Skarżący urodził się w 1961 roku i mieszka w Splicie. 19 maja 2011 r. skarżący oraz kilka innych osób (zob. w celu uzyskania dalszych informacji Šoš przeciwko Chorwacji, nr 26211/13, § 17, 1 grudnia 2015 r.) zostało zatrzymanych na podejrzeniu handlu narkotykami i zastosowano wobec nich tymczasowe aresztowanie na podstawie art. 123 § 1 ust. 2, 3 i 4 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko zmowy, ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo oraz powaga zarzutów). W trakcie śledztwa sędzia śledczy Sądu Okręgowego w Splicie (Županijski sud u Splitu) kilkakrotnie przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego oraz innych podejrzanych na podstawie art. 123 § 1 ust. 2, 3 i 4 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko zmowy, ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo oraz powaga zarzutów). Uzasadnienie odpowiednich decyzji przedstawiono w sprawie Šoš (powołanej wyżej, §§ 20 i 23). 18 sierpnia 2011 r. sędzia śledczy przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego oraz innych podejrzanych na podstawie art. 123 § 1 ust. 3 i 4 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo oraz powaga zarzutów). Stwierdził, że wszyscy istotni świadkowie zostali przesłuchani i że nie było dalszej możliwości stosowania aresztowania wobec podejrzanych z powodu ryzyka zmowy. W odniesieniu do innych podstaw stosowania tymczasowego aresztowania sędzia śledczy powtórzył swoje poprzednie ustalenia. Sędzia śledczy powoływał się na te same przyczyny, przedłużając tymczasowe aresztowanie skarżącego i innych podejrzanych w dalszym toku śledztwa. Uzasadnienie odpowiednich decyzji przedstawiono w sprawie Šoš (powołanej wyżej, §§ 28, 31, 36 i 41). 16 maja 2012 r. skarżący i dziewięć innych osób zostało oskarżonych o handel narkotykami przed Sądem Okręgowym w Splicie. Po wniesieniu aktu oskarżenia, 18 maja 2012 r. trzyosobowy skład Sądu Okręgowego w Splicie przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego i innych oskarżonych, powołując się na art. 123 § 1 ust. 3 i 4 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo oraz powaga zarzutów). Jego tymczasowe aresztowanie było przedłużane kilka razy z tych samych powodów. Uzasadnienie odpowiednich decyzji przedstawiono w sprawie Šoš (powołanej wyżej, §§ 44, 47 i 52). 20 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy (Vrhovni sud Republike Hrvatske), działając jako sąd odwoławczy, uznał, że aresztowanie skarżącego powinno zostać przedłużone jedynie na podstawie art. 123 § 1 ust. 3 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo). Wyjaśnił, że nowelizacja Kodeksu karnego z 2013 r. przewidywała, że czyn, o który mowa, jest zagrożony karą pozbawienia wolności od trzech do piętnastu lat, a nie już długoletnim pozbawieniem wolności. Nie było więc możliwe stosowanie aresztowania wobec skarżącego z powodu powagi zarzutów, ponieważ możliwość orzeczenia kary długoletniego pozbawienia wolności była jedną z warunków przedłużenia tymczasowego aresztowania na podstawie art. 123 § 1 ust. 4 Kodeksu postępowania karnego (powaga zarzutów). 20 kwietnia 2013 r. trzyosobowy skład Sądu Okręgowego w Splicie przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego i innych oskarżonych na podstawie art. 123 § 1 ust. 3 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo), nie zmieniając swojego poprzedniego uzasadnienia. 17 maja 2013 r. trzyosobowy skład Sądu Okręgowego w Splicie przedłużył maksymalny, dwuletni ustawowy termin tymczasowego aresztowania skarżącego na podstawie art. 133 § 1 ust. 4 Kodeksu postępowania karnego o kolejne sześć miesięcy (do 19 listopada 2013 r.), powołując się na art. 35 ust. 2 Ustawy o Biurze do Walki z Korupcją i Przestępczością Zorganizowaną (dalej „ustawa o USKOK”). Skarżący odwołał się do Sądu Najwyższego, argumentując, że art. 35 ust. 2 ustawy o USKOK nie ma zastosowania w jego sprawie, ponieważ nie był aresztowany podczas śledztwa. 7 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie skarżącego, uznając, że wspomniany przepis ustawy o USKOK błędnie odsyłał do art. 130 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Uznał również, że powołany przepis jest niezrozumiały, ponieważ, jeśli byłby rozumiany zgodnie z tą ustawą, jedynie powtarzałby ust. 1 art. 35 ustawy o USKOK, co byłoby bezprzedmiotowe. Należy go raczej interpretować zgodnie z poprzednią, uchyloną wersją ustawy o USKOK, która w swoim art. 28 ust. 3 przewidywała możliwość przedłużenia ogólnego maksymalnego okresu aresztowania o kolejne sześć miesięcy, co w przypadku skarżącego oznaczało datę 19 listopada 2013 r. 18 czerwca 2013 r. skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego (Ustavni sud Republike Hrvatske), powtarzając swoje poprzednie argumenty. 11 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę konstytucyjną skarżącego jako bezzasadną, popierając uzasadnienie Sądu Najwyższego. Tymczasowe aresztowanie skarżącego było przedłużane, na podstawie art. 123 § 1 ust. 3 Kodeksu postępowania karnego (ryzyko popełnienia przestępstwa na nowo), aż do upływu maksymalnego okresu 19 listopada 2013 r., kiedy to został zwolniony.


Skarżący urodzili się odpowiednio w 1971, 1953 i 1976 roku i mieszkają w Bergamie, w İzmirze. 16 sierpnia 1989 r. spółka akcyjna E.M. Eurogold Madencilik („spółka”), później przemianowana na Normandy Madencilik A.Ş., otrzymała zezwolenie na rozpoczęcie poszukiwań złota. Następnie spółka została upoważniona przez Ministerstwo Energii i Zasobów Naturalnych do stosowania wyługowania cyjankowego w procesie wydobywania złota. 19 października 1994 r. Ministerstwo Środowiska zadecydowało o wydaniu spółce zezwolenia na eksploatację kopalni złota Ovacık. 2 lipca 1996 r. Sąd Administracyjny w İzmirze oddalił wniesioną do niego sprawę o uchylenie zezwolenia z 19 października 1994 r. 13 maja 1997 r. Najwyższy Sąd Administracyjny uchylił wyrok pierwszej instancji i orzekł, że zezwolenie powinno zostać unieważnione. Powołał się na obowiązek Państwa do ochrony prawa do życia i do zdrowego środowiska oraz ocenił fizyczne, ekologiczne, estetyczne, społeczne i kulturowe skutki działalności górniczej, o której mowa, opisane w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i w różnych raportach eksperckich, które zostały mu przedłożone. Uznał, że te raporty wykazały ryzyko stwarzane dla lokalnego ekosystemu oraz dla zdrowia i bezpieczeństwa ludzi przez stosowanie cyjanku sodu. Wniósł, że sporne zezwolenie na eksploatację nie służyło interesowi publicznemu i że środki bezpieczeństwa, które spółka zobowiązała się wdrożyć, nie wystarczyły do wyeliminowania ryzyk związanych z taką działalnością. 15 października 1997 r., w zgodzie z wyrokiem Najwyższego Sądu Administracyjnego, Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministerstwa Środowiska o wydaniu zezwolenia dla kopalni. 27 lutego 1998 r. urząd tymczasowego gubernatora w İzmirze zarządził zamknięcie kopalni. 1 kwietnia 1998 r. Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok z 15 października 1997 r. 5 kwietnia 2000 r. Kancelaria Premiera sporządziła raport dotyczący kopalni. Wniosła, że działalność kopalni może być autoryzowana, biorąc pod uwagę dodatkowe środki podjęte przez spółkę, wnioski z raportu Tureckiego Instytutu Badań Naukowych i Technicznych („TÜBİTAK”), pozytywną opinię Ministerstwa Środowiska oraz opinię Administracji Prezydenta, która podkreślała znaczenie gospodarcze inwestycji tego typu. 1 czerwca 2001 r. Sąd Administracyjny w İzmirze wydał wyrok w sprawie wniosku o sądową kontrolę raportu Kancelarii Premiera, wniesionego przez dwudziestu pięciu mieszkańców Bergamy, w tym drugiego i trzeciego skarżącego, pana Mustafę Demirgana (Demircan) i pana Yılmaza Acara. Sąd administracyjny zdecydował o uchyleniu raportu, który w jego opinii stanowił wykonalną decyzję administracyjną dającą podstawę do wydawania zezwoleń. Mimo środków podjętych przez spółkę, sąd uznał, że prawomocne orzeczenia sądowe stwierdziły, że „ryzyko i zagrożenie”, o których mowa, wynikają ze stosowania cyjanku sodu w kopalni złota i że nie można stwierdzić, by te ryzyka można było uniknąć poprzez wdrożenie nowych środków. Również ustalono, że ryzyko związane z akumulacją metali ciężkich lub cyjanku może utrzymywać się przez dwadzieścia do pięćdziesięciu lat i jest prawdopodobne, że naruszy prawo mieszkańców obszaru do zdrowego środowiska. W związku z tym, należało stwierdzić, że decyzja, o której mowa, może prowadzić do obejścia prawomocnego orzeczenia sądowego i jest niezgodna z zasadą państwa prawa. 29 marca 2006 r. Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok z 1 czerwca 2001 r. w zakresie, w jakim został wniesiony przez dziewiętnastu powodów, w tym drugiego i trzeciego skarżącego, oraz oddalił wniosek o sprostowanie Kancelarii Premiera w nieokreślonym dniu. W międzyczasie, 22 grudnia 2000 r. Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o autoryzacji dalszego stosowania procesu cyjanowania w kopalni na okres próbny jednego roku. Spółka wznowiła działalność górniczą 13 kwietnia 2001 r. W wyroku z 27 maja 2004 r. Sąd Administracyjny w İzmirze uchylił tymczasowe zezwolenie wydane przez Ministerstwo Zdrowia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wniesionej przez czternaście osób, w tym pierwszą skarżącą, panią Feride Genç. W szczególności uznał, że ryzyka podkreślone w wyroku z 13 maja 1997 r. były, między innymi, powiązane ze stosowaniem cyjanku sodu w kopalni złota oraz z warunkami klimatycznymi i cechami regionu, który znajdował się w strefie trzęsień ziemi. Uznał, że te ryzyka i zagrożenia nie mogą być wyeliminowane przez środki dodatkowe, które nadal opierały się na tym samym procesie wyługowania. Wniósł również, że wydanie spornego zezwolenia było niezgodne z zasadą państwa prawa, ponieważ ta decyzja administracyjna miała w rzeczywistości na celu zmianę prawomocnego orzeczenia sądowego. 2 lutego 2005 r. Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok z 27 maja 2004 r. i oddalił wniosek o sprostowanie Ministerstwa Zdrowia 3 kwietnia 2006 r. 29 marca 2002 r. Rada Ministrów podjęła „decyzję zasadniczą”, stwierdzającą, że kopalnia złota położona w obszarze Ovacık i Çamköy, w dystrykcie Bergama (İzmir) i należąca do spółki Normandy Madencilik A.Ş., może kontynuować działalność. Decyzja nie została upubliczniona. 23 czerwca 2004 r. Najwyższy Sąd Administracyjny zarządził wstrzymanie wykonania decyzji Rady Ministrów w sprawie wniesionej przez dwudziestu czterech powodów, w tym drugiego i trzeciego skarżącego. Najwyższy Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Premiera była niezgodna z prawem, ponieważ raport o oddziaływaniu na środowisko, który zezwalał na eksploatację kopalni złota, został wcześniej unieważniony. Kancelaria Premiera wniosła sprzeciw. 18 sierpnia 2004 r., powołując się na decyzję z 23 czerwca 2004 r., urząd gubernatora w İzmirze zarządził zamknięcie kopalni. 7 października 2004 r. Najwyższy Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wstrzymanie wykonania z 23 czerwca 2004 r. 20 maja 2005 r. kopalnia złota zaczęła ponownie funkcjonować na podstawie zezwolenia z tego samego dnia wydanego przez urząd gubernatora w İzmirze. 22 marca 2006 r. Najwyższy Sąd Administracyjny uchylił decyzję Rady Ministrów – decyzję, która została podtrzymana 21 lutego 2008 r. przez Najwyższy Sąd Administracyjny. Zgodnie z dokumentami w aktach sprawy, między 2006 a 2012 rokiem wniesiono różne inne postępowania przez innych mieszkańców Bergamy przeciwko różnym organom administracyjnym i Normandy Madencilik A.Ş. przed sądami administracyjnymi, z których niektóre wciąż trwają. Kopalnia złota była w eksploatacji co najmniej do 2014 r.


