Skarżąca urodziła się w 1988 roku i mieszka w Warnie. Jak wynika z dokumentów w aktach sprawy, skarżąca przeprowadziła się z Turkmenistanu do Bułgarii pod koniec 2001 roku wraz z rodzicami. Latem 2002 roku uzyskała status tymczasowego rezydenta. Przed przeprowadzką ojciec skarżącej był wiceprzewodniczącym Banku Centralnego Turkmenistanu, a później członkiem ruchu politycznego krytykującego krajowy reżim polityczny. Wydaje się, że z powodu działalności politycznej jej ojca członkowie jej rodziny byli poddawani prześladowaniom w Turkmenistanie i że w 2006 roku ciotka skarżącej została torturowana i zamordowana w więzieniu. Skarżąca rozpoczęła naukę w szkole średniej z intensywnym nauczaniem języków obcych jesienią 2002 roku. Jej ojciec otworzył w Bułgarii własną firmę budowlaną. 22 października 2002 roku władze Turkmenistanu postawiły zarzuty obojgu rodzicom skarżącej dotyczące kwalifikowanego przywłaszczenia mienia publicznego w wysokości 40 000 000 dolarów amerykańskich, popełnionego rzekomo w okresie od 25 lipca 2002 roku do 3 września 2002 roku. Prokurator Turkmenistanu wydał nakaz ich aresztowania w związku z tymi zarzutami i złożył wniosek o ich ekstradycję do władz bułgarskich. Następujące okoliczności są niesporne między stronami. 4 grudnia 2002 roku skarżąca, która miała wówczas czternaście lat, była sama w domu. Około godziny 11:00 do mieszkania rodziny przybyło około dziesięciu funkcjonariuszy policji. Wchodząc do mieszkania, funkcjonariusze poinformowali skarżącą, że przybyli aresztować jej rodziców. Zadzwoniła do rodziców telefonicznie. Z dokumentów przed sądami krajowymi wynika, że w tym czasie rodzice byli na zakupach w towarzystwie ich pełnomocnika procesowego, który wrócił z nimi do domu. Zajęło to trochę czasu z powodu dużego ruchu. W międzyczasie funkcjonariusze zabronili skarżącej poruszania się po mieszkaniu i przesłuchiwali ją w nieobecności pracownika socjalnego i psychologa, mimo że widzieli jej dokument tożsamości, z którego wynikał jej wiek. Rodzice skarżącej zostali aresztowani natychmiast po przybyciu do domu. Protokół rozprawy sądowej w postępowaniu krajowym o odszkodowanie (patrz akapity 27–41 poniżej) wskazuje, że podczas aresztowania obecny był pełnomocnik prawny rodziców. Adwokat stwierdził, że funkcjonariusze policji nie pozwolili rodzicom zabrać rzeczy osobistych z mieszkania, ale, o ile pamiętał, pozwolili skarżącej przekazać im niektóre rzeczy osobiste z mieszkania. Nie wiedział, dokąd funkcjonariusze policji zabrali rodziców skarżącej, ale powiedział, że jego zdaniem zostali zabrani do Regionalnego Urzędu Śledczego. W każdym razie odwiedził ich następnego dnia, ale nie mógł dokładnie pamiętać gdzie. Pełnomocnik prawny stwierdził również, że w ciągu kilku następnych dni jego zadaniem było krążenie między dwoma różnymi więzieniami, gdzie przetrzymywano rodziców skarżącej, w celu zorganizowania ich obrony. Stwierdził, że nie potrafi opisać stanu skarżącej w momencie aresztowania, ponieważ jego zadaniem była obrona jej rodziców. Nie wiedział, co stało się ze skarżącą i nie widział jej po aresztowaniu jej rodziców. Nakaz aresztowania rodziców skarżącej na dwadzieścia cztery godziny został wydany przez policję 4 grudnia 2002 roku i zostali umieszczeni w areszcie policyjnym na ten okres. Na skutek ich wniosku o sądową kontrolę tego nakazu aresztowania, Sąd Okręgowy w Warnie uchylił go następnego dnia, uznając go za wadliwy, ponieważ nie wskazywał on żadnych podstaw prawnych dla aresztowania. Natychmiast po zwolnieniu z aresztu policyjnego rodzicom skarżącej doręczono nakaz prokuratorski ich aresztowania na siedemdziesiąt dwie godziny w związku z wnioskiem o ekstradycję (patrz akapit 10 powyżej). Zostali aresztowani na miejscu. 6 grudnia 2002 roku, podczas dwóch odrębnych rozpraw, Sąd Okręgowy w Warnie przedłużył ich aresztowanie na okres trzydziestu dni. Ojciec skarżącej został zabrany do więzienia w Warnie, a matka do więzienia w Sliven. Podczas i po rozprawach sądowych 6 grudnia 2002 roku rodziców skarżącej reprezentował ten sam adwokat, który był obecny podczas ich aresztowania i był przyjacielem oraz sąsiadem rodziny. Strony spierają się co do tego, co wydarzyło się na rozprawie, gdy sędzia pytał o środki opieki w stosunku do skarżącej. Zdaniem skarżącej, gdy matka została zapytana przez sędziego za pośrednictwem tłumacza, czy jest ktoś, kto może zaopiekować się jej dzieckiem, matka odpowiedziała, potrząsając głową. W Bułgarii kiwanie głową oznacza „nie”, a potrząsanie nią oznacza „tak”. Zdaniem skarżącej sędzia, interpretując odpowiedź matki jako „tak”, zapisał w protokole rozprawy: „Dziecko ma kogoś, kto się nim zaopiekuje”. Rząd z kolei wskazał na protokół rozprawy, który wskazywał, że matka skarżącej odpowiedziała, że jest ktoś, kto może zaopiekować się jej dzieckiem. W ich opinii było to dowodem odpowiedzi matki. Ponadto przytoczyli fragment protokołu sądu, w którym matka skarżącej zwróciła się do sądu w następujących słowach: „Jestem bardzo zaskoczona, ponieważ pracowałam jako docent, z doktoratem nauk, przez dziesięć lat, i z jakiegoś powodu chcą oskarżyć mnie o coś, co wydarzyło się tam, a mieszkam tu od całego roku. Przyjechaliśmyśmy tutaj, aby moje dzieci mogły studiować w Warnie, w kraju demokratycznym, ponieważ Turkmenistan jest dyktaturą; zaczął się reżim faszystowski. Jest ktoś, kto zaopiekuje się moim dzieckiem.” Zgodnie z protokołem rozprawy, oświadczeniu matki poprzedziła ingerencja prokuratora, który wskazał, że konieczne jest przestrzeganie wymogów artykułu 152 § 6 Kodeksu postępowania karnego, tak aby jeśli rodzina nie miała krewnych ani przyjaciół do opieki nad dzieckiem, gmina miała zostać poinformowana w celu umieszczenia jej w ośrodku opieki nad dziećmi, przedszkolu lub placówce internatowej (интернат). Na skutek odwołania rodziców skarżącej, Sąd Apelacyjny w Warnie uchylił nakazy aresztowania w dwóch odrębnych decyzjach z 17 grudnia 2002 roku. Rodzice skarżącej zostali zwolnieni za kaucją i wrócili tego samego dnia do skarżącej. Wniosek o ich ekstradycję do Turkmenistanu został ostatecznie odrzucony 22 maja 2003 roku przez Sąd Okręgowy w Warnie. Podczas tych postępowań reprezentował ich ten sam adwokat. Odrzucenie stało się prawomocne 30 maja 2003 roku, ponieważ nie zostało zaskarżone. Sąd uznał, że postępowanie karne przeciwko rodzicom skarżącej było związane z działalnością polityczną ojca i że wniosek o ekstradycję został złożony w celu prześladowania i karania go za jego przekonania polityczne. Zarzuca się, że rodzice skarżącej zostali aresztowani tak szybko, że nie zdążyli zostawić jej żadnych pieniędzy ani dać jej żadnych instrukcji, do kogo się zwrócić ani jak zająć się sobą. Funkcjonariusze nie powiedzieli skarżącej, na jak długo zabierają jej rodziców, dokąd ich zabiorą ani z jakiego powodu. Zdaniem skarżącej wskazali, że albo zamkną jej rodziców w więzieniu, albo wy deportują do Turkmenistanu. Obie perspektywy spowodowały u skarżącej cierpienie, ponieważ słyszała, że więzienia są straszne zarówno w Turkmenistanie, jak i w Bułgarii. Bała się również, że jej rodzice mogą zostać poddani w Bułgarii temu samemu traktowaniu, którego członkowie jej rodziny doświadczyli w Turkmenistanie. Zdaniem skarżącej nikt nie zajmował się nią po aresztowaniu rodziców. Znalazła w mieszkaniu tylko 15 lewów (około 7 euro (EUR)), które przeznaczyła na bilety autobusowe do szkoły i jedzenie. Pieniądze szybko się skończyły i w ostatnich dniach nieobecności jej rodziców nie miała nic do jedzenia. Cierpiała na bezsenność i, gdy mogła spać, miała koszmary. Przed aresztowaniem rodziców to matka budziła ją rano. Trwale bała się, że sama zostanie odesłana do Turkmenistanu, gdzie jej krewni są w więzieniu, a dziadkowie stali się bezdomni za sprzeciwianie się reżimowi. Twierdziła, że chodziła kilka razy do biura policji dla cudzoziemców, szukając rodziców. Próbowała również dzwonić do ludzi w Turkmenistanie, prosząc o pomoc. Oba kroki okazały się nieskuteczne. Skarżąca musiała pytać ludzi na ulicy, jak dotrzeć do swojej szkoły, ponieważ przed aresztowaniem ojciec zawsze ją tam odwoził. Na pewnym etapie podczas aresztowania jej rodziców bezpański pies ugryzł skarżącą w nogę. Nie wiedziała, co robić ani jak szukać pomocy. Matka zabrała ją do szpitala 18 grudnia 2002 roku, dnia po jej zwolnieniu z aresztu, obawiając się, że rana mogła ulec zakażeniu. Rząd twierdził, że nie udowodniono, aby skarżąca została sama, bez opieki dorosłego, w okresie objętym sprawą. Rząd podkreślił, że rodzice skarżącej byli reprezentowani przez cały czas przez tego samego pełnomocnika prawnego, który był ponadto sąsiadem i przyjacielem. Gdy w ramach postępowania krajowego w sprawie skarżącej pytano go o wymianę zdań w sądzie 6 grudnia 2002 roku, adwokat wskazał, że nie ma jej w pamięci (patrz akapit 35 poniżej). 7 marca 2006 roku skarżąca, za zgodą rodziców, wytoczyła powództwo o odszkodowanie na podstawie artykułu 45 Ustawy o umowach i zobowiązaniach przed Sądem Okręgowym w Warnie. Skierowała swoje roszczenie przeciwko warniemu regionalnemu biuru Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Prokuraturze, Ministerstwu Sprawiedliwości i Najwyższej Radzie Sądowniczej oraz dążyła do ustalenia odpowiedzialności władz, które pozostawiły ją bez opieki podczas aresztowania jej rodziców w grudniu 2002 roku, wbrew Ustawie o ochronie dziecka. W decyzji z 27 marca 2006 roku sąd wezwał ją do sprecyzowania podstaw powództwa i wskazania konkretnych działań, konkretnego pozwanego i rodzaju wyrządzonej jej szkody. Sprecyzowała, że ubiega się o odszkodowanie za szkodę niemajątkową wynikającą z niedopełnienia przez władze obowiązku zorganizowania wsparcia i opieki dla niej podczas aresztowania jej rodziców. 10 kwietnia 2006 roku sąd przekwalifikował jej powództwo na podstawie artykułu 49 Ustawy o umowach i zobowiązaniach. Ponadto wezwał ją do podania nazwisk urzędników, przeciwko którym skierowała powództwo, oraz wykazania, że uiściła opłaty sądowe w wysokości około 10 000 EUR, odpowiadające 4% całkowitej kwoty odszkodowania. Skarżąca obniżyła wartość powództwa 9 maja 2006 roku, uiściła odpowiednie opłaty sądowe w wysokości około 6 135 EUR i złożyła dodatkowe dowody przed sądem. 15 maja 2006 roku Sąd Okręgowy w Warnie umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie usunęła nieprawidłowości w swoim pozwie zgodnie z poleceniem sądu z 10 kwietnia 2006 roku. Skarżąca odwołała się 12 maja 2006 roku do Sądu Apelacyjnego w Warnie, twierdząc, że pozwanymi są podmioty prawne określone w jej pozwie z 7 marca 2006 roku w zmienionym brzmieniu, biorąc pod uwagę, że były one reprezentowane przez różne osoby w różnych momentach. Sąd apelacyjny utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji 4 października 2006 roku. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, twierdząc, że jej powództwo jest skierowane przeciwko różnym instytucjom jako osobom prawnym, ponieważ nie mogła znać nazwisk poszczególnych urzędników, którzy nie zapewnili jej opieki. Opisała również swój stan po aresztowaniu rodziców. 14 lutego 2007 roku Sąd Najwyższy Kasacyjny uchylił decyzję sądu niższej instancji, uznając, że błędnie pouczył skarżącą o wskazaniu indywidualnych pozwanych. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, Sąd Okręgowy w Warnie. 