पत्तनम्तिट्टा जिल्हा

हा लेख पत्तनम्तिट्टा जिल्ह्याविषयी आहे. पथनमथित्ता शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

पत्तनम्तिट्टा जिल्हा हा भारताच्या केरळ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र पत्तनम्तिट्टा येथे आहे.


एर्नाकुलम जिल्हा

अर्नाकुलम जिल्हा किंवा एर्नाकुळम हा भारताच्या केरळ राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कक्कनाड येथे आहे.

कोचीन शहर या जिल्ह्यात आहे.


इडुक्की जिल्हा

इडुक्की जिल्हा हा भारताच्या केरळ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र पैनाव येथे आहे.

या जिल्ह्याची रचना २६ जानेवारी, १९७२ रोजी झाली होती.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ११,०८,९७४ इतकी होती.


भवानी तलवार

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या तलवारीला भवानी तलवार म्हणतात. ही तलवार छत्रपती शिवाजी महाराजांना तुळजापूरच्या भवानी माता देवीने दिली असे इतिहासात वाचायला मिळते.


संत गाडगे बाबा अमरावती विद्यापीठ

तत्कालीन नागपूर विद्यापिठाचे विभाजन करून दि 1 मे 1983 रोजी या विद्यापिठाची स्थापना झाली. सुरुवातीला या विद्यापिठाचे नाव अमरावती विद्यापिठ असे होते. नंतर महाराष्टातील थोर संत व समाजसुधारक गाडगेबाबा यांचे नाव या विद्यापिठास देण्यात आले. अमरावती विभागातील अमरावती, अकोला, यवतमाळ, बुलढाणा आणि वाशिम हे पाच जिल्हे या विद्यापीठाच्या अखत्यारीत येतात.


रासायनिक खते

रासायनिक खते खनिज पदार्थांपासून तयार केलेली मानवनिर्मित खते आहेत.

सेंद्रिय खते अकृत्रिम पदार्थांपासून तयार होतात.


सेंद्रिय खते

सेंद्रिय खते म्हणजे जनावरांचे पदार्थ, जनावरांचे मल (खत), मानवी मलमूत्र आणि भाजीपाला पदार्थ (उदा. कंपोस्ट आणि पिकाचे अवशेष) यापासून तयार केलेली खते.नैसर्गिकरित्या उद्भवणाऱ्या सेंद्रिय खतांमध्ये मांस प्रक्रिया, कुजून रूपांतर झालेले वनस्पतिजन्य पदार्थ (सरपणासाठी याचा वापर होतो) , खत, स्लरी आणि सागरी पक्ष्यांच्या विष्ठेपासून बनवलेल्या खतापासून होणारा जनावरांचा कचरा यांचा समावेश आहे.

याउलट, व्यावसायिक शेतीत वापरण्यात येणारी बहुतेक खते, खनिजे (उदा. फॉस्फेट खडक) मधून काढली जातात किंवा औद्योगिकरित्या उत्पादित केली जातात (उदा. अमोनिया).


अल्गोरिदम

अल्गोरिदम म्हणजे एखादे काम करण्याची पायरीगणिक वाटचाल सांगणारी कार्यसूची होय. संगणकाला एखादे कार्य करावयाला दयायचे असल्यास त्याने ते काम कोणत्या क्रमाने करावे जेणेकरून हवे ते उत्तर तो योग्य आणि अचूक देईल याची यादी म्हणजे अल्गोरिदम असे म्हणता येईल. गणित आणि संगणकविज्ञान या विषयांत अल्गोरिदम म्हणजे क्रमवार कार्यसूची जी इच्छित कार्य पूर्ण करण्यास उपयोगी पडते. यासाठी निश्चित सुरुवात आणि शेवट माहीत असावा लागतो.


अलप्पुळा

अलप्पुळा किंवा आलप्पुळ (लेखनभेद: अलेप्पी, मल्याळम: ആലപ്പുഴ) हे भारत देशाच्या केरळ राज्यातील एक शहर आहे. अलप्पुळा शहर केरळच्या दक्षिण भागात राजधानी तिरुवनंतपुरमच्या १५५ किमी उत्तरेस तर कोचीच्या ६२ किमी दक्षिणेस अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. २०११ साली १.७४ लाख लोकसंख्या असलेले अलप्पुळा केरळमधील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

अलप्पुळा शहर एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे. येथील कालवे व निसर्गरम्य खारकच्छांमुळे ह्यास पुर्वेकडील व्हेनिस (Venice of the East) असेही म्हणतात. वेंबनाड सरोवराच्या दक्षिण टोकास स्थित असल्यामुळे अलाप्पुळाहून निवासी बोटीमधून २-३ दिवसांची सफर हे येथील मोठे आकर्षण आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ४७ हा केरळमधील प्रमुख महामार्ग अलप्पुळामधून जातो. कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथून ७८ किमी दूर आहे. अलप्पुळा रेल्वे स्थानक एर्नाकुलम-कन्याकुमारी रेल्वेमार्गावर स्थित असून तिरुवनंतपुरम राजधानी एक्सप्रेस, नेत्रावती एक्सप्रेस, केरळ संपर्क क्रांती एक्सप्रेस, जन शताब्दी एक्सप्रेस इत्यादी गाड्या येथे थांबतात.


कोची

कोची (जुने नाव: कोचीन) हे भारताच्या केरळ राज्यातील सर्वात मोठे शहर आहे. याचे मुळातले कोचीन हे नाव बदलून कोच्चि असे करण्यात आले आहे. अर्नाकुलम आणि कोची ही जोडशहरे आहेत.


कासारगोड

कासारगोड भारताच्या केरळ राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर तिरुवनंतपुरमपासून ५८५ किमी उत्तरेस तर मंगळूरपासून ५० किमी दक्षिणेस आहे.

हे शहर कासारगोड जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. केंद्रीय नारळ संशोधन केंद्र या शहरात आहे.


कोट्टायम

कोट्टयम () हे भारत देशाच्या केरळ राज्यामधील कोट्टयम जिल्ह्याचे मुख्यालय व एक प्रमुख शहर आहे. कोट्टयम शहर केरळच्या दक्षिण भागात राजधानी तिरुवनंतपुरमच्या १४७ किमी उत्तरेस तर कोचीच्या ६० किमी आग्नेयेस वसले आहे. २०११ साली कोट्टयमची लोकसंख्या सुमारे ५५ हजार होती ज्यापैकी ३९ टक्के रहिवासी ख्रिश्चन धर्मीय होते. साक्षरतेच्या बाबतीत कोट्टयमचा केरळमध्ये पहिला तर भारत देशात चौथा क्रमांक लागतो व येथील ९७.१ टक्के लोकसंख्या साक्षर आहे.

कोट्टयम हे दक्षिण रेल्वेचे केरळमधील एक वर्दळीचे स्थानक असून येथून भारताच्या सर्व प्रमुख शहरांसाठी थेट प्रवासी गाड्या सुटतात. हिमसागर एक्सप्रेस, केरळ एक्सप्रेस इत्यादी येथून जाणाऱ्या काही उल्लेखनीय रेल्वेगाड्या आहेत.


मलप्पुरम

मलप्पुरम भारताच्या केरळ राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,०१,३८६ होती.

हे शहर मलप्पुरम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


कल्पेट्टा

कल्पेट्टा भारताच्या केरळ राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर वायनाड जिल्ह्याचे आणि वैतिरी तालुक्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


दक्षिण गोवा जिल्हा

दक्षिण गोवा हा भारताच्या गोवा राज्याच्या दोन जिल्ह्यांपैकी एक आहे. दक्षिण गोव्याच्या उत्तरेस उत्तर गोवा जिल्हा, पूर्वेस व दक्षिणेस कर्नाटक राज्याचा उत्तर कन्नड जिल्हा तर पश्चिमेस अरबी समुद्र आहेत. मडगांव हे दक्षिण गोव्याचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. वास्को दा गामा व मुरगाव ही येथील इतर मोठी शहरे आहेत.

दक्षिण गोवा जिल्हा साष्टी, केपे, मुरगाव, काणकोण, सांगे व धारबांदोडा ह्या सहा तालुक्यांमध्ये विभागला गेला आहे.

गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ वास्को दा गामापासून ५ किमी अंतरावर आहे. मडगांव रेल्वे स्थानक हे गोव्यातील सर्वात वर्दळीचे स्थानक मडगांव शहरात स्थित आहे.


ये रे ये रे पावसा

ये रे ये रे पावसा, तुला देतो पैसा; पैसा झाला खोटा, पाउस आला मोठा!

ये ग ये ग सरी, माझे मडके भरी सर आली धावून मडके गेले वाहून!

पाउस पडतो रिमझिम, आंगण झाले ओलेचिंब; पाउस पडतो मुसळधार, रान होई हिरवेगार!!


नित्योपयोगी उपकरणे

दैनंदिन आयुष्यात वापरल्या जाणाऱ्या उपकरणांना नित्योपयोगी उपकरणे असे म्हणतात.

आपण कितीतरी "साधी" उपकरणे नित्य वापरत असतो, पण ती उपकरणे

शोधून काढणाऱ्या कल्पक माणसांच्या त्या शोधांमागच्या कल्पकतेचा आपण अगदी क्वचित विचार करतो.

ही उपकरणे अत्युपयुक्त असूनही साधी असतात ही गोष्ट आणखीच कौतुकाची असते. त्यातल्या

कितीतरी उपकरणांशिवाय आपल्या दैनंदिन आयुष्याची कल्पनादेखील कठीण वाटते. त्यांपैकी कित्येक

उपकरणे वास्तविक प्रदीर्घ काळ माणसांच्या वापरात आहेत. उदाहरणार्थ, कात्री. कात्री हे कल्पक

उपकरण निदान गेली ३,३०० वर्षे माणसांच्या वापरात आहे! ह्या सगळ्या उपकरणांपैकी बहुतेकांच्या

निर्मात्यांची नावेसुद्धा कोणालाही माहीत नाहीत, मग त्या निर्मात्यांची आणखी काही माहिती तर दूरच

राहिली.

ही उपकरणे "साधी" असली तरी त्यांमागे पुष्कळदा पदार्थ- किंवा रसायनविज्ञानातली काहीना काही

थोडी गहन तत्त्वे संबंधित असतात. कात्रीने आपण कापड किंवा कागद कापतो तेव्हा कापड/कागद ह्या

गोष्टींना "रूप" देणाऱ्या मूलाणुसंचयांमधे --molecules मधे-- परस्परात जो एक गहन दुवा

असतो तो कापलेल्या जागी कात्रीच्या साह्याने आपण तोडत असतो. ती प्रक्रिया आणि कात्री ह्या

उपकरणामागचे वैज्ञानिक तत्त्व ह्या दोन्ही गोष्टी "साध्या" अजिबात नाहीत. गंमत म्हणजे ज्या कोणी

अज्ञात कल्पक माणसाने ३.३३० वर्षांपूर्वी कात्री तयार केली त्याला कात्रीमागच्या त्या सगळ्या जरा गहन

तत्त्वांची थोडीदेखील जाण असणे अर्थात अशक्य आहे. असे असूनही आजूबाजूच्या काही घटनांचे

निरीक्षण करून आणि त्यात कदाचित थोड्या कर्मधर्मसंयोगाची भर पडून त्या कल्पक माणसाने

महाभारतात वर्णन असलेले युद्ध घडले त्या काळी कात्री तयार केली होती! तीच कथा इतर पुष्कळ

नित्योपयोगी उपकरणांनाही लागू असणार.

प्रत्येक गोष्टीचा काही सेकंद विचार उद्बोधक ठरेल.)

चाक.....कात्री.....आरसा.....स्क्रू/स्क्रूडायव्हर.....पकड.....चिमटा..... कागद जोडायचा चिमटा (म्हणजे paper clip!).....झिपर.....व्हेल्क्रो.....स्कॉच

टेप.....स्कॉच टेप डिस्पेन्सर.....कुलूप/किल्ली.....बिजागिरी.....साबण.....कॅन

ओपनर.....पंप.....भिंग.....हूक.....आगकाडी/आगपेटी.....खिळा.....काटा

रिमूव्हर.....झाडू.....सुई.....टाचणी.....कागद.....पेन्सिल.....खोडरबर..

...बॉलपेन.....डिंक/सरस.....रंगकामाचे रंग.....दुचाकी.....कंबरपट्ट्याचे

बकल.....चपला/जोडे.....कुंचले.....फणी.....मेणबत्ती.....करवत.....चष्मा

.....इलेक्ट्रिक बल्ब.....सॅंडपेपर.....पुठ्ठा.....टेलिफोन.....लांबणारी/आकुंचणारी


विनोदाची मीमांसा

अभिजित आणि सत्यजित अरण्यात भटकत असताना त्यांना एक वाघ अचानक समोर उभा ठाकलेला

दिसला. लगेच सत्यजितने आपले हंटर शूज काढून स्पोर्ट्‌स शूज घालायला सुरुवात केली.

'वेडा की काय तू?' अभिजितने पृच्छा केली, 'स्पोर्ट्‌स शूज घातलेस म्हणून तू वाघापेक्षा

जास्त वेगाने धावू शकणार आहेस का?'

'अभी,' सत्यजित म्हणाला, 'मला कुठे वाघापेक्षा जास्त वेगाने पळायचंय...तुझ्याहून जास्त

वेगानं पळालो म्हणजे झालं!!!'

...................................................................................................................................................................

विनोद हे माणसाच्या आयुष्याचे एक महत्त्वाचे अंग आहे.

बुद्धिकौशल्य दाखवणारे विनोद/चुटके वाचकांचे/श्रोत्यांचे मनोरंजन करतात. गंमत म्हणजे बहुतांश

चुटक्यांचे जनक वाचकां-श्रोत्यांना अज्ञात असतात, पण त्या गोष्टीचे चुटके रचणाऱ्या बहुतांश माणसांना

काहीएक महत्त्व वाटत नाही. चांगल्या दर्जाचा विनोद रचण्यातला आनंद त्यांना पुरेसा समाधानदायक

वाटत असतो. चांगले चुटके "सांगोवांगी"तून लोकांमधे पसरत रहातात. चुटके स्वभावतः छोटे

असल्याने संगणकावर वाचणे सोपे असते, आणि ते वाचून त्वरित मनोरंजन होते; ह्या दोन गोष्टींमुळे

विशेषतः इंटरनेट-ईमेलच्या नव्या जमान्यात चुटक्यांचा प्रसार अगदी जलदीने वाढत आहे.

चुटक्यांच्या शेवटच्या वाक्यात असलेली अनपेक्षित कलाटणी हे चुटक्यांमधले मर्मस्थान असते. वर

उद्धृत केलेल्या चुटक्यात ह्या गोष्टीचा सहज प्रत्यय येईल.

माणसाच्या सामुदायिक आयुष्यातली कोणतीना कोणती घटना, अगदी यत्किंचित का होईना पण दुःखद घटना

प्रत्येक विनोदाच्या बुडाशी असते. (माणसाचे शरीर हे वाघोबाच्या शरीरधारणेचे एक साधन आहे ही

--माणसाच्या दृष्टिकोनातली!--

निसर्गातली एक दुःखद रचना वर उद्धृत केलेल्या चुटक्याच्या बुडाशी आहे.)

