Skarżący urodził się w 1990 roku i mieszka w Stalowej Woli. W nocy 23 czerwca 2013 r. skarżący spożywał alkohol z grupą przyjaciół na placu publicznym w Stalowej Woli. Około godziny 23:00 przybył patrol policji, który przypomniał im o zachowaniu ciszy w godzinach nocnych, sprawdził ich dokumenty i nakazał im rozejść się. Część grupy, w tym skarżący, przeniosła się w inne miejsce. Następnie, po otrzymaniu zgłoszenia około godziny 23:50, dwóch policjantów, K.P. i D.Z., odnalazło tych członków grupy i przystąpiło do ich zatrzymania. Funkcjonariusze użyli pałek, aby umieścić skarżącego i jego sześciu przyjaciół w radiowozie. Zdaniem skarżącego, został również uderzony w twarz przez jednego z policjantów podczas zatrzymania. Zdaniem Rządu to zarzucenie nie zostało potwierdzone w trakcie śledztwa. Lekarz, który badał skarżącego w Szpitalu Powiatowym w Stalowej Woli, stwierdził, że nie ma on obrażeń twarzy. Zatrzymane osoby zostały przewiezione do Komendy Powiatowej Policji w Stalowej Woli, gdzie poddano je badaniu alkomatem. W przypadku skarżącego badanie wykazało 0,76 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Zdaniem skarżącego, w Komendzie Powiatowej Policji w Stalowej Woli poprosił o pójście do toalety, ale został zabrany do pokoju bez monitoringu (CCTV). Tam został rzucony na ziemię. Jeden z funkcjonariuszy kopnął go w lewe kolano. Następnie został pobity pałką przez innego funkcjonariusza. Przy wychodzeniu z pokoju jeden z funkcjonariuszy rzucił drzwiami w twarz skarżącego. W wyniku tego skarżący doznał urazu nosa, złamał ząb i uszkodził aparat ortodontyczny. Zdaniem Rządu skarżący został zabrany do osobnego pokoju bez monitoringu w celu przeprowadzenia przeszukania osobistego. Nadal jednak stawiał opór i był agresywny oraz wulgarny wobec funkcjonariuszy. Zarzuty, że został kopnięty w kolano i że wyrzucono mu drzwi na twarz, nie zostały potwierdzone w toku późniejszego śledztwa. Następnie skarżący został zbadany przez lekarza, który nie znalazł przeciwwskazań do jego osadzenia w areszcie. 25 czerwca 2013 r. skarżącego obejrzał dentysta, który potwierdził, że ma złamany ząb i uszkodzony aparat ortodontyczny. W nocy 26 czerwca 2013 r. skarżący został przyjęty do Szpitala Powiatowego w Stalowej Woli. Tego samego dnia został wypisany. Lekarz odnotował, że skarżący miał siniaki na lewym udzie i skręcił lewe kolano. 24 czerwca 2013 r. skarżący i dwaj jego przyjaciele, K.W. i J.B., zostali oskarżeni o stawianie oporu prawnemu zatrzymaniu i znieważenie policjantów podczas pełnienia służby. 22 listopada 2013 r. do Sądu Rejonowego w Stalowej Woli wniesiono akt oskarżenia. 28 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Stalowej Woli wydał wyrok. Skarżący został uznany za winnego znieważenia i użycia przemocy wobec dwóch policjantów, K.P. i D.Z. Wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu 28 października 2014 r. 27 czerwca 2013 r. Prokurator Rejonowy w Stalowej Woli odłączył skargi przeciwko dwóm policjantom, którzy zatrzymali skarżącego i J.B., od postępowania opisanego w punktach 15-17 powyżej. 30 lipca 2013 r. Prokurator Rejonowy w Mielcu wszczął śledztwo w sprawie domniemanego nadużycia władzy przez policjantów w nocy z 23 na 24 czerwca 2013 r. W toku postępowania prokurator przesłuchał świadków (osoby zaangażowane w incydent, policjantów i personel medyczny), a także uzyskał opinie biegłych. 8 października 2013 r. biegły chirurg sporządził opinię lekarską na podstawie dokumentacji medycznej w aktach skarżącego. Biegły powołał się na zaświadczenie od dentysty z dnia 25 czerwca 2013 r., dokumentację medyczną skarżącego ze Szpitala Powiatowego w Stalowej Woli oraz dwa zaświadczenia lekarskie z 24 czerwca 2013 r. Potwierdził, że skarżący doznał siniaków i obrzęku lewego kolana. Choć w jego opinii uraz powstał wcześniej, niż twierdził skarżący, nie istniała w tym zakresie dokumentacja medyczna. Ponadto skarżący miał siniaki na podudziach i udach, siniaki i otarcia na nosie, złamany ząb i uszkodzony aparat ortodontyczny. Co do pochodzenia tych obrażeń, biegły potwierdził, że siniaki były typowe dla tych spowodowanych pałkami, podczas gdy uraz kolana mógł powstać, gdy skarżący stawiał opór przy wsiadaniu do radiowozu lub przechodzeniu do innego pokoju. 31 października 2013 r. biegły z zakresu techniki wizualnej sporządził raport. W raporcie tym potwierdził w szczególności, że nagranie z monitoringu wykazało, że skarżący zaczął utykać po opuszczeniu pokoju bez monitoringu. Nie było nagrania, na którym utykał przed wejściem do pokoju. 12 listopada 2013 r. prokurator przesłuchał dr M.B., jednego z lekarzy, którzy leczyli skarżącego w Szpitalu Powiatowym w Stalowej Woli 26 czerwca 2013 r. Lekarz stwierdził, że zdiagnozował u skarżącego przewlekłą niestabilność kolana. W jego opinii niestabilność nie była ostra i mogła wystąpić wcześniej w wyniku urazu lub choroby. Staw nie był obrzękły i nie było w nim nagromadzenia płynu. 12 grudnia 2013 r. prokurator przesłuchał dr H.L., innego lekarza, który leczył skarżącego w Szpitalu Powiatowym w Stalowej Woli 26 czerwca 2013 r. Lekarz stwierdził, że skarżący miał kilka siniaków na udach i klatce piersiowej. Nie miał żadnych widocznych obrażeń na twarzy lub rękach. W jego opinii skarżący symulował niektóre objawy, ponieważ nie zostały one potwierdzone badaniem lekarskim. Tymczasem, 21 listopada 2013 r. odbyła się formalna konfrontacja między skarżącym a dwoma policjantami, K.P. i D.Z. 23 grudnia 2013 r. Prokurator Rejonowy w Mielcu umorzył postępowanie w sprawie zarzutów skarżącego dotyczących złego traktowania. Prokurator ustalił, że podczas interwencji policji w nocy 23 czerwca 2013 r. skarżący i jego przyjaciele zachowywali się agresywnie, znieważali funkcjonariuszy i stawiali opór zatrzymaniu. Ponieważ skarżący odmówił wejścia do radiowozu, funkcjonariusze ostrzegli go, że użyją środków przymusu bezpośredniego, i ostatecznie uderzyli go pałkami w podudzia, uda i przedramiona. Podczas interwencji policja zatrzymała siedem osób, w tym skarżącego. Na komisariacie poddano go badaniu alkomatem, które wykazało 0,76 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Następnie skarżący został zabrany do innego pokoju w celu przeszukania osobistego. Stawiał opór funkcjonariuszom przy opuszczaniu celi i nadal zachowywał się wobec nich agresywnie. Ostatecznie cztery z zatrzymanych osób zostały zwolnione, podczas gdy skarżący, K.W. i J.B. zostali zatrzymani w związku z zarzutami stawiania oporu prawnemu zatrzymaniu i znieważenia policjantów. Prokurator ustalił również, że 26 czerwca 2013 r. skarżący został przyjęty do Szpitala Powiatowego w Stalowej Woli, gdzie skarżył się na siniaki na udzie i skręcenie kolana. Został wypisany następnego dnia. Lekarz dyżurny zdiagnozował u niego przewlekłą niestabilność kolana, bez obrzęku lub nagromadzenia płynu w stawie. Prokurator powołał się również na opinię biegłego z 8 października 2013 r. (patrz punkt 21 powyżej). Prokurator uznał, że policjanci użyli siły wobec skarżącego, ponieważ był on agresywny podczas zatrzymania, ale nie został pobity przez policjantów przebywając w Komendzie Powiatowej Policji w Stalowej Woli. Prokurator był zdania, że zeznania przyjaciół skarżącego nie były spójne. Z drugiej strony funkcjonariusze jasno i szczegółowo opisali przebieg wydarzeń, a ich zeznania były spójne i logiczne. Wniósł, że użycie siły wobec skarżącego było konieczne ze względu na jego agresywne zachowanie. Skarżący odwołał się, twierdząc, że prokuratura nie zdołała poprawnie ustalić przebiegu wydarzeń. Wniósł, że zignorowano zeznania pięciu świadków, którzy wszyscy potwierdzili, że on i jego przyjaciele nie stawiali oporu zatrzymaniu 23 czerwca 2013 r. Powołał się również na raport sporządzony przez biegłego z zakresu techniki wizualnej, który przeanalizował nagranie z monitoringu i stwierdził, że jego uraz mógł powstać w pokoju bez monitoringu (podczas przeszukania). Na koniec stwierdził, że rozbieżności między wersjami przedstawionymi przez funkcjonariuszy a uczestnikami nie zostały wyjaśnione. 3 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w Stalowej Woli utrzymał w mocy decyzję prokuratora. Sąd uznał, że zeznania przyjaciół skarżącego zaangażowanych w incydent nie były spójne. Chociaż wszyscy zgodzili się, że skarżący został pobity przez policjantów w samochodzie i na komisariacie, nie byli w stanie podać spójnej wersji wydarzeń. Ponadto żaden ze świadków nie widział incydentu na komisariacie. Słyszeli tylko hałasy i zauważyli siniaki skarżącego oraz to, że zaczął utykać. Z drugiej strony sąd uznał, że dowody przedstawione przez policjantów były logiczne, spójne i konsekwentne. W konsekwencji sąd zgodził się z prokuratorem, że agresywne i prowokacyjne zachowanie skarżącego podczas zatrzymania usprawiedliwiało użycie siły przez policję. Ponadto nie było wskazań, aby policjanci nadużyli swojej władzy lub użyli nieproporcjonalnej siły wobec skarżącego. W zakresie, w jakim skarżący powoływał się na opinię biegłego z zakresu techniki wizualnej, sąd zauważył, że nawet jeśli skarżący zaczął utykać po opuszczeniu pokoju, w którym przeprowadzono przeszukanie osobiste, nie można wykluczyć możliwości, że uraz kolana powstał wcześniej, a on zaczął odczuwać ból w tej nodze na późniejszym etapie. Ponadto opinia lekarska nie była w tym zakresie jednoznaczna, ponieważ skarżący cierpiał na przewlekłą niestabilność kolana, a obrzęk mógł wynikać z oporu, jaki stawiał podczas wsiadania do radiowozu.


