Chủng 121 (Geogemma barossii) là một vi sinh vật đơn bào thuộc vực cổ khuẩn (Archaea), được phát hiện lần đầu tại một miệng phun thủy nhiệt ở đông bắc Thái Bình Dương, gần đoạn Endeavor của sống núi ngầm Juan de Fuca. Đây là một loài siêu ưa nhiệt, có khả năng sinh sản ở nhiệt độ 121 °C, cũng chính là nguồn gốc cho tên gọi của nó. Ở mức 130 °C, chủng này rơi vào trạng thái ngưng sinh trưởng, tức không sinh sản nhưng vẫn sống sót. Thậm chí ở 131 °C, chúng vẫn còn duy trì khả năng sống, miễn là sau đó được chuyển sang môi trường có nhiệt độ thấp hơn. Chủng 121 có dạng hình cầu, di chuyển bằng chùm lông roi ở một đầu, với kích thước khoảng 1,0 μm. Loài này chuyển hóa năng lượng thông qua quá trình khử oxit sắt (Fe(III)), một hợp chất phổ biến trong trầm tích tại các miệng phun thủy nhiệt.

== Chú thích ==


Anura Kumara Dissanayake (tiếng Sri Lanka: අනුර කුමාර දිසානායක/Anura Kumāra Disānāyaka; sinh ngày 24 tháng 11 năm 1968), thường được gọi bằng tên viết tắt AKD, là một chính trị gia người Sri Lanka, hiện là đương kim tổng thống Sri Lanka thứ mười và đương nhiệm kể từ năm 2024. Ông Dissanayake là tổng thống Sri Lanka đầu tiên được bầu trong vòng bỏ phiếu thứ hai và là người đầu tiên không phải là thành viên của các đảng phái chính trị truyền thống của Sri Lanka.  Ông Dissanayake đã được mô tả trên phương tiện truyền thông như một người theo Marxist và Tân Marxist, cũng như một người theo chủ nghĩa thực dụng. Ông đã chạy đua tranh cử năm 2024 với cương lĩnh chống tham nhũng và chống đói nghèo, ông định vị khu vực tư nhân là động lực tăng trưởng, tuy nhiên, lập trường của ông về đàm phán nợ vẫn chưa rõ ràng.


== Sự nghiệp ==
Sinh ngày 24 tháng 11 năm 1968 tại làng Galewela ở tỉnh Trung tâm của Sri Lanka, Dissanayake chuyển đến sống cùng gia đình tại làng Thambuththegama ở Tỉnh Bắc Trung Bộ vào năm 1972. Khi còn là sinh viên tại Đại học Peradeniya, ông đã gia nhập Liên minh sinh viên xã hội chủ nghĩa, chi nhánh sinh viên của Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) khi còn là sinh viên khi Hiệp định Ấn Độ-Sri Lanka được ký kết vào năm 1987 và tham gia vào hoạt động bí mật hoạt động cách mạng cho đến khi ông buộc phải hoạt động bí mật do các mối đe dọa từ các hoạt động chống nổi loạn do chính phủ tiến hành. Một năm sau, ông chuyển đến Đại học Kelaniya. Sau khi được trao bằng cử nhân khoa học tại Đại học Kelaniya năm 1995, ông được bầu làm người tổ chức quốc gia của Liên minh sinh viên xã hội chủ nghĩa năm 1997. Dissanayake được bầu vào Ủy ban Trung ương của JVP vào năm 1997.


Sau đó, ông được bổ nhiệm vào Bộ Chính trị JVP vào năm 1998 và tham gia Quốc hội Sri Lanka từ năm 2000. Ông được bầu vào quốc hội trong Cuộc bầu cử quốc hội Sri Lanka năm 2004 tại đơn vị bầu cử quận Kurunegala với số phiếu bầu ưu tiên cao nhất và giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Đất đai và Thủy lợi từ năm 2004 đến năm 2005. Năm 2008, ông được bổ nhiệm làm lãnh đạo của JVP tại quốc hội. Ông lại gia nhập Quốc hội thông qua danh sách quốc gia vào năm 2010. Năm 2014, ông trở thành lãnh đạo của JVP. Ông Dissanayake đã ra tranh cử tổng thống trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2019 và giành vị trí thứ ba với 3% số phiếu bầu. Ông đã ra tranh cử một lần nữa trong cuộc bầu cử tổng thống Sri Lanka năm 2024 và được bầu làm Tổng thống Sri Lanka vào ngày 22 tháng 9 năm 2024, trở thành tổng thống đầu tiên được bầu từ một đảng thứ ba. Về đối ngoại, ông Dissanayake đã chỉ ra rằng Sri Lanka có ý định trở thành thành viên BRICS vốn do chính phủ tiền nhiệm khởi xướng. Mặc dù được mời tham dự Hội nghị thượng đỉnh


BRICS lần thứ 16 tại Kazan vào tháng 10 năm 2024, nhưng ông Dissanayake đã không thể tham dự do cuộc bầu cử ở nước này và thay vào đó sẽ cử một phái đoàn đến hội nghị thượng đỉnh. Sri Lanka đã bác bỏ nghị quyết của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc vào tháng 10 năm 2024 về cơ chế thu thập bằng chứng bên ngoài, nêu rằng Dissanayake có mục đích "làm cho các cơ chế trong nước đáng tin cậy và lành mạnh".


== Chú thích ==

== Liên kết ngoài ==
Parliament profile
Srinivasan, Meera (ngày 21 tháng 11 năm 2018). "We think what happened on October 26 is a conspiracy, says Anura Kumara Dissanayake". The Hindu.


Arkhip Ivanovich Kuindzhi (tiếng Nga: Архип Иванович Куинджи; tiếng Hy Lạp: Αρχίπ Ιβάνοβιτς Κουίντζι; 27 tháng 1, 1841 – ngày 24 tháng 7, 1910; theo lịch cũ: 15 tháng 1, 1841 - 11 tháng 7, 1910 ) là một họa sĩ phong cảnh người Nga.

= Ngày sinh =
Ngày sinh chính xác của Kuindzhi không được biết rõ. Thông tin trước đây cho rằng ông sinh năm 1842, nhưng các tài liệu lưu trữ mới phát hiện cho thấy ông được sinh năm 1841. Theo Kuindzhi, khi được Học viện Mỹ thuật St. Petersburg yêu cầu xác nhận ngày sinh, đã nói "viết rõ là năm 1841, sau đó viết một cách do dự là tháng 1, rồi gạch xoá nhiều lần phần ghi tháng".
Các nhà nghiên cứu tin rằng ông sinh ra vào khoảng từ tháng 1 đến tháng 3 năm 1841. Ngày được công nhận phổ biến là 27 tháng 1, mặc dù Kuindzhi thường mừng ngày lễ tên thánh của mình vào ngày 19 tháng 2 (lịch cũ), tức ngày 4 tháng 3 theo lịch mới, trong ngày lễ thánh Archippus.


= Tiểu sử =
Arkhip Kuindzhi sinh ra tại uezd Mariupol (một đơn vị hành chính của tỉnh Yekaterinoslav trong Đế quốc Nga), nhưng lớn lên ở thành phố Taganrog. Tên Thánh của ông là phiên âm tiếng Nga của tên Hy Lạp Ἄρχιππος (Archippos), kết hợp từ ἄρχος (chủ, lãnh đạo) và ἱππος (ngựa), nghĩa là “chúa của ngựa”; tên này cũng xuất hiện trong Kinh Thánh (Cô-lô-se 4:17, Phi-lê-môn 1:2). Họ của ông bắt nguồn từ biệt danh nghề nghiệp của ông nội, nghĩa là “thợ kim hoàn” trong tiếng Tatar Krym (Urum).
Ông lớn lên trong một gia đình nghèo; cha ông là Ivan Khristoforovich Kuindzhi (có nguồn ghi là Emendzhi), một thợ đóng giày gốc Hy Lạp Pontic. Arkhip mất cha mẹ lúc 6 tuổi, và đã tự kiếm sống bằng việc làm thuê tại công trường xây dựng nhà thờ, chăn gia súc, và làm việc tại cửa hàng buôn ngô. Ông được một người bạn Hy Lạp của gia đình, là giáo viên, dạy những kiến thức cơ bản và sau đó học tại trường địa phương.


Năm 1855, khi khoảng 13–14 tuổi, Kuindzhi đến Feodosia để học nghệ thuật dưới sự hướng dẫn của họa sĩ Ivan Aivazovsky; tuy nhiên ông chỉ được giao pha màu. Vì vậy nên ông quyết định học với Adolf Fessler, học trò của Aivazovsky. Một bài viết năm 1903 nhận xét: “Dù không thể gọi Kuindzhi là học trò của Aivazovsky, rõ ràng ông chịu ảnh hưởng từ Aivazovsky trong giai đoạn đầu, nhất là về phong cách vẽ”. Nhà sử học nghệ thuật Anh John E. Bowlt cũng cho rằng “cảm quan về ánh sáng và hình khối từ cảnh hoàng hôn, bão tố và biển động của Aivazovsky đã để lại ảnh hưởng lâu dài cho Kuindzhi”.
Từ năm 1860 đến 1865, Kuindzhi làm nghề chỉnh sửa ảnh tại xưởng nhiếp ảnh của Simeon Isakovich ở Taganrog. Ông từng cố gắng mở xưởng ảnh riêng nhưng không thành công, sau đó rời Taganrog đến Saint Petersburg.


Ông chủ yếu tự học hội họa và theo học tại Học viện Mỹ thuật St. Petersburg từ năm 1868 (trở thành thành viên chính thức từ năm 1893). Ông là thành viên của nhóm các họa sĩ hiện thực “Peredvizhniki” – một hiệp hội nghệ sĩ du lưu phản đối sự gò bó của học viện, được thành lập năm 1870.


=== Sự nghiệp ===
Năm 1872, ông rời học viện và làm việc tự do. Bức tranh Trên đảo Valaam là tác phẩm đầu tiên được Pavel Tretyakov mua cho phòng tranh của mình. Năm 1873, ông trưng bày tác phẩm Tuyết rơi, được trao huy chương đồng tại Triển lãm Nghệ thuật Quốc tế tại London năm 1874. Giữa thập niên 1870, ông sáng tác một số bức tranh gắn liền với ý nghĩa xã hội theo tinh thần của Peredvizhniki (Ngôi làng bị lãng quên, 1874; Con đường Chumatski, 1875 – đều thuộc Phòng tranh Tretyakov).
Trong giai đoạn trưởng thành, Kuindzhi tập trung tái hiện ánh sáng và điều kiện tự nhiên trong tranh của mình. Ông sử dụng phối cảnh như đường chân trời cao để tạo hiệu ứng toàn cảnh. Ông sử dụng hiệu ứng ánh sáng và màu sắc rực rỡ để tạo cảm giác ông mong muốn (ví dụ: Buổi tối ở Ukraina, 1876; Lùm cây bạch dương, 1879; Sau cơn giông, 1879 – cả ba đều tại Tretyakov; Đêm trăng trên sông Dnieper, 1880 – Bảo tàng Nga, St. Petersburg). Các tác phẩm sau này của ông nổi bật với tính trang trí màu sắc.


Kuindzhi có tình bạn thân thiết với nhà hóa học Dmitri Mendeleev, giảng viên tại Đại học Saint Petersburg. Ông thường dự các buổi học của Mendeleev với tư cách thính giả hoặc sinh viên, và thường xuyên tham gia các buổi tụ họp hàng tuần tại nhà của Mendeleev. Từ đó ông phát triển mối quan tâm sâu sắc đến ánh sáng, màu sắc và cảm quan thị giác.
Ông giảng dạy tại Học viện Mỹ thuật St. Petersburg (giáo sư từ năm 1892; trưởng xưởng hội họa phong cảnh từ năm 1894) nhưng bị sa thải năm 1897 vì ủng hộ sinh viên biểu tình. Học trò của ông có các họa sĩ Arkady Rylov, Nicholas Roerich, Konstantin Bogaevsky, v.v. Năm 1909, ông khởi xướng thành lập Hội Nghệ sĩ, sau này mang tên ông.


= Tranh bị đánh cắp =
Tháng 1 năm 2019, bức Ai-Petri. Crimea bị đánh cắp từ Phòng tranh Tretyakov ở Moskva, nhưng được tìm thấy và thu hồi an toàn ngay hôm sau. Kẻ trộm bị kết án 3 năm tù giam.
Ngày 21 tháng 3 năm 2022, trong cuộc xâm lược của Nga vào Ukraina, Bảo tàng Nghệ thuật Kuindzhi đã bị phá hủy trong một cuộc không kích vào thành phố Mariupol. Ba tác phẩm gốc của Kuindzhi – Hoàng hôn đỏ, Elbrus và Mùa thu – đã được đưa xuống tầng hầm để tránh bom và không bị phá hủy. Nh sau đó chúng bị quân Nga tịch thu trong chiến dịch quân đội.

= Tranh =


U-485 là một tàu ngầm tấn công  Lớp Type VII thuộc phân lớp Type VIIC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1944, nó đã thực hiện được ba chuyến tuần tra nhưng không đánh chìm được mục tiêu nào. U-485 đã sống sót qua Thế Chiến II, đầu hàng lực lượng Đồng Minh tại Gibraltar vào ngày 12 tháng 5, 1945, và cuối cùng bị đánh đắm phía Bắc Ireland trong khuôn khổ Chiến dịch Deadlight vào ngày 8 tháng 12, 1945.

== Thiết kế và chế tạo ==

=== Thiết kế ===


Phân lớp VIIC của Tàu ngầm Type VII là một phiên bản VIIB được kéo dài thêm. Chúng có trọng lượng choán nước 769 t (757 tấn Anh) khi nổi và 871 t (857 tấn Anh) khi lặn). Con tàu có chiều dài chung 67,10 m (220 ft 2 in), lớp vỏ trong chịu áp lực dài 50,50 m (165 ft 8 in), mạn tàu rộng 6,20 m (20 ft 4 in), chiều cao 9,60 m (31 ft 6 in) và mớn nước 4,74 m (15 ft 7 in).
Chúng trang bị hai động cơ diesel Germaniawerft F46 siêu tăng áp 6-xy lanh 4 thì, tổng công suất 2.800–3.200 PS (2.100–2.400 kW; 2.800–3.200 bhp), dẫn động hai trục chân vịt đường kính 1,23 m (4,0 ft), cho phép đạt tốc độ tối đa 17,7 kn (32,8 km/h), và tầm hoạt động tối đa 8.500 nmi (15.700 km) khi đi tốc độ đường trường 10 kn (19 km/h). Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Garbe, Lahmeyer & Co. RP 137/c  tổng công suất 750 PS (550 kW; 740 shp). Tốc độ tối đa khi lặn là 7,6 kn (14,1 km/h), và tầm hoạt động 80 nmi (150 km) ở tốc độ 4 kn (7,4 km/h). Con tàu có khả năng lặn sâu đến 230 m (750 ft).


Vũ khí trang bị có năm ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21 in), bao gồm bốn ống trước mũi và một ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 14 quả ngư lôi, hoặc tối đa 22 quả thủy lôi TMA, hoặc 33 quả TMB. Tàu ngầm Type VIIC bố trí một hải pháo 8,8 cm SK C/35 cùng một pháo phòng không 2 cm (0,79 in) trên boong tàu. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 40-56 thủy thủ.


=== Chế tạo ===
U-485 được đặt hàng vào ngày 5 tháng 6, 1941, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Deutsche Werke AG ở Kiel vào ngày 3 tháng 5, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 15 tháng 1, 1944, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 23 tháng 2, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Friedrich Lutz.

== Lịch sử hoạt động ==
Chiếc tàu ngầm được nâng cấp vào tháng 10, 1944, được trang bị ống hơi nhằm cải thiện tính năng đi ngầm dưới nước. Sau khi hoàn tất việc huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 5, U-485 được điều sang Chi hạm đội U-boat 11 từ ngày 1 tháng 11, 1944 để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi xung đột kết thúc.


