Skarżący urodził się w 1972 roku i obecnie odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności w Antalyi. W nieokreślonym dniu skarżący udał się do siedziby Dyrekcji Bezpieczeństwa w Mersin, aby dopełnić pewnych formalności związanych ze sprzedażą swojego samochodu, i dowiedział się, że wydano nakaz jego aresztowania przez Dyrekcję Bezpieczeństwa w Antalyi. Następnie, około godziny 13:00 16 lutego 2004 r., skarżący udał się do Dyrekcji Bezpieczeństwa w Antalyi. Wydaje się, że w pewnym momencie przyznał się do udziału w strzelaninie do pewnego K.G. i w rezultacie tego samego dnia o godzinie 16:00 wziął udział w procedurze identyfikacji fotograficznej. Zgodnie z raportem sporządzonym przez policję i podpisanym przez skarżącego, skarżący sam się zgłosił i przyznał się do udziału w strzelaninie do K.G., która miała miejsce w 1992 roku, oraz wskazał S.K., M.N.A. i A.Y. jako swoich wspólników. Nie było żadnego zapisu wskazującego, że poinformowano skarżącego o jego prawach, w tym prawie do pomocy prawnej i prawie do pozostania milczenia, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem Postępowania Karnego. Tego samego dnia około godziny 17:30 skarżący wziął udział w odtworzeniu przebiegu zdarzeń (yer gösterme). Zgodnie z protokołem sporządzonym przez funkcjonariuszy policji i podpisanym przez skarżącego, ten ostatni szczegółowo opisał, jakie kroki podjął przed strzelaniną, jak postrzelił K.G. w 1992 roku w Antalyi oraz jak opuścił miejsce przestępstwa. Nie było żadnego zapisu wskazującego, że poinformowano skarżącego o jego prawach, w tym prawie do pomocy prawnej i prawie do pozostania milczenia, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem Postępowania Karnego. Policja rozpoczęła przesłuchanie skarżącego tego samego dnia około godziny 18:30. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, pokazano mu nakaz aresztowania z dnia 19 listopada 1992 r., w którym czyn wskazano jako „naruszenie ustawy nr 6136 (ustawa o broni palnej)”, a termin przedawnienia określono na „2 września 1997 r.”. W związku z tym funkcjonariusze policji poinformowali go, że czynem, za którego był poszukiwany, jest nielegalne posiadanie broni palnej i materiałów wybuchowych wbrew ustawie nr 6136. Oświadczyli, że każde złożone przez niego zeznanie jest jedynie „formalnością”, ponieważ termin ścigania za ten czyn wygasł już w 1997 roku. Skarżący wyraził więc zgodę na złożenie zeznania. Jego zeznania zostały spisane na gotowym formularzu. Zgodnie z tym formularzem, przypomniano mu o prawie do pozostania milczenia i do reprezentowania przez adwokata. Wydaje się, że skarżący odmówił pomocy prawnej, ponieważ na pierwszej stronie protokołu znajduje się nadrukowana fraza stanowiąca „Nie żąda się adwokata” z podpisem skarżącego poniżej. Został więc przesłuchany w nieobecności adwokata. Skarżący został w związku z tym przesłuchany w Wydziale Antyterrorystycznym Dyrekcji Bezpieczeństwa w Antalyi w sprawie jego zaangażowania w PKK (Partia Pracujących Kurdystanu, organizacja nielegalna) oraz postrzelenia pewnego K.G. w 1992 roku. W swoim dziewięciostronicowym zeznaniu skarżący przyznał się do zaangażowania w PKK i szczegółowo wyjaśnił, że postrzelił K.G. na polecenie nielegalnej organizacji. 17 lutego 2004 r. skarżący został ponownie przesłuchany przez prokuratora publicznego w Antalyi i sędziego śledczego. Zgodnie z zeznaniem sporządzonym podczas przesłuchania przez prokuratora publicznego, ponownie poinformowano skarżącego o jego prawach. Jednak złożone przez niego zeznanie było podobne do jego zeznania złożonego przed policją. Przed sędzią śledczym ponownie poinformowano skarżącego o jego prawach. Oświadczył, że nie chce pomocy adwokata i powtórzył treść swojego zeznania policyjnego. Sędzia śledczy najpierw zarządził zwolnienie skarżącego; jednak po wniesieniu sprzeciwu przez prokuratora zarządził umieszczenie skarżącego w areszcie śledczym. 10 marca 2004 r. prokurator publiczny przy Sądzie Bezpieczeństwa Państwa w Izmirze złożył akt oskarżenia do tego sądu i oskarżył skarżącego o prowadzenie działalności w celu oderwania części terytorium narodowego, co jest czynem z art. 125 Kodeksu Karnego. W akcie oskarżenia prokurator publiczny wskazał również, że skarżący sam się zgłosił. Podczas rozpraw przed Sądem Bezpieczeństwa Państwa w Izmirze skarżącego reprezentował adwokat. Na rozprawie w dniu 4 maja 2004 r. skarżący złożył zeznania w obecności swojego adwokata i cofnął wcześniejsze zeznania. Podtrzymywał w szczególności, że został zwiedzony przez policję do złożenia obciążających zeznań poprzez pokazanie mu papieru, w którym termin ścigania za czyn, o który był oskarżony, wygasł. Zaprzeczył udziałowi w strzelaninie i odrzucił stawiane mu zarzuty. Skarżący dodatkowo złożył wyjaśnienie, że nie zna współoskarżonych A.Y., S.K. ani M.N.A. Podczas tej samej rozprawy sąd rozpoznający sprawę uznał za konieczne przesłuchanie osób, które były sądzone za to samo zdarzenie w poprzedniej sprawie o sygnaturze 1996/9, a mianowicie M.N.A., S.K. i B.Ç., w celu weryfikacji wyjaśnień obrony skarżącego i jego współoskarżonego A.Y. W związku z tym sąd zarządził podjęcie niezbędnych kroków w celu ustalenia, w których więzieniach przetrzymywano M.N.A., S.K. i B.Ç., oraz zarządził zapytanie o ich adresy w przypadku, gdyby zostali zwolnieni z więzienia. Sąd rozpoznający sprawę zarządził ponadto przeprowadzenie konfrontacji po zlokalizowaniu świadków. Zarządził wykonanie zdjęć skarżącego i A.Y., jednego z profilu i drugiego z przodu, i przesłanie ich wraz z raportami dotyczącymi sprawy, w przypadku gdyby M.N.A., S.K. i B.Ç. znaleziono poza jego jurysdykcją. Jeśli zamieszkiwali w centrum Izmiru, mieli zostać przesłuchani osobiście. Sąd zarządził również ustalenie adresu pokrzywdzonego K.G. w celu doprowadzenia go przed sąd, aby mógł osobiście złożyć zeznania. Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. sąd przesłuchał S.K. jako świadka. S.K. oświadczył, że ani nie zna, ani nigdy nie widział skarżącego ani A.Y. Nie miał bezpośredniej wiedzy o postrzeleniu K.G. i złożył poprzednie zeznanie w wyniku informacji uzyskanych od M.N.A. i B.Ç. Sąd ponowił swoje zarządzenia dotyczące M.N.A., B.Ç. i K.G. Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. adwokat A.Y. złożył raport medyczny wydany przez Szpital Psychiatryczny w Elazığ, datowany na 3 września 2002 r., z którego wynikało, że M.N.A. cierpi na depresję. Adwokat wniósł w związku z tym do sądu, aby nie wzywać M.N.A. jako świadka. Sąd nie odniósł się do tego wniosku. Na mocy ustawy nr 5190 z 16 czerwca 2004 r., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym 30 czerwca 2004 r., Sądy Bezpieczeństwa Państwa zostały zlikwidowane. Sprawa przeciwko skarżącemu została więc przeniesiona do Sądu Okręgowego w Izmirze. 19 sierpnia 2004 r. M.N.A. został przesłuchany przez Sąd Okręgowy w Siirt, na mocy listu rogatorycznego wystawionego przez sąd rozpoznający sprawę. Zgodnie z transkrypcją rozprawy przed Sądem Okręgowym w Siirt, M.N.A. odbywał wówczas karę w więzieniu typu E w Siirt. Wyjaśnił, że w 1992 roku, wraz ze skarżącym i pewnym A.Y., otrzymał instrukcje od PKK i S.K., aby postrzelić K.G. W związku z tym, podczas gdy on zabezpieczał teren, skarżący i A.Y. poszli postrzelić K.G. Słyszał strzały, ale nie widział, jak K.G. został postrzelony. Ponadto zidentyfikował skarżącego i A.Y. na zdjęciach. Sąd Okręgowy w Siirt poprosił następnie M.N.A. o wyjaśnienie niezgodności między zeznaniami, które złożył policji i prokuratorowi publicznemu w 1995 roku, a tymi, które właśnie złożył przed sądem. M.N.A. upierał się, że teraz mówi im prawdziwą wersję wydarzeń. Sąd przypomniał mu, że w zeznaniu z 29 listopada 1995 r. przed prokuratorem publicznym powiedział, że nie znał oskarżonego, i poprosił go o wyjaśnienie tej kwestii. M.N.A. wyjaśnił wtedy, że wynikało to z faktu, że był przesłuchiwany jako oskarżony 29 listopada 1995 r. Powtórzył, że teraz mówi im prawdziwą wersję wydarzeń. 17 grudnia 2004 r., na siódmej rozprawie, odczytano zeznanie M.N.A. Skarżący wniósł sprzeciw do zeznania, powołując się na niespójność zeznań M.N.A. od 1995 roku. Adwokat A.Y. powołał się również na raport medyczny dotyczący M.N.A. i wniósł o uznanie jego zeznania za niewiarygodne. Sąd nie udzielił odpowiedzi na ten wniosek. Ponowił swoje zarządzenia dotyczące B.Ç. i K.G. 17 lutego 2005 r. odbyła się ósma rozprawa, a sąd ponownie powtórzył swoje zarządzenia dotyczące B.Ç. i K.G. Podczas dziewiątej rozprawy 28 kwietnia 2005 r. sąd raz jeszcze powtórzył swoje zarządzenia dotyczące B.Ç. i K.G. Podczas dziesiątej rozprawy 12 lipca 2005 r. pokrzywdzony K.G. stawił się przed sądem i złożył zeznania jako świadek. K.G. złożył oświadczenie, że nie widział skarżącego ani A.Y. na miejscu przestępstwa i że nie brali udziału w postrzeleniu go. Podał szczegółowy opis osób, które go postrzeliły. 4 października 2005 r. Sąd Okręgowy w Izmirze uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów i skazał go na podstawie całości akt sprawy, w tym protokołu odtworzenia przebiegu zdarzeń i raportu identyfikacji fotograficznej. Sąd w związku z tym skazał skarżącego na karę dożywotniego pozbawienia wolności na podstawie art. 125 dawnego Kodeksu Karnego za prowadzenie działalności mającej na celu oderwanie części terytorium narodowego. 14 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do sądu pierwszej instancji w celu ustalenia, czy przepisy nowego Kodeksu Karnego, który wszedł w życie 1 czerwca 2005 r. (nr 5237), są bardziej korzystne dla skarżącego. Sprawa została w związku z tym ponownie zbadana przez Sąd Okręgowy w Izmirze w świetle ostatnich zmian legislacyjnych. 13 czerwca 2006 r. adwokat skarżącego wniósł o doprowadzenie M.N.A. przed sąd w celu bezpośredniego przesłuchania go w trybie krzyżowym i zorganizowania fizycznej konfrontacji między nim a skarżącym. Sąd Okręgowy w Izmirze oddalił wniosek z powodu, że już rozpatrzył i oddalił ten sam wniosek. W tym samym dniu Sąd Okręgowy w Izmirze, powołując się na te same dowody, ponownie uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów z art. 125 Kodeksu Karnego i skazał go na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Skarżący wniósł apelację 3 lipca 2003 r., w której jego adwokat złożył, między innymi, wyjaśnienie, że zeznania M.N.A. nie powinny być brane pod uwagę w świetle raportu medycznego dotyczącego jego stanu psychicznego. Ponadto złożył wyjaśnienie, że skarżący został oszukany przez policję i poprosił Sąd Najwyższy o uznanie jego zeznań za niedopuszczalne i sprzeczne z art. 6 Konwencji. 19 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy oddalił apelację skarżącego.