आयुष्यातल्या कुठल्याही आनंददायक घटनेसंबंधात विनोद रचणे अशक्य

आहे. (गुलाबाचे सुंदर फूल पाहून त्या सौंदर्याबाबत काही विनोद करणे शक्य आहे का?) पण

माणसाच्या सामुदायिक आयुष्यातल्या दुःखाची तीव्रता कमी करण्याकरता माणसाच्या प्रगत कल्पनाशक्तीने

विनोद हा एक सुंदर इलाज हजारो वर्षांपासून शोधून काढला आहे. शिवाय हसण्याच्या संवेदनेने

माणसाच्या शरीरातली आजारप्रतिकारशक्तीही बरीच वाढत असल्याचे एक महत्त्वाचे संशोधन तज्ज्ञांनी

केलेले आहे. (माणसाच्या मेंदूत चालणाऱ्या वैचारिक प्रक्रिया आणि इतर शरीरात चालणाऱ्या प्रक्रिया

ह्यांच्या परस्परप्रभावाचे हे एक चांगले उदाहरण आहे.)

काही काही विनोद कुठल्यातरी भाषेतल्या शब्दश्लेषादी वैशिष्ट्यांवर अवलंबून असतात. तशा तऱ्हेच्या

विनोदांचे दुसऱ्या भाषेत भाषांतर शक्य नसते. (वर उद्धृत केलेला चुटका कुठल्याही भाषेच्या वैशिष्ट्यावर

अवलंबून नसल्याने त्याचे कुठल्याही भाषेत भाषांतर शक्य आहे.)


चेन्नई जिल्हा

हा लेख चेन्नई जिल्ह्याविषयी आहे. चेन्नई शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

चेन्नई हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र चेन्नई येथे आहे.


कोइंबतूर जिल्हा

हा लेख कोइंबतूर जिल्ह्याविषयी आहे. कोइंबतूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कोइंबतूर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कोइंबतूर येथे आहे.


कडलूर जिल्हा

हा लेख कडलूर जिल्ह्याविषयी आहे. कडलूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कडलूर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कडलूर येथे आहे.


धर्मपुरी जिल्हा

हा लेख धर्मपुरी जिल्ह्याविषयी आहे. धर्मपुरी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

धर्मपुरी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र धर्मपुरी येथे आहे.


दिंडुक्कल जिल्हा

हा लेख दिंडुक्कल जिल्ह्याविषयी आहे. दिंडुक्कल शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

दिंडुक्कल किंवा दिंडीगुल हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र दिंडुक्कल येथे आहे.


इरोड जिल्हा

हा लेख इरोड जिल्ह्याविषयी आहे. इरोड शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

इरोड हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र इरोड येथे आहे.


कांचीपुरम जिल्हा

हा लेख कांचीपुरम जिल्ह्याविषयी आहे. कांचीपुरम शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कांचीपुरम हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कांचीपुरम येथे आहे.


करुर जिल्हा

हा लेख करुर जिल्ह्याविषयी आहे. करुर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

करुर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र करुर येथे आहे.


मदुराई जिल्हा

हा लेख मदुराई जिल्ह्याविषयी आहे. मदुराई शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

मदुराई हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मदुराई येथे आहे.


नागपट्टिनम जिल्हा

हा लेख नागपट्टिनम जिल्ह्याविषयी आहे. नागपट्टिनम शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

नागपट्टिनम हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र नागपट्टिनम येथे आहे.


नामक्कल जिल्हा

हा लेख नामक्कल जिल्ह्याविषयी आहे. नामक्कल शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

नामक्कल हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र नामक्कल येथे आहे.


पुदुकोट्टई जिल्हा

हा लेख पुदुकोट्टई जिल्ह्याविषयी आहे. पुदुकोट्टई शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

पुदुकोट्टई हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र पुदुकोट्टई येथे आहे.


रामनाथपुरम जिल्हा

रामनाथपुरम हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यामधील एक जिल्हा आहे. तामिळनाडूच्या आग्नेय भागात मन्नारच्या आखाताच्या व पाल्क सामुद्रधुनीच्या किनाऱ्यावर स्थित असलेल्या रामनाथपुरम जिल्ह्याची लोकसंख्या २११ साली १३.५३ लाख होती.


सेलम जिल्हा

हा लेख सेलम जिल्ह्याविषयी आहे. सेलम शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

सेलम हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र सेलम येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३४,८२,०५६ इतकी होती.


शिवगंगा जिल्हा

हा लेख शिवगंगा जिल्ह्याविषयी आहे. शिवगंगा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

शिवगंगा हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र शिवगंगा येथे आहे.


तिरुचिरापल्ली जिल्हा

हा लेख तिरुचिरापल्ली जिल्ह्याविषयी आहे. तिरुचिरापल्ली शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तिरुचिरापल्ली हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तिरुचिरापल्ली येथे आहे.


तेनी जिल्हा

हा लेख तेनी जिल्ह्याविषयी आहे. तेनी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तेनी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तेनी येथे आहे.

या जिल्ह्याची रचना ७ जुलै, १९९६ रोजी मदुरै जिल्ह्यातून करण्यात आली.


तिरुनलवेली जिल्हा

हा लेख तिरुनलवेली जिल्ह्याविषयी आहे. तिरुनलवेली शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तिरुनलवेली हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तिरुनलवेली येथे आहे. येथे कोड्डनकुलन अणुऊर्जा प्रकल्प हा प्रस्तावित प्रकल्प उभारला जात आहे.


तूतुकुडी जिल्हा

हा लेख तूतुकुडी जिल्ह्याविषयी आहे. तूतुकुडी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तूतुकुडी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तूतुकुडी येथे आहे.


तिरुवल्लूर जिल्हा

हा लेख तिरुवल्लूर जिल्ह्याविषयी आहे. तिरुवल्लूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तिरुवल्लूर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तिरुवल्लूर येथे आहे.


तिरुवरुर जिल्हा

हा लेख तिरुवरुर जिल्ह्याविषयी आहे. तिरुवरुर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तिरुवरुर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तिरुवरुर येथे आहे.


तिरुवनमलाई जिल्हा

हा लेख तिरुवनमलाई जिल्ह्याविषयी आहे. तिरुवनमलाई शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

तिरुवनमलाई हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तिरुवनमलाई येथे आहे.


वेल्लूर जिल्हा

हा लेख वेल्लूर जिल्ह्याविषयी आहे. वेल्लूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

वेल्लूर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र वेल्लूर येथे आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १६,१४,२४२ होती.


विलुपुरम जिल्हा

हा लेख विलुपुरम जिल्ह्याविषयी आहे. विलुपुरम शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

विलुपुरम हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र विलुपुरम येथे आहे.


विरुधुनगर जिल्हा

हा लेख विरुधुनगर जिल्ह्याविषयी आहे. विरुधुनगर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

विरुधुनगर हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र विरुधुनगर येथे आहे.


कन्याकुमारी जिल्हा

हा लेख कन्याकुमारी जिल्ह्याविषयी आहे. कन्याकुमारी स्थळाच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कन्याकुमारी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र नागरकोइल येथे आहे.


निलगिरी जिल्हा

हा लेख निलगिरी जिल्ह्याविषयी आहे. निलगिरी पर्वतरांगेच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या. निलगिरीच्या ईतर उपयोगांसाठी पहा - निलगिरी-निःसंदिग्धीकरण

निलगिरी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र उदगमंडलम येथे आहे.


कोइंबतूर

कोइंबतूर हे भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील चेन्नई खालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर व कोइंबतूर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. कोइंबतूर शहर तमिळनाडूच्या पश्चिम भागात सह्याद्रीचा भाग असलेल्या अनामलाई व निलगिरी पर्वतरांगेच्या पायथ्याशी वसले आहे. पालक्काड खिंड कोइंबतूर व तमिळनाडूला केरळ राज्यासोबत जोडते. कोइंबतूर शहर चेन्नईपासून ५०० किमी, बंगळूरपासून ३१० किमी तर पालक्काडपासून ५० किमी अंतरावर स्थित आहे. उटी हे दक्षिण भारतामधील सर्वात लोकप्रिय थंड हवेचे पर्यटनस्थळ कोइंबतूरपासून ८५ किमी अंतरावर आहे. २०११ साली कोइंबतूरची लोकसंख्या १०.५ लाख होती.

येथील कापूस उत्पादनामुळे व मोठ्या प्रमाणावरील वस्त्रउद्योग कारखान्यांमुळे कोइंबतूरला दक्षिण आशियाचे मॅंचेस्टर असे संबोधले जात असे. स्वातंत्र्यानंतर कोइंबतूरचे झपाट्याने उद्योगीकरण झाले व सध्या ते भारतामधील सर्वात झपाट्याने प्रगती करणाऱ्या शहरांपैकी एक मानण्यात येते.


इरोड

इरोड भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर इरोड जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या ४,९८,१२९ तर महानगराची लोकसंख्या ५,२१,७७६ होती.


नागरकोविल

हे शहर कन्याकुमारी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६,२२,७५९ होती. येथील दर १०० पुरुषांमागे १०५ स्त्रिया होत्या. राष्ट्रीय सरासरी ९२ स्त्रियांची आहे.


करुर

करुर भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,६२,५८० होती.

हे शहर करुर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

करुर वैश्य बँक आणि लक्ष्मी विलास बँक या दोन बँकांची मुख्यालये करुर येथे आहेत.


मदुराई

मदुराई (मराठीत मदुरा Madura), किंवा स्थानिक भाषेत मदुरै-मदुराई किंवा अनेकदा कूडल (कूडलनगर) ह्या नावाने प्रसिद्ध असणारे शहर. [तमिळ:மதுரை इतर उच्चार : मदुरै] भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे, तसेच मदुरा हे भारतीय उपखंडातील सर्वात जुने मानववस्ती असलेले ऐतिहासिक नगर म्हणून देखील ओळखले जाते. हे शहर मदुराई जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र असून तमिळनाडूतील ते तिसरे मोठे शहर आहे. या शहरास सुमारे २५०० वर्षांचा इतिहास आहे.

मदुरा हे वैगई ह्या नदीच्या काठी वसले आहे. मदुरैला देवळांचे महानगर (किंवा कूडल मानगर) असे संबोधले जाते. तसेच ते तमिळनाडू राज्याची सांस्कृतिक राजधानी (कलाच्चार तलैनगर) म्हणूनही प्रसिद्ध आहे. या शहराला मोगऱ्याचे नगर, तुंग मानगर (जागृत महानगर), पूर्वेकडील अथेन्स (Athens of the East) अशा नावांनीही ओळखले जाते.


उदगमंडलम

उदगमंडलम किंवा उदगमंडलम् () भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे उटी किंवा उटकमंड या नावांनीही ओळखले जाते.

हे शहर निलगिरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. हे शहर कोईमततुर पासून ८६ किलोमीटर उत्तरेस म्हैैसूर पासूूून दक्षिणेस १२८ कि.मी. आहे. हे एक लोकप्रिय हिल स्टेशन आहे. हे निलगिरी पर्वतरांगेत स्थित आहे. तर येथील स्थानिक रहिवासी हिल्सची क्वीन म्हणतात.

मूळतः टोडा लोकांच्या ताब्यात असलेले हे क्षेत्र १८ व्या शतकाच्या शेवटी ईस्ट इंडिया कंपनीच्या अखत्यारीत होते. येथील अर्थव्यवस्था पर्यटन आणि शेतीवर आधारित असून औषधी व छायाचित्रण, चित्रपट निर्मिती केली जाते. हे शहर नीलगिरी घाट रस्ते आणि नीलगिरी माउंटन रेल्वेने जोडलेले आहे . येथील नैसर्गिक वातावरण पर्यटकांना आकर्षित करते तर उन्हाळ्यात पर्यटकांना आकर्षित करणार एक लोकप्रिय ठिकाण आहे. २०११ मध्ये या शहराची लोकसंख्या ८८,४३० होती.


पेराम्बलुर

पेराम्बलुर भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पेराम्बलुर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४९,६४० होती.


शिवगंगा

शिवगंगा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९२,३५९ होती.

हे शहर शिवगंगा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


तिरुचिरापल्ली

तिरुचिरापल्ली भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १०,२२,५१८ होती.

हे शहर तिरुचिरापल्ली जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

भारतीय व्यवस्थापन संस्थेचे एक आवार येथे आहे.


तिरुनलवेली

तिरुनलवेली भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर तिरुनलवेली जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

या शहराला नेन्लई किंवा तिन्नेवेल्ली या नावांनेही ओळखले जाते.


तिरुवल्लूर

तिरुवल्लूर भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. २०१६ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या १,७६,४३५ होती.

हे शहर तिरुवल्लूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


वेल्लूर

वेल्लूर हे भारताच्या तमिळनाडू राज्याच्या वेल्लूर जिल्ह्याचे एक लहान शहर आहे. वेल्लोर शहर तमिळनाडूच्या उत्तर भागात चेन्नईपासून १२५ किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली वेल्लूरची लोकसंख्या १.८५ लाख होती. वेल्लूर हे तमिळनाडूमधील एक प्रमुख शैक्षणिक केंद्र आहे. येथील व्ही.आय.टी. विद्यापीठ हे अभियांत्रिकी कॉलेज व ख्रिश्चन मेडिकल कॉलेज हे वैद्यकीय कॉलेज भारतामधील सर्वोत्तम शैक्षणिक संस्थांपैकी एक मानली जातात.

काटपाडी जंक्शन हे बंगळूर-चेन्नई रेल्वेमार्गांवरील एक महत्त्वाचे जंक्शन आहे.


विलुपुरम

विलुपुरम भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. जिंजीचा किल्ला येथून जवळ आहे.

हे शहर विलुपुरम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९६,२५३ होती.


छत्तीसगढमधील जिल्हे

भारताच्या छत्तीसगढ राज्यात एकूण २७ जिल्हे आहेत. मध्य प्रदेशमधून छत्तीसगढ राज्य वेगळे करण्यात आले तेव्हा येथे १६ जिल्हे होते. २००७ साली २ तर २०१२ साली ९ नवे जिल्हे वेगळे करण्यात आले ज्यामुळे राज्यातील जिल्ह्यांची संख्या २७ वर पोचली.


बिलासपूर जिल्हा

हा लेख बिलासपूर जिल्ह्याविषयी आहे. बिलासपूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

बिलासपूर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बिलासपूर येथे आहे.


दांतेवाडा जिल्हा

हा लेख दांतेवाडा जिल्ह्याविषयी आहे. दांतेवाडा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

दांतेवाडा हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र दांतेवाडा येथे आहे.


धमतरी जिल्हा

हा लेख धमतरी जिल्ह्याविषयी आहे. धमतरी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

धमतरी हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र धमतरी येथे आहे.हा एक सुपिक व संपन्न असा जिल्हा आहे.येथे अनेक मुख्य नद्या वाहतात व त्यावर धरणेही आहेत.येथून महानदी वाहते. गांगरेल धरण, सोंधूर धरण, दुधवा धरण ही या जिल्ह्यातील धरणे आहेत.येथील हाथीकोट, अमृत कुंड,दंतेश्वरी गुफा ही प्रेक्षणीय स्थळे आहेत.


दुर्ग जिल्हा

दुर्ग हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र दुर्ग येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १७,२१,९४८ इतकी होती.