=== Chuyến tuần tra thứ nhất ===
Sau khi di chuyển từ cảng Kiel, Đức đến các cảng Horten và Bergen cùng thuộc Na Uy vào đầu tháng 11, 1944, U-485 khởi hành từ đây vào ngày 29 tháng 11 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa các quần đảo Shetland và Faroe để vòng qua quần đảo Anh nhằm hoạt động tại khu vực eo biển Manche.Không đánh chìm được mục tiêu nào, con tàu rút lui ngược lộ trình cũ và về đến Bergen vào ngày 30 tháng 1, 1945.

=== Chuyến tuần tra thứ hai ===
U-485 di chuyển từ Bergen đến cảng Trondheim, Na Uy vào đầu tháng 2, 1945, rồi xuất phát từ đây cho chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 25 tháng 3. Chiếc tàu ngầm lại băng qua khe GI-UK, nhưng theo tuyến giữa quần đảo Faroe và Iceland để hoạt động trong Đại Tây Dương về phía Tây Ireland. Nó kết thúc chyến tuần tra tại cảng La Pallice ở La Rochelle bên bờ Đại Tây Dương của Pháp, đến nơi vào ngày 24 tháng 4, 1945.


=== Chuyến tuần tra thứ ba – Đầu hàng ===
U-485 rời cảng La Pallice vào ngày 29 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ ba, cũng là chuyến cuối cùng. Con tàu đầu hàng lực lượng Đồng Minh tại Gibraltar vào ngày 12 tháng 5, bốn ngày sau khi Đức Quốc Xã chấp nhận đầu hàng.
Sau đó nó di chuyển đến Loch Ryan, Scotland, rồi bị đánh chìm tại vùng biển về phía Bắc Ireland, trong khuôn khổ Chiến dịch Deadlight, tại tọa độ 56°10′B 10°05′T vào ngày 8 tháng 12, 1945.

== Xem thêm ==
Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

== Tham khảo ==

=== Chú thích ===

=== Thư mục ===

== Liên kết ngoài ==
Helgason, Guðmundur. "The Type VIIC boat U-485". German U-boats of WWII - uboat.net. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2025.
Hofmann, Markus. "U 485". Deutsche U-Boote 1935-1945 - u-boot-archiv.de (bằng tiếng Đức). Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2025.


Truyền thông khoa học là hoạt động truyền đạt các chủ đề liên quan đến khoa học cho những người không phải chuyên gia. Trong lĩnh vực truyền thông khoa học, điều này thường mở rộng sang truyền đạt các chủ đề khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM). Truyền thông khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và hiểu biết của công chúng, đảm bảo rằng những hiểu biết khoa học cung cấp thông tin cho việc ra quyết định và đóng góp vào sự tiến bộ của xã hội. Hoạt động truyền thông khoa học có thể bao hàm truyền thông y tế hay truyền thông sức khoẻ.

== Khái niệm ==


Chia sẻ thông tin khoa học đã có từ lâu đời như chính khoa học. Những nhà khoa học đầu tiên đồng ý rằng việc thảo luận các ý tưởng, trình bày các thí nghiệm cho người khác và đọc những gì các nhà khoa học khác đang làm là rất quan trọng. Các nhà khoa học ngày nay tiếp tục truyền thống này khi họ khám phá ra điều gì đó mới mẻ và thú vị về thế giới, công bố công trình của họ trên các tạp chí và thảo luận về nó tại các hội nghị. Làm như vậy cho phép các phát hiện được phổ biến và giúp đỡ những người khác trong nghiên cứu của riêng họ. Nhưng để bước quan trọng này diễn ra, kiến thức phải được chuyển giao - nói cách khác, khoa học phải được truyền đạt.


Nhiều thuật ngữ khác thường được sử dụng thay thế cho nhau cho các hoạt động tương tự, bao gồm Giao lưu công chúng, Hiểu biết công chúng và Tiếp cận cộng đồng. Truyền thông khoa học có nhiều hình thức, từ các bài viết trên báo, tạp chí và blog cho đến việc đứng trước khán giả không phải chuyên gia để thuyết trình hoặc dẫn dắt hội thảo khoa học tương tác dành cho trẻ em.
Giao lưu công chúng nhằm mục đích thu hút công chúng tham gia vào các cuộc trò chuyện khoa học hai chiều, thường là về các vấn đề và vấn đề chung, với hy vọng mang lại lợi ích cho toàn xã hội.
Các hoạt động tiếp cận cộng đồng thường được coi là các bài giảng, hoạt động và hội thảo công khai để khuyến khích công chúng hiểu biết về khoa học và nghiên cứu khoa học và cũng thường được sử dụng để khuyến khích trẻ em trong trường học tham gia học STEM ở bậc giáo dục đại học hoặc hỗ trợ giáo dục chính quy hơn.


Chuyên viên truyền thông khoa học là những người truyền đạt các kiến thức khoa học cho những người không phải chuyên gia như một phần công việc của họ. Các nghề nghiệp và công việc dành cho chuyên viên truyền thông khoa học rất đa dạng và phong phú: trở thành một nhà báo khoa học tại một tờ báo hoặc tạp chí khoa học, làm việc tại văn phòng báo chí của trường đại học để giúp quảng bá những câu chuyện đột phá từ nghiên cứu khoa học do các học giả thực hiện, tổ chức các chương trình khoa học hoặc tổ chức các sự kiện tại các lễ hội khoa học, trường học hoặc trung tâm khoa học, thiết kế và tạo các triển lãm tương tác cho các trung tâm khoa học.


=== Mô hình truyền thông khoa học ===


Trong nửa thế kỷ qua, truyền thông khoa học trong các xã hội Tây Âu chủ yếu dựa vào một mô hình thông thường, đặc trưng bởi các luồng thông tin tuyến tính giữa các tác nhân chuyên nghiệp đóng vai trò là lực lượng gác cổng. Họ tin tưởng khoa học và các nhà khoa học như các thể chế tạo ra tri thức, chính phủ và các quan chức (được bầu) của chính phủ như các thể chế hoạch định chính sách, và phương tiện truyền thông và nhà báo như các thể chế tạo ra ý nghĩa. Cả ba thể chế đều hướng đến mục tiêu xây dựng kiến thức chung, nền tảng chung và ý thức chung.
Tuy nhiên, mô hình trên không thực sự đầy đủ. Mô hình truyền thông khoa học được kết nối mạng (hình bên) được coi là một phần của quá trình chuyển đổi rộng lớn hơn, trong đó lòng tin nhận thức là trọng tâm của sự thay đổi quyền lực chính trị và xã hội - kỹ thuật.


Vào thế kỷ 21, các xã hội dân chủ cởi mở dường như đang chuyển dịch từ hình thức tin cậy chuyên môn - thể chế sang hình thức tin cậy thuật toán được kết nối mạng (Crawford, 2019). Hình thức đầu tiên dựa trên các quy tắc do con người tạo ra về quyền kiểm soát do các tổ chức và chuyên gia chịu trách nhiệm công khai quản lý, trong khi hình thức thứ hai dựa trên quá trình lọc thuật toán và được quản lý bởi các mô hình kinh doanh độc quyền, có động lực dựa trên các quy tắc paque (Van Dijck, 2013). Trong khi hình thức tin cậy đầu tiên truyền bá cam kết điều phối kiến thức công cộng và lẽ thường, thì hình thức thứ hai phát triển mạnh nhờ tối đa hóa sự chú ý trực tuyến bằng cách thổi phồng các xu hướng và khuyến khích sự bất đồng chính kiến. Trong khi hình thức đầu tiên dựa vào các tổ chức địa phương, quốc gia và siêu quốc gia để điều chỉnh việc trao đổi thông tin nhằm mang lại lợi ích chung, thì hình thức thứ hai ưu tiên sự tiện lợi cho người tiêu dùng bằng cách coi mọi luồng thông tin là nguồn lực kinh tế trong


thị trường ý tưởng (Van Dijck và cộng sự, 2018).


=== Vai trò của truyền thông khoa học ===
Hiện vẫn có khoảng cách giữa những nhà làm khoa học và công chúng. Lý do chính xuất phát đến từ việc, hầu hết những công bố đó thường hướng tới những người trong ngành, hay trong giới khoa học nói chung và hiếm khi hướng tới đại chúng. Cụ thể như: những công bố khoa học thường được đăng lên các tạp chí học thuật trong nước và quốc tế, thư viện đại học, báo cáo khoa học, hay dự án khoa học, khiến công chúng khó tiếp cận (ví dụ: thường phải trả phí để tải tài liệu). Thứ hai, phong cách viết thường mang tính học thuật khách quan và dùng nhiều biệt ngữ chỉ người trong ngành mới rõ, khiến việc hiểu trở nên khó khăn với người ngoài ngành. Thứ ba và phổ biến hơn cả là hiện nay, công bố nghiên cứu khoa học thường sử dụng tiếng Anh. Điều này tạo ra rào cản tiếp cận kết quả nghiên cứu đối với những người ít hoặc không sử dụng ngôn ngữ này.


Theo đó, đã đến lúc các nhà khoa học phải trở nên sáng tạo và chủ động hơn trong việc truyền đạt khoa học bằng ngôn ngữ của mình và qua các kênh truyền thông đại chúng.
Khoa học không nên tồn tại biệt lập, và giá trị của nó sẽ được khuếch đại khi được chia sẻ, thảo luận và áp dụng. Các nhà khoa học nên tìm kiếm đào tạo truyền thông, tham gia các diễn đàn công cộng và hợp tác với những người truyền thông chuyên nghiệp để cải thiện khả năng kể chuyện. Hơn nữa, lắng nghe mối quan tâm của công chúng và giải quyết chúng bằng sự đồng cảm và rõ ràng là điều cơ bản để xây dựng lòng tin vào chuyên môn khoa học.


== Hoạt động truyền thông khoa học trên thế giới ==

== Hoạt động truyền thông khoa học tại Việt Nam ==
Xem chi tiết trong bài: Truyền thông khoa học tại Việt Nam
Tại Việt Nam, truyền thông khoa học được hiểu một cách không đầy đủ, bị khu biệt trong khuôn khổ ngành khoa học và công nghệ, đứng đầu là Bộ Khoa học và Công nghệ.


=== Quy định pháp luật hiện hành ===
Trong Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ của Việt Nam đã xác định hoạt động tuyên truyền, phổ biến khoa học và công nghệ là một trong 6 giải pháp chủ yếu để phát triển khoa học và công nghệ Việt Nam với nội dung: “Đẩy mạnh hoạt động truyền thông và tuyên truyền sâu rộng trong xã hội, đặc biệt là trong các doanh nghiệp về chủ trương, chính sách, pháp luật về khoa học và công nghệ, về vai trò động lực then chốt của khoa học và công nghệ đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước nhằm nâng cao tinh thần tự lực, tự cường, sự đồng thuận và ủng hộ mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị đối với hoạt động khoa học và công nghệ; tạo không khí thi đua lao động sáng tạo, nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; nâng cao tinh thần trách nhiệm của tổ chức, cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".


Đặc biệt, hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ đã được quy định rõ trong Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 (Điều 48). Theo đó, “Nhà nước đầu tư, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư, phát triển truyền thông, phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ đã giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, cơ quan, tổ chức có liên quan xây dựng kế hoạch hàng năm về công tác truyền thông, phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ”. Điểm 6 Điều 13 của Luật Khoa học và Công nghệ cũng ghi:  “Công bố kết quả hoạt động khoa học và công nghệ theo quy định của Luật báo chí, Luật xuất bản và quy định khác của pháp luật”.


=== Thực trạng hoạt động ===
Những năm qua, công tác truyền thông khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được chú trọng nhằm chia sẻ thông tin chính xác, kịp thời, truyền tải những chính sách mới, truyền thông những cách làm hay, mô hình tốt cũng như đưa ra phân tích, đóng góp về mặt chính sách cho sự phát triển chung của ngành khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, công tác truyền thông khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn còn tồn tại một số hạn chế, khó khăn .
Trong thời gian tới, để đáp ứng yêu cầu phát triển của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, còn nhiều nhiệm vụ quan trọng cả ngành khoa học công nghệ phải nỗ lực triển khai, trong đó có hoạt động truyền thông về khoa học công nghệ.


Báo chí khoa học Việt Nam đã ít nhiều đem khoa học đến gần hơn với công chúng nhưng chưa hoàn thành nhiệm vụ giúp người dân thực sự hiểu về khoa học một cách toàn vẹn và sâu sắc. Các tác phẩm báo chí của Việt Nam viết về khoa học thường hời hợt, hạn chế hàm lượng tri thức và tinh thần phản biện khoa học. Về phía khách quan, có thể thấy rằng nhà báo khoa học Việt Nam khó có thể tìm được những đề tài khoa học thực sự hấp dẫn. “Nghiên cứu chỉ dùng để đút ngăn bàn” là một thực tế phổ biến ở Việt Nam. Hơn nữa, các nhà khoa học không được đào tạo để truyền bá kết quả nghiên cứu cho công chúng.


Theo ông Trần Quang Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ, trong quá trình phát triển truyền thông khoa học và công nghệ, bên cạnh 5 lực lượng chính làm khoa học ở Việt Nam (gồm nhà khoa học tại viện nghiên cứu, trường đại học- nhà khoa học trong doanh nghiệp - cán bộ hoạch định chính sách về khoa học và công nghệ - nhà khoa học ở nước ngoài - người dân đam mê nghiên cứu khoa học (nhà khoa học “chân đất”), không thể không kể đến đóng góp quan trọng của những nhà báo, các cơ quan truyền thông về khoa học và công nghệ.


==== Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ ====


Hiện nay, cơ cấu tổ chức của Bộ Khoa học và Công nghệ có tồn tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ (STC) . Từ năm 2006, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ đã có chủ trương phát triển hoạt động truyền thông khoa học và công nghệ. Dấu mốc quan trọng là quyết định thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ. Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Giám đốc đầu tiên của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân cho biết, trung tâm chính thức đi vào hoạt động từ tháng 10/2008.
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ được giới thiệu là tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ có chức năng nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ mới về truyền thông, tổ chức thực hiện các hoạt động truyền thông khoa học và công nghệ phục vụ chương trình tuyên truyền của Bộ Khoa học và Công nghệ.


Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Truyền thông Khoa học và Công nghệ là đầu mối, phối hợp với các cơ quan báo chí, nhà khoa học, nhà quản lý, tổ chức khoa học và công nghệ tuyên truyền đậm nét, toàn diện về hoạt động của ngành Khoa học và công nghệ. Qua đó, giúp thông tin về lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được truyền tải kịp thời đến cơ quan quản lý và truyền cảm hứng, tình yêu khoa học đến đông đảo người dân.
Trung tâm có 7 hoạt động chính gồm: Xây dựng và triển khai các kế hoạch truyền thông hằng năm, các hoạt động, sự kiện của Bộ và ngành Khoa học và công nghệ; nghiên cứu và hợp tác nghiên cứu về truyền thông khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tổ chức hợp tác với các cơ quan thông tấn, báo chí trong cả nước; sản xuất các sản phẩm truyền thông đa phương tiện; tổ chức Giải thưởng báo chí về khoa học và công nghệ...


Hằng năm, trung tâm phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch truyền thông các hoạt động, sự kiện của Bộ và ngành khoa học, công nghệ. Một số hoạt động, chiến dịch truyền thông lớn được Trung tâm tổ chức như: Tuần lễ truyền thông khoa học và công nghệ, Lễ kỷ niệm ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu, Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia. Mỗi năm có hàng nghìn tin, bài được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ, trang thông tin điện tử của Trung tâm và trên các ấn phẩm của nhiều cơ quan thông tấn báo chí; giúp truyền tải các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.