25 października 2007 roku skarżąca dalej sprecyzowała swoje powództwo przed Sądem Okręgowym w Warnie, w szczególności opisując swoje okoliczności w bezpośrednim następstwie aresztowania jej rodziców i ciągłą traumę psychiczną, której doznała w wyniku tego. Złożyła wniosek, że podczas rozprawy 6 grudnia 2002 roku w sprawie przedłużenia aresztowania jej rodziców sędzia błędnie zinterpretował odpowiedź jej matki na zadane pytanie dotyczące jej opieki. Opinia psychiatryczna i psychologiczna została sporządzona w kontekście postępowania sądowego w 2008 roku. Opinia stwierdziła, że skarżąca była przygnębiona i czasem agresywna. Przypisano to wstrząsowi, jaki przeżyła w związku z aresztowaniem jej rodziców i wynikającą z tego niepewnością. Okazywała oznaki nagromadzonego napięcia, strachu, zmartwień, rozczarowania i gniewu wobec urzędników, którzy pozostawili ją samej sobie po aresztowaniu jej rodziców. Nie miała zainteresowania swoim codziennym życiem ani przyszłością i stała się wycokana w wyniku utraty zaufania do systemu sprawiedliwości. Dwie dodatkowe opinie biegłych lekarzy zostały sporządzone w 2008 roku. Stwierdziły, że skarżąca cierpi na zespół stresu pourazowego, który był prawdopodobnie wynikiem tego, co przeszła po aresztowaniu jej rodziców. Lekarze oświadczyli w sądzie, że w jej przypadku nie jest prawdopodobna poprawa i że spodziewa się, że jej stan stanie się przewlekły. Kolejny raport medyczny zlecony przez sąd w 2009 roku potwierdził, że skarżąca cierpi na zespół stresu pourazowego i że, choć była zdrowym i pełnym energii dzieckiem przed aresztowaniem jej rodziców, później doświadczała częstych napadów depresji i uległa przytłaczającym uczuciom litości nad sobą, niepewności i bezcelowości wysiłku i zaangażowania. Adwokat rodziców skarżącej, który uczestniczył w rozprawach dotyczących ich aresztowania w 2002 roku, zeznał 22 lutego 2008 roku, że nie wiedział, co stało się ze skarżącą podczas aresztowania jej rodziców; ani nie mógł niczego pamiętać o okolicznościach dotyczących pytania i odpowiedzi w sądzie 6 grudnia 2002 roku dotyczących jej opieki. 24 października 2008 roku, podczas tego samego postępowania, nauczycielka skarżącej zeznała, że nie pamięta, aby skarżąca była nieobecna w szkole lub głodowała w szkole. Dziewczyna nie skarżyła się jej na nic w tamtym czasie. Sąd Okręgowy w Warnie oddalił powództwo skarżącej 27 lipca 2009 roku, uznając, że nie udowodniono, aby została sama, podczas gdy jej rodzice byli aresztowani w grudniu 2002 roku. Sąd uznał również, że w ciągu trzech dni po rozprawie 6 grudnia 2002 roku matka skarżącej nie starała się o sprostowanie protokołu rozprawy, mimo że było to prawnie możliwe. Ponadto sąd uznał, że 6 grudnia 2002 roku Sąd Okręgowy w Warnie przyjął, że matka odpowiedzi twierdząco na pytanie sędziego, czy był ktoś, kto mógł zaopiekować się skarżącą. Pytanie to zostało przekazane matce skarżącej przy pomocy tłumacza. W konsekwencji sąd uznał, że nie spoczywało na systemie sprawiedliwości karnej obowiązek działania w inny sposób w celu ochrony skarżącej. Sąd w pełni zaakceptował również wnioski opinii psychologicznych dotyczących stanu przewlekłego zespołu stresu pourazowego skarżącej po wydarzeniach z grudnia 2002 roku. Jednak uznał, że jedynym dowodem popierającym twierdzenie skarżącej, że została sama w grudniu 2002 roku, było zeznanie jej rodziców i że nie było innych dowodów popierających to twierdzenie. Biorąc pod uwagę, że matka oświadczyła podczas rozprawy w sprawie jej aresztowania, że ktoś zajmował się dzieckiem, warunki określone w artykule 152 Kodeksu postępowania karnego nie zostały spełnione i w związku z tym instytucje zaangażowane w postępowanie karne nie były zobowiązane do podjęcia kroków w celu objęcia skarżącej opieką. Skarżąca odwołała się do Sądu Apelacyjnego w Warnie. Ponownie zakwestionowała ustalenia sądu niższej instancji dotyczące odpowiedzi jej matki podczas rozprawy sądowej 6 grudnia 2002 roku. Złożyła również wniosek, że jej matka nie miała możliwości zobaczenia protokołu rozprawy, biorąc pod uwagę, że została natychmiast zabrana z powrotem do aresztu śledczego. Dalej twierdziła, że władze były pod obowiązkiem zweryfikowania w momencie aresztowania 4 grudnia 2002 roku i bezpośrednio po nim, czy opieka była dla niej dostępna, i że w każdym razie nie powinny czekać dwóch dni, aby po raz pierwszy zapytać o jej sytuację podczas rozprawy sądowej. Złożyła wniosek, że jej obecny stan zdrowia jest bezpośrednim wynikiem wstrząsu i stresu, których doświadczyła w związku z aresztowaniem i brakiem zapewnienia opieki. Zapłaciła około 3000 EUR opłat sądowych. Sąd apelacyjny potwierdził decyzję sądu niższej instancji 10 grudnia 2010 roku. Uznał, że nawet jeśli skarżąca została sama po aresztowaniu, odpowiedzialności za to nie można przypisać policji, organom ścigania ani sądowi, biorąc pod uwagę, że jej matka oświadczyła, że była ktoś, kto może zaopiekować się nią. Ponadto zespół stresu pourazowego, na który cierpi, a który został stwierdzony, mógł być wynikiem dodatkowych czynników nie bezpośrednio związanych z aresztowaniem jej rodziców. Sąd Najwyższy Kasacyjny odrzucił skargę kasacyjną skarżącej w ostatecznej decyzji z 18 stycznia 2012 roku, uznając, że nie ma podstaw do kontynuowania postępowania odwoławczego. Skarżącej przyznano status humanitarny 10 marca 2004 roku i status uchodźcy 15 września 2007 roku.

II. ISTOTNE AKTY PRAWNE MIĘDZYNARODOWE
Konwencja o prawach dziecka Narodów Zjednoczonych z 1989 roku
Niniejszy traktat (zwany dalej „Konwencją ONZ”), przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 roku, ma moc wiążącą w prawie międzynarodowym dla Umawiających się Stron, w tym wszystkich państw członkowskich Rady Europy. Artykuł 3(i) Konwencji ONZ stanowi:
„We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub organy ustawodawcze, najlepszy interes dziecka jest czynnikiem nadrzędnym.”


Skarżący urodził się w 1944 roku. Obecnie jest pozbawiony wolności w Stambule. Skarżący jest dziennikarzem, który od 2002 roku pracował dla dziennika „Zaman”, uważanego za główne medium publikacyjne sieci „Gülenistowskiej” i zamkniętego po przyjęciu Dekretu Ustawodawczego nr 668 wydanego 27 lipca 2016 r. w związku ze stanem wyjątkowym (patrz punkty 14–18 poniżej). Od 2001 roku prowadził również wykłady z politologii porównawczej i historii politycznej Turcji na prywatnym uniwersytecie w Stambule. W latach poprzedzających próbę zamachu stanu z 15 lipca 2016 r. skarżący był znany ze swoich krytycznych poglądów na politykę rządu. W nocy z 15 na 16 lipca 2016 r. grupa członków tureckich sił zbrojnych nazywająca się „Radą Pokoju w Ojczyźnie” próbowała przeprowadzić zamach stanu mający na celu obalenie demokratycznie wybranego parlamentu, rządu i prezydenta Turcji. Podczas próby zamachu żołnierze pozostający pod kontrolą inicjatorów bombardowali kilka strategicznych budynków państwowych, w tym budynek parlamentu i kompleks prezydencki, zaatakowali hotel, w którym przebywał prezydent, wzięli Szefa Sztabu Generalnego jako zakładnika, zaatakowali stacje telewizyjne i strzelali do demonstrantów. W trakcie nocy przemocy zginęło ponad 300 osób, a ponad 2500 zostało rannych. Następnego dnia po próbie zamachu stanu władze państwowe obwiniły sieć powiązaną z Fetullahem Gülenem, obywatelem tureckim mieszkającym w Pensylwanii (Stany Zjednoczone Ameryki) i uważanym za lidera organizacji terrorystycznej znanej jako FETÖ/PDY („Gülenistowska Organizacja Terrorystyczna/Struktura Państwa Równoległego”). W następstwie odpowiednie organy ścigania wszczęły kilka postępowań karnych w związku z podejrzanymi członkami tej organizacji. 20 lipca 2016 r. rząd ogłosił stan wyjątkowy na okres trzech miesięcy od 21 lipca 2016 r.; stan wyjątkowy został następnie przedłużony na kolejne okresy trzymiesięczne przez Radę Ministrów przewodniczoną przez prezydenta, ostatnio z mocą od 19 stycznia 2018 r. 21 lipca 2016 r. władze tureckie zawiadomiły Sekretarza Generalnego Rady Europy o odstąpieniu od Konwencji na mocy art. 15. 27 lipca 2016 r., w toku jednego z postępowań karnych wszczętych wobec podejrzanych członków FETÖ/PDY, skarżący został aresztowany w swoim domu w Stambule i doprowadzony do aresztu policyjnego. 30 lipca 2016 r. skarżący, przy pomocy swojego prawnika, został przesłuchany w Dyrekcji Bezpieczeństwa w Stambule. Podczas przesłuchania skarżący zaprzeczył, że należy do nielegalnej organizacji. Tego samego dnia prokurator w Stambule wystąpił o sądowy nakaz tymczasowego aresztowania skarżącego z powodu podejrzenia należenia do nielegalnej organizacji. Tego samego dnia kilku redaktorów i publicystów dziennika „Zaman”, w tym skarżący, zostało doprowadzonych przed 4. Sąd Rejonowy w Stambule. Sędzia przesłuchał skarżącego w sprawie jego domniemanych czynów i stawianych mu zarzutów. Skarżący oświadczył, że dołączył do „Zaman”, aby móc wyrażać swoje opinie; że opowiadał się za systemem demokratycznym odpowiadającym standardom europejskim; że jest osobą świecką; że nie był świadomy zagrożenia ze strony ruchu Fetullaha Gülena aż po próbę zamachu stanu z 15 lipca 2016 r.; oraz że jest przeciwny jakimkolwiek atakom na demokrację. Na zakończenie rozprawy sędzia, biorąc pod uwagę treść artykułów napisanych przez skarżącego – i stwierdzając, że promowały one tę organizację terrorystyczną, nawet po 17 grudnia 2013 r. – zarządził jego tymczasowe aresztowanie. W związku z tym zauważył, że chociaż przeciwko E.D. (redaktorowi naczelnemu „Zaman”) wszczęto postępowanie karne przed próbą zamachu stanu, skarżący kontynuował pracę dla gazety i w ramach struktury medialnej organizacji. Uzasadniając zarządzenie tymczasowego aresztowania skarżącego, sędzia wziął pod uwagę następujące czynniki: silne podejrzenia wobec niego; charakter domniemanego przestępstwa oraz fakt, że należało ono do przestępstw wymienionych w art. 100 § 3 Kodeksu Postępowania Karnego („KPK”) – tzw. „przestępstwa katalogowe”, dla których tymczasowe aresztowanie podejrzanego uznawano za uzasadnione w przypadku istnienia silnych podejrzeń; ryzyko ucieczki; stan dowodów i ryzyko ich zatarcia; oraz ryzyko, że środki alternatywne wobec aresztowania mogą być niewystarczające, aby zapewnić udział skarżącego w postępowaniu karnym. 5 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie o jego tymczasowym aresztowaniu. Argumentował, że nie ma uzasadnienia dla jego aresztowania. Twierdził również, że jego stan zdrowia jest niezgodny z warunkami w więzieniu, w którym był przetrzymywany. W decyzji z 8 sierpnia 2016 r. 5. Sąd Rejonowy w Stambule oddalił zażalenie skarżącego. 17 października 2016 r. skarżący złożył nowy wniosek o jego zwolnienie. W decyzji z 19 października 2016 r. 10. Sąd Rejonowy w Stambule odrzucił wniosek. W swojej decyzji sędzia stwierdził w szczególności, że było ustalonym faktem, że w celu przygotowania gruntu pod zamach stanu inicjatorzy musieli stworzyć percepcję, że przywódcy danego kraju są dyktatorami. Jego zdaniem artykuły skarżącego oskarżające prezydenta Turcji o bycie dyktatorem i wzywające go do ustąpienia ze stanowiska przyczyniły się do propagandy tego rodzaju. 10 kwietnia 2017 r. prokurator w Stambule złożył akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w Stambule przeciwko kilku osobom, w tym skarżącemu, podejrzanym o bycie częścią medialnej sieci FETÖ/PDY, oskarżając ich w szczególności, na podstawie art. 309, 311 i 312 w związku z art. 220 § 6 Kodeksu Karnego („KK”), o próbę obalenia siłą i przemocą porządku konstytucyjnego, Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji i rządu oraz o popełnianie przestępstw w imieniu organizacji terrorystycznej bez bycia jej członkami. Prokurator wnosił o orzeczenie wobec podejrzanych, w tym skarżącego, trzech kar dożywotniego pozbawienia wolności w zaostrzonym rygorze oraz kary pozbawienia wolności do piętnastu lat. Jako dowód przedstawił sześć artykułów napisanych przez skarżącego w 2013 i 2014 roku. Prokurator złożył, że artykuły autorów i innych osób oskarżanych w tym samym postępowaniu karnym przeciwko czołowym członkom skrzydła medialnego FETÖ/PDY nie mogą być uznane za wyraz sprzeciwu autorów wobec rządu lub jego krytyki. W przypadku skarżącego prokurator twierdził, że użyte przez niego wyrażenia wykraczały poza granice wolności prasy, ponieważ podważały prawa organów państwowych i zagrażały pokojowi społecznemu oraz porządkowi publicznemu. Prokurator stwierdził, że skarżący nie wahał się wzywać w swoich artykułach do możliwego zamachu stanu i, krótko mówiąc, pełnił funkcje służące interesom tej organizacji terrorystycznej. W toku postępowania karnego skarżący zaprzeczył popełnieniu jakiegokolwiek przestępstwa. Postępowanie karne jest obecnie w toku przed 13. Sądem Okręgowym w Stambule. 