Skarżący urodził się w 1977 roku i mieszka w Überherrn. Pracował jako strażnik więzienny w więzieniu w Saarbrücken. W kwietniu 2007 roku władze więzienia odkryły, że w grudniu 2006 roku telefon komórkowy został przemycany do więzienia. W maju 2007 roku wszczęto śledztwo przeciwko skarżącemu, a w październiku 2007 roku zarządzono kilka środków dowodowych przeciwko skarżącemu, w tym kontrolę rozmów telefonicznych. 14 stycznia 2008 roku skarżący został wezwany na przesłuchanie, a 16 stycznia 2008 roku został przesłuchany przez policję. 13 maja 2008 roku prokuratura wniosła akt oskarżenia zarzucając mu przyjęcie łapówki. Oskarżono go o przyjęcie łapówki w wysokości 200 euro (EUR), przemycenie telefonu komórkowego do więzienia i przekazanie go więźniowi. Wniesiono również oskarżenie przeciwko siedmiu innym oskarżonym. Następnie Sąd Rejonowy wyznaczył obrońcę dla wszystkich oskarżonych i udostępnił im z kolei dostęp do akt sprawy, w tym do nagrań z kontroli rozmów telefonicznych. Odmowa wyznaczenia obrońcy dla jednego ze współoskarżonych została zaskarżona przed Sądem Okręgowym, który rozstrzygnął tę sprawę w kwietniu 2009 roku. 8 stycznia 2010 roku przed Sądem Rejonowym wszczęto postępowanie główne, a 12 stycznia 2010 roku sąd wyznaczył terminy rozprawy. Następnie zasięgnął opinii obrońców, jakie daty mogą być odpowiednie dla dalszych rozpraw w miesiącach czerwcu i lipcu 2010 roku oraz w które dni kwietnia 2010 roku możliwe byłoby przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego. Pierwsza rozprawa w postępowaniu głównym odbyła się 3 maja 2010 roku i po czternastu rozprawach Sąd Rejonowy uznał skarżącego za winnego przyjęcia łapówki i skazał go na karę pozbawienia wolności na czas jednego roku i czterech miesięcy, w zawieszeniu. 23 września 2010 roku sąd sporządził pisemny wyrok. W październiku 2010 roku skarżący został tymczasowo zawieszony w pełnieniu obowiązków, a jego wynagrodzenie zostało zmniejszone o około 25%. Skarżący wniósł apelację od wyroku. Ponadto czterech współoskarżonych i prokurator odwołali się od odpowiednich wyroków. We wrześniu 2011 roku skarżący zmienił obrońcę; nowemu obrońcy udostępniono akta sprawy. Postępowanie odwoławcze rozpoczęło się 25 października 2011 roku i zakończyło się po siedmiu rozprawach 18 listopada 2011 roku. Sąd Okręgowy uniewinnił skarżącego oraz jego współoskarżonych. 23 grudnia 2011 roku sporządził wyrok na piśmie. W dniu ogłoszenia wyroku, 18 listopada 2011 roku, prokurator wniósł skargę kasacyjną i złożył uzasadnienie 16 stycznia 2012 roku. Oskarżeni złożyli odpowiedzi na skargę, a Sąd Apelacyjny wyznaczył termin rozprawy na 21 stycznia 2013 roku. 21 stycznia 2013 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Nowe postępowanie odwoławcze rozpoczęło się 11 lutego 2015 roku i zakończyło się 2 kwietnia 2015 roku. Sąd Okręgowy uznał skarżącego za winnego przyjęcia łapówki i skazał go na osiem miesięcy pozbawienia wolności. Zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności z warunkowym umorzeniem i zaliczył trzy z ośmiu miesięcy na poczet kary. W uzasadnieniu dotyczącym wymiaru kary sąd stwierdził, między innymi, że na korzyść skarżącego należy wziąć pod uwagę, że czyn został popełniony już w 2006 roku, że minęło ponad osiem lat od tamtej pory i że przez wiele lat, od 2007 roku, był poddany śledztwu i postępowaniu sądowemu prowadzonym przeciwko niemu. Sąd wziął również pod uwagę, że skarżący został zawieszony w służbie natychmiast po skazaniu go przez sąd pierwszej instancji i w konsekwencji od tego czasu otrzymywał tylko zmniejszone wynagrodzenie. Wreszcie sąd zaliczył trzy miesiące kary pozbawienia wolności na poczet kary w celu zrekompensowania nadmiernie długiego postępowania. Wynikało to z faktu, że przewodniczący składu sędziowskiego był w stanie wyznaczyć rozprawy w tej sprawie dopiero od 11 lutego 2015 roku, po tym jak sprawa została przekazana przez Sąd Apelacyjny 29 stycznia 2013 roku. Umorzenie postępowania wnioskowane przez skarżącego na podstawie nieuzasadnionej długości postępowania nie było jednak właściwe. Było to możliwe jedynie w skrajnych przypadkach, w których waga doznanej szkody przewyższała wagę kary podlegającej wykonaniu, wobec której taka rekompensata miała być zastosowana. Sąd stwierdził, że w przypadku skarżącego ten standard nie został spełniony. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na wyrok Sądu Okręgowego w dniu 2 kwietnia 2015 roku i złożył pismo skargi kasacyjnej w dniu 8 kwietnia 2015 roku. 29 kwietnia 2016 roku Sąd Apelacyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego jako oczywiście bezzasadną. Jego późniejsza skarga na naruszenie prawa do bycia wysłuchanym również nie przyniosła rezultatu. Wyrok odwoławczy Sądu Okręgowego stał się tym samym prawomocny 12 maja 2016 roku. 2 czerwca 2016 roku skarżący wniósł skargę konstytucyjną. 4 lipca 2016 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny zadecydował o nieprzyjęciu jej do rozpoznania (2 BvR 1140/16). W konsekwencji uprawomocnienia się wyroku skazującego skarżący utracił status urzędnika służby cywilnej na mocy Ustawy o Statusie Urzędników (Beamtenstatusgesetz). Oświadczenie władz w tym zakresie nie było wymagane, ani też nie było konieczne wysłanie skarżącemu formalnego zawiadomienia. Następnie skarżący zwrócił się do Sądu Administracyjnego z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, w ramach którego zachowałby status urzędnika służby cywilnej na czas trwania postępowania, a kraj związkowy Saara zostałby zobowiązany do dalszego wypłacania mu podstawowego wynagrodzenia. Decyzją z 12 lipca 2016 roku Sąd Administracyjny oddalił jego wniosek, stwierdzając, między innymi, że był on sprzeczny z Ustawą o Statusie Urzędników (patrz poniższy paragraf 34). Sąd stwierdził również, że fakt, że w przypadku odwołania zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności do odbycia pozostałoby tylko pięć miesięcy, nie zmienia faktu, że został skazany na karę pozbawienia wolności co najmniej sześciu miesięcy. 6 października 2016 roku Sąd Apelacyjny oddalił apelację wniesioną przez skarżącego od decyzji Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2016 roku.


Skarżący urodzili się w 1976 i 1982 roku i mieszkają odpowiednio w Chust i Charkowie. Pierwsza skarżąca złożyła skargę do organu zabezpieczenia społecznego, domagając się podwyższenia kwoty otrzymywanego zasiłku na dziecko. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił jej skargę. Wyrok ten został utrzymany w mocy w postępowaniu odwoławczym, jednak organ zabezpieczenia społecznego wniósł skargę kasacyjną. 6 listopada 2012 r. Wyższy Sąd Administracyjny („WSA”), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, uchylił orzeczenia sądów niższych i oddalił skargę skarżącej. Druga skarżąca przeprowadziła się z terytorium Republiki Mołdawii kontrolowanego przez tzw. „Naddniestrzańską Republikę Mołdawską” („NRM”) (patrz Ilaşcu i inni przeciwko Mołdawii i Rosji [Wielka Izba], nr 48787/99, ECHR 2004‑VII) na Ukrainę w celu osiedlenia się na stałe. Zgodnie z prawem krajowym Ukraińcy powracający do kraju mieli prawo do bezcłowego i bezpodatkowego przywozu swoich pojazdów zarejestrowanych za granicą. Jednak urząd celny odmówił zastosowania tego zwolnienia podatkowego w przypadku skarżącej, twierdząc, że samochód nie został zarejestrowany przez odpowiednie władze Republiki Mołdawii. Zaskarżyła tę odmowę przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji uwzględnił jej skargę i nakazał urzędowi celnemu odprawienie jej samochodu przez cło. Wyrok ten został utrzymany w mocy w postępowaniu odwoławczym, jednak urząd celny wniósł skargę kasacyjną. 4 kwietnia 2013 r. WSA uwzględnił skargę kasacyjną, uchylił decyzje sądów niższych i oddalił skargę skarżącej. Obie skarżące zarzuciły, że WSA, wbrew prawu krajowemu (patrz poniższy paragraf 11), nie przesłał im kopii skarg kasacyjnych wniesionych w ich sprawach ani nie poinformował ich o toczących się postępowaniach w inny sposób, tym samym pozbawiając ich możliwości odpowiedzi. Zarzuciły one, że o postępowaniu odwoławczym dowiedziały się dopiero w momencie doręczenia im ostatecznych orzeczeń WSA uchylających korzystne dla nich decyzje sądów niższych. W brzmieniu obowiązującym w danym czasie, art. 214 i 215 Kodeksu postępowania sądowo-administracyjnego z 2005 r. przewidywały, że sędzia sprawozdawca WSA, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, decyduje o wszczęciu postępowania w celu zbadania orzeczeń sądów niższych pod kątem zgodności z prawem. Jeżeli sędzia decydował o wszczęciu takiego postępowania, był zobowiązany poinformować strony o tej decyzji i doręczyć kopię skargi przeciwnej stronie, wyznaczając termin na odpowiedź. Odpowiednie przepisy Kodeksu dotyczące procedury doręczania dokumentów sądowych zostały podsumowane w sprawie Lazarenko i inni przeciwko Ukrainie (nr 70329/12 i 5 innych, § 15, 27 czerwca 2017 r.).


Skarżąca urodziła się w 1937 roku i mieszka w Orhei. Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, można podsumować w następujący sposób. 16 stycznia 1997 r. urząd burmistrza w Orhei poświadczył prawo własności szeregu osób fizycznych do działek w mieście. Na podstawie tej decyzji, 3 kwietnia 1997 r. ten sam urząd wydał bratu skarżącej (C.) tytuł własności do 0,0569 ha ziemi. 13 lipca 1998 r. C. zmarł. Po jego śmierci skarżąca weszła w posiadanie ziemi i używała jej nieprzerwanie na własne potrzeby. 10 września 1999 r. terytorialny urząd katastralny zarejestrował działkę jako należącą do C. 31 stycznia 2000 r. urząd burmistrza w Orhei zmienił załącznik do swojej decyzji z 16 stycznia 1997 r. C. nadal figurował jako właściciel danej działki. 15 lipca 2005 r. urząd burmistrza w Orhei wniósł powództwo cywilne o unieważnienie prawa własności C. i skarżącej do tej ziemi. Twierdził, że tytuł został wydany błędnie, ponieważ C. przeprowadził się do mieszkania przyznanego przez miasto i nie był już uprawniony do uzyskania takiej ziemi. W następstwie tej przeprowadzki urząd katastralny miał usunąć tytuł C. z listy, czego nie zrobił. W międzyczasie, w nieokreślonym terminie skarżąca wszczęła postępowanie sądowe o przedłużenie terminu do przyjęcia spadku po bracie. Dwa powództwa zostały połączone przez sąd 6 listopada 2006 r. 15 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Orhei oddalił powództwo wniesione przez urząd burmistrza i uwzględnił powództwo skarżącej. Sąd zauważył, między innymi, że skarżąca podniosła kwestię upływu trzyletniego terminu przedawnienia i dodał, że na mocy art. 78 starego Kodeksu Cywilnego (patrz paragraf 15 poniżej), sąd musiał zastosować przepisy dotyczące terminu przedawnienia niezależnie od argumentów stron. Uznał, że urząd burmistrza nie dochował trzyletniego terminu przedawnienia. Jednak w sentencji wyroku sąd pominął odwołanie do upływu terminu przedawnienia i uznał, że powództwo było bezzasadne. Sąd również uwzględnił powództwo skarżącej, przedłużając termin do przyjęcia spadku po bracie, ponieważ weszła w posiadanie wspomnianej ziemi natychmiast po jego śmierci. 4 października 2007 r. Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie uchylił ten wyrok, uwzględniając apelację wniesioną przez urząd burmistrza. Uchylił tytuł własności C. do tej ziemi, uznając, że uzyskał go w wyniku błędu i że na mocy obowiązującego prawa nie mógł być właścicielem tej ziemi. Ponadto sąd oddalił roszczenie skarżącej o przedłużenie terminu do przyjęcia spadku po bracie, uznając, że przeoczyła go bez ważnego powodu. 12 marca 2008 r. Sąd Najwyższy Sprawiedliwości utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego w Kiszyniowie. Skarżąca złożyła dokumenty wykazujące, że przez lata płaciła różne podatki za tę ziemię. Odpowiednie przepisy Kodeksu Cywilnego (1964 r., obowiązującego przed 12 czerwca 2003 r.) brzmią następująco:
„Artykuł 74. Ogólne terminy przedawnienia.
Ogólny termin przedawnienia do obrony, w drodze powództwa sądowego, przeciwko naruszeniu praw osoby (prescripția) wynosi trzy lata...”
„Artykuł 78. Obowiązkowe stosowanie terminu przedawnienia.
Właściwy sąd... zastosuje termin przedawnienia niezależnie od wniosku stron.”
„Artykuł 581. Przyjęcie spadku.
Aby dziedziczyć, spadkobierca musi przyjąć spadek...
Uznaje się, że spadkobierca przyjął spadek, jeżeli objął w faktyczne posiadanie lub zarząd majątkiem spadkowym...” Odpowiednie przepisy Kodeksu Cywilnego (obowiązującego od 12 czerwca 2003 r.) brzmią następująco:
„Artykuł 7. Stosowanie prawa cywilnego w czasie.
(1) Prawo cywilne nie działa wstecz. Nie zmienia i nie uchyla warunków powstania sytuacji prawnej, która pojawiła się wcześniej, ani warunków zakończenia sytuacji prawnej, która zakończyła się wcześniej.
...
(6) Przepisy nowego prawa dotyczące terminów przedawnienia... stosuje się do terminów przedawnienia, które rozpoczęły się przed datą wejścia w życie nowego prawa, a nie zakończyły się przed tą datą... Początek, zawieszenie i przerwanie terminu przedawnienia określa się na podstawie starego prawa za okres przed wejściem w życie nowego prawa.
...”


Na mocy orzeczenia sądu wnioskodawca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych w wysokości jednej czwartej swoich dochodów na rzecz dziecka mieszkającego osobno. W listopadzie 2006 r. wnioskodawca wszczął postępowanie cywilne przeciwko Służbie Komorniczej, twierdząc, że błędnie ustaliły one jego dług alimentacyjny na kwotę 75 083,05 hrywien (UAH) oraz że podjęły niewłaściwe działania w celu egzekucji tego długu. Wnioskodawca twierdził w szczególności, że komornicy ustalili dług na podstawie przychodu brutto, jakiego uzyskał jako prywatny przedsiębiorca, bez pomniejszania o koszty poniesione w ramach tej działalności. Komornicy wnieśli o oddalenie powództwa i złożyli, że otrzymali informacje o dochodach wnioskodawcy od organów podatkowych. Sąd zarządził sporządzenie opinii biegłego księgowego w celu ustalenia rzeczywistych dochodów wnioskodawcy w odpowiednim czasie. W czerwcu 2007 r. biegły przedstawił opinię, wskazując, że wnioskodawca złożył organom podatkowym informacje o swoich przychodach brutto uzyskanych w ramach działalności gospodarczej. Biegły dalej stwierdził, że rzeczywisty dochód wnioskodawcy był znacznie niższy od ustalonego przez komorników, a dług alimentacyjny wynosił 1650,90 UAH. 9 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy w Żytomierzu, powołując się na opinię biegłego, uznał, że komornicy błędnie ustalili kwotę długu alimentacyjnego. 13 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy w Żytomierzu uchylił powyższe orzeczenie i oddalił powództwo wnioskodawcy jako bezzasadne. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji bez potrzeby zarządził opinię biegłego księgowego, która opierała się na przepisach podatkowych, biorąc pod uwagę, że kwota alimentów nie była kwestią prawa podatkowego. Sąd Okręgowy zauważył, że komornicy oparli się na oficjalnych danych uzyskanych od organów i poprawnie ustalili kwotę długu, odnosząc się do dostępnych informacji o dochodach wnioskodawcy. Sąd Okręgowy dodał następnie, że wnioskodawca nie dostarczył żadnych dowodów na obalenie kwot dochodów ustalonych przez komorników. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że Sąd Okręgowy zatwierdził wyliczenia komorników bez odniesienia się do jego zarzutów opartych na opinii biegłego. 9 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy, stwierdzając w ogólnych słowach, że Sąd Okręgowy wydał legalną i uzasadnioną decyzję.