Skarżący urodził się w 1944 roku i mieszka w Afidnes w Attyce. Dnia 2 listopada 2001 r. skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko C.T. w sprawie naruszenia obowiązków służbowych i wymuszenia, dotyczące czynów, których miał się dopuścić jako burmistrz gminy Kifisia. Skarżący złożył zeznania pod przysięgą tego samego dnia, powtarzając zarzuty zawarte w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa. Złożył kolejne zeznania pod przysięgą związane z jego zawiadomieniem dnia 21 grudnia 2001 r. W momencie złożenia zawiadomienia C.T. był posłem do Parlamentu Greckiego. Zgodnie z art. 62 Konstytucji prokurator zwrócił się do Parlamentu o uchylenie immunitetu C.T. od ścigania w sprawie naruszenia obowiązków służbowych, wymuszenia i łapownictwa. Wniosek ten został odrzucony dnia 20 marca 2002 r. Dnia 5 sierpnia 2003 r. skarżący, powołując się na wyroki Trybunału w sprawach Cordova przeciwko Włochom (nr 1) (skarga nr 40877/98, ECHR 2003‑I) oraz Cordova przeciwko Włochom (nr 2) (skarga nr 45649/99, ECHR 2003‑I (wyciągi)), ponownie złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, argumentując, że odrzucenie przez Parlament wniosku o uchylenie immunitetu C.T. naruszyło jego prawo do rzetelnego procesu zgodnie z art. 6 § 1 Konwencji. Dnia 21 października 2003 r. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostało złożone do Parlamentu. Dnia 2 lutego 2004 r. Przewodniczący Parlamentu odrzucił wniosek o uchylenie immunitetu C.T., powołując się na art. 83 § 8 Regulaminu Parlamentu, zgodnie z którym wniosek o uchylenie immunitetu posła w sprawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa opartego na tych samych faktach co poprzedni wniosek, był niedopuszczalny. Dnia 18 marca 2004 r. skarżący wniósł skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, skarżąc się na podstawie art. 6 § 1 Konwencji, że odmowa Parlamentu uchylenia immunitetu C.T. naruszyła jego prawo dostępu do sądu. Dnia 16 listopada 2006 r. Trybunał wydał wyrok, w którym stwierdził, że odmowa uchylenia przez Przewodniczącego Parlamentu immunitetu C.T. za czyny, których miał się dopuścić przed wyborem, naruszyła prawo skarżącego do dostępu do sądu na mocy art. 6 § 1 Konwencji (Tsalkitzis przeciwko Grecji, skarga nr 11801/04, 16 listopada 2006 r.). Do dnia dzisiejszego Komitet Ministrów Rady Europy nie zakończył jeszcze nadzoru nad wykonaniem wyroku na mocy art. 46 § 2 Konwencji. W międzyczasie, dnia 4 kwietnia 2004 r., skarżący wystąpił w programie telewizyjnym w ogólnokrajowej stacji ALTER Channel i powtórzył zarzuty zawarte w jego zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa. Dnia 2 lipca 2004 r. C.T. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko skarżącemu w sprawie fałszywego oskarżenia, krzywoprzysięstwa i zniesławienia. Na skutek wstępnego badania wszczęto postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Dnia 15 listopada 2007 r. skarżący został skazany zaocznie przez trójosobowy skład Sądu Pierwszej Instancji w Atenach. Został skazany na dwadzieścia miesięcy pozbawienia wolności oraz pozbawienie praw politycznych (decyzja nr 63131/07). C.T. przystąpił do postępowania jako strona cywilna. Skarżący wniósł apelację od decyzji. Przed trójosobowym składem Sądu Apelacyjnego w Atenach („Sądem Apelacyjnym”) skarżący wniósł, że jego proces w sprawie zniesławienia powinien zostać zawieszony na mocy art. 366 § 2 Kodeksu Karnego lub, w każdym razie, odroczony w zakresie wszystkich zarzutów, na mocy art. 59 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego. Na rozprawie w dniu 25 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie lub odroczenie procesu i przystąpił do zbadania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego przez C.T. W szczególności stwierdził on następujące:
„... W następstwie tego strona, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, Vasileios Tsalkitzis, wniósł skargę nr 11801/04 do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, skarżąc się, że Grecja nie uchyliła immunitetu parlamentarnego C.T. i że nie wszczęto przeciwko niemu postępowania karnego. Ten Trybunał... orzekł, że odmowa Przewodniczącego Greckiego Parlamentu naruszyła art. 6 § 1 Konwencji... W związku z tym zidentyfikowano następujące kwestie dotyczące: a) relacji umów międzynarodowych do obecnych przepisów konstytucyjnych; b) danego czynu Przewodniczącego Greckiego Parlamentu i czy narusza on przepisy konstytucyjne oraz powyższą umowę międzynarodową; oraz c) kwestii, czy możliwe jest zawieszenie obecnej sprawy karnej rozpatrywanej na skutek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z dnia 2.11.2001 złożonego przez oskarżonego Vasileiosa Tsalkitzisa przeciwko... C.T... Kwestia nadrzędności Konstytucji nie wydaje się być sprzeczna z powyższym wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który identyfikuje problem jako czyn Przewodniczącego Parlamentu polegający na nieprzedłożeniu wniosku Zgromadzeniu Ogólnemu Greckiego Parlamentu, co spowodowało, według wyroku, uniemożliwienie skarżącemu i sprawie dostępu do właściwego sądu karnego... Zauważa się, że czyn Przewodniczącego Parlamentu opierał się na art. 82 Regulaminu Parlamentu...
Z powyższego wynika jasno, że Grecki Parlament ostatecznie oddalił wniosek prokuratora Sądu Pierwszej Instancji w Atenach, odmawiając tym samym uchylenia immunitetu posłowi, przeciwko któremu złożono zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa... na podstawie legalnej procedury przewidzianej przez powyższe przepisy konstytucyjne. Dlatego też, zgodnie z ustawodawstwem, nie ma absolutnie żadnej możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy i, w konsekwencji, wszczęcia ścigania karnego. Podczas... posiedzeń plenarnych Greckiego Parlamentu kwestia zasadności oskarżenia była badana w całości, podobnie jak wszystkie aspekty sprawy, zabezpieczając pracę posła, a jednocześnie chroniąc go przed złośliwymi działaniami. Ponadto, co jest ważne, wzięto pod uwagę całość akt sprawy utworzonych po wstępnym badaniu, a także opinię właściwego prokuratora, który po przeanalizowaniu sprawy uznał, że nie ma powodu do wszczęcia postępowania karnego przeciwko C.T. za czyny, których się dopuścił...” Następnie Sąd Apelacyjny przystąpił do przesłuchania świadków. Z protokołu rozprawy wynika, że skarżący opuścił budynek po krótkiej przerwie po przesłuchaniu pierwszych trzech świadków oskarżenia. Jego prawnik skontaktował się wtedy z nim, aby ustalić jego miejsce pobytu, i poinformował sąd, że źle się czuje i w związku z tym opuścił budynek. Rozprawa kontynuowana była w obecności jego prawnika. Łącznie przesłuchano pięciu świadków oskarżenia, w tym C.T., który przystąpił do postępowania jako strona cywilna, oraz jednego świadka obrony. Z dostarczonych informacji nie wynika, aby skarżący lub jego przedstawiciel wnioskowali o przesłuchanie jakiegokolwiek innego świadka obrony i aby taki wniosek został odrzucony. W związku z nieobecnością skarżącego Sąd Apelacyjny zwrócił się do jego przedstawiciela o przedstawienie stanowiska skarżącego w sprawie zarzutów. Przedstawiciel skarżącego oświadczył, że jego klient zaprzecza wszystkim zarzutom i obstaje przy prawdziwości jego twierdzeń przeciwko C.T. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji, w tym karę dwudziestu miesięcy pozbawienia wolności i pozbawienie praw politycznych (decyzja nr 4512/2009). Dnia 9 listopada 2009 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną. Oświadczył, między innymi, że postępowanie powinno zostać zawieszone lub odroczone na mocy art. 366 § 2 Kodeksu Karnego i art. 59 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego. Dnia 5 maja 2010 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną (decyzja nr 912/2010). W szczególności stwierdził on następujące:
„... Z nowego przepisu (art. 59 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego)... wynika jasno, że w celu odroczenia rozprawy z powodu kwestii prejudycjalnej w sprawie karnej dotyczącej art. 224, 229, 362, 363 Kodeksu Karnego, musiało zostać wszczęte postępowanie karne w sprawie czynu poświadczonego pod przysięgą lub do którego złożono legalne zawiadomienie, lub o którym oskarżony twierdził lub rozpowszechniał informacje. W odniesieniu do art. 366 § 2 Kodeksu Karnego... zawieszenie postępowania karnego jest obowiązkowe, ale wymaga również wcześniejszego wszczęcia postępowania karnego w sprawie czynu, o którym oskarżony twierdził lub rozpowszechniał informacje... W niniejszej sprawie... sąd oddalił powyższe wnioski, podając pełne i poprawne uzasadnienie, w szczególności z powodu nieuchylenia immunitetu osoby, przeciwko której złożono zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, a która jest obecnie stroną cywilną i posłem. W związku z tym nie wszczęto postępowania karnego, co jest warunkiem wstępnym zawieszenia i odroczenia postępowania karnego przeciwko oskarżonemu, który o nie wnioskuje. Z powyższych rozważań można wnioskować, że sąd poprawnie zinterpretował i zastosował powyższe przepisy i ich nie naruszył, przystępując do zbadania zarzutów fałszywego oskarżenia, krzywoprzysięstwa i zniesławienia przeciwko oskarżonemu skarżącemu w skardze kasacyjnej i oddalając wniosek oskarżonego na podstawie tego, że nie wszczęto postępowania karnego przeciwko obecnej stronie cywilnej, byłemu burmistrzowi, a obecnie posłowi, bez zawieszania i odraczania postępowania do zakończenia wcześniej wszczętego postępowania przeciwko niemu...” Decyzja została sfinalizowana dnia 4 czerwca 2010 r. (sporządzono w brzmieniu ostatecznym) i skarżący mógł odebrać jej odpis dnia 7 czerwca 2010 r. Skarżący był osadzony w więzieniu od 13 maja 2010 r. do 21 maja 2010 r., ponieważ nie był w stanie zapłacić grzywny, na którą zamieniono jego wyrok. Dnia 21 maja 2010 r. jego wyrok został zamieniony na prace społeczne i został zwolniony. Wreszcie, dnia 31 maja 2010 r. skarżący zapłacił 5 799,94 euro w zamian za odbycie kary.


Skarżący urodził się w 1952 roku i mieszka w Sofii. Skarżący jest byłym policjantem. W 1996 roku wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne. Na mocy decyzji właściwego prokuratora z 6 marca 1996 r., zgodnie z przepisami prawa krajowego obowiązującymi w tamtym czasie, skarżący został objęty aresztem domowym. Okres aresztowania trwał do 3 kwietnia 1996 r., kiedy to skarżący został tymczasowo aresztowany. Ponownie objęto go aresztem domowym 1 lipca 1996 r., a zwolniono go 30 września 1997 r. Skarżący był zatem pozbawiony wolności przez jeden rok, sześć miesięcy i dwadzieścia pięć dni. Wyrokiem ostatecznym z 27 stycznia 1998 r. Sąd Wojskowy w Sofii uznał skarżącego za winnego niedopełnienia obowiązków i wymierzył mu roczną karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. W innym postępowaniu wyrokiem ostatecznym z 26 marca 2003 r. Sąd Najwyższy Kasacyjny skazał skarżącego za oszustwo na karę jednego roku pozbawienia wolności. Sąd orzekł również w drugim postępowaniu, że skarżący powinien odbyć jedną łączną karę za wszystkie swoje przestępstwa, ustaloną na jeden rok pozbawienia wolności. 1 lipca 2003 r. skarżący został ponownie zatrzymany i osadzony w więzieniu w celu odbycia kary. Został zwolniony 18 września 2003 r. na mocy decyzji właściwego prokuratora. Prokurator zauważył, że okres tymczasowego aresztowania powinien zostać odliczony od kary skarżącego, co oznaczało, że już ją odbył. Ponieważ skarżący pracował w więzieniu, przysługiwało mu również skrócenie kary o siedemnaście dni. W 2004 r. skarżący wniósł powództwo o naprawienie szkody przeciwko organom ścigania na podstawie art. 2 ust. 6 Ustawy o odpowiedzialności państwa i gmin za szkody (patrz poniższy paragraf 21). Żądał on 20 000 bułgarskich lewów (BGN) zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową za zatrzymanie w latach 1996–1997 w zakresie, w jakim przekraczało ono ustalony wymiar kary pozbawienia wolności, oraz 40 000 BGN za uwięzienie między 1 lipca a 18 września 2003 r. Sądy krajowe przesłuchały świadków i biegłego psychologa powołanego przez sąd, który stwierdził, że skarżący doznał urazu w wyniku tych doświadczeń i cierpiał na lęk, że jego osobowość została „trwale zmieniona”, że ma trudności w komunikowaniu się z innymi oraz że jego więzi rodzinne zostały „nieodwracalnie uszkodzone”. Wyrokiem z 2 maja 2006 r. Sąd Miejski w Sofii (zwany dalej „Sądem Miejskim”) uwzględnił powództwo w części, uznając, że skarżący był zatrzymany przez dziewięć miesięcy i dwadzieścia dziewięć dni ponad wymiar kary, i przyznając mu 10 000 BGN zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową. Sąd stwierdził, że jego zatrzymanie w latach 1996–1997 było „nieuzasadnione”, a jego uwięzienie w 2003 r. stanowiło „bezprawne zatrzymanie bez żadnych ważnych podstaw”. Zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego Sąd Miejski zobowiązał skarżącego do zapłaty 2 040 BGN (równowartość 1 040 euro – EUR) kosztów sądowych, obliczonych jako proporcjonalna część jego roszczenia, która została oddalona. Wyrok został utrzymany w mocy 18 czerwca 2007 r. przez Sąd Apelacyjny w Sofii (zwany dalej „Sądem Apelacyjnym”), który określił, że organy ścigania są również zobowiązane do zapłaty odsetek ustawowych od powyższej kwoty, liczonych od 18 września 2003 r. Wyrokiem ostatecznym z 24 kwietnia 2009 r. Sąd Najwyższy Kasacyjny zmniejszył przyznaną kwotę do 3 000 BGN (około 1 530 EUR), wraz z odsetkami ustawowymi. Uzasadniając obniżenie kwoty, sąd powołał się na „rodzaj przestępstw”, za które skarżący został skazany, „reżim, w którym odbyto karę” oraz „społecznie akceptowalne kryteria sprawiedliwości”. Sąd nie zajął się kwestią kosztów sądowych i nie wydał w tym zakresie odrębnego orzeczenia. Trybunał nie został poinformowany, czy i kiedy powyższa kwota została wypłacona skarżącemu. Obliczenia wykonane za pomocą kalkulatora dostępnego w Internecie wykazują, że odsetki ustawowe od 3 000 BGN za okres od 18 września 2003 r. do 24 kwietnia 2009 r. wyniosłyby 2 265 BGN (równowartość 1 155 EUR).