Od 1994 r. pierwsza spółka wnioskująca, Satakunnan Markkinapörssi Oy, gromadziła danych od fińskich organów podatkowych w celu publikowania informacji o dochodach podlegających opodatkowaniu i majątku osób fizycznych w gazecie Veropörssi. Kilka innych wydawnictw i spółek mediowych również publikuje takie dane, które zgodnie z prawem fińskim są powszechnie dostępne (zobacz punkt 39 poniżej w celu wyjaśnienia fińskiego systemu dostępu do informacji). W 2002 r. Veropörssi ukazywał się 17 razy, a każdy numer koncentrował się na określonym obszarze geograficznym kraju. Opublikowane dane obejmowały nazwiska i imiona około 1,2 miliona osób fizycznych, których roczny dochód podlegający opodatkowaniu przekraczał określone progi, głównie od 60 000 do 80 000 marek fińskich (około 10 000 do 13 500 euro (EUR)), a także kwotę, w zaokrągleniu do 100 EUR, ich dochodów zarobkowych i niezarobkowych oraz majątku netto podlegającego opodatkowaniu. Dane publikowane w gazecie były przedstawione w formie listy alfabetycznej i zorganizowane według gminy i przedziału dochodowego. Pierwsza spółka wnioskująca współpracowała z drugą spółką wnioskującą, Satamedia Oy, a obie należały do tych samych akcjonariuszy. W 2003 r. pierwsza spółka wnioskująca zaczęła przekazywać dane osobowe opublikowane w Veropörssi, w formie płyt CD-ROM, do drugiej spółki wnioskującej, która wspólnie z operatorem telefonii komórkowej uruchomiła usługę przesyłania wiadomości tekstowych (usługę SMS). Wysyłając nazwisko osoby na numer serwisowy, można było uzyskać informacje o jej opodatkowaniu na telefon komórkowy osoby zlecającej, jeśli informacje były dostępne w bazie danych lub rejestrze utworzonym przez drugą spółkę wnioskującą. Baza danych ta została utworzona przy użyciu danych osobowych już opublikowanych w gazecie i przekazanych w formie płyt CD-ROM do drugiej spółki wnioskującej. Od 2006 r. druga spółka wnioskująca również publikowała Veropörssi. Z akt sprawy wynika, że w 1997 r. Minister Sprawiedliwości zwrócił się do policji o wszczęcie śledztwa karnego w sprawie działalności wydawniczej spółek wnioskujących. W aktach nie zawarto informacji o wyniku tego wniosku ani jakiegokolwiek późniejszego śledztwa. We wrześniu 2000 r. i listopadzie 2001 r. spółki wnioskujące zamawiały dane podatkowe od Fińskiego Krajowego Urzędu Podatkowego (verohallitus, skattestyrelsen). Po pierwszym zamówieniu Urząd zwrócił się o opinię do Rzecznika Ochrony Danych, na podstawie której Urząd zaprosił spółki wnioskujące do dostarczenia dodatkowych informacji dotyczących ich wniosku, wskazując, że dane nie mogą zostać ujawnione, jeśli Veropörssi będzie nadal publikowany w zwykłej formie. Spółki wnioskujące następnie anulowały swoje zlecenie danych i płaciły ludziom za ręczne zbieranie danych podatkowych w lokalnych urzędach podatkowych. W nieokreślonym dniu, prawdopodobnie w 2003 r., Rzecznik Ochrony Danych (tietosuojavaltuutettu, dataombudsmannen) skontaktował się ze spółkami wnioskującymi i doradził im, że chociaż uzyskiwanie i publikowanie danych podatkowych nie są jako takie zabronione, muszą zaprzestać publikowania takich danych w sposób i w zakresie, jaki miał miejsce w 2002 r., kiedy to opublikowano dane dotyczące roku podatkowego 2001. Spółki wnioskujące odmówiły podporządkowania się tej prośbie, którą uznały za naruszającą ich prawo do wolności wyrażania opinii. Pismem z 10 kwietnia 2003 r. Rzecznik Ochrony Danych zwrócił się do Rady Ochrony Danych (tietosuojalautakunta, datasekretessnämnden) o zakazanie spółkom wnioskującym przetwarzania danych podatkowych w sposób i w zakresie, jaki miał miejsce w 2002 r., oraz przekazywania tych danych do usługi SMS. Twierdził, że na mocy Ustawy o ochronie danych osobowych spółki nie miały prawa do gromadzenia, przechowywania ani przekazywania danych osobowych i że wyjątek przewidziany w tej ustawie dotyczący dziennikarstwa, w jego opinii, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Gromadzenie informacji podatkowych i przekazywanie takich informacji stronom trzecim nie odbywało się w celach dziennikarskich i dlatego nie było objęte wyjątkiem w Ustawie o ochronie danych osobowych, lecz stanowiło przetwarzanie danych osobowych, w którym spółki wnioskujące nie miały prawa uczestniczyć. 7 stycznia 2004 r. Rada Ochrony Danych oddaliła wniosek Rzecznika Ochrony Danych. Uznała, że wyjątek określony w Ustawie o ochronie danych osobowych dotyczący dziennikarstwa ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W odniesieniu do usługi SMS, dane używane w usłudze zostały już opublikowane w Veropörssi i dlatego ustawa nie miała do nich zastosowania. Pismem z 12 lutego 2004 r. Rzecznik Ochrony Danych odwołał się do Sądu Administracyjnego w Helsinkach (hallinto-oikeus, förvaltningsdomstolen), powtarzając swój wniosek o zakazanie spółkom wnioskującym przetwarzania danych podatkowych w sposób i w zakresie, jaki miał miejsce w 2002 r., oraz przekazywania takich danych do usługi SMS. 29 września 2005 r. Sąd Administracyjny oddalił odwołanie. Uznał, że wyjątek określony w Ustawie o ochronie danych osobowych dotyczący dziennikarstwa, który wywodził się z Dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. 1995 L 281, s. 31, dalej „Dyrektywa o ochronie danych”), nie powinien być interpretowany zbyt ściśle, ponieważ zbyt ścisła interpretacja faworyzowałaby ochronę prywatności kosztem wolności wyrażania opinii. Ten sąd uznał, że Veropörssi miało cel dziennikarski i że publikowanie takich danych było również w interesie publicznym. Podkreślił w szczególności, że opublikowane dane były już powszechnie dostępne. Wyjątek dotyczący dziennikarstwa miał zatem zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. W odniesieniu do usługi SMS, Sąd Administracyjny zgodził się z Radą Ochrony Danych, że ponieważ informacje zostały już opublikowane w gazecie, ustawa nie miała do nich zastosowania. Pismem z 26 października 2005 r. Rzecznik Ochrony Danych wniósł apelację do Naczelnego Sądu Administracyjnego (korkein hallinto-oikeus, högsta förvaltningsdomstolen), powtarzając podstawy odwołania już przedstawione przed Sądem Administracyjnym w Helsinkach. 8 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował o zwróceniu się o orzeczenie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (który stał się Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej 1 grudnia 2009 r., dalej „TSUE”) w sprawie wykładni Dyrektywy 95/46/WE. 16 grudnia 2008 r. Wielka Izba TSUE wydała wyrok (zob. sprawę C-73/07 Tietosuojavaltuutettu przeciwko Satakunnan Markkinapörssi Oy i Satamedia Oy, EU:C:2008:727). Uznał, po pierwsze, że działalność w question stanowi „przetwarzanie danych osobowych” w rozumieniu art. 3 ust. 1 Dyrektywy 95/46. Zdaniem TSUE, działalność obejmująca przetwarzanie danych osobowych, takich jak te dotyczące plików danych osobowych, które zawierały wyłącznie, w niezmienionej formie, materiał już opublikowany w mediach, również mieściła się w zakresie Dyrektywy (zob. punkty 37 i 49 wyroku). Celem wyjątku w art. 9 Dyrektywy dla przetwarzania danych osobowych przeprowadzanego wyłącznie w celach dziennikarskich było pogodzenie ochrony prywatności z wolnością wyrażania opinii. Aby uwzględnić znaczenie tej ostatniej w każdym demokratycznym społeczeństwie, konieczne było szerokie interpretowanie pojęć związanych z tą wolnością, takich jak dziennikarstwo. Jednak, aby osiągnąć równowagę między tymi dwoma podstawowymi prawami, ochrona podstawowego prawa do prywatności wymagała, aby wyjątki i ograniczenia w zakresie ochrony danych miały zastosowanie tylko w takim zakresie, w jakim jest to ściśle konieczne (zob. punkty 54 i 56 wyroku). Działalność dziennikarska nie była ograniczona do przedsięwzięć mediowych i mogła być prowadzona w celach zarobkowych (zob. punkt 61). Ponadto, przy interpretacji wyjątku dotyczącego celów dziennikarskich, należy uwzględnić ewolucję i rozprzestrzenianie się metod komunikacji i rozpowszechniania informacji. Działalność taka jak ta zaangażowana w postępowaniu krajowe, dotycząca danych z dokumentów będących w domenie publicznej zgodnie z prawodawstwem krajowym, mogła być zaklasyfikowana jako „działalność dziennikarska”, jeśli jej jedynym celem było ujawnienie publiczności informacji, opinii lub idei, niezależnie od medium użytego do ich transmisji. Czy tak było, czy nie, miało ustalić przez sąd krajowy (zob. punkty 60-62 wyroku). 23 września 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny, stosując wyrok TSUE i odnosząc się do orzecznictwa w sprawie art. 10 Konwencji, uchylił zaskarżone decyzje Rady Ochrony Danych i Sądu Administracyjnego w Helsinkach i przekazał sprawę z powrotem do Rady Ochrony Danych do ponownego zbadania w celu wydania zarządzenia na mocy art. 44 ust. 1 Ustawy o ochronie danych osobowych. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Rady o zakazanie przetwarzania danych podatkowych przez spółki wnioskujące w sposób i w zakresie, w jakim odbywało się to w 2002 r. W swojej ocenie prawnej Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił następujące uzasadnienie:

„Zakres sprawy
Niniejsza sprawa nie dotyczy kwestii stopnia, w jakim dane podatkowe i dokumenty urzędowe dotyczące podatków są publiczne na mocy Ustawy o publicznym ujawnianiu i poufności informacji podatkowych.
Nie dotyczy ona również prawa do publikowania danych podatkowych jako takich, lecz jedynie przetwarzania danych osobowych. Dlatego nie ma mowy o możliwej ingerencji w treść publikacji, ale raczej o ocenie, czy spełnione są warunki prawne ustalone dla przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności.
Pogodzenie ochrony prywatności z wolnością wyrażania opinii jest częścią oceny prawnej przetwarzania danych osobowych w niniejszej sprawie.
...
Pogodzenie ochrony prywatności i wolności wyrażania opinii
Wykładnia wyjątku dotyczącego celów dziennikarskich w Dyrektywie o ochronie danych. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich podkreślił, że celem Dyrektywy o ochronie danych jest zapewnienie, aby podczas przetwarzania ich danych osobowych, Państwa Członkowskie gwarantowały osobom fizycznym podstawowe prawa i wolności, a w szczególności ich prawo do prywatności, przy jednoczesnym umożliwieniu swobodnego przepływu takich informacji. Trybunał podkreślił dalej, że te podstawowe prawa muszą być do pewnego stopnia pogodzone z podstawowym prawem do wolności wyrażania opinii i że to zadanie należy do Państw Członkowskich.
...
Wynika zatem z powyższego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, że pojęcie dziennikarstwa musi jako takie być interpretowane szeroko w rozumieniu art. 9 Dyrektywy, że z drugiej strony od ochrony prywatności można odstąpić tylko w takim zakresie, w jakim jest to ściśle konieczne, i że to zadanie pogodzenia tych dwóch podstawowych praw jest zadaniem Państw Członkowskich. Zapewnienie właściwej równowagi między prawami i interesami w grę, w tym podstawowymi prawami gwarantowanymi w porządku prawnym Wspólnot, jest zadaniem władz i sądów krajowych (zob. również sprawę C-101/01 Lindqvist).
Wykładnia wyjątku w Ustawie o ochronie danych osobowych dotyczącego celów dziennikarskich. ... Z prac przygotowawczych do Ustawy o ochronie danych osobowych (HE 96/1998 vp) wynika, że celem przyjęcia Ustawy o ochronie danych osobowych było utrzymanie istniejącego stanu w odniesieniu do plików dziennikarskich prowadzonych przez media, pod warunkiem, że pozostawał on w granicach narzuconych przez Dyrektywę o ochronie danych. Dlatego, aby stwierdzić, że przetwarzanie danych osobowych jest prowadzone w celach dziennikarskich w rozumieniu Ustawy o ochronie danych osobowych, dane muszą być używane wyłącznie do działalności dziennikarskiej i dane nie mogą być udostępniane osobom innym niż zaangażowane w tę działalność dziennikarską.
Przy interpretacji art. 2 ust. 5 Ustawy o ochronie danych osobowych należy w szczególności wziąć pod uwagę fakt, że dotyczy ona pogodzenia dwóch podstawowych praw, a mianowicie wolności wyrażania opinii i ochrony prywatności.
...
Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka również zajęło stanowisko w sprawie pogodzenia wolności wyrażania opinii z ochroną prywatności. Trybunał orzekł, między innymi w wyroku von Hannover z 24 czerwca 2004 r., że prasa odgrywa istotną rolę w społeczeństwie demokratycznym. Chociaż nie może przekraczać pewnych granic, w szczególności w zakresie reputacji i praw innych, jej obowiązkiem jest nevertheless przekazywanie, w sposób zgodny z jej obowiązkami i odpowiedzialnością, informacji i idei na wszystkie tematy interesu publicznego.
Z drugiej strony, Trybunał orzekł również w powyższym wyroku, że zwiększona czujność w zakresie ochrony życia prywatnego była konieczna, aby sprostać nowym technologiom komunikacyjnym, które umożliwiają przechowywanie i reprodukcję danych osobowych.
Zdaniem Trybunału, przy ważeniu ochrony życia prywatnego wobec wolności wyrażania opinii, decydującym kryterium musiał być wkład w publikowanie danych do debaty o interesie publicznym. Jeśli publikacja ma jedynie zaspokoić ciekawość określonej publiczności, wolność wyrażania opinii musi być interpretowana węższej.