=== Cá nhân thực hành truyền thông khoa học hiệu quả ===
Những năm 1990, Giáo sư Nguyễn Lân Dũng, nhà sinh học công tác tại Đại học Quốc gia Hà Nội và là người làm biên tập viên chương trình Hỏi gì đáp nấy rất nổi tiếng trên VTV2 những năm 1990, được cho là “dấn thân” vào truyền thông khoa học một cách bài bản. Bằng cách trả lời dí dỏm nhưng rất sâu sắc, dựa trên các bằng chứng là các kiến thức khoa học khá rộng của mình, Giáo sư Nguyễn Lân Dũng,  đã truyền cảm hứng và tình yêu khoa học cho nhiều người trẻ sinh khoảng những năm 1970-1980 .
Cùng đó là nhà báo Vũ Công Lập, người lần đầu trở nên nổi tiếng trước truyền thông nhân các chương trình bình luận trước và sau trận đấu World Cup 2006. Với kiến thức uyên thâm về y học thể thao và khoa học thể thao, nhà báo Vũ Công Lập, đồng thời cũng là 1 tiến sĩ khoa học, chuyên ngành vật lý y học, đã cho khán giả những trải nghiệm cực kỳ thú vị về cách thức bình luận bóng đá mà trước đó hầu như chưa thấy ở các bình luận viên thể thao chuyên nghiệp.


=== Tổ chức thực hành truyền thông khoa học hiệu quả ===


Tạp chí Tia sáng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ có thể xem là một trong những tờ báo chuyên biệt về truyền thông khoa học đầu tiên ở nước ta. Là một tạp chí thành lập khoảng những năm 1990, Tia sáng quy tụ các tay viết, bản thân là các nhà khoa học, chuyên gia, học giả, trong và ngoài nước như GS. Đặng Mộng Lân, GS. Hoàng Tụy, GS. Phạm Duy Hiển, GS. Trần Văn Thọ, GS. Phạm Xuân Yêm, PGS. Phạm Duy Nghĩa, nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng, nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh...
Ở lĩnh vực truyền hình, kênh VTV2 của Đài Truyền hình Việt Nam là kênh chuyên biệt về khoa học duy nhất tại Việt Nam. Đây là kênh truyền hình khoa học và giáo dục do Ban Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất, với các bản tin và chương trình chuyên đề hướng đến mục tiêu cải thiện dân sinh, phổ biến kiến thức khoa học - công nghệ.


Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM (thuộc Trường Đại học Y Dược TP HCM, Bộ Y tế) là một các đơn vị bệnh viện công lập hiếm hoi thành lập trung tâm truyền thông. Trung tâm này đã tự tổ chức và phối hợp tổ chức với nhiều đơn vị liên quan để nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần.


=== Thực trạng đào tạo ===

== Chú thích ==


Plectranthias mcgroutheri là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2021.

== Từ nguyên ==
Từ định danh mcgroutheri được đặt theo tên của Mark McGrouther, đồng nghiệp của các tác giả, cựu quản lý bộ sưu tập tại Bảo tàng Úc (Sydney), cũng là người đã thu thập tất cả các mẫu vật của loài cá này.

== Phân bố ==
P. mcgroutheri là loài đặc hữu của Tây Úc, có phân bố từ vịnh Exmouth qua đến thị trấn Broome, được tìm thấy ở độ sâu khoảng 166–202 m.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được biết đến ở P. mcgroutheri là 7,6 cm. Cá có màu đỏ hồng với các đốm lớn màu đỏ cam pha vàng. Loài này trước đây bị xác định nhầm với Plectranthias wheeleri.
Số gai vây lưng: 10; Số tia vây lưng: 16; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 7; Số tia vây ngực: 14.

== Tham khảo ==


Không lực Lục quân Hoa Kỳ (USAAF hoặc AAF) là đơn vị phục vụ tác chiến trên không chủ yếu trên đất liền của Quân đội Hoa Kỳ và là chi nhánh phục vụ tác chiến trên không trên thực tế của Hoa Kỳ trong và ngay sau Thế chiến II (1941–1947). Đơn vị được thành lập vào ngày 20 tháng 6 năm 1941 với tư cách là đơn vị kế tiếp của Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ trước đây và là tiền thân của Không quân Hoa Kỳ, ngày nay là một trong sáu lực lượng vũ trang của Hoa Kỳ. AAF là một bộ phận của Quân đội Hoa Kỳ, vào ngày 2 tháng 3 năm 1942.

== Chú thích ==

== Liên kết ngoài ==

Allied Fighter Combat Footage Lưu trữ ngày 16 tháng 5 năm 2009 tại Wayback Machine
U.S. Army Air Forces in World War II: Combat Chronology 1941–1945
Air Power: The United States Air Force
Army Air Forces Aircraft: A Definitive Moment
AAFCollection.info
USAAF.net
USAAF in WWII Lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2018 tại Wayback Machine
National WWII Glider Pilots Association, Inc.


Ngày 7 tháng 5 năm 2025, Ấn Độ đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa vào Pakistan và Jammu và Kashmir do Pakistan quản lý, chiến dịch này có mật danh là Chiến Dịch Sindoor (tiếng Hindi: ऑपरेशन सिन्दूर, đã Latinh hoá: Ôparēśan Sindūr, tiếng Anh: Operation Sindoor). Ấn Độ cho biết họ nhắm vào cơ sở hạ tầng khủng bố của Lashkar-e-Taiba và Jaish-e-Mohammed và không có cơ sở quân sự nào của Pakistan bị nhắm mục tiêu, trong khi Pakistan cho biết Ấn Độ nhắm vào các khu vực dân sự (bao gồm cả thánh đường Hồi giáo) và tuyên bố rằng các cuộc không kích của Ấn Độ đã giết chết 26 thường dân Pakistan, bao gồm cả trẻ em,và làm bị thương hơn 46 người. Pakistan tuyên bố rằng họ đã trả đũa các cuộc không kích của Ấn Độ, tuyên bố đã bắn hạ một số máy bay chiến đấu của Ấn Độ và gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng của Ấn Độ. Ấn Độ cho biết hỏa lực pháo binh xuyên biên giới của Pakistan đã giết chết nhiều thường dân, bao gồm cả trẻ em.


Ấn Độ cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các trại khủng bố tại chín địa điểm bao gồm Bahawalpur, nơi là trung tâm của Jaish-e-Mohammed, một tổ chức được Liên Hợp Quốc xác định là tổ chức khủng bô, tổ chức này do Maulana Masood Azhar lãnh đạo, và trại Subhan Allah, một trung tâm được cho là của tổ chức thánh chiến Jaish-e-Mohammed có trụ sở tại Pakistan, và Muridke gần Lahore, một trung tâm của Lashkar-e-Taiba do Hafiz Saeed lãnh đạo, Lashkar-e-Taiba là một một tổ chức được Liên Hợp Quốc xác định là tổ chức khủng bố. Masood Azhar cho biết 10 thành viên trong gia đình ông, bao gồm 5 trẻ em, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Ấn Độ vào trụ sở của nhóm này tại Jamia Masjid Subhan Allah ở Bahawalpur.


Để trả đũa các cuộc không kích, Pakistan tuyên bố đã bắn hạ một số máy bay chiến đấu của Ấn Độ và gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng của Ấn Độ. Tuy nhiên, khi được yêu cầu cung cấp thêm bằng chứng trong một cuộc phỏng vấn trên CNN, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan, Khawaja Asif, đã trích dẫn "mạng xã hội" là nguồn thông tin của mình. Ấn Độ cũng tuyên bố rằng hỏa lực pháo binh xuyên biên giới của Pakistan đã giết chết nhiều thường dân, bao gồm cả trẻ em.


== Tham khảo ==


Một vị Phật sống người phương Tây (Western tulku) là việc công nhận về sự tái sinh của một bậc thầy tiền kiếp mà nay được sinh ra, chuyển thế ở phương Tây, những vị Phật sống này thường là những người không phải là người Tây Tạng hay những người có chung vùng văn hóa Tây Tạng (như Thổ Phồn, Bhutan, Nepal, Mông Cổ)  mà họ là những người da trắng sinh ra ở phương Tây (các nước Tây Âu hoặc ở Mỹ) được phong thánh và tôn lên làm Phật sống. Những vị Phật sống người Tây phương da trắng này được phong danh vị Tulku (tức là hóa thân của một vị Phật, Lạt Ma, một vị Tôn bảo/Rinpoche gọi chung là Hoạt Phật/活佛) vốn đã diễn ra từ những năm 1970, sau khi Phật giáo Tây Tạng lan rộng đến các nước phương Tây hiện đại như Hoa Kỳ. Người phương Tây, đặc biệt là những người không phải là người châu Á đã thúc đẩy cuộc tranh luận về động cơ, mục đích, ý nghĩa của hiện tượng này trong các cộng đồng Phật tử và rộng ra là cộng đồng Tây Tạng vốn nhận thức theo nhiều cách khác nhau như là sự phát triển của chủ nghĩa phương Đông huyền bí


và uyên bác, hoặc một phần của Phật giáo Tây Tạng đã thích nghi với bối cảnh chính trị xuyên văn hóa của tôn giáo thế giới (như Phật giáo Phương Tây, Phật giáo hiện đại).


== Tổng quan ==


Vào cuối thế kỷ XIX, Laurence Waddell, một nhà thám hiểm phương Tây đầu tiên, đã xác định hệ thống Tulku là một sáng tạo hoàn toàn của Tây Tạng vào thế kỷ thứ XV, mặc dù "cố tình giấu diếm để tạo vẻ cổ xưa", và phân biệt nó với "thuyết tái sinh chính thống của Phật giáo vốn là kết quả của nghiệp". Những ý kiến như vậy là điển hình của các nhà văn phương Đông, những người không thích mê tín dị đoan, được coi là sự lệch lạc so với tư duy duy lý. Với Việc Trung Quốc sáp nhập Tây Tạng vào năm 1959 đã tạo ra sự biến động xã hội lớn và càng trầm trọng hơn trong cuộc Cách mạng Văn hóa đã gây ra thiệt hại không thể khắc phục được cho các thể chế và truyền thống tạo nên Phật giáo Tây Tạng như một trong đối tượng của phong trào phá tứ cựu. Do đó, Phật giáo Tây Tạng đã phát triển mạnh mẽ ở những khu vực có nền văn hóa Tây Tạng không nằm dưới sự cai trị của Trung Quốc, chẳng hạn như Nepal, Bhutan và một số vùng của Bắc Ấn Độ. Ở Ấn Độ, hệ thống tu viện truyền thống phần lớn vẫn còn nguyên vẹn và hệ thống Tulku vẫn có


liên quan về mặt chính trị. Kết hợp với bản chất xuyên quốc gia vốn có của các tôn giáo truyền đạo, Phật giáo Tây Tạng "bị giằng xé giữa nhu cầu thích nghi và nhu cầu bảo tồn" trước sự chiếm đóng của Trung Quốc và sự say mê của phương Tây đối với Tây Tạng huyền bí (khám phá huyền thoại Shangri-La).


Sau khi bị Trung Quốc chiếm đóng và phải lưu vong, việc xác định Phật sống Tulku không phải người Tây Tạng được coi là biểu hiện của "tiềm năng sáng tạo của người Tây Tạng để thích nghi và tồn tại trong một thế giới đang thay đổi" và được coi là dấu hiệu cho thấy Phật giáo Tây Tạng đang có được bản chất "toàn cầu hóa" hơn, vì hệ thống truyền thừa này rất quan trọng đối với việc duy trì và truyền bá Phật giáo Tây Tạng. Raymond Lee và Susan Ackerman cho rằng việc công nhận các vị Phật sống phương Tây qua đó "nêu cao hình ảnh của chế độ tôn giáo Tây Tạng luôn cởi mở với sự thay đổi", nó diễn ra vào thời điểm quan trọng và "tình hình giống như thị trường sôi động nhờ các ý tưởng và thực hành dung hợp". Donald Lopez cho rằng việc công nhận các vị Phật sống phương Tây là "một kiểu thích ứng về mặt tâm linh mà người Tây Tạng sử dụng để tranh thủ sự ủng hộ của phương Tây nhằm gia tăng sự phản đối trước sự chiếm đóng của Trung Quốc". Theo Zablocki phân tích về nhà văn và nhà hoạt động người Tây Tạng Jamyang Norbu như


một sự châm biếm về một hành động "chiếm đoạt ngược" mà theo đó thì một vị anh hùng theo quan niệm văn hóa phương Tây lại trở thành một người Tây Tạng thay vì ngược lại. Bản thân Norbu chỉ trích vị thế của Phật giáo trong cộng đồng người Tây Tạng lưu vong, cũng như "những ý thích kỳ quặc của những người theo đạo Phật phương Tây, say mê mọi thứ truyền thống hoặc huyền bí ở Tây Tạng".


Các vị Phật sống người phương Tây có thể phải đấu tranh để được chấp nhận giữa thân phận những người tại gia và thậm chí là những tu sĩ khác. Hơn nữa, một đứa trẻ người phương Tây da trắng được chọn là Phật sống thường được so sánh và được đồng nhất với một người lớn tuổi xa xưa có gốc gác văn hóa và bối cảnh lịch sử hoàn toàn khác lạ. Nhiều vị Phật sống người phương Tây cảm thấy rằng "địa vị và vị thế của họ vẫn ở phương Tây". Nhìn chung, họ không tuân theo lề luật đời sống tự viện Vinaya theo truyền thống của Tây Tạng, và thường rời bỏ tu viện quê hương để theo đuổi sự nghiệp khác, đôi khi không phải vì chức sắc linh mục hay các vị thế tâm linh gì khác, tuy nhiên đây cũng là xu hướng thường thấy ở Phật sống Tây Tạng. Trong các cộng đồng Phật giáo phương Tây, người ta chú trọng nhiều hơn đến tính chất thế tục, vai trò, sự tham gia của phụ nữ và định hướng chung hướng tới công lý xã hội nhiều hơn so với các cộng đồng Phật giáo truyền thống. Ary cho rằng con đường của các Phật sống phương Tây "nằm ngoài tự


viện" và thông qua đó, họ đã "[hoàn thành] một phần sứ mệnh là một Tulku". Vị Tulku Bino Naksang đã xem việc dàn dựng nên hiện tượng Phật sống phương Tây như là một "thí nghiệm thất bại" không tính đến những mâu thuẫn giữa văn hóa Tây Tạng truyền thống với văn hóa phương Tây hiện đại. Ông cho rằng hệ thống Phật sống Tulku là thứ riêng có duy nhất vốn dĩ thuộc về Tây Tạng và ông gợi ý rằng người phương Tây nên chú trọng phát triển các hình thái Phật giáo của riêng họ thay vì cố lẫn lộn vào hệ thống Phật giáo Tây Tạng. Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện tại còn không chắc rằng liệu việc công nhận Phật sống phương Tây có mang lại lợi lạc gì không.


== Các trường hợp ==


Elijah Ary là người phương Tây đầu tiên được công nhận là Tulku trong truyền thống Gelug. Elijah Ary đã lập luận rằng việc công nhận Phật sống người phương Tây là bằng chứng cho thấy hệ thống Tulku không hoàn toàn mang tính xã hội chính trị. Tenzin Ösel Hita sinh ra trong gia đình người Tây Ban Nha, cả hai đều là học viên của Foundation for the Preservation of the Mahayana Tradition (Quỹ Bảo tồn Truyền thống Đại thừa), vào tháng 2 năm 1985. Ông được Đạt Lai Lạt Ma xác nhận là tái sinh chuyển thế của Thubten Yeshe, người sáng lập FPMT vào năm 1986. Hita được gọi là "Phật sống xuyên quốc gia". Năm 1988, Jetsunma Ahkon Lhamo (tên gọi trước đây là Catharine Burroughs) đã được tấn phong làm Phật sống tái sinh (Tulku) tại Kunzang Palyul Choling. Đây là lần đầu tiên một phụ nữ người phương Tây được công nhận là Phật sống. Sự công nhận muộn màng và lối sống không tuân theo truyền thống của bà đã gây ra nhiều tranh cãi. Vào tháng 2 năm 1997, nam diễn viên Mỹ Steven Seagal cũng được tấn phong làm Phật sống của


Chungdrag Dorje vốn là một Tertön (Linh tàng) vào thế kỷ XVII làm dấy lên một cuộc tranh luận về việc liệu các danh hiệu tôn giáo truyền thống "có đang bị đem ra rao bán" hay không. Vị Tôn bảo Penor Rinpoche là người đã công nhận một số vị Phật sống người phương Tây bao gồm Ahkon Norbu Lhamo, đã bảo vệ việc mình đã công nhận Phật sống cho diễn viên Seagal, ông cho rằng không có gì lạ lẫm khi công nhận hậu Phật sống trong cuộc đời hoặc có khoảng cách lớn giữa các lần tái sinh của một vị Phật sống, ông cũng phủ nhận việc kiếm tiền quyên góp từ Seagal. Ký giả Stephen Batchelor đã viết rằng "tôi nghi ngờ, và tôi phải thừa nhận rằng đó là một nghi ngờ mang tính hoài nghi, rằng đây là một động thái chính trị-tài chính". Chính vì diễn viên Seagal tham gia vào hoạt động buôn bán vũ khí quốc tế và có dính líu với chính phủ Nga đã khiến nhà báo người Anh Marina Hyde chỉ trích danh phận Phật sống của nam diễn viên này.


