencji sąd uchylił zarządzenie z 31 lipca 2007 roku i uznał, że nie jest konieczne orzekanie w sprawie dalszych skarg. W wyniku apelacji, wyrokiem z 25 maja 2012 roku Sąd Konstytucyjny uchylił w części wyrok sądu pierwszej instancji. Oddalił skargę opartą na art. 6, uznając, że przepis ten nie ma zastosowania w braku prawa o charakterze cywilnym. W związku z tym oddalił argumentację skarżącego, że unieważnienie obywatelstwa wpływa na jego prawo do życia rodzinnego i dlatego ma charakter cywilny, ponieważ obywatelstwo jest kwestią prawa publicznego i podlega uprawnieniom Państwa. Uchylił również część wyroku dotyczącą art. 8, stwierdzając, że nie ustalono, czy skarżący prowadzi życie rodzinne na Malcie, a nawet jeśli tak było, unieważnienie jego obywatelstwa niekoniecznie skutkowałoby koniecznością opuszczenia Malty. Rzeczywiście, nie wynikało, że skarżącemu zostanie odmówione prawo pobytu na Malcie lub że złożył wniosek o nie i otrzymał odmowę, ani nie wydano decyzji o wydaleniu. Po wniesieniu skargi do Trybunału, 16 listopada 2012 roku prawnik skarżącego napisał do odpowiednich władz, informując ich, że sprawa jest rozpatrywana przez Trybunał i że w związku z tym nie należy podejmować działań na podstawie zarządzenia z 31 lipca 2007 roku. W odpowiedzi na ten list nie otrzymano żadnej informacji, poza potwierdzeniem odbioru. Jednakże, chociaż zarządzenie o natychmiastowym pozbawieniu skarżącego obywatelstwa pozostaje w mocy, do tej pory nie podjęto żadnych działań w celu jego realizacji i nie wydano decyzji o wydaleniu. Mimo że skarżący uważa, że realizacja zarządzenia to kwestia czasu, nadal mieszka i prowadzi działalność gospodarczą na Malcie. Posiada licencję handlową, która jest okresowo odnawiana. Kontynuował podróże przy użyciu paszportu maltańskiego do 2014 roku, kiedy to wygasł, ponieważ nie zwrócił go władzom mimo ich żądania. Wydaje się, że skarżący nie utrzymuje żadnego kontaktu ze swoim pierwszym synem, ale twierdzi, że żyje w środowisku rodzinnym ze swoją drugą żoną i ich dziećmi. W wyniku unieważnienia obywatelstwa skarżącego, jego druga żona utraciła status osoby zwolnionej oraz przysługujące jej prawa do swobodnego przemieszczania się.


Wnioskodawcy urodzili się odpowiednio w 1954, 1976 i 1971 roku i mieszkają w Lecco. Pierwszy wnioskodawca jest redaktorem lokalnego dziennika internetowego w prowincji Lecco. Pozostali dwaj wnioskodawcy są dziennikarzami pracującymi dla tego dziennika. W trakcie swojej działalności wnioskodawcy używali sprzętu radiowego w celu dostępu do częstotliwości używanych przez policję lub karabinierów. Umożliwiało im to poznanie wszelkich komunikatów transmitowanych w ten sposób, dzięki czemu mogli szybko przybyć na miejsce, gdy chcieli relacjonować konkretne zdarzenia. 1 sierpnia 2002 r. wnioskodawcy podsłuchali rozmowę, w trakcie której centrum operacyjne karabinierów w Merate zdecydowało o wysłaniu patrolu do miejsca, w którym – według anonimowych źródeł – nielegalnie przechowywano broń. Karabinierzy udali się odpowiednio do wspomnianego miejsca, a drugi i trzeci wnioskodawca przybyli na miejsce natychmiast po nich. Po uzyskaniu nakazu przeszukania karabinierzy przeszukali samochód wnioskodawców, znajdując dwa nadajniki/odbiorniki z modulacją częstotliwości, zdolne do przechwytywania komunikacji radiowej policji. Następnie karabinierzy udali się do redakcji dwóch dziennikarzy i zajęli dwa stacjonarne odbiorniki radiowe, które były nastawione na częstotliwości używane przez karabinierów. W pamięci urządzeń zapisano inne częstotliwości używane przez centra operacyjne policji. Wszczęto postępowanie karne przeciwko pierwszemu i drugiemu wnioskodawcy za nielegalne zainstalowanie sprzętu przeznaczonego do przechwytywania komunikacji między centrami operacyjnymi służb ścigania a patrolami (art. 617, 617 bis i 623 bis Kodeksu Karnego). Trzeci wnioskodawca został oskarżony o dostęp do wyżej wymienionych komunikatów (art. 617 i 623 bis Kodeksu Karnego). 9 listopada 2004 r. Sąd Rejonowy w Lecco uniewinnił wnioskodawców. Uznał, że odpowiednie artykuły Kodeksu Karnego należy interpretować w świetle art. 15 Konstytucji, który chroni jedynie komunikaty o charakterze poufnym. Sąd Rejonowy zauważył, że urządzenie radiowe używane przez służby ścigania nie było w stanie zapewnić poufności transmitowanych informacji. W związku z tym przechwytywanie kwestionowanych komunikatów nie stanowiło przestępstwa. Ponadto posiadanie i używanie odbiorników radiowych nie było jako takie zabronione. Prokurator Generalny w Mediolanie i prokurator w Lecco odwołali się. Argumentowali, że interpretacja Sądu Rejonowego w Lecco jest niezgodna z orzecznictwem Sądu Kasacyjnego w takich sprawach (powołując się w szczególności na wyrok nr 12655 z 23 stycznia 2001 r.) i że komunikaty w sprawie były wyraźnie poufne, biorąc pod uwagę cele zapewnienia bezpieczeństwa publicznego i ochrony porządku publicznego. Ponadto komunikaty dotyczyły wstępnego śledztwa po popełnieniu przestępstwa. Podlegały one zatem wymogowi poufności zgodnie z art. 329 Kodeksu Postępowania Karnego. Poufny charakter komunikatów wynikał również z faktu, że karabinierzy używali języka kodowego w komunikatach dotyczących lokalizacji i rodzaju interwencji, wyraźnie dążąc do zapewnienia, aby osoby trzecie nie miały wiedzy o wymienianych informacjach. Ponadto zaangażowane częstotliwości radiowe zostały wyłącznie przydzielone centrom operacyjnym przez Ministerstwo Obrony. Co więcej, aby podsłuchiwać rozmowy, wnioskodawcy musieli kupić specjalistyczny sprzęt radiowy, ponieważ zwykły sprzęt nie mógł być do tego celu wykorzystany. Z drugiej strony fakt, że takie urządzenia były swobodnie dostępne na rynku, nie uzasadniał ich użycia do przechwytywania rozmów między funkcjonariuszami służb ścigania. Ponadto, zgodnie z Dekretem Prezydenckim nr 447/2001, obowiązującym w czasie zajścia, urządzenia tego rodzaju były przeznaczone do zakupu przez krótkofalowców, ale nie mogły być używane do przechwytywania częstotliwości radiowych policji. Wreszcie, dekret Ministerstwa Komunikacji z 11 lutego 2003 r. wyraźnie zabraniał krótkofalowcom przechwytywania komunikatów, do których nie byli uprawnieni. Wyrokiem z 15 maja 2007 r. Sąd Apelacyjny w Mediolanie uznał pierwszego i drugiego wnioskodawcę za winnych i skazał ich na rok i trzy miesiące pozbawienia wolności. Trzeci wnioskodawca został skazany na sześć miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zawiesił wykonanie kary wobec wnioskodawców. Stwierdził, że art. 623 bis Kodeksu Karnego, zmieniony ustawą nr 547 z 23 listopada 1993 r., rozszerzył zakres odpowiedzialności karnej na wszystkie przesyłanie danych na odległość, obejmując tym samym przechwytywanie rozmów między centrami operacyjnymi służb ścigania a patrolami. Ponadto takie komunikaty były wyraźnie poufne. Powtarzając wszystkie argumenty przedstawione przez prokuratorów w Mediolanie i Lecco, w szczególności dotyczące celów zapewnienia bezpieczeństwa publicznego i ochrony porządku publicznego, Sąd Apelacyjny uznał, że art. 329 Kodeksu Postępowania Karnego ma również zastosowanie w niniejszej sprawie. Wnioskodawcy odwołali się do Sądu Kasacyjnego. Twierdzili, że kwestionowane komunikaty były transmitowane na niezaszyfrowanych częstotliwościach i tym samym nie można było traktować ich jako poufne. Ponadto działali w zawodowej roli dziennikarzy, a ich działania były zatem uzasadnione na mocy art. 51 Kodeksu Karnego i w kwestii wolności prasy. Wyrokiem z 28 października 2008 r. Sąd Kasacyjny oddalił odwołanie wnioskodawców, podtrzymując stanowisko Sądu Apelacyjnego co do poufnego charakteru komunikatów i powtarzając, że ta interpretacja jest zgodna z jego własnym podejściem w podobnych sprawach, w szczególności w wyrokach nr 25488 z 6 maja 2004 r. i nr 5299 z 15 stycznia 2008 r. Odnosząc się do argumentu wnioskodawców dotyczącego wolności prasy, Sąd Kasacyjny stwierdził, że prawo do przekazywania informacji, na które się powoływali, mogłoby przeważyć nad interesami publicznymi chronionymi przez prawo karne w przypadku domniemanego zniesławienia. Jednakże to prawo nie mogło mieć pierwszeństwa w przypadku dotyczącym nielegalnego przechwytywania komunikatów między funkcjonariuszami służb ścigania.