8 września 2016 r. skarżący złożył skargę indywidualną do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżył się, że został tymczasowo aresztowany z powodu swoich artykułów i twierdził, że narusza to jego prawo do wolności i bezpieczeństwa oraz jego prawo do wolności wyrażania opinii i prasy. Twierdził również, że jego stan zdrowia jest niezgodny z warunkami dalszego aresztowania, ponieważ cierpi na łagodny rozrost gruczołu krokowego, hiperlipidemię, hiperurykemię, wieloguzkowe wole i bezdech senny. Z tego powodu zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o wskazanie tymczasowego środka alternatywnego wobec aresztowania, co pozwoliłoby mu na zwolnienie oczekując na proces. W decyzji z 26 października 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił zastosowania takiego środka tymczasowego. Podjęwszy tę decyzję, zauważył po pierwsze, że zdrowie skarżącego było regularnie monitorowane od początku jego tymczasowego aresztowania i że w więzieniu, w którym był przetrzymywany, znajdował się szpital państwowy. W związku z tym zauważył, że 4 października 2016 r., na wniosek złożony w tym celu dzień wcześniej, skarżący został zbadany w więzieniu przez lekarza ogólnego, a następnie przeniesiony do oddziału urologii szpitala państwowego, gdzie przeszedł badanie lekarskie 20 października 2016 r., a jego kolejna wizyta została zaplanowana na 22 marca 2017 r. W tych okolicznościach Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że utrzymywanie skarżącego w tymczasowym areszcie nie stanowi obecnie zagrożenia dla jego życia lub zdrowia. Dodał, że w przypadku zmiany jego stanu zdrowia lub warunków aresztowania będzie uprawniony do złożenia kolejnego wniosku o środek tymczasowy w celu zabezpieczenia jego zwolnienia. 11 stycznia 2018 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (nr 2016/16092), w którym orzekł, jedenastoma głosami przeciw sześciu, że doszło do naruszenia prawa do wolności i bezpieczeństwa oraz prawa do wolności wyrażania opinii i prasy. W odniesieniu do skargi skarżącego dotyczącej legalności jego tymczasowego aresztowania Trybunał Konstytucyjny zauważył po pierwsze, że dowody stanowiące podstawę jego aresztowania obejmowały: (i) artykuł zatytułowany „Jakby to była wojna religijna” („Din Savaşıymış”), opublikowany 21 grudnia 2013 r.; (ii) artykuł zatytułowany „Prezydent nie może pozostać widzem” („Cumhurbaşkanı Seyirci Kalamaz”), opublikowany 24 grudnia 2013 r.; (iii) artykuł zatytułowany „Między Erdoganem a Zachodem” („Erdoğan ile Batı Arasında”), opublikowany 28 grudnia 2013 r.; (iv) artykuł zatytułowany „Tak, zarówno przestępstwo, jak i kara są indywidualne” („Evet Suç da Ceza da Şahsidir”), opublikowany 8 lutego 2014 r.; (v) artykuł zatytułowany „Ten naród nie ma pustych głów” („Bu Millet Bidon Kafalı Değildir”), opublikowany 1 marca 2014 r.; oraz (vi) artykuł zatytułowany „Rozwiązaniem jest rząd bez Erdogana” („Çıkar Yol Erdoğan’sız Hükûmet”), opublikowany 29 marca 2014 r. Po zbadaniu treści tych artykułów Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dotyczyły one głównie spraw związanych z dochodzeniami karnymi „17–25 grudnia [2013]”. W nich skarżący przedstawił swoją opinię, że członkowie rządu uwikłani w dane postępowanie karne powinni zostać pociągnięci do odpowiedzialności i że było to odpowiedzialnością prezydenta i liderów partii rządzącej do podjęcia działań w tym celu. Twierdził, że reakcja rządu na dochodzenie była niesprawiedliwa. Trybunał Konstytucyjny zauważył również, że skarżący pisał, że jeśli dochodzenie to zostało przeprowadzone na polecenie podejrzanych członków FETÖ/PDY, oni również powinni być przedmiotem postępowania karnego. Utrzymywał jednak, że niesprawiedliwe jest oskarżanie wszystkich członków ruchu Gülenistowskiego. Trybunał Konstytucyjny zauważył dalej, że w kwestionowanych artykułach skarżący nie argumentował, że rząd powinien zostać obalony siłą. Wręcz przeciwnie, twierdził, że partia rządząca przegra w następnych wyborach. Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że artykuł opublikowany dzień przed próbą zamachu stanu sugerował, że skarżący był przeciwny zamachom stanu. Orzekł, że wyrażał opinie na temat aktualnego problemu, podobne do opinii liderów opozycji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego organy śledcze nie były w stanie wykazać żadnych faktów, które mogłyby wskazywać, że skarżący działał w zgodzie z celami FETÖ/PDY. Dodał, że sam fakt, że wyrażał swoje opinie w „Zaman”, nie może być uznany za wystarczający do wywnioskowania, że skarżący był świadomy celów tej organizacji. W konsekwencji concluded, że „silne dowody popełnienia przestępstwa” nie zostały wystarczająco ustalone w przypadku skarżącego. Następnie Trybunał Konstytucyjny zbadał, czy doszło do naruszenia prawa do wolności i bezpieczeństwa w świetle art. 15 Konstytucji (przewidującym zawieszenie wykonywania praw i wolności podstawowych w przypadku wojny, powszechnej mobilizacji, stanu oblężenia lub stanu wyjątkowego). W tym punkcie zauważył po pierwsze, że w stanie wyjątkowym Konstytucja przewiduje możliwość podjęcia środków odstępujących od gwarancji zawartych w art. 19, w zakresie wymaganym przez sytuację. Zauważył jednak, że gdyby zaakceptować, że ludzie mogą być tymczasowo aresztowani bez żadnych silnych dowodów popełnienia przestępstwa, gwarancje prawa do wolności i bezpieczeństwa byłyby bez znaczenia. W związku z tym orzekł, że tymczasowe aresztowanie skarżącego było nieproporcjonalne do rygorystycznych wymogów sytuacji i że jego prawo do wolności i bezpieczeństwa, chronione przez art. 19 § 3 Konstytucji, zostało naruszone. Następnie, w odniesieniu do skargi dotyczącej wolności wyrażania opinii i prasy, Trybunał Konstytucyjny zauważył, że początkowe i ciągłe tymczasowe aresztowanie skarżącego z powodu jego artykułów stanowiło ingerencję w wykonywanie tego prawa. Biorąc pod uwagę jego argumenty dotyczące legalności jego tymczasowego aresztowania, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że taki środek, który miał poważne skutki, ponieważ skutkował pozbawieniem wolności, nie może być uznany za niezbędną i proporcjonalną ingerencję w społeczeństwie demokratycznym. Zauważył dalej, że nie można było wyraźnie ustalić z powodów zarządzenia i przedłużenia tymczasowego aresztowania skarżącego, czy środek ten spełniał nagłą potrzebę społeczną lub dlaczego był konieczny. Na koniec stwierdził, że było jasne, że tymczasowe aresztowanie skarżącego mogło mieć efekt mrożący na wolność wyrażania opinii i prasy, o ile nie było oparte na żadnych konkretnych dowodach innych niż jego artykuły (patrz punkt 140 wyroku Trybunału Konstytucyjnego). W zakresie stosowania art. 15 Konstytucji odniósł się do swoich ustaleń dotyczących legalności jego tymczasowego aresztowania (jak przedstawiono w punktach 108–110 wyroku Trybunału Konstytucyjnego – patrz punkt 32 powyżej) i orzekł, że doszło również do naruszenia wolności wyrażania opinii i wolności prasy zagwarantowanych w art. 26 i 28 Konstytucji. W odniesieniu do skargi skarżącego, że warunki jego aresztowania są niezgodne z poszanowaniem godności ludzkiej, Trybunał Konstytucyjny zauważył, że ma on dostęp do leczenia wymaganego dla jego stanu w więzieniu, w którym był przetrzymywany, i uznał tę skargę za niedopuszczalną jako oczywiście bezzasadną. Skarżący nie złożył roszczenia o odszkodowanie za szkodę niemajątkową. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny nie przyznał żadnej kwoty z tego tytułu. Skarżący rościł nieokreśloną kwotę za szkodę majątkową, którą rzekomo poniósł. Trybunał Konstytucyjny nie znalazł związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem a szkodą twierdzoną z tego tytułu i oddalił roszczenie. Orzekł jednak, że skarżącemu należy się 2219,50 lir tureckich (TRY – około 500 euro (EUR)) tytułem kosztów i wydatków. Ponieważ skarżący był nadal tymczasowo aresztowany w dniu wydania wyroku, Trybunał Konstytucyjny zdecydował o przekazaniu wyroku do 13. Sądu Okręgowego w Stambule, aby mógł on podjąć „niezbędne działania”. 11 stycznia 2018 r. prawnik skarżącego złożył wniosek do 13. Sądu Okręgowego w Stambule o zwolnienie jego klienta. Tego samego dnia 13. Sąd Okręgowy w Stambule odrzucił wniosek z powodu, że nie otrzymał jeszcze oficjalnego zawiadomienia o wyroku Trybunału Konstytucyjnego. 12 stycznia 2018 r. 13. Sąd Okręgowy w Stambule, zauważywszy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany na jego stronie internetowej, z urzędu zbadał kwestię tymczasowego aresztowania skarżącego. Stwierdzając po pierwsze, że zbadanie merytoryczne indywidualnej skargi do Trybunału Konstytucyjnego na decyzję sądową wiąże się z ustaleniem, czy doszło do naruszenia praw podstawowych i jakie środki byłyby odpowiednie, aby położyć kres naruszeniu, a po drugie, że środki odwoławcze w zakresie kwestii prawnych nie mogą być badane przez Trybunał Konstytucyjny w kontekście skargi indywidualnej, stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny nie miał jurysdykcji do oceny dowodów w aktach sprawy. Z tego powodu wyrok Trybunału Konstytucyjnego nr 2016/16092 był niezgodny z prawem i stanowił uzurpację władzy (görev gasbı). Co do skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego, Sąd Okręgowy dodał, że tylko wyroki zgodne z Konstytucją i prawem powinny być uznawane za ostateczne i wiążące. Zauważył ponadto, że można przedstawić szersze uzasadnienie uzasadniające utrzymanie skarżącego w tymczasowym areszcie i że w aktach znajdują się wystarczające dowody przeciwko niemu w tym zakresie. Jednakże stworzyłoby to ryzyko wyprzedzenia merytorycznego rozstrzygnięcia (ihsas-ı rey), ponieważ szczegółowe wyjaśnienie powodów uzasadniających dalsze aresztowanie mogłoby być postrzegane jako wyrażenie opinii sędziów przed ustaleniem merytoryki sprawy. W związku z tym Sąd Okręgowy stwierdził, że niemożliwe jest przyjęcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Na koniec, powtarzając, że wspomniany wyrok stanowił uzurpację władzy, orzekł, dwoma głosami przeciw jednemu, że nie ma potrzeby wydawania decyzji w sprawie tymczasowego aresztowania skarżącego. Sędzia odrębny zdania zauważył w swoim zdaniu odrębnym, że zgadza się z konkluzją większości, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego był niezgodny z prawem. Jednak zauważając, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i wiążące dla Sądu Okręgowego, wyraził pogląd, że należy zarządzić zwolnienie skarżącego. 12 stycznia 2018 r. skarżący wniósł zażalenie w celu zabezpieczenia jego zwolnienia. W decyzji z 15 stycznia 2018 r. 14. Sąd Okręgowy w Stambule jednogłośnie oddalił zażalenie skarżącego, zasadniczo z tych samych powodów co 13. Sąd Okręgowy. 1 lutego 2018 r. skarżący złożył kolejną skargę indywidualną do Trybunału Konstytucyjnego. Powołując się na art. 5, 6 i 18 Konwencji, skarżył się głównie, że był przetrzymywany w tymczasowym areszcie pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 stycznia 2018 r.