== Xem thêm ==
Phật giáo Phương Tây
Phật giáo hiện đại
Phật giáo thế tục
Các vị thần da trắng
Vị cứu tinh da trắng
Âu tâm luận
Người da trắng thượng đẳng

== Chú thích ==


== Tham khảo ==
Ary, Elijah (ngày 19 tháng 11 năm 2012). "The Westernization of Tulkus". Little Buddhas. Oxford University Press New York. tr. 398–427. doi:10.1093/acprof:oso/9780199860265.003.0017. ISBN 978-0-19-994561-0.
Atay, A.; D'Silva, M.U. (2019). Mediated Intercultural Communication in a Digital Age. Routledge Research in Communication Studies. Taylor & Francis. ISBN 978-1-351-39989-0. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2023.
Bhushan, Nalini; Garfield, Jay L.; Zablocki, Abraham, biên tập (2009). TransBuddhism: Transmission, Translation, Transformation. Amherst: University of Massachusetts Press. ISBN 978-1-55849-708-5.
Bramadat, Paul; Seljak, David (ngày 1 tháng 1 năm 2009). Religion and Ethnicity in Canada. University of Toronto Press. ISBN 978-1-4426-1018-7.
deJong, J. W. (1974). "A Brief History of Buddhist Studies in Europe and America". The Eastern Buddhist. 7 (1). Eastern Buddhist Society: 55–106. ISSN 0012-8708. JSTOR 44361384. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2023.


Juhasz, Alexandra; Lebow, Alisa (ngày 16 tháng 3 năm 2015). A Companion to Contemporary Documentary Film. Malden, Mass: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-67164-1.
Lee, Raymond L. M.; Ackerman, Susan E. (ngày 8 tháng 5 năm 2018). The Challenge of Religion after Modernity. Routledge. ISBN 978-1-351-73484-4.
Liechty, Mark (2017). "12. Imbibing Eastern Wisdom: Nepal as Dharma Destination". Far Out. University of Chicago Press. tr. 323–366. doi:10.7208/chicago/9780226429137.003.0012. ISBN 978-0-226-42894-9.
Mackenzie, Vicki (ngày 2 tháng 4 năm 1996). Reborn in the West. Da Capo Press. ISBN 978-1-56924-804-1.
Moran, Peter Kevin (2004). Buddhism Observed. London: Routledge. ISBN 978-0-415-32596-7.
Oldmeadow, Peter (2001). "Tibetan Buddhism and Globalisation". Sydney Studies in Religion. ISSN 1444-5158. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2023.
Ray, Reginald (1986). "Some Aspects of the Tulku Tradition in Tibet". The Tibet Journal. 11 (4): 35–69.


Sherrill, Martha (2000). The Buddha from Brooklyn. Random House Digital, Inc. ISBN 978-0-679-45275-1.
Trzebuniak, Jacek (2014). "Analysis of Development of the Tibetan Tulku System in Western Culture". Polish Journal of the Arts and Culture. 2 (10): 115–130.
Usarski, Frank (ngày 31 tháng 12 năm 2005). "(Re)Making Tradition in an International Tibetan Buddhist Movement: A Lesson from Lama Gangchen and Lama Michel". Historicizing "Tradition" in the Study of Religion. DE GRUYTER. tr. 345–356. doi:10.1515/9783110901405.345. ISBN 978-3-11-018875-2.
Coleman, James William (2002). The New Buddhism: The Western Transformation of an Ancient Tradition. Oxford University Press.Bản mẫu:Missing ISBN
McLeod, Ken (ngày 15 tháng 9 năm 2016). "Reflections on Dzongsar Khyentse's 'How We Raise Tulkus'". Tricycle: The Buddhist Review. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2023.


The Australian, cùng ấn bản The Weekend Australian, là một nhật báo khổ lớn do News Corp Australia xuất bản từ ngày 14 tháng 7 năm 1964. Là nhật báo duy nhất của Úc được phân phối trên toàn quốc, lượng độc giả của cả ấn bản in và báo điện tử tính đến tháng 9 năm 2019 là 2.394.000. Chủ trương biên tập của tờ báo được cho là trung hữu.

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==
Website chính thức


Slovo House là một bộ phim tài liệu Ukraina sản xuất năm 2017, do Taras Tomenko đạo diễn và Lyuba Yakimchuk viết kịch bản. Buổi công chiếu ra mắt tại Ukraina diễn ra vào ngày 27 tháng 10 năm 2017 tại Kharkiv. Bộ phim đã tham gia chương trình thi chính thức của Liên hoan phim quốc tế Warsaw lần thứ 33 vào năm 2017.
Năm 2018, bộ phim đã giành giải thưởng điện ảnh quốc gia Ukraina Dzyga Vàng ở hạng mục "Phim tài liệu xuất sắc nhất".

= Nội dung =


Vào cuối những năm 1920, một tòa nhà được xây dựng tại Kharkiv – khi đó là thủ đô của Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina – theo chỉ thị của Stalin, dành riêng cho các nhà văn và các  nhà văn hóa của Xô viết Ukraina. Kiến trúc sư thành phố Kharkiv, Mykhailo Dashkevych, là người thiết kế công trình này. Tòa nhà được trang bị đầy đủ tiện nghi – các phòng rộng rãi, trần cao, cửa sổ lớn và có công viên gần đó để cư dân thư giãn. Có tổng cộng 64 căn hộ tiện nghi, một phòng ăn, một phòng tắm nắng và đội ngũ nhân viên – một thiên đường cho các nhà văn sinh sống ở đây.
Hàng chục nhà văn, nhà thơ, họa sĩ, biên kịch và diễn viên nổi tiếng của Ukraina đã chuyển đến sinh sống tại đây như: Mykola Khvylovy, Ostap Vyshnya, Mykhaylo Semenko, Anatol Petrytsky, Antin Dyky và nhiều người khác.


Tuy nhiên, “thiên đường” này được lắp đặt hệ thống theo dõi đặc biệt cùng mạng lưới mật vụ, giúp cơ quan mật vụ Xô viết kiểm soát cư dân. Một số nhà văn bị vợ, người giúp việc hoặc điệp viên tố giác. Tất cả khách đến thăm tòa nhà này, trong đó có  – Bertolt Brecht, Theodore Dreiser, Bruno Jasieński – những người đến Kharkiv dự Hội nghị Quốc tế các Nhà văn Cách mạng năm 1930 cũng bị giám sát. Sau khi chứng kiến thảm hoạ Holodomor (Nạn đói) 1932–1933, tình trạng sống của họ ngày càng tồi tệ thêm.
Một số nhà văn quyết định tự sát còn một số khác trở nên loạn trí. Trong thời kỳ đàn áp dưới Stalin, 40 trong tổng số 63 cư dân trong căn hộ đã bị bắt giữ. Tòa nhà này được gọi là “Slovo”, vì nó có hình dạng giống chữ "С" trong bảng chữ cái Kirin (phát âm như chữ "S" trong tiếng Anh ). Tuy nhiên, sau vài năm, nó được gọi là "Lò thiêu" hoặc "nhà giam trước xét xử".


= Đánh giá =
Các nhà phê bình và chuyên gia điện ảnh Ukraina đánh giá tích cực bộ phim này. Giám đốc Cơ quan Điện ảnh Nhà nước Ukraina, Pylyp Ilyenko, đã khen ngợi công tác nghiên cứu tài liệu lưu trữ kỹ lưỡng trước khi quay phim, giúp phát hiện ra nhiều tư liệu và thông tin đặc biệt chưa từng công bố. Ông cũng đánh giá cao tay nghề nghệ thuật của bộ phim, đặc biệt là cách kết hợp mượt mà giữa tư liệu video hiện đại và tư liệu lưu trữ. Một nhà phê bình từ tạp chí Texty cũng đánh giá tích cực, cho rằng tính giáo dục của bộ phim sẽ giúp đưa các nghệ sĩ Ukraina bị đàn áp trở lại không gian công chúng.

= Liên kết ngoài =
Slovo House (2017) trên IMDb


Plectranthias ferrugineus là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2021.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ferrugineus trong tiếng Latinh có nghĩa là "có màu rỉ sắt, nâu đỏ", hàm ý đề cập đến màu sắc khi vừa mới chết của loài cá này.

== Phân bố và môi trường sống ==
P. ferrugineus hiện chỉ được biết đến dọc theo bờ biển từ thềm Tây Bắc (Tây Úc) đến biển Arafura (Bắc Úc), được tìm thấy ở độ sâu khoảng 95–109 m.
Từ cảnh quay dưới biển cho thấy, môi trường sống của loài này bao gồm cát là nền cát hoặc bùn mịn với sự phát triển dày đặc của huệ biển và bọt biển hình chén.


== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được biết đến ở P. ferrugineus là 4,5 cm. Cá có màu màu nâu nhạt với 5 đốm đỏ nâu dọc lưng, và một hàng 5 đốm tương tự ngay dưới đường bên. Các vệt đốm khác mờ hơn thuộc màu thổ hoàng, thổ chu khắp cơ thể. Gai vây lưng màu hồng đến vàng nhạt với 1–2 chấm nhỏ màu nâu đỏ đến xám sẫm ở nửa ngoài mỗi gai, có thêm một đốm xám sẫm mờ giữa gai thứ bảy và thứ tám. Có một đốm đỏ nâu trên gốc vây đuôi.
Số gai vây lưng: 10; Số tia vây lưng: 14–16; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 7; Số tia vây ngực: 13–14; Số vảy đường bên: 27–39.

== Tham khảo ==


Jensen Ross Ackles (sinh 1 tháng 3 năm 1978) là diễn viên người Mỹ.
Anh nổi tiếng sau vai diễn Eric Brady trong phim "Days of our Lives" khi anh nhận được một số đề cử tại giải "Daytime Emmy Award", ngoài ra anh còn tham gia một số bộ phim như "Dark Angel" trong vai "Alec McDowell", phim "Smallville" trong vai "Jason Teague" và vai diễn "Dean Winchester" trong phim truyền hình dài tập Supernatural.

== Tiểu sử ==
Ackles sinh ra tại Dallas, Texas là con trai của Donna Joan(họ là Shaffer) và Alan Roger Ackles(diễn viên). Ackles có một em trai 3 tuổi, Joshua và cô em gái 7 tuổi, Mackenzie. Anh mang trong mình dòng máu Anh, Ireland và Scotland. Anh dự tính học ngành y khoa thể thao tại đại học Công nghệ Texas và muốn trở thành bác sĩ vật lý trị liệu nhưng đã đến Los Angeles, California để thực hiện giấc mộng điện ảnh của mình.


== Sự nghiệp ==
Anh bắt đầu tập trung sự nghiệp điện ảnh vào năm 1996, anh xuất hiện với tư cách diễn viên phụ trong một số phim như "Mr. Rhodes", "Sweet Valley High" và "Cybill" trước khi chuyển đến NBC trong phim "Days of our Lives". Anh thắng được giải "Soap Opera Digest Award" và được đề cử đến ba lần trong những năm 1998, 1999 và 2000 trong giải "Daytime Emmy Award" cho vai diễn trong "Days of our Lives".
Hiện nay, Ackles tham gia vào đoàn làm phim truyền hình dài tập của hãng CW có tựa đề Supernatural từ năm 2005.bộ phim vẫn còn tiếp tục đến năm 2020 với phần 15

== Đời sống cá nhân ==
Sau khi hẹn hò với nữ diễn viên kiêm người mẫu và chuyên viên thể dục Danneel Harris được 3 năm, họ đã đính hôn vào tháng 11 năm 2009, họ tổ chức đám cưới tại Dallas, Texas vào 15 tháng 5 năm 2010.. Họ có một con gái tên là Justice Jay "JJ" Ackles, sinh ngày 30 tháng 5 năm 2013. Ackles tự xem mình là một thành viên của Phong trào Cơ Đốc Liên phái.

== Sự nghiệp phim ảnh ==

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==


Jensen Ackles trên IMDb
Jensen Ackles trên Allmovie
Jensen Ackles trên trang TV.com
Các công trình liên quan hoặc của Jensen Ackles trên các thư viện của thư mục (WorldCat)


Hằng số mạng là một trong những giá trị kích thước và góc được dùng để xác định hình dạng của các ô đơn vị trong mạng tinh thể. Giá trị này tỷ lệ thuận với khoảng cách giữa các nguyên tử trong tinh thể. Một tinh thể lập phương đơn giản chỉ có một hằng số mạng là khoảng cách giữa các nguyên tử. Tuy nhiên, nhìn chung thì mạng tinh thể ba chiều sẽ có sáu hằng số mạng: hằng số chỉ độ dài a, b và c của ba cạnh giao nhau tại một đỉnh trong ô đơn vị và hằng số chỉ góc α, β và γ giữa các cạnh đó.


Các tham số a, b và c thể hiện chiều dài của mạng tinh thể. Đây cũng là kích thước của một ô đơn vị, tức là khoảng cách từ một nguyên tử nhất định đến một nguyên tử tương tự ở cùng hướng và vị trí trong ô lân cận (ngoại trừ các cấu trúc tinh thể rất đơn giản, điều này không nhất thiết phải là khoảng cách đến ô lân cận gần nhất). Đơn vị SI cho hằng số mạng là mét và thường được tính bằng đơn vị angstrom (Å); một angstrom bằng 0,1 nanomet (nm) hoặc 100 picomet (pm). Giá trị tiêu biểu của của hằng số a, b và c là từ vài angstrom. Các góc α, β và γ thường có đơn vị là độ.


== Giới thiệu ==
Một chất hóa học ở trạng thái rắn có thể tạo thành tinh thể trong đó các nguyên tử, phân tử hoặc ion được sắp xếp thành một trong số ít các hệ tinh thể khả thi (kiểu mạng tinh thể), mỗi hệ có một tập hợp các tham số mạng tinh thể được xác định khá rõ ràng, đặc trưng cho chất đó. Các thông số này thường phụ thuộc vào nhiệt độ, áp suất (hay nói chung là trạng thái ứng suất cơ học cục bộ bên trong tinh thể), điện và từ trường, và thành phần đồng vị của tinh thể.  Mạng tinh thể thường bị biến dạng khi ở gần tạp chất, vị trí khuyết tật tinh thể và bề mặt tinh thể. Các giá trị tham số được ghi trong sách hướng dẫn phải chỉ rõ các tham số môi trường liên quan, và các tham số thường là giá trị trung bình bị ảnh hưởng bởi lỗi đo lường.


Tùy thuộc vào hệ tinh thể, một vài hoặc tất cả độ dài của các cạnh có thể bằng nhau và một số góc có thể có giá trị cố định. Trong các cấu trúc như vậy, chỉ cần xác định một số trong sáu tham số. Ví dụ, trong hệ khối, tất cả các độ dài đều bằng nhau và tất cả các góc đều bằng 90° nên chỉ cần biết độ dài a. Trường hợp này áp dụng với kim cương, trong đó a = 3.57 Å = 357 pm ở 300 K. Tương tự, trong hệ lục giác, hằng số a và b bằng nhau, và các góc lần lượt là 60°, 90°, và 90°, nên có thể xác định hình thù được khi chỉ biết a và c.
Các thông số mạng của một tinh thể có thể được xác định bằng các kỹ thuật như nhiễu xạ tia X hoặc kính hiển vi lực nguyên tử. Chúng có thể được sử dụng như một tiêu chuẩn chiều dài tự nhiên trong phạm vi nanomet. Trong quá trình puôihcấy át triển epitaxy của lớp tinh thể trên nền có thành phần khác nhau, các thông số mbằng nhau  phù hợp để giảm ứng suất và khuyết tật trong tinh thể.