जशपूर जिल्हा

हा लेख जशपूर जिल्ह्याविषयी आहे. जशपूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

जशपूर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र जशपूर येथे आहे.


कोरिया जिल्हा

हा लेख कोरिया जिल्ह्याविषयी आहे. कोरिया शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या. कोरिया शब्दाच्या ईतर उपयोगांसाठी पहा कोरिया (निःसंदिग्धीकरण).

कोरिया हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कोरिया येथे आहे.


कांकेर जिल्हा

हा लेख कांकेर जिल्ह्याविषयी आहे. कांकेर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कांकेर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कांकेर येथे आहे.

हा जिल्हा सन १९९८ पासून अस्तित्वात आला.या जिल्ह्यात महानदी, दूध नदी, हतुल नदी, सिंदूर नदी, तरु नदी ह्या नद्या आहेत.


कबीरधाम जिल्हा

हा लेख कवर्धा जिल्ह्याविषयी आहे. कवर्धा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कवर्धा हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कवर्धा येथे आहे.


महासमुंद जिल्हा

हा लेख महासमुंद जिल्ह्याविषयी आहे. महासमुंद शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

महासमुंद हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र महासमुंद येथे आहे.


रायगढ जिल्हा

रायगढ हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यामधील एक जिल्हा आहे. छत्तीसगढच्या पूर्व भागात ओडिशा राज्याच्या सीमेवर स्थित असणाऱ्या रायगढ जिल्ह्याचे मुख्यालय रायगढ येथे असून २०११ साली जिल्ह्याची लोकसंख्या १४.९३ लाख इतकी होती. हिंदीसोबत येथे छत्तीसगढी व उडिया ह्या भाषादेखील वापरल्या जातात.


राजनांदगांव जिल्हा

हा लेख राजनांदगांव जिल्ह्याविषयी आहे. राजनांदगांव शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

राजनांदगांव हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र राजनांदगांव येथे आहे.


रायपूर जिल्हा

हा लेख रायपूर जिल्ह्याविषयी आहे. रायपूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

रायपूर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र रायपूर येथे आहे.


बस्तर जिल्हा

बस्तर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र जगदलपुर येथे आहे.

हा जिल्हा छत्तीसगढचा दक्षिण भाग आहे. यास 'दक्षिण छत्तीसगढ' असेही म्हणतात.या जिल्ह्यातील 'बस्तरचा दसरा' अतिशय प्रसिद्ध आहे.येथील वस्ती आदिवासीबहुल आहे. ते पारंपारिक पद्धतीने शेती करतात. तेथे वाहन म्हणून बैलगाडीचा वापर आहे. ट्रॅक्टर वगैरे वाहने अपवादानेच आढळतात.येथे १० ते १२ प्रकारच्या आदिवासी जमाती आहेत. अर्वांचे वेगवेगळे वैविध्य आहे. अगदी भाषेपासून ते सर्व चालीरितीपर्यंत. ज्या ठिकाणावरून या जिल्ह्याचे 'बस्तर' हे नाव पडले ते बस्तर गाव रायपूर-जगदलपूरला रस्त्याने जातांना २५ किमी आधी पडते.

बस्तर या गावात व शेजारी आदिवासी नृत्यकला, शिल्पकला, काष्ठ कला बांबू आर्ट मेटलक्राफ्ट वगैरे गोष्टी बघावयास मिळतात.या ठिकाणच्या बहुसंख्य लोकांचे आराध्य दैवत दंतेश्वरी देवी आहे.या देवीचे मंदिर दंतेवाडा येथे आहे.


जांजगिर-चांपा जिल्हा

जांजगिर-चांपा हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र जांजगिर येथे आहे.या जिल्ह्याचे हे जुळे नाव असले तरी ही गावे एकमेकांपासून सुमारे ८ ते १० किमी अंतरावर वसलेली आहेत.


जगदलपूर

जगदलपूर भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.हे शहर बस्तर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

येथील 'बस्तर राजवाडा' ही राजघराण्याची वास्तू आहे.यास जगदलपूर पॅलेसही म्हणतात.येथे गंगामुंडा व दलपत लेक नावाचे दोन तलाव आहेत.

येथून जवळच सुमारे ४५ किमी अंतरावर चित्रकोट धबधबे आहेत. हे धबधबे इंद्रावती नदीवर आहेत.हे घोड्याच्या नालेच्या आकाराचे असून सुमारे १०० फूट उंचीवरून ते खाली कोसळतात.याजवळच नारायणपल नावाचे एक विष्णूंचे मंदिर आहे.तसेच या गावाच्या दक्षिणेला तीरथगड नावाचा अजून एक धबधबा आहे.येथे जाणारा महामार्ग हा कांगर व्हॅली राष्ट्रीय उद्यानातून जातो.हा धबधबा सुमारे ३०० फूट खाली कोसळतो.या धबधब्यांशिवाय येथे मांडवना, चित्रधारा व थामाद घुमार आदी धबधबे आहेत.

याजवळ असलेल्या कांगर व्हॅली राष्ट्रीय उद्यानात कैकश अथवा कुतुमसर नावाची एक गुहा आहे.ही गुफा सुमारे २०-३० फूट खोल आहे. येथे चुनखडीपासून निसर्गतःच बनलेल्या आकृती आहेत.

येथून सुमारे ५५ किमी दूर दंतेश्वरी देवीचे मंदिर असलेले दंतेवाडा हे ठिकाण आहे.शाकिनी व डाकिनी नद्यांच्या संगमावर वसलेले हे मंदिर येथील मुख्य आकर्षण आहे.


बिलासपूर

बिलासपूर हे भारत देशाच्या छत्तीसगढ राज्यामधील बिलासपूर जिल्ह्याचे मुख्यालय व राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे. राजधानी रायपूरच्या १३३ किमी उत्तरेस वसलेले बिलासपूर छत्तीसगढमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ३.३१ लाख इतकी होती. हिंदीसोबत येथे छत्तीसगढी भाषा देखील मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते.


दांतेवाडा

दंतेवाडा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.हे शहर दंतेवाडा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

हे ठिकाण जगदलपूरपासून आग्नेयेस सुमारे ५५ किमी लांब आहे. येथे दंतेश्वरी देवीचे मंदिर आहे. हे मंदिर तेथील आदिवासींचे आराध्यदैवत आहे.हे ठिकाण शाकिनी व डाकिनी या दोन नद्यांच्या संगमावर आहे.


धमतरी

धमतरी भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.हे शहर धमतरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

हे गाव शिवाहा पहाडाच्याशेजारी वसलेले आहे.येथे सप्तर्षीमंडल हे येथील एक प्रेक्षणीय ठिकाण आहे. ऋंगी, गौतम,अगस्ती , कंक, मुचकुंद, अंगीरा व शरभंग अशी या ऋषींच्या मंदिरांची नावे आहेत.या गावाच्या आजूबाजूस जंगल आहे. या जंगलात वन्य प्राण्याचा संचारही आहे.


दुर्ग (छत्तीसगढ)

दुर्ग हे भारत देशाच्या छत्तीसगढ राज्यामधील दुर्ग जिल्ह्याचे मुख्यालय व राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे. दुर्ग-भिलाई महानगर राजधानी रायपूरच्या ६० किमी पश्चिमेस वसले असून ते ह्या भागातील एक प्रमुख औद्योगिक क्षेत्र आहे.


कोर्बा (छत्तीसगढ)

कोरबा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर कोर्बा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. नॅशनल थर्मल पावर प्लांट कोरबा येथे आहे. तसेच कोरबा येथे कोळशाच्या खाणी आहेत.


जांजगिर

जांजगिर भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर जांजगिर-चांपा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.जरी जांजगिर-चांपा असे संयुक्त नाव असले तरी प्रशासकीय सोयीचे दृष्टीने जिल्हा कचेरी व जिल्ह्याशी संबंधित कार्यालये या गावी आहेत.


कोरिया (छत्तीसगढ)

हा लेख भारतातील छत्तीसगड राज्यातील कोरिया शहराविषयी आहे. कोरियाच्या इतर उपयोगांसाठी पहा - कोरिया (निःसंदिग्धीकरण).

कोरिया भारताच्या छत्तीसगड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर कोरिया जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


कांकेर

कांकेर भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.हे शहर कांकेर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

हे ठिकाण धमतरीपासून सुमारे ७० किमी वर आहे.येथे केशकलघाट हा एक प्रसिद्ध घाट आहे.गोबरहिन गड नावाचे एक स्थळही प्रेक्षणिय आहे.कांकेर हे एक जूने संस्थान आहे.या राज्याच्या नावात असलेल्या छत्तीसगडांपैकी ते एक आहे.केशकलघाटापासून १२ किमी अंतरावर मलाजकुंदम हा धबधबा आहे.


राजनांदगांव

राजनांदगांव भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे. राजनांदगाव हे मराठी संस्थान, भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, वल्लभभाई पटेलांनी खालसा केले, आणि तो प्रदेश, इ.स. १९४८मध्ये दुर्ग जिल्ह्यात विलीन केला. १९७३ सालापासून हे शहर, आता राजनांदगांव जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


रायपूर

रायपूर भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर आहे.रायपूर हे भारताच्या छत्तीसगड राज्यातील एक शहर आहे . ही राज्याची राजधानी आणि रायपूर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. रायपूर हे छत्तीसगड राज्यातील सर्वात मोठे शहर तसेच राज्याचे महत्त्वाचे औद्योगिक आणि व्यवसाय केंद्र आहे. [३] [४] छत्तीसगडच्या विभाजनापूर्वी, रायपूर मध्य प्रदेश राज्याचा एक भाग होता. [५] रायपूरला स्वच्छ सर्वेक्षण २०२१ मध्ये भारतातील सहावे स्वच्छ शहर घोषित करण्यात आले आहे. [६]

हे शहर रायपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


सत्यशोधक समाज

सप्टेंबर २४, इ.स. १८७३ रोजी महात्मा फुले यांनी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली

जमीनदार, शेटजी व पुरोहितांकडून होणाऱ्या अन्याय, अत्याचारापासून , गुलामगिरीतून शूद्रातिशूद्र समाजाची मुक्तता करणे व त्यांना हक्काची जाणीव करून देणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. `निर्मिकाचा धर्म सत्य आहे एक, भांडणे अनेक कशासाठी' हा विचार फुले यांनी मांडला. देवाविषयी किंवा निसर्गाविषयी निर्मिक हा शब्द वापरला, त्यावरून सत्यशोधक समाज व अर्थातच महात्मा ज्योतीबा फुले आस्तिक होते, हे स्पष्ट होते. महात्मा फुले यांनी कनिष्ठ वर्गातील लोकांसाठी गुलामगिरी हा उपदेशपर ग्रंथ लिहून झाल्यानंतर महाराष्ट्रात पंतोजी व शेटजींच्या मानसिक गुलामगिरीतून कनिष्ठ वर्गाला मुक्त करण्यासाठी चळवळ सुरू करण्याचा निर्धार केला ज्योतिबा फुले हे क्रांतिकारी नेते असल्याने त्यांच्या वृत्तीशी सुसंगत व धोरणाला पोषक असे तत्त्वज्ञान व व्यासपीठ निर्माण करणे त्यांना अत्यंत गरजेची वाटली यातूनच सत्यशोधक समाजाची निर्मिती झाली सत्यशोधक समाजाचे तत्त्वज्ञान मानताना एकेश्वरवाद ईश्वर भक्ती व्यक्तीचे श्रेष्ठत्व त्याचप्रमाणे ग्रंथप्रामाण्य त्याला विरोध सत्य हेच परम मानवी सद्गुणांची जोपासना अशाप्रकारे वैचारिक आणि प्राथमिक भूमिका घेऊन सत्यशोधक समाजाने आपले तत्त्वज्ञान मांडले ईश्वराची भक्ती ही निरपेक्ष भावनेने असावी त्यामध्ये मध्यस्थाची अथवा बट भिक्षूची आवश्यकता नाही याचं प्रतिपादन सत्यशोधक समाजाने केलं त्याचप्रमाणे व्यक्ती ही जन्माने श्रेष्ठ नसून ती गुणकर्माने श्रेष्ठ ठरते याचं स्पष्टीकरणही सत्यशोधक समाजाने दिलं पाप-पुण्य स्वर्ग-नरक पुनर्जन्म या गोष्टीला त्यांनी थारा दिला नाही तर सत्य हेच परब्रम्ह आहे अशा प्रकारचा विचार सत्यशोधक समाजाने मांडला मानवाच्या अंगी असलेल्या सद्गुणांची जोपासना व्हावी हा विचार दृढ करण्याचा प्रयत्न सत्यशोधक समाजाने केला

'सार्वजनिक सत्यधर्म' हा सत्यशोधक समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो. सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथामध्ये महात्मा फुले यांनी सत्यशोधक समाजाच्या विचारांना प्रस्तूत केले आहे मानवता धर्माची शिकवण सत्यशोधक समाजाच्या माध्यमातून देण्याचा प्रयत्न केला गेला सामाजिक परिवर्तनाची दिशा ठरवताना सत्यशोधक समाजाने समाजातील दीनदलित उपेक्षीत समाजाला समाजाच्या मुख्य प्रवाहामध्ये आणण्याचा प्रयत्न केला

सत्यशोधक समाजातर्फे 'दीनबंधू' नावाचे एक साप्ताहिक मुखपत्र म्हणून चालविले जात असे.या वृत्तपत्राचे संपादक 'कृष्णराव भालेराव हे होते,त्यांनी इ.स 1 जानेवारी 1877 मध्ये पुणे येथे स्थापन केले होते, या वृत्तपत्र मराठी भाषेत होते .लोकशिक्षण व लोकजागृती प्रभावी माध्यम म्हणून दिनबंधुचा उल्लेख करावा लागतो .

'सर्वसाक्षी जगत्पती । त्याला नकोच मध्यस्ती ॥' हे या समाजाचे घोषवाक्य होते.

सत्यशोधक समाजाने गुलामगिरी विरुद्ध आवाज उठविला आणि सामाजिक न्यायाची व सामाजिक पुनर्रचनेची मागणी केली.

सत्यशोधक समाजातर्फे पुरोहिताशिवाय विवाह लावण्यास सुरुवात केली.

त्यासाठी मराठीत मंगलाष्टके रचली.

समाजातील विषमता नष्ट करणे व तळागाळातील समाजापर्यंत शिक्षण पोहचवणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते.

सत्यशोधक समाजाचे मुंबई शाखेचे अध्यक्ष नारायण मेघाजी लोखंडे हे होते.इ.स 1890 मध्ये यांनी दिनबंधु या वृत्तपत्राचे संपादन आणि मुद्रण मुंबई येथून केले ..


माहे जिल्हा

हा लेख माहे जिल्ह्याविषयी आहे. माहे शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.

माहे भारताच्या पुडुचेरी राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र माहे येथे आहे.

भारतातील ७३१ जिल्ह्यांपैकी माहे सहाव्या क्रमांकाचे सगळ्यात कमी लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे.


पुडुचेरी जिल्हा

हा लेख पुडुचेरी जिल्ह्याविषयी आहे. शहर येथे व राज्याबद्दलचा लेख येथे आहे.