Skarżący urodził się w 1948 roku i mieszka w Belgradzie. Skarżący był zatrudniony w spółce o własności społecznej „PIM – bagerovanje i vodni transport” z siedzibą w Belgradzie („dłużnik”). 30 marca 2005 r. Drugi Sąd Miejski w Belgradzie (Drugi opštinski sud u Beogradu) nakazał dłużnikowi zapłatę na rzecz skarżącego określonych kwot z tytułu zaległych wynagrodzeń, składek na ubezpieczenie społeczne oraz kosztów postępowania. Wyrok ten stał się prawomocny w tym samym dniu. 22 czerwca 2005 r. Czwarty Sąd Miejski w Belgradzie (Četvrti opštinski sud u Beogradu) wydał nakaz egzekucyjny w przedmiocie powyższego wyroku. 29 marca 2012 r., rozpoznając skargę konstytucyjną skarżącego, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego doszło do naruszenia „prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie”. Sąd nakazał przyspieszenie postępowania oraz orzekł, że skarżącemu przysługuje odszkodowanie za szkodę niemajątkową w wysokości 700 EUR, przeliczone na walutę narodową według kursu obowiązującego w dniu wypłaty. Postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie wyroku wydanego przez Drugi Sąd Miejski w Belgradzie w dniu 30 marca 2005 r. było kontynuowane i nadal trwa.


Skarżący urodził się w 1983 roku i mieszka w Ordżenikidzewskiej, w Inguszetii. Jest bratem pana Abubakara (również zapisywanego jako Abu-Bakar) Cechojewa, który urodził się w 1978 roku. W momencie zdarzenia brat skarżącego, pan Abubakar Cechojew, pracował na stacji pompowania wody w Ordżenikidzewskiej, w Inguszetii. Wieczorem 22 marca 2012 roku pan Abubakar Cechojew przebywał w pracy na stacji pomp wraz ze swoimi współpracownikami, panem A.A., panem K.Ch. i panem I.G. Około godziny 22:00 grupa około dziesięciu mężczyzn w mundurach kamuflażowych i kominiarkach, uzbrojonych w broń automatyczną, włamała się do stacji pomp, szybko i bezszelestnie związała pracowników, założyła im opaski na oczy i zaciągnęła do oddzielnych pomieszczeń, gdzie byli bici. Około czterdziestu minut później wynieśli na zewnątrz pana Abubakara Cechojewa, który był nieprzytomny, umieścili go w jednym z ich pojazdów marki UAZ i odjechali w kierunku Czeczenii. Mieli przejechać przez punkt kontrolny zlokalizowany na granicy między Inguszetią a Czeczenią, na autostradzie z Ordżenikidzewskiej do Sernowodska. Tej nocy później, około godziny 2:00 lub 3:00 rano, jeden ze współpracowników porwanego mężczyzny, pan I.G., zdołał uwolnić się; rozwiązał pozostałych dwóch, poszedł do domu skarżącego i poinformował go o porwaniu brata. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, jak tylko dowiedział się o porwaniu, udał się do komisariatu policji rejonu sunżeńskiego i poinformował dyżurnego o porwaniu brata ze stacji pompowania wody. Oficer mu nie uwierzył. Skarżący więc wyszedł i wrócił z panem I.G., który nosił ślady pobicia, a którego ubranie było podarte. Wtedy śledczy przesłuchał pana I.G., a około godziny 6:00 rano 23 marca 2012 roku grupa policjantów udała się na miejsce zdarzenia w celu jego zbadania. Skarżący przybył na stację pomp wraz z policją i przeszedł się po terenie. Zbadał grunt, który był mokry, ponieważ w nocy padało. Kilkaset metrów od stacji pomp skarżący znalazł ślady opon samochodu Łada Niva. Jedyna droga prowadząca do stacji pomp prowadziła obok budynku szkoły nr 6 w Ordżenikidzewskiej, która była wyposażona w kamery monitoringu. Rząd nie kwestionował okoliczności porwania przedstawionych przez skarżącego. Jednocześnie wskazali oni na następujące kwestie: skarżący nie był świadkiem zdarzenia i dowiedział się o jego okolicznościach od osób trzecich; zeznania świadków były niepełne i niedokładne, ponieważ sprawcy założyli im opaski na oczy. Rząd dodatkowo złożył, że wydarzenia miały miejsce w 2012 roku, w Inguszetii, a nie w Republice Czeczeńskiej, i że nie prowadzono w tamtym czasie operacji kontrterrorystycznych ani nie było ograniczeń w swobodnym ruchu pojazdów w tym rejonie. Ponadto władze krajowe znalazły „niedaleko od stacji pompowania wody [miejsca przestępstwa] ślady pobytu nielegalnych grup zbrojnych”. Podsumowując, Rząd złożył, że nie ma dowodów na zaangażowanie funkcjonariuszy państwowych w porwanie brata skarżącego. W odpowiedzi na wnioski Trybunału o kopię zawartości akt śledztwa, Rząd złożył częściowe kopie jego zawartości, łącznie około 639 stron, które ukazywały kroki podjęte przez śledczych od marca 2012 roku do października 2015 roku. Z przedłożonych dokumentów wynika, że śledztwo można podsumować w następujący sposób. Wczesnym rankiem 23 marca 2012 roku skarżący złożył skargę dotyczącą porwania do Wydziału Spraw Wewnętrznych Rejonu Sunżeńskiego (Сунженский районный отдел внутренних дел (РОВД)) (dalej „Sunżeński ROVD”) i do prokuratora rejonu sunżeńskiego. W swojej skardze skarżący stwierdził następujące:
„... Wczoraj, 22 marca 2012 roku, około godziny 21:00 mój brat Abubakar Cechojew, urodzony w 1978 roku, został porwany z miejsca pracy (pracował jako operator stacji pompowania wody Vodokanal). Porywacze byli grupą dziesięciu osób, wszystkich uzbrojonych w broń automatyczną, ubranych w mundury kamuflażowe i z kominiarkami zakrywającymi twarze. Trzech kolejnych mężczyzn, którzy przebywali w pracy na stacji pomp z moim bratem (elektryk, maszynista i strażnik), zostało związanych i zabroniono im poruszania się pod groźbą postrzelenia. Jednego z nich bito kolbą pistoletu maszynowego. Co najmniej trzy osoby zaatakowały Abubakara; biły go bronią, rękami i kopały; skuli go w kajdanki i wyciągnęli ze stacji pomp. Następnie odjechali pojazdem, prawdopodobnie UAZ-em. Ogólnie porywacze spędzili około godziny na stacji pomp. Zgodnie z naszymi informacjami, porywacze przejechali przez punkt kontrolny zlokalizowany na drodze między Ordżenikidzewską a Sernowodskiem. Mój brat nie jest przestępcą, nie został oskarżony o żadne wykroczenia administracyjne ani przestępstwa, nigdy nie miał żadnych problemów z prawem ... w dniu porwania był w pracy. Na powyższej podstawie proszę o pomoc w poszukiwaniu mojego brata Abubakara Cechojewa oraz osób, które go porwały ...”