Skarżący urodził się w 1957 roku i mieszka w Moskwie. Jest byłym oficerem FSB (rosyjskiej służby bezpieczeństwa). 19 maja 2004 r. Wojskowy Sąd Okręgu Moskiewskiego uznał skarżącego za winnego ujawnienia tajemnic państwowych i nielegalnego posiadania amunicji oraz skazał go na cztery lata pozbawienia wolności. 13 września 2004 r. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej utrzymał w mocy wyrok skazujący skarżącego po rozpoznaniu odwołania. Zgodnie z informacją Rządu, 26 maja 2005 r. Federalna Służba Więziennictwa Federacji Rosyjskiej („FSIN”) zdecydowała, że skarżący powinien odbyć karę w zakładzie karnym typu kolonia osiedleniowa nr IK-13 w Niżnym Tagile, obwodzie swierdłowskim, położonym około 1800 km od domu rodzinnego skarżącego w Moskwie. Rząd nie złożył kopii tej decyzji. 19 sierpnia 2005 r. Rejonowy Sąd w Tagilstroju w Niżnym Tagile zarządził przedterminowe zwolnienie skarżącego. Sąd wysłuchał przedstawiciela administracji więzienia i prokuratora, którzy uznali przedterminowe zwolnienie skarżącego za możliwe. Prokurator nie odwołał się i 29 sierpnia 2005 r. odpowiednia decyzja stała się prawomocna. 31 sierpnia 2005 r. prokurator zwrócił się do Sądu Rejonowego o przywrócenie ustawowego terminu, aby umożliwić mu wniesienie odwołania od decyzji z 19 sierpnia 2005 r., zauważając, że otrzymał jej kopię dopiero pięć dni po jej doręczeniu. 1 września 2005 r. Sąd Rejonowy przywrócił termin do wniesienia odwołania przez prokuratora. Sąd powołał się na odpowiedni przepis kodeksu postępowania karnego, który przewidywał takie przywrócenie, jeśli nastąpiło opóźnienie co najmniej pięciu dni przed otrzymaniem kopii zaskarżonej decyzji przez stronę postępowania. 16 września 2005 r. Sąd Obwodowy w Swierdłowsku oddalił odwołanie skarżącego od decyzji z 1 września 2005 r. i uchylił decyzję z 19 sierpnia 2005 r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. 18 września 2005 r. grupa funkcjonariuszy policji zatrzymała skarżącego w jego mieszkaniu w Moskwie. 21 września 2005 r. skarżący został przewieziony z powrotem do zakładu karnego typu kolonia osiedleniowa nr IK-13 i umieszczony w celi karnej. 24 listopada 2005 r. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznał wniosek skarżącego o przedterminowe zwolnienie i oddalił go. 15 marca 2006 r. Sąd Obwodowy utrzymał w mocy decyzję z 24 listopada 2005 r. po rozpoznaniu odwołania. Po przybyciu do zakładu 28 lipca 2005 r. skarżący został umieszczony w celi nr 8 w bloku karnym. 9 sierpnia 2005 r. został przeniesiony do jednego z dormitorium. Został zwolniony z zakładu 30 sierpnia 2005 r. Po aresztowaniu 18 września 2005 r. skarżący został przewieziony z powrotem do zakładu 22 września 2005 r. Po przybyciu został ponownie umieszczony w celi nr 8 w bloku karnym. 30 września 2005 r. został przeniesiony do jednego z dormitorium. Zgodnie z informacją Rządu, cela nr 8 miała powierzchnię 8 m² i była wyposażona w cztery miejsca do spania. Od 28 lipca do 8 sierpnia 2005 r. skarżący był przetrzymywany w celi sam, a od 8 do 9 sierpnia 2005 r. wraz z nim przebywało dwóch innych więźniów. Cela była wyposażona w wentylację naturalną i sztuczną. W każdym momencie skarżącemu zapewniono indywidualne miejsce do spania i pościel. Pozwalano mu na dwie godziny spaceru dziennie na specjalnie wyznaczonym terenie. Cela miała okna z otwieranymi uchyłami. Metalowe kraty w oknach nie przeszkadzały w wpadaniu światła dziennego do celi. Światło elektryczne w celi było włączone stale, a w nocy używano żarówek o niskim napięciu w celu utrzymania oświetlenia. W celi było centralne ogrzewanie i system zimnej wody. Był tam zbiornik z przegotowaną wodą pitną. 110-centymetrowa murowana ściana i drzwi z sklejki oddzielały toaletę od części mieszkalnej celi. Odległość między toaletą a stołem jadalnym/najbliższym miejscem do spania wynosiła co najmniej 1,5 m. Higiena i wyżywienie spełniały standardy ustawowe. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego i zeznaniami innych więźniów złożonymi przez skarżącego, cela nr 8 miała wymiary 2,5 m na 3,5 m i pomieściła od 3 do 7 więźniów. Dużą część celi zajmowała szafa, w której w ciągu dnia przechowywano materace i poduszki. Nie zapewniano pościeli. Nie było papieru toaletowego, mydła ani detergentu do czyszczenia toalety. Nie było miejsca na przechowywanie rzeczy osobistych. W celi było pełno myszy i rybików. Światło elektryczne było włączone na stałe. Latem cela była bardzo gorąca i wilgotna, a wentylacja nie działała. Oświetlenie elektryczne było niewystarczające. Nie było dostępnej wody pitnej. Jedynym źródłem wody był kran nad toaletą, która była otworem w podłodze. Woda z kranu była używana do „spłukiwania” odchodów, mycia i picia. Miała bardzo niską jakość. Toaleta nie była oddzielona od części mieszkalnej celi. Raz w tygodniu więźniowie otrzymywali miskę gorącej wody do prania ubrań. Od 6:00 rano do 10:00 wieczorem łóżka piętrowe były składane i przytwierdzane do ściany. Więźniowie mogli tylko stać lub kuczeć albo siedzieć na wąskim występie, który biegł wzdłuż krawędzi celi, aby odpocząć nogami. Więźniowie nie otrzymywali gazet. Nie było też w celi radia. Jedzenie było bardzo niskiej jakości i skąpe. Codzienny spacer na zewnątrz trwał od piętnastu do czterdziestu minut. W nieokreślonym dniu skarżący złożył skargę do prokuratora, twierdząc, że przetrzymywanie go w takiej celi karnej jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. 22 listopada 2005 r. prokurator oddalił skargę. Poinformował skarżącego, że w danym czasie zakład nie posiadał strefy kwarantanny, w której nowo przybyłych skazanych można by umieścić w celu przeprowadzenia badań lekarskich. Dalej poinformował skarżącego, że na skutek raportu prokuratora administracja dokonała niezbędnych uzgodnień w celu utworzenia odpowiedniej strefy kwarantanny w zakładzie. Na koniec prokurator wyjaśnił, że skarżący ma prawo do kwestionowania ustaleń prokuratora w sądzie lub przed przełożonym prokuratorem.


Wnioskodawcy w sprawie o sygn. akt 68125/14 (Wetjen) to matka, ojciec i ich syn, urodzony w 2011 r. Wnioskodawcy w sprawie o sygn. akt 72204/15 (Schott) to matka, ojciec i ich trzy córki, urodzone odpowiednio w 1999, 2002 i 2004 r. Wszyscy wnioskodawcy są członkami Kościoła Dwunastu Plemion (Zwölf Stämme), którzy mieszkali we wspólnocie liczącej około 100 członków kościoła w Klosterzimmern. Druga wspólnota licząca około 20 członków znajdowała się w pobliskiej wsi Wörnitz. W 2012 r. prasa donosiła o Kościele Dwunastu Plemion i jego stanowisku w sprawie prawa rodziców do stosowania kar cielesnych, w szczególności chłosty. Ponadto opublikowano oświadczenia byłego członka wspólnoty, potwierdzające, że dzieci były karane kijami. W latach 2012 i 2013 lokalny urząd ds. młodzieży (Jugendamt) odwiedził wspólnotę, a jego rzecznicy zostali zaproszeni na spotkanie w Bawarskim Ministerstwie Edukacji. Podczas spotkania omówiono kary cielesne i kwestię obowiązku szkolnego. 16 sierpnia 2013 r. lokalny urząd ds. młodzieży oraz Sąd Rodzinny w Nördlingen otrzymały materiał wideo od reportera telewizyjnego, pokazujący dziesięć różnych przypadków stosowania kar cielesnych we wspólnocie. Materiał, nagrany ukrytą kamerą, pokazywał chłostę różnych dzieci w wieku od trzech do dwunastu lat. Żaden z wnioskodawców nie został pokazany na materiale wideo. Według reportera telewizyjnego osoba wykonująca karę w większości przypadków nie była rodzicem karanego dziecka. Po otrzymaniu materiału wideo Sąd Rodzinny wszczął wstępne dochodzenie i 21 sierpnia 2013 r. przesłuchał sześciu świadków, wszystkich byłych członków wspólnoty Dwunastu Plemion. Świadkowie potwierdzili, że w wychowaniu dzieci we wspólnocie stosowano różne formy kar cielesnych. Należały do nich owijanie (pucken) dziecka od urodzenia do wieku około trzech lat, polegające na ciasnym owinięciu dziecka w celu stłumienia jakiejkolwiek chęci ruchu. Począwszy od wieku około trzech lat, dzieci były dyscyplinowane chłostą, co trwało do około dwunastego roku życia. Świadkowie dodatkowo stwierdzili, że dzieci były karane przez każdego dorosłego, który w danym momencie nad nimi czuwał, a rodzice byli zmuszani przez wspólnotę do przestrzegania zasad wychowania. 1 września 2013 r. Sąd Rodzinny w Nördlingen, na wniosek właściwego urzędu ds. młodzieży, wydał postanowienie tymczasowe dotyczące wszystkich dzieci we wspólnocie Dwunastu Plemion, w tym dzieci będących przedmiotem wniosku. Sąd odebrał rodzicom-wnioskodawcom prawo decydowania o miejscu zamieszkania ich dzieci (Aufenthaltsbestimmungsrecht) oraz prawo do podejmowania decyzji dotyczących zdrowia dzieci (Gesundheitsfürsorge), edukacji i szkolenia zawodowego, a przekazał te prawa do urzędu ds. młodzieży. Sąd oparł swoją decyzję na ustaleniu, że istniało uzasadnione prawdopodobieństwo, że dzieci będą poddane karom cielesnym. Sąd zarządził również, że urząd ds. młodzieży, zabierając dzieci pod opiekę, może skorzystać z przymusu, poprosić o wsparcie policji i uzyskać zezwolenie na wejście na teren wspólnoty Dwunastu Plemion w Klosterzimmern. 5 września 2013 r. urząd ds. młodzieży zabrał dzieci ze wspólnoty pod opiekę. Wspierali ich około 100 funkcjonariuszy policji, którzy jednocześnie przeszukali teren wspólnoty na polecenie prokuratury w Augsburgu i zajęli siedem drewnianych kijów. Następnie zbadano dzieci będące przedmiotem wniosku, ale nie ujawniono żadnych fizycznych oznak nadużyć lub bicia. Wnioskodawcy B., C. i I. Schott zostali przeniesieni do domu dziecka. Ponieważ wnioskodawca J. Wetjen miał wówczas tylko dwa lata i pięć miesięcy i był nadal karmiony piersią, on i jego matka zostali tymczasowo zakwaterowani razem w domu pod nadzorem. 9 grudnia 2013 r. J. Wetjen został zabrany od matki i umieszczony w rodzinie zastępczej. Matce nakazano odstawienie syna od piersi dwa miesiące wcześniej. Ponieważ jednak odmówiła, syn został odebrany jej siłą. Sąd Rodzinny przesłuchał rodziców-wnioskodawców 10 października 2013 r. Rodzice stwierdzili, że powstrzymywali syna poprzez owijanie, ale zaprzeczyli, aby w jakikolwiek sposób równało się to znęcaniu się nad dzieckiem. Odmówili odpowiedzi na jakiekolwiek pytania dotyczące chłosty, ale cytowali fragmenty z Biblii, które uzasadniały taką praktykę. 29 listopada 2013 r. Sąd Rodzinny utrzymał w mocy swoje postanowienie tymczasowe z 1 września 2013 r. Na podstawie art. 1631, 1666 i 1666a Niemieckiego Kodeksu Cywilnego (patrz poniżej paragrafy 30–32), sąd stwierdził w uzasadnieniu, że istniało duże prawdopodobieństwo, że pozostawienie syna we wspólnocie lub powrót tam doprowadzi do tego, że będzie poddany karom cielesnym, a tym samym do naruszenia jego godności osobistej i integralności, wartości chronionych przez Niemiecką Ustawę Zasadniczą (patrz poniżej paragrafy 26 i 27). Sąd stwierdził dalej, że stosowanie kar cielesnych w tak młodym wieku uniemożliwiłoby swobodny rozwój jego osobowości, a zamiast tego uczyłoby bezwarunkowego posłuszeństwa. Sąd oparł swoją ocenę na wyjaśnieniach rodziców, w których potwierdzili, że dyscyplinowali syna. Sąd uznał, że zeznania innych dzieci w toczących się równolegle postępowaniach, materiał wideo oraz zeznania innych świadków potwierdziły, że dyscyplinowanie dzieci we wspólnocie obejmuje kary cielesne. Dlatego konieczne było zabranie syna ze wspólnoty jako opcja, która najmniej naruszała prawa rodziny, ale zapewniała, że nie będzie chłostany ani w żaden inny sposób krzywdzony. Sąd uznał, że nawet jeśli rodzice mogliby oprzeć się presji wspólnoty, nie byliby w stanie zapewnić, że inni członkowie wspólnoty nie będą chłostać dziecka, gdy będą nad nim czuwać. Sąd wszczął również główne postępowanie opiekuńcze i zlecił sporządzenie opinii biegłego psychologa na temat rodziny. 