पॉॅंडिचेरी भारताच्या पुडुचेरी राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पुडुचेरी येथे आहे.


यानम जिल्हा

हा लेख यानम जिल्ह्याविषयी आहे. यानम शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.

यानम भारताच्या पुडुचेरी राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र यानम येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५५,६२६ इतकी होती.


बटाट्याची चाळ (पुस्तक)

बटाट्याची चाळ (१९६२) हा मराठी भाषेतील पु.ल. देशपांडे यांचा विनोदी कथासंग्रह आहे. मौज प्रकाशनाकडून तो प्रसिद्ध केला गेला. १९६२ साली या पुस्तकाची पहिली आवृत्ती प्रकाशित झाली होती. त्यानंतर आजतागायत अनेक आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या आहेत. मराठीतल्या सर्वोत्कृष्ट साहित्यात याची गणना होते.


विरामचिन्हे

वाचताना थांबायचे कुठे आणि कोणत्या शब्दावर जोर द्यायचा यासाठी विरामचिन्हांचा वापर होतो.

मराठी ही मोडी लिपीत लिहिली जाई. त्या लिपीत विरामचिन्हे नव्हती, संस्कृतमध्येही 'दंड' सोडल्यास अन्य विरामचिन्हे नव्हती. मराठी-इंग्रजी शब्दकोशकार मेजर थॉमस कँडी याने मराठी देवनागरीत लिहायला सुरुवात केली आणि विरामचिन्हे पहिल्यांदा वापरली. पुढे हे सर्व लोकमान्य आणि रूढ झाले. अपूर्णविरामासारखा एखाद-दुसरा अपवाद वगळता, विराम चिन्ह हे अक्षराला चिकटून येते; अक्षर आणि विरामचिन्ह यांच्या दरम्यान जागा सोडायला परवानगी नाही. मात्र विरामचिन्हानंतर एक जागा सोडूनच पुढचा शब्द (असल्यास) लिहितात.

बोलली जाणारी कोणतीच भाषा अशुद्ध नसते. भाषा लेखनाला मात्र काही वैश्विक परिमाणे असतात. थोड्याशा सजगतेने वाचन केले तर ती लक्षात येतात. नियम पाठच करायला हवेत असे नाही.

आपण जेव्हा बोलतो त्यावेळी आपले बोलणे ऐकणाऱ्याला अचूकपणे कळते. ते लिहिताना मात्र प्रमाणलेखनात असावे. कारण वाचणारा दुनियेच्या कुठल्याशा कोपऱ्यात असतो हे आपल्याला माहीत असतेच असे नाही. शिवाय प्रमाणलेखन भाषेचे/लिपीचे सौंदर्य वाढवत असते. वाचताना थांबायचे कुठे, किती वेळ आणि कोणत्या शब्दावर जोर द्यायचा यासाठी विरामचिन्हांचा उपयोग होतो. वाचणाऱ्याला आपल्या मनातील भावना नेमकेपणाने कळवाव्यात यासाठीही ते आवश्यक वाटते.

भाषाभाषांत थोड्याफार फरकाने नियम सारखेच असतात. संस्कृत भाषा देवनागरी लिपीत लिहिताना केवळ दंड (।) या व्याकरण चिन्हाचा वापर केला जाई. मोडी लिपीत ऱ्हस्व-दीर्घ नसायचे तशी व्याकरण चिन्हेही नसायची. आज आपल्या मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळावा म्हणून आपण आग्रह करत आहोत. तो रास्त आहे. तसा दर्जा मराठीला मिळायलाच हवा.

दोन शब्दांमध्ये व वाक्यांमध्ये योग्य अंतर असलं पाहिजे. मात्र मराठीसाठी आंग्लभाषेतून स्वीकारलेली व्याकरण चिन्हे लिहिताना ती शब्दास जोडून लिहिली जावीत.

वृत्त आणि छंदातील काव्य लिहिताना कवीला ऱ्हस्व-दीर्घाचे स्वातंत्र्य असते. मात्र काही महाकवी मुक्तछंदातही नको तिथे जोड-तोड करतात.

एखाद्याचे उद्गार लिहिताना मात्र ते दुहेरी अवतरण चिन्हात जसेच्या तसे लिहिले जातात.


गमभन टंकलेखन सुविधा

ॐकार जोशीकृत गमभन टंकलेखन सुविधा (दुवा खाली दिला आहे.) वापरून आता केवळ एका एच.टी.एम.एल. पानाच्या साहाय्याने उच्चारांनुसार देवनागरी,गुजराती,बंगाली,गुरुमुखीमध्ये टंकलेखन करणे शक्य आहे. इथे टंकलिखित केलेला मजकूर युनिकोडयुक्त फाईलमधे डकवा आणि एकत्र करा. नंतर तो हवा तेव्हा मनोगत,विकिपीडिया ह्यांसारख्या संकेतस्थळांवर डकवता येईल. मूळ बाळबोध आवृत्तीच्या मुख्य गाभ्यात बरेच बदल करून ही सुधारित आवृत्ती तयार केली आहे. ही एन्ट्रान्स अथवा मनोगतच्या टंकलेखन शैलीशी मिळती जुळती आहे. तरीही यात काही चुका असू शकतात. यात सुधारणा चालू राहतील. आपल्या सूचनांचे आणि नव्या कल्पनांचे स्वागतच आहे.


प्रभाकर पणशीकर

प्रभाकर पणशीकर तथा पंत (मार्च १४, इ.स. १९३१; मुंबई, महाराष्ट्र - जानेवारी १३, इ.स. २०११; पुणे, महाराष्ट्र) हे मराठी रंगभूमीवरील अभिनेते, दिग्दर्शक आणि नाट्यनिर्माते होते. प्रल्हाद केशव अत्रे लिखित तो मी नव्हेच ह्या नाटकात साकार केलेल्या पाच वेगवेगळ्या भूमिकांमुळे ते संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध झाले. इथे ओशाळला मृत्यू ह्या संभाजीराजांच्या मृत्यूवरील आधारित नाटकातील औरंगजेबाची भूमिका त्यांनी केली. त्यांनी स्थापन केलेल्या नाट्यसंपदा ह्या नाट्यंसंस्थेचे 'कट्यार काळजात घुसली' हे संगीतनाटक विशेष प्रसिद्ध झाले.

प्रभाकर पणशीकरांनी त्यांच्या ५० वर्षांच्या कारकिर्दीत नाटकांचे सुमारे ८००० च्या वर प्रयोग केले. मराठीसोबतच गुजराती व कन्नड भाषेतही त्यांनी अभिनय केला. ४ मराठी चित्रपट, ४ मराठी मालिका यांसोबतच एक इंग्रजी मालिका केल्या आणि रेडिओसाठी तर असंख्य नाट्यवाचने केली.


पाताळेश्वर (पुणे)

पाताळेश्वर हे महाराष्ट्राच्या पुणे शहरातल्या शिवाजीनगर भागात वसलेले एक शिवालय आहे. हे शिवालय राष्ट्रकूट राजवटीचा सहावा राजा पहिला अमोघवर्ष (इ.स ८१४ - ८७८) याने त्याच्या काळात इ.स.च्या ८ व्या शतकाच्या सुमारास लेण्याच्या स्वरूपात खोदून घडवले आहे. राष्ट्र कुटांच्या काळात पुणे हे पुण्यविषय किंवा पूनकविषय (विषय म्हणजे जिल्हा) म्हणून प्रसिद्ध होते. राष्ट्रकूट राजा कृष्ण (पहिला) याच्या कारकिर्दीत दिलेल्या ताम्रपटात ही नावे आढळतात.

पाताळेश्वर हे लेणे जमिनीव्या खाली जमीन खोदून बांधण्यात आले आहे. पाताळेश्वर आणि वेरूळमधील राष्ट्रकूट कालखंडातील लेणी यांत साम्य आढळते. त्या एकाच परंपरेतील ही लेणी असावीत. पाताळश्वर लेण्याला मोठे प्रांगण आहे. प्रांगणाच्या मध्यभागी वर्तुळाकार नंदीमंडप आहे. या नंदीमंडपाचे छत प्रचंड मोठे, जाड व वर्तुळाकार कातळाचे आहे. हा कातळ स्तंभांनी पेलला आहे. त्याच्याआत आणखी एक वर्तुळ आहे, त्यावर नंतरच्या काळात ठेवण्यात आलेला एक नंदी आहे.

लेण्यात प्रवेश केल्यावर चौकोनी स्तंभांच्या रांगा आहेत. समोर तीन गर्भगृहे आहेत. मधल्या गर्भगृहात शिवलिंग आहे. त्याच्या द्वारशाखांवर, म्हणजे गर्भगृहाच्या दरवाज्याजवळ नक्षी कोरली आहे. येथे प्रदक्षिणा मार्ग आहे. गर्भगृहामागील भाग हा पुढील भागापेक्षा लहान आहे. मागच्या भिंतीला लागून काही भागांत कट्ट्याचे काम पूर्ण झालेले आढळते. एका भागातील काम अर्धवट आहे.तेव्हा लेणी खशी खोदत असतील, पुढे कसे जात असतील ते लक्षात येते.

गर्भगृहाव्या डाव्या आणि उजव्या हाताच्या भिंतींवर जी शिल्पे दिसतात ती पूर्णपणे खराब झाली आहेत, किंवा त्यांचे काम अपुरे राहिले आहे. त्या शिल्पांतील एक लिंगोद्भव शिवाचे आणि एक त्रिपुरासुर वधाचे आहे. लेण्याच्या बाहेरील भिंतीवर एक झिजल्यामुळे न वाचता येणारा शिलालेख आहे.

पेशवे काळात या मंदिराची नोंद आहे आणि मंदिराला दक्षिणा दिल्याचे उल्लेख आहेत.

भारत सरकारने पाताळेश्वर लेण्याला दिनांक २६ मे, इ.स. १९०९ च्या ब्रिटिश सूचनापत्राला अनुसरून महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित केलेले आहे. याच्या जवळून जंगली महाराज रस्ता वाहतो. हे पाताळेश्वरचे मंदिर एकाच मोठ्या खडकात खोदकाम करून निर्माण केले आहे. ह्या मंदिरात राम, सीता, लक्ष्मण, लक्ष्मी आणि गणेश ह्या दैवतांच्याही मूर्ती आहेत. त्या अर्थातच नंतर कुणीतरी ठेवल्या आहेत.


बुरूज

पूर्वीच्या काळी किल्ल्यांच्या चारी बाजूंच्या भिंती जोडणाऱ्या (ज्या बहुधा गोलाकार भिंती असत) त्यांना बुरूज ही संज्ञा आहे. बुरुजांवर तोफांची स्थापना करण्यात येऊन आणि दारुगोळा ठेवण्यात येऊन शत्रूवर लक्ष ठेवण्यासाठी पहारेकरी नेमण्यात येत असत.


फटका

समाजाला एखादी गंभीर गोष्ट कठोर भाषेत पटवून देणे/सांगणे, म्हणजे फटका. अनंत फंदींनी त्यांना 'फटका' या काव्यप्रकाराचे जनक म्हटले जाते. शंकाराचार्यांनी संध्येतील २४ नावे म्हणून दाखव, असे म्हटल्यावर फंदींनी डफावर थाप मारून शीघ्र रचना केली अशी आख्यायिका सांगतात. शार्दूलविक्रीडित, शिखरिणी या वृत्तांत त्यांनी रचना केल्या आहेत.

-अनंतफंदी


अनंत भवानीबावा घोलप

अनंत घोलप ऊर्फ अनंतफंदी (जन्म : शा.श. १६६६ / इ.स. १७४४; - शा.श. १७४१ / इ.स. १८१९) हे एक मराठी कवी, शाहीर होते.


गुढी

गुढीपाडवा या हिंदू धर्मीयांच्या सणाच्या दिवशी गुढी(तेलगु:గుఢీ) उभारली जाते म्हणून या सणाचे नाव गुढीपाडवा असे आहे.गुढी किंवा ब्रह्मध्वज ही आनंद आणि विजयाचे प्रतीक आहे. गुढी उंच बांबूपासून तयार केली जाते. बांबूच्या एका टोकाला रेशमी कापड, कडुलिंब, फुलांचा हार आणि साखरेच्या पदकांची माळ (तिला गाठी म्हणतात) बांधून त्यावर तांब्या बसविला जातो. गुढी नंतर पाटावर किंवा तांदुळाने भरलेल्या एका कलशात उभी केली जाते.


वर्ग:साचे

विकिपीडियावर वापरण्यात आलेले व वापरासाठी उपलब्ध असलेले सर्व साचे या पानावर नमूद केले आहेत. एखादा साचा कसा वापरावा यासाठी त्या साच्याशी निगडीत 'चर्चा' हे पान बघावे.


अर्थशास्त्र

अर्थशास्त्र एक सामाजिक शास्त्र असून ते 'सेवा व उत्पादनांच्या' निर्मिती, वितरण आणि वापर या विषयाची माहिती देते. इंग्रजीत अर्थशास्त्राला 'इकॉनॉमिक्स' (Economics) म्हणतात. Economics हा शब्द ग्रीक शब्द (Oikonomia) ओईकोनोमिया पासून आला आहे. ज्याचा अर्थ होता - घरगुती व्यवस्थापन करणे. अर्थशास्त्राच्या विद्वान अभ्यासकांना अर्थशास्त्रज्ञ किंवा अर्थतज्ज्ञ असे म्हणतात. हे अर्थशास्त्र राष्ट्राच्या संपत्तीचाही अभ्यास करते.

आर्य चाणक्य यांनी इसवी सनापूर्वीच्या तिसऱ्या शतकात अर्थशास्त्रावर आधारित 'अर्थशास्त्र' हा ग्रंथ लिहिला. या ग्रंथात राजकारण, तत्त्वज्ञान व अर्थशास्त्राचे अनेक महत्त्वाचे नियम सांगितले आहेत. ॲडम स्मिथ यांना 'आधुनिक अर्थशास्त्राचे जनक' असे संबोधले जाते. त्यांनी 'राष्ट्राची संपत्ती' हा ग्रंथ १७७६ मध्ये लिहिला. त्या ग्रंथाला अर्थशास्त्राचे बायबल समजले जाते.

अर्वाचीन अर्थशास्त्राची सुरुवात ॲडम स्मिथ यांच्या इ.स. १७७६ मधील वेल्थ ऑफ नेशन्स पासून झाली. अर्थशास्त्राचे अनेक विभाग/प्रकार विविध निकषांनुसार पाडले गेले आहेत. उदा. समग्रलक्षी अर्थशास्त्र देश-राज्य इत्यादी मोठ्या संस्थांचे मोठे आर्थिक प्रश्न व आर्थिक व्यवहार या व अश्या अनेक बाबीची चर्चा करते तर अंशलक्षी अर्थशास्त्र विशिष्ट माणूस, विशिष्ट कुटुंब किंवा विशिष्ट आर्थिक संस्था इत्यादींच्या व्यवहारसंबंधी प्रश्नांबाबत माहिती देते. अर्थशास्त्र हे कल्याणकारी शास्त्र आहे. अर्थिक कल्याण याचा पैशाच्या संदर्भातील मोजमापांशी संबध असतो.