Skarżący urodził się w 1962 roku i mieszka w Baku. Był przewodniczącym Azerbejdżańskiej Partii Państwowości Narodowej. W grudniu 2010 r. skarżący sprzedał swój samochód pewnemu E.R., który napotkał szereg problemów technicznych z pojazdem. 7 stycznia 2011 r. E.R. skontaktował się ze skarżącym i ustalili, że spotkają się tego samego dnia. Podczas spotkania E.R. wyraził niezadowolenie z samochodu i zażądał, aby skarżący zwrócił mu pieniądze i odebrał auto. Skarżący rozzłościł się, zaczął obrażać E.R., a następnie zaatakował go wraz z pewnym C. Przechodzień zainterweniował i powstrzymał bójkę. E.R. zgłosił incydent na policję tego samego dnia. 8 stycznia 2011 r. wszczęto postępowanie karne przeciwko skarżącemu przez Komendę Rejonową Policji w Nasimi na podstawie art. 221.3 (chuligaństwo) Kodeksu Karnego. Decyzja śledczego stwierdzała, że około godziny 20:30 dnia 7 stycznia 2011 r. skarżący i pewien C. znieważyli i zaatakowali E.R. na ulicy w Baku. 8 stycznia 2011 r. policja sporządziła protokół aresztowania skarżącego jako podejrzanego. 10 stycznia 2011 r. postawiono skarżącemu zarzuty na podstawie art. 127.2.3 (umyślne spowodowanie mniej ciężkiego uszczerbku na zdrowiu) i art. 221.3 (chuligaństwo) Kodeksu Karnego. Tego samego dnia Sąd Rejonowy w Nasimi, powołując się na postawione skarżącemu zarzuty oraz wniosek prokuratora o zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania skarżącego, zarządził jego aresztowanie tymczasowe na okres dwóch miesięcy. Sąd uzasadnił zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci izolacji ciężarem zarzucanych mu czynów, ryzykiem popełnienia przez niego ponownie przestępstwa oraz prawdopodobieństwem, że może uciec, jeśli zostanie zwolniony. 12 stycznia 2011 r. skarżący odwołał się od tej decyzji, twierdząc, że nie było uzasadnienia dla zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania oraz że sąd nie uzasadnił konieczności jego tymczasowego aresztowania. Wniósł również, że sąd nie wziął pod uwagę jego sytuacji osobistej i nie rozważył możliwości zastosowania innego środka zapobiegawczego, takiego jak areszt domowy lub zwolnienie za kaucją. 17 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Baku oddalił odwołanie, uznając, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji sądu pierwszej instancji. 2 marca 2011 r. prokurator prowadzący sprawę karną złożył wniosek do sądu o przedłużenie tymczasowego aresztowania skarżącego na okres jednego miesiąca. Wniósł, że potrzebny jest więcej czasu na zakończenie śledztwa. 3 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w Nasimi przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego o jeden miesiąc, do 8 kwietnia 2011 r. Sąd uzasadnił swoją decyzję potrzebą poświęcenia więcej czasu na przeprowadzenie dalszych czynności dochodzeniowych, złożonością sprawy karnej oraz prawdopodobieństwem, że skarżący może uciec i utrudnić śledztwo, jeśli zostanie zwolniony. 4 marca 2011 r. skarżący odwołał się od tej decyzji, argumentując, że sąd pierwszej instancji nie uzasadnił swojej decyzji w sprawie dalszego aresztowania. 9 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Baku utrzymał w mocy decyzję Sądu Rejonowego w Nasimi z 3 marca 2011 r. W aktach sprawy nie ma dalszych decyzji o przedłużeniu. 17 czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy w Nasimi uznał skarżącego za winnego wszystkich zarzutów i skazał go na sześć lat pozbawienia wolności. Skarżący został zwolniony z odbywania reszty kary na mocy ułaskawienia prezydenckiego wydanego 17 marca 2016 r.


Skarżąca urodziła się w 1961 roku i mieszka w Rydze. Od 1989 roku pracowała jako księgowa w spółce zarządzającej budynkami (namu pārvalde). Od początku 1997 roku pełniła również obowiązki kasjera i ponosiła pełną odpowiedzialność za wszelkie braki w powierzonych jej składnikach majątkowych (materiālās vērtības). 9 grudnia 1997 r. współpracownicy skarżącej zgłosili na policję, że dokonano nielegalnych wypłat gotówki z kas firmy. Jak twierdzono, wypłat dokonały skarżąca i jej współpracowniczka, B.E., poprzez unieważnianie zapisów transakcji gotówkowych, a następnie pobieranie pieniędzy otrzymanych w związku z tymi transakcjami z kasy. Przeprowadzono audyty wewnętrzne i zewnętrzne i odkryto, że pewne dane w kasach firmy zostały sfałszowane. W audytach odnotowano konkretne kwoty gotówki i daty, a także numery klientów, w odniesieniu do których przeprowadzono tę manipulację. Później ustalono, że dane zostały sfałszowane w celu ukrycia nielegalnych wypłat gotówki. Kolejne audyty wewnętrzne i zewnętrzne przeprowadzono w 1999 i 2001 roku. 15 stycznia 1998 r. skarżąca złożyła pisemne wyjaśnienia (paskaidrojums) inspektorowi policji. Skarżąca zeznała, że unieważniła trzy transakcje gotówkowe i dokonała trzech wypłat gotówki w wysokości 1228 łotewskich latów (LVL – około 1747 euro (EUR)). Uczyniła to na prośbę zastępcy dyrektora firmy i przekazała mu gotówkę. W odniesieniu do reszty brakującej gotówki oświadczyła, że jej nie wzięła. Nie unieważniła też żadnych innych transakcji gotówkowych. 16 stycznia 1998 r. inspektor policji wydał postanowienie o wszczęciu postępowania karnego (lēmums par krimināllietas ierosināšanu) w sprawie „przywłaszczenia środków pieniężnych w kwocie 7559 LVL [około 10 756 EUR] dokonanego przez skarżącą i B.E. poprzez unieważnianie zapisów transakcji gotówkowych”. Skarżąca nie została wówczas poinformowana o tym postanowieniu. Zamiast tego otrzymała wezwanie na rozmowę (pārrunas) i została przesłuchana 16 stycznia 1998 r. Sporządzono protokół zeznania świadka (liecinieka nopratināšanas protokols). Skarżąca została poinformowana o prawach i obowiązkach świadków, określonych w art. 53 Kodeksu postępowania karnego (Kriminālprocesa kodekss, patrz poniższy paragraf 24); poinformowano ją również, że w przypadku odmowy zeznań lub złożenia fałszywych zeznań poniesie odpowiedzialność karną. Skarżąca powtórzyła, że unieważniła tylko trzy transakcje gotówkowe i dokonała tylko trzech wypłat gotówki. Przekazała gotówkę zastępcy dyrektora. Zgodnie z twierdzeniem skarżącej, 16 stycznia 1998 r. stawiła się na komisariacie w towarzystwie prawnika, którego upoważniła do jej reprezentowania. Jej prośba o reprezentowanie przez prawnika została odrzucona – powiedziano jej, że jej status to status świadka i że świadkowie nie mają prawa do pomocy prawnej. Rząd kwestionował twierdzenie skarżącej, ponieważ w protokole zeznania świadka nie było o tym wzmianki; Rząd stwierdził, że skarżąca podpisała protokół i nie wniosła żadnych uwag. W kolejnych latach skarżąca była jeszcze pięciokrotnie przesłuchiwana jako świadek: 21 stycznia i 14 grudnia 1999 r., 13 lutego 2002 r. oraz 6 stycznia i 11 listopada 2004 r. Wyjaśniono jej jej prawa i obowiązki jako świadka – a także fakt, że poniesie odpowiedzialność karną, jeśli odmówi zeznań lub złoży fałszywe zeznania – (powołując się na art. 53 Kodeksu postępowania karnego, patrz poniższy paragraf 24); nie wspomniano o żadnym prawie do pomocy prawnej. Podtrzymała, że unieważniła tylko trzy transakcje gotówkowe i dokonała tylko trzech wypłat gotówki. Przekazała gotówkę zastępcy dyrektora firmy. Dodała również, że już zwróciła firmie około 1228 LVL (około 1747 EUR). Konfrontacja (konfrontācija) odbyła się również między skarżącą a B.E. 27 stycznia 1999 r. oraz z zastępcą dyrektora firmy 28 stycznia 1999 r., którzy również byli uważani za świadków. Kolejna konfrontacja między skarżącą a głównym księgowym została zaplanowana na 24 maja i 20 czerwca 2002 r., ale żadna z nich nie stawiła się. W latach 2000, 2001 i 2002 policja uznała, że materiał sprawy jest wystarczający do postawienia zarzutów skarżącej i przekazała sprawę do prokuratury. Jednak kilku prokuratorów zidentyfikowało różne uchybienia w śledztwie i przekazało sprawę z powrotem policji w celu dodatkowego dochodzenia. Zidentyfikowane uchybienia obejmowały następujące aspekty. Po pierwsze, stwierdzono, że materiał karny jest niewystarczający do ustalenia winy, a zatem nie można postawić zarzutów. Stwierdzono poważne naruszenia Kodeksu postępowania karnego i innych przepisów. Materiał karny zawierał niepoświadczone kopie dokumentów, brakujące strony wyjaśnień i niepełne protokoły proceduralne. Ponadto audyty nie zostały przeprowadzone zgodnie z prawem. Należało zlecić kolejny audyt i przesłuchać więcej świadków. Po drugie, wystąpiły rozbieżności w łącznej kwocie brakującej gotówki i niemożliwe było ustalenie, czy popełniono przestępstwo, czy postawić komukolwiek zarzuty. Audyt musiał zostać przeprowadzony przez certyfikowanego biegłego rewidenta. Wyciągnięto wniosek, że śledztwo wstępne było wadliwe, chaotyczne i prowadzone bezcelowo. Ponadto rola głównego księgowego i zastępcy dyrektora firmy w wypłatach gotówki nie została należycie zbadana. Policja przeprowadziła dalsze czynności dochodzeniowe – zleciła kolejny audyt, zebrała dalsze dowody i przesłuchała więcej świadków (w tym dyrektora, zastępcę dyrektora i głównego księgowego firmy, a także niektórych jej klientów). 20 stycznia 2005 r. policja przekazała sprawę do prokuratury po raz czwarty. Tym razem uznano, że materiał sprawy jest wystarczający do postawienia zarzutów i 27 stycznia 2005 r. skarżącej oficjalnie postawiono zarzuty dziewiętnastu epizodów przywłaszczenia środków pieniężnych. Tym samym stała się oskarżoną (apsūdzētā persona) w toczącym się przeciwko niej postępowaniu karnym i została poinformowana o prawie do korzystania z pomocy prawnika. Nałożono na nią środek zapobiegawczy – zakaz zmiany miejsca zamieszkania, który musiała potwierdzić podpisem (paraksts par dzīves vietas nemainīšanu). 26 maja 2005 r. zarzuty zostały nieco zmienione w odniesieniu do łącznej kwoty przywłaszczonych środków. 27 stycznia, 3 lutego, 26 maja i 5 września 2005 r. skarżąca była przesłuchiwana w charakterze oskarżonej. W dwóch przypadkach (27 stycznia i 26 maja 2005 r.) skarżąca oświadczyła, że obecność prawnika nie jest konieczna. W innym przypadku (3 lutego 2005 r.) oświadczyła, że będzie kontynuować składanie zeznań bez obecności prawnika. Nie wniesiono żadnych uwag dotyczących nieobecności prawnika podczas przesłuchania 5 września 2005 r. Skarżącej udzielono dostępu do akt sprawy karnej, aby mogła zapoznać się z ich treścią. Następnie wniosła o podjęcie dalszych czynności dochodzeniowych. Niektóre wnioski o dalsze czynności dochodzeniowe zostały uwzględnione, a inne odrzucone. 5 września 2005 r. skarżącej doręczono końcowy akt oskarżenia (uzrādīta galīgā apsūdzība) w obecności prawnika. Łączna kwota przywłaszczonych środków została ponownie nieco zmieniona. 21 października 2005 r. nałożono na skarżącą inne środki zapobiegawcze – zakaz opuszczania kraju i obowiązek przebywania w określonym miejscu zamieszkania (uzturēšanās noteiktā dzīvesvietā). W tej samej dacie prokuratura przekazała akta sprawy do Sądu Okręgowego w Rydze (Rīgas apgabaltiesa). 23 października 2006 r. odbyła się pierwsza rozprawa. 20 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy w Rydze uznał skarżącą za winną popełnienia dziewiętnastu epizodów przywłaszczenia mienia, które zostało jej powierzone. Skarżąca nie przyznała się do winy. Przyznała, że unieważniła trzy transakcje gotówkowe i dokonała trzech wypłat gotówki w wysokości 1228 LVL (około 1747 EUR), ale oświadczyła, że uczyniła to na prośbę głównego księgowego i zastępcy dyrektora firmy w celu wypłaty wynagrodzeń. W odniesieniu do innych transakcji gotówkowych, ich nie unieważniała. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i innym materiale sprawy (wynikach trzech audytów, zapisach z kas elektronicznych, odpowiednich rachunkach i paragonach, odpowiednich umowach o pracę itp.), uznał skarżącą za winną. Sąd nie oparł się na oświadczeniach skarżącej złożonych podczas śledztwa wstępnego. Skarżącej wymierzono karę trzech lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata (karę łagodniejszą niż minimalna przewidziana w ustawie). Przy wymierzaniu kary sąd wziął pod uwagę jej stan zdrowia, fakt, że częściowo zrekompensowała firmie szkodę, oraz fakt, że popełniła przestępstwo dziewięć lat wcześniej i od tego czasu nie popełniła żadnych innych przestępstw. Skarżąca wniosła apelację 2 grudnia 2006 r. Pierwsza rozprawa apelacyjna została zaplanowana na 15 sierpnia 2007 r. 17 sierpnia 2007 r. Izba Karna Sądu Najwyższego (Augstākās tiesas Krimināllietu tiesu palāta) uchyliła wyrok skazujący skarżącą z powodu braku dowodów w odniesieniu do pięciu epizodów przywłaszczenia mienia. Kara skarżącej została zmniejszona do dwóch lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na rok. Przy wymierzaniu kary sąd wziął pod uwagę znacznie mniejszą liczbę epizodów, za które skarżąca została skazana, fakt, że od popełnienia przestępstwa upłynął szczególnie długi okres czasu, oraz fakt, że nie było żadnych wskazań, aby od tego czasu popełniła jakiekolwiek inne przestępstwa. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną 18 października 2007 r. 29 listopada 2007 r. Senat Sądu Najwyższego (Augstākās tiesas Senāts) oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Senat wskazał, że dawny Kodeks postępowania karnego (który obowiązywał w styczniu 2005 r., gdy postawiono zarzuty skarżącej) nie wykluczał, że osoba może mieć status procesowy świadka podczas trwania śledztwa wstępnego i może zostać oficjalnie oskarżona dopiero po zgromadzeniu wystarczających dowodów dotyczących winy tej osoby.