Pani Kobilyeva wyszła za mąż w 1984 r. Zarówno wnioskodawczyni, jak i jej mąż pracowali w firmie produkującej wyroby gumowe. W 2000 r. firma zapewniła mężowi wnioskodawczyni mieszkanie, w którym mieszkała cała rodzina. W 2002 r. wydano mężowi wnioskodawczyni certyfikat własności mieszkania. W 2008 r. wnioskodawczyni rozwiodła się z mężem. W 2009 r. wszczęła postępowanie cywilne przeciwko byłemu mężowi, argumentując, że mieszkanie stanowiło ich wspólną własność małżeńską i że przysługuje jej połowa mieszkania. 21 lipca 2009 r. Sąd Miejski w Białej Cerkwi oddalił powództwo jako nieudowodnione, stwierdzając, że mieszkanie było osobistą własnością byłego męża i nie wchodziło w skład ich majątku wspólnego. Sąd wziął pod uwagę dowody pisemne, jak również zeznania ustne dyrektora firmy, który złożył oświadczenie, że firma zapewniła mieszkanie byłemu mężowi wnioskodawczyni w celu nagrodzenia go za osiągnięcia zawodowe. Sąd powołał się na art. 57 Kodeksu Rodzinnego z 2002 r., który przewidywał, że nagrody i wyróżnienia za osiągnięcia osobiste jednego z małżonków stanowią część jego majątku osobistego, a nie majątku wspólnego obojga małżonków. Wnioskodawczyni odwołała się, argumentując między innymi, że sąd błędnie rozstrzygnął spór na podstawie Kodeksu Rodzinnego z 2002 r., który wszedł w życie 1 stycznia 2004 r. i nie mógł mieć zastosowania retrospektywnie do ustroju majątkowego w zakresie przedmiotowego mieszkania. Zgodnie z Kodeksem Małżeńskim i Rodzinnym z 1969 r., który obowiązywał w momencie nabycia mieszkania przez byłego męża, stanowiło ono wspólną własność małżonków, a nie przewidywano wyjątków dla nagród lub wyróżnień za osiągnięcia osobiste jednego z małżonków. 27 października 2009 r. Sąd Okręgowy w Kijowie oddalił apelację wnioskodawczyni jako bezzasadną, uznając, że nie udowodniła ona, iż mieszkanie stanowiło majątek wspólny byłych małżonków oraz że wniosła jakikolwiek wkład w nabycie mieszkania. Następnie wnioskodawczyni podniosła te argumenty przed Sądem Najwyższym. 16 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy oddalił jako bezzasadną skargę kasacyjną wniesioną przez wnioskodawczynię.

Mąż wnioskodawczyni pracował w firmie O. od 1981 r. do swojej śmierci 3 lipca 2006 r. 20 grudnia 1995 r. firma O., mąż wnioskodawczyni oraz K., firma budowlana, zawarły umowę, na mocy której mąż wnioskodawczyni miał otrzymać trzypokojowe mieszkanie nr 42 w budynku wielokondygnacyjnym. Firma O. finansowała prace budowlane. Jako strona tej umowy, mąż wnioskodawczyni był zobowiązany do wykonania prac wykończeniowych w mieszkaniu. 26 lipca 1996 r. administracja firmy O. i jej związek zawodowy potwierdzili, że mąż wnioskodawczyni i jego rodzina, w tym dwoje dzieci, mają prawo do mieszkania nr 42 w budynku będącym w budowie. 22 grudnia 1998 r. firma K., firma O. i inna firma uczestnicząca w finansowaniu budowy budynku zawarły kolejną umowę, określającą ponownie, że mąż wnioskodawczyni otrzyma trzypokojowe mieszkanie nr 42. Tego samego dnia firma O. wydała certyfikat stwierdzający, że mąż wnioskodawczyni jest następcą firmy O. w ramach umów z 20 grudnia 1995 r. i 22 grudnia 1998 r., biorąc pod uwagę, że firma O. została ogłoszona bankrutem, a prace budowlane nie zostały ukończone. W 2002 r. firma K. dokonała dalszych ustaleń i umów mających na celu pozyskanie funduszy na ukończenie budynku. W 2005 r. firma K. przeniosła własność przedmiotowego mieszkania na inną osobę. Po śmierci męża wnioskodawczyni wszczęła postępowanie cywilne przeciwko firmie O. i firmie K., domagając się zobowiązania ich do zapewnienia jej mieszkania analogicznego do tego określonego w umowach z jej mężem. 12 kwietnia 2010 r. Sąd Rejonowy w Kirowohradzie oddalił powództwo, uznając, że mąż wnioskodawczyni „nie był stroną” umów z 20 grudnia 1995 r. i 22 grudnia 1998 r. i w związku z tym pozwani nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za niewykonanie jakichkolwiek zobowiązań umownych. Co do rzekomego następstwa praw męża wnioskodawczyni zgodnie z certyfikatem z 22 grudnia 1998 r., takie twierdzenia nie miały podstawy prawnej. Wnioskodawczyni odwołała się, argumentując, że jej mąż został wyraźnie wyznaczony jako strona umowy z grudnia 1995 r. W każdym razie, zgodnie z obowiązującym prawem, umowy mogły być zawarte na rzecz osoby trzeciej, a taki beneficjent był uprawniony do dochodzenia należytego wykonania umowy. Ponadto firma O. przelała swoje prawa do mieszkania na męża wnioskodawczyni. Na koniec wnioskodawczyni argumentowała, że prawa do mieszkania zostały zachowane przez rodzinę jej męża po jego śmierci. 21 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Kirowohradzie oddalił apelację wnioskodawczyni, uznając, że powództwo przeciwko firmie K. było bezzasadne, ponieważ była ona jedynie technicznym wykonawcą, a nie stroną odpowiedzialną za zapewnienie i przydział mieszkań; obowiązkiem firmy O. było zapewnienie mężowi wnioskodawczyni mieszkania. Nie było jednak dowodów na to, że firma O. nadal istnieje jako osoba prawna lub ma jakichkolwiek następców prawnych. Ponadto sama wnioskodawczyni nigdy nie była stroną umów z pozwanych. Następnie wnioskodawczyni podniosła te argumenty przed Sądem Najwyższym. 19 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy oddalił jako bezzasadną skargę kasacyjną.

Babcia wnioskodawcy pracowała w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i miała prawo do udziału w działkach ziemi przydzielonych tej spółdzielni. Zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy, jego babcia zmarła, nie otrzymawszy faktycznie udziału w ziemi. Wnioskodawca wszczął postępowanie cywilne przeciwko władzom lokalnym i spółdzielni, twierdząc, że jako spadkobierca babci powinien otrzymać udział w ziemi, do którego babcia miała prawo. Załączył, między innymi, oficjalne pisma od władz krajowych potwierdzające mu, że jego babcia miała prawo do udziału w ziemi. Na wniosek wnioskodawcy, 4 marca 2010 r. Sąd Rejonowy w Obuchowie zarządził, aby lokalny departament zasobów ziemi złożył do sądu dokumenty własności ziemi wydane spółdzielni, w tym oficjalną listę obywateli, którym przydzielono udziały w działkach ziemi przydzielonych spółdzielni. Ponieważ oficjalna lista nie została dostarczona, 30 marca 2010 r. sąd ponownie o nią zwrócił się. Następnie sąd wysłał ostrzeżenie, że może zostać nałożona odpowiedzialność administracyjna za niedostarczenie żądanej listy obywateli. 25 maja 2010 r. Sąd Rejonowy w Obuchowie oddalił powództwo wnioskodawcy po stwierdzeniu, że nie udowodnił on swoich twierdzeń i nie wykazał, że jego babcia nie otrzymała żadnego udziału w ziemi. Sąd stwierdził w szczególności, że wnioskodawca nie złożył oficjalnej listy obywateli, którym przydzielono udziały w działkach ziemi przydzielonych spółdzielni. Sąd zauważył, że jego próba uzyskania tego dowodu nie powiodła się. Wnioskodawca odwołał się, argumentując, że (i) fakt, iż jego babcia nie otrzymała udziału w ziemi, został potwierdzony, w jego opinii, przez oficjalne odpowiedzi od władz lokalnych, które złożył do sądu; oraz (ii) nie miał dostępu do listy obywateli wspomnianej przez sąd pierwszej instancji. 4 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w Kijowie oddalił apelację wnioskodawcy, popierając uzasadnienie sądu pierwszej instancji, że poprzez niedostarczenie oficjalnej listy obywateli, którzy otrzymali udziały w ziemi, wnioskodawca nie wykazał, że jego babcia nie otrzymała żadnego takiego udziału. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że nie mógł mieć dostępu do powyższej listy i to na sądach spoczywał obowiązek podjęcia środków w celu uzyskania listy od pozwanych. Jednakże, nawet w braku listy, istniały oficjalne odpowiedzi od władz lokalnych potwierdzające, w jego opinii, że jego babcia nie otrzymała udziału w ziemi, do którego miała prawo. 4 stycznia 2011 r. Wyższy Sąd Specjalizowany do Spraw Cywilnych i Karnych oddalił skargę kasacyjną, zauważając, że wnioskodawca nie przedstawił powyższej listy obywateli na poparcie swojego powództwa.


Skarżący, dwaj bracia, urodzili się w 1970 i 1975 roku i obecnie odbywają kary pozbawienia wolności w Sol-Ilecku, obwód orenburski. 5 grudnia 2001 r. Sąd Obwodowy w Wołgogradzie uznał skarżących za winnych popełnienia kilku morderstw. 23 lipca 2002 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej uchylił ten wyrok w postępowaniu odwoławczym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. We wrześniu 2002 r. sprawa karna została ponownie skierowana do Sądu Obwodowego w Wołgogradzie do rozpoznania przez sędziego zawodowego z udziałem dwóch ławników. 13 września 2002 r. Sąd Obwodowy przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżących, wskazując, że środek zapobiegawczy powinien pozostać bez zmian. Zgodnie z twierdzeniami drugiego skarżącego, 23 września 2002 r. złożył on dwa odwołania od postanowienia o przedłużeniu z 13 września 2002 r. Pierwsze, zarejestrowane pod numerem 35/13/2-218-z, zostało wysłane do Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej, a drugie, zarejestrowane pod numerem 35/13/2-217-z, zostało wysłane do Sądu Obwodowego w Wołgogradzie. 5 grudnia 2002 r. zmieniono skład sądu, a sprawa została przekazana sędziemu rozpoznającemu sprawę oraz dwóm nowym ławnikom, panu D. i pani Mot. 17 stycznia 2003 r. Sąd Obwodowy uznał skarżących za winnych popełnienia kilku morderstw i skazał ich na karę dożywotniego pozbawienia wolności. W nieokreślonym dniu drugi skarżący wniósł apelację od wyroku z 17 stycznia 2003 r. 8 lipca 2003 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy wyrok skazujący skarżących w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem drugiego skarżącego, w tym dniu dowiedział się on również, że jego odwołanie z 23 września 2002 r. nie zostało dołączone do akt sprawy i nie zostanie rozpoznane. 21 grudnia 2005 r. Prezydium Sądu Najwyższego uchyliło wyrok z 8 lipca 2003 r. w trybie nadzoru sądowego i przekazał sprawę do sądu odwoławczego w celu ponownego rozpoznania. W liście z kwietnia 2007 r. wiceprezes Sądu Obwodowego w Wołgogradzie poinformował sędziego V. z Sądu Najwyższego, że pan D. pełnił funkcję ławnika w pięciu procesach karnych w dniach 6, 13 i 21 lutego, 18 marca oraz 11 września 2002 r., a pani Mot. była ławnikiem w trzech procesach karnych w dniach 8 października, 21 listopada i 30 grudnia 2002 r. 22 maja 2007 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy, co do istoty, wyrok skazujący skarżących w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy stwierdził, między innymi, że udział ławników w więcej niż jednym procesie karnym w ciągu roku nie może podważyć „legalności” trybunału w sprawie skarżących. 28 sierpnia 2007 r. drugi skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia z 13 września 2002 r. z powodu zniknięcia papierowej kopii jego pierwotnej skargi. 21 września 2007 r. sąd pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku drugiego skarżącego, stwierdzając, że nie jest już możliwe ustalenie, czy złożył on wspomniane odwołanie w ustawowym terminie, czy w ogóle. 7 maja 2008 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy odmowę, dodając, że skarga drugiego skarżącego na bezprawne pozbawienie wolności po 13 września 2002 r. była bezzasadna.