W niniejszej sprawie należy ocenić, w jakim zakresie zaskarżone przetwarzanie danych osobowych przeprowadzane w ramach działalności spółek mieści się w zakresie wyjątku dotyczącego celów dziennikarskich przewidzianego w art. 2 ust. 5 Ustawy o ochronie danych osobowych. Punktem wyjścia jest to, czy celem ich działalności było ujawnienie publiczności informacji, opinii lub idei. W tej ocenie należy wziąć pod uwagę, czy i w jakim stopniu te działania można postrzegać jako przyczyniające się do debaty w społeczeństwie demokratycznym, a nie jedynie zaspokajające ciekawość określonych osób.
Przetwarzanie danych osobowych dotyczących podatków w pliku roboczym Satakunnan Markkinapörssi Oy i w gazecie Veropörssi
Satakunnan Markkinapörssi Oy gromadziła dla gazety Veropörssi dane podatkowe z różnych urzędów podatkowych, w których nazwiska osób figurują wraz z informacjami o ich dochodach podlegających opodatkowaniu.
Jak wspomniano powyżej, sprawa dotyczy przetwarzania danych osobowych, do których mają zastosowanie ogólne wymagania rozdziału 2 Ustawy o ochronie danych osobowych, chyba że ustawa przewiduje wyjątek od stosowania tych przepisów. Należy przede wszystkim ocenić, czy przetwarzanie danych osobowych w pliku roboczym spółki przed opublikowaniem tych danych w gazecie Veropörssi mieści się w zakresie wyjątku dotyczącego celów dziennikarskich.
Z prac przygotowawczych do nowelizacji Ustawy o plikach danych osobowych (HE 311/1993 vp), która była ustawą obowiązującą przed Ustawą o ochronie danych osobowych, wynika w szczególności, że prasa uważa, że prawo do swobodnego ujawniania informacji wymaga również, aby dziennikarze mogli z góry swobodnie gromadzić i przechowywać informacje. Ograniczenie przetwarzania danych osobowych na tym etapie, to znaczy przed publikacją, mogłoby w praktyce oznaczać podjęcie uprzedniej decyzji o tym, co można opublikować. Taki wynik byłby niezgodny z podstawowym prawem gwarantującym wolność wyrażania opinii.
Kwestia będąca przedmiotem niniejszej sprawy dotyczy powszechnie dostępnych danych osobowych otrzymanych od organów podatkowych. Gromadzenie i przetwarzanie takich danych w wewnętrznych plikach spółki w celu działalności wydawniczej spółki może, na podstawie powyższych podstaw, być uznane za przetwarzanie danych osobowych w celach dziennikarskich. Przetwarzanie dużych ilości takich danych z różnych gminnych rejestrów podatkowych może być konieczne jako informacja tła w celu redagowania publikacji dotyczącej podatków i z punktu widzenia swobodnej komunikacji i otwartej debaty. Na tym etapie działalności ochrona prywatności osób concerned może być również wystarczająco zabezpieczona, pod warunkiem, że dane zebrane i przechowywane w pliku są chronione przed nielegalnym przetwarzaniem, jak wymagają tego art. 32 Ustawy o ochronie danych osobowych.
Satakunnan Markkinapörssi Oy opublikowała dane osobowe zebrane z urzędów podatkowych jako obszerne katalogi oparte na gminach w gazecie Veropörssi. Jak już stwierdzono powyżej, w tym zakresie również jest to kwestia przetwarzania danych osobowych w rozumieniu art. 3 ust. 2 Ustawy o ochronie danych osobowych. Jako część akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny miał do dyspozycji gazetę Veropörssi nr 14/2004, opublikowaną przez Satakunnan Markkinapörssi Oy i obejmującą obszar metropolitalny Helsinek.
W tym zakresie należy zdecydować, czy możliwy jest wyjątek od wymogów dotyczących przetwarzania danych osobowych na podstawie art. 2 ust. 5 Ustawy, to znaczy czy zaskarżone przetwarzanie danych osobowych poprzez ich publikację w gazecie Veropörssi mieściło się w zakresie wyjątku przewidzianego dla celów dziennikarskich.
...
Z prac przygotowawczych do Ustawy o ochronie danych osobowych (HE 96/1998 vp) wynika, że przetwarzanie danych w pliku roboczym, o którym mowa w Ustawie o plikach danych osobowych, musi dotyczyć wyłącznie działalności dziennikarskiej i że przetworzone dane nie mogą być udostępniane żadnym osobom nieangażującym się w działalność dziennikarską. Celem art. 2 ust. 5 Ustawy o ochronie danych osobowych było utrzymanie istniejącego stanu w odniesieniu do plików dziennikarskich prowadzonych przez media, w granicach dozwolonych przez Dyrektywę o ochronie danych. Dlatego cel Ustawy o ochronie danych osobowych w tym zakresie można postrzegać jako gwarantujący możliwość swobodnej pracy dziennikarskiej przed publikacją informacji.
Pojęcie „przetwarzania danych osobowych w celach dziennikarskich” nie można uznać za obejmujące publikację na dużą skalę pliku roboczego dziennikarskiego, niemal słowo w słowo, jako katalogów, choć podzielonych na różne części i posortowanych według gmin.
Ponieważ ujawnienie zarejestrowanych danych w takiej skali jest równoznaczne z ujawnieniem całego pliku roboczego prowadzonego w celach dziennikarskich przez spółkę, takie ujawnienie nie reprezentuje wyłącznie wyrażenia informacji, opinii lub idei. Jak stwierdzono powyżej, w celu pogodzenia wymogów wolności wyrażania opinii z ochroną prywatności, gromadzenie danych przed publikacją zostało dopuszczone w art. 2 ust. 5 Ustawy o ochronie danych osobowych bez żadnego wymogu zgodności z ogólnymi warunkami określonymi w art. 8 Ustawy. Natomiast przetwarzanie danych osobowych zebranych w pliku roboczym spółki poprzez ich publikację i udostępnianie ich powszechnie w takim zakresie, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, i poza zakresem minimalnych wymogów określonych w art. 2 ust. 5 Ustawy, nie może być uznane za zgodne z celem Ustawy o ochronie danych osobowych.
Otwarta debata o interesie publicznym, monitorowanie sprawowania władzy w społeczeństwie i wolność krytyki, które są konieczne w społeczeństwie demokratycznym, nie wymagają ujawnienia danych osobowych określonych osób w sposób i w zakresie opisany powyżej. Gdy weźmie się również pod uwagę powyższe uwagi o ścisłej interpretacji art. 2 ust. 4 Ustawy o ochronie danych osobowych i fakt, że ścisła interpretacja dosłowna tego przepisu skutkowałaby sytuacją niezgodną z celem Ustawy w zakresie ochrony danych osobowych, przetwarzanie danych osobowych w celu ich publikacji w gazecie Veropörssi, a w zakresie, w jakim chodzi o treść tej publikacji samej, nie było prowadzone w celach dziennikarskich w rozumieniu Ustawy o ochronie danych osobowych.
...
Biorąc pod uwagę art. 2 ust. 5 i 32 Ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 9 Dyrektywy o ochronie danych, interpretowane przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w jego orzeczeniu prejudycjalnym, gromadzenie danych osobowych przed ich publikacją w gazecie Veropörssi i ich przetwarzanie w pliku roboczym Satakunnan Markkinapörssi Oy nie może jako takie być uznane za sprzeczne z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych, pod warunkiem, że dane zostały odpowiednio chronione. Jednak, odnosząc się do wszystkich wyjaśnień dotyczących tego, jak i w jakim stopniu dane osobowe w pliku roboczym były dalej przetwarzane w gazecie Veropörssi, Satakunnan Markkinapörssi Oy faktycznie przetwarzała dane osobowe dotyczące osób fizycznych z naruszeniem Ustawy o ochronie danych osobowych.
Przekazanie danych na płycie CD-ROM
Satakunnan Markkinapörssi Oy przekazała płytę CD-ROM zawierającą opublikowane dane do Satamedia Oy, aby ta druga mogła uruchomić usługę SMS przy użyciu tych danych. Jak wspomniano powyżej, działanie to stanowi przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu art. 3 ust. 2 Ustawy o ochronie danych osobowych.
Biorąc pod uwagę orzeczenie prejudycjalne Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich i jego wpływ na interpretację art. 2 ust. 4 Ustawy o ochronie danych osobowych, a także wszystko, co zostało powiedziane powyżej o przetwarzaniu danych osobowych w gazecie Veropörssi, przekazanie do Satamedia Oy danych osobowych zebranych w pliku roboczym Satakunnan Markkinapörssi Oy, mimo że zostały one opublikowane w gazecie Veropörssi, nie może być uznane za przetwarzanie danych osobowych w celach dziennikarskich w rozumieniu Ustawy o ochronie danych osobowych. Nie można również uznać, że przetwarzanie danych osobowych w taki sposób odbyło się w celach dziennikarskich w rozumieniu art. 9 Dyrektywy o ochronie danych. Dlatego również w tym zakresie Satakunnan Markkinapörssi Oy przetwarzała dane osobowe z naruszeniem Ustawy o ochronie danych osobowych.
Przetwarzanie danych osobowych w celu realizacji usługi SMS przez Satamedia Oy
Jak stwierdzono powyżej w sekcji „Fakty”, Satamedia Oy przekazała powyższe dane osobowe do trzeciej spółki w celu uruchomienia usługi SMS, która to spółka obsługiwała usługę SMS w imieniu Satamedia Oy.
Wskazano powyżej, że Satakunnan Markkinapörssi Oy nie miała prawa na mocy Ustawy o ochronie danych osobowych do przetwarzania danych osobowych w question poprzez ich przekazanie do Satamedia Oy. W konsekwencji Satamedia Oy również nie miała prawa na mocy Ustawy o ochronie danych osobowych do przetwarzania danych osobowych otrzymanych w ten sposób.
Ponadto z orzeczenia prejudycjalnego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wynika, że wyjątek przewidziany w Dyrektywie o ochronie danych, który dotyczy przetwarzania danych osobowych w celach dziennikarskich, wymaga ujawnienia danych publiczności. Zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy o wykonywaniu wolności wyrażania opinii w mediach masowych, pojęcie „publiczności” w tej ustawie odnosi się do grupy swobodnie określonych odbiorców wiadomości. Usługa SMS Satamedia Oy polega na tym, że spółka przetwarza dane osobowe dotyczące opodatkowania konkretnej osoby na podstawie prośby innej osoby. Dlatego nie dotyczy to ujawnienia danych powszechnej publiczności, jak wyjaśniono powyżej, lecz odpowiedzi na prośbę osoby dotyczącej danych osobowych innej osoby.
Otwarta debata o interesie publicznym, monitorowanie sprawowania władzy w społeczeństwie i wolność krytyki, które są konieczne w społeczeństwie demokratycznym, nie wymagają możliwości przetwarzania danych osobowych określonych osób w sposób, jak to zrobiono w niniejszej sprawie. Wolność wyrażania opinii nie wymaga żadnego odstępstwa od ochrony prywatności w takiej sytuacji.
Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich stwierdził dalej w swoim orzeczeniu prejudycjalnym, że środki techniczne użyte do transferu informacji nie są istotne przy ocenie, czy istnieje jakakolwiek kwestia działań podejmowanych wyłącznie w celach dziennikarskich. W odniesieniu do usługi SMS obsługiwanej przez Satamedia Oy, bez znaczenia jest to, że dane były przesyłane za pośrednictwem telefonów komórkowych i wiadomości tekstowych. Dlatego nie jest to przypadek traktowania tego trybu transmisji danych inaczej niż innych trybów transmisji. Ocena byłaby taka sama, jeśli spółka przetwarzałaby, na podstawie prośby osoby, dane osobowe innej osoby, używając innego trybu transmisji.”