सूक्ष्म अर्थशास्त्राचा अभ्यास ॲडम स्मिथ यांच्यापासून झाला.अर्थशास्त्राच्या अभ्यास विषयात अनेक घटकांचा अभ्यास केला जातो. कल्याणाबाबत कसोट्या तयार करणे व अर्थिक धोरणास मदत करणे हे विश्लेषणात्मक काम करणाऱ्या अर्थशास्त्राच्या शाखेस कल्याणकारी अर्थशास्त्र म्हणतात. कल्याणकारी शास्त्राची सुरुवात पिंगू नावाच्या अर्थतज्ज्ञाने केली. कल्याण हा शब्द पिंगूनेच मांडला. पिंगूच्या मते राष्ट्रीय उत्पन्न हे अर्थिक कल्याणाचे निर्देशक असते..

सूक्ष्मलक्षी व समग्रलक्षी या संज्ञाचा वापर सर्वात पहिल्यांदा रॅग्नर फ्रिश यांनी इ.स. १९३३ साली केला.


डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रशास्त्र विद्यापीठ

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रशास्त्र विद्यापीठ (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रज्ञान विद्यापीठ) या विद्यापीठाची स्थापना इ.स. १९८९ साली झाली. हे विद्यापीठ महाराष्ट्रामध्ये रायगड किल्ल्याच्या पायथ्याशी लोणेरे गावात वसलेले आहे. स्थापनेच्या वेळी पेट्रोकेमिकल, केमिकल आणि मेकॅनिकल शाखांमध्ये पदवी अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आला. लवकरच संगणक, विद्युत आणि "इलेक्ट्रॉनिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशन" ह्या नवीन शाखा १९९५ साली सुरू करण्यात आल्या.

पदव्युत्तर पदवी निर्माणशास्त्र अभियांत्रिकी औष्णिक आणि द्रविक अभियांत्रिकी रसायन अभियांत्रिकी विद्युत अभियांत्रिकी इलेक्ट्रोनिक आणि दूरसंचार अभियांत्रिकी


अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन

अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन हा मराठी साहित्यप्रेमी जनतेचा एक आनंदाचा उत्सव असतो.


फलटण तालुका

फलटण हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील एक तालुका व शहर आहे. फलटण शब्दाची उत्पत्ती फल उत्तन (अर्थात फळबागांचा प्रदेश) अशी असावी, असे म्हटले जाते. फलटण क्षेत्रातील धुमाळवाडी आणि दक्षिण पट्ट्यातील डाळिंबे जगभरात निर्यात होतात. फलटणचा ग्रामीण भाग कृषी क्षेत्रात प्रगत असून नीरा उजवा कालवा सिंचन योजना ही तेथील कृषी क्षेत्रासाठी संजीवनी ठरला आहे..

बाणगंगा नावाची एक नदी फलटण गावातून वहाते. नदीवर एक पूल आहे. त्याच्या एका बाजूला फलटण आणि दुसऱ्या बाजूला मलठण ही गावे आहेत. नदीचे पात्र बहुतांशी कोरडे असते. पुण्याहून फलटणला जाताना आधी मलठण लागते.

फलटण हे भारतातील एक पुरातन शहर आहे. महानुभाव पंथीयांची दक्षिणकाशी म्हणून फलटण ओळखले जाई. दरवर्षी चैत्र वद्य प्रतिपदेला फलटणला घोड्यांची जत्रा होते. या जत्रेला पंजाब, बिहार, उत्तरी भारतातून भाविक मोठ्या प्रमाणात सहभागी होतात. येथे एक प्रसिद्ध श्रीराम मंदिर आहे. ते फलटणचे ग्रामदैवत म्हणून ओळखले जाते. दर वर्षी नोव्हेंबर-डिसेंबर महिन्यात श्रीराम रथोत्सव साजरा केला जातो. यालाच रामयात्रा व रामदिवाळी आसे देखील म्हणतात .या यात्रेला महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातूनलोक येतात. फलटण येथील पुरातन हेमाडपंथी जबरेश्वर मंदिरही प्रसिद्ध आहे. ऐतिहासिक वारसा असलेला तालुका आहे.

फलटण हे हिंदुस्थानातील एक संस्थान होते. नाईक-निंबाळकर हे संस्थानचे राजे होते.

फलटण ही महानुभाव संप्रदायाचे चक्रपाणी महाराज यांची जन्मभूमी आहे.

फलटण येथील राम मंदिर आणि मुधोजी मनमोहन राजवाडा ह्या अति प्राचीन वास्तू जतन केल्या आहेत. कैक चित्रपट/दूरचित्रवाणी मालिका ह्यांचे चित्रीकरण आजही ह्या वास्तूंमध्ये होत असते. मराठी फिल्मसृष्टीत नावलौकिक मिळवणारा फलटणकरांचा "बिरोबा फिल्म्स" निर्मित "होऊ दे जरासा उशीर" नावाचा चित्रपट ऑस्करच्या जागतिक फिल्म्स फेस्टिव्हलला पाठवला गेला होता. फलटण तालुक्यात राजुरी गावामध्ये 'सांगते ऐका' या मराठी चित्रपटाचे चित्रीकरण झाले होते. राममंदिर येथेही चित्रपटांचे व टी व्ही मालिकांचे शूटिंग होते


महाराष्ट्र गीत

जय जय महाराष्ट्र माझा हे महाराष्ट्राचे अधिकृत राज्यगीत आहे. महाराष्ट्र राज्याचे गुणगान करणारे हे देशभक्तीपर गीत आहे. गाण्याचे मूळ बोल राजा बढे यांनी लिहिले असून संगीत श्रीनिवास खळे यांनी दिले होते. हे गीत लोकगायक कृष्णराव उर्फ शाहीर साबळे यांनी गायले होते. हे गाणे महाराष्ट्र सरकारच्या अधिकृत कार्यक्रमांत मोठ्या प्रमाणावर वापरले आणि वाजवले जाते. मूळ गीत तीन कडव्यांचे आहे. तर राज्यगीत दोन कडव्यांचे आहे.


अरुणाचल प्रदेशमधील जिल्हे

अरुणाचल प्रदेश हा भारतातील उत्तर-पूर्वीय राज्य आहे. २०१८ पासून ह्या राज्यात २५ जिल्हे आहेत.


चांगलांग जिल्हा

चांगलांग जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चांगलांग येथे आहे.


चांगलांग

चांगलांग भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर चांगलांग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

चांगलांग हे अरुणाचल प्रदेशातील एक प्रसिद्ध शहर आहे. डोंगर, दऱ्या, धरणे यामुळे पर्यटनासाठी या शहराचे विशेष महत्त्व आहे. देशी तसेच परदेशी पर्यटक येथील मनोहारी वातावरणामुळे येथे आकर्षित होतात. मोहमोल हा येथील प्रमुख उत्सव असून, या उत्सवातून नवीन पिढीला अरुणाचल प्रदेशातील संस्कृतीचे ज्ञान दिले जाते.


दिबांग व्हॅली जिल्हा

दिबांग व्हॅली जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अनिनी येथे आहे.


पूर्व कामेंग जिल्हा

पूर्व कामेंग जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र सेप्पा येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ७८,६९० इतकी होती.


पूर्व सियांग जिल्हा

पूर्व सियांग जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पासीघाट येथे आहे.

जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ४,००५ कि.मी.२ (१,५४६ मैल२) असून इ.स. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथे ८७,४३० व्यक्ती राहतात.


लोअर सुबांसिरी जिल्हा

लोअर सुबांसिरी जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र झिरो येथे आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ८३,०३० इतकी होती.


तवांग जिल्हा

तवांग जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा प्रदेश पारंपरिकरीत्या तिबेटचा भाग आहे या समजुतीने चीन आणि तैवान या दोन्ही देशांनी हा प्रदेश आपला असल्याचा दावा केला आहे. भारताच्या ६४० जिल्ह्यांपैकी हा आठव्या क्रमांकाचा सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे.

तवांग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र तवांग येथे आहे.


अपर सुबांसिरी जिल्हा

अपर सुबांसिरी हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र दापोरिजो येथे आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ८३,४४८ इतकी होती.


अपर सियांग जिल्हा

अपर सियांग हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र यिंगकियाँग येथे आहे.


पश्चिम सियांग जिल्हा

पश्चिम सियांग हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र अलॉंग येथे आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार या जिल्ह्याची लोकसंख्या १,१२,२७२ होती.


पश्चिम कामेंग जिल्हा

पश्चिम कामेंग हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बॉमडिला येथे आहे.


पासीघाट

पासीघाट हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर पूर्व सियांग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २४,६५६ आहे. पासीघाट हे पूर्व अरुणाचल प्रदेशातील सर्वात जुने शहर आहे. पासीघाट हा मैदानी प्रदेश असून सियांग ही नदी येथे ब्रम्हपुत्रेत विलीन होते. रिव्हर राफ्टिंग, बोटिंग, मासेमारी इत्यादींचा आनंद घेण्यासाठी पर्यटक या शहराला मोठ्या संख्येने भेट देतात.


झिरो

झिरो (Ziro) हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. ते लोअर सुबांसिरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

येथे शंभरपेक्षा जास्त खासगी आणि शासकीय शाळा आहेत.

या शहराचे नाव झिरो असले तरी अरुणाचल प्रदेशात सर्वाधिक साक्षरता असलेले हे शहर आहे. येथील साक्षरतेचे प्रमाण ६६ टक्के आहे.

हे शहर थंड हवेचे ठिकाण असल्याने पर्यटनाचे महत्त्वाचे केंद्र आहे.


युपिआ

युपिआ भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पापुम पारे जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

या शहरात राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था आहे.


दापोरिजो

दापोरिजो भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १५,४६८ होती.

हे शहर अपर सुबांसिरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


यिंगकियाँग

यिंगकियाँग भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६,१३४ होती.

हे शहर अपर सियांग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


बॉमडिला

बॉमडिला भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पश्चिम कामेंग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६,६८५ होती.


अलोंग

अलॉंग भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पश्चिम सियांग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. अरुणाचल प्रदेशातील पश्चिम सियांग जिल्ह्याचे मुख्यालय असलेले अलॉंग शहर आसाम राज्याच्या सीमेपासून जवळ आहे. वसले आहे. हिरवे शहर, आरोग्यदायी शहर म्हणूनही अलोंगची ओळख आहे. हे थंड हवेचे ठिकाण असून, उन्हाळ्यात येथे पर्यटकांची मोठी गर्दी असते.


आसाममधील जिल्हे

भारताच्या इशान्या भागातील आसाम राज्यात ३१ जिल्हे आहेत. देशाच्या स्वातंत्रावेळी ही संख्या १३ होती. पूढे, ही संख्या वाढून ३५ पर्यंत गेली. ३१ डिसेंबर २०२२ ला आसाम सरकारच्या निर्णयाने ४ जिल्हे इतर जिल्ह्यांत विलीन करण्यात आले व ३१ जिल्हे राहिले.


बारपेटा जिल्हा

बारपेटा जिल्हा (आसामी: বৰপেটা জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या पश्चिम भागात भूतान देशाच्या सीमेजवळ वसलेल्या बारपेटा जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १६.९३ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र बारपेटा येथे आहे.


बाँगाइगांव जिल्हा

बाँगाइगांव जिल्हा हा भारताच्या आसाम राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बाँगाइगांव येथे आहे.


दर्रांग जिल्हा

दर्रांग जिल्हा (आसामी: দৰং জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या मध्य भागात भूतान देशाच्या सीमेजवळ वसलेल्या दर्रांग जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली ९.०८ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र मंगलदाई येथे आहे.

मानस राष्ट्रीय उद्यान व ओरांग राष्ट्रीय उद्यान ह्या दोन राष्ट्रीय उद्यानांचे भाग दर्रांग जिल्ह्याच्या अखत्यारीत येतात.


दिब्रुगढ जिल्हा

दिब्रुगढ जिल्हा (आसामी: ডিব্ৰুগড় জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या ईशान्य भागात नागालॅंड राज्याच्या सीमेजवळ ब्रह्मपुत्रा नदीच्या खोऱ्यात वसलेल्या दिब्रुगढ जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १३.२७ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र दिब्रुगढ येथे आहे.

दिब्रुगढ विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ आहे.


धेमाजी जिल्हा

धेमाजी जिल्हा हा भारताच्या आसाम राज्यातील २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या ईशान्य भागात अरुणाचल प्रदेश राज्याच्या सीमेजवळ ब्रह्मपुत्रा नदीच्या खोऱ्यात वसलेल्या धेमाजी जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली ६.८८ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र धेमाजी येथे आहे.


गोलाघाट जिल्हा

गोलाघाट जिल्हा (आसामी: গোলাঘাট জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या पूर्व भागात नागालॅंड राज्याच्या सीमेजवळ वसलेल्या गोलाघाट जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १०.६६ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र गोलाघाट येथे आहे.

जगप्रसिद्ध काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान गोलाघाट जिल्ह्यामध्येच स्थित आहे.


गोवालपारा जिल्हा

गोवालपारा जिल्हा (आसामी: গোৱালপাৰা জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या पश्चिम भागात मेघालय राज्याच्या सीमेजवळ वसलेल्या गोवालपारा जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १० लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र गोवालपारा येथे आहे.


जोरहाट जिल्हा

जोरहाट जिल्हा (आसामी: যোৰহাট জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या पूर्व भागात नागालॅंड राज्याच्या सीमेजवळ ब्रह्मपुत्रा नदीच्या खोऱ्यात वसलेल्या जोरहाट जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १०.९१ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र जोरहाट येथे आहे.


कर्बी आंगलाँग जिल्हा

कर्बी आंगलॉंग जिल्हा (आसामी: কাৰ্বি আংলং জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या मध्य भागात वसलेल्या कर्बी आंगलॉंग जिल्ह्याच्या सीमा मेघालय व नागालॅंड राज्यांसोबत आहेत. कर्बी आंगलॉंग जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली ९.६५ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र दिफु येथे आहे.


कोक्राझार जिल्हा

कोक्राझार जिल्हा (आसामी: কোকৰাঝাৰ জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या पश्चिम भागात भूतान देशाच्या व पश्चिम बंगाल राज्याच्या सीमेजवळ वसलेल्या कोक्राझार जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली ८.८६ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र कोक्राझार येथे आहे.


करीमगंज जिल्हा

करीमगंज जिल्हा (बंगाली: করিমগঞ্জ জেলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या दक्षिण भागात बांगलादेश देशाच्या व त्रिपुरा राज्याच्या सीमेजवळ वसलेल्या करीमगंज जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १२.१७ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र करीमगंज येथे आहे.


दिमो हसाओ जिल्हा

दिमो हसाओ जिल्हा (आसामी: ডিমা হাছাও জিলা; जुने नाव: उत्तर कचर हिल्स जिल्हा) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. २०११ साली केवळ २.१३ लाख लोकसंख्या असलेला दिमो हसाओ हा आसामचा सर्वात कमी लोकसंख्य्चेचा जिल्हा होता. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र हाफलॉंग येथे आहे.


तिनसुकिया जिल्हा

तिनसुकिया जिल्हा (आसामी: তিনিচুকীয়া জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या ईशान्य भागात अरुणाचल प्रदेश व नागालॅंड राज्यांच्या सीमेजवळ ब्रह्मपुत्रा नदीच्या खोऱ्यात वसलेल्या तिनसुकिया जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १३.१६ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र तिनसुकिया येथे आहे.