C. Domniemana cenzura listów drugiego skarżącego przez administrację kolonii karnej i ingerencja w jego prawo do indywidualnego petycjonowania. Zgodnie z twierdzeniami drugiego skarżącego, 26 marca 2009 r. wysłał on skargę do Trybunału za pośrednictwem administracji kolonii karnej. Skarga nie została dotrzymana do Trybunału. 11 grudnia 2009 r. Sekretariat Trybunału otrzymał pierwszy list wysłany przez drugiego skarżącego za pośrednictwem administracji kolonii karnej 19 listopada 2009 r. 14 sierpnia 2010 r. drugi skarżący otrzymał paczkę od swojego pełnomocnika. Została ona otwarta przez administrację kolonii karnej w celu cenzury. W paczce znajdowały się dokumenty z Trybunału, kartki czystego papieru i dwa krzyżówki. Drugi skarżący otrzymał dokumenty i czysty papier. Krzyżówki zostały przekazane do cenzury. Dzień później drugi skarżący otrzymał krzyżówki. Między lipcem a wrześniem 2011 r. Trybunał otrzymywał listy od i wysyłał listy do pełnomocnika drugiego skarżącego. 8 grudnia 2011 r. skargi drugiego skarżącego zostały przekazane Rządowi w celu przedstawienia uwag. Do tego czasu drugi skarżący wysłał szesnaście listów do Sekretariatu Trybunału za pośrednictwem swoich krewnych, pełnomocnika i administracji kolonii karnej. Między 31 lipca 2007 r., datą złożenia skargi do Trybunału, a 8 grudnia 2011 r., datą przekazania skarg Rządowi, Sekretariat Trybunału wysłał do drugiego skarżącego dziewiętnaście listów potwierdzających otrzymanie listów lub żądających dokumentów. 15 maja 2006 r. i 27 grudnia 2007 r., podczas poddawania się osobistej rewizji, skarżący miał sprzeczki z strażnikami. 15 maja 2006 r. zastępca szefa administracji zdecydował o umorzeniu dochodzenia w sprawie skargi na złe traktowanie złożonej przez drugiego skarżącego. Decyzja stwierdzała następująco:
„15 maja 2006 r. o godz. 6:40 [drugi skarżący], podczas rewizji przeprowadzanej przez strażników kolonii karnej, stawiał opór, odepchnął jednego ze strażników, pana Mar., i próbował go kopnąć. [Drugi skarżący] był wezwany do zaprzestania oporu; jednak on kontynuował. W związku z tym użyto [gumowej pałki]. Świadkowie, strażnicy więzienni pan Mar. i pan S., potwierdzili powyższe fakty. Zgodnie z sądowo-lekarskimi badaniami przeprowadzonymi tego samego dnia, [drugi skarżący] miał siniaki o wymiarach 8 na 2,7 cm i 10 na 2,7 cm na biodrach. Eksperci orzekli, że skarżący nie potrzebował żadnego leczenia.
Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i [obowiązujące przepisy prawa], środki [przymusu] podjęte wobec [skarżącego] były legalne”. 27 grudnia 2007 r. badanie sądowo-lekarskie stwierdziło, że pierwszy skarżący odniósł siniaki o wymiarach od 3 na 10 cm do 3 na 15 cm na biodrach. 28 grudnia 2007 r. zastępca szefa administracji zdecydował o umorzeniu kolejnego dochodzenia w sprawie domniemanego złego traktowania drugiego skarżącego z 27 grudnia 2007 r. Odrzucił zarzuty skarżącego, powtarzając słowo w słowo tekst decyzji z 15 maja 2006 r. 27 stycznia 2008 r. regionalny asystent prokuratora, powtarzając praktycznie te same fakty i ustalenia co w decyzji z 28 grudnia 2007 r., uznał legalność środków podjętych przez strażników zakładu karnego 27 grudnia 2007 r. 16 listopada 2010 r. drugi skarżący wystąpił o wszczęcie postępowania karnego w sprawie jego domniemanego złego traktowania w dniach 15 maja 2006 r. i 27 grudnia 2007 r. 17 listopada 2010 r., po wstępnym dochodzeniu, śledczy regionalnego komitetu śledczego, I., odmówił wszczęcia postępowania karnego z powodu braku znamion czynu zabronionego. W swojej decyzji śledczy powołał się na zeznania złożone przez drugiego skarżącego i kilku strażników kolonii karnej. Odnosił się do faktów ustalonych w decyzjach z 15 maja 2006 r. i 28 grudnia 2007 r. (patrz powyżej paragrafy 28 i 30). Decyzja śledczego brzmi dalej następująco:
„Władze przeprowadzające wstępne dochodzenie podchodzą sceptycznie do [zarzutów drugiego skarżącego], ponieważ próbuje on ukryć swoją niezadowolenie z reżimu kolonii karnej i skarży się na środki podjęte przez administrację kolonii jako bezprawne.
Zgodnie z zeznaniami pana Kan., pracownika kolonii karnej IK-6, [drugi skarżący] jest kłamcą i ma skłonności do popełniania przestępstw. Środki specjalne zostały podjęte przeciwko niemu z powodu jego nieprzestrzegania reżimu kolonii karnej. Wszystkie podjęte środki były legalne.
... Inni pracownicy kolonii karnej oświadczyli, że wobec [drugiego skarżącego] nie podjęto żadnych nieuzasadnionych lub bezprawnych środków”. 17 grudnia 2010 r. szef komitetu śledczego uchylił tę decyzję i przekazał wszystkie materiały do ponownego rozpoznania. 27 grudnia 2010 r. śledczy ponownie oddalił skargę drugiego skarżącego z powodu braku znamion czynu zabronionego. 14 czerwca 2011 r. prokurator regionalny uchylił decyzję z 27 grudnia 2010 r. i przekazał materiały do ponownego rozpoznania. Strony nie poinformowały Trybunału o wyniku postępowania. Zgodnie z twierdzeniami drugiego skarżącego, 10 sierpnia 2009 r. i we wrześniu 2009 r. został on zawiązany na oczy, zawieszony za ręce i poddany porażeniom prądem przez strażników kolonii karnej. Nie był w stanie ich zidentyfikować. Wydaje się, że drugi skarżący nie wszczął żadnego postępowania w związku z tymi wydarzeniami. Zgodnie z twierdzeniami drugiego skarżącego, 12 maja 2010 r. został wezwany do biura szefa kolonii karnej i po zagrożeniu, że wycofa swoją skargę do Trybunału, został pobity przez kilku strażników.


Skarżący są obywatelami rosyjskimi, którzy w danym czasie mieszkali w sąsiednich regionach Republiki Czeczeńskiej i Republiki Inguszetii. Są bliskimi krewnymi osób, które zniknęły w tych regionach w latach 2000–2004 po rzekomym nielegalnym zatrzymaniu przez personel służbowy. W każdym ze wniosków zdarzenia miały miejsce na terenach pod pełną kontrolą rosyjskich sił federalnych. Skarżący od tamtej pory nie mieli żadnych wieści o swoich zaginionych krewnych. W każdej ze spraw skarżący zgłaszali uprowadzenie organom ścigania i wszczynano oficjalne śledztwo. W każdym przypadku śledztwa, po wielokrotnym zawieszeniu i wznowieniu, toczą się od kilku lat bez osiągnięcia jakichkolwiek namacalnych rezultatów. Z przedłożonych dokumentów wynika, że władze nie podjęły żadnych aktywnych kroków śledczych, poza przesyłaniem formalnych próśb o informacje do odpowiedników w różnych regionach Czeczenii, Inguszetii i Kaukazu Północnego. W odpowiedzi na takie prośby władze zazwyczaj informowały, że nie ustalono udziału personelu służbowego w uprowadzeniu i że w odpowiednim czasie nie przeprowadzano żadnych operacji specjalnych. Skarżący kierowali również prośby o informacje i pomoc w poszukiwaniu zaginionych krewnych do różnych władz, ale otrzymywali jedynie odpowiedzi formalne, jeśli w ogóle. Sprawcy nigdy nie zostali ustaleni przez organy śledcze. Wydaje się, że wszystkie śledztwa wciąż są w toku. Poniżej przedstawiono streszczenia faktów dotyczących każdego wniosku. Każde relacjonowanie wydarzeń opiera się na oświadczeniach złożonych przez skarżących i ich krewnych i/lub innych świadków przed Trybunałem i krajowymi organami śledczymi. Mimo wezwania Trybunału w tym kierunku, Rząd nie złożył dokumentów z akt śledztwa w każdym z wniosków. Nie kwestionowali oni głównych faktów spraw przedstawionych przez skarżących, ale zaprzeczyli, by porywaczami byli personel służb państwowych.

Skarżąca jest matką pana Szamila Amirkhadżijewa, urodzonego w 1986 roku. Mąż skarżącej i dwóch jej synów, którzy w danym czasie mieli dziesięć i jedenaście lat, zginęli podczas ostrzału Groznego w 1994 roku. Gdy w 1999 roku rozpoczęto działania wojenne w Czeczenii, skarżąca wraz z dwójką innych dzieci przeniosła się do Nazrania w Inguszetii, gdzie mieszkali jako uchodźcy. 28 maja 2000 roku syn skarżącej, pan Szamil Amirkhadżijew, który miał wówczas trzynaście lat, wyjechał z Nazrania i pojechał autobusem do Groznego. Został ściągnięty z autobusu przez personel służbowy na punkcie kontrolnym w pobliżu fabryki konserw w Groznym, ponieważ nie posiadał dokumentów tożsamości. Następnie został siłą wepchnięty do transportera opanczonego i wywieziony. W trakcie doprowadzania do transportera pan Szamil Amirkhadżijew krzyczał swoje imię i imię skarżącej oraz prosił pasażerów autobusu o poinformowanie jej o jego aresztowaniu. Okoliczności uprowadzenia zostały potwierdzone zeznaniami pasażerów autobusu przedłożonymi Trybunałowi. Miejsce pobytu pana Szamila Amirkhadżijewa pozostaje nieznane od tego czasu. Zgodnie z twierdzeniami skarżącej, niezwłocznie zgłosiła uprowadzenie lokalnemu dowództwu wojskowemu w Groznym, Prokuraturze Czeczenii i różnym organizacjom pozarządowym. 14 lipca 2000 roku skarżąca ponownie złożyła skargę na uprowadzenie w komisariacie policji rejonu Leninskiego i poprosiła o pomoc w poszukiwaniu syna. 21 lipca 2000 roku komisariat policji rejonu Leninskiego wszczął sprawę poszukiwawczą nr 30/48 w sprawie uprowadzenia. Między majem a wrześniem 2000 roku funkcjonariusze policji podejmowali kroki w celu ustalenia miejsca pobytu pana Szamila Amirkhadżijewa, ale bezskutecznie. 18 grudnia 2000 roku komisariat policji rejonu Leninskiego odmówił wszczęcia sprawy karnej w sprawie uprowadzenia pana Szamila Amirkhadżijewa. 19 sierpnia 2001 roku skarżąca złożyła skargę na uprowadzenie do Przedstawiciela Prezydenta Federacji Rosyjskiej w Okręgu Federalnym Południowym i poprosiła go o pomoc w poszukiwaniu syna. 29 lipca 2005 roku prokuratura rejonu Leninskiego wszczęła sprawę karną nr 40147 na podstawie art. 126 Kodeksu Karnego (uprowadzenie). 14 września 2005 roku skarżącej nadano status pokrzywdzonego i przesłuchano ją. Oświadczyła, że odwiedziła wszystkie punkty kontrolne w Groznym próbując znaleźć syna, ale bezskutecznie. W pobliżu fabryki konserw spotkała kobiety, które handlowały na lokalnym rynku. Powiedziały jej, że nastolatek wyglądający jak jej syn został siłą wepchnięty do transportera opanczonego i wywieziony. Śledczy wysłali kilka próśb o informacje do organów ścigania. Zgodnie z odpowiedziami ustalono, że pan Amirkhadżijew został aresztowany i wywieziony przez personel służbowy sił federalnych. Odpowiedzi zawierały stwierdzenia, że brak jest informacji o panu Amirkhadżijewie. 29 września 2005 roku śledztwo zostało zawieszone. Wznowiono je 19 stycznia 2006 roku i ponownie zawieszono 20 lutego 2006 roku. 4 czerwca 2010 roku skarżąca zwróciła się do śledczych o udostępnienie jej kopii dokumentów z akt sprawy. 8 czerwca 2010 roku prośba skarżącej została uwzględniona. Wydaje się, że śledztwo wciąż jest w toku. Zgodnie z twierdzeniami skarżącej, w latach 2000–2010 zwracała się do różnych władz, w tym do śledczych, prosząc o pomoc w poszukiwaniu syna, ale bezskutecznie.

Skarżący są bliskimi krewnymi pana Saida-Magomeda Wacajewa, urodzonego w 1979 roku. Pierwszą skarżącą jest jego matka, drugim skarżącym jest jego brat, a trzecią skarżącą jest jego siostra. 11 lipca 2002 roku personel służbowy pod dowództwem generała I.B. przeprowadził operację „przeczesania” w Czeczeń-Auł. Ponieważ bała się o bezpieczeństwo syna, pierwsza skarżąca kazała panu Saidowi-Magomedowi Wacajewowi pojechać do swojej siostry, która mieszkała we wsi Belgatoj. W drodze do Belgatoja pan Said-Magomed Wacajew i pan M.Z. przechodzili w pobliżu rzeki Argun, gdy personel służbowy ich zobaczył i otworzył ogień. Nie jest jasne, czy to pan Wacajew, czy pan M.Z. został ranny i upadł na ziemię na brzegu. Drugi mężczyzna wskoczył do rzeki i został porwany przez silny prąd. Personel służbowy podniósł rannego mężczyznę i zabrał go w nieznane miejsce. Świadkowie nie widzieli, który z dwóch mężczyzn został ranny, a kto wskoczył do wody. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, rannym musiał być pan Said-Magomed Wacajew, ponieważ jego paszport został później znaleziony na brzegu. Miejsce pobytu pana Saida-Magomeda Wacajewa pozostaje nieznane od tego czasu. 23 lipca 2002 roku pierwsza skarżąca zgłosiła uprowadzenie Przewodniczącemu Rządu Republiki Czeczeńskiej. 9 września 2002 roku pierwsza skarżąca złożyła skargę na uprowadzenie w komisariacie policji rejonu grozneńskiego. W październiku 2002 roku funkcjonariusze policji przesłuchali kilku krewnych pana M.Z. i pierwszą skarżącą. Potwierdzili oni okoliczności uprowadzenia opisane powyżej. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, kilkakrotnie w latach 2002–2005 składali skargi na niepodjęcie przez policję niezbędnych kroków śledczych do prokuratury rejonu grozneńskiego. W grudniu 2005 roku komisariat policji rejonu grozneńskiego przeprowadził dodatkowe wstępne dochodzenie w sprawie skargi skarżących na uprowadzenie. 21 grudnia 2005 roku prokuratura rejonu grozneńskiego przeanalizowała wyniki wstępnego dochodzenia i wskazała, że wbrew odpowiednim przepisom proceduralnym, komisariat policji rejonu grozneńskiego nie przeprowadzał żadnych działań operacyjno-poszukiwawczych od 2002 roku. Na skutek krytyki ze strony prokuratury, szef komisariatu wysłał kilka próśb o informacje do organów ścigania. Odpowiedzi zawierały stwierdzenia, że brak jest informacji o panie Wacajewie. 24 stycznia 2006 roku prokuratura rejonu grozneńskiego wszczęła sprawę karną nr 54006 na podstawie art. 105 Kodeksu Karnego (morderstwo). 30 stycznia 2006 roku pierwszej skarżącej nadano status pokrzywdzonego. Zgodnie z twierdzeniami skarżącej, kilkakrotnie w latach 2006–2011 zwracała się do władz z prośbami o pomoc w poszukiwaniu syna. 24 marca 2006 roku śledztwo zostało zawieszone z powodu nieustalenia sprawców. Wznowiono je 4 czerwca 2011 roku, następnie zawieszono 16 czerwca 2011 roku i ponownie wznowiono 21 lipca 2011 roku. Wydaje się, że śledztwo wciąż jest w toku. 1 lipca 2011 roku skarżący zaskarżyli decyzję śledczych o zawieszeniu śledztwa z 16 czerwca 2011 roku oraz ich niepodjęcie podstawowych kroków przed Sądem Rejonowym w Groznym. 22 lipca 2011 roku sąd umorzył postępowanie, stwierdzając, że dzień wcześniej śledztwo zostało wznowione. 24 sierpnia 2011 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał to orzeczenie w mocy na skutek odwołania.