Na mocy powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, 26 listopada 2009 r. Rada Ochrony Danych zabroniła pierwszej spółce wnioskującej przetwarzania danych podatkowych w sposób i w zakresie, jaki miał miejsce w 2002 r., oraz przekazywania tych informacji do usługi SMS. Uznała, że gromadzenie danych osobowych przed ich publikacją w Veropörssi i ich przetwarzanie w pliku roboczym pierwszej spółki wnioskującej nie może jako takie być uznane za sprzeczne z zasadami ochrony danych, pod warunkiem, że dane zostały odpowiednio chronione. Jednak, biorąc pod uwagę sposób i zakres, w jakim dane osobowe w pliku roboczym zostały opublikowane w Veropörssi, pierwsza spółka wnioskująca przetwarzała dane osobowe dotyczące osób fizycznych z naruszeniem Ustawy o ochronie danych osobowych. Drugiej spółce wnioskującej zabroniono gromadzenia, przechowywania lub przekazywania do usługi SMS jakichkolwiek danych otrzymanych z bazy danych pierwszej spółki wnioskującej i opublikowanych w Veropörssi. Pismem z 15 grudnia 2009 r., po tym jak Rada Ochrony Danych podjęła decyzję, Rzecznik Ochrony Danych zwrócił się do spółek wnioskujących o wskazanie, jakie działania zamierzają podjąć w odpowiedzi na decyzję Rady. W swojej odpowiedzi spółki wnioskujące zapytały o stanowisko Rzecznika Ochrony Danych co do warunków, pod którymi mogłyby nadal publikować publiczne dane podatkowe przynajmniej w pewnym zakresie. W swojej odpowiedzi Rzecznik Ochrony Danych stwierdził, odnosząc się do decyzji Rady Ochrony Danych z 26 listopada 2009 r., że „gdy dane o dochodach podlegających opodatkowaniu były gromadzone w bazie danych i publikowane w dużych katalogach niemal w stanie niezmienionym, Ustawa o ochronie danych osobowych miała zastosowanie...”. Przypomniał im o swoim obowiązku zgłaszania każde naruszenie Ustawy o ochronie danych osobowych policji. Pismem z 9 lutego 2010 r. spółki wnioskujące odwołały się od decyzji Rady Ochrony Danych do Sądu Administracyjnego w Helsinkach, który przekazał sprawę do Sądu Administracyjnego w Turku. Skarżyły one, że decyzja narusza konstytucyjny zakaz cenzury oraz ich prawo do wolności wyrażania opinii. Zdaniem wnioskodawców, zgodnie z prawem krajowym nie było możliwe zapobieganie publikacji informacji na podstawie ilości informacji do publikacji lub środków użytych do ich publikacji. Nie było również możliwe powołanie się na „interes publiczny” jako kryterium zapobiegania publikacji w przypadku prewencyjnego ograniczenia wolności wyrażania opinii. Przyjęcie tego oznaczałoby, że władze mogłyby zapobiec publikacji, jeśli uważałyby, że publikacja nie promuje dyskusji na temat interesu publicznego. 28 października 2010 r. Sąd Administracyjny w Turku oddalił odwołanie spółek wnioskujących. Uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w swojej decyzji z 2009 r., że sprawa nie dotyczy powszechnej dostępności danych podatkowych ani prawa do publikowania takich informacji jako takich. Ponieważ sąd badał teraz tylko decyzję Rady Ochrony Danych z 2009 r., nie mógł badać kwestii, które Naczelny Sąd Administracyjny wyłączył z zakresu swojej decyzji z 2009 r. Ponieważ decyzja Rady odpowiadała treści tej ostatniej decyzji, nie było powodu jej zmiany. Pismem z 29 listopada 2010 r. spółki wnioskujące wniosły dalsze odwołanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 18 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Administracyjnego w Turku, powtarzając, że sprawa nie dotyczy prawa do publikowania informacji podatkowych jako takich, ani prewencyjnej cenzury. Zgodnie z informacjami przedłożonymi przez wnioskodawców, usługa SMS została zamknięta po tym, jak decyzja Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2009 r. została doręczona spółkom wnioskującym. Gazeta kontynuowała publikowanie danych podatkowych jesienią 2009 r., kiedy jej treść wynosiła tylko jedną piątą poprzedniej treści. Od tego czasu gazeta nie ukazywała się. Rząd, z drugiej strony, złożył oświadczenie, że zgodnie ze stroną internetową spółek wnioskujących, Veropörssi był nadal publikowany w oparciu o regiony w 2010 i 2011 r. Ponadto nadal działała usługa internetowa pozwalająca każdemu zlecić dane podatkowe osoby fizycznej dotyczące roku 2014, wypełniając formularz na stronie w question. Żądana informacja podatkowa była następnie dostarczana klientowi telefonicznie, wiadomością tekstową lub e-mailem. Redaktor naczelny Veropörssi złożył wniosek do Trybunału w 2010 r., skarżąc, że zaskarżona decyzja Naczelnego Sądu Administracyjnego narusza jego prawo do wolności wyrażania opinii. 19 listopada 2013 r. wniosek uznano za niedopuszczalny jako niekompatybilny ratione personae z postanowieniami Konwencji (zob. Anttila v. Finland (dec.), nr 16248/10, 19 listopada 2013). Pierwsza spółka wnioskująca została ogłoszona bankrutem 15 marca 2016 r. Administracja upadłościowa nie sprzeciwiła się kontynuowaniu niniejszego postępowania przed Trybunałem (zob. punkt 94 poniżej).


Skarżąca urodziła się w 1956 roku i mieszka w Novigradzie. Na mocy umowy zawartej w 1971 roku między spółką G.P. (dalej „powód”), a gminą Novigrad, pewne działki zostały przekazane tej pierwszej do użytkowania trwałego w celu budowy na nich budynków mieszkalnych. Działki te zostały wpisane do księgi wieczystej jako własność publiczna. Zgodnie z umową powód wybudował budynki mieszkalne i sprzedał je wszystkie. W trakcie i po budowie budynków mieszkalnych powód wszczął kilka postępowań o sprostowanie księgi wieczystej dotyczących przedmiotowych gruntów w celu uzgodnienia zapisu w księdze wieczystej z nowym stanem rzeczy. W jednym z postępowań o sprostowanie księgi wieczystej gmina Novigrad wniosła sprzeciw wobec wniosku powoda o sprostowanie, w związku z czym 2 października 2000 r. Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Miejskiego w Buje polecił stronom wszczęcie postępowania cywilnego. 6 października 2000 r. powód wniósł pozew cywilny przed Sąd Miejski w Buje (Općinski sud u Bujama) przeciwko gminie Novigrad (dalej „pozwana”), domagając się sprostowania danych dotyczących powierzchni pewnych działek w księdze wieczystej tego sądu. W szczególności skarżył się, że w trakcie wytyczania granic – czyli procesu podziału większych działek na mniejsze – jedna część przedmiotowych działek została zarejestrowana jako dobro publiczne (javno dobro). W pozwie powód wskazał wartość przedmiotu sporu na 5 000 chorwackich kun (HRK). Tymczasem, 27 grudnia 1999 r., skarżąca i powód zawarły umowę kupna dotyczącą działek gruntu otaczających budynki mieszkalne wybudowane przez powoda i będące przedmiotem postępowania wszczętego 6 października 2000 r. 23 października 2000 r. skarżąca zwróciła się o przyłączenie do powoda w postępowaniu w charakterze interwenienta, ponieważ kupiła niektóre z przedmiotowych działek. Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2001 r. Sąd Miejski w Buje ustalił, że powód podniósł wartość przedmiotu sporu do 105 000 HRK w swoich pismach z 4 czerwca 2001 r. Pozwana nie wniosła sprzeciwu co do tej wyceny. Następnie pozwana złożyła odpowiedź na pozew do protokołu. Ponadto sąd pierwszej instancji podjął decyzję o dopuszczeniu skarżącej do udziału w postępowaniu po stronie powoda w charakterze interwenienta, uznając, że posiada ona interes prawny. 25 lutego 2005 r. Sąd Miejski w Buje uwzględnił powództwo. Na skutek odwołania pozwanego wniesionego 5 lutego 2007 r. Sąd Okręgowy w Puli (Županijski sud u Puli) uchylił wyrok pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 26 maja 2009 r. sąd pierwszej instancji oddalił powództwo jako bezzasadne. W uzasadnieniu stwierdził, między innymi, że w momencie wytyczania granic spornych działek powód nie posiadał żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji w wyniku jej sprostowania powód stałby się właścicielem nieruchomości, której nigdy mu nie przekazano do użytkowania trwałego. Ponadto sąd ocenił koszty postępowania według wartości przedmiotu sporu ustalonej na 105 000 HRK na rozprawie w dniu 14 czerwca 2001 r. Zobowiązał powoda do poniesienia tych kosztów. Na dole ostatniej strony tego wyroku znajdowała się notatka stwierdzająca, że sprawa była prowadzona, a wyrok sporządzony przez J.G., administratora sądowego (sudski savjetnik). Skarżąca wniosła odwołanie, skarżąc się, między innymi, że jej sprawa była rozpoznawana i rozstrzygana przez administratora sądowego, który nie był uprawniony do prowadzenia zaskarżonego postępowania zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań J.G., a także stron postępowania i ich pełnomocników. Skarżąca skarżyła się również na wysokość kosztów postępowania. Była zdania, że wartością przedmiotu sporu jest wartość wskazana w pozwie, czyli 5 000 HRK, którą sąd pierwszej instancji powinien był wziąć pod uwagę przy obliczaniu kosztów. 18 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Puli utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji. Uznał, między innymi, że wartością przedmiotu sporu jest wartość ustalona na rozprawie w dniu 14 czerwca 2001 r., czyli 105 000 HRK, ponieważ powód zwiększył wartość, zanim pozwana rozpoczęła merytoryczne postępowanie sądowe. Ponadto sąd drugiej instancji w uzasadnieniu stwierdził, że z akt sprawy wynika, że postępowanie było prowadzone przez sędziego rozprawy w obecności administratora sądowego. Następnie skarżąca wniosła jednocześnie skargę kasacyjną i skargę konstytucyjną. Skarżyła się, między innymi, że jej sprawa nie była ani rozpoznana, ani rozstrzygnięta przez sąd ustanowiony przez ustawę, ponieważ postępowanie było prowadzone, a wyrok sporządzony i ogłoszony przez administratora sądowego. Stwierdziła, że sędzia nie był obecny na rozprawach i że sędzia podpisał protokoły z rozpraw z późniejszą datą. 14 października 2011 r. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną skarżącej za niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, uznając, że wartość przedmiotu sporu nie osiągnęła ustawowego progu 100 000 HRK. Uznał, wbrew ustaleniom sądów niższych instancji, że wartością przedmiotu sporu jest wartość wskazana w pozwie, ponieważ powód byłby uprawniony do zmiany tej wartości tylko wtedy, gdyby jednocześnie zmienił powództwo. 2 grudnia 2011 r. skarżąca poinformowała Sąd Konstytucyjny, że jej skarga kasacyjna została uznana za niedopuszczalną i że chce dołączyć orzeczenie Sądu Najwyższego do swojej skargi konstytucyjnej. Argumentowała, że Sąd Najwyższy zastosował odpowiednie przepisy proceduralne dotyczące wartości przedmiotu sporu w sposób arbitralny. 29 marca 2012 r. Sąd Konstytucyjny oddalił skargę konstytucyjną skarżącej jako oczywiście bezzasadną.


Wnioskodawczyni, urodzona w 1987 r., jest matką dwójki dzieci, które są przyrodnimi braćmi. Jej starszy syn, urodzony w 2008 r., został w 2010 r. objęty stałą opieką publiczną przez władze i umieszczony u matki i ojczyma Wnioskodawczyni. Jej młodszy syn, X, urodził się w lutym 2012 r. U Wnioskodawczyni zdiagnozowano zaburzenie hiperkinetyczne i ona ma historię leczenia psychiatrycznego. 15 czerwca 2012 r., po otrzymaniu zawiadomień od władz i osoby prywatnej dotyczących niezdolności Wnioskodawczyni do opieki nad X, gminne władze opieki nad dzieckiem zdecydowały o umieszczeniu go w doraźnej opiece zastępczej. 29 czerwca 2012 r. ta decyzja została utrzymana w mocy przez Powiatowy Zarząd Opieki Społecznej (fylkesnemnda for barnevern og sosiale saker). Po doraźnym umieszczeniu władze opieki nad dzieckiem złożyły 6 lipca 2012 r. wniosek do Zarządu o objęcie stałą opieką publiczną. Władze wniosły o umieszczenie X w rodzinie zastępczej oraz o przyznanie Wnioskodawczyni kontrolowanych praw do kontaktu z dzieckiem. W kwestii miejsca umieszczenia dziecka władze zasadniczo stwierdziły, że matka i ojczym Wnioskodawczyni zostali wcześniej zatwierdzeni jako rodzice zastępczy dla starszego syna Wnioskodawczyni (patrz wyżej paragraf 5). Jednak zdolność do współpracy była konieczna dla tych, którzy chcieli być rodzicami zastępczymi, a doszło do pewnego konfliktu między matką Wnioskodawczyni a władzami. Ponadto matka i ojczym Wnioskodawczyni uważani byli za stosunkowo starych (urodzeni odpowiednio w 1962 i 1955 r.), by pełnić funkcję rodziców zastępczych małego dziecka, a matka Wnioskodawczyni niedawno chorowała. Co więcej, matka Wnioskodawczyni nie uczyniła wizyt u jej młodszego syna swoim priorytetem. W tych okolicznościach nie leżałoby w najlepszym interesie X umieszczenie go u babci ze strony matki i jej męża – matki i ojczyma Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw wobec wniosku o objęcie stałą opieką publiczną jej młodszego syna X i utrzymywała, że jeśli takie zarządzenie zostanie wydane, powinien on zostać umieszczony u jej matki i ojczyma. W jej opinii władze opieki nad dzieckiem nie właściwie oceniły tej możliwości. Domniemana niezdolność jej matki do współpracy była w rzeczywistości jedynie kwestią sporu. Matka i ojczym Wnioskodawczyni byli świadomi trudności Wnioskodawczyni i jej pomagali. Zostali również zatwierdzeni jako rodzice zastępczy starszego syna, który rozwijał się dobrze i miał pozytywne opinie z przedszkola. Ich wiek nie miał w sobie znaczenia, biorąc pod uwagę, że inne okoliczności przemawiały za tym, by byli jego rodzicami zastępczymi. Umieszczenie X u nich byłoby bardziej stabilne i mniej stygmatyzujące niż umieszczenie zewnętrzne. 26 października 2012 r., po wysłuchaniu stron i dziesięciu świadków, Powiatowy Zarząd Opieki Społecznej uwzględnił wniosek o objęcie stałą opieką publiczną. Zdecydował, że X powinien pozostać w domu, do którego został już umieszczony w ramach środka doraźnego. W swoim uzasadnieniu dotyczącym kwestii wyboru rodziny zastępczej Zarząd najpierw zauważył, że przyjęto, że matka i ojczym Wnioskodawczyni zostali ogólnie zatwierdzeni jako rodzice zastępczy w związku z zarządzeniem opieki nad starszym synem w 2010 r., ale że ta kwestia musiała zostać oceniona w świetle obecnej sytuacji, biorąc pod uwagę najlepszy interes młodszego syna X. W konkretnej kwestii tego, czy leżałoby w jego najlepszym interesie umieszczenie go u nich, Zarząd stwierdził następujące:

„Zarząd widzi, że istnieje wiele pozytywnych stron umieszczenia w ramach sieci rodzinnej, co uzasadnia rozważenie takiego umieszczenia. Zarząd uważa, że babcia i jej mąż w wielu respects są dobrze suited jako rodzice zastępczy dla [X]. [Według] babci, pytano ich, czy [są skłonni] adoptować [starszego syna]. Umieszczenie [X] u babci ze strony matki i jej męża oznaczałoby, że [dwaj synowie] dorastaliby razem.