23 marca 2012 roku śledczy zbadali miejsce przestępstwa. Z miejsca zdarzenia zebrano kilka dowodów, w tym taśmę klejącą, kawałki materiału użyte przez porywaczy do związania pracowników oraz odcięty kawałek drutu kolczastego z ogrodzenia stacji pomp. 23 marca 2012 roku skarżący poprosił śledczych o uzyskanie nagrań z monitoringu z budynku szkoły nr 6 w Ordżenikidzewskiej, która znajdowała się w pobliżu stacji pompowania wody. Poinformował śledczych, że nagrania będą dostępne przez siedem dni, ponieważ po tym czasie kolejne nagrywanie automatycznie je nadpisze. 30 marca 2012 roku śledczy zebrali nagrania z monitoringu. Jednak wideo nagrane między 20 a 23 marca 2012 roku zostało już nadpisane nagraniami z późniejszych dat. 24 marca 2012 roku Wydział Śledczy w rejonie sunżeńskim (Следственный отдел по Сунженскому району) (dalej „wydział śledczy”) wszczął śledztwo karne w sprawie porwania na podstawie art. 126 § 2 Kodeksu Karnego (zaostrzone porwanie), a akta sprawy otrzymały numer 12600026. Tego samego dnia, 24 marca 2012 roku, skarżącemu nadano status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym i przesłuchano go (patrz paragraf 36 poniżej). 24 marca 2012 roku śledczy pobrali odciski palców skarżącego, aby wykluczyć je z przyszłej ekspertyzy sądowej taśmy klejącej zebranej na miejscu przestępstwa. 26 marca 2012 roku śledczy nadali panu I.G. status pokrzywdzonego w sprawie karnej (patrz paragraf 37 poniżej) i zarządzili sądowo-lekarską ekspertyzę siniaków odniesionych podczas porwania. 4 kwietnia 2012 roku biegły stwierdził, że pan I.G. mógł odnieść obrażenia w okolicznościach opisanych w jego zeznaniach dla śledztwa. W różnych datach w marcu i kwietniu 2012 roku śledczy przesłali zapytania informacyjne do licznych agencji rządowych, szpitali, kostnic i centrów detencyjnych na Kaukazie Północnym i w sąsiednich regionach, pytając, czy posiadają jakiekolwiek informacje o panu Abubakarze Cchojewie. Otrzymane odpowiedzi były negatywne. 6 kwietnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Sunżeńskim zezwolił śledczym na uzyskanie rejestrów połączeń telefonicznych za okres od 1 do 30 marca 2012 roku telefonów komórkowych czterech pracowników stacji pompowania wody, pana Abubakara Cechojewa, pana A.A., pana K.Ch. i pana I.G. 10 kwietnia 2012 roku śledczy poinformowali swojego przełożonego, że w tym dniu chcieli „zobaczyć” dom skarżącego, ale skarżący odmówił wpuszczenia ich. Z przedłożonego dokumentu nie wynika, czy uzyskano na to autoryzację sądową. 19 kwietnia 2012 roku skarżący odmówił, z nieokreślonych powodów, zapoznania się z decyzjami o zarządzeniu ekspertyzy dowodów oraz wnioskami z tej ekspertyzy w sprawie karnej wszczętej w związku z porwaniem jego brata. 27 kwietnia 2012 roku śledczy zarządzili sądową ekspertyzę kawałka materiału, który został użyty do związania pana K.Ch. podczas porwania, w celu ustalenia, czy z dowodu można wyizolować jakiekolwiek DNA lub zapachy (patrz paragraf 13 powyżej). 3 maja 2012 roku śledczy zbadali rejestry telefoniczne i połączenia wykonywane w czasie porwania i wokół niego. 10 lub 11 maja 2012 roku śledczy nadali pani R.Cz., matce pana Abubakara Cechojewa, status pokrzywdzonego w sprawie karnej i przesłuchali ją (patrz paragraf 41 poniżej). 20 maja 2012 roku śledczy pobrali próbki krwi od pani R.Cz., a 21 maja 2012 roku zarządzili ich zbadanie pod kątem sądowym w celu ustalenia grupy krwi i dodania ich do bazy DNA. 21 maja 2012 roku śledczy uzyskali zgodę pani R.Cz. na przeszukanie jej domu; zostało ono przeprowadzone tego samego dnia. W rezultacie paszport pana Abubakara Cechojewa i czarna bluza z kapturem zostały zebrane jako dowody, a zarządzono sądową ekspertyzę tych przedmiotów. W nieokreślonej dacie między 24 marca a 19 maja 2012 roku Sunżeński ROVD poinformował śledczych, że niedaleko od stacji pomp znaleźli ukryty bunkier należący do członków nielegalnych grup zbrojnych. 24 sierpnia 2012 roku śledztwo zostało zawieszone z powodu nieustalenia sprawców. Decyzja stwierdzała, że śledztwo miało cztery teorie dotyczące przyczyn porwania: porwanie zostało popełnione z powodu wrogich relacji między sprawcami a panem Abubakarem Cchojewem; został aresztowany przez funkcjonariuszy państwowych; stał się członkiem nielegalnej grupy zbrojnej; jego rzekome porwanie zostało sfingowane przez jego wspólników w tej nielegalnej grupie zbrojnej. 25 września 2012 roku przełożony śledczych uchylił decyzję o zawieszeniu śledztwa jako przedwczesną i niezgodną z prawem oraz zarządził wznowienie postępowania. Skarżący został o tym poinformowany. 25 grudnia 2012 roku śledztwo zostało zawieszone z powodu nieustalenia sprawców. Skarżący został o tym poinformowany. 13 października 2015 roku śledztwo zostało wznowione w celu podjęcia szeregu kroków, takich jak przesłuchanie kilku policjantów obsadzających punkty kontrolne Angara-120 i Kaukaz-1 w pobliżu Ordżenikidzewskiej w nocy porwania oraz dalsze przesłuchanie krewnych pana Abubakara Cechojewa. Z przedłożonych dokumentów wynika, że śledztwo wciąż trwa. 23 marca 2012 roku śledczy przesłuchali skarżącego i dwóch pracowników stacji pompowania wody, pana I.G. i pana K.Ch., których fragmentaryczne zeznania zostały przedłożone Trybunałowi. Z przedłożonych kopii wynikało, że treść dokumentów była niejasna. Tego samego dnia, 23 marca, a następnie 24 marca 2012 roku śledczy przesłuchali innego pracownika stacji pomp, pana A.A., który zeznał, że wieczorem 22 marca 2012 roku pełnił służbę w pracy z trzema innymi współpracownikami, w tym z panem Abubakarem Cchojewem. Około godziny 21:40 światła w stacji pomp zgasły. Świadek poszedł zobaczyć, co stało się z przewodami elektrycznymi, kiedy usłyszał krzyk pana Cechojewa, gdy był bity przez trzech mężczyzn w mundurach kamuflażowych, czarnych kominiarkach i uzbrojonych w pistolety maszynowe; dwóch kolejnych mężczyzn w podobnych mundurach i kominiarkach strzegło okna i drzwi. Wtedy mężczyzna przy drzwiach chwycił świadka, skierował broń na jego klatkę piersiową i rozkazał mu po rosyjsku, aby się nie ruszał. Świadek zrozumiał, że w wyniku pobicia pan Abubakar Cechojew stracił przytomność. Wtedy mężczyźni związali ręce świadka, zakryli mu oczy kawałkiem koca i taśmą klejącą oraz zaciągnęli go do pokoju kontrolnego, a następnie do modlitewni, gdzie intruzi owinęli go dywanem i rzucili na podłogę. Świadek pozostał w pokoju do około godziny 2:00 rano, kiedy jego współpracownicy, pan I.G. i pan K.Ch., rozwiązali mu ręce. Wtedy trzej z nich zobaczyli, że intruzi zabrali pana Abubakara Cechojewa wraz z ich radiostacjami, telefonami komórkowymi i akumulatorem z samochodu pana Abubakara Cechojewa marki VAZ-21099, który był zaparkowany na podwórku. Świadek stwierdził, że nie będzie w stanie zidentyfikować sprawców, ale jest pewien, że porwanie zostało popełnione przez profesjonalistów, którzy mówili bezakcentowym rosyjskim i działali szybko oraz byli w stanie unieszkodliwić pracowników w ciągu kilku minut bez wydawania żadnych dźwięków. 