28 stycznia 2014 r. rodziców-wnioskodawców przesłuchał Sąd Apelacyjny w Monachium. Ojciec stwierdził, że w jego opinii łagodna chłosta nie stanowi ani przemocy, ani znęcania się nad dzieckiem. Oboje rodzice nadal odmawiali odpowiedzi na jakiekolwiek pytania, czy ich syn był wcześniej chłostany. Sąd zdecydował przeciwko przesłuchaniu dziecka będącego przedmiotem wniosku ze względu na jego wiek i stres psychiczny, jaki wywołałoby przesłuchanie, i zamiast tego przesłuchał kuratora procesowego (Verfahrensbeistand). 5 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Monachium utrzymał w mocy istotę decyzji Sądu Rodzinnego. Uchylił decyzję w sprawie odebrania rodzicom prawa do podejmowania decyzji dotyczących edukacji i szkolenia zawodowego syna, ponieważ ze względu na jego wiek nie było potrzeby odebrania takiego prawa w decyzji tymczasowej. Sąd Apelacyjny uznał za ustalone, że rodzice uważają chłostę za część wychowania syna i że syn byłby chłostany, gdyby wrócił do rodziców i wspólnoty. Sąd oparł swoje ustalenie na zeznaniach rodziców i świadków oraz wytycznych zawartych w broszurze zatytułowanej „Nauka o wychowaniu dzieci”. Sąd zauważył dalej, że wychowywanie dzieci w ten sposób nie jest usprawiedliwione wolnością religijną rodziców. Sąd stwierdził również, że nie było innej opcji pociągającej za sobą mniejsze naruszenie praw rodziny, ponieważ do tego momentu rodzice nie wykazali żadnej chęci powstrzymania się od dyscyplinowania syna, a większa pomoc ze strony urzędu ds. młodzieży nie zapewniłaby bezpieczeństwa syna przez cały czas. Sąd zauważył również, że tylko opinia biegłego, spodziewana w głównym postępowaniu, będzie w stanie określić potencjalne konsekwencje poniżających metod wychowawczych mających na celu bezwarunkowe posłuszeństwo. 5 maja 2014 r. Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia skargi konstytucyjnej wnioskodawcy do rozpoznania, nie podając przyczyn (1 BvR 770/14). Sąd Rodzinny przesłuchał dzieci będące przedmiotem wniosku 9 października 2013 r. Wszystkie trzy córki oświadczyły, że chciałyby wrócić do rodziców i wspólnoty. Dwie młodsze córki odmówiły odpowiedzi na jakiekolwiek pytania dotyczące dyscyplinowania lub chłosty, a także o system edukacji i opieki zdrowotnej we wspólnocie. Najstarsza córka potwierdziła, że jej dwie siostry były chłostane i że ona sama była chłostana, gdy była młodsza. Stwierdziła jednak, że praktyka ta ustała po jej Bat Mitzwa. Rodziców-wnioskodawców przesłuchano 15 listopada 2013 r. 30 listopada 2013 r. Sąd Rodzinny uchylił swoje postanowienie tymczasowe z 1 września 2013 r. dotyczące prawa rodziców do decydowania o miejscu zamieszkania i zdrowiu najstarszej córki, ale utrzymał w mocy resztę decyzji. Sąd uznał, że jest bardzo prawdopodobne, że dwie pozostałe dziewczynki, jeśli pozostaną we wspólnocie lub do niej wrócą, będą poddane karom cielesnym. Sąd oparł swoją ocenę na pisemnych wyjaśnieniach rodziców, w których potwierdzili, że dyscyplinowali swoje dzieci, ale zaprzeczyli, aby je bili lub nadużywali. Sąd zauważył, że zeznania córek i innych dzieci w toczących się równolegle postępowaniach, materiał wideo oraz zeznania innych świadków potwierdziły, że dyscyplinowanie dzieci we wspólnocie może obejmować kary cielesne. Podobnie jak w swojej decyzji w sprawie o sygn. akt 68125/14 (patrz powyżej paragraf 16), sąd uznał, że konieczne było zabranie dzieci ze wspólnoty i że nie było innej, mniej naruszającej miarę. W odniesieniu do najstarszej córki sąd uznał, że ze względu na jej wiek nie istniało już ryzyko, że zostanie chłostana. Sąd wszczął również główne postępowanie opiekuńcze i zlecił sporządzenie opinii biegłego psychologa na temat sytuacji rodziny. Na początku grudnia 2013 r. najstarsza córka została zwrócona rodzicom. Od tego czasu mieszka z nimi we wspólnocie Kościoła Dwunastu Plemion w Klosterzimmern. 5 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Monachium utrzymał w mocy istotę decyzji Sądu Rodzinnego. Uchylił decyzję w sprawie odebrania rodzicom prawa do podejmowania decyzji dotyczących szkolenia zawodowego dwóch młodszych córek, ponieważ nie było potrzeby odebrania takiego prawa w decyzji tymczasowej. Sąd Apelacyjny uznał za ustalone, że wszystkie troje dzieci było chłostanych i że istniało duże prawdopodobieństwo, że dwoje młodszych dzieci zostanie ponownie chłostanych, jeśli wrócą do rodziców i wspólnoty. Sąd oparł swoje ustalenie na zeznaniach najstarszej córki, które zostały potwierdzone przez zeznania byłych członków wspólnoty oraz wytyczne w broszurze „Nauka o wychowaniu dzieci”. Podobnie jak w swojej decyzji w sprawie o sygn. akt 68125/14 (patrz powyżej paragraf 18), sąd zauważył również, że chłosta nie jest usprawiedliwiona wolnością religijną rodziców i że nie było innej opcji pociągającej za sobą mniejsze naruszenie praw rodziny. Sąd zauważył dalej, że życzenia dwóch dziewczynek (dziewięcioletniej i dwunastoletniej) nie przeszkodziły w podjęciu takiej decyzji, ponieważ tylko opinia biegłego spodziewana w głównym postępowaniu opiekuńczym wyjaśniłaby, jak istotne są życzenia dziewczynek i w jakim stopniu ukształtowały one te życzenia same. 5 maja 2014 r. Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił przyjęcia skargi konstytucyjnej wnioskodawców do rozpoznania, nie podając przyczyn (1 BvR 959/14). Wnioskodawcy odwołali się również od formy wykonania zarządzonej w postanowieniu tymczasowym (patrz powyżej paragraf 11). Sąd Apelacyjny oddzielił tę część odwołania od części dotyczącej władzy rodzicielskiej (patrz powyżej paragrafy 18 i 23), ponieważ obie części musiały być zaskarżone odrębnymi środkami prawnymi i miały zastosowanie różne przepisy proceduralne. Odwołanie wnioskodawców w sprawie o sygn. akt 68125/14 zostało uznane za niedopuszczalne przez Sąd Apelacyjny w dniu 4 czerwca 2014 r. z powodu spóźnienia. Odwołanie wnioskodawców w sprawie o sygn. akt 72204/14 zostało uznane przez Sąd Apelacyjny w dniu 13 sierpnia 2014 r. za częściowo niedopuszczalne, a częściowo bezzasadne.


Skarżący byli członkami Partii Narodowo-Bolszewickiej. 14 grudnia 2004 r. grupa około czterdziestu członków Partii, w tym skarżących, weszła do poczekalni budynku Administracji Prezydenta w Moskwie i zamknęła się w biurze na parterze. Żądali spotkania z Prezydentem, zastępcą szefa Administracji Prezydenta panem Surkowem oraz doradcą ekonomicznym Prezydenta panem Illarionowem. Machali przez okno transparentami z napisem „Putin, odejdź!” („Путин, уйди!”) oraz rozdawali ulotki z drukowanym apelem do Prezydenta, w którym wymieniono dziesięć aspektów, w których nie respektował on Konstytucji Rosji, oraz wezwaniem do jego rezygnacji. Intruzi pozostawali w biurze przez półtorej godziny, aż policja wyważyła drzwi i aresztowała ich. 16 grudnia 2004 r. Sąd Rejonowy Chamowniczeski w Moskwie zarządził aresztowanie skarżących. 15 i 16 lutego 2005 r. skarżycie zostali oskarżeni o udział w masowych zamieszkach, co stanowi przestępstwo zgodnie z art. 212 § 2 Kodeksu Karnego. Zgodnie z aktem oskarżenia, 14 grudnia 2004 r. o godzinie 12.30 czterdziestu członków Partii dokonało nieautoryzowanego wejścia do strefy recepcyjnej Administracji Prezydenta Federacji Rosyjskiej. Odepchnęli strażników przy wejściu, przewrócili dwa wykrywacze metali i zajęli pokój nr 14 na parterze. Zamknęli się w środku i zablokowali drzwi ciężkim sejfem. Do przybycia policji członkowie Partii, w tym skarżący, machali przez okno biura transparentami antyprezydenckimi, wyrzucali ulotki i wykrzykiwali hasła wzywające do rezygnacji Prezydenta. Przebywali w biurze przez około godzinę, niszcząc meble i sprzęt biurowy oraz uszkadzając ściany i sufit. 20 czerwca 2005 r. trzydzieści dziewięć osób, w tym skarżących, zostało skierowanych do rozprawy przed Sąd Rejonowy Twerski w Moskwie. 30 czerwca 2005 r. Sąd Rejonowy Twerski przeprowadził rozprawę wstępną. Sąd zarządził w szczególności, aby wszyscy oskarżeni pozostawali w areszcie tymczasowym do czasu rozprawy. Rozprawa rozpoczęła się 8 lipca 2005 r. Rozprawy odbywały się w dniach 11, 14, 27 i 29 lipca, 1, 3, 10, 12, 15, 19, 22, 23, 29 i 31 sierpnia, 1, 2, 5, 6, 7, 9, 12, 14, 16, 19, 20, 21, 23, 27 i 30 września, 3, 4, 6, 7, 10, 12, 17 i 24 października oraz 15, 16, 17, 18, 21 i 22 listopada 2005 r. Rozprawy często trwały do późnych godzin wieczornych. Zdaniem skarżących, szybkie tempo rozprawy w połączeniu z przepisami aresztu śledczego, zabraniającymi wizyt w weekendy i pozwalającymi pełnomocnikom na widzenie z nie więcej niż jednym klientem dziennie, uniemożliwiało im przeprowadzenie wystarczającej liczby konsultacji z pełnomocnikami. 1, 2 i 5 września 2005 r. skarżący zwrócili się do sądu z wnioskiem o rzadsze odbywanie rozpraw. Skarżyli się, że są zmęczeni, ponieważ w dniach rozpraw musieli wstawać wcześnie. Nie mogli skonsultować się z lekarzem, ponieważ wyjeżdżali do sądu przed godzinami otwarcia lekarza zakładowego. Często też opuszczali miejsce detencji przed śniadaniem i wracali po kolacji. Nie otrzymywali więc regularnych posiłków. Nie mogli też spacerować po podwórku spacerowym. Wreszcie nie mieli wystarczająco dużo czasu na spotkania z pełnomocnikami lub krewnymi. Sąd odrzucił ich wnioski i nadal wyznaczał rozprawy niemal codziennie. 