सिलचर

सिलचर (आसामी: শিলচর) हे भारत देशाच्या आसाम राज्यातील कचर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. सिलचर शहर आसामच्या दक्षिण भागात गुवाहाटीच्या ३४० किमी आग्नेयेस बराक नदीच्या काठावर वसले असून ते गुवाहाटीखलोखाल राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या १.७२ लाख इतकी होती.

सिलचर आसामचे शैक्षणिक केंद्र मानले जाते. आसाम विद्यापीठ व राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, सिलचर ह्या येथील दोन प्रमुख उच्च शिक्षणसंस्था आहेत. सिलचर (लोकसभा मतदारसंघ) हा सिलचरमधील लोकसभा मतदारसंघ आहे.

भारताच्या स्वातंत्र्याच्या ६८ वर्षांनंतर अखेर सिलचर शहर भारतीय रेल्वेच्या ब्रॉडगेज रेल्वेमार्गावर आणण्यात आले. सिलचर रेल्वे स्थानक उत्तर पूर्व सीमा रेल्वेच्या लुमडिंग विभागाच्या अखत्यारीत येते. कांचनगंगा एक्सप्रेस सिलचरला कोलकाता शहरासोबत तर पूर्वोत्तर संपर्क क्रांती एक्सप्रेस सिलचरला नवी दिल्लीसोबत जोडते. सिलचर विमानतळ सिलचर शहरापासून २६ किमी अंतरावर स्थित असून येथून इम्फाळ, गुवाहाटी व कोलकाता ह्या शहरांसाठी थेट विमान प्रवासीसेवा उपलब्ध आहे.


धेमाजी

धेमाजी हे भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे. ते धेमाजी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. धेमाजी गाव ब्रम्हपुत्रा नदीच्या उत्तरेकडे वसलेले आहे. १४ ऑक्टोबर १९८९ साली धेमाजी हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला. २०११ सालच्या जनगणनेनुसार धेमाजी या गावाची लोकसंख्या १२८१६ एवढी आहे. या लोकसंख्येतील पुरुष लोकसंख्या ५१% असून महिला लोकसंख्या ४९% आहे. गावाची साक्षरता ९२% आहे. पुरुष साक्षरता ९४% असून महिला साक्षरता ८९% आहे.


गोलाघाट

गोलाघाट भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर गोलाघाट जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. is a city २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४१,४८९ इतकी होती.


गोवालपारा

हे शहर गोलपारा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

२६.१७° उ. अक्षांश व ९०.६२° पू. रेखांशावर असलेल्या या शहराची समुद्रसपाटीपासूनची उंची ३५ मीटर (११४ फूट) आहे.


जोरहाट

जोरहाट (आसामी: শিলচর) हे भारत देशाच्या आसाम राज्यातील जोरहाट जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. जोरहाट शहर आसामच्या पूर्व भागात गुवाहाटीच्या ३०० किमी पूर्वेस ब्रह्मपुत्रा नदीच्या काठावर वसले असून ते पूर्व आसामधील एक महत्त्वाचे शहर मानले जाते. जोरहाट आहोम साम्राज्याचे अखेरचे राजधानीचे शहर होते. २०११ साली येथील लोकसंख्या १.२६ लाख इतकी होती.

येथून उत्तरेला ब्रह्मपुत्रा नदीमधील माजुली हे नदीपात्रात असलेले जगतील सर्वात मोठे बेट आहे.

जोरहाट टाउन रेल्वे स्थानक उत्तर पूर्व सीमा रेल्वेच्या तिनसुकिया विभागाच्या अखत्यारीत येते. जोरहाट विमानतळ जोरहाट शहरापासून ७ किमी अंतरावर स्थित असून येथून बंगळूर, गुवाहाटी व कोलकाता ह्या शहरांसाठी थेट विमान प्रवासीसेवा उपलब्ध आहे.

आसाम कृषी विद्यापीठाचे आवार जोरहाटमध्ये आहे.


गुवाहाटी

गुवाहाटी (आसामी : গুৱাহাটী; मराठीत गोहत्ती - Gauhati; प्राचीन नाव - प्राग्‌ज्योतिषपूर) हे भारत देशाच्या आसाम राज्याच्या राजधानीचे शहर व ईशान्य भारतामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे महानगर आहे. गुवाहाटी शहर आसामच्या मध्य-पश्चिम भागात ब्रह्मपुत्रा नदीच्या दक्षिण काठावर वसले आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या ९.६ लाख इतकी होती. प्रगज्योतिषपुरा ह्या नावाने प्रचलित असलेले गुवाहाटी ऐतिहासिक कामरुप राजतंत्राची राजधानी होती. आजच्या घटकेला गुवाहाटीमध्ये अनेक जुनी हिंदू मंदिरे आहेत. गुवाहाटी आसामचे शैक्षणिक, सांस्कृतिक व राजकीय केंद्र असून दिसपूर ह्या गुवाहाटीच्या एक भागामध्ये आसाम राज्य सरकारचे कार्यालय व विधानसभा स्थित आहे. गुवाहाटी उच्च न्यायालय आसामसोबतच नागालॅंड, मिझोराम व अरुणाचल प्रदेश ह्या राज्यांसाठी देखील जबाबदार आहे.

इसवी सन १९८३मध्ये शहराचे गोहत्ती (Gauhati) हे परंपरागत नाव बदलून ते गुवाहाटी असे करण्यात आले. तरीसुद्धा गोहत्ती उच्च न्यायालय, गोहत्ती विद्यापीठ, गोहत्ती मेडिकल काॅलेज-हाॅस्पिटल, गोहत्ती काॅमर्स काॅलेज, गोहत्ती लोकसभा मतदारसंघ आदी नावांध्ये काहीही बदल झालेला नाही.


उत्तर लखीमपूर

उत्तर लखीमपूर (आसामी: উত্তৰ লখিমপুৰ) हे भारत देशाच्या आसाम राज्यातील लखीमपूर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. उत्तर लखीमपूर शहर आसामच्या उत्तर भागात गुवाहाटीच्या ३९४ किमी ईशान्येस वसले आहे. २०११ साली उत्तर लखीमपूरची लोकसंख्या ५९ हजार होती.

लिलाबारी विमानतळ येथून ७ किमी अंतरावर स्थित आहे. उत्तर लखीमपूरला अरुणाचल प्रदेशचे प्रवेशद्वार मानले जाते.


हाफलाँग

हाफलाँग भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर उत्तर कचर हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

समुद्रसपाटीपासून ९६६ मी उंचीवर असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार ४३,७५६ होती.


नलबारी

नलबारी भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २७,३८९ इतकी होती.

हे शहर नलबारी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.


तिनसुकिया

तिनसुकिया भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९९,४४८ होती. हे शहर तिनसुकिया जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. आसामच्या भाषेत तिनिसुकिया म्हणजे तीन कोपरे होय. त्या भागात असणाऱ्या त्रिकोणी तळ्यावरून त्या गावाला तिनिसुकिया नाव पडले असे तेथील जाणकार सांगतात. तिनिसुकियाचा बराचसा भाग हा बंगाली आहे. तिनिसुकिया हे पूर्व आसाम मधील एक महत्त्वाचे शहर समजले जाते. तेथे गावाबाहेर दूरवर पसरलेले चहाचे मळे पहायला मिळतात.


अलमोडा जिल्हा

अलमोड़ा जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अलमोडा येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६,२२,५०६ इतकी होती.


अलमोडा

अलमोडा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर अलमोडा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. हे समुद्रसपाटीपासून १,६३८ मीटर उंच आहे. अल्मोडा जिल्ह्याची लोकसंख्या ३५,५१३ आहे. कुमाऊं प्रदेशातील अल्मोडा हे एक सुंदर शहर आहे ज्यात हिमालयातील सुंदर विहंगम दृश्य आहे. हे जगभरातील पर्यटकांना त्याच्या नैसर्गिक सौंदर्याच्या मोहक भव्यतेकडे आकर्षित करते. अल्मोडा आपल्या सांस्कृतिक विविधतेसाठी आणि हिल स्टेशनला वेढण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

कश्यप टेकडीवर अल्मोडा ५ किलोमीटर लांब ओलांडून पसरलेला आहे. जुन्या ओक वृक्षांनी वेढलेले, शहरामध्ये दैवी नैसर्गिक आभा आहे जी कोणालाही आकर्षित करण्यासाठी पुरेसे आहे. अल्मोडा शहर बळकट हिमालय पर्वतरांगांनी वेढलेले आहे, आणि त्यांच्या शिखरावर माथा असून, बनारी देवी, कासार देवी आणि नंदा देवी यांना अर्पण केलेली पवित्र मंदिरे आहेत.


बागेश्वर जिल्हा

बागेश्वर जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बागेश्वर येथे आहे.


डेहराडून जिल्हा

डेहराडून हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा उत्तराखंडच्या पश्चिम भागात स्थित असून डेहराडून हे त्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.


हरिद्वार जिल्हा

हरिद्वार जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र हरिद्वार येथे आहे.


नैनिताल जिल्हा

नैनिताल जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र नैनिताल येथे आहे.

राज्याच्या दक्षिणेकडे असलेल्या या जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार ९,५५,१२८ होती.


पौडी गढवाल जिल्हा

पौड़ी गढ़वाल जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पौडी येथे आहे.


पिथोरागढ जिल्हा

पिथोरागढ जिल्हा हा उत्तराखंडच्या १३ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. पिथोरागढ जिल्हा उत्तराखंडच्या पूर्व भागात हिमालय पर्वतरांगेमध्ये स्थित असून त्याच्या पूर्वेस नेपाळ तर उत्तरेस चीनचा तिबेट प्रदेश आहेत. महाकाली नदीचा उगम पिथोरागढ जिल्ह्यातच होतो व ती भारत-नेपाळ सीमा ठरवण्यासाठी वापरली जाते. कालापाणी प्रदेश व लिपुलेख हा हिमालयामधील घाट पिथोरागढ जिल्ह्यामध्येच आहेत. नेपाळ व चीन ह्या दोन्ही देशांच्या सीमा असल्यामुळे पिथोरागढ भारतासाठी एक महत्त्वाचा व संवेदनशील भूभाग आहे.

२०११ साली पिथोरागढ जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ४.८ लाख होती. कुमाऊँनी ही हिंदीची एक बोली ह्या भागात वापरली जाते. पिथोरागढ हे येथील एक प्रमुख शहर व जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे.


उत्तरकाशी जिल्हा

उत्तरकाशी जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र उत्तरकाशी येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,३०,०८६ इतकी होती.


रुद्रप्रयाग जिल्हा

रुद्रप्रयाग जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र रुद्रप्रयाग येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,४२,२८५ इतकी होती तर क्षेत्रफळ १,९८४ किमी२ आहे.


तेहरी गढवाल जिल्हा

तेहरी गढवाल जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र नवे तेहरी येथे आहे.


उधमसिंह नगर जिल्हा

उधमसिंह नगर जिल्हा हा भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र रुद्रपूर येथे आहे.

तराई भागातील या जिल्ह्यात सात तालुके आहेत.


डेहराडून

डेहराडून ही भारताच्या उत्तराखंड राज्याची राजधानी व राज्यातील सर्वात मोठे शहर आहे. डेहराडून शहर उत्तराखंडच्या पश्चिम भागात हिमालयाच्या पायथ्याशी असलेल्या डून खोऱ्यामध्ये वसले आहे. गंगा नदी डेहराडूनच्या पूर्वेकडून तर यमुना नदी पश्चिमेकडून वाहते. डेहराडून भारताची राजधानी दिल्लीच्या २३६ किमी उत्तरेस स्थित आहे. २०११ साली डेहराडूनची लोकसंख्या सुमारे ५.७८ लाख होती. आपल्या निसर्गसौंदर्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या डेहराडूनमध्ये अनेक नामांकित शैक्षणिक संस्था आहेत. नैनिताल, मसूरी इत्यादी पर्यटनस्थळे तसेच हरिद्वार, ऋषिकेश इत्यादी धार्मिक स्थाने येथून जवळच असल्यामुळे डेहराडून एक गजबजलेले शहर आहे.


हरिद्वार

हरिद्वार हे भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक शहर आहे.हरिद्वार जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण(मुख्यालय) आहे. हरिद्वार शहर उत्तराखंडच्या दक्षिण भागात गंगा नदीच्या काठावर वसले आहे व ते राजधानी देहरादूनच्या ५० किमी नैऋत्येस स्थित आहे. २०११ साली हरिद्वारची लोकसंख्या सुमारे २.२८ लाख होती.

हरिद्वार हे हिंदू धर्मामधील सर्वात पवित्र स्थानांपैकी एक मानले जाते. गंगा नदीचा हरिद्वार येथे भारतीय उपखंडामध्ये प्रवेश होतो. कुंभमेळा भरणाऱ्या ४ स्थानांपैकी हरिद्वार एक असून येथे दर १२ वर्षांनी हा मेळा भरतो. (नाशिक, अलाहाबाद व उज्जैन ही कुंभमेळ्याची इतर तीन स्थाने). तसेच अयोध्या, मथुरा, वाराणसी, कांचीपुरम, उज्जैन व द्वारका समवेत हरिद्वार सप्त पुरी ह्या सात पवित्र तीर्थक्षेत्रांपैकी एक मानले जाते. हिंदू पुराणानुसार हरिद्वारमध्ये गंगेत स्नान केल्याने सर्व पापे धुतली जातात व मोक्षप्राप्ती होते.


नैनिताल

नैनिताल भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक शहर आहे. नैनिताल हे एक थंड हवेचे ठिकाण आहे व सुप्रसिद्ध पर्यटन स्थळ आहे. हे शहर नैनिताल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. हे एक लोकप्रिय गिरिस्थान आहे. नैनिताल समुद्रसपाटीपासून २०८४ मीटर उंचीवर एका दरीत वसलेले आहे. नैनिताल हे नाव या गावातील प्रसिद्ध नैनी तलावावरून पडले आहे. नैनितालच्या सभोवती हिमालयीन पर्वतरांगेतील पर्वत आहेत. उत्तरेला नैना (२६१५ मीटर), पश्चिमेला देवपाठा (२४३८ मीटर), दक्षिणेला अयरपाठा (२२७८ मीटर) हे पर्वत आहेत. या पर्वतांच्या शिखरावरून हिमालयातील बर्फाच्छादित पर्वतांचे सुंदर दृश्य दिसते.


पिथोरागढ

पिथोरागढ हे भारताच्या उत्तराखंड राज्याच्या पिथोरागढ ह्याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. पिथोरागढ उत्तराखंडच्या कुमाऊँ भागात हिमालय पर्वतरांगेत वसले असून ते ह्या भागामधील सर्वात मोठे नगर आहे. २०११ साली पिथोरागढची लोकसंख्या सुमारे ५६ हजार होती.

राष्ट्रीय महामार्ग ९ पिथोरागढला दिल्लीसोबत जोडतो. पिथोरागढ विमानतळ हा येथील एक छोटा विमानतळ असून येथून मोजकीच विमाने सुटतात. हल्द्वानी येथील काठगोदाम रेल्वे स्थानक येथील सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक आहे.