24 marca 2012 roku śledczy przesłuchali skarżącego, który zeznał, że około godziny 3:00 w nocy między 22 a 23 marca 2012 roku pan I.G. przybył do jego domu, poinformował go o porwaniu pana Abubakara Cechojewa przez uzbrojonych zamaskowanych mężczyzn w mundurach kamuflażowych i opisał okoliczności zdarzenia. Skarżący udał się natychmiast do Sunżeńskiego ROVD, ale dyżurny odmówił przyjęcia zgłoszenia; skarżący wrócił na komisariat z panem I.G., który opisał wydarzenia i pokazał siniaki odniesione w wyniku pobicia przez porywaczy. Skarżący dodał również, że jego krewni byli wcześniej zatrzymywani przez władze – jego starszy brat, pan Islam Cechojew, został zatrzymany i torturowany przez funkcjonariuszy państwowych na podejrzenie o członkostwo w nielegalnej grupie zbrojnej i następnie pomyślnie skarżył na te wydarzenia do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (patrz sprawa Chadisow i Cchojew przeciwko Rosji, nr 21519/02, §§ 123 i 133, 5 lutego 2009) – a że jego kuzyn, pan Asłan Cchojew, został zabity w 2011 roku podczas operacji specjalnej przeprowadzonej przez władze przeciwko członkom nielegalnych grup zbrojnych. 24, a następnie 26 marca 2012 roku śledczy przesłuchali pracownika stacji pompowania wody, pana I.G., którego zeznania były podobne do tych złożonych przez jego współpracownika pana A.A. 23 i 24 marca (patrz paragraf 35 powyżej). Ponadto zeznał, że sprawcy użyli siły fizycznej podczas porwania, że go bili i że byli w mundurach kamuflażowych, w tym w specjalnych butach wojskowych i uzbrojeni w pistolety maszynowe. Kiedy został zabrany do pokoju kontrolnego, porywacze naciągnęli mu na głowę worek plastikowy, zostawiając tylko mały otwór na powietrze. Kilka minut później zdołał uwolnić się i poszedł do innych pokoi, aby znaleźć współpracowników. Światła były zgaszone w całej stacji. Świadek znalazł pana K.Ch. i rozwiązał mu ręce. Wtedy obaj znaleźli pana A.A., który był owinięty w dywan w modlitewni. Wtedy wszyscy trzej szukali pana Abubakara Cechojewa, ale nie mogli go znaleźć, ponieważ został zabrany przez porywaczy wraz z ich telefonami komórkowymi. Wtedy świadek poszedł do domu skarżącego i poinformował go o zdarzeniu. W nieokreślonych datach w 2012 roku (strony z datami i nazwiskami przesłuchiwanych osób nie zostały przedłożone Trybunałowi) śledczy przesłuchali dwunastu policjantów, którzy obsadzili punkt kontrolny Assa zlokalizowany między osadą Nesterowskaja w Inguszetii a osadą Assinowskaja w Czeczenii między 23:00 22 marca a 23:00 23 marca 2012 roku. Wszyscy oficerowie stwierdzili, że sprawdzali każdy pojazd przejeżdżający przez i że w nocy porwania nie widzieli żadnych pojazdów agencji państwowych przejeżdżających przez i nie mieli informacji dotyczących zdarzenia. 23 kwietnia 2012 roku śledczy przesłuchali byłego dyrektora stacji pompowania wody, pana B.K., który zeznał, że dowiedział się o zdarzeniu od pana I.G. i że zrezygnował z pracy po porwaniu. 1 maja 2012 roku śledczy ponownie przesłuchali brata skarżącego, pana I.Cz., który zeznał, że dowiedział się o porwaniu od współpracownika pana Abubakara Cechojewa, pana I.G. Jego zeznanie było podobne do zeznania skarżącego (patrz paragraf 36 powyżej). Świadek stwierdził, że członkowie jego rodziny byli zatrzymywani i źle traktowani przez funkcjonariuszy państwowych. Powołał się na swojego brata, pana Islama Cechojewa, który został zatrzymany i torturowany przez funkcjonariuszy państwowych, oraz na to, że jego kuzyn, pan Asłan Cchojew, został zabity w 2011 roku podczas operacji specjalnej przeprowadzonej przez władze przeciwko członkom nielegalnych grup zbrojnych. 11 maja 2012 roku śledczy przesłuchali matkę pana Abubakara Cechojewa, panią R.Cz., która zeznała, że dowiedziała się o porwaniu od pana I.G. i że jej krewni byli zatrzymywani i źle traktowani przez funkcjonariuszy państwowych. Podobnie jak jej synowie, skarżący i pan I.Cz. (patrz paragrafy 36 i 40 powyżej), powołała się na zatrzymanie i torturowanie jej syna pana Islama Cechojewa oraz zabójstwo pana Asłana Cechojewa w wyniku operacji specjalnej przeciwko członkom nielegalnych grup zbrojnych. 28 maja 2012 roku śledczy przesłuchali byłego szefa służby bezpieczeństwa stacji pompowania wody, pana Ja.G., który zeznał, że dowiedział się o zdarzeniu od pana I.G. i że zrezygnował z pracy po porwaniu. 12 kwietnia 2013 roku skarżący złożył skargę do Sądu Rejonowego w Sunżeńskim (dalej „Sąd Rejonowy”), że śledztwo w sprawie porwania jego brata było nieskuteczne. Stwierdził, w szczególności, następujące:
„... 25 grudnia 2012 roku śledztwo zostało zawieszone z powodu nieustalenia sprawców. Abubakar nie miał wrogich relacji z nikim; nie był zaangażowany w spór ani nie miał żadnych długów. W 2001 roku nasz starszy brat Islam Cchojew został porwany i zabrany do bazy wojskowej w Chankale, gdzie był poddawany ciężkiemu pobiciu. W 2007 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydał wyrok na korzyść Islama. Nie wiem, jakie były powody porwania Abubakara, ale jestem pewien, że zostało ono popełnione przez żołnierzy w ramach struktur siłowych [państwa]. Śledztwo nie podjęło pełnego zakresu czynności operacyjno-śledczych. W aktach sprawy znajduje się zeznanie świadka pasterza, który widział podejrzany czterodrzwiowy samochód Niva z mocno przyciemnionymi szybami obok stacji pompowania wody. Takie pojazdy są zazwyczaj używane przez siły specjalne ... Ten samochód był widziany na stacji pomp w dniu porwania i dwa dni przed nim. Śledczy zignorowali również zeznanie strażnika zespołu hodowlanego, który widział ten samochód o godzinie 17:00 w dniu porwania ... Osobiście sprawdziłem teren i znalazłem miejsce, gdzie samochód zatrzymał się, zostawiając wyraźne ślady opon. Podczas tej inspekcji byłem z rejonowym policjantem [Dz.] z Ordżenikidzewskiej. Poinformowałem śledczego [G.] o moich znaleziskach, ale śledztwo nie podjęło żadnych kroków w celu zidentyfikowania pojazdu. Nie przeprowadzono żadnej ekspertyzy śladów opon. Śledztwo nie ustaliło, która agencja państwowa posiadała takie pojazdy i w jakiej ilości. Od samego początku śledztwa konieczne było zbadanie pojazdów z jednostek operacyjno-poszukiwawczych agencji państwowych; tego nie zrobiono. Ponadto, mimo moich wielokrotnych próśb, informacje z kamer monitoringu zlokalizowanych obok szkoły nie zostały uzyskane na czas ... 23 marca [2012] roku poprosiłem o obejrzenie nagrań, ponieważ co siedem dni nagrane wideo było automatycznie niszczone i dlatego mogło zostać utracone. Pytałem o to śledczego [G.], wśród innych osób, ale śledztwo uzyskało dyski dopiero 30 marca [2012] roku, kiedy wszystko zostało już skasowane. Na powyższej podstawie ... proszę o ... - uznanie decyzji o zawieszeniu śledztwa z 25 grudnia 2012 roku za nieuzasadnioną; ... - zidentyfikowanie i osądzenie żołnierzy organów odpowiedzialnych za porwanie mojego brata ...”