19 września 2005 r. pełnomocnicy bezskutecznie skarżyli się, powołując się na art. 6 § 3 (b) Konwencji, że z powodu częstych rozpraw nie mieli wystarczająco dużo czasu na spotkania z oskarżonymi i przygotowanie obrony. Podczas przebywania w sali rozpraw oskarżeni byli przetrzymywani w czterech metalowych klatkach. Stoły dla pełnomocników były ustawione w odległości około 1,5 do 2 m od klatek. Pomiędzy klatkami a stołami dla pełnomocników stacjonowali strażnicy policji. Skarżący złożyli plan sali rozpraw i fotografie potwierdzające to ustawienie. Zdaniem skarżących, w sali rozpraw mogli konsultować się ze swoimi pełnomocnikami tylko podczas krótkich (od dwóch do pięciu minut) przerw w rozprawach. Strażnicy pozwolili jednocześnie na zbliżenie się do klatek tylko dwóm pełnomocnikom. Biorąc pod uwagę, że było trzydziestu dziewięciu oskarżonych i dwudziestu czterech pełnomocników, oskarżeni nie mogli skutecznie omawiać sprawy ze swoimi pełnomocnikami. Strażnicy przebywali w pobliżu klatek przez cały czas i mogli słyszeć konsultacje skarżących z pełnomocnikami. Oskarżeni poprosili sędziego o zapewnienie w sali rozpraw warunków do poufnych konsultacji z pełnomocnikami. Prokurator wniósł sprzeciw, twierdząc, że oskarżeni mogą spotykać się z pełnomocnikami na prywatnych spotkaniach w miejscu detencji. Sędzia odrzucił wniosek oskarżonych, uznając, że sala rozpraw nie jest przeznaczona do poufnych konsultacji z pełnomocnikami. Spotkania oskarżonych z pełnomocnikami mogą odbywać się w „innych miejscach”. W trakcie rozprawy skarżący i ich współoskarżeni oświadczyli, że wzięli udział w pokojowym proteście przeciwko polityce prezydenta Putina. Przyszli do Administracji Prezydenta, aby spotkać się z urzędnikami i przekazać petycję, w której wymieniono dziesięć nieprzestrzeganych przez Prezydenta punktów Konstytucji oraz zawarto wezwanie do jego rezygnacji. Weszli do poczekalni i, gdy strażnicy próbowali ich zatrzymać i grozili im użyciem przemocy, zamknęli się w biurze na parterze. Wykrzykiwali hasła i rozdawali ulotki, wyrażając w ten sposób swoją opinię na ważne tematy polityczne. Zaprzeczyli niszczeniu jakichkolwiek mebli lub stawianiu oporu policji. Twierdzili, że meble zostały zniszczone przez strażników i policjantów, którzy ich aresztowali. Strażnicy i policjanci zeznali, że oskarżeni siłą wtargnęli do budynku, przewracając dwa wykrywacze metali, i zamknęli się w jednym z biur. Stawiali opór próbom wyważenia drzwi. Po wyważeniu drzwi świadkowie widzieli, że meble w biurze zostały uszkodzone. Ponieważ oskarżeni odmówili opuszczenia biura, zostali siłą wyciągnięci na zewnątrz. Pełnomocnicy oskarżonych zadawali strażnikom pytania dotyczące imion i stanowisk osób wydających rozkazy podczas operacji aresztowania, liczby osób biorących udział w operacji aresztowania, dokładnych pozycji i obowiązków świadków oraz treści rozkazów otrzymanych od przełożonych. Świadkowie odmówili odpowiedzi, powołując się na poufny charakter tych informacji. Pełnomocnicy poprosili sędziego o podjęcie środków przewidzianych prawem, takich jak grzywna, aby zmusić świadków do odpowiedzi na pytania. Poprosili również o kontynuowanie przesłuchania przy drzwiach zamkniętych, biorąc pod uwagę, że miały być omawiane informacje poufne. Argumentowali, że pytania były istotne i ważne dla obrony, ponieważ konieczne było zrozumienie, czy policja i strażnicy działali w ramach swoich uprawnień. Sędzia odrzucił ich wnioski, uznając, że nie było powodów, by sądzić, iż podczas przesłuchania świadków ujawnione zostaną tajemnice państwowe. W każdym razie pytania zadane przez obronę były nieistotne. 8 grudnia 2005 r. Sąd Rejonowy Twerski uznał skarżących i ich współoskarżonych za winnych udziału w masowych zamieszkach. Sąd uznał następująco:
„[Oskarżeni], działając w zmowie, dopuścili się poważnych naruszeń bezpieczeństwa i porządku publicznego, ignorując ustalone normy zachowania i okazując wyraźny brak szacunku dla społeczeństwa... Dokonali nieautoryzowanego wejścia do strefy recepcyjnej budynku Administracji Prezydenta Federacji Rosyjskiej i przejęli biuro nr 14 na parterze... Następnie zablokowali drzwi ciężkim metalowym sejfem i przeprowadzili nieautoryzowane spotkanie, podczas którego machali flagą Partii Narodowo-Bolszewickiej i transparentami, wyrzucali [przez okna] ulotki antyputinowskie i wydali bezprawne ultimatum, wzywając do rezygnacji Prezydenta, tym samym destabilizując normalne funkcjonowanie Administracji Prezydenta i uniemożliwiając personelowi recepcyjnemu wykonywanie obowiązków służbowych, a mianowicie... przyjmowanie członków społeczeństwa i rozpatrywanie wniosków obywateli Federacji Rosyjskiej... Wykonując powyższe czyny zakłócające porządek [oskarżeni]... zniszczyli i uszkodzili mienie w biurach strefy recepcyjnej budynku Administracji Prezydenta...”
Biorąc pod uwagę, że oskarżeni dobrowolnie zrekompensowali szkodę majątkową spowodowaną ich działaniami oraz biorąc pod uwagę ich pozytywne opinie, sąd skazał większość z nich na różne kary pozbawienia wolności (od roku i sześciu miesięcy do trzech lat) warunkowo zawieszone na dwa lub trzy lata. Zostali natychmiast zwolnieni. Ośmiu oskarżonych, w tym pięciu skarżących (pan Osnach, pan Rezniczenko, pani Riabcewa, pan Tonkich i pani Czernowa), zostało skazanych na kary pozbawienia wolności od dwóch lat do trzech lat i sześciu miesięcy bez zawieszenia. Sąd uznał, że ci oskarżeni nie mogą zostać zwolnieni warunkowo, biorąc pod uwagę ich aktywną rolę w popełnieniu przestępstwa, negatywne opinie oraz fakt, że niektórzy z nich byli wcześniej oskarżeni o wykroczenia administracyjne lub przestępstwa, które jednak nie skutkowały wyrokami skazującymi. Skarżący odwołali się. Skarżyli się w szczególności, że ich prawa do obrony zostały znacząco ograniczone. Wnieśli również, że przy ustalaniu wyroków sąd rozprawy bezprawnie wziął pod uwagę odpowiednie role oskarżonych w popełnieniu zarzucanego im przestępstwa, biorąc pod uwagę, że postawione im zarzuty były sformułowane identycznie, a rola i działania każdego z oskarżonych nie zostały szczegółowo opisane. 29 marca 2006 r. Sąd Miejski w Moskwie utrzymał wyrok w mocy po rozpatrzeniu apelacji, uznając, że zarzuty zostały wniesione zgodnie z procedurą przewidzianą prawem, a prawa do obrony zostały respektowane.


Skarżący urodził się w 1978 roku i mieszka w Baku. Skarżący jest znanym działaczem społeczeństwa obywatelskiego i obrońcą praw człowieka. Jest Przewodniczącym i jednym ze współzałożycieli Centrum Monitoringu Wyborów i Badań nad Demokracją (Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzi – „Centrum”), organizacji pozarządowej specjalizującej się w monitoringu wyborów. Skarżący aktywnie uczestniczył w obserwacji wyborów w Azerbejdżanie. Był również Przewodniczącym i jednym ze współzałożycieli Centrum Monitoringu Wyborów (Seçkilərin Monitorinqi Mərkəzi), organizacji pozarządowej specjalizującej się w monitoringu wyborów, która została założona 19 lutego 2006 roku. Po licznych próbach uzyskania statusu osoby prawnej zgodnie z prawem krajowym, Centrum Monitoringu Wyborów zostało ostatecznie zarejestrowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości 1 lutego 2008 roku. Jednak kilka miesięcy później, w maju 2008 roku, sądy krajowe zarządziły jego rozwiązanie na wniosek tego samego ministerstwa. Postępowanie krajowe dotyczące rejestracji i rozwiązania Centrum Monitoringu Wyborów jest przedmiotem skargi oczekującej na rozpatrzenie przez Trybunał (zob. skargę nr 64733/09). Po rozwiązaniu Centrum Monitoringu Wyborów, 1 grudnia 2008 roku Skarżący i niektórzy z jego współpracowników założyli Centrum (zob. paragraf 7 powyżej), które wielokrotnie bezskutecznie próbowało uzyskać rejestrację państwową poprzez wnioski do Ministerstwa Sprawiedliwości. Odmowa władz krajowych zarejestrowania Centrum jest przedmiotem innej skargi oczekującej na rozpatrzenie przez Trybunał (zob. skargę nr 70981/11). Skarżący brał udział w przygotowaniu różnych raportów dotyczących organizacji wyborów i ogólnej sytuacji praw człowieka w Azerbejdżanie. W szczególności był prelegentem podczas wydarzeń Rady Europy i współpracował z instytucjami ONZ. Centrum przeprowadziło krótko- i długoterminowe obserwacje ostatnich wyborów prezydenckich, które odbyły się 9 października 2013 roku, we współpracy ze swoją organizacją partnerską, Związkiem Publicznym Współpracy Międzynarodowej Wolontariuszy (Könüllülərin Beynəlxalq Əməkdaşlığı İctimai Birliyi – „Związek”), który został zarejestrowany jako osoba prawna przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Wstępny raport Centrum dotyczący wyników wyborów, opublikowany 21 października 2013 roku, stwierdził, że wybory prezydenckie nie spełniły standardów demokratycznych. 29 października 2013 roku Prokuratura Generalna wszczęła postępowanie karne w związku z domniemanymi nieprawidłowościami w działalności finansowej Centrum i Związku. 31 października 2013 roku przeprowadzono przeszukanie w biurze Centrum, w trakcie którego wszystkie dokumenty organizacji i nośniki danych elektronicznych zostały zabezpieczone przez organy ścigania. 16 grudnia 2013 roku Skarżący został aresztowany i oskarżony na podstawie art. 192.2.2 (nielegalna działalność gospodarcza), 213.1 (uchylanie się od opodatkowania w dużym zakresie) i 308.2 (nadużycie władzy) Kodeksu Karnego. Opis zarzutów składał się z jednego zdania, które miało jedną stronę. W szczególności Skarżącemu zarzucono, że od maja 2013 roku, jako współzałożycielowi i Przewodniczącemu Centrum – „organizacji nieposiadającej rejestracji państwowej” – przy współudziale S.B. i E.M., za pośrednictwem Związku, który był zarejestrowaną organizacją pozarządową, przekazano szereg grantów w kwocie 215 287 manatów azerskich (AZN) od Narodowego Instytutu Demokratycznego Stanów Zjednoczonych Ameryki w wyniku określonych umów grantowych. Zarzucono mu generowanie zysku „poprzez wypłacanie pieniędzy sobie i innym osobom zaangażowanym w projekty pod postacią wynagrodzeń i opłat za usługi”, mimo że Centrum nie miało statusu osoby prawnej. Stwierdzono również, że „jako osoba pełniąca funkcję publiczną, nie zarejestrował tych grantów we właściwym organie wykonawczym, mimo że miał w tym zakresie obowiązek zawodowy”. Ponadto zarzucono mu unikanie płacenia podatków zgodnie z art. 219 Kodeksu Podatkowego w kwocie 19 535 AZN, wyrządzając tym samym „znaczną szkodę interesom państwowym chronionym przez prawo, pociągającą za sobą poważne konsekwencje”. Tego samego dnia prokurator złożył wniosek do Sądu Rejonowego Nasimi o zastosowanie wobec Skarżącego tymczasowego aresztowania. Prokurator uzasadnił swój wniosek, powołując się na ciężkość zarzutów przeciwko Skarżącemu, fakt, że nie mieszkał pod adresem, pod którym był oficjalnie zameldowany, oraz istnienie ryzyka ucieczki przed śledztwem i utrudniania działania śledztwa poprzez wywieranie wpływu na innych uczestników postępowania karnego. W szczególności fakt, że Skarżący studiował za granicą, często podróżował do krajów obcych i utrzymywał stały kontakt z osobami mieszkającymi za granicą, stanowił podstawę do uznania, że istnieje ryzyko jego ucieczki przed śledztwem. 16 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy Nasimi, powołując się na oficjalne zarzuty postawione Skarżącemu oraz wniosek prokuratora, zarządził tymczasowe aresztowanie Skarżącego na okres trzech miesięcy. Sąd powołał się na ciężkość zarzutów i ryzyko popełnienia ponownego przestępstwa i uzasadnił swoje orzeczenie następująco:
„Po zbadaniu wniosku wraz z materiałami akt sprawy i po wysłuchaniu przedstawień śledczego i prokuratora popierających wniosek oraz przedstawień oskarżonego i jego przedstawiciela sprzeciwiających się wnioskowi, sąd uważa, że wniosek powinien zostać uwzględniony. Oskarżonemu postawiono zarzut na podstawie art. 308.2 Kodeksu Karnego Republiki Azerbejdżanu, co stanowi poważne przestępstwo. Oskarżony Anar Mammadli został również oskarżony o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności powyżej trzech lat, a istnieje duże prawdopodobieństwo, że popełni przestępstwo ponownie.”