Skarżący są bliskimi krewnymi pana Chamzata Czapsurkajewa, urodzonego w 1964 roku. Pierwszą skarżącą jest jego żona, a pozostali skarżący to jego dzieci. Około godziny 5:00 rano 17 lipca 2002 roku kilku uzbrojonych funkcjonariuszy służb w mundurach maskujących i kominiarkach włamało się do domu skarżących w Szali. Inna grupa funkcjonariuszy służb również włamała się do domu brata pana Chamzata Czapsurkajewa, który znajdował się w pobliżu. Funkcjonariusze służb, którzy mówili bezakcentowym rosyjskim, poprosili o dokumenty tożsamości pana Chamzata Czapsurkajewa. Po sprawdzeniu ich skuto pana Czapsurkajewa kajdankami. Następnie założyli mu koszulkę na głowę, siłą wsadzili do jednego z trzech transporterów opancerzonych i pojechali w kierunku centrum miasta Szali. Jeden z funkcjonariuszy służb filmował wydarzenia kamerą wideo. Uprowadzenie miało miejsce w obecności skarżących i ich sąsiadów. Miejsce pobytu pana Chamzata Czapsurkajewa pozostaje nieznane od tego czasu. 24 października 2002 roku pierwsza skarżąca złożyła oficjalną skargę dotyczącą uprowadzenia męża do władz i poprosiła o pomoc w jego poszukiwaniu. 29 listopada 2002 roku prokuratura rejonu szalińskiego wszczęła sprawę karną nr 59267 na podstawie art. 126 Kodeksu Karnego (uprowadzenie). Tego samego dnia pierwszej skarżącej nadano status pokrzywdzonego i przesłuchano ją. Potwierdziła ona okoliczności zdarzeń opisane powyżej. 29 stycznia 2003 roku śledztwo zostało zawieszone. Pierwsza skarżąca została o tym poinformowana. 3 lipca 2003 roku pierwsza skarżąca złożyła skargę na uprowadzenie do wojskowego prokuratora w Szali i poprosiła o pomoc w jego poszukiwaniu. 17 kwietnia 2004 roku wojskowa prokuratura jednostki wojskowej nr 20166 odpowiedziała na skargę skarżącej, stwierdzając, że 17 lipca 2002 roku ich personel służbowy nie przeprowadzał żadnych operacji specjalnych ani nikogo nie zatrzymał. W 2005 roku pierwsza skarżąca złożyła skargę na uprowadzenie do Państwowej Rady Republiki Czeczeńskiej. Nie jest jasne, czy jej skarga została przekazana śledczym i czy udzielono na nią odpowiedzi. 30 listopada 2006 roku pierwsza skarżąca ponownie złożyła skargę do prokuratora rejonu szalińskiego w sprawie uprowadzenia. Nie jest jasne, czy otrzymała jakąkolwiek odpowiedź. 29 lutego 2010 roku pierwsza skarżąca zwróciła się do śledczych o wznowienie śledztwa i udostępnienie jej dostępu do akt sprawy. Na tę prośbę nie udzielono odpowiedzi. Jednakże na skutek powyższej prośby, w nieokreślonym dniu czerwca 2010 roku śledztwo zostało wznowione. 13 lipca 2010 roku śledczy przesłuchali pierwszą skarżącą. 22 i 26 lipca 2010 roku śledczy przesłuchali sąsiada skarżących, pana A.D., który potwierdził okoliczności uprowadzenia opisane powyżej. 6 maja 2012 roku pierwsza skarżąca zwróciła się do śledczych o poinformowanie jej o postępach w śledztwie. Tego samego dnia zaskarżyła decyzję śledczych z 29 stycznia 2003 roku o zawieszeniu śledztwa oraz ich niepodjęcie podstawowych kroków śledczych przed Sądem Miejskim w Szali. Wynik postępowania sądowego nie jest znany. Wydaje się, że śledztwo wciąż jest w toku.

Pierwszą skarżącą jest matka pana Alwie Lorsnukajewa (w przedłożonych dokumentach określanego również jako Lorsanukajew, Lorsunukajew, Lorsankajew), urodzonego w 1961 roku. Drugą skarżącą jest jego żona. W danym czasie pan Alwie Lorsnukajew mieszkał jako uchodźca w Nazraniu w Inguszetii. 10 maja 2002 roku pojechał ze swoją krewną, panią Ja.S., do Groznego, aby odwiedzić swojego brata pana A.L. Około godziny 14:00 12 maja 2002 roku pan Alwie Lorsnukajew, jego brat i dwaj sąsiedzi, pan W.B. i pan S.E., grali w karty w mieszkaniu pana A.L., gdy grupa ośmiu lub dziewięciu uzbrojonych funkcjonariuszy służb w mundurach maskujących i kominiarkach włamała się do środka. Bez żadnego wyjaśnienia założyli mu koszulkę na głowę, wyprowadzili boso na zewnątrz i siłą wsadzili do minivana UAZ (tzw. „tabletka”) z przyciemnionymi szybami. Pojazd nie miał numerów rejestracyjnych. Funkcjonariusze służb mówili po rosyjsku i po czeczeńsku. Pan W.B. próbował poinformować funkcjonariuszy służb, że jest funkcjonariuszem policji z komisariatu rejonu Leninskiego w Groznym. Funkcjonariusze służb zignorowali tę informację, kopnęli go, a następnie rzucili na podłogę razem z panem S.E. Następnie funkcjonariusze służb wyprowadzili pana A.L. na zewnątrz i wsadzili go do pojazdu UAZ, w którym przetrzymywano pana Alwie Lorsnukajewa. Pani Ja.S. próbowała powstrzymać funkcjonariuszy służb, ale uderzyli ją kolbami karabinów i odjechali. Pięć minut później funkcjonariusze służb wypchnęli pana A.L. z pojazdu UAZ i pojechali w nieznanym kierunku. Miejsce pobytu pana Alwie Lorsnukajewa pozostaje nieznane od tego czasu. Około trzech tygodni po uprowadzeniu mężczyzna odwiedził pana A.L. i przekazał mu pisemną wiadomość od pana Alwie Lorsnukajewa. Wiadomość, napisana na pustym pudełku po papierosach, brzmiała: „Jestem tutaj”. Zgodnie z informacją mężczyzny, to pudełko po papierosach zostało wyrzucone z pojazdu zaparkowanego w pobliżu budynku Federalnej Służby Bezpieczeństwa w Groznym. 20 czerwca 2002 roku pan A.L. złożył skargę do prokuratury w Groznym na uprowadzenie syna i poprosił o pomoc w jego poszukiwaniu. 24 lipca 2002 roku prokuratura w Groznym wszczęła sprawę karną nr 48116 na podstawie art. 126 Kodeksu Karnego (uprowadzenie). 6 sierpnia 2002 roku pani Ja.S. nadano status pokrzywdzonego i przesłuchano ją. Potwierdziła ona okoliczności uprowadzenia opisane powyżej. Tego samego dnia śledczy przesłuchali pana A.L. i jego żonę. Potwierdzili oni okoliczności uprowadzenia opisane powyżej. 24 września 2002 roku śledztwo zostało zawieszone. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, w latach 2002–2008 zwracali się do śledczych i innych władz prosząc o informacje o postępach w śledztwie. 15 lipca 2008 roku pierwsza skarżąca zwróciła się do śledczych o poinformowanie jej o postępach w śledztwie, wznowienie śledztwa i umożliwienie jej dostępu do akt sprawy. Oświadczyła w szczególności, że przekazali śledczym wiadomość od pana Alwie Lorsnukajewa. 23 lipca 2009 roku śledztwo zostało wznowione. 20 sierpnia 2009 roku pierwszej skarżącej nadano status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym. 22 sierpnia 2009 roku śledztwo zostało zawieszone. 29 czerwca 2011 roku pierwsza skarżąca zwróciła się do śledczych o udostępnienie jej dostępu do akt sprawy. Nie jest jasne, czy udzielono jakiejś odpowiedzi na tę prośbę. 20 kwietnia 2012 roku druga skarżąca poprosiła śledczych o dostarczenie jej kopii dokumentów z akt śledztwa. Nie jest jasne, czy udzielono jakiejś odpowiedzi na tę prośbę. 30 sierpnia 2012 roku śledztwo zostało wznowione. Wydaje się, że wciąż jest w toku. 26 czerwca 2012 roku drugi skarżący zaskarżyli decyzję śledczych z 22 sierpnia 2009 roku o zawieszeniu śledztwa przed Sądem Rejonowym Leninskim w Groznym. 8 sierpnia 2012 roku skarga została przekazana do Sądu Rejonowego Staropromysłowskiego w Groznym. 31 sierpnia 2012 roku ten sąd umorzył postępowanie, stwierdzając, że dzień wcześniej śledztwo zostało wznowione. 24 października 2012 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał to orzeczenie w mocy na skutek odwołania.

Pierwszą skarżącą jest matka pana Arbiego Isijewa, urodzonego w 1985 roku. Drugą skarżącą jest jego siostra. Około godziny 13:00 29 września 2004 roku pan Arbi Isijew wyszedł ze swojego domu w Argunie, aby odwiedzić ciotkę, która mieszkała w tym samym mieście. Gdy pan Arbi Isijev szedł ulicą Gudermesskaja, kilku funkcjonariuszy służb w mundurach maskujących i kominiarkach siłą wsadziło go do białego samochodu GAZ-3110 i zawiozło w nieznane miejsce. Pan Arbi Isijev zdołał rzucić na ziemię 10 000 rubli rosyjskich (RUB) i poprosił przechodnia, pana R.D., w języku czeczeńskim (aby funkcjonariusze służb nie mogli go zrozumieć), aby przekazał te pieniądze jego krewnym. Uprowadzenie miało miejsce w obecności pani S.Sz. i pana R.D. Pan Arbi Isijev nie został ponownie widziany. 30 września 2004 roku krewny skarżących, pan I.K., złożył skargę na uprowadzenie do władz. 23 października 2004 roku prokuratura miejska w Argunie wszczęła sprawę karną nr 48042 na podstawie art. 126 Kodeksu Karnego (uprowadzenie). Tego samego dnia pierwszej skarżącej nadano status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym. Między październikiem a grudniem 2004 roku śledczy przesłuchali pierwszą skarżącą i świadków panią S.Sz. i pana R.D. Potwierdzili oni okoliczności uprowadzenia opisane powyżej. 23 grudnia 2004 roku śledztwo zostało zawieszone z powodu nieustalenia sprawców. Wznowiono je 18 lutego 2008 roku i ponownie zawieszono 18 marca 2008 roku. W 2009 roku pierwsza skarżąca poprosiła przewodniczącego Czeczeńskiego Parlamentarnego Komitetu ds. Poszukiwania Zaginionych o pomoc w poszukiwaniu syna. Jej prośba została przekazana śledczym, którzy 18 maja 2009 roku odpowiedzieli, że śledztwo zostało zawieszone i że prowadzone są działania operacyjno-poszukiwawcze w celu ustalenia miejsca pobytu pana Isijewa. 22 kwietnia 2010 roku, a następnie ponownie 22 lipca 2011 roku, pierwsza skarżąca zwróciła się do śledczych o udostępnienie jej dostępu do akt śledztwa. 1 sierpnia 2011 roku prośba skarżących została uwzględniona. 26 października 2011 roku śledztwo zostało wznowione, a następnie ponownie zawieszone 26 listopada 2011 roku. 4 września 2012 roku skarżący zwrócili się do śledczych o poinformowanie ich o postępach w śledztwie. 11 września 2012 roku śledztwo zostało wznowione. Wydaje się, że śledztwo wciąż jest w toku. 17 października 2011 roku pierwsza skarżąca zaskarżyła decyzję śledczych o zawieszeniu śledztwa z 18 marca 2008 roku oraz ich niepodjęcie podstawowych kroków śledczych przed Sądem Miejskim w Szali. 17 listopada 2011 roku sąd umorzył postępowanie, stwierdzając, że 26 października 2011 roku śledztwo zostało wznowione. 21 grudnia 2011 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał to orzeczenie w mocy na skutek odwołania. 7 września 2012 roku skarżący zaskarżyli decyzję śledczych o zawieszeniu śledztwa z 26 listopada 2011 roku przed Sądem Miejskim w Szali. 17 września 2012 roku sąd umorzył postępowanie, stwierdzając, że 11 września 2012 roku śledztwo zostało wznowione. 31 października 2012 roku Sąd Najwyższy Czeczenii utrzymał to orzeczenie w mocy na skutek odwołania.