22 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy oddalił skargę skarżącego jako nieuzasadnioną, uznając, że zaskarżona decyzja została podjęta legalnie i na wystarczających podstawach. Sąd nie zbadał zarzutów skarżącego dotyczących możliwego zaangażowania funkcjonariuszy państwowych w porwanie oraz rzekomego braku kroków śledczych w celu weryfikacji tej teorii. Skarżący odwołał się od tej decyzji do Sądu Najwyższego Inguszetii, stwierdzając, między innymi, następujące:
„... 24 marca 2012 roku wszczęto sprawę karną nr 12600026 w związku z porwaniem mojego brata ... My [krewni Abubakara Cechojewa] nie znamy powodów porwania, ale jestem pewien, że to przestępstwo zostało popełnione przez żołnierzy agencji państwowych. Śledczy nie podjęli wszystkich środków operacyjno-poszukiwawczych, takich jak ... kroki w celu zidentyfikowania pojazdu [widzianego na miejscu przestępstwa]. Ekspertyza śladów opon nigdy nie została zarządzona ...; pierwszym krokiem śledztwa powinno być sprawdzenie pojazdów używanych przez jednostki operacyjne [agencji ścigania prawa], co nigdy nie zostało zrobione. Ponadto, mimo moich próśb, informacje z kamer monitoringu ... nie zostały pozyskane na czas. 23 marca 2012 roku prosiłem o to, ponieważ co siedem dni nagrania były kasowane. Osobiście prosiłem o to śledczych, w tym śledczego G., ale uzyskali nagrania dopiero 30 marca [2012] roku, kiedy wszystko zostało już skasowane ...”
11 czerwca 2013 roku Sąd Najwyższy Inguszetii utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego w postępowaniu odwoławczym w trybie uproszczonym.


Skarżący urodził się w 1959 roku i mieszka w Enschede. 21 maja 2010 r. skarżący został skazany za kradzież sklepową. Sąd Rejonowy w Almelo (rechtbank) orzekł wobec niego środek w postaci umieszczenia w zakładzie dla sprawców systematycznych (inrichting voor stelselmatige daders) na okres dwóch lat. Sąd wziął pod uwagę zeznania różnych funkcjonariuszy policji i kuratorów, którzy mieli bezpośredni kontakt ze skarżącym. Z tych zeznań wynikało, że skarżący jest narkomanem, który nie będzie dobrowolnie współpracował z planami leczenia. Sąd Rejonowy postanowił ponadto, że środek ten zostanie zbadany po upływie sześciu miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku (5 czerwca 2010 r.). 1 grudnia 2010 r. Sąd Rejonowy dokonał przeglądu środka i postanowił nie go kończyć, ponieważ uznano, że nadal istnieje wysokie ryzyko popełnienia przez skarżącego nowych przestępstw. Skarżący odwołał się od tej decyzji 6 grudnia 2010 r., jednak 19 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Arnhem (gerechtshof) oddalił odwołanie. 19 maja 2011 r. G.D., osobisty kurator skarżącego, sporządził raport o postępach dotyczący skarżącego, zawierający, między innymi, następujące treści:
„[Skarżący] obecnie przebywa w FPA De Cederborg. Umieszczanie przebiega w miarę dobrze. (...)
Jeśli środek miałby zostać zakończony, [skarżący] natychmiast znajdzie się w sytuacji, w której nie będzie miał dochodu, mieszkania ani codziennej aktywności. Ryzyko popełnienia nowych przestępstw jest w związku z tym wysokie. Aby obniżyć ryzyko popełnienia nowych przestępstw, środek powinien być kontynuowany.”
9 czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy zdecydował o przedłużeniu środka, uznając, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że skarżący popełni nowe przestępstwo po zwolnieniu. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji 15 czerwca 2011 r. 8 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Sądu Apelacyjnego z zapytaniem o postępowanie w sprawie odwołania i zwrócił się o priorytetowe rozpatrzenie sprawy. Przed rozprawą przed Sądem Apelacyjnym pełnomocnik skarżącego zwrócił się w piśmie z 18 listopada 2011 r. o to, aby na korzyść skarżącego obecny był tłumacz mówiący po aramejsku lub asyryjsku, podał również nazwisko tłumacza mówiącego we właściwym języku. 12 grudnia 2011 r. odbyła się rozprawa przed Sądem Apelacyjnym. Okazało się, że skarżący nie był w stanie zrozumieć tłumacza mówiącego po asyryjsku. Za zgodą skarżącego sprawa została odroczona na maksymalny okres trzech miesięcy, aby umożliwić pełnomocnikowi skarżącego zadanie pisemnych pytań niektórym opiekunom skarżącego. Postanowiono również, że kurator G.D. powinien zostać przesłuchany jako biegły oraz że na następnej rozprawie obecny powinien być tłumacz mówiący po aramejsku. Po upływie okresu trzech miesięcy pełnomocnik skarżącego zapytał Sąd Apelacyjny o postęp w postępowaniu 13 marca i ponownie 2 kwietnia 2012 r. Postępowanie zostało wznowione 10 maja 2012 r., kiedy odbyła się rozprawa. Podczas tej rozprawy kurator G.D. złożył następujące oświadczenie:
„[Skarżący] nie jest już uzależniony od substancji. Ryzyko popełnienia nowych przestępstw jest w tej chwili maksymalnie zredukowane. Komisja warunkowego zwolnienia podjęła kilka prób włączenia [skarżącego] do planu leczenia, ale niestety nie udało się to w wystarczającym stopniu. Kliniczne cechy [skarżącego] odgrywają w tym ważną rolę, ale Cederborg [zakład] mógł wcześniej sygnalizować, że nie ma dalszych możliwości leczenia [skarżącego]. Środek przyczynił się do ochrony społeczeństwa, ponieważ [skarżący] nie jest już uzależniony, co zmniejsza ryzyko popełnienia przez niego nowych przestępstw. [Skarżący] przebywa obecnie w domu pośrednim i został umieszczony na liście oczekujących na mieszkanie chronione.”
Wydaje się, że mieszkanie chronione stało się dostępne dla skarżącego 11 maja 2012 r. 16 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny wydał decyzję, stwierdzając, między innymi, następujące:
„Brak naruszenia artykułu 6 EKPC
Sąd Apelacyjny uważa, że w niniejszej sprawie nie można powiedzieć, że odwołanie zostało rozpatrzone szybko w rozumieniu artykułu 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Minęło ponad dziesięć miesięcy od wniesienia odwołania, zanim zostało ono rozpatrzone co do meritum. W przeciwieństwie do pełnomocnika [skarżącego], sąd jest zdania, że decyzja o uznaniu, że doszło do naruszenia Konwencji, stanowi w sobie wystarczające zadośćuczynienie dla obrazy jego poczucia sprawiedliwości.
Zakończenie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że wykonywanie środka nie przebiegało z wystarczającą szybkością na wszystkich etapach. Sąd Apelacyjny uważa, że trudny przebieg środka nie może być przypisany wyłącznie [skarżącemu] i stwierdza, że FPA De Cederborg mogło wcześniej sygnalizować trudny przebieg środka. Biorąc pod uwagę fakt, że [skarżący] posiada obecnie zakwaterowanie, w którym może przebywać, a także perspektywę umieszczenia w odpowiednim mieszkaniu chronionym, w którym będzie mógł również przebywać, jeśli środek zostanie zakończony, oraz fakt, że częściowo z tego powodu ryzyko, że zakończenie środka doprowadzi do zagrożenia, uciążliwości i degradacji społeczeństwa, jest małe, Sąd Apelacyjny uważa, że kontynuacja środka nie jest już konieczna.”