Skarżący urodził się w 1975 roku i jest przetrzymywany w Turcji. 22 sierpnia 2004 r. skarżący został aresztowany na podstawie podejrzenia o członkostwo w nielegalnej organizacji, mianowicie w PKK (Partii Pracujących Kurdystanu). Następnego dnia, 23 sierpnia 2004 r., został przesłuchany przez żandarmerię, przy czym przypomniano mu o jego prawach, w tym o prawie do korzystania z pomocy prawnej. Odmówił pomocy adwokata i złożył zeznanie o objętości czterdziestu dziewięciu stron, w którym przyznał się do członkostwa w PKK i podał szczegółowe informacje o organizacji i jej członkach. Zgodnie z transkryptami tego zeznania skarżący przeczytał jego treść i podpisał każdą stronę. 26 sierpnia 2004 r. skarżący został doprowadzony przed prokuratora publicznego w Tunceli i ponownie przypomniano mu o prawie do korzystania z pomocy prawnej. Zaznaczył, że nie życzy sobie ustanowienia adwokata z urzędu i że złoży zeznanie bez pomocy. Potwierdził swoje członkostwo w PKK i poparcie dla tej nielegalnej organizacji, utrzymując jednak, że nigdy nie brał udziału w operacji zbrojnej. Skarżący został tego samego dnia tymczasowo aresztowany. 3 grudnia 2004 r. prokurator publiczny w Malatya złożył akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w Malatya, oskarżając skarżącego na podstawie art. 125 starego Kodeksu Karnego o dążenie do zniszczenia porządku konstytucyjnego i jedności Państwa Tureckiego oraz oderwania części kraju spod kontroli państwa. Prokurator publiczny twierdził, że skarżący:
- wysadził minę lądową sterowaną na odległość w prowincji Ovacık w listopadzie 2003 r., co spowodowało obrażenia u jednego żołnierza,
- wysadził bombę zegarową w prowincji Ovacık 28 października 2003 r., co spowodowało obrażenia u dwóch żołnierzy.

W swoim raporcie oceniającym (tensip zaptı) z dnia 10 grudnia 2004 r. Sąd Okręgowy w Malatya zarządził przesłanie kopii zeznań policyjnych D.T., M.A., A.Ç., S.G., H.B. i V.D. Sąd pierwszej instancji zarządził ponadto ustalenie miejsca pobytu D.T. M.A. był sądzony w innym postępowaniu karnym dotyczącym tej samej organizacji. 17 lutego 2004 r. M.A. złożył wniosek o skorzystanie z Ustawy o reintegracji przestępców do społeczeństwa (ustawa nr 4959), która weszła w życie 6 sierpnia 2003 r. 30 grudnia 2004 r., na pierwszej rozprawie, skarżący złożył zeznania w obecności swojego adwokata i zaakceptował treść swojego zeznania policyjnego. Innymi słowy, skarżący ponownie przyznał się do członkostwa w PKK, jednocześnie podtrzymując, że nie brał udziału w żadnej działalności zbrojnej. Stwierdził dalej, że jego zeznanie nie zostało mu odczytane przez policję i poprosił sąd pierwszej instancji, aby nie brał go pod uwagę w przypadku, gdyby zawierało jakiekolwiek uwagi obciążające w stosunku do niego lub osób trzecich, o ile dotyczyły one udziału w działalności zbrojnej. Gdy zapytano go o jego zeznanie przed prokuratorem, skarżący zasadniczo je potwierdził, jednocześnie podtrzymując, że nie złożył żadnych zeznań dotyczących ataków w Tunceli, mieście we wschodniej Turcji, i dodając, że podpisał je bez czytania. Na koniec skarżący oświadczył, że przeszedł szkolenie z zakresu wytwarzania bomb i że planował przeprowadzenie zamachów bombowych w dużych miastach zgodnie z instrukcjami PKK. Jego adwokat złożył oświadczenie, że nie ma nic do dodania do zeznań skarżącego. Podczas tej samej rozprawy sąd pierwszej instancji przesłuchał kilku świadków, a mianowicie A.Ç., M.A. i K.A. A.Ç. zeznał, że zna skarżącego, ale że nie przeprowadzili razem żadnego ataku zbrojnego. M.A. stwierdził, że nie znał prawdziwego nazwiska skarżącego, ale znał go jako „Hamza”. M.A. zeznał dalej, że nie ma wiedzy na temat pozycji i działań skarżącego w nielegalnej organizacji. K.A. zeznał, że nie zna skarżącego. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sąd pierwszej instancji zauważył, że D.T. przebywa w więzieniu Kırklareli i wystawił list rogatoryczny do Sądu Okręgowego w Kırklareli, prosząc ten ostatni o zabezpieczenie jego zeznań. 14 grudnia 2005 r. zeznanie D.T. zostało zabezpieczone przez Sąd Okręgowy w Kırklareli na mocy listu rogatorycznego sądu pierwszej instancji. Zgodnie z transkryptem rozprawy przed Sądem Okręgowym w Kırklareli, D.T. był przetrzymywany w więzieniu typu E w Kırklareli w momencie składania zeznania. D.T. oświadczył, że znał skarżącego jako „Zafer” i że ma wiedzę o ataku w prowincji Ovacık, dodając, że usłyszał takie informacje od członka o pseudonimie „Serhildan”. 15 marca 2006 r. skarżący poprosił sąd pierwszej instancji o osobiste przesłuchanie D.T. Sąd pierwszej instancji odrzucił ten wniosek, uznając, że osobiste przesłuchanie zeznań D.T. nie przyczyni się do jego oceny, ponieważ zeznanie złożone przed innym sądem zostało uznane za wystarczające do skazania. 10 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w Malatya uznał skarżącego za winnego na podstawie art. 125 starego Kodeksu Karnego i skazał go na dożywotnie pozbawienie wolności. Sąd wziął pod uwagę różnorodne dowody i zeznania świadków, w tym zeznania D.T., które zostały zabezpieczone przez Sąd Okręgowy w Kırklareli na wniosek sądu pierwszej instancji. Istotne fragmenty uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji brzmiały następująco:
„...
DOWODY, PRZEGŁĄD DOWODÓW I UZASADNIENIE
...
a) Dowody H.B., który jest sądzony za przestępstwo członkostwa w nielegalnej organizacji zbrojnej, oświadczył na stronie 18 swojego zeznania policyjnego, że N.I. [współoskarżony] był zaangażowany w zabójstwo dwóch żołnierzy w maju 2003 r. w okolicy rzeki Hiran w Tunceli.
...
Świadek A.Ç. oświadczył na stronie 52 swojego zeznania policyjnego, że członkowie [nielegalnej] organizacji [PKK] o pseudonimach „Zana” i „Fırat”, działający pod przywództwem członka o pseudonimie „Dilhas”, przeniknęli przez kordon sił bezpieczeństwa w maju 2003 r. w okolicy rzeki Ziyaret we wsi Güleç w Malazgirt.
...
Świadek M.A. oświadczył na stronie czterdziestej czwartej swojego zeznania, że atak na oddział komandosów utrzymania porządku publicznego w miejscu znanym jako Göktepe w prowincji Malazgirt w maju 2003 r., w wyniku którego zginęło dwóch żołnierzy, został przeprowadzony przez członków [nielegalnej] organizacji [PKK] o pseudonimach „Zana” i „Fırat”, działających pod przywództwem ... „Dilhas”. Na stronie czterdziestej czwartej [swojego zeznania] oświadczył, że bomba została podłożona na drogowym punkcie kontrolnym w miejscu znanym jako Efkartepe w prowincji Ovacık 28 października 2003 r. przez ... „Hamzę” i że był on ekspertem w zakresie materiałów wybuchowych i pochodził z jednostki, której dowódcą był członek o pseudonimie „Diyar”.
...
Świadek V.D. oświadczył na stronie 20 swojego zeznania policyjnego, że ... „Dilhas” podłożył ładunki wybuchowe na autostradzie między Tunceli a Pülümür i że ... usłyszał to od „Dilhas”. D.T., który był sądzony za przestępstwo członkostwa w nielegalnej organizacji zbrojnej, oświadczył na stronie 15 swojego zeznania policyjnego, że decyzja o zaatakowaniu jednostki wojskowej została podjęta w październiku lub listopadzie 2003 r. i że miny zostały podłożone i zdetonowane ... przez Suata Daştana [skarżącego], który miał pseudonim „Zafer”. D.T., który złożył zeznania jako świadek przed Sądem Okręgowym w Kırklareli działającym na podstawie listów rogatorycznych, oświadczył, że jego zeznania przedprocesowe były poprawne i że posiada wiedzę dotyczącą działań [skarżącego] [pod pseudonimem „Zafer”] w prowincji Ovacık i na posterunku strażniczym oraz że otrzymał te informacje od ... „Serhildan”.
Świadek A.Ç., w swoim zeznaniu przed [sądem pierwszej instancji], oświadczył, że jego zeznania przedprocesowe nie były poprawne i że członek o pseudonimie „Nurhak” wspomniany przez skarżącego był nim samym [A.Ç.] i że nie popełnili razem żadnych ataków.
Świadek M.A., w swoim zeznaniu przed [sądem pierwszej instancji], oświadczył, że znał pseudonim skarżącego jako „Hamza” i że nie ma wiedzy dotyczącej nielegalnych działań skarżącego w organizacji [PKK].
...
b) Przegląd dowodów, przyjęcie przez nasz sąd i przyczyny
...
Mimo że w akcie oskarżenia stwierdzono, że skarżący był odpowiedzialny za ataki z 28 października i listopada 2003 r. w prowincji Ovacık, ustalono, że atak, o którym wspomniał świadek D.T., był atakiem z 28 października 2003 r. i że dwa ataki wspomniane w akcie oskarżenia były jednym i tym samym. I chociaż [pseudonim skarżącego] ujawniono jako „Zafer”, w wyniku konfrontacji [między skarżącym a świadkiem M.A.] przeprowadzonej podczas procesu wyszło na jaw, że ... „Hamza”, o którym świadek M.A. wspominał na stronie czterdziestej czwartej swojego [policyjnego] zeznania jako o sprawcy ataku z 28 października 2003 r. i który przeszedł specjalne szkolenie z zakresu materiałów wybuchowych, był [w rzeczywistości] [skarżącym].
...
Mimo że oskarżony [skarżący] zaprzeczał jakimkolwiek zaangażowaniu w jakąkolwiek działalność zbrojną w toku postępowania, zeznania S.G., A.Ç., H.B., V.D., M.A. i D.T., a także dowody złożone przez M.A. i D.T. podczas procesu oraz fakt, że M.A. zidentyfikował skarżącego jako ... „Hamzę”, były ze sobą zgodne, a przyjęte zeznania świadków [pokazały], że ... skarżący, znany świadkowi M.A. jako „Hamza”, zastawił pułapkę i podłożył miny 28 października 2003 r.
...” 6 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.