Jak Zarząd wcześniej wspomniał, [X] może być z natury wrażliwy. Jest to wzmocnione faktem, że Zarząd stwierdza, że nie można wykluczyć, że chłopiec może mieć trudności z koncentracją uwagi. Powołano się na opis niepokoju chłopca przez matkę zastępczą z pogotowia. Oprócz diagnozy matki i jej znacznych trudności, wyszło na jaw, że jej brat również ma zdiagnozowany zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (ADHD) i ma znaczne trudności. Oznacza to, że istnieje ryzyko, że chłopiec będzie miał tego samego typu trudności.
Służba Opieki nad Dzieckiem odniosła się do problemów dotyczących współpracy między babcią ze strony matki a agencjami takimi jak Służba Opieki nad Dzieckiem i pracownicy służby zdrowia. Służba Opieki nad Dzieckiem w [gminie] również zgłosiła trudności dotyczące współpracy. Na podstawie zeznań Służby Opieki nad Dzieckiem i [pielęgniarki środowiskowej] młodszego syna, Zarząd stwierdza, że były wyzwania dotyczące ich współpracy z babcią. Jednakże Zarząd nie znajduje podstaw do wniosku, że te problemy były tak poważne, jak mogły się wydawać na początku, a wyjaśnienia babci są w pewnym stopniu wiarygodne. Zarząd mimo to znajduje powód, by stwierdzić, że były pewne trudności dotyczące współpracy.
Babcia widziała, że [Wnioskodawczyni] nie była zdolna do opieki nad [starszym synem], a ona również była zaniepokojona zdolnością [Wnioskodawczyni] do opieki nad [X]. W swoim oświadczeniu dla Zarządu, wciąż wydawała się niepewna co do zdolności [Wnioskodawczyni] do opieki nad chłopcem. Mimo to w dużej mierze zostawiła [Wnioskodawczyni] i dziecko samym sobie niedługo po porodzie, podczas gdy mieszkali u niej. Zarząd dodatkowo zauważa, że babcia nie uzgodniła z Służbą Opieki nad Dzieckiem w [gminie], że [Wnioskodawczyni] i [X] mają zamieszkać z nią i [starszym synem Wnioskodawczyni]. [Wnioskodawczyni] wyprowadziła się z domu matki, razem z [X] po krótkim okresie, mimo że babcia zdaje sobie sprawę, że [Wnioskodawczyni] napotyka wyzwania w zakresie prowadzenia domu. Zarząd zauważył, że babcia nie uczestniczyła w sesjach kontaktowych i tym samym nie widziała [X] od czasu, gdy został umieszczony w opiece.
Babcia i jej mąż są stosunkowo starzy, by być rodzicami zastępczymi tak małych dzieci. Matka [Wnioskodawczyni] urodziła się w 1962 r., a jej mąż w 1955 r. Zarząd uważa za prawdopodobne, że umieszczenie [X] w opiece będzie długoterminowe. Chociaż sam wiek nie jest decydujący w odniesieniu do wyboru rodziny zastępczej, jest czynnikiem w ocenie. Babcia ze strony matki i jej mąż mają już dziecko zastępcze, które ma cztery lata, i będzie wymagało dużo energii z ich strony, by mieć kolejne dziecko zastępcze ... które jest również młodsze od tego, które [mają już]. Opieka nad [X] mogłaby również wpłynąć na sytuację [starszego syna], nad którym mają już opiekę i muszą się nim opiekować.
Zarząd stwierdził, że jego wątpliwości dotyczące umieszczenia [X] u babci i jej męża są tak poważne, że wady przeważają zalety. Powodem jest niepewność związana z wrażliwością chłopca i obciążenie, które wiązałoby się z kolejnym dzieckiem zastępczym, niezależnie od tego, czy to dziecko ma specjalne potrzeby, wiek babci i jej męża oraz pewne trudności dotyczące współpracy.”

Na podstawie powyższego Zarząd doszedł do wniosku, że X nie powinien być umieszczony u babci i jej męża. 27 stycznia 2013 r. X został przeniesiony z domu pogotowia do rodziny zastępczej. Wnioskodawczyni odwołała się do lokalnego Sądu Rejonowego (tingrett), który przeprowadził rozprawę od 4 do 6 czerwca 2013 r. Zgodnie z sekcją 36-4 Ustawy o Sporach (patrz poniżej paragraf 22), skład sądu obejmował jednego sędziego zawodowego, jednego psychologa i jedną osobę ławną. Wysłuchał czternastu świadków oprócz stron. Wnioskodawczyni była obecna, była reprezentowana przez pełnomocnika i złożyła zeznania. W wyroku z 22 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w całości utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Zarządu Opieki Społecznej. W odniesieniu do umiejętności opiekuńczych Wnioskodawczyni i potrzeb opiekuńczych X, Sąd Rejonowy powtórzył ustalenia Powiatowego Zarządu Opieki Społecznej i biegłego sądowego. Orzekł, że poza wszelką wątpliwością istniały poważne braki w codziennej opiece Wnioskodawczyni i kontakcie osobistym z X oraz że konieczne było umieszczenie go w opiece publicznej. Przechodząc następnie do kwestii, czy mógłby zostać umieszczony u matki i ojczyma Wnioskodawczyni, Sąd Rejonowy zauważył, że zostali oni zatwierdzeni jako rodzice zastępczy, gdy starszy syn Wnioskodawczyni został u nich umieszczony w 2010 r. Dalej zauważył, że istnieją zalety, gdy dziecko przenosi się do rodziny zastępczej składającej się z członków rodziny. X zostałby w takim przypadku umieszczony w sieci rodzinnej. Ponadto udokumentowano, że matka i ojczym Wnioskodawczyni mogą bardzo dobrze być odpowiednimi rodzicami zastępczymi dla niego. Co więcej, byłoby to zaletą, że dwaj synowie mogliby dorastać razem. Sąd Rejonowy mimo to stwierdził, że w tym przypadku nie było podstaw do decydowania, że młodszy syn Wnioskodawczyni powinien zostać umieszczony w opiece zastępczej u babci ze strony matki i jej męża. Oprócz powołania się na ocenę Zarządu (patrz wyżej paragraf 10), sąd zacytował fragmenty opinii biegłego sądowego, T.B., specjalisty w dziedzinie psychologii. Biegły nie zalecał umieszczenia X u matki i ojczyma Wnioskodawczyni. W raporcie stwierdziła, między innymi:

„Wyszło na jaw kilka czynników, które mogą mieć wpływ na ocenę, czy dziadkowie [X] mogą być jego rodzicami zastępczymi:
Po pierwsze, wiek dziadków został wzięty pod uwagę w ocenie. Podpisana nie widzi tego jako czynnika decydującego.
Ponadto podkreślano, że przybrany dziadek [X] sam wspomniał, że się starzeje, i że może to być postrzegane jako wyraz wątpliwości z jego strony. To również nie miało decydującego wpływu na ocenę podpisanej. Przybrany dziadek dziecka sprawia wrażenie uczciwego, odpowiedzialnego i refleksyjnego mężczyzny, który byłby doskonałym ojcem zastępczym dla [X], mimo że sam wyraża pewne wątpliwości.
Dodatkowo zasugerowano również, że Służba Opieki nad Dzieckiem miała trudności we współpracy z matką zastępczą w zakresie [starszego syna Wnioskodawczyni]. Dla podpisanej, tak zwane 'trudności we współpracy' wydają się być niczym więcej niż nieporozumieniami/wyzwaniami, z którymi strony są zdolne sobie poradzić i je rozwiązać. Tak wyzwania są opisywane zarówno przez przedstawiciela Służby Opieki nad Dzieckiem w [gminie], jak i samą babcię. Należy również dodać, że matka i ojczym [Wnioskodawczyni] współpracowali z podpisaną w nienaganny sposób podczas dochodzenia. Mieli przez lata wiele trudnych wyzwań i byłoby prawie dziwne, gdyby nie było żadnego 'tarcia' przez cały ten czas. To więc nie miało żadnego wpływu na ocenę podpisanej w kwestii umieszczenia [X] w rodzinie zastępczej.
Co było ważne dla oceny podpisanej w tej kwestii, to po pierwsze to, że [Wnioskodawczyni] ma bardzo różne więzi emocjonalne ze swoimi dwoma synami ..., w sensie, że wydaje się zrzec się roli matki [starszego syna], podczas gdy nadal należy oczekiwać, że będzie się starać o jak najwięcej kontaktu z [X]. Będzie to koniecznie problemem dla obu chłopców, jeśli mają mieszkać w tym samym domu zastępczym.
Ponadto jest dobry powód, by wierzyć, że jeśli [X] zostanie umieszczony w opiece zastępczej u rodziców [Wnioskodawczyni], ta sytuacja ... będzie stanowić okazję do ciągłego zwiększania się zakresu kontaktu między matką a dzieckiem, a tym samym będzie przeszkodą dla [X] w rozwoju dobrego przywiązania do jego domu zastępczego. Dla podpisanej to zaniepokojenie opiera się, nie mniej, na fakcie, że babcia [X] wyraźnie wyraziła podpisanej, że przede wszystkim chce być matką dla [Wnioskodawczyni].
Jednak argument na rzecz pozwolenia babci i przybranemu dziadkowi [X] bycia jego rodzicami zastępczymi to oczywiście fakt, że [on] będzie wtedy mógł dorastać razem ze swoim (przyrodnim) bratem. Podpisana jest mimo to zdania, że to nie może ważyć więcej niż powyższe obawy.
Oznacza to, że nie zaleca się umieszczania [X] w opiece zastępczej u dziadków.”

Biegła T.B. podtrzymała te oceny w swoim raporcie podczas głównej rozprawy, ale również stwierdziła, że istnieją „dylematy”, jeśli matka i ojczym Wnioskodawczyni mieliby zostać wybrani jako rodzice zastępczy. Sąd Rejonowy podzielił obawy biegłej. Ponadto zauważył, że dwoje dzieci miało różne potrzeby i wyzwania. Chociaż starszy brat, według otrzymanych informacji, był szczęśliwy w swoim domu zastępczym z matką i ojczymem Wnioskodawczyni, X, mimo swojego młodego wieku, doświadczył dwóch przerwanych relacji – najpierw z biologiczną matką, a następnie z matką zastępczą z pogotowia. Teraz stworzył więź z nową matką zastępczą po tym, jak wprowadził się do swojej najnowszej rodziny zastępczej w styczniu 2013 r. Istniałoby ryzyko „urazu kontaktowego” (kontaktskade) – to znaczy poważnego uszkodzenia jego zdolności do nawiązywania więzi – jeśli miałby doświadczyć kolejnej przerwanej relacji. Z zeznań matki zastępczej wynikało jasno, że rozwijał się dobrze w rodzinie zastępczej i że był szczęśliwy i radził sobie dobrze. Sąd Rejonowy ponadto podkreślił wyzwania związane z posiadaniem dwóch małych chłopców w wieku przedszkolnym mieszkających z ludźmi w wieku matki i ojczyma Wnioskodawczyni. Dodatkowo istniała kwestia bardzo różnych, odpowiednich relacji emocjonalnych Wnioskodawczyni z dwoma chłopcami, co również pociągało za sobą specjalne wyzwania, szczególnie jeśli X miałby zostać umieszczony w opiece zastępczej w tym samym domu co jego starszy brat. Ogólnie Sąd Rejonowy zgodził się z Powiatowym Zarządem Opieki Społecznej i biegłym sądowym, że matka i ojczym Wnioskodawczyni nie powinni być rodzicami zastępczymi młodszego syna Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od wyroku Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim dotyczył on wyboru rodziny zastępczej. Sąd Okręgowy (lagmannsrett) odmówił przyjęcia odwołania 15 października 2013 r., a 3 grudnia 2013 r. Komisja Odwoławcza Sądu Najwyższego (Høyesteretts ankeutvalg) odrzuciła odwołanie Wnioskodawczyni od decyzji Sądu Okręgowego.