18 grudnia 2013 roku Skarżący odwołał się od tej decyzji, twierdząc, że jego aresztowanie było bezprawne. Wniósł, w szczególności, że nie istniało „uzasadnione podejrzenie”, że popełnił przestępstwo i nie przedstawiono w tym zakresie dowodów, że nie był zaangażowany w żadną działalność gospodarczą oraz że otrzymywanie grantów nie jest zabronione przez prawo. Zaznaczył również, że zarejestrował wszystkie otrzymane granty we właściwych organach zgodnie z wymogami prawa krajowego. Skarżący skarżył się również, że nie było uzasadnienia dla zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Współpracował on ze śledztwem przez cały czas, a sąd nie uzasadnił jego tymczasowego aresztowania. Co więcej, nie był w stanie utrudniać działania śledztwa, ponieważ wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności znajdowały się w posiadaniu śledztwa od przeszukania biura Centrum 31 października 2013 roku. 23 grudnia 2013 roku Sąd Apelacyjny w Baku oddalił odwołanie, uznając, że decyzja sądu pierwszej instancji była legalna. Sąd odwoławczy milczał co do powyższych konkretnych zarzutów Skarżącego i ograniczył się do stwierdzenia, że sytuacja osobista Skarżącego – to, że miał stałe miejsce zamieszkania, że był żonaty, że jego rodzina była od niego zależna finansowo i że miał dobrą reputację – nie stanowi podstawy do uchylenia tymczasowego aresztowania. 20 grudnia 2013 roku Skarżący złożył wniosek o zwolnienie za kaucją lub zastosowanie aresztu domowego zamiast tymczasowego aresztowania, argumentując, że nie istniało „uzasadnione podejrzenie” popełnienia przez niego przestępstwa. Twierdził również, że nie ma podstaw uzasadniających kontynuowanie jego aresztowania. W szczególności współpracował ze śledztwem przez cały czas i, choć często podróżował za granicę, nigdy nie zamierzał uchylać się od śledztwa. Skarżący wskazał również, że sądy krajowe nie wzięły pod uwagę jego sytuacji osobistej, a mianowicie tego, że nie był karany, miał stałe miejsce zamieszkania oraz że jego rodzina była od niego zależna finansowo. 25 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy Nasimi oddalił wniosek, stwierdzając, że podstawy uzasadniające jego aresztowanie, określone w decyzji z 16 grudnia 2013 roku, „nie przestały istnieć”. 26 grudnia 2013 roku Skarżący odwołał się od tej decyzji, powtarzając swoje poprzednie zarzuty. 30 grudnia 2013 roku Sąd Apelacyjny w Baku oddalił odwołanie i utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego Nasimi z 25 grudnia 2013 roku, powołując się zasadniczo na to samo uzasadnienie. Na wniosek Prokuratury Generalnej z 4 marca 2014 roku o przedłużenie okresu tymczasowego aresztowania Skarżącego, 6 marca 2014 roku Sąd Rejonowy Nasimi przedłużył tymczasowe aresztowanie Skarżącego o trzy miesiące, do 16 czerwca 2014 roku. Sąd uzasadnił swoją decyzję, powołując się na złożoność sprawy oraz fakt, że szereg czynności śledczych musiało jeszcze zostać przeprowadzonych, co oznaczało, że potrzebny jest więcej czasu na zakończenie śledztwa. 7 marca 2014 roku Skarżący odwołał się od tej decyzji. Twierdził, w szczególności, że nie istniało „uzasadnione podejrzenie” popełnienia przez niego przestępstwa oraz że sąd pierwszej instancji nie uzasadnił przedłużenia jego tymczasowego aresztowania. 14 marca 2014 roku Sąd Apelacyjny w Baku oddalił odwołanie, utrzymując w mocy decyzję Sądu Rejonowego Nasimi z 6 marca 2014 roku. Sąd odwoławczy przedstawił to samo uzasadnienie co sąd pierwszej instancji. 19 marca 2014 roku Prokuratura Generalna oskarżyła Skarżącego na podstawie art. 179.3.2 (przywłaszczenie znacznych rozmiarów) i 313 (fałszerstwo urzędowe) Kodeksu Karnego, w dodatku do pierwotnych zarzutów postawionych na podstawie art. 192.2.2, 213.1 i 308.2 Kodeksu Karnego. Opis zarzutów przeciwko niemu został nieco rozszerzony, ale zasadniczo pozostał taki sam jak podany 16 grudnia 2013 roku (zob. paragraf 14 powyżej), z dodatkowymi informacjami, że Skarżący sfałszował różne dokumenty i drobne umowy o świadczenie usług przez kilka osób (prawdopodobnie w związku z różnymi projektami grantowymi) i nie wypłacił im w pełni kwot określonych w umowach. 31 marca 2014 roku Skarżący ponownie złożył wniosek do sądu, prosząc o zastąpienie tymczasowego aresztowania aresztem domowym lub zwolnieniem za kaucją. Na poparcie swojego wniosku powtórzył swoje poprzednie argumenty. 1 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy Nasimi oddalił wniosek. Sąd uzasadnił swoją decyzję, powołując się na ciężkość zarzutów karnych przeciwko Skarżącemu oraz ryzyko ucieczki przed śledztwem i utrudniania jego działania. 7 kwietnia 2014 roku Sąd Apelacyjny w Baku utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego Nasimi z 1 kwietnia 2014 roku, przedstawiając to samo uzasadnienie co sąd pierwszej instancji. W międzyczasie, 5 kwietnia 2014 roku sprawa Skarżącego została skierowana do Sądu ds. Ciężkich Przestępstw w Baku w celu rozprawy. 26 maja 2014 roku Sąd ds. Ciężkich Przestępstw w Baku uznał Skarżącego za winnego wszystkich zarzutów i skazał go na pięć i pół roku pozbawienia wolności. 10 grudnia 2014 roku Sąd Apelacyjny w Baku utrzymał wyrok w mocy. Został on następnie utrzymany w mocy 26 sierpnia 2015 roku przez Sąd Najwyższy. Na mocy ułaskawienia wydanego przez prezydenta 17 marca 2016 roku, Skarżący został zwolniony z odbywania reszty wyroku. Aresztowanie Skarżącego i wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego przyciągnęły znaczne zainteresowanie opinii publicznej i mediów zarówno w kraju, jak i za granicą. Natychmiast po jego aresztowaniu liczne krajowe organizacje pozarządowe, a także międzynarodowe organizacje pozarządowe, takie jak Amnesty International i Human Rights Watch, potępiły działania władz, wzywając je do wycofania „wszystkich motywowanych politycznie zarzutów przeciwko niemu”. 17 grudnia 2013 roku Janez Lenarčič, dyrektor Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE, wyraził zaniepokojenie aresztowaniem Skarżącego. Zauważył, że „zgłoszone aresztowanie Anara Mammadliego jest niepokojące, ponieważ zagraża obywatelskiemu monitorowaniu wyborów, którego rola w zapewnianiu integralności procesów wyborczych została uznana przez wszystkie państwa uczestniczące OBWE, w tym Republikę Azerbejdżanu”. 20 grudnia 2013 roku sprawozdawcy ds. Azerbejdżanu Komisji Monitorującej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (ZPRE) wyrazili zaniepokojenie aresztowaniem i tymczasowym aresztowaniem Skarżącego. Oświadczyli, że spotykali się z nim wielokrotnie podczas swoich wizyt studyjnych w Baku i na Zgromadzeniu Parlamentarnym w Strasburgu, wskazując, że „ta decyzja o tymczasowym aresztowaniu może budzić podejrzenia o motywowaną politycznie sprawiedliwość, którą potępialiśmy w naszym ostatnim raporcie dotyczącym wypełniania zobowiązań i zadań przez Azerbejdżan”. 9 maja 2014 roku Maina Kiai, Specjalny Sprawozdawca ONZ ds. prawa do wolności pokojowego zgromadzania i stowarzyszania się, oraz Margaret Sekaggya, Specjalna Sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji obrońców praw człowieka, potępili aresztowanie i ściganie karne Skarżącego. W szczególności Specjalni Sprawozdawcy ONZ oświadczyli, że są poważnie zaniepokojeni tym, że trzech obrońców praw człowieka, w tym Skarżący, jest ściganych w odwecie za ich legalną pracę polegającą na dokumentowaniu domniemanych powszechnych nieprawidłowości i naruszeń praw człowieka wokół wyborów prezydenckich z 9 października 2013 roku. „Wszystkie postawione im zarzuty powinny zostać wycofane, a pan Mammadli powinien zostać natychmiast zwolniony”. Po aresztowaniu Skarżącego i innych obrońców praw człowieka, liczni politycy z partii rządzącej składali komentarze na temat niedawno aresztowanych aktywistów organizacji pozarządowych i obrońców praw człowieka w Azerbejdżanie, opisując ich jako szpiegów lub „piątą kolumnę” dla interesów zagranicznych i zdrajców, nie wymieniając konkretnie Skarżącego z nazwy. Przykłady takich komentarzy można znaleźć w wyroku Trybunału w sprawie Rasul Jafarov przeciwko Azerbejdżanowi (nr 69981/14, §§ 38-42, 17 marca 2016 r.).


Skarżący urodził się w 1953 roku i mieszka w Glyka Nera. Jest dyrektorem wykonawczym organizacji pozarządowej „Greek Helsinki Monitor”. 26 stycznia 2007 r., 11 lutego 2007 r. i 7 marca 2007 r. Greek Helsinki Monitor opublikował na swojej stronie internetowej kilka komunikatów prasowych, w których, między innymi, przyjął z zadowoleniem końcowe uwagi Komitetu ONZ ds. Eliminacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW) dotyczące Grecji oraz skrytykował odpowiedzi władz krajowych na nie. 4 marca 2007 r. E.T., w swojej funkcji Sekretarza Generalnego ds. Równości Płci w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Administracji Publicznej i Decentralizacji, udzieliła wywiadu, który został opublikowany w magazynie dołączonym do niedzielnego dziennika. W tym wywiadzie przedstawiono jej następujące stwierdzenie:
„Greek Helsinki Monitor oskarża cię o zatajanie informacji i kłamstwo przed ONZ w sprawie sytuacji kobiet romskich, kobiet należących do mniejszości oraz tego, czy w Grecji praktykuje się poligamię”.
E.T. udzieliła następującej odpowiedzi:
„To, co twierdzą, jest niezwykle niesprawiedliwe. Narażają kraj na krytykę (εκθέτουν τη χώρα) – ponieważ to, co twierdzą, jest fałszywe. Żadna inna organizacja pozarządowa nie podziela stanowiska Monitora. My, w naszym raporcie, mogliśmy nie w pełni udokumentować wszystkiego, ale nikt nie może twierdzić, że Grecja jest w całości krajem patriarchalnym i że przez wszystkie te lata nic nie zrobiono”.