Skarżący urodził się w 1968 roku i jest obecnie osadzony w więzieniu w Jēkabpils. Jest osobą o szczególnych potrzebach. Skarżący jest głuchoniemy od urodzenia, a jego znajomość języka migowego jest słaba. Przynajmniej od 2 marca 2001 roku, kiedy jego niepełnosprawność została uznana za trwałą, skarżący został zaliczony do osób z niepełnosprawnością w kategorii 3 (najmniej nasilony poziom niepełnosprawności). W nieokreślonym dniu jego niepełnosprawność została przekwalifikowana na kategorię 2 (średni poziom niepełnosprawności). 7 maja 2008 roku skarżący został skazany za morderstwo ze szczególnym okrucieństwem na karę piętnastu lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten stał się prawomocny 24 lutego 2009 roku. Zaczął odbywać karę w najbardziej restrykcyjnym, „niższym” reżimie w więzieniu w Lipawie. 23 grudnia 2011 roku skarżący został przeniesiony do więzienia Brasa. Umieszczono go w reżimie średnim, ponieważ odbył jedną czwartą kary. Przebywał w celi nr 301 (od 1 stycznia 2012 r. do 26 lutego 2013 r.) oraz w celi nr 303 (od 26 lutego do 30 października 2013 r.). 30 października 2013 roku skarżący został umieszczony w najbardziej restrykcyjnym, „niższym” reżimie. Przebywał w celi nr 203 (od 30 października 2013 r. do 16 lutego 2015 r.). 24 lutego 2016 roku skarżący został umieszczony w najmniej restrykcyjnym, „wyższym” reżimie. Wydaje się, że od tej daty przebywał w trzech różnych celach wieloosobowych. Liczba współwięźniów wahała się od dwóch do czternastu. Każdy osadzony miał w tych celach nie mniej niż 4 m² powierzchni mieszkalnej. Zdaniem skarżącego, przebywał w celach typu koszarowego nr 301, 303 i 203 wraz z innymi osadzonymi, z których wszyscy oprócz skarżącego cieszyli się dobrym zdrowiem. Wyjaśnienia skarżącego dotyczące całkowitej powierzchni tych cel oraz wielkości urządzeń sanitarnych były zgodne z wyjaśnieniami Rządu (patrz poniższy paragraf 13). Jego relacja dotycząca liczby osadzonych nieco się różniła – twierdził, że przebywał w celach nr 301 i 303 wraz z dziesięcioma do dwudziestu osadzonymi. Jednak w odniesieniu do celi nr 203 zgodził się z Rządem – w tej celi przebywało sześciu osadzonych. Skarżący twierdził, że ogrzewanie w tych celach było niewystarczające. Ze względu na swoją niepełnosprawność nie był w stanie komunikować się ani z innymi osadzonymi, ani z zarządem więzienia. Pozostawał w izolacji społecznej i nie otrzymywał żadnej specjalnej pomocy. Zdaniem Rządu skarżący przebywał w trzech różnych celach, których warunki szczegółowo opisano w poniższej tabeli. Obliczenie przestrzeni osobistej (całkowita powierzchnia z odjętą powierzchnią urządzeń sanitarnych w celi, podzielona przez liczbę osadzonych w niej przebywających) opiera się na przybliżonym pomiarze urządzeń sanitarnych zgodnie z planami pięter więzienia Brasa.

Nr celi
Okres osadzenia
Całkowita liczba osadzonych
Całkowita powierzchnia w m²
Urządzenia sanitarne m²
Przestrzeń osobista w m²
301

W odniesieniu do zajęć poza celą, Rząd wskazał, że podczas przebywania w reżimie średnim – w celach nr 301 i 303 – skarżący mógł swobodnie opuszczać te cele w ciągu dnia i korzystać ze wspólnych pomieszczeń. Rząd podał dalej, że cela nr 301 była wyposażona w jedno okno. Okno to było zabezpieczone kratami i umieszczone w ścianie (przylegającej do korytarza) naprzeciwko innego okna (w korytarzu). W tej celi znajdowały się trzy lampy fluorescencyjne, w tym jedna lampka nocna umieszczona nad drzwiami. Ogrzewanie zapewniała jedna rura grzewcza o średnicy 5 cm oraz grzejniki znajdujące się w sąsiednim korytarzu i w holu. W więzieniu Brasa zainstalowano nowy kocioł automatyczny, który zapewniał temperaturę 18˚C. Układ ogrzewania w celi nr 303 był taki sam jak w celi nr 301. Podczas przebywania w najbardziej restrykcyjnym, „niższym” reżimie – w celi nr 203 – skarżący mógł opuszczać tę celę tylko na codzienny spacer (jedna godzina), w celu wzięcia prysznica lub na spotkania z lekarzem, kapelanem więziennym lub pracownikiem socjalnym, gdy było to konieczne. Ogólnie rzecz biorąc, osadzeni w więzieniu Brasa mieli dostęp do psychologa, ale skarżący nigdy nie skorzystał z tej możliwości. Spotykał się jednak z kapelanem więziennym i pracownikiem socjalnym kilka razy. Rząd przedstawił zapisy trzech rozmów skarżącego z pracownikiem socjalnym w 2016 roku, w tym spotkanie z 11 kwietnia 2016 roku, podczas którego ten ostatni zadzwonił do organizacji pozarządowej (Latvijas Nedzirdīgo Savienība) w sprawie aparatu słuchowego skarżącego. Wreszcie, skarżący odwiedził psychiatrę co najmniej sześć razy w okresie od 1 kwietnia 2015 roku do 7 września 2016 roku. 27 grudnia 2011 roku stan zdrowia skarżącego został zbadany po raz pierwszy w więzieniu Brasa. Zanotowano, że skarżący jest głuchoniemy i cierpi na spondylozę. Skarżący złożył wyciąg z jego dokumentacji medycznej w więzieniu Brasa. Zgodnie z tym dokumentem (z dnia 26 lipca 2016 r.), był głuchy od urodzenia. 13 sierpnia 2009 roku psychiatra wykrył problem ze zdrowiem psychicznym (psihiskas veselības problēmas), a mianowicie „reakcję na sytuacje z lękiem” (situācijas reakcija ar trauksmi). 21 stycznia 2010 roku ten sam psychiatra wykrył inny stan związany ze snem. 10 grudnia 2015 roku inny psychiatra zdiagnozował u skarżącego „organiczne zaburzenie osobowości” (organiski personības traucējumi). Rząd złożył inny wyciąg z dokumentacji medycznej skarżącego w więzieniu Brasa. Zgodnie z tym dokumentem (z dnia 7 kwietnia 2015 r.), przy przyjęciu do więzienia Brasa u skarżącego zdiagnozowano głuchotę i niemotę oraz spondylozę. W wymienionym okresie skarżący konsultował się z personelem medycznym więzienia trzydziestu dziewięć razy. Był badany, leczony i zaopatrywany w leki, gdy było to konieczne. Nie zdiagnozowano żadnych poważnych stanów zdrowia, które wymagałyby dogłębnego badania. Nie było wskazań, aby konieczne było badanie lub leczenie ambulatoryjne. Skarżący najczęściej skarżył się na przeziębienia, bóle głowy, problemy ze snem, zapalenie żołądka i bóle pleców związane ze spondylozą. Te skargi nie dotyczyły jego niepełnosprawności. W latach 2013 i 2014 personel medyczny więzienia zorganizował badanie medyczne ambulatoryjne (w związku z gruźlicą) oraz konsultację okulistyczną w celu uzyskania okularów. 1 kwietnia 2015 roku, na wniosek Administracji Więzień (Ieslodzījuma vietu pārvalde), zbadano stan zdrowia skarżącego. Był zadowalający, nie miał żadnych dolegliwości i przybrał na wadze w czasie pobytu w więzieniu. Podsumowując, jego zdrowie nie pogorszyło się. W ciągu dwóch lat (2012–2014) skarżący złożył około dwudziestu pięciu pisemnych skarg do różnych instytucji (zarządu więzienia Brasa, Administracji Więzień, Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych). Poinformował władze, że jest głuchoniemy od urodzenia, i skarżył się na następujące kwestie:
1) miał problemy z komunikacją i konflikty z innymi osadzonymi (wspominał o „konfliktach”, byciu „wpływanym”, „obrażanym” i „wyśmiewanym” przez innych osadzonych);
2) chciał zostać przeniesiony do celi jedno- lub dwuosobowej;
3) chciał zostać przeniesiony do innego więzienia;
4) chciał zmienić swój reżim więzienny;
5) warunki jego osadzenia były niewłaściwe oraz
6) opieka medyczna była niewłaściwa.

Jego skargi zostały zbadane przez Administrację Więzień, z wyjątkiem trzech z nich, które zbadał zarząd więzienia Brasa. Wyciągnięto następujące wnioski:
(1) Nie istniało realne zagrożenie dla życia lub zdrowia skarżącego w więzieniu Brasa. Nie był poddawany nękaniu psychicznemu. Jego skargi do zarządu więzienia Brasa nie dotyczyły żadnych zagrożeń ze strony innych osadzonych.
(2) Skarżący nie miał podmiotowego prawa do wyboru celi lub współwięźniów. Sprawa ta należała do kompetencji zarządu więzienia Brasa. Istniała ograniczona liczba cel o pojemności czterech osadzonych, a ci osadzeni nie mogli zostać przeniesieni ze względów bezpieczeństwa.
(3) Decyzja dotycząca przeniesienia skarżącego do innego więzienia musiała zostać podjęta przez Administrację Więzień. Biorąc pod uwagę, że stan zdrowia skarżącego pozwalał na jego umieszczenie w każdym więzieniu, nie było podstaw do przeniesienia go do innego więzienia; musiał kontynuować odbywanie kary w więzieniu Brasa.
(4) Możliwość jego przeniesienia do najłagodniejszego reżimu więziennego nie mogła zostać zbadana przed 10 czerwca 2015 roku, kiedy odbyłby odpowiednią część kary więzienia. Co do możliwości jego przeniesienia z powrotem do bardziej restrykcyjnego reżimu więziennego, takie działania mogły być podjęte tylko w przypadkach poważnych lub systematycznych naruszeń reżimu więziennego.
(5) Warunki w celi nr 301 były odpowiednie. Mierzyła 36 m². Oświetlenie naturalne i sztuczne oraz ogrzewanie były wystarczające. Temperatura w celi wynosiła 18˚C.
Warunki w celi nr 303 były podobne do celi nr 301 – oświetlenie i ogrzewanie były odpowiednie.
Warunki w celi nr 203 były odpowiednie. Zgodnie z informacjami Administracji Więzień i odpowiednimi planami pięter cela ta mierzyła 19,86 m² (w tym 1,87 m² na urządzenia sanitarne). Oprócz skarżącego mieszkało w niej pięciu innych osadzonych. Powołano się na orzecznictwo Sądu i obowiązujący standard krajowy 2,5 m² na osadzonego płci męskiej. Temperatura w celi wynosiła 18˚C.
(6) Opieka medyczna nad skarżącym była prowadzona zgodnie z prawem krajowym. Otrzymał niezbędne leki w odpowiedzi na swoje skargi. Nigdy nie skarżył się lekarzom więziennym na „choroby neurologiczne”, „hałasy” czy „lęki”, ale miał co najmniej jedną konsultację z psychiatrą. W każdym razie mógł skarżyć się na jakość opieki medycznej w więzieniu do Inspekcji Zdrowia.