Skarżący, którzy są małżeństwem, urodzili się odpowiednio w 1932 i 1926 roku i mieszkają w Bat Jam w Izraelu. W latach dziewięćdziesiątych skarżący wyemigrowali z ZSRR do Izraela i uzyskali obywatelstwo izraelskie. Przed emigracją otrzymywali emerytury od władz radzieckich. Po opuszczeniu ZSRR przez skarżących wypłaty zostały wstrzymane zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem emerytalnym ZSRR. 4 sierpnia 2006 r. skarżący wszczęli postępowanie cywilne przeciwko właściwemu oddziałowi regionalnemu Funduszu Emerytalnego Federacji Rosyjskiej (Пенсионный Фонд Российской Федерации) (dalej „Fundusz Emerytalny”), domagając się przywrócenia prawa do wypłaty emerytury. 4 grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy Kirowski w Astrachaniu orzekł na korzyść skarżących i nakazał Funduszowi Emerytalnemu ustanowienie miesięcznych wypłat emerytalnych z wstecznym dniem od 15 czerwca 1998 r. 12 stycznia 2007 r. Sąd Obwodowy w Astrachaniu utrzymał wyrok w mocy na skutek odwołania, a wyrok stał się prawomocny i wykonalny. 10 lipca 2007 r. Fundusz Emerytalny złożył wniosek o nadzór sądowy, domagając się uchylenia wyroków. Wniosek został skierowany do Prezesa Sądu Najwyższego. 27 lipca 2007 r. sędzia Sądu Najwyższego zażądał akt sprawy od Sądu Rejonowego, a następnie zawiesił wykonanie wyroku z 4 grudnia 2006 r. 4 grudnia 2007 r. inny sędzia Sądu Najwyższego skierował sprawę do rozpoznania w trybie nadzoru do Sądu Obwodowego w Astrachaniu. 22 stycznia 2008 r. Sąd Obwodowy w Astrachaniu oddalił wniosek o nadzór sądowy i potwierdził wyrok z 4 grudnia 2006 r., w takim kształcie, w jakim został utrzymany w mocy 12 stycznia 2007 r. 8 kwietnia 2008 r. Fundusz Emerytalny złożył kolejny wniosek o nadzór sądowy, ponownie skierowany do Prezesa Sądu Najwyższego. 24 czerwca 2008 r. sędzia Sądu Najwyższego skierował sprawę do rozpoznania w trybie nadzoru przez Izbę Cywilną Sądu Najwyższego. 1 sierpnia 2008 r. Izba Cywilna Sądu Najwyższego uchyliła wyrok z 4 grudnia 2006 r., w takim kształcie, w jakim został utrzymany w mocy 12 stycznia 2007 r., i oddaliła roszczenia skarżących.


Skarżący urodzili się odpowiednio w latach 1947, 1976, 1973, 1983 i 1987. W chwili wniesienia skargi byli przetrzymywani w areszcie w więzieniu typu F w Buca w Izmirze. 23 lipca 2007 r. Sąd Okręgowy w Izmirze postanowił ograniczyć dostęp do akt śledztwa na podstawie art. 153 § 2 Kodeksu postępowania karnego („KPK”), ustawy nr 5271. 24 lipca 2007 r. skarżący zostali zatrzymani i aresztowani na podejrzeniu członkostwa w organizacji przestępczej. 27 lipca 2007 r. skarżący zostali przesłuchani przez sędziego śledczego w obecności swojego adwokata. Zgodnie z ich zeznaniami złożonymi sędziemu, skarżący zaprzeczyli, jakoby mieli jakikolwiek związek z organizacją przestępczą. Nie zaprzeczyli jednak, że prowadzili podsłuchiwane rozmowy telefoniczne, przyjmowali przesyłki oraz posiadali broń palną, co wszystko uznano za dowody popełnienia czynów, o które byli podejrzani, tj. składania gróźb, oszustwa i przemytu. 1 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na postanowienie o areszcie tymczasowym w stosunku do pierwszych czterech skarżących. Pełnomocnik wnosił również o ich zwolnienie z aresztu odpowiednio 3 lutego 2008 r., 11 lutego 2008 r. i 13 lutego 2008 r. Wnioski te zostały oddalone przez Sąd Okręgowy w Izmirze odpowiednio 4 lutego 2008 r., 11 lutego 2008 r. i 14 lutego 2008 r. ze względu na charakter zarzutów karnych i stan dowodów. Nie przeprowadzono rozprawy. 13 marca 2008 r. prokurator przy Sądzie Okręgowym w Izmirze wniósł akt oskarżenia, oskarżając pierwszego skarżącego o utworzenie organizacji przestępczej, a pozostałych skarżących o członkostwo w organizacji przestępczej. Skarżący zostali dodatkowo oskarżeni o popełnienie oszustwa, składanie gróźb, dokonywanie napadów oraz przemyt na podstawie art. 220 i innych powiązanych artykułów Kodeksu karnego. 17 marca 2008 r. sąd rozpoznający sprawę przeprowadził posiedzenie i, w nieobecności skarżących, postanowił przedłużyć ich areszt tymczasowy. Pierwsza rozprawa została wyznaczona na 24 czerwca 2008 r. 2 maja 2008 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na to postanowienie w zakresie pierwszych czterech skarżących i zawnioskował o ich zwolnienie. 7 maja 2008 r. Sąd Okręgowy w Izmirze oddalił zażalenie. Pełnomocnik skarżących złożył apelację. 9 maja 2008 r. sąd odwoławczy oddalił apelację bez przeprowadzenia rozprawy. 24 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w Izmirze przeprowadził pierwszą rozprawę zgodnie z planem, a skarżący stawili się przed sądem. Sąd rozpoznający sprawę postanowił zwolnić skarżących z aresztu tymczasowego tego samego dnia.


Skarżący urodził się w 1966 roku i jest osadzony w Zakładzie Karnym w Suwałkach. Okoliczności sprawy, przedstawione przez skarżącego, można podsumować następująco. 30 kwietnia 2003 r. Prokuratura Okręgowa w Suwałkach wydała nakaz aresztowania skarżącego w związku z podejrzeniem, że jest liderem międzynarodowej zorganizowanej grupy przestępczej oraz popełnienia sześciu uprowadzeń dla okupu przez członków tej grupy. Tego samego dnia Sąd Rejonowy w Suwałkach wydał postanowienie o zastosowaniu wobec skarżącego tymczasowego aresztowania, opierając się na uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przez niego zarzucanych czynów. Sąd przywiązał dużą wagę do możliwości, że skarżący może próbować utrudnić postępowanie poprzez wywieranie presji na świadków i innych podejrzanych. 22 kwietnia 2003 r. skarżący został aresztowany w Holandii. Wniosek o ekstradycję, nakaz aresztowania i postanowienie o aresztowaniu zostały wysłane do Holandii. Skarżący został przewieziony do Polski 20 października 2003 r. 8 kwietnia 2004 r. Prokuratura Okręgowa w Suwałkach skierowała akt oskarżenia przeciwko skarżącemu do Sądu Rejonowego w Augustowie. Sprawa została później przeniesiona do Sądu Okręgowego w Lublinie. Odwołanie skarżącego od postanowienia o aresztowaniu, jego dalsze odwołania od kolejnych decyzji o przedłużeniu aresztowania, a także wszystkie jego późniejsze wnioski o zwolnienie i odwołania od odmów zwolnienia, okazały się bezskuteczne. W międzyczasie, w innym postępowaniu karnym, 1 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach uznał skarżącego za winnego rozboju z bronią w ręku i skazał go na cztery lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności (II K 96/04). Wyrok został utrzymany w mocy po rozpoznaniu odwołania. Karę tę odbywał od 21 stycznia 2006 r. do 20 lipca 2010 r. Akt oskarżenia został najpierw złożony do Sądu Rejonowego w Augustowie, który 14 kwietnia 2004 r. stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Sprawa została następnie przeniesiona do Sądu Rejonowego w Lublinie, gdzie proces rozpoczął się 21 września 2004 r. Sąd przeprowadził wiele rozpraw i przesłuchał świadków. 26 stycznia 2006 r. prokurator złożył wniosek o przeniesienie sprawy do Sądu Okręgowego w Lublinie. Po licznych odwołaniach i zastrzeżeniach, 26 września 2006 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie ostatecznie zadecydował, że Sąd Okręgowy w Lublinie jest właściwy do rozpoznania procesu skarżącego. Proces przed Sądem Okręgowym w Lublinie rozpoczął się w grudniu 2006 r. Sąd przeprowadził co najmniej sześćdziesiąt pięć rozpraw jawnych trwających do czterech godzin. Na rozprawach przed Sądem Rejonowym i Sądem Okręgowym w Lublinie do dyspozycji skarżącego był tłumacz języka litewskiego. Kilka razy zapewniono tłumacza języka rosyjskiego, ponieważ skarżący wyraził zgodę, że wystarczająco dobrze mówi po rosyjsku. 