== Thể tích ==
Thể tích của ô đơn vị có thể được tính bằng độ dài và góc của hằng số mạng. Nếu các cạnh của ô đơn vị được biểu diễn dưới dạng vectơ thì thể tích là tích vô hướng của ba vectơ. Thể tích được ký hiệu bằng chữ V. Trong một ô đơn vị thông thường:


V
        =
        a
        b
        c

            1
            +
            2
            cos

            α
            cos

            β
            cos

            γ
            −

              cos

                2

            α
            −

              cos

                2

            β
            −

              cos

                2

            γ

        .

    {\displaystyle V=abc{\sqrt {1+2\cos \alpha \cos \beta \cos \gamma -\cos ^{2}\alpha -\cos ^{2}\beta -\cos ^{2}\gamma }}.}

Đối với mạng đơn nghiêng với α = 90°, γ = 90°, phương trình rút gọn thành


V
        =
        a
        b
        c
        sin

        β
        .

    {\displaystyle V=abc\sin \beta .}

Đối với mạng trực thoi, tứ giác và hình lập phương với β = 90° thì

        V
        =
        a
        b
        c
        .

    {\displaystyle V=abc.}

== Danh sách các hằng số mạng ==

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==
Cách tìm hằng số mạng


Sự La-tinh hóa tiếng Ukraina, hay còn gọi là Chuyển sang chữ La-tinh tiếng Ukraina, là việc chuyển thể ngôn ngữ Ukraina sang các chữ cái La-tinh. Tiếng Ukraina vốn được viết bằng bảng chữ cái Ukraina riêng của nó, dựa trên hệ thống chữ Cyrillic. La-tinh hóa có thể được sử dụng để thể hiện văn bản hay cách phát âm tiếng Ukraina cho những người đọc ngoài Ukraina, trên các hệ thống máy tính không thể hiển thị các ký tự Cyrillic, hoặc cho những người không quen với bàn phím máy tính của Ukraina. Các phương pháp La-tinh hóa bao gồm chuyển tự (biểu diễn văn bản) và phiên âm (biểu diễn lời nói).
Khác với việc La-tinh hóa, đã có một số đề xuất lịch sử cho bảng chữ cái La-tinh gốc Ukraina, thường dựa trên các bảng chữ cái được sử dụng bởi các ngôn ngữ Tây Slavic, nhưng không có đề xuất nào được chấp nhận rộng rãi.

== Hệ thống La-tinh hóa ==


==== Chuyển tự ====
Chuyển tự là việc biểu diễn văn bản theo từng chữ cái sử dụng một hệ thống viết khác. Rudnyckyj phân loại các hệ thống chuyển tự thành chuyển tự khoa học, được sử dụng trong các công trình học thuật và đặc biệt là công trình ngôn ngữ học, và các hệ thống thực tế, được sử dụng trong hành chính, báo chí, hệ thống bưu chính, trường học, v.v. Với chuyển tự khoa học, còn gọi là hệ thống học thuật, được sử dụng quốc tế, với rất ít sự thay đổi, trong khi các hệ thống thực tế khác nhau của chuyển tự được điều chỉnh theo các quy ước chính tả của các ngôn ngữ khác, như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, v.v.
Tùy theo mục đích của việc chuyển tự, có thể cần phải khôi phục lại văn bản gốc, hoặc có thể ưu tiên sử dụng chuyển tự sao cho nghe giống ngôn ngữ gốc khi đọc to.


==== Chuyển tự khoa học ====
Chuyển tự khoa học, còn gọi là hệ thống học thuật, ngôn ngữ học hoặc hệ thống quốc tế thường được thấy trong các ấn phẩm ngôn ngữ học về các ngôn ngữ Slavic. Nó hoàn toàn dựa trên âm vị học, có nghĩa là mỗi ký tự đại diện cho một đơn vị âm thanh có nghĩa, và dựa trên bảng chữ cái La-tinh Croatia. Các biến thể khác nhau thích hợp để đại diện cho ngữ âm của tiếng Ukraina cổ (thế kỷ 11–14) và tiếng Ukraina Trung (thế kỷ 15–18).
Một biến thể đã được quy định trong Hướng dẫn Thư viện của Phổ năm 1898, hay Preußische Instruktionen (PI), và được sử dụng rộng rãi trong việc lập mục lục thư mục ở Trung Âu và Scandinavia. Cùng với một số sửa đổi thêm, nó đã được công bố bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế với khuyến nghị ISO/R 9 vào năm 1954, được sửa đổi vào năm 1968, và lại trở thành tiêu chuẩn quốc tế vào năm 1986 và 1995.


Việc biểu diễn tất cả các dấu phụ cần thiết trên máy tính yêu cầu mã hóa Unicode, Latin-2, Latin-4 hoặc Latin-7. Các phương pháp La-tinh hóa dựa trên các ngôn ngữ Slavic khác đôi khi được thấy là những phương pháp dựa trên bảng chữ cái Slovak hoặc bảng chữ cái Ba Lan, bao gồm các ký hiệu cho các phụ âm mềm.


==== Hệ thống Thư viện Quốc hội ====
Bảng Chuyển tự ALA-LC lần đầu tiên được thảo luận bởi Hiệp hội Thư viện Mỹ vào năm 1885, và được xuất bản vào năm 1904 và 1908, bao gồm các quy tắc chuyển tự tiếng Slavic Chính thống, bảng chữ cái Nga trước cải cách, và Serbo-Croatian. Các bảng sửa đổi bao gồm tiếng Ukraina được xuất bản vào năm 1941, và vẫn được sử dụng gần như không thay đổi theo phiên bản phát hành mới nhất năm 2011. Hệ thống này được sử dụng để đại diện cho thông tin thư mục bởi các thư viện Mỹ và Canada, bởi Thư viện Anh từ năm 1975, và trong các ấn phẩm Bắc Mỹ.


Ngoài việc lập mục lục thư mục, các phiên bản đơn giản của hệ thống Thư viện Quốc hội được sử dụng rộng rãi trong việc chuyển tự trong các văn bản học thuật và ấn phẩm chung. Đối với các chú thích hoặc tài liệu tham khảo, một số ấn phẩm sử dụng phiên bản không có liên kết, cung cấp độ chính xác đủ nhưng giảm bớt gánh nặng về chế bản và giúp dễ đọc hơn. Đối với các đối tượng chuyên biệt hoặc những người quen thuộc với các ngôn ngữ Slavic, một phiên bản không có liên kết và dấu phụ đôi khi được sử dụng. Đối với khán giả rộng hơn, một "hệ thống Thư viện Quốc hội đã chỉnh sửa" được sử dụng cho các tên cá nhân, tổ chức và địa danh, bỏ qua tất cả các liên kết và dấu phụ, bỏ qua ký hiệu mềm ь (ʹ), với các ký tự đầu tiên Є- (I͡E-), Й- (Ĭ-), Ю- (I͡U-), và Я- (I͡A-) được biểu diễn là Ye-, Y-, Yu-, và Ya-, các họ có đuôi -ий (-yĭ) và -ій (-iĭ) được đơn giản hóa thành -y, và đôi khi các tên gọi phổ biến được Anh hóa, ví dụ, Олександр (Oleksandr) được viết là Alexander.


Nguyên tắc tương tự đã được J. Thomas Shaw mô tả một cách hệ thống cho tiếng Nga vào năm 1969, và kể từ đó đã được áp dụng rộng rãi. Việc áp dụng chúng cho tiếng Ukraina và văn bản đa ngôn ngữ được trình bày trong bản dịch tiếng Anh năm 1984 của Bách khoa toàn thư Ukraina bởi Kubiiovych và trong bản dịch năm 1997 của Lịch sử Ukraina-Rusʹ bởi Hrushevskyi, cùng với các nguồn khác như nhà sử học Serhii Plokhy trong một số tác phẩm. Tuy nhiên, chi tiết cách sử dụng có sự khác biệt, ví dụ, các tác giả của Từ điển lịch sử Ukraina ghi âm dấu mềm ь trước chữ "о" bằng chữ i, “do đó là Khvyliovy, chứ không phải Khvylovy như trong Bách khoa toàn thư Ukraina”.
Yêu cầu mã Unicode để hiển thị các dấu phụ kết hợp, nhưng có thể sử dụng các ký tự ASCII cơ bản cho phiên bản đơn giản hơn.

== Bảng các hệ thống phiên âm La-tinh ==


Jared Tristan Padalecki (sinh ngày 19 tháng 7 năm 1982) sinh trưởng tại Texas và nổi tiếng sau dòng phim truyền hình năm 2000 có tựa đề "Gilmore Girls" và một số phim khác như "New York Minute" và "House of Wax". Padalecki được chú ý rất nhiều sau vai diễn Sam Winchester trong phim bộ Supernatural.

== Tiểu sử ==
Padalecki sinh ra tại San Antonio, Texas. Anh có gốc Ba Lan từ dòng máu cha mình.  Padalecki là anh lớn trong gia đình gồm 3 người con gồm có anh, Jeff và cô em gái Megan. Anh bắt đầu học diễn xuất năm 12 tuổi.

== Học tập ==
Anh học cấp ba tại trường Trung học James Madison ở San Antonio. Năm 1998, Padalecki và Chris Cardenas thắng giải vô địch toàn quốc tại Duo Interpretation. Padalecki thắng tại cuộc thi "Claim to Fame Contest" của hãng truyền hình FOX; sau đó anh gặp được quản lý của mình tại giải "Teen Choice Awards". Sau khi tốt nghiệp trung học năm 2000, thay vì dự định theo học tại đại học Texas, nhưng anh đã chuyển đến Los Angeles, California để theo đuổi sự nghiệp điện ảnh của mình.


== Công việc ==
Padalecki bắt đầu diễn xuất với một vai diễn nhỏ trong phim "A Little Inside" năm 1999; năm 2000, anh vào vai Dean Forester rất thành công trong "Gilmore Girls". Trong suốt những năm qua, anh đã tham gia một vài bộ phim truyền hình như "Silent Witness", "Close to Home" và ‘Ring of Endless Light".
Padalecki được mời tham gia vai Sam Winchester trong bộ phim truyền hình của hãng WB (sau này chuyển sang CW) Supernatural. Sam và người anh em của mình là Dean (Jensen Ackles) rong ruổi khắp Hoa Kỳ để săn lùng những quái vật siêu nhiên, đôi lúc cùng đi với cha mình John (Jeffrey Dean Morgan) cho đến khi ông bị giết. Phần 6 của phim đã được khởi quay vào năm 2010, phim được quay tại Vancouver, British Columbia, Canada.
Padalecki dẫn chương trình trong phần dòng rùng rợn thực tế của hãng MTV mang tên ‘’Room 401" vốn đã bị dừng lại sau 8 tập không thành công.


== Đời sống riêng tư ==
Padalecki hẹn hò với nữ diễn viên Sandra McCoy, người cùng đóng với anh trong phim "Cry Wolf". Sau đó thì họ đã chia tay vào năm 2008.
Padalecki tổ chức đám cưới với nữ diễn viên cùng đóng trong phim Supernatural Genevieve Cortese vào 27 tháng 2 năm 2010. Hiện cô và anh đang sống tại Vancouver, Canada.. Họ có hai con trai, Thomas Colton và Shepherd.

== Sự nghiệp điện ảnh ==

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==
Jared Padalecki trên IMDb
Jared Padalecki trên trang TV.com
Interview with Jared Padalecki at SuicideGirls.com


Liên minh 4K là một liên minh quân sự Được thành lập vào tháng 6 năm 2023 bởi các tổ chức vũ trang người Karen và Karenni.  bao gồm: Quân đội Giải phóng Dân tộc Karen, Mặt trận Giải phóng Nhân dân Quốc gia Karenni, Quân đội Karenni và Lực lượng Phòng vệ Dân tộc Karenni.

== References ==


Kính Huệ Nhân tần Kim thị (chữ Hán: 敬惠仁嬪 金氏, tiếng Hàn: 인빈 김씨, 1555 – 1613) là Hậu cung tần ngự trong Nội mệnh phụ của Triều Tiên Tuyên Tổ, mẹ của Triều Tiên Nguyên Tông, tổ mẫu của Triều Tiên Nhân Tổ và là một trong bảy người được sử gọi là Thất cung của Triều Tiên.


== Cuộc đời ==
Nhân tần Kim thị khi còn nhỏ đã nhập cung làm cung nữ, nương nhờ người chị họ là Thục nghi Lý thị, phi tần của vua Triều Tiên Minh Tông, sau được truy phong làm Khánh tần (慶嬪). Có lẽ nhờ sự giúp đỡ và tiến cử từ Lý thị, bà được Nhân Thuận Vương hậu, chính thất của Minh Tông, hết mực yêu mến.
Năm đầu triều Tuyên Tổ (1568), Kim thị 14 tuổi (tính theo tuổi Hàn, tức khoảng 13 tuổi dương lịch) được nhà vua sủng hạnh. Đến năm Tuyên Tổ thứ 6 (1573), bà được phong Thục viên (淑媛) – tước vị cấp thấp trong hậu cung), sau đó lần lượt thăng lên Chiêu dung (昭容) và Thục nghi (淑儀). Sau khi Cung tần Kim thị qua đời, bà trở thành phi tần được Tuyên Tổ sủng ái nhất, rồi được phong Quý nhân (貴人). Năm Tuyên Tổ thứ 37 (1604), bà được chính thức sách phong làm Nhân tần (仁嬪).


Theo sử sách ghi chép, Nhân tần Kim thị là người giỏi mưu tính. Có lẽ vì xuất thân cung nhân nên bà luôn giữ thái độ khiêm nhường, kính cẩn với bề trên, nhờ đó rất được vua yêu quý. Do quy định trong hoàng cung, các vương tử và công chúa được sinh bởi phi tần đều phải gọi Ý Nhân Vương hậu là mẹ nên khi các con gọi bà là mẹ, bà luôn tỏ ra lo lắng và dạy rằng mình chỉ là người sinh con thay cho vương hậu vì bà ấy không thể có con.
Khi Ý Nhân Vương hậu lâm trọng bệnh, Kim thị ở bên cạnh chăm sóc tận tình, thậm chí đích thân xử lý việc đại tiểu tiện. Khi vương hậu qua đời, bà biểu lộ nỗi đau buồn rất sâu sắc.


Tương truyền khi Tuyên Tổ cưới Nhân Mục Vương hậu, người kế thất còn rất trẻ, các phi tần trong cung đều tỏ ý bất mãn, chỉ riêng Kim thị vẫn sống bình thường, đối xử với vương hậu trẻ tuổi rất cung kính. Dù vậy, vì muốn củng cố thế lực, bà dung túng em trai là Kim Công Lượng cấu kết với các đại thần, lại nhiều lần dèm pha nhằm loại trừ các phe phái đối lập. Do đó, bà thường bị xem là hình mẫu điển hình của việc phi tần can dự triều chính.
Nhân tần và Tuyên Tổ có với nhau bốn con trai: Nghĩa An Quân Lý Thành, Tín Thành Quân Lý Dực, Định Viễn Quân Lý Phu, Nghĩa Xương Quân Lý Quang; và năm con gái: Trinh Thận Ông chúa, Trinh Huệ Ông chúa, Trinh Thục Ông chúa, Trinh An Ông chúa, Trinh Huy Ông chúa.