Skarżący urodził się w 1986 roku i mieszka w Sumach. Skarżący pozostawał w związku z V., studentką urodzoną w 1989 roku. 24 marca 2008 r. V. urodziła ich córkę. 29 sierpnia 2008 r. Skarżący i V. zawarli związek małżeński. Od czasu narodzin dziecka para i ich córka mieszkali w mieszkaniu Skarżącego w Sumach. Rodzice Skarżącego mieszkali w tym samym mieszkaniu i pomagali rodzicom w wychowywaniu dziecka. W 2009 roku Skarżący i V. nieobecni byli w domu przez sześć miesięcy, ponieważ pracowali za granicą. W czasie ich nieobecności o dziecko opiekowali się rodzice Skarżącego. W październiku 2010 r. dziecko zostało przyjęte do placówki opiekuńczej w Sumach. W latach 2010–2011 V. pracowała za granicą przez sześć miesięcy. W tym czasie o dziecko opiekowali się Skarżący i jego rodzice. Pracując za granicą, V. przelewała środki Skarżącemu na utrzymanie rodziny. Relacje między Skarżącym a V. uległy pogorszeniu i 20 września 2011 r., po kłótni ze Skarżącym, V. zabrała dziecko i wyprowadziła się z mieszkania bez zgody lub wiedzy Skarżącego. Skarżący nie został poinformowany o miejscu, do którego V. i dziecko się wyprowadziły. 28 września 2011 r. Skarżący poprosił policję o ustalenie miejsca pobytu dziecka. On i jego rodzice prowadzili również własne poszukiwania. Jak ustalono dalej w toku postępowania krajowego, V. przeprowadziła się do wsi Bezdryk, niedaleko Sum, gdzie najprawdopodobniej współżyła ze swoim wujkiem, F. (ur. 1967). Dziecko Skarżącego zostało przyjęte do placówki opiekuńczej znajdującej się w tej samej wsi. 1 grudnia 2011 r. Skarżący odnalazł dziecko w placówce opiekuńczej w Bezdryku. Zdaniem Skarżącego na ciele dziecka widniały siniaki. Zabrał dziecko z powrotem do swojego mieszkania w Sumach, a następnego dnia poddał je badaniu lekarskiemu. 2 grudnia 2011 r. biegły lekarz sądowy zbadał dziecko i stwierdził czerwoną plamę na podbródku, o wymiarach 1,5 cm na 0,8 cm, która – w opinii biegłego – była „oznaką wcześniejszego otarcia”. Biegły udokumentował również dwa otarcia na nosie, o wymiarach 0,4 cm na 0,3 cm oraz 0,3 cm na 0,2 cm; siniak na plecach, o wymiarach 2 cm na 1 cm; dwa siniaki na prawej goleni, o wymiarach 1,8 cm na 1 cm oraz 1,5 cm na 1 cm; oraz czerwoną, swędzącą plamę w okolicy brzucha. Biegły stwierdził, że obrażenia mogły zostać spowodowane przez tępne przedmioty trzy lub cztery dni przed badaniem. Skarżący zwrócił się do policji o przeprowadzenie śledztwa karnego w związku z obrażeniami odniesionymi przez jego córkę, która jakoby wyjaśniła, że obrażenia zostały zadane przez V. Po powrocie do Sum dziecko nadal mieszkało ze Skarżącym i jego rodzicami. V. miała dostęp do dziecka tylko w obecności Skarżącego lub innych osób, którym ufał. 9 grudnia 2011 r. rejonowa policja Zaricznyj w Sumach odmówiła wszczęcia śledztwa karnego w sprawie domniemanego uprowadzenia dziecka, stwierdzając, że fakty sprawy nie wskazują na to, że popełniono przestępstwo uprowadzenia dziecka. Zauważono, że para nie rozwiodła się i jeszcze nie zostało ustalone przez sąd, z kim dziecko powinno mieszkać. 13 grudnia 2011 r. rejonowa policja Trościańska w obwodzie sumskim odmówiła wszczęcia śledztwa karnego w związku z obrażeniami dziecka, stwierdzonymi 1 grudnia 2011 r., z powodu braku znamion czynu zabronionego. Zgodnie z decyzją policji, powaga obrażeń nie została ustalona; jednakże, jeśli obrażenia były lekkie, Skarżący mógł wnieść oskarżenie prywatne przeciwko zainteresowanej osobie. 28 marca i 9 kwietnia 2012 r. matka Skarżącego zwróciła się do organów ścigania o wszczęcie postępowania karnego przeciwko V. i F. na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Karnego. Uważała, że dziecko mogło być ofiarą nadużyć seksualnych w okresie, w którym mieszkało razem z V. i F. we wsi Bezdryk. Matka Skarżącego złożyła wyjaśnienie, że dziecko opowiedziało jej historie, które sugerowały, że V. i F. mogli uprawiać seks w obecności dziecka oraz że F. pokazał dziecku swoje narządy płciowe. 9 kwietnia 2012 r., w toku postępowania sprawdzającego, córka Skarżącego została przesłuchana w obecności matki Skarżącego. Dziecko wyjaśniło, że podczas pobytu z matką we wsi Bezdryk regularnie obserwowała V. i F. nago, obejmujących się i całujących się oraz wykonujących pewne „ruchy w przód i w tył”, których nie była w stanie zrozumieć; F. nauczył dziecko, jak całować się w sposób dorosły, odsłonił swoje narządy płciowe przed nią i poprosił ją, by ich dotknęła. 14 kwietnia, 16 maja i 31 października 2012 r. rejonowa policja w Sumach, po przeprowadzeniu postępowań sprawdzających, odmówiła wszczęcia postępowania karnego z powodu braku znamion czynu zabronionego. Decyzje te zostały uchylone jako nieuzasadnione przez prokuratorów nadzorujących, którzy zarządzili podjęcie dalszych działań, takich jak ustalenie miejsca pobytu F. (który nie został przesłuchany), identyfikacja i przesłuchanie ewentualnych świadków, oględziny pomieszczeń i podwórka, gdzie mogło zostać popełnione domniemane przestępstwo, oraz przeprowadzenie badań medycznych i psychologicznych dziecka. 8 listopada 2012 r. rejonowa policja w Sumach ponownie odmówiła wszczęcia postępowania karnego przeciwko V. i F. z powodu braku znamion czynu zabronionego. W swojej decyzji policja powołała się na zeznania córki Skarżącego, V. i innych osób. V. zaprzeczyła zarzutom. F. nie mógł zostać przesłuchany, ponieważ wyjechał za granicę. Podsumowując, rejonowa policja w Sumach wniosła, że dostępny materiał był niewystarczający, by sugerować, że popełniono jakiekolwiek przestępstwo. 8 maja 2013 r. Skarżący, powołując się na nowy Kodeks Postępowania Karnego z 2012 r., zwrócił się o wszczęcie śledztwa przeciwko V. i F. w sprawie domniemanych nadużyć seksualnych wobec dziecka. Tego samego dnia rejonowa policja w Sumach wszczęła śledztwo karne na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Karnego. Skarżący został dopuszczony do postępowania jako przedstawiciel swojej córki. Śledczy zarządził podjęcie działań mających na celu ustalenie miejsca pobytu F. W trakcie śledztwa V. zaprzeczyła zarzutom i złożyła wyjaśnienie, że była ofiarą przemocy domowej, że była zagrożona i bita przez Skarżącego i że to skłoniło ją do ucieczki z dzieckiem 20 września 2011 r.; złożyła również wyjaśnienie, że przeprowadziła się do wsi Bezdryk, gdzie mieszkał jej dziadek, i że nie utrzymywała stosunków seksualnych z F., jej wujkiem. Podczas przesłuchania Skarżący i jego matka obstawali przy prawdziwości swoich poprzednich zeznań. Poddano ich badaniom wariografem, które sugerowały, że mówili prawdę w swoich zeznaniach. 3 października 2013 r. córka Skarżącego została przesłuchana w obecności psychologa i jej babci (matki Skarżącego). Córka Skarżącego złożyła w szczególności wyjaśnienie, że F. wziął jej rękę i położył ją na swoich narządach płciowych; że F. nauczył ją całować się w sposób dorosły; oraz że F. i V. angażowali się w pewne czynności, których nie była w stanie zrozumieć i które opisała wcześniej Skarżącemu i babci. 21 listopada 2013 r. zespół ekspertów przeprowadził sądowo-psychiatryczną ekspertyzę córki Skarżącego. W trakcie badania dziecko stwierdziło, że F. dotykał jej narządów płciowych i ona, w wykonaniu jego poleceń, musiała dotykać narządów płciowych F. F. nauczył ją całować się w sposób dorosły. Dziecko stwierdziło, że widziała V. i F. nago i całujących się; następnie opisała ruchy, które obserwowała u V. i F., gdy byli w łóżku. Eksperci stwierdzili, że dziecko nie cierpiało na żadną chorobę psychiczną w czasie zdarzeń ani w czasie badania; że nie wykazywało żadnej tendencji do fantazjowania; oraz że było w stanie pamiętać okoliczności zdarzenia i składać w tej sprawie prawdziwe zeznania. Nie mogła jednak zrozumieć znaczenia czynności, które obserwowała lub w których uczestniczyła. Eksperci wniosli, że dziecko może brać udział w czynnościach śledczych. 9 kwietnia 2014 r. zastępca szefa wydziału śledczego sumskiego departamentu policji zarządził, aby prowadzący sprawę śledczy natychmiast przyspieszył śledztwo, które w jego opinii było prowadzone zbyt wolno. Zażądał od śledczego podjęcia szeregu czynności śledczych. 28 kwietnia i 29 września 2014 r. rejonowa policja w Sumach umorzyła postępowanie karne z powodu braku znamion czynu zabronionego w działaniach V. i F. Po ocenie dostępnego materiału śledczy stwierdził, że nie przedłożono wystarczających dowodów pozwalających na wniesienie zarzutów nadużyć seksualnych. W ostatniej decyzji śledczy powołał się również na zeznania F., który został przesłuchany 20 września 2014 r. i który zaprzeczył wszystkim zarzutom, argumentując, że są one całkowicie fałszywe. Te dwie decyzje zostały uchylone jako nieuzasadnione przez prokuratorów nadzorujących, którzy zarządzili dalsze śledztwo. 27 grudnia 2014 r. rejonowa policja w Sumach zdecydowała ponownie o umorzeniu postępowania karnego. Badając zeznania córki Skarżącego, śledczy uznał, że te zeznania nie mogą przekonująco udowodnić domniemanych zdarzeń, ponieważ dziecko złożyła te zeznania z opóźnieniem; ponadto dziecko miało w czasie zdarzeń zaledwie trzy lata. Śledczy zauważył ponadto, że zeznania te nie sugerowały niczego w zakresie strony podmiotowej czynu, w szczególności czy istniała jakakolwiek intencja seksualna w domniemanych działaniach V. i F. wobec dziecka, czy też byli świadomi faktu, że dziecko ich obserwowało podczas domniemanych aktów seksualnych. Następnie śledczy powołał się na zeznania Skarżącego i jego matki, a także matek dwóch dziewcząt, z którymi dziecko się bawiło. Te dwie ostatnie kobiety złożyły w szczególności zeznania, że córka Skarżącego opowiadała im historie sugerujące, że była poddana nadużyciom seksualnym, gdy mieszkała z V. i F. Śledczy zauważył, że te osoby nie obserwowały bezpośrednio domniemanych przypadków nadużyć seksualnych i że po prostu powtarzały zeznania złożone przez dziecko. Następnie śledczy stwierdził, że V. i F. zaprzeczyli zarzutom nadużyć seksualnych wobec dziecka. Inne osoby, takie jak nauczycielka dziecka w placówce opiekuńczej i mieszkańcy wsi, nie dostarczyły żadnych bardziej precyzyjnych informacji. Podsumowując, śledczy wniosł, że dostępny materiał był niewystarczający, by stwierdzić, że V. i F. popełnili domniemane przestępstwo. 6 marca 2015 r. rejonowa prokuratura w Sumach uchyliła decyzję z 27 grudnia 2014 r. jako nieuzasadnioną. Prokurator nadzorujący stwierdził, że poprzednie instrukcje wydane przez prokuraturę nie zostały wykonane i że konieczne jest podjęcie dalszych czynności śledczych. Na dzień 20 stycznia 2016 r. śledztwo było w toku. 20 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w Zaricznyj w Sumach rozwiązał małżeństwo między Skarżącym a V. i orzekł, że dziecko powinno mieszkać z V. Sąd nakazał Skarżącemu wydać dziecko V. i płacić jej miesięczną kwotę na utrzymanie ich córki. Ustalając miejsce zamieszkania dziecka, sąd najpierw ustalił, że do 20 września 2011 r. dziecko mieszkało z obojgiem rodziców i dziadkami ze strony ojca w mieszkaniu Skarżącego i że wszyscy oni uczestniczyli w wychowywaniu dziecka; dziadkowie ze strony ojca opiekowali się dzieckiem, gdy oboje rodzice przebywali za granicą przez sześć miesięcy w 2009 r.; gdy V. przebywała za granicą przez sześć miesięcy w latach 2010 i 2011, przelewała zarobione przez siebie pieniądze Skarżącemu na pokrycie potrzeb rodziny. 25 października 2010 r. dziecko zostało przyjęte do placówki opiekuńczej w Sumach; dziecko było odprowadzane i odbierane z placówki przez Skarżącego. Sąd ustalił również, że 20 września 2011 r. V. zabrała dziecko i wyprowadziła się z mieszkania z powodu konfliktu między nią a Skarżącym. 25 października 2011 r. dziecko zostało przyjęte do placówki opiekuńczej we wsi Bezdryk. Dziecko było odprowadzane i odbierane z placówki przez matkę. 