4 stycznia 2007 r. skarżący wyraził preferencję co do tłumacza języka litewskiego i taki został zapewniony do końca procesu. Wielokrotnie skarżący, przy pomocy tłumacza, zapoznawał się z aktami sprawy. Zgodnie z informacją Rządu, akta były przeglądane co najmniej 14 listopada i 2 grudnia 2007 r., 3 stycznia, 7, 17 i 31 marca oraz 5 maja 2008 r. Na wniosek skarżącego sąd rozpoznający sprawę dostarczył mu tłumaczenia dokumentów. Ponadto, na czterech rozprawach w 2005 r. skarżący żądał kopii odpowiednich dokumentów w języku polskim. 5 października 2007 r. skarżący poprosił sąd o przydzielenie mu innego adwokata z urzędu. Twierdził, że pokłócił się z obecnym adwokatem i nie może się z nim porozumieć. Wydaje się, że na rozprawie adwokat poparł wniosek skarżącego, ale sąd go oddalił. Na rozprawie 7 stycznia 2009 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego przewodniczącego. Jego wniosek został jednak oddalony. 27 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy w Lublinie (IV Ka 338/06) uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów. W szczególności został uznany winnym popełnienia sześciu uprowadzeń dla okupu i kierowania zorganizowaną grupą przestępczą. Skarżącego skazano na dwanaście lat pozbawienia wolności. Okres tymczasowego aresztowania skarżącego od 22 kwietnia 2003 r. do 20 stycznia 2006 r. został zaliczony na poczet kary. W trakcie procesu przed Sądem Rejonowym i Okręgowym w Lublinie skarżącego reprezentował pan M.C., adwokat z Białegostoku, wyznaczony mu przez sąd. Adwokat przygotował apelację w jego imieniu. W apelacji podniósł, między innymi, naruszenie praw obrony skarżącego gwarantowanych artykułem 6 Konwencji, argumentując, że skarżący nie miał dostępu do swojego adwokata w obecności tłumacza ani pełnego dostępu do akt sprawy w swoim języku. 7 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie (II AKa 235/10) utrzymał wyrok w mocy. Sąd oddalił zarzuty dotyczące niemożności porozumiewania się z adwokatem, który mówił tylko po polsku, jako oczywiście bezzasadne. Sąd ustalił, że skarżący miał dostęp do przysięgłego tłumacza podczas całego procesu, w tym podczas spotkań z adwokatem. Sąd odwoławczy stwierdził również, że skarżącemu nie utrudniano korzystania z prawa dostępu do akt sprawy, z którymi zapoznawał się wielokrotnie w obecności swojego tłumacza. Sąd stwierdził: „Podczas całego postępowania oskarżony korzystał z bezpłatnej pomocy prawnej, z którą mógł komunikować się w obecności tłumacza. Sąd okręgowy organizował nawet przerwy podczas rozprawy, aby umożliwić skarżącemu kontakt z adwokatem w obecności przysięgłego tłumacza. W związku z tym nie można podzielić zarzutu oskarżonego o naruszenie artykułu 6 Konwencji lub innych przepisów. Ponadto, w toku całego postępowania sąd pierwszej instancji dostarczał mu kopii żądanych dokumentów...” Nowy adwokat przydzielony skarżącemu na tym etapie postępowania, pan A.D., wniósł kasację od wyroku. Argumentował, że kontakt z adwokatem podczas przerw w procesie odbywał się w obecności funkcjonariuszy policji, a czasem ławników lub asystentów sędziów. To czyniło poszanowanie praw obrony skarżącego iluzorycznym. Wnioski o niesuplementowane spotkania z adwokatem w obecności tłumacza zostały oddalone zarówno przez sąd rozpoznający sprawę, jak i sąd odwoławczy. W kasacji argumentował dalej, że sąd rozpoznający sprawę nigdy faktycznie nie dostarczył skarżącemu kopii przetłumaczonych dokumentów, mimo że wyraził na to zgodę. Ponadto sąd zwrócił się do skarżącego o zapłatę za nie, mimo że nie posiadał on żadnych środków finansowych. 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację skarżącego. Tłumaczenie tego wyroku na język litewski zostało doręczone skarżącemu 7 lipca 2012 r. Co do argumentów przedstawionych w kasacji, sąd stwierdził, że skarżący był tymczasowo aresztowany i dlatego musiał być eskortowany przez strażników podczas spotkań z adwokatem, które odbywały się podczas przerw w rozprawie przed sądem pierwszej instancji. Sąd zauważył dalej, że wymogi artykułu 6 Konwencji zostały spełnione, ponieważ skarżący otrzymał tłumaczenia najważniejszych dokumentów niezbędnych do zrozumienia sprawy, nawet jeśli nie całych akt. 21 października 2003 r. Areszt Śledczy w Suwałkach zwrócił się o zakwalifikowanie skarżącego jako tzw. „niebezpiecznego osadzonego”. W swoim wniosku władze wskazały, że skarżącemu postawiono zarzuty popełnienia kilku uprowadzeń dla okupu, napadów i usiłowania zabójstwa oraz bycia liderem międzynarodowej, uzbrojonej grupy przestępczej. Skarżący został zatrzymany na podstawie nakazu aresztowania w Amsterdamie. Władze aresztu śledczego stwierdziły: „jego sytuacja osobista, charakter i zachowanie stwarzają poważne zagrożenie dla społeczeństwa lub bezpieczeństwa aresztu śledczego”. Dalsze wskazały, że bezpieczeństwo wszystkich transportów skarżącego powinno zostać wzmocnione „ze względu na charakter i sposób popełnienia przestępstw oraz fakt, że [skarżący] uprawiał wcześniej boks i techniki walki”. Wniosek kończy się słowami: „Jest to osoba o wysokim stopniu demoralizacji”. Tego samego dnia Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Lublinie zdecydowała o zakwalifikowaniu skarżącego jako „niebezpiecznego osadzonego”. Komisja stwierdziła, że głównym powodem klasyfikacji było podejrzenie, że skarżący popełnił przestępstwa w ramach zorganizowanej grupy przestępczej (art. 212a § 3 i § 4 (c) Kodeksu karnego wykonawczego). W nieokreślonym dniu skarżący złożył skargę do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Lublinie dotyczącą ciągłego monitorowania jego celi, powtarzających się rewizji osobistych i braku wizyt bez nadzoru. 15 lutego 2010 r. skargę uznano za oczywiście bezzasadną. Co trzy miesiące Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Lublinie przeglądała i potwierdzała swoją decyzję o klasyfikacji skarżącego jako „niebezpiecznego osadzonego”. Istotne decyzje ograniczały się do krótkich opisów natury postawionych mu zarzutów, a później przestępstw, za które został skazany, co w połączeniu z jego „sytuacją osobistą” uzasadniało utrzymanie poprzednich decyzji. W wnioskach o przedłużenie reżimu wydawanych przed każdą decyzją komisji dyrektor aresztu podkreślał przemocowy charakter przestępstw, których skarżący miał się dopuścić. We wnioskach z 19 października 2004 r. i 9 stycznia 2005 r. władze odnosiły się do „okoliczności osobistych (bezlitosny i okrutny sposób popełnienia przestępstw w połączeniu z wiedzą o boksie i technikach walki)”. W bardziej recentnych wnioskach władze aresztu wskazywały, że skarżący nie brał aktywnego udziału w „procesie resocjalizacji” i cechowała go niska moralność. Wszystkie decyzje komisji i wnioski aresztu wydane między kwietniem 2005 r. a 2012 r. miały podobne brzmienie. Skarżący odwołał się od niektórych z tych decyzji. W szczególności odwołał się od decyzji z 2 kwietnia 2009 r., ale zostało to oddalone przez Sąd Okręgowy w Lublinie 8 czerwca 2009 r. Skarżący odwołał się również od decyzji komisji z 29 kwietnia 2011 r. i 6 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku utrzymał ją w mocy. Ponadto skarżący wskazał, że odwołał się od decyzji z 4 sierpnia 2011 r., która została oddalona 11 października 2011 r. 26 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił jego odwołanie od decyzji komisji wydanej 27 stycznia 2012 r. Sądy krajowe zbadały legalność kwestionowanych decyzji i stwierdziły, że zostały wydane zgodnie z prawem i po dokładnej analizie sprawy. W szczególności należało wziąć pod uwagę naturę przestępstw, których skarżący miał się dopuścić, i za które został później uznany winnym. Sądy stwierdziły również, że władze oparły swoje decyzje na wyczerpującej ocenie zachowania skarżącego. 25 lipca 2012 r. Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Białymstoku zdecydowała o uchyleniu środka. Komisja uznała, że skarżący nie stanowi już zagrożenia dla bezpieczeństwa aresztu. 