रुद्रप्रयाग

रुद्रप्रयाग हे भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक लहान शहर व रुद्रप्रयाग जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. उत्तराखंडमधील पंचप्रयागांपैकी एक असलेले रुद्रप्रयाग अलकनंदा व मंदाकिनी नद्यांच्या संगमावर वसले असून ते राजधानी डेहराडूनच्या १८० किमी पूर्वेस स्थित आहे.

राष्ट्रीय महामार्ग ५८ रुद्रप्रयागमधून जातो. रुद्र्प्रयागहून गौरीकुंड व केदारनाथकडे जाण्यासाठी राष्ट्रीय महामार्ग १०९ उपलब्ध आहे. २०१३ साली आलेल्या महापुरामध्ये रुद्रप्रयागचे प्रचंड नुकसान झाले.


नवे तेहरी

नवे तेहरी भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर तेहरी गढवाल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. या नगरपालिका क्षेत्रात विधी विहार ते विश्वकर्मा पुरम (कोट कॉलनी) पर्यंत ११ वॉर्ड आहेत. सध्या (२०१९) श्रीमती सीमा कृषाली नगर पालिका तेहरीच्या अध्यक्षा आहेत. त्या तेहरी महानगरपालिकेच्या पहिल्या महिला अध्यक्षा आहेत. त्या अपक्ष उमेदवार होत्या आणि हे स्थान त्यांनी जिंकले तेसुद्धा काँग्रेससारख्या राष्ट्रीय पक्षांच्या उमेदवारांना पराभूत करून. श्रीमती सीमा कृषाली पूर्वी भाजपाचे श्री उमेश गुसाईन तेहरीचे नगरपालिका अध्यक्ष होते. हे एकमेव अध्यक्ष आहेत ज्यांनी ६१ वर्षात सलग दोनदा या जागेवर विजय मिळविला. नवे तेहरी हे आता उत्तराखंडच्या तेहरी विधानसभा जागा आणि भारताच्या तेहरी लोकसभा मतदारसंघांतर्गत आहेत, ज्यांचे प्रतिनिधित्व अनुक्रमे धनसिंग नेगी (भारतीय जनता पार्टी) आणि माला राज्य लक्ष्मी शाह (भारतीय जनता पार्टी) करतात. येथून जवळ असलेल्या तेहरी धरणात जुने तेहरी शहर बुडायच्या आधी संपूर्ण शहराचे स्थलांतर येथे करण्यात आले.


उत्तरकाशी

उत्तरकाशी भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर उत्तरकाशी नगर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे आणि समुद्रसपाटीपासून १,१५८ मी उंचीवर आहे.


उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे

भारताचे उत्तर प्रदेश राज्य प्रशासकीय दृष्ट्या एकूण १८ महसूल विभागांमध्ये व ७५ जिल्ह्यांमध्ये विभागले गेले आहे.


आग्रा जिल्हा

हा लेख आग्रा जिल्ह्याविषयी आहे. आग्रा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

आग्रा जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. आग्रा तेथील ताजमहाल या वास्तूसाठी जगप्रसिद्ध आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र आग्रा येथे आहे.


आग्रा

आग्रा (हिंदी लेखनभेद: आगरा) हे भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक मोठे शहर आहे. आग्रा शहर उत्तर प्रदेशच्या पश्चिम भागात यमुना नदीच्या काठावर लखनौपासून ३७८ किमी पश्चिमेस व नवी दिल्लीपासून २०६ किमी दक्षिणेस वसले आहे. उत्तर प्रदेशमधील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक असलेल्या आग्राची लोकसंख्या २०११ साली १७ लाख होती.

ताजमहाल, आग्रा किल्ला व फत्तेपूर सिक्री ह्या तीन ऐतिहासिक व युनेस्कोची जागतिक वारसा स्थाने असलेले आग्रा भारतातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळांपैकी एक आहे.


अलीगढ जिल्हा

हा लेख अलिगढ जिल्ह्याविषयी आहे. अलिगढ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

अलिगढ जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अलिगढ येथे आहे.


औरैया जिल्हा

हा लेख औरैया जिल्ह्याविषयी आहे. औरैया शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

औरैया जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र औरैया येथे आहे.


आझमगढ जिल्हा

हा लेख आझमगढ जिल्ह्याविषयी आहे. आझमगढ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

आझमगढ जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र आझमगढ येथे आहे.


बाराबंकी जिल्हा

हा लेख बाराबंकी जिल्ह्याविषयी आहे. बाराबंकी शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बाराबंकी जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बाराबंकी येथे आहे.


बदायूं जिल्हा

हा लेख बदायूं जिल्ह्याविषयी आहे. बदायूं शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बदायूं जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बदायूं येथे आहे.


बागपत जिल्हा

हा लेख बागपत जिल्ह्याविषयी आहे. बागपत शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बागपत जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बागपत येथे आहे.


बहराईच जिल्हा

बहराईच हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. उत्तर प्रदेशाच्या देवीपाटन विभागातील हा जिल्हा भारत--नेपाळ सीमेवर वसला असून बहराईच हे ह्या जिल्हाचे मुख्यालय आहे. ऐतिहासिक अवध प्रदेशात असलेल्या बहराईच जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली सुमारे ३४.८८ लाख इतकी होती. भारताच्या २५० सर्वात मागासलेल्या जिल्ह्यांपैकी एक असून येथील ३६ टक्के लोकसंख्या राखीव जातीजमातीमधील आहे.


शिवाजी पार्क

छत्रपती शिवाजी महाराज उद्यान पूर्वीचे शिवाजी पार्क हे मैदान मुंबईच्या दादर (पश्चिम) या भागामधे आहे. हे मैदान लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांचे लोकप्रिय स्थळ आहे. हल्ली या मैदानाला शिवसेना आणि मनसे समर्थक शिवतीर्थ असे संबोधतात.


बिजनोर जिल्हा

हा लेख बिजनोर जिल्ह्याविषयी आहे. बिजनोर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बिजनोर जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बिजनोर येथे आहे.


बलिया जिल्हा

हा लेख बलिया जिल्ह्याविषयी आहे. बलिया शहराविषयीचा लेख येथे आहे.बलिया जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. बलिया जिल्हा हा उत्तर प्रदेशच्या पूर्वेला असलेल्या आझमगड विभागाचा एक भाग आहे. मुख्य आर्थिक क्रियाकलाप शेती आहे. शहर हे या जिल्ह्याचे मुख्यालय आणि व्यापारी बाजारपेठ आहे. हे भारताचे माजी पंतप्रधान चंद्रशेखर सिंह यांचे जन्मस्थान आहे या जिल्ह्यात सहा तहसील आहेत: बलिया, बांसडीह, रसरा, बैरिया, सिकंदरपूर आणि बेलथारा. सरकारी साखर कारखाना आणि कापूस विणकाम उद्योग असलेले रसरा हे जिल्ह्यातील दुसरे मोठे व्यापारी क्षेत्र आहे. बलियाचा मुख्य व्यवसाय शेती असला तरी तेथे काही अतिरिक्त छोटे उद्योग आहेत. मणियार हे बिंदी उद्योगासाठी ओळखले जाते आणि ते प्रमुख पुरवठादार आहे.

बलिया जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बलिया येथे आहे.


बांदा जिल्हा

हा लेख बांदा जिल्ह्याविषयी आहे. बांदा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बांदा जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बांदा येथे आहे.


बलरामपूर जिल्हा

बलरामपूर जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बलरामपूर येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २१,४८,६६५ इतकी होती.


बरेली जिल्हा

हा लेख बरेली जिल्ह्याविषयी आहे. बरेली शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बरेली जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बरेली येथे आहे.


बस्ती जिल्हा

हा लेख बस्ती जिल्ह्याविषयी आहे. बस्ती शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बस्ती जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बस्ती येथे आहे.


बुलंदशहर जिल्हा

हा लेख बुलंदशहर जिल्ह्याविषयी आहे. बुलंदशहर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

बुलंदशहर जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बुलंदशहर येथे आहे.


चंदौली जिल्हा

हा लेख चंदौली जिल्ह्याविषयी आहे. चंदौली शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

चंदौली जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चंदौली येथे आहे. पंडित दीनदयाळ उपाध्याय जंक्शन हे मुघलसराई येथील प्रमुख रेल्वेस्थानक आहे.


देवरिया जिल्हा

हा लेख देवरिया जिल्ह्याविषयी आहे. देवरिया शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

देवरिया जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र देवरिया येथे आहे.


एटा जिल्हा

हा लेख इटाह जिल्ह्याविषयी आहे. एटा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

एटा जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र एटा येथे आहे.


इटावा जिल्हा

हा लेख इटावा जिल्ह्याविषयी आहे. इटावा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

इटावा जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र इटावा येथे आहे.


फिरोझाबाद जिल्हा

हा लेख फिरोझाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. फिरोझाबाद शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

फिरोझाबाद जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र फिरोझाबाद येथे आहे.


फरुखाबाद जिल्हा

हा लेख फरुखाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. फरुखाबाद शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

फरुखाबाद जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र फरुखाबाद येथे आहे.


फतेहपूर जिल्हा

हा लेख फतेहपूर जिल्ह्याविषयी आहे. फतेहपूर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

फतेहपूर जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र फतेहपूर येथे आहे.


अयोध्या जिल्हा

हा लेख अयोध्या जिल्ह्याविषयी आहे. फैझाबाद शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

अयोध्या जिल्हा' हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अयोध्या येथे आहे.


गोंडा जिल्हा

गोंडा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक जिल्हा आहे. उत्तर प्रदेशच्या ईशान्य भागात स्थित असलेला हा जिल्हा प्रामुख्याने कृषीप्रधान आहे. सामाजिक व शैक्षणिक दृष्ट्या गोंडा जिल्हा मागासलेला मानला जातो.


आंधळी माणसे आणि हत्ती

आंधळे माणसे आणि हत्तीची बोधकथा ही आंधळ्यांच्या एका गटाची कथा आहे ज्यांना यापूर्वी कधीही हत्ती महित नसतो. त्यांना स्पर्श करून हत्ती कसा असतो ते शिकतात आणि ते कल्पना करतात. प्रत्येक आंधळ्या माणसाला हित्तीच्या शरीराचा वेगळा भाग, परंतु फक्त एक भाग, जाणवतो. त्यानंतर ते त्यांच्या मर्यादित अनुभवाच्या आधारे प्राण्याचे वर्णन करतात आणि हत्तीबद्दलची त्यांची वर्णने एकमेकांपेक्षा वेगळी असतात. बोधकथेचा नैतिक असा आहे की मानवांमध्ये त्यांच्या मर्यादित, व्यक्तिनिष्ठ अनुभवावर आधारित परिपूर्ण सत्याचा दावा करण्याची प्रवृत्ती आहे कारण ते इतर लोकांच्या मर्यादित, व्यक्तिनिष्ठ अनुभवांकडे दुर्लक्ष करतात जे तितकेच खरे असू शकतात.

ही बोधकथा प्राचीन भारतीय उपखंडात उद्भवली, जिथून ती मोठ्या प्रमाणावर पसरली आहे. बौद्ध ग्रंथ तिथ सुत्त, उडाना ६.४, खुदाका निकाया, या कथेच्या सुरुवातीच्या आवृत्तींपैकी एक आहे. तिथ सुत्त सुमारे c. 500 BCE, बुद्धाच्या जीवनकाळात होती. बोधकथेच्या इतर आवृत्त्यांमध्ये अंधळ्यां एवजी अंधारी रात्र किंवा डोळ्यांवर पट्टी बांधलेली लोक आहे आणी हत्तीएवजी एखादा मोठा पुतळा आहे.


रशोमोन प्रभाव

रशोमोन प्रभाव ही सिनेमातील किंवा लिखाणातील कथा सांगण्याची पद्धत आहे ज्यामध्ये एखाद्या घटनेत सामील असलेल्या व्यक्तींद्वारे परस्परविरोधी वर्णन केले जाते, ज्यामुळे त्याच घटनेकडे भिन्न दृष्टीकोन प्रदान केला जातो. हा शब्द, १९५० च्या जपानी चित्रपट रशोमोनमधून व्युत्पन्न झाला आहे, याचा वापर प्रत्यक्षदर्शींच्या अविश्वसनीयतेच्या घटनेचे वर्णन करण्यासाठी केला जातो.


तलवार (२०१५ चित्रपट)

तलवार (आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गिल्टी म्हणून रिलीज झाला), हा मेघना गुलजार दिग्दर्शित आणि विशाल भारद्वाज लिखित २०१५ मधील भारतीय हिंदी -भाषेतील गुन्हेगारी - थ्रिलर नाट्यचित्रपट आहे. भारद्वाज आणि विनीत जैन निर्मित, हा चित्रपट २००८ च्या नोएडा दुहेरी हत्याकांडावर आधारित आहे ज्यामध्ये एक किशोरवयीन मुलगी आणि तिच्या कुटुंबाचा नोकर आहे गुंतले आहे. इरफान खान, कोंकणा सेन शर्मा आणि नीरज काबी अभिनीत, हा चित्रपट तीन वेगवेगळ्या दृष्टीकोनातून एका प्रकरणाच्या तपासाचे अनुसरण करतो ज्यात मुलीचे पालक खुनाच्या आरोपात दोषी किंवा निर्दोष आहेत.

भारद्वाज यांनी या प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या काही पोलिस अधिकाऱ्यांची भेट घेतल्यानंतर त्यांना ही कल्पना आली. नंतर ते मेघनाला भेटले आणि तिच्यासोबत चित्रपट बनवण्याची इच्छा व्यक्त केली. त्यांनी या प्रकरणावर दोन वर्षे संशोधन केले आणि त्यांना अनेक विरोधाभास सापडले. भारद्वाजची पटकथा ही रशोमोन प्रभावाचे उदाहरण होते. पंकज कुमार हे चित्रपटाचे छायाचित्रण दिग्दर्शक होते आणि ए. श्रीकर प्रसाद हे त्याचे संपादक होते.

तलवारचा प्रीमियर २०१५ टोरोंटो आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात विशेष-सादरीकरण विभागात झाला आणि २०१५ BFI लंडन चित्रपट महोत्सव आणि बुसान आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात प्रदर्शित करण्यात आला. २ ऑक्टोबर २०१५ रोजी भारतात प्रदर्शित करण्यात आले होते व बहुतेक सकारात्मक पुनरावलोकने, त्याच्या लेखन आणि कामगिरीसाठी विशेष कौतुका झाले. या चित्रपटाने कमाई करून बॉक्स ऑफिसवर मध्यम यश मिळवले.


रायन गॉसलिंग

रायन थॉमस गोसलिंग (जन्म १२ नोव्हेंबर १९८०) एक कॅनेडियन अभिनेता आहे. स्वतंत्र चित्रपट आणि प्रमुख स्टुडिओ वैशिष्ट्यांमध्ये प्रख्यात, त्याच्या चित्रपटांनी जगभरात $२ अब्ज पेक्षा जास्त कमाई केली आहे. गोसलिंगला गोल्डन ग्लोब पुरस्कारासह विविध पुरस्कार मिळाले आहेत आणि तीन अकादमी पुरस्कार आणि दोन ब्रिटिश अकादमी फिल्म पुरस्कारांसाठी नामांकन मिळाले आहेत.