1 października 2012 roku sędzia sądu pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o przeniesienie do innego więzienia i zmianę jego reżimu więziennego na bardziej restrykcyjny, wniosku złożonego przez skarżącego w celu umożliwienia mu przebywania w celi z mniejszą liczbą osadzonych. Kwestie te należały do zakresu prawa karnego i nie mogły być badane przez sądy administracyjne. 25 października 2012 roku inny sędzia odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o przeniesienie do innego więzienia i zwolnienie z obowiązku kontynuowania odbywania kary. W odniesieniu do jego przeniesienia powołano się na decyzję Administracji Więzień, w której wniesiono, że Ustawa o Postępowaniu Administracyjnym nie miała zastosowania. W odniesieniu do sądowej kontroli tej decyzji taka skarga została już zbadana (patrz powyższy paragraf 24). W odniesieniu do wniosku o zwolnienie, sprawa należała do zakresu prawa karnego; kwestii tej zatem nie mogły badać sądy administracyjne. Skarżący próbował odwołać się od powyższych odmów, ale jego odwołanie nie wydawało się wystarczająco jasne. W związku z tym 21 listopada 2012 roku inny sędzia zdecydował o nieprzyjmowaniu odwołania (atstāt bez virzības), prosząc skarżącego o jego doprecyzowanie. 10 grudnia 2013 roku inny sędzia zbadał dalsze skargi skarżącego. Jego wniosek o przeniesienie do łagodniejszego reżimu więziennego i do innego więzienia został odrzucony, ponieważ takie skargi zostały już zbadane (patrz powyższe paragrafy 24–25). Jego skarga na niewystarczające ogrzewanie w więzieniu Brasa nie wydawała się wystarczająco jasna; sędzia zdecydował o nieprzyjmowaniu jej, prosząc skarżącego o doprecyzowanie. Ponieważ skarżący nie dostarczył dalszych informacji, ta ostatnia skarga została uznana za nie wniesioną (uzskatīt par neiesniegtu). 2 kwietnia 2014 roku skarżący złożył skargę do sądów administracyjnych, że Administracja Więzień przedłużyła termin na swoją ostatnią odpowiedź. 29 maja 2014 roku sędzia umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie, ponieważ Administracja Więzień wydała w międzyczasie swoją decyzję. 31 sierpnia 2016 roku komisja w więzieniu Brasa zbadała możliwość przeniesienia skarżącego do łagodniejszego reżimu więziennego. Obecni byli skarżący i tłumacz języka migowego. Ustalono, że skarżący pracował w więzieniu do 18 grudnia 2015 roku; zaprzestał pracy ze względu na swój stan zdrowia. Miał niepełnosprawność w kategorii 2. Ukończył szkołę średnią, ale nie kontynuował nauki ze względu na bycie głuchoniemym i potrzebę specjalistycznego programu nauczania. Pracował z funkcjonariuszem i pracownikiem socjalnym w celach rehabilitacyjnych. Regularnie odwiedzał kapelana w więzieniu; nie spotykał się jednak z psychologiem. Uczestniczył w spotkaniach dotyczących powrotu do zdrowia. Poświęcał czas wolny dla siebie. Otrzymał trzy pozytywne wyróżnienia (pamudinājums) od zarządu więzienia. Wyciągnięto wniosek, że skarżący uczestniczył w niemal wszystkich działaniach rehabilitacyjnych świadczonych w więzieniu, biorąc pod uwagę jego możliwości. Dlatego możliwe było przeniesienie go do łagodniejszego reżimu więziennego w więzieniu częściowo zamkniętym. 7 września 2016 roku skarżący został przeniesiony do więzienia częściowo zamkniętego w Jēkabpils, gdzie przebywał w celi z dwoma innymi osadzonymi. Jeden z nich miał podobne uszkodzenie słuchu. Istotne części Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Organizacji Narodów Zjednoczonych, ratyfikowanej przez Łotwę 1 marca 2010 roku, zostały przedstawione w sprawie Grimailovs przeciwko Łotwie (nr 6087/03, § 78, 25 czerwca 2013 r.). Istotne części Raportu tymczasowego z 28 lipca 2008 roku (A/63/175) Specjalnego Sprawozdawcy ds. tortur oraz innych okrutnych, nieludzkich lub poniżających traktowanie albo karania zostały przedstawione w powyżej cytowanej sprawie Grimailovs (tamże, § 79).


Skarżący urodził się w 1986 roku i mieszka w Sofii, w Bułgarii, dokąd najprawdopodobniej przeprowadził się z Francji w listopadzie 2013 roku. O godzinie 12.40 w nocy 24 stycznia 2014 roku został aresztowany w Sofii podczas włamywania się do samochodów w celu kradzieży przedmiotów. Został przewieziony do Komisariatu Policji Pierwszego Rejonu i umieszczony w areszcie policyjnym. Zdaniem skarżącego nie został umieszczony w celi, lecz skuty kajdankami do ławki w korytarzu komisariatu. Według skarżącego, przez cały czas pobytu na komisariacie nie otrzymał żadnego jedzenia ani picia, nie pozwolono mu skorzystać z toalety ani użyć telefonu. Odwiedził go adwokat z urzędu powołany przez władze. Adwokat ten jednak nie mówił po francusku i znał bardzo mało angielskiego – języka, którego skarżący najprawdopodobniej się posługuje – i nie wyjaśnił mu niczego na temat procedury w jego sprawie. W późnym popołudniu lub wieczorem 24 stycznia 2014 roku skarżącego przewieziono do szpitala na badanie lekarskie, a następnie, około godziny 22:00 tego samego dnia, przewieziono go do aresztu śledczego w Sofii. Wydaje się, że następnego dnia lub jednego z kolejnych dni skarżącego doprowadzono przed Sąd Rejonowy w Sofii w celu podjęcia decyzji o tym, czy powinien być tymczasowo aresztowany, i zadecydowano, że powinien pozostać w areszcie do czasu procesu. Kolejny wniosek o zwolnienie, złożony najprawdopodobniej przez jego pełnomocnika pod koniec lutego 2014 roku, również został odrzucony. Według skarżącego, po przybyciu do aresztu śledczego wieczorem 24 stycznia 2014 roku (patrz powyższy paragraf 8), otrzymał brudny materac, poduszkę i kołdrę, ale bez pościeli. Ponieważ przybył do zakładu po porze kolacji, nie mógł nic zjeść ani napić się do czasu obiadu następnego dnia, 25 stycznia 2014 roku. Według skarżącego cela, w której został umieszczony, była brudna, zimna, słabo wentylowana, zarażona karaluchami, przepełniona, a toaleta nie była odpowiednio oddzielona od reszty celi. Według skarżącego nie był w stanie zachować higieny osobistej, ponieważ nie otrzymał papieru toaletowego ani innych przyborów toaletowych i nie miał pieniędzy na ich zakup. W rezultacie nie mógł iść pod prysznic przez dwa tygodnie. Trzeciego dnia pobytu w zakładzie zauważył na swojej skórze wysypkę i poprosił o zbadanie przez lekarza. Lekarz przyszedł go zobaczyć trzy dni później i zbadał go tylko z dystansu, nie wchodząc do celi. W nieokreślonym dniu marca 2014 roku u skarżącego przeprowadzono badanie krwi, które wykazało zakażenie gronkowcem. Otrzymał na to antybiotyki, ale nie został przewieziony do szpitala. Według skarżącego jedzenie było również tak złe i podawane w tak niehigienicznych warunkach, że schudł dwadzieścia trzy kilogramy podczas pobytu w areszcie. Miejsce do spacerów było również tak małe, że wiele razy zrezygnował z codziennego spaceru. W areszcie był telefon na karty, którego więźniowie mogli używać do dzwonienia na numery zewnętrzne. Znajdował się on w miejscu, gdzie mogli odbywać codzienną godzinę spaceru. Ponieważ musieli go dzielić, każdy więzień miał około sześć minut na jego użycie. Ponieważ skarżący nie miał przy sobie pieniędzy w momencie aresztowania, nie mógł jednak kupić karty telefonicznej. Dzięki pomocy współwięźnia, który mówił trochę po angielsku, około dwóch tygodni po przybyciu do zakładu udało mu się uzyskać jedną minutę czasu rozmowy bezpłatnie i 5 lutego 2014 roku skontaktował się z konsulatem Francji w Sofii. Konsulat natychmiast poinformował bułgarską dziewczynę skarżącego, jego bułgarskiego przyjaciela oraz jego rodziców mieszkających we Francji, że został aresztowany i zatrzymany, a konsul przyszedł go odwiedzić. Tego samego dnia matka skarżącego, mieszkająca we Francji, przelała pieniądze do konsula, aby mogła kupić jedzenie i ubrania dla skarżącego. Konsulat również zorganizował prawnika do reprezentowania skarżącego w sprawie karnej przeciwko niemu. Za pieniądze otrzymane przez konsulat skarżący mógł kupić kartę telefoniczną. Według niego, w dniach po 5 lutego 2014 roku złożył wiele wniosków w tej sprawie, których rząd nie spełnił. Rząd twierdził, że udostępnił Sądowi wszystkie dokumenty z teczki pobytu skarżącego w areszcie. Złożyli oświadczenie z jego datą na 24 lutego 2014 roku, w którym prosił dyrektora aresztu o wydanie mu karty telefonicznej zasilonej kwotą 20 bułgarskich lewów oraz, zgodnie z wymogami odpowiednich przepisów (patrz poniższy paragraf 30), złożył do zatwierdzenia listę osób – swojej bułgarskiej dziewczyny, bułgarskiego przyjaciela, swojego prawnika oraz matki i ojca we Francji – do których chciał dzwonić. Tego samego dnia dyrektor zakładu zatwierdził listę. Skarżący najprawdopodobniej mógł zadzwonić do swojej matki we Francji po raz pierwszy dwa dni później, 26 lutego 2014 roku. Według skarżącego, odpowiednie zarządzenie (patrz poniższy paragraf 31) przewidywało, że więźniowie mogą kupować karty telefoniczne lub doładowywać je dwa razy w miesiącu. Rząd nie odniósł się do tego punktu ani nie złożył kopii zarządzenia. Zgodnie z oficjalnym formularzem używanym przez skarżącego do złożenia powyższego oświadczenia, karty telefoniczne mogły być doładowywane raz w miesiącu. Skarżący twierdził, że personel zakładu często nie przestrzegał harmonogramu doładowywań i że raz nie był w stanie doładować swojej karty telefonicznej przez pięć tygodni. Nie podał dalszych szczegółów w tym zakresie, ale z dokumentów przez niego złożonych wynika, że między 24 marca a 14 kwietnia 2014 roku, czyli w okresie trzech tygodni, nie rozmawiał przez telefon ze swoją matką we Francji. Więźniowie w zakładzie mogli otrzymywać dwie wizyty miesięcznie, z których każda trwała do dwudziestu minut. Według rządu skarżący otrzymał takie wizyty 5, 8 i 9 lutego oraz 23 marca 2014 roku. Jednak raz, 22 marca 2014 roku, bułgarska dziewczyna skarżącego, która przybyła go odwiedzić, została odesłana z wyjaśnieniem, że tego samego dnia został przeniesiony do innego skrzydła, a więźniowie w nim przebywający mogą być odwiedzani w innym terminie zgodnie z harmonogramem wizyt. Najprawdopodobniej mogła go odwiedzić następnego dnia. Wydaje się, że bułgarski przyjaciel skarżącego, który również przyszedł go odwiedzić 22 marca 2014 roku, został podobnie odesłany. Według rządu, podczas pobytu w areszcie skarżący był odwiedzany przez swojego prawnika dwanaście razy w lutym i marcu 2014 roku oraz przez personel konsularny dwa razy. Otrzymał również paczki z jedzeniem i innymi przedmiotami dwadzieścia jeden razy. Przez cały pobyt w areszcie skarżący mógł korespondować ze swoimi rodzicami we Francji listami przekazywanymi przez swojego prawnika lub personel konsulatu Francji w Sofii. 17 kwietnia 2014 roku skarżący i prokuratura zawarli ugodę, na mocy której przyznał się do winy i wyraził zgodę na odbycie kary trzech miesięcy pozbawienia wolności. Tego samego dnia Sąd Rejonowy w Sofii zatwierdził ugodę, a następnego dnia, 18 kwietnia 2014 roku, skarżącego przeniesiono do więzienia w Sofii. Ponieważ jego tymczasowe aresztowanie zostało wliczone do czasu, który musiał odsiedzieć w ramach kary pozbawienia wolności, spędził tam tylko sześć dni, do 24 kwietnia 2014 roku, kiedy został zwolniony. Według skarżącego warunki w więzieniu w Sofii były niemal identyczne, a nawet gorsze niż w areszcie. Rodzice skarżącego przyjechali z Francji do Bułgarii, aby go zobaczyć 25 kwietnia 2014 roku, dnia po jego zwolnieniu. Wydaje się, że nie mogli zrobić tego wcześniej, ponieważ jego matka nie mogła wziąć urlopu w pracy.