11 października 2007 r. Sąd Okręgowy w Lublinie uwzględnił wniosek skarżącego o zezwolenie na wykonywanie rozmów telefonicznych z aresztu. Podczas jego późniejszego osadzenia w Aresztach Śledczych w Lublinie i Suwałkach skarżący był uprawniony do wykonywania dwóch rozmów telefonicznych tygodniowo, każda trwająca dziesięć minut. Przez krótki okres w 2010 r. korzystanie z telefonu było ograniczone do raz w tygodniu, ale czas rozmowy został wydłużony do 15 minut. Ponadto skarżący często otrzymywał dodatkowe rozmowy telefoniczne z rodziną, córką, adwokatem lub przedstawicielami dyplomatycznymi. W 2010 r. odbyły się one osiem razy, a w 2011 r. siedem razy. Na jego wniosek, siedem razy w 2010 r. władze wydłużyły wyznaczony czas do piętnastu minut. Wizyty rodziny skarżącego, jego partnerki i córki, podlegały ograniczeniom, ale mógł ich przyjmować regularnie. Pierwsza wizyta partnerki odbyła się w sierpniu 2004 r., a następnie dwie inne w tym samym roku. Z listy wizyt przedstawionej przez Rząd i niekwestionowanej przez skarżącego wynika, że w latach 2004–2009 miał co najmniej od dwóch do czterech wizyt rocznie. W 2010 r. miał łącznie osiem wizyt, głównie od żony i córki. Każda wizyta trwała od trzydziestu minut do dwóch godzin. Skarżący nie był ograniczany w otrzymywaniu korespondencji od rodziny. Rząd przyznał, że podczas rozpraw przed Sądem Okręgowym w Lublinie skarżący był przetrzymywany w metalowej klatce oddzielającej go od sędziów i publiczności, a przebywając w klatce, pozostawał w kajdankach. Stronom nie udało się dostarczyć szczegółowego opisu klatki, w szczególności jej wymiarów. Nie jest również jasne, czy strażnicy znajdowali się wewnątrz klatki ze skarżącym, czy obok niej. Strony nie zgodziły się co do liczby rozpraw, podczas których skarżący przebywał w klatce. Skarżący stwierdził, że został umieszczony w metalowej klatce, z kajdankami na rękach i nogach, podczas wszystkich rozpraw przed sądem pierwszej instancji, około 104 z nich. Rząd zgłosił, że był umieszczony w klatce, w kajdankach, podczas niektórych rozpraw przed Sądem Okręgowym w Lublinie, ale nie wszystkich. Rząd również zgłosił, że 7 października 2010 r. skarżący otrzymał karę dyscyplinarną za słowne zagrożenie strażnikowi więziennemu.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1980 i 1964 roku i mieszkają w Hajdukowie. 12 lutego 2007 r. skarżący i ich przyjaciel S.K. zostali oskarżeni o rzekome kradzież prasy do wina (presu za grožđe). 25 stycznia 2008 r. Sąd Miejski w Suboticy uniewinnił wszystkich trzech oskarżonych od tych zarzutów. W uzasadnieniu wyjaśniono, że chociaż istniały dowody, iż mieli oni w posiadaniu prasę, nic nie wskazywało na to, że zdobyli ją w wyniku działalności przestępczej. Sami skarżący utrzymywali, że znaleźli porzuconą prasę, podczas gdy S.K. zaprzeczył zarzutom, a następnie skorzystał z prawa do odmowy zeznań. W trakcie procesu nie przedłożono żadnych dowodów materialnych i, z wyjątkiem zeznań rzekomej ofiary – która twierdziła, że prasa działała i była przechowywana na zamkniętym podwórku – zeznania dwóch świadków potwierdzały linię obrony skarżących. 8 kwietnia 2008 r. prokuratura złożyła apelację od tego wyroku, podkreślając w szczególności, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę zeznań złożonych policji przez S.K. 26 stycznia 2006 r. (mimo że w nieobecności skarżących i ich pełnomocników, którzy nie zostali wezwani do stawienia się). 12 maja 2008 r. Sąd Okręgowy w Suboticy uchylił zaskarżony wyrok i zarządził ponowny proces. Sąd wyjaśnił, że zeznania, na które powołała się prokuratura, były szczególnie ważne, ponieważ tym razem S.K. przyznał się – w obecności swojego pełnomocnika – że ukradł prasę wraz ze skarżącymi. S.K. wycofał się później z tego przyznania, twierdząc, że złożył go pod wpływem alkoholu, a następnie odmówił odpowiedzi na dalsze pytania, a wszystkie te okoliczności musiały zostać ponownie rozważone przez Sąd Miejski, mimo że sama prokuratura początkowo nie wniosła o dopuszczenie zeznań S.K. z 26 stycznia 2006 r. jako dowodu. Sąd uznał to zaniechanie Sądu Miejskiego za „niejasne i niewytłumaczalne”. 12 października 2008 r. S.K. zmarł, a 29 grudnia 2008 r. Sąd Miejski umorzył postępowanie przeciwko niemu. 19 lutego 2009 r. Sąd Miejski, po przeprowadzeniu rozprawy i odczytaniu zeznań S.K. z 26 stycznia 2006 r. przed stronami, uznał skarżących za winnych. Pierwszego skarżącego skazano na sześć miesięcy pozbawienia wolności bez zawieszenia, natomiast drugiego skarżącego skazano na sześć miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres dwóch lat. W uzasadnieniu sąd oparł się przede wszystkim na zeznaniach S.K. z 26 stycznia 2006 r. Podczas ponownego procesu nie wprowadzono żadnych dowodów innych niż te dopuszczone podczas pierwszego procesu. 29 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji, a 7 października 2010 r. Sąd Najwyższy odrzucił dalsze odwołanie skarżących w kwestiach prawnych (zahtev za ispitivanje zakonitosti pravosnažne presude). Tymczasem, 11 września 2009 r., skarżący wniesli skargę konstytucyjną do Sądu Konstytucyjnego, twierdząc, że ich skazanie oparto na zeznaniach osoby, której nigdy nie mieli możliwości przesłuchać, i która w każdym razie później te zeznania odwołała. 14 października 2010 r. Sąd Konstytucyjny odrzucił skargę skarżących jako oczywiście bezzasadną, dodając, że – w następstwie śmierci S.K. – sądy powszechne nie miały wyboru i musiały uznać jego wcześniejsze zeznania złożone policji oraz, oczywiście, nie mogły już uwzględnić sprzeciwu skarżących dotyczącego jego przesłuchania.


Skarżący urodził się w 1963 roku i mieszka w Mingeczaurze. Skarżący pracował jako dyrektor wykonawczy w Spółce Akcyjnej „Mingachevir Technical Rubber”, która była przedsiębiorstwem podlegającym kontroli Departamentu Prywatyzacji i Zarządzania Mieniem Państwowym („DPMSP”) Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego. 15 marca 2005 r. Skarżący został zwolniony z pracy na mocy zarządzenia DPMSP Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego. Skarżący wniósł pozew przeciwko DPMSP, domagając się przywrócenia do pracy na poprzednim stanowisku oraz zapłaty zaległego wynagrodzenia. 25 sierpnia 2005 r. Sąd Rejonowy w Sabayilu uwzględnił powództwo Skarżącego, nakazując jego przywrócenie do pracy na poprzednim stanowisku. Sąd nakazał również DPMSP wypłacić Skarżącemu zaległe wynagrodzenie za okres od 15 marca 2005 r. (daty zwolnienia) do dnia przywrócenia do pracy, bez określenia należnej kwoty. 25 listopada 2005 r. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok z 25 sierpnia 2005 r., oddalając apelację DPMSP. Wyrok stał się wykonalny natychmiast po jego wydaniu. 13 grudnia 2005 r. wydano i przesłano do DPMSP nakaz egzekucyjny. 12 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego i oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Państwowy Komitet Zarządzania Mieniem Państwowym („SCMSP”), który był prawnym następcą byłego DPMSP. Z dokumentów w aktach sprawy wynika, że mimo wydania nakazu egzekucyjnego oraz licznych pism komorników wzywających do wykonania wyroku, SCMSP nie podjął żadnych działań w celu wykonania tego wyroku. W związku z ciągłym niewykonywaniem wyroku przez SCMSP, 14 lipca 2006 r. Sąd Rejonowy w Sabayilu zadecydował o przekazaniu sprawy do Prokuratury Rejonowej w Sabayilu w celu wszczęcia postępowania karnego przeciwko odpowiedzialnemu pracownikowi SCMSP za niewykonanie wyroku wykonalnego. Jednak z akt sprawy wynika, że w nieokreślonym dniu organy ścigania zwróciły sprawę komornikom, nie podejmując żadnej formalnej decyzji w sprawie wszczęcia postępowania karnego. W momencie ostatniej komunikacji ze stronami w czerwcu 2011 r. wyrok wydany korzystnie dla Skarżącego pozostawał niewykonany.