Skarżący, urodzony w 1948 r., mieszka w Corjova, wsi pozostającej pod formalną kontrolą władz mołdawskich, lecz w której agenci samozwańczej „Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej” („NRM”, zob. Ilaşcu i inni przeciwko Mołdawii i Rosji [Wielka Izba], nr 48787/99, § 90, ETPC 2004-VII w celu uzyskania dalszych szczegółów) częstokroć interweniowali podczas wydarzeń będących przedmiotem sprawy, w szczególności blokując udział ludności lokalnej w wyborach odbywających się w Mołdawii. 3 czerwca 2007 r. w Mołdawii, w tym w Corjova, miały się odbyć wybory samorządowe. Skarżący, który jest kierowcą karetki pogotowia, zgłosił swoją kandydaturę na stanowisko burmistrza Corjova. 1 czerwca 2007 r., o godzinie 23:00, karetka pogotowia skarżącego została zatrzymana przez „drogową milicję” „NRM”, a jego dokumenty (mołdawski dowód osobisty i prawo jazdy) zostały mu odebrane bez żadnego wyjaśnienia. 2 czerwca 2007 r. skarżący udał się na posterunek milicji „NRM” znajdujący się w Dubăsari i poprosił o zwrot swoich dokumentów. Następnie został aresztowany i umieszczony w celi aresztu. Kilka godzin później do jego celi przyszła osoba, która nie przedstawiając się, zapytała go o jego pracę i agitację wyborczą. Skarżący później dowiedział się, że odwiedzający był sędzią i że na skutek tej rozmowy w celi sędzia wydał decyzję, uznając go za winnego wykroczenia administracyjnego nielegalnej agitacji wyborczej i skazując go na 15 dni aresztu administracyjnego. Skarżący podnosi, że nie pozwolono mu skontaktować się z rodziną ani znaleźć prawnika oraz nie wydano mu kopii decyzji sądu, co uniemożliwiło wniesienie jakiegokolwiek skutecznego odwołania od decyzji z 2 czerwca 2007 r. W trakcie aresztowania skarżący był umieszczony w celi, która – jego zdaniem – była wilgotna i zimna. Jedzenie wydawano raz dziennie. Gdy rodzina skarżącego, zaniepokojona jego nieobecnością, skontaktowała się z władzami lokalnymi w celu dowiedzenia się o jego losie, została poinformowana o aresztowaniu skarżącego. Jednakże ich prośby o przekazanie mu jedzenia zostały rzekomo odrzucone. 17 czerwca 2007 r. skarżący został zwolniony z aresztu i wydano mu kopię decyzji z 2 czerwca 2007 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął już wówczas. Po zwolnieniu, jak twierdzi, kaszlał i zdiagnozowano u niego ostre przewlekłe zapalenie oskrzeli. Twierdzi również, że jego wzrok pogorszył się znacznie. W międzyczasie, 6 czerwca 2007 r., skarżący złożył skargę do mołdawskiej prokuratury na swoje bezprawne aresztowanie. Na podstawie tej skargi 12 czerwca 2007 r. wszczęto śledztwo karne, a następnie przesłuchano skarżącego i świadków. Trzech wysokich rangą oficerów „NRM” zostało oskarżonych i ogłoszono ich osobami poszukiwanymi. Jednakże 4 sierpnia 2010 r. śledztwo zostało zawieszone z powodu faktu, że trzech oskarżonych ukrywało się przed nim w „NRM”.


Skarżący urodził się w 1967 roku i jest obecnie tymczasowo aresztowany w Kijowskim Areszcie Śledczym („SIZO”). 1 czerwca 2017 r. skarżący został aresztowany na podstawie podejrzenia o porwanie. 2 czerwca 2017 r. Peczerski Sąd Rejonowy w Kijowie („Sąd Rejonowy”) zarządził tymczasowe aresztowanie skarżącego. Sąd zgodził się z powodami aresztowania skarżącego, przedstawionymi przez śledczego, ale nie wymienił ich w swoim orzeczeniu. Orzeczenie stwierdzało jedynie, że powody przedstawione przez śledczego były wystarczające dla sądu, by stwierdzić, że skarżący może próbować uciec przed sprawiedliwością, utrudniać śledztwo oraz wywierać wpływ na innego podejrzanego lub świadków w postępowaniu. Sąd nie podał dalszych szczegółów. 3 sierpnia 2017 r. orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny. 6 czerwca 2017 r. skarżący został umieszczony w Kijowskim SIZO. W toku śledztwa aresztowanie skarżącego było przedłużane wielokrotnie, w tym 27 lipca, 22 i 28 września oraz 15 i 29 listopada 2017 r. Powodami przedłużenia aresztowania były surowość możliwej kary, konieczność podjęcia dodatkowych czynności śledczych i procesowych oraz fakt, że istniejące ryzyka [ucieczki skarżącego lub utrudniania postępowania karnego] były nadal aktualne. Sądy nie podały dalszych szczegółów. W ostatniej wymienionej dacie sąd utrzymał środki zapobiegawcze nieizolacyjne wobec dwóch współoskarżonych. 13 grudnia 2017 r. Sąd w Kaharłyku Obwodu Kijowskiego („sąd rozpoznający sprawę”) skierował sprawę skarżącego do rozprawy. Sąd rozpoznający sprawę utrzymał środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec skarżącego, powtarzając, bez podawania szczegółów, te same powody, które zostały wymienione na etapie śledztwa, a mianowicie, że istniało uzasadnione podejrzenie, iż skarżący popełnił wspomniane przestępstwo; w przypadku zwolnienia mógłby próbować uciec przed sprawiedliwością; ustawowa kara za przestępstwo wynosiła do dziesięciu lat pozbawienia wolności wraz z konfiskatą całego mienia; oraz, będąc obywatelem państwa obcego, nie miał stałego miejsca zamieszkania na Ukrainie i był bezrobotny. W trakcie procesu aresztowanie skarżącego było ponownie przedłużane wielokrotnie, w tym 9 lutego, 28 marca, 24 kwietnia, 13 czerwca, 11 września, 7 listopada 2018 r. i 11 lutego 2019 r. Powody przedłużenia aresztowania były podobne do wymienionych w punktach 8, 10 i 11 powyżej. Sądy nie podały dalszych szczegółów. W orzeczeniach wydanych 22 września i 13 grudnia 2017 r., 28 marca, 13 czerwca i 11 września 2018 r. oraz 7 listopada i 11 lutego 2019 r. sądy odnosiły się również do faktu, że skarżący był obywatelem Federacji Rosyjskiej i mógł więc uciec przed sprawiedliwością za granicę, ponieważ nie oddał swojego paszportu, nie miał stałego miejsca zamieszkania, więzi społecznych na Ukrainie i był bezrobotny. Sądy nie podały w tym zakresie dalszych szczegółów ani powodów dla danej decyzji. W toku postępowania w sprawie przedłużenia aresztowania, 28 września i 13 grudnia 2017 r., 28 marca, 24 kwietnia, 13 czerwca, 11 września, 7 listopada 2018 r. oraz 11 lutego 2019 r. skarżący wnosił zastrzeżenia. Argumentował, między innymi, że jego stan zdrowia był niezadowalający, ponieważ niedawno przeszedł udar, że miał stabilne relacje rodzinne i że nie próbował uciec przed sprawiedliwością. W szczególności, 13 grudnia 2017 r., 7 lutego, 21 marca i 23 kwietnia 2018 r. skarżący zwrócił się do sądu o zmianę środka zapobiegawczego na areszt domowy. Oświadczył, że cierpi na choroby serca i układu nerwowego oraz że jego stan zdrowia wymaga leczenia w wyspecjalizowanej placówce medycznej poza SIZO; że posiada zezwolenie na stały pobyt wydane przez władze ukraińskie; oraz że miał partnera cywilnego i dwoje dzieci urodzonych na Ukrainie. Dalej stwierdził, że wobec jego dwóch współoskarżonych zastosowano środek zapobiegawczy nieizolacyjny w toku śledztwa i fakt, że byli na wolności, nie utrudniał śledztwa. Z odpowiednich orzeczeń wynika, że sądy nie odniosły się do powyższych argumentów. Zgodnie z dostępnymi informacjami, między wrześniem a listopadem 2017 r. pogotowie ratunkowe wzywano dziesięć razy, aby udzielić skarżącemu pilnej pomocy medycznej lub zabrać go poza SIZO. Ponadto, w dniach rozpraw, a mianowicie 13 grudnia 2017 r., 16 stycznia, 9 lutego, 24 kwietnia i 8 maja 2018 r., był transportowany karetką pogotowia do sądu rozpoznającego sprawę ze względu na zły stan zdrowia. Zgodnie z dostępnymi informacjami, skarżący jest obecnie przetrzymywany w Kijowskim SIZO w oczekiwaniu na rozpoznanie jego sprawy przez sąd rozpoznający. Zgodnie z informacjami Rządu, gdy został umieszczony w SIZO (patrz punkt 9 powyżej), skarżący nie zgłaszał żadnych dolegliwości zdrowotnych. Od 6 lipca 2017 r. skarżący jest leczony w izbie chorych SIZO z powodu, między innymi, choroby niedokrwiennej serca i nadciśnienia drugiego stopnia. 3 września 2017 r. karetka pogotowia zabrała skarżącego do Kijowskiego Szpitala Ratunkowego („Szpital Ratunkowy”), gdzie zdiagnozowano u niego udar krwotoczny i nadciśnienie trzeciego stopnia. Udzielono mu pilnej pomocy medycznej. 8 września 2017 r. skarżący został wypisany ze szpitala i powrócił do SIZO z receptami i zaleceniami dotyczącymi dalszego leczenia. Jego stan zdrowia oceniono jako średnio ciężki. 13 września 2017 r. skarżący konsultował się z neurologiem i kardiologiem, którzy przepisali leki w związku z jego diagnozą (patrz punkt 20 powyżej) i zalecili dalsze leczenie szpitalne w placówce medycznej specjalizującej się w neurologii. Zalecono również wykonanie rezonansu magnetycznego („MRT”), masaży i ćwiczeń rehabilitacyjnych. W dalszym zaleceniu z 2 października 2017 r. neurolog stwierdził, że brak odpowiedniego leczenia medycznego może skutkować kolejnym krwotokiem śródmózgowym i niepełnosprawnością. Neurolog stwierdził również, że do 13 września 2017 r. skarżący potrzebował dalszych badań i leczenia w placówce medycznej specjalizującej się w neurologii, w celu określenia dalszego leczenia do zalecenia. W trakcie rozprawy sądowej 21 września 2017 r. skarżący źle się poczuł. Karetka pogotowia przewiozła go do Szpitala Ratunkowego, gdzie konsultował się z neurochirurgiem i terapeutą oraz przeszedł spiralną tomografię komputerową (TK) mózgu. Zalecono mu dalszą obserwację przez neurologa i odesłano z powrotem do SIZO. Tego samego dnia Sąd Rejonowy zarządził, aby administracja Kijowskiego SIZO zapewniła przeprowadzenie pilnego badania sądowo-lekarskiego skarżącego. Strony nie poinformowały Sądu, czy to zarządzenie zostało wykonane. 29 września i 10 października 2017 r. skarżący konsultował się z neurologiem, który przepisał mu leki i masaż kończyn lewej strony ciała. 29 grudnia 2017 r. administracja SIZO poinformowała obrońcę skarżącego, że w SIZO nie ma kardiologa ani lekarza rehabilitanta w personelu. Skaner MRT również nie był dostępny. Leczenie medyczne osób cierpiących na choroby serca było świadczone przez terapeutę. Zgodnie z materiałami akt sprawy, badanie MRT zostało ostatecznie wykonane 15 stycznia 2018 r. w zewnętrznej placówce, rzekomo na koszt żony skarżącego. 3 stycznia 2018 r. obrońca skarżącego zwrócił się do Kijowskiego Biura Badań Sądowo-Lekarskich o przeprowadzenie badania sądowo-lekarskiego w celu ustalenia, między innymi, na jakie schorzenia cierpi skarżący i czy wymaga leczenia medycznego. W trakcie powyższego badania biegli sądowi przeanalizowali dokumentację medyczną skarżącego i zbadali go osobiście. W swojej opinii z 2 lutego 2018 r. biegli sądowi stwierdzili, że skarżący cierpi na chorobę naczyń mózgowych, ostry udar (3 września 2017 r.), encefalopatię dyskirculacyjną i nadciśnienie trzeciego stopnia. Z jego objawów w czasie badania wynikało jasno, że przeszedł powtarzające się ostre udary i że dalsze badania oraz leczenie szpitalne w placówce medycznej specjalizującej się w neurologii były niezbędne. 9 lutego i 6 marca 2018 r. administracja SIZO odpowiedziała na wnioski obrońcy o przeniesienie skarżącego do wyspecjalizowanej placówki medycznej, informując go, że takie przeniesienie będzie możliwe, jeśli zostanie przedstawiona odpowiednia dokumentacja potwierdzająca gotowość danej placówki medycznej do przyjęcia skarżącego na leczenie. 8 maja 2018 r. obrońca skarżącego zwrócił się do sądu rozpoznającego sprawę z wnioskiem o przeniesienie skarżącego do placówki medycznej specjalizującej się w neurologii w celu dalszego zbadania i leczenia szpitalnego. Tego samego dnia sąd rozpoznający sprawę uwzględnił ten wniosek i zarządził przeniesienie skarżącego do odpowiedniej placówki medycznej według wyboru skarżącego i na jego koszt lub koszt jego krewnych. 11 maja 2018 r. władze SIZO poinformowały obrońcę skarżącego, że przeniesienie jego klienta na leczenie będzie możliwe, jeśli przedstawi odpowiednią dokumentację potwierdzającą gotowość danej placówki medycznej do przyjęcia skarżącego na leczenie. Obrońca został dodatkowo poinformowany, że skarżący otrzymuje leczenie objawowe w SIZO. 4 czerwca 2018 r. skarżący został przeniesiony do Kijowskiego Szpitala Miejskiego nr 4 w celu leczenia. Przeprowadzono szereg testów i badań oraz przepisano leki. 22 czerwca 2018 r. został wypisany i odesłany z powrotem do SIZO z nieznaczną poprawą stanu zdrowia. 5 lipca 2018 r. skarżący został uznany za osobę z niepełnosprawnością w kategorii 2. Druga kategoria jest kategorią pośrednią, przy czym pierwsza stanowi najcięższy poziom niepełnosprawności, a trzecia najłagodniejszy. Skarżącemu zalecono również leczenie rehabilitacyjne. Strony nie poinformowały Sądu o leczeniu, jakiego udzielono skarżącemu po lipcu 2018 r.