1 grudnia 2011 r. dziecko zostało zabrane z placówki przez ojca. Od tego czasu dziecko znowu mieszkało w mieszkaniu Skarżącego w Sumach. Porównując mieszkanie Skarżącego i mieszkanie, w którym wówczas mieszkała V., sąd stwierdził, że oba mieszkania znajdowały się w Sumach i oferowały odpowiednie warunki do zamieszkania dziecka. W tym zakresie sąd powołał się na raport lokalnego organu opiekuńczego, który stwierdził, że oboje rodzice zapewniają odpowiednie warunki mieszkaniowe dla dziecka. Co do dochodów rodziców, ojciec był zatrudniony i otrzymywał wynagrodzenie; matka była studentką, ale pracowała nieoficjalnie i wyjeżdżała za granicę, aby zarobić pieniądze. Oboje rodzice mieli pozytywne opinie, a dziecko miało równy stosunek do obojga. Sąd oddalił jako nieuzasadniony zarzut Skarżącego, że matka była zaniedbująca wobec dziecka i że mogła stosować przemoc fizyczną wobec dziecka: w przeciwieństwie do wyników badania lekarskiego z 2 grudnia 2011 r. dokumentującego obrażenia na ciele dziecka (patrz powyższy paragraf 15), personel placówki opiekuńczej w Bezdryku podpisał zaświadczenie stwierdzające, że 1 grudnia 2011 r. dziecko nie miało żadnych obrażeń; ponadto policja odmówiła wszczęcia śledztwa karnego w sprawie obrażeń dziecka (patrz powyższy paragraf 19). Sąd wniosł, że nie ma związku między postawą V. wobec dziecka a obrażeniami tego ostatniego. Powołując się na Deklarację praw dziecka ONZ z 1959 r., Konwencję o prawach dziecka ONZ oraz art. 161 Kodeksu Rodzinnego, sąd stwierdził, że fakty nie ujawniają żadnych wyjątkowych okoliczności, które mogłyby uzasadnić rozdzielenie dziecka z matką. W konsekwencji orzekł, że dziecko powinno zamieszkać z matką. Skarżący odwołał się od tej decyzji, argumentując, że sąd pierwszej instancji naruszył materialne i procesowe przepisy prawa krajowego i prawa międzynarodowego. Złożył wyjaśnienie, że przy ustalaniu miejsca zamieszkania dziecka sąd powinien kierować się zasadą najlepszego interesu dziecka. Skarżący obstawał przy tym, że 20 września 2011 r. V. potajemnie wyprowadziła się z dzieckiem z mieszkania i zniszczyła stabilizację codziennego życia dziecka. Sąd nie zbadał należycie zarzutów, że V. zachowywała się agresywnie wobec dziecka, oraz możliwości, że dziecko było celem nadużyć seksualnych w okresie, gdy mieszkało z matką z dala od ojca. Skarżący podkreślił, że 1 grudnia 2011 r. zgodnie z prawem zabrał dziecko z powrotem do swojego mieszkania, ponieważ dziecko wcześniej stale mieszkało w jego mieszkaniu i nigdy nie wyraził zgody na zmianę miejsca zamieszkania dziecka przez V. W jego opinii sąd nie zwrócił uwagi na fakt, że dziecko było przywiązane do dziadków ze strony ojca i że rozłączenie z nimi byłoby szkodliwe dla jego interesów. Ponadto odpowiednia zdolność finansowa Skarżącego i V., a także warunki mieszkaniowe, nie zostały należycie ocenione. Ważne dowody nie zostały dołączone do akt sprawy, a część dowodów została oceniona błędnie – mianowicie zaświadczenie wydane przez placówkę opiekuńczą w Bezdryku dotyczące dobrego stanu zdrowia dziecka było podrobionym dokumentem, który został zdyskredytowany przez opinię biegłego lekarza sądowego z 2 grudnia 2011 r. 9 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Sumach oddalił apelację Skarżącego i utrzymał w mocy decyzję sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarzuty uprowadzenia dziecka, nadużyć seksualnych i przemocy fizycznej były bezzasadne. Co do przywiązania dziecka do dziadków ze strony ojca, Sąd Apelacyjny uznał, że rodzice odgrywają ważniejszą rolę w wychowywaniu dziecka. Ogólnie ustalenia sądu pierwszej instancji były legalne i rozsądne. 14 września 2012 r. Wyższy Sąd Specjalizowany do Spraw Cywilnych i Karnych oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Skarżącego jako bezzasadną.


Skarżąca urodziła się w 1949 roku i mieszka w Torre del Greco. Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, można streścić następująco. W styczniu 1990 r., kilka lat po złożeniu wniosku do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o rentę inwalidzką, pani T.G., matka skarżącej, uzyskała prawo do miesięcznej wypłaty renty wraz ze specjalnym dodatkiem z powodu częściowej ślepoty. 21 października 1994 r. pani T.G. złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w Torre Annunziata (pretora), działającego jako sąd pracy, o uznanie przeliczenia jej renty oraz odsetek od zaległości. 27 marca 1998 r., po trzykrotnym odroczeniu rozprawy, Sąd Rejonowy oddalił wniosek z powodu przedawnienia. 24 września 1998 r. pani T.G. zmarła. 10 marca 1999 r. skarżąca wniosła apelację od tego orzeczenia do Sądu Okręgowego w Neapolu, działając we własnym imieniu i w charakterze spadkobierczyni. 10 grudnia 2002 r. ten sąd uznał prawo skarżącej do przeliczonej kwoty oraz odsetek, łącznie na kwotę 12 240,26 EUR. Orzeczenie stało się prawomocne 25 stycznia 2004 r. Ponieważ orzeczenie nie zostało wykonane przez odpowiednie organy, 14 czerwca 2004 r. skarżąca doręczyła wezwanie do zapłaty (atto di precetto) Krajowemu Instytutowi Ubezpieczeń Społecznych (Istituto Nazionale della Previdenza Sociale – INPS) na kwotę 30 364,38 EUR, obejmującą kwotę dochodzoną wraz z odsetkami i uwzględniającą przeliczenie. 25 stycznia 2005 r. uzyskała od sędziego egzekucyjnego w Neapolu nakaz zajęcia wierzytelności (pignoramento presso terzi) w zakresie całości jej roszczenia. 25 maja 2005 r. skarżąca wniosła skargę do Wydziału „Pinto” Sądu Apelacyjnego w Rzymie, powołując się na nadmierną długość postępowania. W zakresie dopuszczalności skargi podniosła ona, że na mocy art. 4 ustawy nr 89/2001 (tzw. „ustawa Pinto”), „ostateczną decyzją krajową” do uwzględnienia jest orzeczenie sędziego egzekucyjnego z 25 stycznia 2005 r. W konsekwencji twierdziła, że sześciomiesięczny termin na wniesienie roszczenia o sprawiedliwe zadośćuczynienie powinien biec od tej daty. 18 maja 2006 r. Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną z powodu upływu terminu, uznając, że ostateczną decyzją krajową do uwzględnienia jest orzeczenie wydane przez Sąd Okręgowy w Neapolu w postępowaniu co do istoty sprawy, które stało się prawomocne 25 stycznia 2004 r. Sąd Kasacyjny utrzymał to orzeczenie w mocy 25 września 2008 r. i oddalił skargę kasacyjną skarżącej.


Skarżący urodził się w 1979 roku i jest obecnie tymczasowo aresztowany w szpitalu dla oskarżonych i skazanych w Trenczynie. Skarżący został zatrzymany 1 stycznia 2012 r., a następnego dnia postawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa sprowadzenia niebezpieczeństwa dla bezpieczeństwa publicznego. Zarzut oparto na podejrzeniu, że sporządził domowej roboty urządzenia wybuchowe; że wysłał niektóre z nich, wraz z pisemnymi gróźbami, do lekarzy weterynarii i do głównej siedziby sieci supermarketów; oraz że zainstalował jedno z urządzeń obok lokalu z szybkim jedzeniem i dopuścił do jego wybuchu w celu promowania praw zwierząt. 4 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Koszycach I zastosował wobec skarżącego tymczasowe aresztowanie w oczekiwaniu na proces, aby zapobiec kontynuowaniu przez niego działalności przestępczej. Sąd Rejonowy wziął pod uwagę, między innymi, charakter zarzutu karnego oraz fakt, że skarżący poddawał się długotrwałemu leczeniu psychiatrycznemu. Zażalenie skarżącego zostało oddalone. Sądy na dwóch poziomach jurysdykcji pięciokrotnie przeanalizowały i potwierdziły legalność zatrzymania skarżącego w następujący sposób. Między 28 marca 2012 r. a 21 maja 2012 r. sądy na dwóch poziomach oddaliły wnioski skarżącego o zwolnienie. Powołały się na ryzyko popełnienia ponownego przestępstwa i wzięły pod uwagę nowe zarzuty postawione mu, a także zeznania różnych świadków i pokrzywdzonych. W związku z tym odwołały się do dowodów wskazujących, że skarżący planował swoje ataki od dawna i w sposób systematyczny. 3 maja 2012 r. sądy krajowe dodały nowe podstawy jego zatrzymania, a mianowicie ryzyko, że może uciec. Bazowało to na zeznaniu świadka, który rzekomo powiedział, że skarżący zadeklarował, że spróbuje uciec, jeśli zostanie aresztowany. Dowody w sprawie, w szczególności komputer skarżącego, sugerowały, że „rozważał możliwość podrobienia dowodu tożsamości”. 11 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy przedłużył zatrzymanie skarżącego o pięć miesięcy (do 1 stycznia 2013 r.) z powodu, że śledztwo nie zostało zakończone, że od maja 2012 r. postawiono mu dalsze zarzuty oraz że zarzuty karne zostały przekwalifikowane na przestępstwo terroryzmu oraz nabycia i posiadania broni palnej. Sądy krajowe uznały, że jego sprawa karna była skomplikowana ze względu na zakres i charakter jego działalności przestępczej i powtórzyły podstawy jego zatrzymania, a mianowicie możliwość popełnienia przez niego ponownego przestępstwa i ucieczki. Sąd zarządził również sporządzenie opinii przez biegłego w zakresie ekstremizmu i terroryzmu. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Na etapie postępowania przygotowawczego skarżący został dwukrotnie skierowany do szpitala dla oskarżonych i skazanych w Trenczynie, a mianowicie w okresie od stycznia do lutego 2012 r. oraz od marca do czerwca 2012 r., ponieważ, między innymi, wykazywał objawy lęku, składał groźby samobójcze i wymagał zbadania jego stanu psychicznego. 1 października 2012 r. skarżący został oskarżony o stanie przed Sądem Rejonowym z powyższych zarzutów. Między 3 października a 27 grudnia 2012 r. skarżący dwukrotnie zwrócił się do sądów na dwóch poziomach jurysdykcji z wnioskiem o zwolnienie. Biorąc pod uwagę poważne zarzuty postawione mu w międzyczasie (1 października 2012 r.) dotyczące przestępstw, w tym terroryzmu, sądy podtrzymały obie podstawy dalszego zatrzymania. Ponadto odwołały się do zeznania świadka, że skarżący napisał testament, w którym wyraził rzekome zamiary popełnienia samobójczego ataku terrorystycznego. Co więcej, sądy odrzuciły kaucję i gwarancje nadzoru zaoferowane przez rodziców skarżącego, ponieważ nie byli oni w stanie zapobiec przestępstwom, gdy skarżący mieszkał w ich domu. Sąd Rejonowy przeprowadził siedem rozpraw w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Przeanalizował dowody ustne i dokumentalne, w tym dowody z opinii kilku biegłych. 19 czerwca 2013 r. wydał wyrok, uznając skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów i skazując go na dwadzieścia pięć lat pozbawienia wolności. Jednakże 30 października 2013 r. Sąd Okręgowy uchylił wyrok po rozpatrzeniu apelacji skarżącego i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego do ponownego rozpatrzenia. Sąd Okręgowy zauważył, że w toku postępowania odwoławczego, 24 października 2013 r., skarżący złożył opinię dwóch certyfikowanych biegłych, z której wynikało, że od dawna cierpi na zaburzenie schizotypowe, które uniemożliwia mu zrozumienie bezprawnego charakteru jego zachowania i kontrolowanie go („druga opinia biegłych”). Wnioski te były sprzeczne z wnioskami zawartymi w opinii dwóch innych biegłych na etapie postępowania przygotowawczego („pierwsza opinia biegłych”), która wykazała, że skarżący nie cierpi na chorobę psychiczną, lecz jedynie na zaburzenie osobowości. Rozstrzygnięcie tej sprzeczności było niezbędne w celu ustalenia, czy skarżący jest zdolny do ponoszenia odpowiedzialności karnej. Sąd Okręgowy polecił zatem Sądowi Rejonowemu uzyskanie trzeciej opinii od instytutu biegłych. Ponadto nakazał sądowi niższej rangi rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej kwalifikacji prawnej kwestionowanych działań skarżącego. W międzyczasie, 4 września 2013 r., podczas gdy postępowanie karne było w toku na etapie odwoławczym, Sąd Okręgowy zdecydował o utrzymaniu skarżącego w areszcie na tych samych podstawach co wcześniej (patrz powyższy paragraf 14). Dalszy przebieg procesu opisano w poniższych paragrafach 27 i nast. Po uchyleniu wyroku w wyniku odwołania i przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego do ponownego rozpatrzenia, skarżący, przy pomocy swojego prawnika, złożył wniosek o zwolnienie 23 grudnia 2013 r. Powołał się na swoje zaburzenie psychiczne, stwierdzone w drugiej opinii biegłych z 24 października 2013 r. Dodał, że od 14 roku życia leczył się u psychiatry i potrzebował leków na co dzień, aby zapobiegać myślom samobójczym. Nie mógł funkcjonować bez tych leków, nawet w areszcie, ponieważ wymagał leczenia i sesji z psychiatrą. Twierdził, że nie ma ryzyka jego ucieczki, jeśli będzie na wolności, ponieważ posiadał jedynie wykształcenie podstawowe, nie miał środków finansowych, pracy, nigdy nie podróżował sam poza swoje miasto rodzinne i był całkowicie zależny od rodziców pod względem emocjonalnym, finansowym i w zakresie codziennej opieki. Ponadto nie istniało ryzyko, że będzie kontynuował działalność przestępczą, jeśli będzie przyjmował leki i będzie odpowiednio leczony lub, alternatywnie, jeśli zostanie umieszczony w zakładzie psychiatrycznym, ponieważ obawiał się o przyszłość po postawieniu mu zarzutów. Rodzice skarżącego poparli jego wniosek o zwolnienie i zaoferowali, że staną jako gwaranci jego obietnicy, że będzie żył zgodnie z prawem. Poparli również jego wniosek o zastąpienie aresztowania nadzorem kuratora. 