Skarżący urodził się w 1954 roku. Mieszkał w Republice Dagestanu i był burmistrzem Machaczkały w latach 1998–2013. Obecnie jest osadzony w kolonii karnej nr 6 w obwodzie orenburskim („kolonia karna”). W czerwcu 2013 r. skarżący został aresztowany i osadzony w areszcie śledczym w oczekiwaniu na postępowanie karne przeciwko niemu. Cierpiał na kilka chorób, w tym na dolegliwości układu moczowego, wypadnięcie odbytnicy, wirusowe zapalenie wątroby typu C oraz cukrzycę typu 2. Był przykuty do wózka inwalidzkiego i musiał używać cewników i lewatyw w celu oddawania moczu i stolca. 12 sierpnia 2013 r. złożył skargę do Trybunału, narzekając, że nie otrzymuje odpowiedniej pomocy medycznej w areszcie. Cztery dni później Trybunał wskazał rządowi rosyjskiemu na podstawie reguły 39 Regulaminu Trybunału, że powinien zostać zbadany przez ekspertów medycznych. 27 listopada 2014 r. Trybunał wydał wyrok w sprawie, stwierdzając, między innymi, że nastąpiły naruszenia artykułów 3 i 34 Konwencji z powodu niezapewnienia skarżącemu przez władze odpowiedniej opieki medycznej lub nieprzestrzegania środka tymczasowego (zob. Amirov przeciwko Rosji, nr 51857/13, §§ 75, 93 i 94, 27 listopada 2014 r.). Powołując się na artykuł 46 Konwencji, Trybunał uznał, że władze powinny skierować skarżącego, wówczas osadzonego w areszcie śledczym nr 4 w Rostowie nad Donem, do wyspecjalizowanej placówki medycznej, gdzie powinien pozostawać pod stałym nadzorem medycznym i powinien otrzymać odpowiednie usługi medyczne odpowiadające jego potrzebom; alternatywnie władze mogłyby umieścić go w wyspecjalizowanej więziennej placówce medycznej, o ile placówka ta mogłaby zagwarantować wymagany poziom nadzoru i opieki medycznej (zob. Amirov, cyt. wyżej, § 118). Po 27 listopada 2014 r., dacie wydania przez Trybunał wyroku w pierwszej sprawie skarżącego, nadal był przetrzymywany w areszcie śledczym w oczekiwaniu na zakończenie swojego procesu. Zgodnie z informacjami od rządu, w 2014 r. cela skarżącego została przebudowana z uwzględnieniem jego potrzeb jako użytkownika wózka inwalidzkiego. Zainstalowano poręcze przy jego łóżku i toalecie, a meble ustawiono na niższym poziomie, aby były dostępne. W placówce aresztu zainstalowano podjazdy dla wózków inwalidzkich i windę. Pokój do zabiegów higieny osobistej potrzebnych skarżącemu znajdował się naprzeciwko jego celi, ze wszystkim niezbędnym wyposażeniem. W 2015 r. był badany przez różnych lekarzy, takich jak lekarz ogólny, neurolog, chirurg, urolog i proktolog. Przeszedł podstawowe badania medyczne i otrzymał przepisane leczenie. Lekarze więzienni uznali jego ogólny stan za zadowalający. Prawnicy skarżącego zauważyli jednak, że jego stan zdrowia pogorszył się. Zwrócili się o opinie medyczne dotyczące wymaganego leczenia. 14 lipca 2015 r. dr W., specjalista w dziedzinie neurologii, zbadał skarżącego. Stwierdził postępującą dystrofię mięśniową, rozwój drgawek nóg i problemy z oddawaniem moczu. Zalecono natychmiastowe przyjęcie do wyspecjalizowanego szpitala w celu długotrwałego leczenia i operacji urologicznej. Lekarz stwierdził, że dalsze uwięzienie zagrażałoby życiu skarżącego. 30 października 2015 r. skarżącego zbadał biegły sądowy, dr N., który potwierdził pogorszenie jego stanu zdrowia i odnotował powstanie odleżyn. Lekarz zasugerował, że stan zdrowia skarżącego może uzasadniać przedterminowe zwolnienie z przyczyn medycznych i stwierdził, że potrzebuje on ciągłej opieki medycznej. 22 stycznia 2016 r. dr N. ocenił jakość opieki medycznej w areszcie śledczym. Zauważył brak terapii ćwiczeniowej, fizjoterapii i masażu oraz był zaniepokojony, że pomieszczenia więzienne nie są wystarczająco sterylne do zabiegów higienicznych. Tymczasem, 27 sierpnia 2015 r. Sąd Wojskowy Okręgu Północnokaukaskiego uznał skarżącego za winnego zorganizowania aktu terroryzmu i usiłowania zabójstwa śledczego w jego sprawie. Został skazany na dożywotnie pozbawienie wolności w kolonii karnej o zaostrzonym reżimie. Sąd Najwyższy Rosji utrzymał wyrok w mocy 24 marca 2016 r. 1 kwietnia 2016 r. skarżący został wysłany do odbycia kary w kolonii karnej. Pierwsze dwa tygodnie aresztu spędził w zwykłej celi w skrzydle kwarantanny. Zgodnie z listem od przewodniczącego Komitetu Praw Obywatelskich wysłanym do prawnika skarżącego 20 kwietnia 2016 r., cela nie była przystosowana do potrzeb więźnia poruszającego się na wózku inwalidzkim. Skarżący był zależny od współwięźniów, którzy pomagali mu w codziennych potrzebach, w tym przy wykonywaniu lewatyw. Codziennie skarżącego prowadzono, w kajdankach i z zawiązanymi oczami, na więzienny dziedziniec w celu spaceru. 2 kwietnia 2016 r. został zbadany przez kilku lekarzy więziennych: specjalistę gruźlicy, specjalistę chorób zakaźnych, dentystę i lekarza ogólnego. Ten ostatni odnotował jego choroby, zlecił badania krwi i moczu oraz przepisał leczenie, składające się ze specjalnej diety i leków. Zauważył, że skarżący potrzebuje regularnej cewnikowania i lewatyw. Zalecono badania u specjalistów w dziedzinie endokrynologii, okulistyki, gastroenterologii, neurologii, kardiologii, urologii i chirurgii oraz terapię ćwiczeniową. Skarżącego regularnie odwiedzał więzienny lekarz ogólny w skrzydle kwarantanny i poddawał go badaniom krwi i moczu. Lekarz był zadowolony ze stanu zdrowia i wyników leczenia. 14 kwietnia 2016 r. skarżący został przeniesiony do oddziału medycznego nr 56 i umieszczony w celi nr 12. Dzielił jej przestrzeń 14 m² z jednym współwięźniem. Skarżącemu zapewniono szerokie łóżko, umywalkę zainstalowaną na niskim poziomie oraz kozetkę medyczną, której używał podczas zabiegów samocewnikowania. Lewantwy wykonywano w osobnym pokoju dwa razy w tygodniu przy pomocy personelu oddziału medycznego. Władze więzienne nadal kajdańczyły go i zawiązywały mu oczy podczas prowadzenia na dziedziniec. 11 maja 2016 r. został zbadany przez kilku lekarzy: lekarza ogólnego, endokrynologa, neurologa i urologa ze szpitala cywilnego w Sol-Ilecku. Zgodnie z dokumentacją medyczną prowadzoną przez lekarzy, jego stan zdrowia był ostry. Nie wydano zaleceń dotyczących leczenia szpitalnego ani pilnych środków medycznych. Endokrynolog zlecił badanie hormonów tarczycy, które zostało wykonane tego samego dnia. Neurolog przepisał ćwiczenia. To ostatnie zalecenie zostało potwierdzone przez lekarza więziennego 19 maja 2016 r. 23 maja 2016 r. skarżący został ponownie zbadany przez endokrynologa, który zauważył, między innymi, ryzyko związane z niskim poziomem hormonów tarczycy. Kolejne badanie hormonów zlecono na sierpień 2016 r. Skarżącego zbadała komisja lekarska w celu ustalenia, czy przysługuje mu przedterminowe zwolnienie z przyczyn medycznych. Komisja uznała, że jego stan zdrowia tego nie uzasadnia. Od 6 do 8 czerwca 2016 r. komisja urzędników z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Federacji Rosyjskiej, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w Orenburgu, prokuratury obwodu orenburskiego, Federalnej Służby Wykonania Kar w obwodzie orenburskim oraz oddziału medycznego nr 56 przybyła do placówki aresztu skarżącego i zbadała jakość jego opieki medycznej. Komisja uznała, że jest ona odpowiednia. 8 czerwca 2016 r. skarżącego odwiedził specjalista terapii ćwiczeniowej, który nauczył go ćwiczeń wspierających zdrowie. Wydaje się, że ta wizyta była kontynuacją poprzednich wizyt specjalisty w kwietniu i maju 2016 r. Dokumentacja medyczna nie ujawnia jednak szczegółowych danych dotyczących zaleceń wydanych podczas tych dwóch poprzednich wizyt. 4 lipca 2016 r. dwóch członków Obwodowej Komisji Społecznej do spraw Monitorowania Ochrony Praw Człowieka w Miejscach Pozbawienia Wolności w obwodzie orenburskim (Общественная наблюдательная комиссия Оренбургской области) skontrolowało kolonię. Wydaje się, że w momencie kontroli skarżący został przeniesiony do innej celi. Inspektorzy zauważyli w szczególności, że cela była podzielona na trzy sekcje metalowymi prętami i mieszkało w niej sześciu więźniów. Sekcja skarżącego miała powierzchnię 10,8 m²; znajdowały się w niej wanna, kozetka medyczna, umywalka i stolik nocny z telewizorem. Toaleta nie była oddzielona od reszty celi, a skarżący mógł być obserwowany przez współwięźnia podczas jej używania. W kolonii karnej brakowało podjazdów dla wózków inwalidzkich, więc skarżący nie mógł swobodnie korzystać z dziedzińca ani pokoi do spotkań. Skarżył się, że niezbędne leki musiały być dostarczane przez jego krewnych z powodu braku funduszy, które miały zostać przydzielone w najbliższej przyszłości. Nadzór medyczny sprawował lekarz ogólny, ponieważ regularne badania przez innych specjalistów nie zostały uznane za konieczne. Prawdopodobnie z powodu nieotrzymywania przez skarżącego masaży medycznych, jego nogi zaczęły drgać. Pomagał mu współwięzień, który pomagał mu wsiadać do łóżka. Skarżącemu nie podano specjalnej diety. 11 sierpnia, 25 października i 16 grudnia 2016 r. oraz 19 kwietnia 2017 r. specjalna komisja lekarska złożona z wysoko wykwalifikowanych lekarzy cywilnych i więziennych oraz specjalistów w dziedzinie kardiologii, endokrynologii, neurologii i urologii badała skarżącego. Uznali, że nie ma potrzeby przyjmowania skarżącego do wyspecjalizowanej placówki medycznej i że może kontynuować leczenie w oddziale medycznym. Lekarze byli zadowoleni z jakości opieki medycznej udzielonej skarżącemu. Tymczasem prawnik skarżącego złożył skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich Federacji Rosyjskiej na warunki aresztowania skarżącego i niską jakość jego leczenia. Skarga została przekazana do prokuratury ds. nadzoru nad miejscami pozbawienia wolności w obwodzie orenburskim. Po przeprowadzeniu dochodzenia, 5 lipca 2016 r. urząd odpowiedział następująco:
„Ustalono, że po przyjęciu do [kolonii karnej skarżący] został umieszczony w [celi skrzydła kwarantanny]. Była przeznaczona dla dwóch osób i miała powierzchnię 12 m², co spełniało wymagania Ustawy o wykonywaniu kar... [Współwięzień skarżącego] pomagał mu w codziennych potrzebach, co obejmowało zabiegi higieniczne i poruszanie się po celi. W związku z tym [skarżący] nie był ograniczony w swoich prawach...
Zarzut, że [skarżący] nie został zapewniony specjalnymi warunkami [potrzebnymi w jego sytuacji], nie jest prawdziwy. Jego cela w oddziale medycznym jest wyposażona w specjalnie zaprojektowany stół, łóżko i umywalkę, dzięki czemu może łatwo z nich korzystać i swobodnie poruszać się po celi.
[Skarżącemu] pomagają członkowie personelu oddziału medycznego i więźniowie w poruszaniu się w ramach oddziału medycznego, w szczególności przy wchodzeniu/wychodzeniu z budynków na wózku inwalidzkim oraz w codziennych potrzebach.
Zgodnie z wymogami wynikającymi z [niepełnosprawności skarżącego] i chorób, jest badany przez lekarzy więziennych codziennie, otrzymuje leczenie medyczne przepisane zgodnie z odpowiednimi standardami medycznymi i jest zaopatrywany w żywienie dietetyczne.
W maju 2016 r. [władze więzienne] zapewniły mu materac [przeciwko] odleżynom.
[Skarżący] oddaje mocz za pomocą cewnika, który wprowadza sześć do siedmiu razy dziennie (zgodnie z zaleceniem [urologa]). Oddaje stolec za pomocą lewatyw wykonywanych co trzy dni przez personel medyczny oddziału medycznego. Więźniowie pracujący w oddziale medycznym odprowadzają [skarżącego] do specjalnego pokoju w celu wykonania tej procedury i sprzątają go po niej.
Regionalny standard medyczny „Procedury prostych zabiegów medycznych, desmurgia i unieruchamianie”, zatwierdzony zarządzeniem Ministerstwa Opieki Zdrowotnej i Rozwoju Społecznego obwodu orenburskiego z 5 marca 2010 r., nie wymaga, aby cewnikowanie lub lewatywy były przeprowadzane w sterylnym pokoju. Przez [skarżącego] używane są sterylne cewniki i końcówki do lewatyw.
Wbrew artykułowi 30 Ustawy o zakładach karnych (Ustawa federalna nr 5473-1 z 21 czerwca 1993 r.), [skarżący] był prowadzony na spacery w kajdankach i z zawiązanymi oczami do 24 maja 2016 r.
Ponadto dochodzenie, które zostało przeprowadzone wcześniej, ujawniło naruszenia artykułu 101 § 7 rosyjskiego Kodeksu wykonania kar oraz artykułów 10, 11 i 11.1 Ustawy o ochronie społecznej osób niepełnosprawnych w Federacji Rosyjskiej (Ustawa federalna z 24 listopada 1995 r. nr 181-FZ). [Zgodnie z powyższym rozporządzeniem skarżący] powinien był otrzymać niezbędne urządzenia (wózek inwalidzki do poruszania się, wózek inwalidzki wewnętrzny, poduszkę żelową przeciwko odleżynom, pieluchy dla dorosłych i naczynia na mocz). Władze więzienne nie zapewniły mu jednak tych przedmiotów. [Ponadto] placówka aresztu nie podjęła środków w celu zapewnienia ćwiczeń i terapii sportowej [dla skarżącego] wskazanych w jego programie rehabilitacji.
W świetle powyższego, 2 czerwca 2016 r. prokuratura ds. nadzoru nad miejscami pozbawienia wolności w Orenburgu wydała formalne polecenie naczelnikowi kolonii karnej usunięcia stwierdzonych uchybień. Polecenie to zostało... wykonane...
Nie ma podstaw do dalszej interwencji prokuratora...”