Bà từng có ý định lập Tín Thành Quân làm Thế tử, nhưng cuối cùng Quang Hải Quân lại nhanh chân giành được ngôi vị. Về sau, sợ bị Quang Hải báo thù sau khi Tuyên Tổ qua đời, Nhán tần đã cố gắng lấy lòng ông ta, thậm chí giúp hòa giải mối bất hòa giữa hai cha con, và còn dâng cháu gái Thân thị (辛氏) làm thiếp cho Quang Hải Quân. Nhờ vậy, sau khi lên ngôi, Quang Hải Quân rất kính trọng Nhân tần.
Vì muốn bảo vệ bản thân và các con, Nhân tần Kim thị đã làm nhiều việc không chính đáng. Trong sự kiện liên quan đến Lâm Hải Quân, bà cũng đưa ra nhiều lời cố vấn cho Quang Hải Quân.
Năm 1608, Tuyên Tổ qua đời, Nhân tần theo thông lệ rời khỏi hoàng cung, về sống tại tư dinh cho đến khi mất. Sau này, cháu trai của bà là Triều Tiên Nhân Tổ lật đổ Quang Hải Quân và lên ngôi, kể từ đó các vị vua về sau của Triều Tiên đều là hậu duệ của bà.
Dưới triều Triều Tiên Anh Tổ, bà được truy phong cung hiệu là Trữ Khánh cung (儲慶宮), viên hiệu là Thuận Khang viên (順康園), và thụy hiệu đầy đủ là:
Kính Huệ Dự Đức Nhân tần (敬惠裕德仁嬪).


== Hậu duệ ==

=== Vương tử ===
Nghĩa An Quân Lý Thành (義安君李珹; 1577 - 1588.
Tín Thành Quân Lý Dực (信城君李珝; 1578 - 1592). Lấy quận phu nhân họ Thân ở Bình Sơn.
Định Viễn Quân Lý Phu (定遠君李琈; 1580 - 1619). Sinh ra Triều Tiên Nhân Tổ, được tấn tôn làm Nguyên Tông đại vương (元宗大王).
Nghĩa Xương Quân Lý Quang (義昌君李珖; 1589 - 1645). Lấy quận phu nhân họ Hứa ở Dương Xuyên.

=== Vương nữ ===
Trinh Thận Ông chúa [貞慎翁主; 1582 - 1653], mẹ là Nhân tần Kim thị. Hạ giá lấy Đạt Thành úy Từ Cảnh Thọ (徐景霌).
Trinh Huệ Ông chúa (貞惠翁主; 1584 - 1638). Hạ giá lấy Hải Tung úy Doãn Tân Chi (尹新之).
Trinh Thục Ông chúa (貞淑翁主; 1587 - 1627). Hạ giá lấy Đông Dương úy Thân Dực Thánh (申翊聖).
Trinh An Ông chúa (貞安翁主; 1590 - 1660). Hạ giá lấy Cẩm Dương quân Phác Di (朴瀰).
Trinh Huy Ông chúa (貞徽翁主; 1593 - 1653). Hạ giá lấy Toàn Xương quân Liễu Đình Lượng (柳廷亮).


Johann Martin Schleyer (phát âm tiếng Đức: [ˈjoːhan ˈmaʁtiːn ˈʃlaɪɐ]; 18 tháng 7 năm 1831 – 16 tháng 8 năm 1912) là một linh mục Công giáo người Đức, người đã tạo ra ngôn ngữ nhân tạo Volapük.

== Tham khảo ==


Đại lễ Vesak hay tên gọi quốc tế là Đại lễ Phật đản Liên Hiệp quốc (International Vesak summit) là một ngày lễ Phật Đản truyền thống được các Phật tử tổ chức ở Nam Á và Đông Nam Á, cũng như ở Tây Tạng và Mông Cổ. Đây là một trong những lễ hội Phật giáo quan trọng nhất gồm Lễ Phật Đản, ngày Đức Phật giác ngộ (Nirvāṇa) và ngày Đức Phật Viên tịch (Parinibbāna/Parinirvāna) theo Thượng tọa bộ hay Nam truyền Phật giáo (Theravada), Phật giáo Tây Tạng và Navayana. Tên gọi Vesak bắt nguồn từ chữ Pali chỉ về tháng âm lịch của Vaisakha là tháng sinh của Đức Phật. Theo truyền thống Đông Á thì lễ Phật đản thường diễn ra vào thời điểm truyền thống, trong khi sự giác ngộ và nhập diệt của Đức Phật được tổ chức như những ngày lễ riêng biệt diễn ra vào những thời điểm khác như Ngày Bồ Đề (Ngày Đức Phật thành Đạo) và Ngày Niết Bàn (Parinirvana). Theo truyền thống Nam Á, nơi Vesak được tổ chức vào ngày trăng tròn của tháng Vaisakha, ngày Vesak đánh dấu ngày sinh, ngày thành đạo và ngày Đức Phật viên tịch.


== Quốc tế ==


Mặc dù các lễ hội Phật giáo đã có truyền thống từ nhiều thế kỷ trước (Lễ hội tôn giáo này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như Buddha Jayanti, Buddha Purnima, Visak Bochea và Buddha Day), nhưng hội nghị đầu tiên của Hội Phật tử Thế giới được tổ chức tại Sri Lanka vào năm 1950 đã chính thức hóa quyết định tổ chức lễ Vesak là ngày sinh của Đức Phật tại nhiều quốc gia Phật giáo. Năm 2000, Liên Hợp quốc đã quyết định tổ chức ngày Vesak trên phạm vi quốc tế tại trụ sở và văn phòng của mình. Vào ngày 15 tháng 12 năm 1999, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua Nghị quyết số 54/115 ngày 15 tháng 12 năm 1999 có tiêu đề "Công nhận quốc tế Ngày Vesak tại Trụ sở chính của Liên hợp quốc và các văn phòng khác của Liên hợp quốc". Khuyến nghị của Liên Hợp quốc tuyên bố Vesak là ngày lễ công cộng quốc tế đã được Sri Lanka đệ trình lên Đại hội đồng Liên hợp quốc. Nghị quyết công nhận quốc tế Ngày Vesak để ghi nhận những đóng góp mà Đức Phật và Phật giáo đã thực hiện trong hơn hai thiên niên kỷ rưỡi. Nghị quyết cũng


kêu gọi kỷ niệm ngày này hàng năm tại Trụ sở chính Liên hợp quốc, ở New York, UNESCO và các văn phòng khác của Liên hợp quốc trên toàn thế giới.


== Đăng cai ==

Các lễ kỷ niệm quốc tế bắt đầu kể từ năm 2000 bao gồm lễ Vesak đầu tiên tại Liên hợp quốc (New York) vào ngày 15 tháng 5 năm 2000. Có ba mươi bốn quốc gia tham dự. Ngày lễ Vesak là ngày lễ chính thức của các văn phòng Liên Hợp Quốc tại nhiều quốc gia Đông Nam Á. Thái Lan đã đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh Vesak quốc tế 11 lần, Việt Nam tổ chức 3 lần (năm 2025 là lần thứ 4) và Sri Lanka một lần.


Ngày 25 tháng 5 năm 2004, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Phutthamonthon, Thái Lan.
Từ ngày 18 đến ngày 21 tháng 5 năm 2005, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Bangkok, Thái Lan.
Suốt các năm từ năm 2006, năm 2007, năm 2009, năm 2010, năm 2011, năm 2012, đến năm 2013 thì Đại lễ Vesak đều được tổ chức tại Thái Lan.
Năm 2008, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Hà Nội của Việt Nam lần đầu tiên, chủ đề chính là “Tam Hợp trên cơ sở tình thương, hòa bình và hòa hợp”, Đại lễ có với sự tham dự của gần 2.000 đại biểu đến từ hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết phát biểu tại phiên khai mạc Đại lễ với chủ đề “Sự đóng góp của Phật giáo trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh”.


Năm 2014, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Việt Nam ở chùa Bái Đính, tỉnh Ninh Bình với chủ đề chính là “Phật giáo góp phần thực hiện thành tựu các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc”. Đại lễ năm nay được Giáo hội Phật giáo Việt Nam đăng cai chủ trì, với sự phối hợp của Ủy ban Tổ chức quốc tế (ICDV) và sự giúp đỡ, bảo trợ của Chính phủ Việt Nam. Đại lễ có sự tham dự của với sự tham gia của 600 phái đoàn Phật giáo, cùng hơn 20.000 đại biểu và du khách đến từ 95 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu chào mừng tại Lễ khai mạc Đại lễ Vesak 2014.
Năm 2015, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Thái Lan.
Năm 2016, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Thái Lan.
Năm 2017, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Sri Lanka.
Năm 2018, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Thái Lan.


Năm 2019, Đại lễ Vesak được tổ chức tại Việt Nam, ở chùa Tam Chúc thuộc Hà Nam, được xem là Đại lễ kỷ lục theo Liên minh kỷ lục thế giới trao bằng công nhận kỷ lục thế giới về quy mô, số lượng người tham gia cho đàn lễ cầu nguyện và Tổ chức kỷ lục gia Việt Nam xác nhận lập nhiều kỷ lục khác. Đàn lễ cầu nguyện hoà bình Vesak 2019 do Giáo hội Phật giáo Việt Nam thực hiện được công nhận lớn nhất thế giới. Vesak 2019 là Đại lễ Phật đản quốc tế lớn nhất với 1.650 đại biểu quốc tế từ 112 quốc gia và 20.000 đại biểu trong nước tham dự. Tham dự Đại lễ có Tổng thống Myanmar Win Myint; Phó Tổng thống kiêm Chủ tịch Thượng viện Ấn Độ Venkaiah Naidu, Thủ tướng Nepal Khadga Prasad Sharma Oli, Chủ tịch Thượng viện Vương quốc Bhutan Tashi Dorji, Phó Tổng Thư ký Liên hiệp quốc Armida Salsiah Alisjahbana


Năm 2020, ICDV đã quyết định hủy tổ chức Đại lễ lần thứ 17 năm 2020 tại Thái Lan do dịch Covid-19
Năm 2021, không tổ chức do dịch Covid-19
Năm 2022, Đại lễ Vesak lần thứ 17 năm 2022 được tổ chức trực tuyến tại Trung tâm Hội nghị Liên hợp quốc, Thủ đô Bangkok, Thái Lan.
Năm 2023, Đại lễ Vesak lần thứ 18 được tại Trường Đại học Phật giáo Hoàng gia Thái Lan, tỉnh Ayutthaya, Thái Lan. Trong Thông điệp Đại lễ Vesak 2023, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh, những lý tưởng được tôn vinh nhân ngày lễ trọng đại và thiêng liêng này có sự cộng hưởng sâu sắc với các mục tiêu của Liên hợp quốc: Sự thấu hiểu lẫn nhau giữa các dân tộc, mong muốn hòa hợp và thúc đẩy hòa bình thế giới.
Năm 2024, Đại lễ Vesak lần thứ 19 được tổ chức tại cố đô Ayutthaya của Thái Lan nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 72 của Đức Vua Thái Lan là Rama X với chủ đề "Con đường xây dựng niềm tin và Đoàn kết Phật giáo"


Năm 2025, Đại lễ Vesak lần thứ 20 được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam, diễn ra từ ngày 6 đến 8 tháng 5 năm 2025. Ngày hội Phật giáo lần thứ 20 có chủ đề: "Đoàn kết, Thống nhất và Hợp tác: Phật giáo vì hòa bình thế giới và phát triển bền vững". Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka thăm cấp nhà nước Việt Nam và dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak, ngoài ra, Bộ trưởng Các vấn đề Quốc hội Ấn Độ, Bộ trưởng Nghi lễ và Tôn giáo Campuchia cũng sẽ tham dự.


Nơi tổ chức Đại lễ Vesak 2025 chính là tại chùa Thanh Tâm (chùa Phật Cô đơn) thuộc huyện Bình Chánh có sức chứa 30.000 người đến tham dự cùng lúc, đại biểu khách mời khoảng 3.000 người, tham dự Đại lễ có hơn 2.700 đại biểu tham dự, trong đó có khoảng 1.300 đại biểu quốc tế đến từ 85 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Đại lễ Vesak 2025 do Ủy ban tổ chức quốc tế Đại lễ Phật đản Vesak Liên hợp quốc (ICDV), Giáo hội Phật giáo Việt Nam đồng tổ chức. Đây là lần thứ tư Việt Nam đăng cai tổ chức, trước đó ở Hà Nội (năm 2008), Ninh Bình (năm 2014) và Hà Nam (năm 2019). Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc lần thứ 4 được tổ chức ở Việt Nam và lần đầu tiên do thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trong dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm ngày Quốc khánh. Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 diễn ra ngay sau khi Lễ kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nướcđã thành công tốt đẹp. Trong sự kiện này thì xá lợi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã được thỉnh về tôn trí tại chùa Thanh Tâm, sau đó sẽ được tôn trí tại


núi Bà Đen thuộc tỉnh Tây Ninh.


== Chú thích ==


Ian Johnson (sinh ngày 27 tháng 7 năm 1962) là một nhà báo người Mỹ gốc Canada nổi tiếng với các bài báo cáo dài hạn và một loạt sách về Trung Quốc và Đức. Tên tiếng Trung của ông là Zhang Yan (張彦). Johnson thường xuyên viết cho The New York Review of Books và The New York Times,  The Wall Street Journal.
Johnson đã giành giải Pulitzer năm 2001 cho bài đưa tin của ông trên tờ Tạp chí Phố Wall về cuộc đàn áp các học viên Pháp Luân Công ở Trung Quốc. Bài đưa tin của ông từ Trung Quốc cũng được Câu lạc bộ Báo chí Hải ngoại và Hiệp hội các Nhà báo Chuyên nghiệp vinh danh vào năm 2001. Năm 2017, ông đã giành giải Shorenstein của Đại học Stanford cho tác phẩm đưa tin về Châu Á. Năm 2019, ông đã giành giải "bài viết tin tức chuyên sâu hay nhất" của Viện Hàn lâm Tôn giáo Hoa Kỳ .


Năm 2020, thị thực nhà báo của Johnson đã bị hủy bỏ trong bối cảnh căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc về thương mại và dịch bệnh COVID-19, và ông đã rời khỏi Trung Quốc. Hiện ông đang sống ở New York, nơi ông là thành viên cấp cao Stephen A.Schwarzman về nghiên cứu Trung Quốc tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại.


== Cuộc sống và giáo dục ban đầu ==
Sinh ra tại Montreal, Quebec, Canada, Johnson là công dân nhập tịch Hoa Kỳ đã sống tại Bắc Kinh hơn hai mươi năm. Ông theo học Trường trung học Chamberlain ở Tampa, Florida. Ông học ngành nghiên cứu châu Á và báo chí tại Đại học Florida, nơi ông. Lần đầu tiên ông đến thăm Trung Quốc với tư cách là sinh viên vào năm 1984  và sau đó học tiếng Trung tại Đài Loan. Ông lấy bằng Thạc sĩ Hán học tại Đại học Tự do Berlin. Hiện ông đang theo đuổi chương trình Tiến sĩ tập trung vào các hiệp hội tôn giáo Trung Quốc tại Đại học Leipzig.


== Sự nghiệp ==
Từ năm 1994 đến năm 1997 Johnson làm việc tại Bắc Kinh cho tờ The Baltimore Sun và từ năm 1997 đến năm 2001 cho tờ The Wall Street Journal. Sau khi làm việc tại Berlin, Đức trong gần tám năm, ông trở về Trung Quốc vào năm 2009.
Năm 2004 Johnson đã xuất bản Wild Grass: Three Stories of Change in Modern China (Pantheon) về những nỗ lực cơ sở để hình thành xã hội dân sự. Sau đó nó được phát hành dưới dạng bìa mềm và đã được dịch sang nhiều ngôn ngữ.