10 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy wysłuchał skarżącego, jego prawnika i Prokuratury w sprawie jego wniosku o zwolnienie. Zgodnie z transkrypcją rozprawy, skarżący i jego pełnomocnik powtórzyli i rozwinęli argumenty przedstawione we wniosku, twierdząc, że jego stan psychiczny oznaczał, że jego ucieczka nie jest realistyczna. Uwagi Rządu wskazują, że w tym samym dniu Sąd Rejonowy wysłał list do dyrektora aresztu śledczego w Koszycach, gdzie przebywał skarżący, prosząc o informacje o stanie zdrowia skarżącego. Zapytał, czy skarżący jest zaopatrywany w przepisane mu leki oraz czy areszt śledczy jest w stanie zapewnić skarżącemu jego leczenie. Dyrektor aresztu śledczego odpowiedział tego samego dnia twierdząco. 13 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie oraz jego wnioski dodatkowe, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Sąd Okręgowy 29 stycznia 2014 r. po wniesieniu zażalenia przez skarżącego. Sądy uznały, że nadal istniało silne podejrzenie wobec skarżącego, co dodawało się do powodów utrzymania go w areszcie. Zauważyły, że sporządził materiały wybuchowe i rozważał, gdzie je podłożyć, przez długi czas i w sposób systematyczny. Mieszkał z rodzicami, a przeszukanie wspólnego domu wykazało, że najwyraźniej nie byli świadomi jego nielegalnych działań i nie byli w stanie ich powstrzymać. Skarżącyemu groziła szczególnie surowa kara, otwarcie zadeklarował, że spróbuje uciec w przypadku aresztowania, a przeszukanie jego komputera sugerowało, że rozważał podrobienie dowodu tożsamości. W odniesieniu do charakteru, zakresu i powagi zarzucanych czynów oraz charakteru skarżącego, sądy uznały, że warunki ograniczenia wolności nadal istniały. Ponadto zauważyły, że odpowiednie organy prowadziły sprawę sprawnie i z należytą starannością. Co więcej, sądy stwierdziły, że nie zostały spełnione wymagania dotyczące środków alternatywnych, takich jak gwarancja rodzicielska, przyrzeczenie skarżącego lub zastąpienie jego aresztowania nadzorem. Nie przeprowadzono odrębnej analizy stanu psychicznego skarżącego jako takiego. Korespondencja między sądem rejonowym a dyrektorem aresztu śledczego nie została wspomniana w decyzjach sądów. Następnie skarżący zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego ze skargą na podstawie art. 127 Konstytucji, zarzucając naruszenie jego praw, między innymi, na podstawie art. 5 ust. 1 (c), 3 i 4 Konwencji lub ich odpowiedników konstytucyjnych. Co do istoty, podniósł argumenty podobne do tych zawartych we wniosku o zwolnienie. Dodał, że sądy nie wzięły pod uwagę specyficznego charakteru jego sytuacji, polegającego na jego zaburzeniu psychicznym; że długość jego zatrzymania była nadmierna i oparta na nieistotnych i niewystarczających powodach; oraz że jedyną kwestią do dyskusji było to, czy był niepoczytalny w świetle prawa, co wpływało na jego odpowiedzialność karną. 2 kwietnia 2014 r. Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę jako oczywiście bezzasadną. Poparł powody podane przez sądy powszechne i uznał, że były one istotne i wystarczające do utrzymania skarżącego w areszcie. Nie udzielił odpowiedzi na jego argument dotyczący specyficznego charakteru jego sytuacji. Po przekazaniu sprawy przez Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy zwrócił się 9 grudnia 2013 r. do instytutu biegłych o sporządzenie opinii na temat stanu psychicznego skarżącego. 20 marca 2014 r. zarządził również przyjęcie skarżącego do oddziału psychiatrycznego szpitala dla oskarżonych i skazanych w Trenczynie w celu zbadania jego zdrowia psychicznego. Opinia została złożona 1 lipca 2014 r., a Sąd Rejonowy rozpoznawał sprawę między styczniem a lipcem 2014 r. 10 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy ponownie uznał skarżącego za winnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację skarżącego 10 października 2014 r. Został skazany na dwadzieścia pięć lat pozbawienia wolności, trzydziestomiesięczny nadzór probacyjny i zapłatę odszkodowania. Ponieważ nie było dostępne zwykłe odwołanie, wyrok stał się prawomocny. Mimo to skarżący wniósł skargę kasacyjną, a Sąd Najwyższy uchylił wyroki Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego z powodu naruszeń prawa na niekorzyść skarżącego. Sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego do ponownego rozpatrzenia. Sąd Najwyższy przedstawił obszerną interpretację przestępstwa terroryzmu i uznał, że interpretacja prawna sprawy przez sądy niższej instancji była błędna, ponieważ motyw skarżącego nie zawierał elementów przestępstwa terroryzmu. Następnie sprawa wróciła do Sądu Rejonowego, a skarżący pozostawał tymczasowo aresztowany w oczekiwaniu na proces od 14 kwietnia 2016 r. Biorąc pod uwagę wyrok Sądu Najwyższego i jego interpretację prawną danego przestępstwa, Sąd Rejonowy ponownie uznał skarżącego za winnego, między innymi, przestępstwa sprowadzenia niebezpieczeństwa dla bezpieczeństwa publicznego, nielegalnego nabycia, posiadania i handlu bronią palną, składania poważnych gróźb, wymuszenia oraz usiłowania spowodowania obrażeń cielesnych i skazał go na dwadzieścia trzy lata i sześć miesięcy więzienia 29 września 2016 r. Zarządził również nadzór probacyjny trwający trzydzieści sześć miesięcy. Skarżący odwołał się, a postępowania te są nadal w toku. 29 listopada 2016 r. skarżący został przeniesiony z aresztu śledczego w Koszycach do szpitala w Trenczynie po tym, jak jakoby zasłabł.


Skarżący urodził się w 1980 roku i mieszka w Diyarbakırze. 17 stycznia 2003 r. skarżący został zatrzymany i osadzony w areszcie policyjnym na podejrzeniu przynależności do nielegalnej organizacji. 18 stycznia 2003 r. pobrano od niego zeznania w nieobecności adwokata. Skarżący przyznał się do przynależności do nielegalnej organizacji. Szczegółowo opisał jej strukturę oraz swoje działania w ramach nielegalnej organizacji. Tego samego dnia skarżący został przesłuchany przez prokuratora i sędziego śledczego. W tych zeznaniach złożonych prokuratorowi i sędziemu śledczemu zaprzeczył swoim zeznaniom złożonym na policji, twierdząc, że zostały one złożone pod przymusem. Po przesłuchaniu sędzia śledczy zarządził tymczasowe aresztowanie skarżącego. 28 stycznia 2003 r. prokurator przy Sądzie Bezpieczeństwa Państwa w Stambule wniósł do tego sądu akt oskarżenia, oskarżając skarżącego na podstawie art. 146 dawnego Kodeksu karnego. Sądy Bezpieczeństwa Państwa zostały później zniesione ustawą nr 5190 z 16 czerwca 2004 r., a sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego w Stambule. 10 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w Stambule uznał, że skarżący popełnił przestępstwo z art. 314 Kodeksu karnego, w oparciu m.in. o zeznania skarżącego złożone na policji, prokuratorowi i sędziemu śledczemu, oraz skazał go na karę dwóch lat i jednego miesiąca pozbawienia wolności. 27 maja 2009 r. adwokat skarżącego odwołał się od wyroku, argumentując, że skazanie oparto na zeznaniach złożonych pod przymusem. 3 marca 2010 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.


Wnioskodawcy urodzili się odpowiednio w 1975 i 1976 roku i mieszkają w Groznym. Są małżeństwem. M. była właścicielką trzypokojowego mieszkania przy ul. Starosunżenskiej 35-122 w Groznym, w Czeczeńskiej Republice. 26 marca 1996 r. mąż M. sprzedał mieszkanie A. Transakcja oraz prawo własności A. do mieszkania zostały odpowiednio zarejestrowane przez organy państwowe. W nieokreślonym terminie M. wraz z rodziną wyprowadziła się z Groznego do Kraju Krasnodarskiego, porzucając mieszkanie. 21 kwietnia 1998 r. złożyli wniosek o odszkodowanie za utratę mieszkania w wyniku konfliktu zbrojnego w Czeczenii. 22 grudnia 2000 r. M. otrzymała odszkodowanie. 14 listopada 2008 r. policja odmówiła wszczęcia postępowania karnego przeciwko mężowi M. pod zarzutem oszustwa w związku z mieszkaniem, z powodu przedawnienia. 24 marca 2010 r. A. sprzedał mieszkanie drugiemu wnioskodawcy. Transakcja oraz prawo własności drugiego wnioskodawcy do mieszkania zostały odpowiednio zarejestrowane przez organy państwowe. Wnioskodawcy wprowadzili się do mieszkania i tam zamieszkali. W nieokreślonym terminie Wydział Mieszkaniowy w Groznym wniósł powództwo cywilne przeciwko A. i pierwszemu wnioskodawcy, domagając się unieważnienia zakupu mieszkania przez A. oraz dochodząc prawa własności do mieszkania. 7 grudnia 2010 r. Sąd Rejonowy zastosował przedawnienie do roszczeń wniesionych przez Wydział Mieszkaniowy i je oddalił. 1 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy Czeczeńskiej Republiki utrzymał w mocy wyrok z 7 grudnia 2010 r. w postępowaniu odwoławczym. 18 czerwca 2010 r. Leninski Sąd Rejonowy w Groznym uwzględnił powództwo drugiego wnioskodawcy i usunął mieszkanie z bazy danych zawierającej lokale, za których utratę byli właściciele otrzymali odszkodowanie od Państwa. 30 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy wznowił postępowanie w związku z nowo odkrytymi okolicznościami dotyczącymi prawa osoby trzeciej do zamieszkania w mieszkaniu. W nieokreślonym terminie Mur. wniósł powództwo cywilne o eksmisję wnioskodawców. Twierdziła, że w 1999 r. władze miejskie przydzieliły jej mieszkanie na podstawie umowy najmu socjalnego. 28 czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił roszczenia Mur. Unieważnił również przydział mieszkania Mur. na podstawie umowy najmu socjalnego. Zgodnie z informacją Rządu, 15 listopada Sąd Najwyższy Czeczeńskiej Republiki uchylił wyrok z 28 czerwca 2011 r. w postępowaniu odwoławczym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 26 maja 2014 r. Sąd Rejonowy rozpoznał powództwa wniesione przez drugiego wnioskodawcę i Mur. Sąd oddalił w całości roszczenia Mur. Uznał, że Mur. nie przedstawiła żadnego oryginalnego dokumentu potwierdzającego przydział mieszkania na podstawie umowy najmu socjalnego. Sąd unieważnił również umowy kupna mieszkania pomiędzy (1) mężem M. a A. oraz (2) drugim wnioskodawcą a A., uznał, że mieszkanie jest własnością miasta Grozny i nakazał eksmisję wnioskodawców. 11 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy Czeczeńskiej Republiki utrzymał w mocy wyrok z 26 maja 2014 r. w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z informacją Rządu, wnioskodawcy nie zostali eksmitowani i nadal zamieszkują w mieszkaniu.