1 kwietnia 2007 r. ta sama gazeta opublikowała odpowiedź przesłaną przez skarżącego, jako dyrektora wykonawczego Greek Helsinki Monitor, na komentarze E.T., w której poprosił E.T. o udokumentowanie jej wypowiedzi. 1 czerwca 2007 r. skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do prokuratora przy Sądzie Pierwszej Instancji w Atenach. Wniósł, że E.T. w wyżej wymienionym wywiadzie złożyła fałszywe oświadczenia dotyczące Greek Helsinki Monitor, które stanowiły zniesławienie popełnione za pośrednictwem prasy. Skarżący wyraził chęć przystąpienia do postępowania jako strona cywilna, początkowo na kwotę 100 000 euro (EUR), którą później zmniejszył do 44 EUR. W wyniku pilnego dochodzenia wstępnego, w trakcie którego wezwano E.T. do złożenia wyjaśnień w charakterze podejrzanej w sprawie, 10 stycznia 2008 r. prokurator przy Sądzie Pierwszej Instancji w Atenach oddalił zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa skarżącego i umorzył (αρχειοθέτησε) je zgodnie z art. 47 Kodeksu Postępowania Karnego. W szczególności prokurator uznał, że powyższe wypowiedzi złożone w kontekście wywiadu nie stanowiły faktów, lecz sądy wartościujące i w każdym razie nie przekroczyły koniecznego progu podobnych wymian zdań między różnymi podmiotami. Prokurator dodał również, że Greek Helsinki Monitor użył tego samego wyrażenia, to znaczy opisał wypowiedzi zawarte w raportach przygotowanych przez rząd grecki jako „fałszywe”, w różnych komunikatach prasowych, w znacznie bardziej ostrym tonie. 6 lutego 2008 r., na skutek odwołania skarżącego od postanowienia o umorzeniu jego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, prokurator przy Sądzie Apelacyjnym w Atenach zarządził pociągnięcie E.T. do odpowiedzialności karnej za zniesławienie popełnione za pośrednictwem prasy, uznając, że powyższe wypowiedzi mogły narazić na szwank cześć i reputację skarżącego, nie tylko jako osoby prywatnej, ale także jako przedstawiciela Greek Helsinki Monitor. Na tej podstawie E.T. została oskarżona i wyznaczono termin rozprawy na 25 czerwca 2008 r. przed trzyludzkim Sądem Rejonowym w Atenach. 26 maja 2008 r. E.T. odwołała się od aktu oskarżenia. 17 czerwca 2008 r. jej odwołanie zostało oddalone przez Radę Sędziów Sądu Rejonowego w Atenach. Nowy termin rozprawy przed trzyludzkim Sądem Rejonowym w Atenach wyznaczono na 18 września 2008 r. W tym dniu, na początku rozprawy, E.T. po raz pierwszy podniosła zarzut dotyczący braku właściwości sądu rozpoznającego, argumentując, że jej status prawnika oznacza, że jej sprawa nie może być rozpatrywana przez trzyludzkowy sąd rejonowy. Wyrokiem nr 53833/08 opublikowanym tego samego dnia, wspomniany sąd orzekł, że nie jest właściwy i przekazał sprawę do trzyludzkiego Sądu Apelacyjnego w Atenach do spraw wykroczeń (dalej „Sąd Apelacyjny”). 28 listopada 2008 r. sentencja wyroku została skorygowana, a 6 kwietnia 2009 r. akt sprawy został przekazany do prokuratury przy Sądzie Apelacyjnym w Atenach, oznaczony jako nadzwyczaj pilny. Nowy termin rozprawy wyznaczono na 13 maja 2009 r. W tym dniu pełnomocnik skarżącego wysłał list do sądu, prosząc o odroczenie rozprawy, ponieważ nie mógł w niej uczestniczyć z powodu innych obowiązków zawodowych. Ponadto K.D., dziennikarka, która przeprowadziła wywiad z E.T., nie była obecna, a skarżący złożył oświadczenie, że uważa jej zeznanie za niezbędne. W rezultacie Sąd Apelacyjny wyrokiem nr 4044/09 odroczył rozprawę do 5 października 2009 r., podając jako przyczynę nieobecność istotnego świadka. 5 października 2009 r. sprawa nie została rozpoznana, ponieważ sądy nie obradowały z powodu wyborów parlamentarnych, które odbyły się dnia poprzedniego. Sprawę ponownie wyznaczono do rozpoznania na 17 lutego 2010 r. W tym dniu pełnomocnik E.T. złożył zaświadczenie nr 2063/2010 greckiego parlamentu, z którego wynikało, że E.T. została wybrana na posłankę w wyborach parlamentarnych z 4 października 2009 r. Na tej podstawie zwrócił się do sądu o zawieszenie postępowania zgodnie z art. 62 Konstytucji w celu uzyskania zgody parlamentu. Skarżący wniósł sprzeciw wobec zawieszenia i złożył pismo procesowe, w którym argumentował, między innymi, że nie jest konieczne uzyskanie zgody parlamentu na kontynuację postępowania karnego przeciwko E.T., ponieważ czyny, za które została oskarżona, nie miały miejsca w trakcie jej działalności parlamentarnej. Powołał się w tym związku na sprawy Trybunału: Tsalkitzis przeciwko Grecji (nr 11801/04, 16 listopada 2006 r.) i Syngelidis przeciwko Grecji (nr 24895/07, 11 lutego 2010 r.). Podkreślił dalej, że kwestionowane czyny ulegną przedawnieniu 4 września 2010 r. i zwrócił się do sądu o przystąpienie do zbadania sprawy co do meritum. Sąd Apelacyjny, po przeprowadzeniu narady w zamkniętym składzie, ogłosił wyrok nr 1656/2010, którym zawiesił postępowanie karne przeciwko E.T. do momentu udzielenia zgody przez grecki parlament oraz, jeśli taka zgoda nie zostanie udzielona lub jeśli nie zostaną podjęte działania w okresie trzech miesięcy od złożenia wniosku prokuratora do greckiego parlamentu, do momentu utraty przez nią statusu parlamentarnego. W odniesieniu do art. 62 Konstytucji i sprzeciwu skarżącego, sąd krajowy orzekł następująco:
„... Ponadto, ponieważ parlament nie wyraził zgody, ściganie uznaje się za niedopuszczalne, jeśli dotyczy przestępstwa popełnionego, gdy oskarżony był posłem. Jeśli jednak postępowanie karne zostało wszczęte przed tym, gdy oskarżony nie był posłem, wówczas są one zawieszane do momentu udzielenia wspomnianej zgody lub do momentu utraty statusu parlamentarnego przez oskarżonego... Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie powstaje kwestia dotycząca wykładni art. 61, 62 i 20 § 1 Konstytucji... oraz art. 6 § 1 Konwencji, tak aby sąd mógł orzec, że zgoda parlamentu nie jest wymagana do przeprowadzenia tego procesu, ponieważ powyższy czyn nie miał miejsca, według twierdzeń powoda cywilnego, w kontekście jej obowiązków parlamentarnych. To wynika z tego, że ścigalne przestępstwo (zniesławienie za wywiad, którego oskarżona udzieliła gazecie w jej funkcji Sekretarza Generalnego ds. Równości Płci w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Administracji Publicznej i Decentralizacji) wyraźnie nie dotyczy sporu prywatnego; należy zbadać, czy ma ono związek i jest powiązane z działalnością polityczną oskarżonej-posłanki i ogólnie z wykonywaniem jej obowiązków parlamentarnych. Jednakże zbadanie tej sprawy i, w końcu, jakiekolwiek wnioski z tego wynikające mogą zostać przeprowadzone wyłącznie przez właściwy organ, grecki parlament...”
Decyzja została ogłoszona w dniu rozprawy, to jest 17 lutego 2010 r., i stała się ostateczna (tj. wpisana do specjalnej księgi w biurze podawczym sądu karnego) 10 sierpnia 2010 r. 13 sierpnia 2010 r. skarżący złożył wniosek do prokuratora Sądu Najwyższego o zbadanie kwestii prawnych wspomnianego wyroku. Jego wniosek został odrzucony z powodu, że Sąd Apelacyjny słusznie zawiesił postępowanie, aby parlament mógł wyrazić zgodę, zgodnie z art. 62 Konstytucji. 19 sierpnia 2010 r. akt sprawy został przekazany do prokuratora Sądu Najwyższego, który następnego dnia przesłał go do Ministra Sprawiedliwości. 23 sierpnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości przekazał akt sprawy do greckiego parlamentu. 24 października 2010 r. Specjalna Stała Komisja Etyki Parlamentarnej greckiego parlamentu, po przesłuchaniu E.T., jednogłośnie orzekła, że zostały spełnione wymagania art. 83 § 3 i w związku z tym immunitet E.T. nie powinien być uchylony. 12 stycznia 2011 r. Zgromadzenie Ogólne greckiego parlamentu odrzuciło wniosek o zgodę na kontynuację postępowania karnego. 1 marca 2011 r. prokurator Sądu Najwyższego zawiadomił prokuratora Sądu Apelacyjnego o wyniku głosowania parlamentu w sprawie udzielenia zgody. 16 lipca 2012 r. dyrektor Generalnego Dyrektoriatu Zasobów Ludzkich greckiego parlamentu zawiadomił Ministerstwo Sprawiedliwości, że E.T. przestała być posłem od 11 kwietnia 2012 r. 26 października 2012 r. Sąd Apelacyjny ogłosił wyrok nr 8658/2012, w którym uznał, że przestępstwo, o które oskarżono E.T., uległo przedawnieniu, ponieważ minęło ponad czterdzieści dwa miesiące od jego domniemanego popełnienia. W konsekwencji zakończył postępowanie karne. Wyrok stał się ostateczny 21 marca 2013 r.


Wnioskodawcy są obywatelami rosyjskimi, urodzonymi odpowiednio w 1952 i 1954 roku, mieszkającymi w mieście Biełomorsk w Republice Karelii. 1 grudnia 2005 r. syn wnioskodawców, pan M. Łozowoj, został zabity w Sankt Petersburgu. Wszczęto postępowanie karne przeciwko panu O. pod zarzutem zabójstwa. 18 stycznia 2006 r. pani L., śledczy z rejonowej prokuratury Primorski w Sankt Petersburgu, zwróciła się do szefa rejonowej policji Primorski z prośbą o zidentyfikowanie krewnych zmarłego, ustalenie ich miejsca zamieszkania i wezwanie ich do prokuratury w celu nadania im statusu pokrzywdzonego w sprawie karnej. Tydzień później syn wnioskodawców został pochowany pod pełnym imieniem i nazwiskiem w Sankt Petersburgu. Wpis w księdze rejestrowej cmentarza wskazywał, że ciało nie zostało odebrane przez rodzinę. 30 stycznia 2006 r. śledczy, uznając, że niemożliwe jest zidentyfikowanie krewnych zmarłego, nadała status pokrzywdzonego w sprawie karnej przedstawicielowi władz samorządowych. Następnego dnia funkcjonariusze policji poinformowali śledczą, że podjęte przez nich czynności operacyjne w celu zidentyfikowania krewnych pana M. Łozwoja nie przyniosły rezultatów. 2 lutego 2006 r. wnioskodawcy skontaktowali się z panią L. i poinformowali ją o swoim zamiarze przyjazdu do Sankt Petersburga w celu wzięcia udziału w postępowaniu karnym. Mimo powiadomienia przez wnioskodawców, pięć dni później pani L. przesłała akta sprawy karnej do Sądu Rejonowego w Primorski celem wszczęcia procesu. Pewien czas później wnioskodawcy zostali zaproszeni do wzięcia udziału w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonych. 14 lutego 2006 r. wnioskodawcom pozwolono na ekshumację zwłok ich syna. Dwa dni później pochowali go w Biełomorsku. 6 czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy w Primorski uznał pana O. za winnego zabójstwa syna wnioskodawców i skazał go na sześć lat pozbawienia wolności. Tego samego dnia, odpowiadając na skargi wnioskodawców dotyczące niepowiadomienia ich przez władze o śmierci syna, Sąd Rejonowy wydał postanowienie (частное постановление) w odniesieniu do śledczej, pani L. Decyzja, wysłana do rejonowego prokuratora Primorski, w zakresie istotnym brzmi następująco:
„Co więcej, [stwierdzenie], że śledcza, pani L., nie podjęła wystarczających kroków w celu odnalezienia krewnych zmarłego, a podjęte [przez nią] środki miały charakter formalistyczny, jest potwierdzone nie tylko faktem, że decyzja o nadaniu statusu pokrzywdzonego [przedstawicielowi władz samorządowych] została podjęta przed otrzymaniem informacji od funkcjonariuszy policji, ale także faktem, że materiały akt sprawy karnej zawierały wystarczające informacje o [synu wnioskodawców], na podstawie których możliwe było ustalenie miejsca zamieszkania jego krewnych ([istniało] wyjaśnienie pana O. złożone 1 grudnia 2005 r., w którym podał on informacje o miejscu zamieszkania [syna wnioskodawców]; oświadczenie złożone przez pana O. 8 grudnia 2005 r., w którym powiedział, że przeciwko [synowi wnioskodawców] toczy się postępowanie karne przed sądem; zeznania świadka, pani A., która twierdziła, że matka [zmarłego] okazjonalnie dzwoniła do mieszkania [zmarłego]; zaświadczenie o [karalności zmarłego], z którego wynika, że rejonowa prokuratura Primorski w Sankt Petersburgu zastosowała środek zapobiegawczy w formie pisemnego zobowiązania wobec [syna wnioskodawców] w sprawie karnej nr 137755; materiały w wyżej wymienionym akcie sprawy karnej zawierają kopię paszportu [syna wnioskodawców]; i tak dalej).
Z tego wynika, że prawa pokrzywdzonych przewidziane przez obowiązujące prawo zostały w znaczny sposób naruszone w toku śledztwa wstępnego.
Powołując się na art. 29 § 4 rosyjskiego Kodeksu Postępowania Karnego, [sąd] orzeka:
– że naruszenia prawa procesowego karnego popełnione podczas śledztwa wstępnego w sprawie karnej powinny być zwrócone uwadze rejonowego prokuratora Primorski w Sankt Petersburgu;
– że Sąd Rejonowy w Primorski w Sankt Petersburgu powinien zostać poinformowany o podjętych środkach nie później niż w ciągu miesiąca po otrzymaniu niniejszej decyzji.”
W 2007 r. wnioskodawcy wnieśli powództwo przeciwko Prokuraturze Generalnej i Ministerstwu Finansów, domagając się odszkodowania za szkodę majątkową i niemajątkową. Powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w Primorski z 6 czerwca 2006 r., wnioskodawcy argumentowali, że w wyniku niepowiadomienia ich przez śledczą o śmierci syna, ponieśli szkodę majątkową, zmuszeni do opłacenia ekshumacji i transportu zwłok syna z Sankt Petersburga do Biełomorska. Ponadto ponieśli szkodę niemajątkową, ponieważ przez długi czas nie wiedzieli, gdzie przebywa ich syn i byli zmuszeni rozpocząć jego poszukiwania; nie mogli godnie pożegnać syna i zapewnić mu godnego pochówku; zmuszeni byli przejść dwutygodniową procedurę biurokratyczną w celu uzyskania zezwolenia na ekshumację zwłok syna; a następnie, po ekshumacji, zmuszeni byli zidentyfikować jego okaleczone zwłoki. 5 lutego 2008 r. Sąd Rejonowy w rejonie Twerskim w Moskwie oddalił powództwo, uznając, że śledcza nie popełniła żadnych bezprawnych czynów, a żadny sąd krajowy nie wydał ostatecznej decyzji stwierdzającej inaczej. 20 maja 2008 r. Sąd Miejski w Moskwie utrzymał wyrok w mocy, aprobując uzasadnienie Sądu Rejonowego.