Skarżący urodzili się w 1971 i 1976 roku i są osadzeni w Lipcanach. W lipcu 1999 roku niemiecka policja znalazła zwłoki obywatela Mołdawii w rzece w pobliżu Hamburga. Śledztwo doprowadziło do obywatela Mołdawii, A.B., który dzielił dom z ofiarą. Podczas przesłuchania przez niemiecką policję A.B., będący podejrzanym, zeznał, że morderstwa dopuścili się skarżący, którzy pobili ofiarę i udusili ją. A.B. stwierdził, że pomógł im jedynie przenieść zwłoki ofiary i nie widział, jak wrzucano ciało do rzeki. Wiedział jednak, że przed zanurzeniem ciała ofiary przymocowano do niego betonowy słup. Celem morderstwa było rzekomo uzyskanie pięciu tysięcy marek niemieckich należących do ofiary, które zdeponował on u niemieckiej rodziny. Według A.B., po morderstwie skarżący zmanipulowali niemiecką rodzinę, wzbudzając przekonanie, że ofiara została aresztowana przez policję w innej części Niemiec i że potrzebuje pieniędzy. Po uzyskaniu pieniędzy jeden ze skarżących przelał je do swojej rodziny w Mołdawii. W toku postępowania sądowego w Mołdawii sąd właściwy skorzystał z pomocy prawnej na drodze międzynarodowej, wzywając co najmniej siedmiu świadków zamieszkałych w Niemczech, w tym A.B. Wszyscy świadkowie zostali wezwani jednokrotnie za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości Mołdawii i władz niemieckich. Żaden z nich jednak nie stawił się przed mołdawskim sądem, a nie podano przyczyn niestawiennictwa. Próby wezwania świadka nie zostały powtórzone. 29 grudnia 2008 roku Sąd Rejonowy Botanica uniewinnił skarżących od zarzutów morderstwa, które im postawiono. Sąd stwierdził, że jedynym dowodem przedstawionym przez prokuratora na poparcie oskarżenia przeciwko skarżącym były zeznania złożone przez A.B. niemieckiej policji. Ponieważ sam A.B. został w czasie przesłuchania oskarżony przez niemiecką policję o morderstwo ofiary, miał osobisty interes w oskarżaniu innych osób. Ponadto jego zeznania nie były całkowicie spójne i konsekwentne. W szczególności zeznał niemieckiej policji, że nie był obecny, gdy wrzucano ciało ofiary do rzeki. Jednak w jakiś sposób wiedział, że do zwłok przymocowano betonowy słup. Wreszcie władze mołdawskie nie były w stanie sprowadzić A.B. do Mołdawii, a skarżący nie byli obecni podczas przesłuchania przez niemiecką policję i w związku z tym nie mogli zadać pytań A.B. Ze wszystkich powyższych powodów dowód ten został wyłączony z akt sprawy. Jednak skarżący zostali uznani za winnych oszustwa, ponieważ zmanipulowali niemiecką rodzinę, u której zdeponowano pieniądze ofiary, i przywłaszczyli sobie te pieniądze. 25 lutego 2010 roku Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie uwzględnił apelację prokuratora i uchylił wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym zarzutów morderstwa. Sąd dopuścił zeznania złożone przez A.B. przed niemiecką policją jako dowód i uznał skarżących za winnych morderstwa. Sąd uznał zeznania A.B. za wiarygodne, ponieważ zostały złożone przed sędzią śledczym. Skarżący zostali skazani na dziesięć lat pozbawienia wolności. Jednocześnie skarżący zostali uniewinnieni z zarzutu oszustwa z powodu przedawnienia. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, w której argumentowali, między innymi, że zeznania złożone przez A.B. przed władzami niemieckimi i odczytane podczas rozprawy przed Sądem Apelacyjnym nie mogły zostać dopuszczone jako dowód, chyba że mieli możliwość konfrontacji z A.B. na rozprawie sądowej i zadania mu pytań. Ponadto skarżący podali, że A.B. miał osobisty interes w oskarżaniu ich, ponieważ sam był podejrzany. 18 stycznia 2011 roku Sąd Najwyższy oddalił apelację skarżących i utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że fakt, że skarżący nie byli obecni podczas przesłuchania A.B. przez władze niemieckie, był wynikiem ich własnych działań, ponieważ do tego czasu opuścili Niemcy. Dwóch sędziów orzekających (S.M. i V.T.) złożyło zdanie odrębne, w którym wyrazili pogląd, że prawa skarżących, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Konwencji, zostały naruszone z powodu niemożności przesłuchania jedynego świadka oskarżenia, A.B., na którego zeznaniach oparto ich skazanie.


Spółka wnioskodawca ma swoją siedzibę w Stambule. Jej sprawa przed Trybunałem dotyczy nieudanych starań o uznanie i zaspokojenie jej roszczeń wobec Black Sea Shipping Company („Blasco”), ukraińskiej spółki państwowej, która objęta jest postępowaniem upadłościowym. Blasco jest następcą prawnym radzieckiej spółki państwowej, która do końca lat 80. XX wieku była jedną z największych firm żeglugowych na świecie i operowała setkami statków handlowych. W latach 80. i na początku lat 90. XX wieku Blasco napotkało poważne trudności prawne i ekonomiczne, co skutkowało utratą znacznej części jej aktywów. Od października 1996 r. do kwietnia 1997 r. Blasco, jako armator, i Columbus – spółka liberyjska – jako czarterujący, podpisali czartery czasowe na cztery statki Blasco. W sierpniu 1997 r. spółka wnioskodawca zawarła również umowę czarteru bezzałogowego z Blasco na jeden z jej statków. 13 listopada 1997 r. Columbus scedował na rzecz spółki wnioskodawcy wszystkie swoje roszczenia wobec Blasco, nie określając ich pochodzenia ani wysokości. Blasco zostało poinformowane o cesji. 2 grudnia 1997 r. i 22 października 1998 r. spółka wnioskodawca i Blasco podpisały umowy, na mocy których Blasco uznało, że jest dłużne spółce wnioskodawcy pewne kwoty związane z usługami świadczonymi na rzecz statków Blasco, w wysokości 3 466 754,93 dolarów amerykańskich (USD). Z tej kwoty 33 557,29 USD dotyczyło statku nieobjętego powyższymi umowami czarterowymi, a 257 531,36 USD zostało zidentyfikowane jako wydatki związane z rozliczeniem nieokreślonych roszczeń i koszty agencyjne. Pozostałe roszczenia najprawdopodobniej powstały w kontekście stosunku prawnego utworzonego na mocy umów czarterowych. 20 czerwca 2001 r. strony podpisały kolejną umowę, zmniejszającą całkowite zadłużenie do 2 021 370,13 USD, najprawdopodobniej w celu uwzględnienia faktu, że jeden ze statków, do których odnosiło się zadłużenie, został w międzyczasie przeniesiony na spółkę wnioskodawcę w ramach częściowej spłaty. 25 grudnia 1998 r. wszczęto postępowanie upadłościowe wobec Blasco. Zostało ono zawieszone 2 lipca 1999 r. Wydaje się, że zostało następnie ponownie wszczęte i umorzone w pewnym momencie w 2001 r. 11 lipca 2003 r. pewien pan P., wierzyciel Blasco, wszczął postępowanie upadłościowe przeciwko Blasco w Odeskim Sądzie Okręgowym Gospodarczym („Sąd Gospodarczy”). Obwieszczenie o wszczęciu postępowania zostało opublikowane, zgodnie z wymogami ustawy, we wrześniu 2003 r. 29 września 2003 r. spółka wnioskodawca złożyła wniosek do Sądu Gospodarczego o uznanie długu, który Blasco jest jej winna, w kwocie określonej w umowie z 20 czerwca 2001 r. (patrz powyższy paragraf 12). 18 listopada 2004 r. Sąd Gospodarczy oddalił powództwo spółki wnioskodawcy bez rozpoznania go merytorycznie. Uznał, że jest ono bezzasadne i uznał, że umowy przedłożone przez spółkę wnioskodawcę są niewystarczającym dowodem na to, że posiada ona ważne roszczenia. Aby wykazać to ostatnie, spółka wnioskodawca musiałaby przedłożyć oryginalne dokumenty wykazujące podstawę powstania długów. 14 marca 2005 r., w odwołaniu, spółka wnioskodawca wyjaśniła, że dług powstał na podstawie umów czarterowych między nią a Blasco dotyczących kilku statków. Chociaż na mocy warunków umów czarterowych pewne koszty miały być ponoszone przez Blasco jako armatora, ten ostatni poprosił spółkę wnioskodawcę o pokrycie tych kosztów, a te kwoty stały się w związku z tym długiem Blasco. 15 marca 2005 r. Odeski Sąd Apelacyjny Gospodarczy („Sąd Apelacyjny”) uchylił orzeczenie sądu gospodarczego, stwierdzając, że – skoro pozew został wniesiony w ciągu trzydziestu dni od opublikowania obwieszczenia o postępowaniu upadłościowym – nie mógł zostać oddalony bez merytorycznego zbadania, lecz musiał zostać zbadany merytorycznie i albo uwzględniony, albo oddalony. Sprawa została przekazana do sądu gospodarczego. 7 lutego 2006 r. spółka wnioskodawca złożyła pismo do Sądu Gospodarczego wyjaśniające pochodzenie długu. Wyjaśniła w szczególności, że roszczenie ma swoją podstawę w usługach świadczonych na rzecz kilku jednostek pływających. 24 lutego 2006 r. Sąd Gospodarczy oddalił roszczenia spółki wnioskodawcy jako niewystarczająco udowodnione. Uznał w szczególności, że do sądu nie zostały złożone rzeczywiste umowy czarterowe, na których rzekomo opierały się roszczenia. Tego samego dnia sąd zarządził wszczęcie procedury naprawy finansowej wobec Blasco pod nadzorem ustanowionego przez sąd syndyka. Takie procedury reguluje ustawa o upadłości i mają one na celu przywrócenie zdolności płatniczej dłużnika. Spółka wnioskodawca odwołała się od oddalenia jej powództwa. 12 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy orzeczenie sądu gospodarczego z 24 lutego 2006 r. dotyczące roszczeń spółki wnioskodawcy. 10 września 2008 r. spółka wnioskodawca odwołała się do Wysokiego Sądu Gospodarczego („WSG”). Wśród innych argumentów spółka wnioskodawca podała dalej, że sądy rozpatrujące jej sprawę nie wykazały się bezstronnością. W związku z tym powołała się na szereg listów od prezesa Sądu Gospodarczego do różnych organów władzy wykonawczej: (i) list do Ministerstwa Gospodarki z 19 stycznia 2006 r., w którym prezes sądu zwrócił się do Ministerstwa – które wówczas było organem odpowiedzialnym za licencjonowanie syndyków – o kandydatów do pełnienia funkcji syndyka w postępowaniu dotyczącym Blasco. W tym liście prezes sądu powołał się na polecenie Prezydenta skierowane do Rady Ministrów, Prokuratora Generalnego i banku centralnego w sprawie audytu spółki dłużniczki; (ii) list do Premiera z 26 kwietnia 2005 r., w którym prezes sądu stwierdził, że w okresie poprzedzającym rok 2001, gdy postępowanie upadłościowe było zawieszone, znaczna część aktywów dłużnika została przeniesiona do Ministerstwa Transportu oraz niektórych spółek państwowych i innych firm. Skarżył się, że w toku postępowania upadłościowego Ministerstwo Transportu i zarząd Blasco nie udzieliły wystarczających informacji o aktywach i zobowiązaniach dłużnika oraz że Blasco przenosiło aktywa do osób trzecich poza postępowaniem upadłościowym. Prezes sądu poinformował następnie Premiera, że poinformował organy ścigania, że istnieją wskazówki, iż zarząd Blasco angażuje się w działalność przestępczą, a w szczególności sztucznie doprowadza firmę do upadłości. Zarząd Blasco i ich przełożeni w Ministerstwie Transportu nie byli zainteresowani przywróceniem zdolności płatniczej dłużnika. Prezes sądu w związku z tym poprosił Premier o jej interwencję w celu zmuszenia tych urzędników do przestrzegania prawa; (iii) list do Prezydenta Ukrainy z tej samej daty i o podobnej treści; (iv) list do Prezydenta Ukrainy z 3 marca 2006 r. W tym liście prezes sądu zwrócił uwagę, że wcześniejsze polecenie Prezydenta skierowane do Rady Ministrów w sprawie konieczności podjęcia kroków w celu poprawy sytuacji Blasco nie zostało wykonane i że sąd nie był w stanie uzyskać informacji od władz o aktywach dłużnika przez ponad siedem lat. W świetle tych faktów prezes sądu zaprosił Prezydenta do utworzenia „Krajowej Rady ds. Przywrócenia Statusu Ukrainy jako Narodu Żeglarskiego”, której zadaniem byłoby składanie propozycji, jak zwrócić statki przeniesione przez Blasco do podmiotów zagranicznych lub otrzymać za nie odszkodowanie. Osobiste zaangażowanie Prezydenta w tę kwestię pozwoliłoby narodowi i państwu ukraińskiemu przywrócić ich wiodącą rolę jako narodu żeglarskiego wśród innych krajów świata. Dla spółki wnioskodawcy oświadczenia zawarte w powyższych listach były dowodem na to, że Sąd Gospodarczy nie odegrał aktywnej roli w ochronie interesów wierzycieli. Sąd zwracał się do organów władzy wykonawczej tak, jakby był ich podwładnym, jedynie im raportując, zamiast pełnić funkcję organu posiadającego realną władzę nad procesem. Spółka wnioskodawca zwróciła również uwagę, że decyzja z 24 lutego 2006 r. o wszczęciu procedury naprawczej wobec Blasco (patrz powyższy paragraf 21) odnosiła się do polecenia Prezydenta Ukrainy w sposób sugerujący, że był to dokument stanowiący wytyczne, których sąd ma przestrzegać. Tego samego dnia, 23 grudnia 2008 r., spółka wnioskodawca złożyła również odrębny wniosek do WSG o umorzenie postępowania upadłościowego, ponieważ było ono niesprawiedliwe wobec wierzycieli i stanowiło niewystarczające narzędzie do ochrony ich interesów, oraz o uznanie bezpośredniej odpowiedzialności Państwa za długi Blasco. Spółka wnioskodawca przytoczyła przykłady transferów aktywów dłużnika przed wszczęciem postępowania upadłościowego oraz listy od prezesa sądu gospodarczego wskazujące, że podobne działania mogą nadal trwać. Spółka wnioskodawca wniosła w związku z tym, że Państwo musi ponosić pełną odpowiedzialność za cały dług, który Blasco jest winne wierzycielom. 21 stycznia 2009 r. WSG uwzględnił odwołanie spółki wnioskodawcy w części, uchylił decyzję Sądu Apelacyjnego z 12 sierpnia 2008 r. i przekazał sprawę do Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem, że ten ostatni w istocie wymagał od spółki wnioskodawcy przestrzegania wymogów prawa ukraińskiego dotyczących prowadzenia dokumentacji i przedłożenia dowodów dokumentowych na udowodnienie jej roszczeń, podczas gdy powinien był określić prawo właściwe i ocenić roszczenia w tym świetle. Spółka wnioskodawca wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, prosząc o uchylenie orzeczenia WSG, umorzenie postępowania i uznanie, że Państwo ponosi pełną odpowiedzialność za długi Blasco. 2 kwietnia 2009 r. skład sędziów Sądu Najwyższego odmówił spółce wnioskodawcy zezwolenia na odwołanie się do pełnej Izby Gospodarczej tego sądu. 27 października 2009 r. Sąd Apelacyjny uwzględnił wniosek spółki wnioskodawcy i uznał jej roszczenia wobec Blasco. Jednocześnie odmówił jednak wpisania ich do rejestru roszczeń wierzycieli, stwierdzając, że to ostatnie musi nastąpić w odrębnym postępowaniu. Ministerstwo Transportu odwołało się, ale 10 listopada 2010 r. jego odwołanie zostało oddalone przez WSG. Orzeczenie z 27 października 2009 r. stało się wówczas prawomocne. 27 listopada 2009 r. spółka wnioskodawca złożyła wniosek o wpisanie jej roszczeń do rejestru roszczeń wierzycieli. Po początkowym odrzuceniu i odwołaniach od tej decyzji, 11 stycznia 2012 r. Sąd Gospodarczy wpisał roszczenia do rejestru. 8 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie syndyka i utrzymał to orzeczenie w mocy. 22 lutego 2013 r. spółka wnioskodawca wniosła o wyłączenie sędziego B., który wówczas przewodniczył postępowaniu upadłościowemu, oraz wszystkich sędziów Sądu Gospodarczego. Powołała się na korespondencję prezesa sądu z różnymi organami władzy wykonawczej (patrz powyższy paragraf 24). Ponadto spółka wnioskodawca podała, że Sąd Gospodarczy mieści się w budynku w Odessie, który wcześniej należał do Blasco. Powołała się na artykuł gazetowy opublikowany w 2001 r. Artykuł relacjonował wypowiedź ówczesnego dyrektora generalnego Blasco na konferencji prasowej, że spółka przenosi ten budynek na sąd w celu zapewnienia współpracy sądu w przyspieszeniu rozpoznawania spraw spółki (patrz poniższy paragraf 42). Dla spółki wnioskodawcy te okoliczności budziły wątpliwości co do bezstronności Sądu Gospodarczego. Tego samego dnia sędzia B. oddaliła ten wniosek z uzasadnieniem, że przejęła sprawę dopiero w lipcu 2011 r. i dlatego nie została dotknięta okolicznościami, na które powołała się spółka wnioskodawca, a które sięgały 2006 r. i lat wcześniejszych. Ponadto sędzia stwierdziła, że zgodnie z prawem wewnętrznym nie można wnosić o wyłączenie wszystkich sędziów sądu, a tylko sędziego orzekającego w sprawie. 29 marca 2013 r. sekretariat Sądu Apelacyjnego otrzymał wniosek Blasco zwracający się do sądu o uchylenie jego orzeczenia z 27 października 2009 r. uznającego roszczenia spółki wnioskodawcy (patrz powyższy paragraf 30) w świetle „nowo odkrytych okoliczności”. W szczególności, według Blasco, dokumenty przesłane do Blasco przez prokuraturę 18 października 2012 r. wykazały, że roszczenia przedstawione przez spółkę wnioskodawcę są bezzasadne. 15 maja 2013 r. spółka wnioskodawca wniosła o wyłączenie składu Sądu Apelacyjnego rozpatrującego wniosek Blasco o wznowienie postępowania. Skupiła się głównie na zarzucie, że dłużnik nie dotrzymał trzyletniego terminu na złożenie wniosku (patrz poniższy paragraf 49) i że, badając tak spóźniony wniosek, sąd dyskryminuje ją i faworyzuje dłużnika państwowego kosztem spółki zagranicznej. 30 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny uchylił własną decyzję z 27 października 2009 r. w świetle „nowo odkrytych okoliczności”. Sąd stwierdził, że wniosek został złożony przez Blasco w ustawowym trzyletnim terminie. Co do meritum, uznał, że roszczenia spółki wnioskodawcy opierały się jedynie na umowach podpisanych przez menedżerów Blasco w latach 1997–2001, uznających pewne długi. Jednak dokumenty odkryte przez prokuraturę w 2012 r. wykazały, że nie było podstawy faktycznej dla domniemanego długu podstawowego: spółka wnioskodawca nabyła swoje roszczenia od Columbusa. Roszczenia Columbusa z kolei opierały się na umowach czarterowych na statki Blasco (patrz powyższe paragrafy 9 i 10). Sąd Apelacyjny stwierdził, że czarterujący przedstawili Blasco bezzasadne rachunki za koszty eksploatacji statków, które miały być ponoszone przez czarterujących. Sąd concluded, że roszczenia spółki wnioskodawcy nie mogą zostać uznane w postępowaniu upadłościowym. 17 czerwca 2013 r. spółka wnioskodawca odwołała się. Argumentowała w szczególności, że nabyła jedynie roszczenia Columbusa wobec Blasco, a nie jego zobowiązania wobec Blasco. Ponadto umowy czarterowe, do których odniósł się Sąd Apelacyjny, podlegały prawu angielskiemu i podlegały rozstrzygnięciu przez arbitraż w Londynie. Jednakże Sąd Apelacyjny nie ustalił, czy Blasco miało w rzeczywistości ważne roszczenia wobec Columbusa wynikające z tych umów i jeśli tak, to czy próbowało je rozstrzygnąć poprzez arbitraż. Ponadto okoliczności, na których Sąd Apelacyjny oparł swoją decyzję, nie były w rzeczywistości „nowo ustalone”, ponieważ sądy były ich świadome przynajmniej od 24 lutego 2006 r. (patrz powyższy paragraf 20). 8 października 2013 r. WSG oddalił odwołanie i utrzymał w mocy decyzję z 30 maja 2013 r. Doręczenie spółce wnioskodawcy wcześniejszej decyzji nastąpiło 12 listopada 2013 r. 31 grudnia 2013 r. spółka wnioskodawca złożyła wniosek o rewizję orzeczenia WSG przez Sąd Najwyższy (patrz odpowiednie przepisy prawa wewnętrznego w poniższym paragrafie 47). Argumentowała, że: (i) ocena sądów niższych instancji, że w sprawie wystąpiły „nowo ustalone” okoliczności uzasadniające wznowienie, była błędna, w szczególności dlatego, że Blasco nie udowodniło, że nie było świadome okoliczności, które przytoczyło jako „nowo ustalone”; (ii) sądy pomyliły się w ocenie dowodów, stwierdzając, że Blasco nie przegapiło trzyletniego terminu na wniesienie o wznowienie; (iii) wnioski sądów dotyczące natury i pochodzenia jej roszczeń wobec Blasco były błędne, ponieważ nie były poparte dowodami w aktach; (iv) WSG zastosował ogólne przepisy Kodeksu Postępowania Gospodarczego dotyczące dowodów i wymogu, aby orzeczenia sądowe były legalne, w sposób rozbieżny; (v) spółka wnioskodawca była dyskryminowana z naruszeniem traktatów międzynarodowych. 11 lutego 2014 r. skład WSG uznał wniosek spółki wnioskodawcy o rewizję przez Sąd Najwyższy za niedopuszczalny. Uznał, że orzeczenie WSG dotyczyło kwestii, czy właściwe jest wznowienie postępowania w świetle nowo ustalonych okoliczności, co jest kwestią prawa procesowego, a nie materialnego. Nie było zatem podstaw do zbadania petycji przez Sąd Najwyższy (patrz poniższy paragraf 47 w sprawie odpowiednich przepisów prawa wewnętrznego). Według spółki wnioskodawcy, dowiedziała się o orzeczeniu z 11 lutego 2014 r. dopiero 15 lipca 2014 r. W maju 2005 r. Sąd Gospodarczy i Sąd Apelacyjny przeniosły się do budynku biurowego przy bulwarze Szewczenki 29 w Odessie. Według spółki wnioskodawcy, budynek ten należał wcześniej do Blasco i pozostawał w bilansie Blasco. Zgodnie z wycinkiem z gazety odeskiej przedłożonym przez spółkę wnioskodawcę, na konferencji prasowej w 2001 r. ówczesny dyrektor generalny Blasco oświadczył, że podczas gdy toczyło się postępowanie upadłościowe przeciwko Blasco, Sąd Gospodarczy szukał nowych pomieszczeń. W związku z tym Blasco przeniosło ten budynek na sąd, aby zapewnić współpracę sądu w przyspieszeniu rozpoznawania spraw spółki.