Vào ngày 9 tháng 2 năm 2006, Johnson đã đưa ra lời khai trước quốc hội về tổ chức Anh em Hồi giáo ở châu Âu. Ông mô tả tổ chức Anh em Hồi giáo là "một nhóm chung thường xuyên vận động hành lang các tổ chức quốc tế lớn như EU và Vatican" và "kiểm soát một số nhóm Hồi giáo năng động và tích cực nhất về mặt chính trị ở các quốc gia châu Âu quan trọng, chẳng hạn như Anh, Pháp và Đức". Ông cho biết nhóm này có các trường học "để đào tạo các giáo sĩ Hồi giáo", đã tài trợ cho một "cơ chế dưới vỏ bọc là một tổ chức từ thiện đã đăng ký tại Anh" và có một hội đồng fatwa để thực thi sự tuân thủ về mặt ý thức hệ.
Johnson rời tờ Wall Street Journal vào năm 2010 để theo đuổi nghề viết tạp chí và sách về các vấn đề văn hóa và xã hội. Năm 2010, Johnson xuất bản cuốn A Mosque in Munich, một cuốn sách về sự trỗi dậy của tổ chức Anh em Hồi giáo ở Châu Âu. Ông đã tiến hành nghiên cứu về cuốn sách này trong thời gian nhận học bổng Nieman tại Đại học Harvard.


Năm 2017 ông xuất bản cuốn The Souls of China: The Return of Religion After Mao về cuộc tìm kiếm ý nghĩa và giá trị của Trung Quốc. Cuốn sách bao gồm một hồ sơ dài 100 trang về Nhà thờ Early Rain Reformed ở Thành Đô và mục sư Vương Nghị, người đã bị bắt vào năm 2018 vì tội kích động lật đổ chính quyền nhà nước. Cuốn sách cũng bao gồm một trong những cuộc phỏng vấn chuyên sâu cuối cùng với nhà lãnh đạo tinh thần nổi tiếng của Trung Quốc Nan Huai-Chin cũng như nghiên cứu về sự ủng hộ của Tập Cận Bình đối với các tôn giáo truyền thống, đặc biệt là Phật giáo, khi ông là người đứng đầu Huyện Chính Định vào những năm 1980. The Souls of China đã được The Economist và The Christian Science Monitor bình chọn là một trong những cuốn sách hay nhất của năm.
Ông đã xuất bản các chương trong ba cuốn sách khác: Lịch sử minh họa của Oxford về Trung Quốc hiện đại, Ký tự Trung Quốc và Chuyến đi đầu tiên của tôi đến Trung Quốc.


Cuốn sách Sparks: China's Underground Historians của ông được xuất bản vào tháng 9 năm 2023, theo chân nhiều "nhà sử học phản biện" và nhân vật bất đồng chính kiến trong quá khứ và hiện tại của Trung Quốc, bao gồm cả những người tố giác đại dịch COVID-19 ở Vũ Hán
Vào tháng 4 năm 2022, ông đã quay trở lại Trung Quốc để thăm, mô tả trong một bài báo trên tờ Foreign Affairs rằng đất nước này đã bước vào "thời kỳ trì trệ".


== Tài liệu tham khảo ==

=== Sách ===

Johnson, Ian (2004). Cỏ dại: Ba câu chuyện về sự thay đổi ở Trung Quốc hiện đại. New York: Pantheon Books.
— (2010). Một nhà thờ Hồi giáo ở Munich: Đức Quốc xã, CIA và Hội Anh em Hồi giáo ở phương Tây. Boston: Houghton Mifflin Harcourt.
— (2017). Linh hồn Trung Hoa: Sự trở lại của tôn giáo sau thời Mao. New York: Pantheon Books. ISBN 9781101870051.
— (2023). Sparks: Các nhà sử học ngầm của Trung Quốc và cuộc chiến của họ vì tương lai. New York: Oxford University Press. ISBN 9780197575505.


=== Bài luận và báo cáo ===
Ex-Colony Weihai Ponders What Might Have Been, Tạp chí Phố Wall, June 24, 1997
Can't We All Just Get Along? Are European Muslims Islam's best hope?, Wall Street Journal, September 16, 2004
In China, Grass-Roots Groups Stretch Limits on Activism, Wall Street Journal, January 9, 2008
"Will the Chinese be supreme?", New York Review of Books, 04.04.2013 Will the Chinese Be Supreme?
Johnson, Ian (ngày 22 tháng 4 năm 2013). "Studio city : in a remote spot in China, the world's biggest movie lot is getting even bigger". Onward and Upward with the Arts. The New Yorker. Quyển 89 số 10. tr. 48–55. Profile of Hengdian World Studios.
— (ngày 2 tháng 12 năm 2013). "In the air: discontent grows in Chinas most polluted cities". Letter from Handan. The New Yorker. Quyển 89 số 39. tr. 32–37.
— (ngày 3 tháng 2 năm 2014). "Ý thức giai cấp: Giai cấp tư sản mới của Trung Quốc khám phá ra nền giáo dục thay thế". Letter from Chengdu. The New Yorker. Quyển 89 số 47. tr. 34–39.


Ian Johnson, "What Holds China Together?", The New York Review of Books, vol. LXVI, no. 14 (26 September 2019).
A Professor Who Challenges the Washington Consensus on China, The New Yorker, December 13, 2022.
Xi’s Age of Stagnation, Foreign Affairs, August 22 2023


== Tài liệu tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==
Ian Johnson (2001) Các bài viết đoạt giải Pulitzer trên tờ Wall Street Journal
Ian Johnson (website)
"Nieman Watchdog > Về chúng tôi > Người đóng góp > Ian Johnson". niemanwatchdog.org.
Language Wars, from Montreal to Beijing
Cuộc trò chuyện với Ian Johnson, một nhà báo đoạt giải Pulitzer về Trung Quốc, Rutgers Center for Chinese Studies, ngày 9 tháng 5 năm 2025. YouTube.


Chiến tranh địa đạo (Tunnel warfare) là chiến thuật tác chiến sử dụng đường hầm và các địa đạo trong chiến tranh, bao gồm việc xây dựng các cơ sở hầm ngầm để tấn công hoặc phòng thủ, và sử dụng các hang động tự nhiên sẵn có và các công sự ngầm nhân tạo kiên cố cho mục đích quân sự. Đường hầm có thể được sử dụng để phá hoại các công sự và xâm nhập vào lãnh thổ của kẻ thù để tấn công bất ngờ (độn thổ), trong khi hệ thống hầm ngầm cũng có thể tăng cường phòng thủ bằng cách tạo ra khả năng phục kích, phản công và khả năng chuyển quân từ một phần của chiến trường sang một phần khác mà không bị phát hiện và được hộ tống. Ngoài ra, đường hầm có thể đóng vai trò là nơi trú ẩn khỏi cuộc tấn công của kẻ thù. Từ thời cổ đại, các đội quân công binh đã sử dụng kỹ thuật đào bới đến tấn công các thành trì có tường bao, pháo đài, lâu đài hoặc các vị trí quân sự kiên cố, cụm đề kháng.


Vì cấu trúc đường hầm rất phổ biến ở các khu vực thành thị, nên chiến tranh đường hầm thường là một đặc điểm khi chiến đấu trong môi trường đô thị, mặc dù thường là một đặc điểm của tác chiến đô thị. Các nguồn tài liệu lâu đời nhất được biết đến về việc sử dụng đường hầm và chiến hào cho chiến tranh du kích là vào thời La Mã cổ đại. Sau Cuộc nổi loạn của người Batavi, các bộ lạc nổi loạn sớm bắt đầu thay đổi các hoạt động phòng thủ, từ chỉ các thành trì địa phương sang tận dụng lợi thế của địa hình rộng hơn. Các chiến hào ẩn để tập hợp cho các cuộc tấn công bất ngờ đã được đào, kết nối thông qua các đường hầm để có thể rút lui an toàn. Trong suốt cuộc chiến tranh Việt Nam, để duy trì một cuộc chiến tranh du kích toàn diện ở miền Nam Việt Nam, quân giải phóng đã thiết kế các căn cứ ngụy trang đã được sử dụng có khả năng cung cấp chổ ẩn náu cho du kích trong một thời gian dài. Trên khắp miền Nam Việt Nam, có những căn cứ ngầm bí mật hoạt động thành công cho đến ngày giải phóng. Căn cứ hầm ngầm lớn nhất là địa


đạo Củ Chi, để chống lại du kích trong đường hầm, quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng những người lính được gọi là lính chuột cống để chui vào.


== Chú thích ==

== Tham khảo ==
Ebrey, Walthall, Palais (2006). East Asia: A Cultural, Social, and Political History. Boston: Houghton Mifflin Company.
Ernst, O. H. (1873). A Manual Of Practical Military Engineering, Prepared for the Use of the Cadets of the U. S. Military Academy, and for Engineer Troops. New York: D. Van Nostrand. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2007.
Ulmer, D. S. (2008). Shaping Operational Design: A Counter to the Growing Trend of Underground Facilities and Tunnel Warfare. Air Command and Staff College.
Zhang, Song Shan (张嵩山) (2010), Decipher Shangganling (解密上甘岭) (bằng tiếng Trung), Beijing: Beijing Publishing House, ISBN 978-7-200-08113-8
Jones, Simon (2010). Underground Warfare 1914–1918. Pen & Sword Military. ISBN 978-1-84415-962-8.


== Liên kết ngoài ==
Vietnam war tunnels at warchapter.com Lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2012 tại Wayback Machine
Vietnamese source on tunnel warfare
Modern US Army source on tunnel warfare
YouTube video of Hill 60 on the Messines Ridge, site of a huge underground explosion


Quốc hội Gruzia (tiếng Gruzia: საქართველოს პარლამენტი, đã Latinh hoá: sakartvelos p'arlament'i) là cơ quan lập pháp nhất viện của Gruzia, gồm 150 nghị sĩ được bầu theo hệ thống đại diện tỷ lệ.
Nhiệm kỳ của mỗi khóa Quốc hội là bốn năm. Quốc hội Gruzia thực hiện quyền lập pháp cao nhất và phân quyền một phần quyền lập pháp cho nghị viện của Adjara và Abkhazia.

== Lịch sử ==

Năm 1918, Hội đồng Quốc gia Gruzia thông qua Tuyên ngôn độc lập Gruzia, thành lập Cộng hòa Dân chủ Gruzia, và đổi tên thành Quốc hội Gruzia. Năm 1921, Quốc hội thông qua bản hiến pháp đầu tiên của Gruzia. Tuy nhiên, Hồng quân xâm lược Gruzia ngay sau khi hiến pháp được thông qua, thành lập Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Gruzia thuộc Liên Xô. Trụ sở Xô viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Gruzia (hiện là trụ sở Quốc hội) được khởi công vào năm 1938 và hoàn thành vào năm 1953, do kiến trúc sư Viktor Kokorin và Giorgi Lezhava thiết kế.


Ngày 24 tháng 8 năm 1995, Quốc hội thông qua hiến pháp mới, thành lập một bán tổng thống chế với quốc hội nhất viện  Năm 2011, Tổng thống Gruzia Mikheil Saakashvili công bố một sửa đổi hiến pháp quy định trụ sở của Quốc hội là ở Kutaisi nhằm phân quyền trung ương gần với vùng ly khai Abkhazia, nhưng bị chỉ trích là làm suy yếu Quốc hội.
Ngày 26 tháng 5 năm 2012, Saakashvili khánh thành Tòa nhà Quốc hội Gruzia tại Kutaisi. Công trình bị chỉ trích vì phá hủy đài tưởng niệm chiến tranh Liên Xô tại địa điểm Tòa nhà Quốc hội.
Từ ngày 1 tháng 1 năm 2019,  trụ sở của Quốc hội được dời lại về Tbilisi, tương tự như tình hình trước năm 2012.


== Cơ cấu tổ chức ==
Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất tối cao của Gruzia. Quốc hội thực hiện quyền lập pháp, quyết định chính sách đối nội, đối ngoại cơ bản của Gruzia, giám sát hoạt động của Chính phủ thực hiện những quyền hạn khác theo quy định của Hiến pháp.
Quốc hội hiện tại là cơ quan lập pháp nhất viện. Hiến pháp Gruzia quy định sau khi Gruzia khôi phục hoàn toàn chủ quyền trên toàn bộ lãnh thổ Gruzia (bao gồm Abkhazia và Nam Ossetia ly khai do Nga chiếm đóng) thì Quốc hội được tổ chức thành lưỡng viện, gồm Hạ viện và Thượng viện. Hạ viện sẽ gồm các hạ nghị sĩ được bầu theo hệ thống đại diện tỷ lệ, Thượng viện sẽ gồm các thượng nghị sĩ được bầu từ Abkhazia, Adjara, các đơn vị lãnh thổ khác của Gruzia và năm thượng nghị sĩ do tổng thống Gruzia bổ nhiệm.
Quốc hội gồm 150 nghị sĩ được bầu theo hệ thống đại diện tỷ lệ. Nhiệm kỳ của mỗi khóa Quốc hội là bốn năm.


== Bầu cử ==
Quốc hội được bầu theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, tự do, bình đẳng và trực tiếp và bỏ phiếu kín. Bầu cử Quốc hội được tổ chức vào thứ Bảy cuối cùng của tháng 10 trong năm mà Quốc hội hết nhiệm kỳ. Trong trường hợp Quốc hội bị giải tán thì phải tổ chức bầu cử Quốc hội sớm nhất là 45 ngày và chậm nhất là 60 ngày sau khi Quốc hội bị giải tán. Nếu đang có tình trạng khẩn cấp hoặc thiết quân luật thì phải tổ chức bầu cử Quốc hội sớm nhất là 45 ngày và chậm nhất là 60 ngày sau khi tình trạng khẩn cấp hoặc thiết quân luật bị bãi bỏ.
Công dân Gruzia có quyền bầu cử, đủ 25 tuổi trở lên và đã thường trú ở Gruzia ít nhất 10 năm có quyền ứng cử nghị sĩ Quốc hội. Người bị kết án tù không có quyền ứng cử nghị sĩ Quốc hội. Một đảng có ít nhất một thành viên là nghị sĩ Quốc hội hoặc được ít nhất 25.000 cử tri ủng hộ có quyền tham gia bầu cử. Ngưỡng bầu cử là 5% số phiếu bầu và các đảng không được thành lập khối tranh cử.


== Kỳ họp ==
Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới phải được triệu tập chậm nhất là 10 ngày sau khi kết quả bầu cử được công bố. Tổng thống triệu tập kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa. Quốc hội mỗi năm họp hai kỳ, kỳ họp thứ nhất từ tháng 9 đến tháng 12, kỳ họp thứ hai từ tháng 2 đến tháng 6. Tổng thống triệu tập kỳ họp bất thường của Quốc hội trong trường hợp chủ tịch Quốc hội, ít nhất một phần tư số nghị sĩ Quốc hội hoặc Chính phủ yêu cầu.


== Nhiệm vụ và quyền hạn ==
Chính phủ, nghị sĩ Quốc hội, một khối trong Quốc hội, ủy ban Quốc hội, nghị viện của Abkhazia và Adjara và ít nhất 25.000 cử tri có quyền trình dự luật trước Quốc hội. Luật của Quốc hội phải được quá nửa số nghị sĩ Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành nhưng ít nhất là một phần ba tổng số nghị sĩ Quốc hội. Luật do Quốc hội thông qua được đệ trình lên tổng thống chậm nhất là 10 ngày. Tổng thống phải công bố luật hoặc đề nghị Quốc hội xem xét lại chậm nhất là 2 tuần. Nếu Quốc hội tiếp thu ý kiến của tổng thống thì luật sửa đổi được trình lên tổng thống chậm nhất là 5 ngày và tổng thống phải công bố luật chậm nhất là 5 ngày. Nếu Quốc hội bác bỏ ý kiến của tổng thống thì luật được trình lên tổng thống chậm nhất là 3 ngày. Trong trường hợp tổng thống không công bố luật trong thời hạn này thì chủ tịch Quốc hội công bố luật.


Quốc hội có quyền phê chuẩn, chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế nếu quá nửa tổng số nghị sĩ Quốc hội biểu quyết tán thành,  và luận tội tổng thống, thành viên Chính phủ, thẩm phán Tòa án tối cao, Tổng công tố viên, Tổng kiểm toán hoặc thành viên Hội đồng Ngân hàng Quốc gia. Tổng thống có quyền giải tán Quốc hội nếu Quốc hội bỏ phiếu bất tín nhiệm Chính phủ chậm nhất là 14 ngày kể từ cuộc bỏ phiếu.