Skarżący urodził się w 1983 roku i obecnie przebywa w areszcie w Rzeszowie. Okoliczności sprawy, przedstawione przez strony, można podsumować następująco. 19 kwietnia 2005 r. skarżący został aresztowany i osadzony w Zakładzie Karnym w Chełmie. Później był przetrzymywany w kilku innych jednostkach penitencjarnych. 4 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Lublinie uznał skarżącego za winnego morderstwa, gwałtu, pobicia, rozboju, oszustwa i paserstwa. 8 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji. Wcześniej, 21 listopada 2008 r., dyrektor Zakładu Karnego w Chełmie zwrócił się do Sądu Okręgowego w Lublinie z wnioskiem o zobowiązanie skarżącego do udziału w programie terapii uzależnień dla skazanych narkomanów w trakcie odbywania kary. 15 grudnia 2008 r. Sąd Okręgowy w Lublinie uwzględnił wniosek. 27 czerwca 2010 r. skarżący złożył skargę do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Lublinie, twierdząc, że w trakcie odbywania kary nie uczestniczył w rzeczywistości w programie terapii uzależnień. 24 września 2010 r. szef Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Lublinie odpowiedział, że program skarżącego miał rozpocząć się 6 stycznia 2010 r. Jednakże, ze względu na jego antyspołeczne zachowanie, które mogło być niebezpieczne dla innych osadzonych, został zakwalifikowany jako skazany stwarzający zagrożenie i w związku z tym nie mógł uczestniczyć w programie, który jako zasada obejmował sesje grupowe i leczenie. 14 września 2009 r. Komisja Penitencjarna Zakładu Karnego w Chełmie („komisja”) zakwalifikowała skarżącego do grupy „skazanych stwarzających zagrożenie”. Komisja podjęła decyzję na wniosek dyrektora Zakładu Karnego w Chełmie, w którym stwierdzono, że skarżący pobił innego więźnia w Areszcie Śledczym w Lublinie w 2002 r. (to zdarzenie nie było przedmiotem powyższych postępowań karnych). Ponadto skarżący zachowywał się w sposób agresywny i nieprzewidywalny, w szczególności poprzez grożenie strażnikom więziennym, odmawianie przyjmowania posiłków i próby samookaleczenia. Często był karany za naruszenia dyscypliny. Nie odwołał się od decyzji komisji. Decyzja o zastosowaniu wobec skarżącego reżimu dla skazanych stwarzających zagrożenie została następnie podtrzymana, między innymi, decyzjami Komisji Penitencjarnej Aresztu Śledczego w Lublinie z 10 grudnia 2009 r.; z 4 marca, 2 czerwca, 2 września i 2 grudnia 2010 r.; z 2 marca, 2 czerwca, 1 września i 1 grudnia 2011 r.; oraz z 1 marca, 30 maja, 29 sierpnia i 28 listopada 2012 r. Uzasadnienie wszystkich tych decyzji było podobne i brzmiało następująco: „Komisja, po zapoznaniu się z wnioskami Kierownika Działu Ochrony i Kierownika Działu Penitencjarnego oraz po wysłuchaniu skarżącego, stwierdziła w jego obecności, że przyczyny uzasadniające jego zakwalifikowanie jako skazanego stwarzającego zagrożenie nie ustały. Jednogłośnie zdecydowano o przedłużeniu klasyfikacji skarżącego o kolejne trzy miesiące, ponieważ nadal stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa społeczeństwa i więzienia.” Skarżący odwołał się od większości decyzji wydanych w 2010 i 2011 roku. Odwołania zostały oddalone przez Sąd Okręgowy w Lublinie w dniach 9 kwietnia i 15 października 2010 r. oraz 28 lutego i 27 kwietnia 2011 r. Sąd stwierdził, że decyzje komisji były legalne i uzasadnione, ponieważ reżim dla skazanych stwarzających zagrożenie został zastosowany wobec skarżącego zgodnie z art. 88a § 2 pkt 2 lit. c Kodeksu karnego wykonawczego. 27 lutego 2013 r. Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Lublinie przedłużyła okres stosowania wobec skarżącego reżimu dla skazanych stwarzających zagrożenie. Komisja uzasadniła swoją decyzję faktem, że skarżący znęcał się nad innym więźniem. Powołała się również na wniosek dyrektora aresztu o przedłużenie reżimu, w którym stwierdzono, że skarżący zniszczył niektóre przedmioty w jednostce penitencjarnej i zachowywał się w sposób agresywny i nieprzewidywalny. 9 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał w mocy decyzję komisji, uznając, że przedłużenie reżimu dla skazanych stwarzających zagrożenie było uzasadnione nieprzewidywalnym zachowaniem skarżącego, jego ingerencją w spokojne funkcjonowanie jednostki penitencjarnej, aktami samookaleczenia i odmową przyjmowania posiłków. Reżim dla skazanych stwarzających zagrożenie został przedłużony 22 maja 2013 r. Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Lublinie ponownie uzasadniła swoją decyzję faktem, że skarżący znęcał się nad innym więźniem. Powołała się również na wniosek dyrektora aresztu o przedłużenie reżimu, który oparł się na fakcie, że w lutym 2013 r. skarżący został ukarany za zniszczenie niektórych przedmiotów w jednostce penitencjarnej i że jego zachowanie nadal było nieprzewidywalne. 2 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał w mocy decyzję komisji, stwierdzając, że została wydana zgodnie z prawem. 13 sierpnia i 13 listopada 2013 r. Komisja Penitencjarna Aresztu Śledczego w Lublinie ponownie przedłużyła okres stosowania wobec skarżącego reżimu dla skazanych stwarzających zagrożenie. W decyzji z 13 sierpnia 2013 r. komisja powołała się na wniosek dyrektora aresztu z 12 sierpnia 2013 r., z którego wynikało, że skarżący został ukarany dyscyplinarnie w dniach 4, 18 i 28 czerwca 2013 r. W decyzji z 13 listopada komisja odwołała się do wniosku z 12 listopada 2013 r., który był uzasadniony „niestabilnością emocjonalną” i „nieprzewidywalnym zachowaniem” skarżącego. Skarżący odwołał się, ale ta ostatnia decyzja została utrzymana w mocy przez Sąd Okręgowy w Lublinie 30 grudnia 2013 r. Sąd stwierdził, między innymi, że skarżący nie potrafi kontrolować swojego agresywnego zachowania i stanowi zagrożenie oraz niebezpieczeństwo dla porządku w więzieniu. Powołał się na agresywne zachowanie skarżącego z 5 czerwca 2013 r., gdy próbował wypchnąć strażnika z celi i zerwać mu kajdanki. Złamał również podporę łóżka i używał wulgarnego języka. Popełnił kolejne, nieokreślone przewinienie dyscyplinarne 21 czerwca 2013 r. Decyzja z 13 listopada 2013 r. została utrzymana w mocy przez Sąd Okręgowy w Lublinie 30 grudnia 2013 r. Sąd powołał się na przyczyny przytoczone wcześniej w swojej decyzji z 9 lipca 2013 r. (patrz powyższy paragraf 17). 12 lutego 2014 r., w związku z poprawą zachowania skarżącego i jego postępami w zrozumieniu potrzeby poddania się terapii uzależnień, zniesiono reżim dla skazanych stwarzających zagrożenie. Skarżący odwołał się, a zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy przez Sąd Okręgowy w Lublinie 15 kwietnia 2014 r. Reżim był stosowany wobec skarżącego przez cztery lata i prawie pięć miesięcy. Skarżący był przetrzymywany w kilku jednostkach penitencjarnych – Zakładzie Karnym w Chełmie, Areszcie Śledczym w Radomiu, Areszcie Śledczym w Lublinie i Zakładzie Karnym w Potulicach. Celle, w których przebywał skarżący, w tym sanitariaty, były stale monitorowane za pomocą telewizji przemysłowej. Skarżący musiał nosić czerwony mundur, przeznaczony dla skazanych stwarzających zagrożenie, który – jak twierdził – nie był wystarczająco ciepły zimą. Był poddawany kontroli osobistej z rozebraniem za każdym razem, gdy opuszczał lub wchodził do celi, co w praktyce oznaczało, że musiał rozebrać się nago przed strażnikami więziennymi i pochylić, aby umożliwić obejrzenie odbytu. Skarżący musiał nosić kajdanki za każdym razem, gdy przebywał poza celą, w tym podczas stawiennictwa w sądzie. Okna były przykryte plastikową roletą, która ograniczała dostęp światła dziennego i świeżego powietrza w celach. W zakładach karnych w Chełmie i Potulicach celle były wyposażone w urządzenia sanitarne, które były częściowo oddzielone od reszty celi. 28 września 2009 r. skarżący został przeniesiony z Chełma do Aresztu Śledczego w Radomiu. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, cela tam była wyposażona w głośny wentylator i nie mógł on spać. 27 listopada 2009 r. skarżący został przeniesiony do Aresztu Śledczego w Lublinie, gdzie umieszczono go w izolacji. Skarżący był przetrzymywany w celi jednoosobowej, w której urządzenia sanitarne nie były oddzielone od reszty celi. Był również przetrzymywany w celach w Lublinie, gdzie urządzenia sanitarne były oddzielone. W celi nie miał dostępu do bieżącej ciepłej wody. Zdaniem Rządu, w celi znajdował się bojler, dzięki czemu skarżący mógł podgrzewać wodę. Skarżący twierdził, że posiadał bojler przez sześć miesięcy, a następnie został mu zabrany. Mógł brać prysznic raz w tygodniu. Skarżący nie był dopuszczony do udziału w mszy w Areszcie Śledczym w Lublinie. Złożył w tej sprawie skargę do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Lublinie. W odpowiedzi władze zdecydowały 26 sierpnia 2010 r., że skarżący może słuchać mszy w radiu lub mieć odprawioną mszę prywatną z kapłanem. Skarżący mógł korzystać ze świetlicy, która posiadała sprzęt sportowy, laptopa, telewizor, konsolę do gier i odtwarzacz DVD, trzy razy w tygodniu. Miał dostęp do prasy i mógł korzystać z biblioteki. Mógł również uczestniczyć w zawodach sportowych i artystycznych. Po zniesieniu reżimu dla skazanych stwarzających zagrożenie skarżący odmówił udziału w jakichkolwiek zajęciach sportowych i kulturalnych, ponieważ jego cela była wyposażona w telewizor i konsolę do gier. 20 marca 2013 r. skarżący został przeniesiony do Zakładu Karnego w Potulicach. Skarżący musiał nosić zespolone kajdanki na rękach i nogach za każdym razem, gdy przebywał poza więzieniem, w tym podczas stawiennictwa na rozprawach sądowych lub wizytach lekarskich. Kajdanki składały się z kajdanek na ręce i nogi połączonych łańcuchami. Rząd twierdził, że poza celą, ale na terenie więzienia skarżący musiał nosić tylko kajdanki na ręce. Zdaniem skarżącego musiał nosić zespolone kajdanki w pozostałej części więzienia, w tym gdy udawał się na wizyty członków swojej rodziny. W nieokreślonym dniu kwietnia lub maja 2013 r. skarżący został przeniesiony z powrotem do Aresztu Śledczego w Lublinie.