Skarżący urodził się w 1980 roku i mieszka w Grimăncăuți. Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, można streścić w następujący sposób. Skarżący jest rolnikiem, który uprawia i sprzedaje ziemniaki. 5 lutego 2008 r. on i jego brat udali się do wsi Varnița, w pobliżu miasta Bender/Tighina. To ostatnie jest kontrolowane przez władze samozwańczej „Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej” („NRM”), podczas gdy sama Varnița znajduje się pod kontrolą mołdawską. Po sprzedawaniu ziemniaków przez pewien czas w różnych miejscach w Varnițy, za zezwoleniem lokalnej administracji, 5 lutego 2008 r. około godziny 14:30 skarżącego podeszli funkcjonariusze w cywilu z władz celnych „NRM”. Ci ostatni zażądali dokumentów na towar, w tym dowodu zapłaty podatków za import towaru do „NRM”. Skarżący wyjaśnił, że posiada wszystkie odpowiednie dokumenty i zapłacił podatki mołdawskim władzom lokalnym w Varnițy. Niedługo potem przyjechało samochodem jeszcze dwóch funkcjonariuszy z organów bezpieczeństwa i celnych „NRM”. Gdy brat skarżącego oświadczył, że wezwał mołdawską policję, skarżący został zaatakowany przez funkcjonariuszy „NRM”, siłą wciągnięty do ich samochodu i odwieziony. Mołdawska policja przybyła po tym zdarzeniu. Późnym wieczorem samochód skarżącego z resztą towaru został zajęty przez władze celne „NRM”. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, obecny był funkcjonariusz mołdawskiej policji i nie interweniował. 6 lutego 2008 r. Sąd Miejski w Bender (sąd „NRM”) uznał skarżącego za winnego popełnienia wykroczenia administracyjnego polegającego na oporze wobec funkcjonariuszy celnych. Skarżący wyjaśnił, że uważał, że został aresztowany na terytorium Mołdawii (wieś Varnița) i nie widział żadnych znaków ostrzegających, że ma przekroczyć terytorium kontrolowane przez „NRM”. Sąd skazał go na trzy dni aresztu. Zdaniem skarżącego, rozprawa odbyła się w języku rosyjskim, którego rozumiał tylko w ograniczonym stopniu, i bez udziału tłumacza. Odmówiono mu prawa do pomocy adwokata przygotowującego się do rozprawy, a adwokat z urzędu był obecny jedynie na rozprawie, nie udzielając mu w żaden sposób pomocy. Skarżący nie otrzymał ani kopii protokołu aresztowania przed jego zbadaniem przez sąd, ani kopii decyzji sądu z 6 lutego 2008 r. Decyzja została wykonana natychmiast, a skarżący odbył wszystkie trzy dni do wieczora 8 lutego 2008 r., kiedy to został zwolniony. Mógł odzyskać swój samochód i towar o godzinie 23:00 tego samego dnia. 15 lutego 2008 r. skarżący wniósł zażalenie na decyzję sądu pierwszej instancji, zaznaczając, że złoży pełne odwołanie, gdy tylko otrzyma kopię decyzji z 6 lutego 2008 r. Na jego wniosek, 17 marca 2008 r. uzyskał kopię tej decyzji. 18 marca 2008 r. Sąd Najwyższy „NRM” uchylił decyzję sądu niższej instancji z powodu nieokreślenia dokładnego miejsca popełnienia wykroczenia. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji. Skarżący nie został powiadomiony o tej decyzji. 25 kwietnia 2008 r. Sąd Najwyższy „NRM” uwzględnił nadzwyczajne zażalenie wniesione przez przewodniczącego składu tego sądu i zdecydował, że sprawa ma zostać ponownie rozpoznana przez ten sąd. Skarżący nie został powiadomiony o tej decyzji. 27 maja 2008 r. skarżący otrzymał faxem list datowany na 12 maja 2008 r., wzywający go na rozprawę przed Sądem Najwyższym „NRM” 27 maja 2008 r. o godzinie 10:00. Z powodu tego spóźnionego wezwania nie mógł stawić się na rozprawie. Tego samego dnia sąd oddalił odwołanie skarżącego od decyzji z 6 lutego 2008 r., uznając, że został aresztowany na terytorium miasta Bender po odmowie podporządkowania się rozkazom władz celnych „NRM”. 6 lutego 2008 r. brat skarżącego złożył w imieniu skarżącego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do różnych mołdawskich organów, w tym do Prokuratury Generalnej, dotyczące bezprawnego aresztowania skarżącego przez funkcjonariuszy „NRM”. Wniósł o pociągnięcie odpowiedzialnych do odpowiedzialności karnej. 7 lutego 2008 r. brat skarżącego wysłał skargę na porwanie skarżącego przez władze „NRM” do ambasad kilku krajów w Mołdawii, w tym do Federacji Rosyjskiej. 11 lutego 2008 r. skarżący wysłał listy do różnych ambasad, w tym do Federacji Rosyjskiej, dziękując za ich interwencję w sprawie poprzez przedłożenie sprawy Wspólnej Komisji Kontroli.[1] W następstwie tej domniemanej interwencji samochód i towar skarżącego zostały mu zwrócone. 28 lutego 2008 r. komisariat policji mołdawskiej w Bender wszczął śledztwo karne w sprawie porwania skarżącego przez funkcjonariuszy „NRM”. Kilku świadków potwierdziło, że skarżący został siłą wywieziony samochodem z okolic baru we wsi Varnița i że zidentyfikowano dwóch funkcjonariuszy „NRM”. W związku z niemożnością skutecznego ścigania osób przez mołdawskie organy ścigania na terytorium kontrolowanym przez „NRM”, 28 sierpnia 2008 r. śledztwo zostało zawieszone. 30 maja 2013 r. śledztwo zostało wznowione i było w toku w momencie ostatnich pism skierowanych do Trybunału (grudzień 2013 r.). Strony nie poinformowały Trybunału o żadnych dalszych rozwojach wypadków w tym zakresie.