== Chủ tịch ==
Chủ tịch Quốc hội do Quốc hội bầu bằng hình thức bỏ phiếu kín theo quá nửa tổng số nghị sĩ Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội chủ trì kỳ họp Quốc hội, bảo đảm quyền tự do ngôn luận của nghị sĩ Quốc hội và ký chứng thực văn bản của Quốc hội.

== Trụ sở ==
Trụ sở của Quốc hội là Tòa nhà Quốc hội tại Tbilisi. Từ năm 2012 đến năm 2018, Quốc hội họp thường kỳ tại Kutaisi, 231 kilômét (144 mi) về phía tây Tbilisi. Sau khi sửa đổi hiến pháp năm 2017 có hiệu lực vào tháng 12 năm 2018, trụ sở của Quốc hội được dời về thủ đô vào tháng 1 năm 2019.

== Xem thêm ==
Gruzia

== Ghi chú ==

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==
Website chính thức


Minh Thu (sinh năm 1961) có tên đầy đủ là Nguyễn Thị Minh Thu là nữ diễn viên chèo người Việt Nam


== Tiểu sử ==
Minh Thu sinh ra trong gia đình có truyền thống về Chèo khi cả bố và mẹ đều là người gốc Bắc Ninh, bố của bà là Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Mạnh Tuấn. Bà là con gái lớn trong gia đình có 7 anh/chị em, bà bắt đầu theo mẹ đi diễn chèo từ năm 14 tuổi và theo học 4 năm tại Nhà hát Chèo Việt Nam (1973 – 1977). Vai diễn đầu tiên của bà tại Nhà hát là Bà Trương Ba trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt và vai Bà mẹ trong Nỗi đau tình mẹ.


Năm 2011, Minh Thu bị loại khỏi danh sách xét tặng danh diệu Nghệ sĩ nhân dân khi thiếu hai phiếu bàu, trong khi chỉ có 6 trong số 12 người bầu chọn cho bà, Minh Thu cho biết người duy nhất trong số các đại diện của ngành chèo không bỏ phiếu cho bà là đạo diễn NSND Bùi Đắc Sừ. Sau đó, Báo điện tử Người Đưa Tin còn đăng bài trích dẫn lời tố cáo Minh Thu về việc ông Bùi Đắc Sừ tham ô công quỹ khi còn làm Trưởng đoàn ở Nhà hát Chèo Việt Nam. Ông Bùi Đắc Sừ cũng cho biết sẽ làm đơn kiện lại Minh Thu. Sau khi một số cựu lãnh đạo và thành viên Cục Nghệ thuật Biểu diễn xác nhận không có việc tham ô trên, Báo điện tử Người Đưa Tin đã có lời xin lỗi ông và độc giả. Tính đến thời điểm này, Minh Thu đã có 20 vai diễn, có 6 giải thưởng là Huy chương Vàng hoặc tương đương, với 1 bằng khen loại A1 năm 1981 bà được đặc cách tăng 3 bậc lương. Theo quy chế xét tặng lúc bấy giờ là 2 Huy chương Vàng, Minh Thu đã thừa tiêu chuẩn đạt danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Nhưng bà chưa đạt được tiêu chí phụ khi chỉ giành được 1 Huy chương


Bạc kể từ khi nhận danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.


Minh Thu được phong tặng danh diệu Nghệ sĩ nhân dân năm 2019.


== Đời tư ==
Minh Thu từng có một đời chồng và có một con gái trước khi kết hôn lần hai với nghệ sĩ Quốc Anh dù bị hai phía gia đình phản đối.  Quốc Anh và Minh Thu đã ly hôn vào năm 2003, sau 15 năm chung sống và không có con cái.

== Vai diễn ==
bà Đền trong "Đất mẹ Đền thiêng"
Thị Kính trong "Quan âm Thị Kính"
Kim Liên trong "Hồ Xuân Hương"
Hoàng hậu trong "Nàng chúa Ba"
mẹ Nhiên trong "Nỗi đau tình mẹ"
Bà Trương Ba trong "Hồn Trương Ba, da hàng thịt"
Thơm trong "Quên lời thề xưa"
Cô gái trong "Cô gái và anh đô vật"
Vũ Thị trong "Mảnh gương nhân sự"

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==
NSND Minh Thu: Sống chọn đam mê với nghệ thuật chèo (bản ghi âm)


Bá quốc Hessen-Kassel (tiếng Đức: Landgrafschaft Hessen-Kassel; tiếng Anh: Landgraviate of Hesse-Kassel) được đánh vần là Hesse-Cassel trong suốt thời gian tồn tại của nó, là một nhà nước trong Đế chế La Mã Thần thánh. Hessen-Kassel được thành lập vào năm 1567, khi Bá quốc Hessen bị chia cắt sau cái chết của Philip I, Phong địa bá tước của Hessen. Con trai cả của ông là Bá tử Wilhelm (Wilhelm Khôn ngoan) thừa kế nửa phía Bắc của lãnh thổ và thủ đô đặt tại Kassel. Những người con trai khác đã nhận được Bá quốc Hessen-Marburg, Bá quốc Hessen-Rheinfels và Bá quốc Hessen-Darmstadt.


Trong cuộc tái tổ chức Đế chế dưới thời của Napoleon Bonaparte vào năm 1803, Bá quốc Hessen-Kassel được nâng lên thành Tuyển hầu quốc và Phong địa bá tước William IX trở thành Tuyển đế hầu. Nhiều thành viên của Nhà Hesse-Kassel phục vụ trong quân đội Đan Mạch đạt được cấp bậc và quyền lực cao dưới thời cai trị của Vương tộc Oldenburg, do nhiều Phong địa Bá tước của Hessen đã kết hôn với các công chúa Đan Mạch. Các thành viên của gia tộc được biết là đã phục vụ Đan Mạch-Na Uy bao gồm Hoàng tử Frederik của Hesse-Kassel, Hoàng tử Frederick của Hesse-Kassel và Hoàng tử Charles của Hesse-Kassel. Sau đó lãnh thổ đã bị quân đội Pháp chiếm đóng và trở thành một phần của Vương quốc Westphalia, một quốc gia vệ tinh của Đệ Nhất Đế chế Pháp. Tuyển hầu xứ Hessen đã được khôi phục vào cuối Chiến tranh Napoléon, mặc dù vào thời điểm đó, Đế chế La Mã Thần thánh đã bị giải thể, không còn hoàng đế để bầu chọn.


Hessen-Kassel và Hessen-Darmstadt là 2 nhánh cầm quyền quan trọng nhất của Nhà Hessen, và đều được nâng cấp vị thế nhà nước vào cuối kỷ nguyên Thánh chế La Mã. Hessen-Kassel được nâng lên Tuyển hầu xứ Hessen, trong khi đó Hessen-Darmstadt được nâng lên Đại công quốc Hessen, nhưng nhánh tuyển đế hầu mất quyền vào năm 1866 sau khi bị Vương quốc Phổ sáp nhập vào Tỉnh Hessen-Nassau, còn nhánh Đại quốc quốc thì tồn tại đến tận năm 1918.


== Lịch sử ==
Bá quốc Hessen-Kassel được thành lập bởi Wilhelm IV Khôn ngoan, con trai cả của Philipp I. Sau cái chết của cha ông vào năm 1567, Bá quốc Hessen được chia thành bốn phần. Philipp IV nhận được khoảng một nửa lãnh thổ, với Kassel là thủ đô. Hesse-Kassel mở rộng vào năm 1604 khi Moritz xứ Hessen-Kassel thừa kế Bá quốc Hessen-Marburg từ người chú không có con của mình là Ludwig IV xứ Hessen-Marburg (1537–1604).


=== Chiến tranh ba mươi năm ===
Năm 1605, Moritz trở thành người theo chủ nghĩa Calvin và tham gia Chiến tranh Ba mươi năm theo phe Tin Lành. Sau khi bị buộc phải nhượng lại một số lãnh thổ của mình cho Bá quốc Hessen-Darmstadt, Moritz thoái vị vào năm 1627 để nhường ngôi cho con trai mình là Wilhelm V. Các con trai nhỏ của ông nhận được quyền quản lý, điều này đã tạo ra một số nhánh nhỏ trong một phân vùng khác của Hessen. Wilhelm V liên minh với Gustav II Adolf của Thụy Điển và sau đó là Pháp, mất phần lớn Hessen-Kassel khi quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh xâm lược. Ông qua đời khi phải sống lưu vong vào năm 1637, để lại người vợ góa Amalie Elisabeth xứ Hanau-Münzenberg làm nhiếp chính cho cậu con trai 8 tuổi Wilhelm VI của họ.


Amalie Elisabeth thúc đẩy mạnh mẽ lợi ích của Hessen-Kassel. Sau khi đánh đuổi quân đội đế chế ra khỏi Hessen-Kassel, bà gửi quân đánh chiếm thành phố Marburg, nơi mà bố chồng bà đã để mất vào tay họ hàng Bá quốc Hessen-Darmstadt của họ. Tại Hòa ước Westphalia năm 1648, Hessen-Kassel được thưởng thêm phần lớn Bá quốc Schaumburg và Tu viện Hersfeld mới được thế tục hóa. Amalie Elisabeth cũng đưa ra nguyên tắc thừa kế nguyên thủy để ngăn chặn việc Hessen-Kassel bị chia cắt lần nữa trong tương lai. Tuy nhiên, sức khỏe của bà bị hủy hoại do căng thẳng của chiến tranh và bà qua đời vào năm 1651.


=== Thế kỷ 17 và 18 ===


Wilhelm VI, đủ tuổi trưởng thành để trực tiếp cai trị vào năm 1650, là người bảo trợ mạnh mẽ cho khoa học và nghệ thuật. Ông được kế vị bởi con trai mình là Wilhelm VII, khi đó còn là một đứa trẻ sơ sinh, qua đời vào năm 1670. Ông được kế vị bởi anh trai mình là Karl I. Hành động quan trọng nhất của Karl là cho các thế lực nước ngoài thuê binh lính của mình, phục vụ như đơn vị phụ trợ, hành động này đã giúp cải thiện tình hình tài chính của bá quốc. Wilhelm V được kế vị bởi Wilhelm VI và Wilhelm VII. Fredrik I của Thụy Điển, trở thành Vua của Thụy Điển sau khi kết hôn. Mặc dù Bá quốc Hessen-Kassel liên minh cá nhân với Thụy Điển từ năm 1730 đến năm 1751, em trai của Nhà vua, Bá tử Wilhelm, vẫn cai trị Kassel với tư cách nhiếp chính vương cho đến khi ông kế vị anh trai mình với bá vị là Wilhelm VIII.


Sau cái chết của Friedrich I vào năm 1751, em trai ông là Bá tử Wilhelm, người đã chiến đấu với tư cách là đồng minh của Vương quốc Anh trong Chiến tranh Bảy năm, kế vị ông với vương hiệu Wilhelm VIII. Người kế Wilhelm VIII là Friedrich II, đã chuyển sang Công giáo sau một thời gian dài theo đạo Tin Lành. Khi Chiến tranh Cách mạng Mỹ nổ ra, Frederick II đã cho người Anh thuê quân Hessia để phục vụ chiến tranh ở Bắc Mỹ.


=== Bá quốc kết thúc tồn tại ===
Sau khi tái tổ chức các nhà nước trong quá trình hòa giải Đức năm 1803, Bá quốc Hessen-Kassel được nâng lên thành Tuyển hầu xứ Hessen và Bá tước Wilhelm IX được nâng lên thành Tuyển đế hầu, lấy hiệu là Wilhelm I, Tuyển hầu xứ Hessen. Do đó quốc hiệu được gọi là Kurhessen, mặc dù vẫn thường được gọi là Hessen-Kassel.


Năm 1806, Wilhelm I bị Napoléon Bonaparte phế truất vì ủng hộ Vương quốc Phổ trong Chiến tranh Liên minh thứ tư. Kassel được chỉ định là thủ đô của Vương quốc Westphalia mới thành lập, nơi Napoléon bổ nhiệm em trai mình là Jérôme Bonaparte làm vua. Sau thất bại của Napoléon năm 1813, tuyển hầu được phục hồi. Tại Đại hội Viên, một số nhà nước tuyển hầu do Napoléon lập ra đã được nâng lên thành vương quốc, và Wilhelm cố gắng được công nhận là Vua của vùng Chatti. Tuy nhiên, ông đã bị các cường quốc từ chối, họ liệt ông vào danh sách "Royal Highness" cùng với các đại công tước khác. Để đảm bảo quyền lực vượt trội của mình so với người anh em họ Đại công tước xứ Hessen ở Hesse-Darmstadt trước đây, Wilhelm đã chọn giữ tước hiệu Thân vương-Tuyển đế hầu. Những người cai trị Tuyển hầu xứ Hessen đã trở thành Tuyển đế hầu duy nhất trong Bang liên Đức, mặc dù không còn Hoàng đế La Mã Thần thánh để họ bầu cử.


== Lính đánh thuê Hessia phục vụ ở nước ngoài ==


Bá tước xứ Hessen-Kassel nổi tiếng vì đã cho các cường quốc châu Âu thuê quân đội của mình trong thế kỷ XVII và XVIII. Vào thời điểm đó, việc các nước nhỏ cho các nước lớn thuê quân để đổi lấy trợ cấp là một thông lệ phổ biến. Các luật gia quốc tế đã đưa ra sự phân biệt giữa lính đánh thuê và lính phụ trợ (Hilfstruppen). Lính đánh thuê phục vụ trong quân đội nước ngoài với tư cách cá nhân, trong khi những lính phụ trợ được quân chủ của họ cử đến để giúp đỡ một quân chủ khác.
Hessen-Kassel đã thực hiện việc này đến mức cực đoan, duy trì một lực lượng tương đương với 5,3% dân số vào năm 1730. Tỷ lệ này cao hơn cả Vương quốc Phổ, một quốc gia được quân sự hóa mạnh mẽ đến mức được mô tả là "không phải một quốc gia có quân đội, mà là một quân đội có một quốc gia". Quân đội Hessia đóng vai trò là lực lượng dự bị sẵn sàng cho các cường quốc.


Trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ, 25% quân đội Anh là quân thuê từ các Thân vương Thánh chế La Mã, một nửa trong số đó đến từ Hessen-Kassel và Hessen-Hanau gần đó. Vì lý do này, người Mỹ gọi tất cả quân đội Đức phục vụ trong quân đội Anh là "Hessia", một dạng từ đồng nghĩa.


== Địa danh trùng tên ==
Khu chưa hợp nhất Hessen Cassel, Indiana, gần Fort Wayne, được thành lập bởi những người Đức nhập cư, được đặt tên theo Bá quốc Hessen-Kassel.

== Chú thích ==

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==

Hoeckmann.de: Map of Hesse (Northern part) — in 1789
Hoeckmann.de: Map of Hesse (Southern part) — in 1789


Jaden Christopher Syre Smith (sinh ngày 8 tháng 7 năm 1998), là một diễn viên, ca sĩ nhạc rap và vũ công người Mỹ. Anh là con trai của Will Smith và Jada Pinkett Smith, anh trai của ca sĩ Willow Smith. Vai diễn đầu tiên của anh là trong bộ phim năm 2006 The Pursuit of Happyness với cha mình. Anh đã xuất hiện trong phiên bản phim làm lại của The Day the Earth Stood Still và The Karate Kid, cũng như phim "After Earth" với cha mình vào năm 2013.

== Thời thơ ấu ==
Jaden Smith sinh ngày 8 tháng 7 năm 1998 tại Malibu, California. Anh là con trai của diễn viên Will Smith và Jada Pinkett Smith. Smith có một anh trai cùng cha khác mẹ, Trey Smith (sinh năm 1992), và một em gái - Willow Smith (sinh năm 2000).
Smith và anh chị em của mình là đại sứ thanh niên cho Dự án Zambi, cung cấp hỗ trợ kết hợp với Hasbro cho trẻ em mồ côi Zambia bị AIDS.