डिस्ने चॅनलच्या द मिकी माऊस क्लब (१९९३-९५) वर वयाच्या १३ व्या वर्षी गोसलिंगने प्रसिद्धी मिळवली आणि आर यू अफ्रेड ऑफ द डार्क (१९९५) आणि गूजबम्प्स (१९९६ ) यासह इतर कौटुंबिक मनोरंजन कार्यक्रमांमध्ये दिसला. द बिलिव्हर (२००१) मधील ज्यू निओ-नाझीची त्याची यशस्वी चित्रपट भूमिका होती आणि २००४ च्या रोमँटिक नाट्यपट द नोटबुकमध्ये त्याने प्रसंशा मिळवली. हाफ नेल्सन (२००६) या समीक्षकांनी प्रशंसित चित्रपटामध्ये काम केले, ज्यासाठी त्याला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याच्या अकादमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते.

रोमँटिक संगीतमय ला ला लॅन्ड (२०१६) मध्ये अभिनय केला, ज्यासाठी त्याला गोल्डन ग्लोब आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी दुसरे अकादमी पुरस्कार नामांकन मिळाले. २०२३ मध्ये, त्याने फँटसी कॉमेडी बार्बीमध्ये केनची भूमिका केली, जी त्याची सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट म्हणून उदयास आली आणि त्याला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याच्या अकादमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले.


डर्मॉट मुलरोनी

डर्मॉट पॅट्रिक मुलरोनी (जन्म ३१ ऑक्टोबर १९६३) एक अमेरिकन अभिनेता आहे. रोमँटिक कॉमेडी, वेस्टर्न आणि नाट्य चित्रपटांमधील भूमिकांसाठी तो ओळखला जातो.

२००३ मध्ये, मुलरोनीने फ्रेंड्स या टीव्ही मालिकेत गॅविन मिशेलची भूमिका केली. तो नवव्या सीझनच्या तीन भागांमध्ये दिसला.

मुलरोनीने १९९० मध्ये अभिनेत्री कॅथरीन केनरशी लग्न केले. त्यांना क्लाईड कीनर मुलरोनी (जन्म २१ जून १९९९) नावाचा मुलगा आहे जो एक गायक आहे. मे २००५ मध्ये हे जोडपे विभक्त झाले आणि मुलरोनीने ११ जून २००७ रोजी घटस्फोटासाठी अर्ज दाखल केला. १९ डिसेंबर २००७ रोजी त्यांचा घटस्फोट अंतिम ठरला. नंतर २००८ मध्ये त्याने इटालियन प्रिमा अपोलिनारेशी लग्न केले. त्यांना दोन मुली आहेत आणि कुटुंब लॉस एंजेलिसमध्ये राहते.


राझी (चित्रपट)

राझी हा मेघना गुलजार दिग्दर्शित आणि जंगली पिक्चर्स आणि धर्मा प्रॉडक्शन्सच्या बॅनरखाली विनीत जैन, करण जोहर, हिरू यश जोहर आणि अपूर्व मेहता निर्मित २०१८ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील स्पाय थ्रिलर चित्रपट आहे. यात आलिया भट्ट मुख्य भूमिकेत असून विकी कौशल, रजित कपूर, शिशिर शर्मा आणि जयदीप अहलावत सहाय्यक भूमिकेत आहेत. हा चित्रपट हरिंदर सिक्का यांच्या २००८ च्या कॉलिंग सेहमत या कादंबरीचे रूपांतर आहे, जो भारतीय संशोधन आणि विश्लेषण विंग (रॉ) एजंटची खरी माहिती आहे, जिने १९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धापूर्वी तिच्या वडिलांच्या विनंतीनुसार, भारताला माहिती देण्यासाठी पाकिस्तानमधील लष्करी अधिकाऱ्यांच्या कुटुंबात लग्न केले होते. राझीचे मुख्य छायाचित्रण जुलै २०१७ मध्ये मुंबईत सुरू झाले आणि २७ ऑक्टोबर २०१७ रोजी पूर्ण झाले. पटियाला, नाभा, मालेरकोटला आणि दूधपथरी यासह अनेक ठिकाणी त्याचे चित्रीकरण झाले आहे.

राझी हा ११ मे २०१८ रोजी रिलीज झाला व च्या बजेटमध्ये बनवलेले, राझीने जगभरात मिळवले. हा महिला नायक असलेल्या सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट म्हणून उदयास आला. मेघनाच्या दिग्दर्शनासह आणि भट्टच्या अभिनयाला प्रशंसा मिळाली.

६४ व्या फिल्मफेअर पुरस्कारांमध्ये, राझीला १५ नामांकने मिळाली आणि सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (गुलजार) आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (भट्ट) यासह आघाडीचे ५ पुरस्कार जिंकले.


छपाक (चित्रपट)

छपाक हा २०२० चा भारतीय हिंदी -भाषेतील चरित्रात्मक नाट्यचित्रपट आहे जो ॲसिड हल्ल्यातून वाचलेल्या लक्ष्मी अग्रवालच्या जीवनावर आधारित आहे. मेघना गुलजार दिग्दर्शित, या चित्रपटात विक्रांत मॅसी आणि मधुरजीत सरघी यांच्यासोबत अग्रवालद्वारे प्रेरित प्रमुख भूमिकेत दीपिका पदुकोण आहे. ह्यात पदुकोणने निर्मितीमध्ये पदार्पण केले. या चित्रपटाला फॉक्स स्टार स्टुडिओ, का प्रॉडक्शन, एव्हर्नस प्रॉडक्शन आणि मृगा फिल्म्स यांचा संयुक्त पाठिंबा होता.

शूटिंग मार्च ते जून २०१९ या कालावधीत नवी दिल्ली आणि मुंबईजवळच्या ठिकाणी झाले. १० जानेवारी २०२० रोजी जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट छत्तीसगड, मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये करमुक्त घोषित करण्यात आला. चित्रपटाने पेक्षा जास्त कमाई केली जागतिक स्तरावर आणि व्यावसायिक अपयश ठरला.


रॉन किकिनिस

रॉन किकिनिस हे एक अमेरिकन चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ आहेत जे इमेजिंग इन्फॉर्मेटिक्स, इमेज गाइडेड सर्जरी आणि मेडिकल इमेज कंप्युटिंग या क्षेत्रातील संशोधनासाठी प्रसिद्ध आहेत. हार्वर्ड मेडिकल स्कूलमध्ये ते रेडिओलॉजीचे प्राध्यापक आहेत. किकिनिस या बोस्टन, मॅसॅच्युसेट्स येथील ब्रिघम आणि महिला रुग्णालयातील रेडिओलॉजी विभागातील सर्जिकल प्लॅनिंग प्रयोगशाळेच्या संस्थापक संचालक आहेत. ते रेडिओलॉजी विभागात बायोमेडिकल इन्फॉर्मेटिक्स रिसर्चचे उपाध्यक्ष आहेत.


फिलहाल...

फिलहाल... हा मेघना गुलजार दिग्दर्शित २००२ चा भारतीय प्रणय चित्रपट आहे. यात सुष्मिता सेन, तब्बू, संजय सुरी आणि पलाश सेन यांच्या भूमिका आहेत. गीतकार गुलजार आणि अभिनेत्री राखी यांची मुलगी मेघना गुलजार हिने या चित्रपटाद्वारे दिग्दर्शनात पदार्पण केले. या चित्रपटाला समीक्षकांनी चांगला प्रतिसाद दिला, विशेषतः सुष्मिता सेनचा अभिनय, ज्याला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीसाठी फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते.


एक होता विदूषक

एक होता विदुषक हा जब्बार पटेल दिग्दर्शित आणि राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळ निर्मित १९९२ चा मराठी चलचित्रपट आहे. या चित्रपटात लक्ष्मीकांत बेर्डे, मधु कांबीकर, निळू फुले, वर्षा उसगावकर, मोहन आगाशे आणि दिलीप प्रभावळकर सहाय्यक भूमिकेत आहेत.

या चित्रपटाने अनेक पुरस्कार जिंकले आणि महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (१९९३) मध्ये चित्रपट म्हणून निवडले गेले. याने ४० व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (१९९२) मध्ये दोन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार देखील जिंकले; मराठीतील सर्वोत्कृष्ट फिचर फिल्म आणि लक्ष्मीबाई कोल्हापूरकर यांच्यासाठी सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शन. कोरिओग्राफीसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळवणाऱ्या कोल्हापूरकर पहिल्या कोरिओग्राफर आणि पहिल्या महिला ठरल्या. या चित्रपटाने १९९३ मध्ये इंडियन पॅनोरमा, इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल ऑफ इंडियामध्ये देखील भाग घेतला होता.


राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळ

मुंबई स्थित भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळ (National Film Development Corporation - NFDC) ही उच्च दर्जाच्या भारतीय चित्रपटांना प्रोत्साहन देण्यासाठी १९७५ मध्ये स्थापित केलेली केंद्रीय संस्था आहे. हे चित्रपट वित्तपुरवठा, निर्मिती आणि वितरण आणि भारत सरकारच्या माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करते. भारतीय चित्रपट उद्योगाच्या एकात्मिक आणि कार्यक्षम विकासाची योजना आखणे, प्रोत्साहन देणे आणि त्याचे आयोजन करणे आणि चित्रपटसृष्टीत उत्कृष्टता वाढवणे हे NFDC चे प्राथमिक उद्दिष्ट आहे.

२०१३ मध्ये, NFDC ने समांतर सिनेमाची जाहिरात आणि वितरण करण्यासाठी, "सिनेमा ऑफ इंडिया" हे लेबल सुरू केले. या मालिकेतील उल्लेखनीय चित्रपटांमध्ये मिर्च मसाला (१९८७), एक दिन अचानक (१९८९), ट्रेन टू पाकिस्तान (१९९८), मम्मो (१९९४), उसकी रोटी (१९६९), कमला की मौत (१९८९) आणि २७ डाउन (१९७४) यांचा समावेश आहे.


इर्शाद कामिल

डॉ. इर्शाद कामिल (जन्म ५ सप्टेंबर १९७१) हे भारतीय कवी आणि गीतकार आहेत. जब वी मेट, चमेली, लव्ह आज कल, रॉकस्टार, लैला मजनू, आशिकी २, रांझना, हायवे, तमाशा, जब हॅरी मेट सेजल, कबीर सिंग, डंकी आणि लव आज कल या बॉलीवूड चित्रपटांमध्ये त्यांची गाणी आहेत .

इर्शाद यांना त्यांच्या गीतलेखनासाठी अनेक पुरस्कार व नामांकन मिळाले आहे.


नाच गं घुमा (चित्रपट)

नाच गं घुमा हा २०२४ मधील मराठी विनोदी-नाट्यचित्रपट आहे. परेश मोकाशी दिग्दर्शित या चित्रपटात मुक्ता बर्वे, सुकन्या कुलकर्णी, नम्रता संभेराव आणि सारंग साठे यांच्या भूमिका आहेत. या चित्रपटातून स्वप्नील जोशी निर्माता म्हणून पदार्पण करत आहे. चित्रपटाची निर्मीती मधुगंधा कुलकर्णी, मोकाशी, जोशी, शर्मिष्ठा राऊत, तेजस देसाई व तृप्ती पाटील यांनी केली आहे. कथा, पटकथा व संवाद हे मोकाशी व कुलकर्णी यांनी लिहिले आहे.


नम्रता संभेराव

नम्रता संभेराव (पुर्वाश्रमीच्या आवटे; जन्म २९ ऑगस्ट १९८९) ही एक भारतीय मराठी चित्रपट, दूरदर्शन आणि नाट्य अभिनेत्री आहे. महाराष्ट्राची हस्यजत्रा मधील विविध भूमिकांसाठी ती प्रसिद्ध आहे.


अमिताभ भट्टाचार्य

अमिताभ भट्टाचार्य (जन्म १६ नोव्हेंबर १९७६) हा एक भारतीय गीतकार आणि पार्श्वगायक आहे जो बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये काम करतो. देव.डी या चित्रपटातील "इमोशनल अत्याचार" ह्या गाण्याने तो प्रसिद्ध झाला. तेव्हापासून ते विविध प्रकारच्या बॉलीवूड चित्रपटांसाठी गीतलेखन करत आहेत.

आय एम'' चित्रपटातील "अगर जिंदगी" या गाण्यासाठी त्यांना राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे. २०१२ मध्ये "अभी मुझे में कहें" गाण्यासाठी त्यांनी पहिला फिल्मफेर पुरस्कार जिंकला.


वरुण ग्रोवर (लेखक)

वरुण ग्रोवर (जन्म २६ जानेवारी १९८०) हा एक भारतीय लेखक, विनोदकार, कवी, अभिनेता आणि चित्रपट निर्माता आहे. २०१५ मधील ६३ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये त्यांना "मोह मोह के धागे" या गाण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट गीतकाराचा पुरस्कार मिळाला. तो ऐसी तैसी डेमोक्रेसी या राजकीय व्यंगचित्राचा सह-निर्माता देखील आहे.


दम लगा के हईशा

दम लगा के हैशा (आंतरराष्ट्रीय स्तरा माय बिग फॅट ब्राइड म्हणून प्रदर्शित झाला) हा २०१५ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी-नाट्यचित्रपट आहे जो शरत कटारिया लिखित आणि दिग्दर्शित आहे, ज्यात आयुष्मान खुराना आणि भूमी पेडणेकर, संजय मिश्रा आणि सीमा पाहवा मुख्य भूमिकेत आहेत. चित्रपटाचा पार्श्वसंगीत इटालियन संगीतकार अँड्रिया गुएरा यांनी तयार केला आहे. हा चित्रपट २७ फेब्रुवारी २०१५ रोजी प्रदर्शित झाला आणि त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. बॉक्स ऑफिस इंडियाने सांगितले की चित्रपटाने पाच आठवड्यात मिलवले. चित्रपटाची अंतिम जागतिक कमाई होती.

दम लगा के हैशाला ६१ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये पाच नामांकन मिळाले व दोन जिंकले, पेडणेकरसाठी सर्वोत्कृष्ट महिला पदार्पण आणि सर्वोत्कृष्ट सिनेमॅटोग्राफी. "मोह मोह के धागे" या गाण्याला वरुण ग्रोव्हरच्या गीतासाठी आणि पापोन आणि मोनाली ठाकूर यांच्या गायनासाठी तीन नामांकन मिळाले आहेत. या चित्रपटाला हिंदीतील सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारही मिळाला. हा चित्रपट २०१० च्या मराठी चित्रपट अगडबम वरून प्रेरित आहे जो २००६ च्या तेलगू चित्रपट किथाकिथालू वरून प्रेरित आहे.

चित्रपटाची कथा हरिद्वार आणि ऋषिकेशवर बेतलेली आहे व ह्याच शहरांमध्ये चित्रित केला गेला आहे.

भूमी पेडणेकरची फिमेल लीडसाठी निवड झाली, हा तिचा पहिला चित्रपट आहे. या भूमिकेसाठी अभिनेत्रीचे वजन जास्त असणे आवश्यक होते परिणामी, तिने ३० किलोने वजन वाढवले.


नौटंकी साला!

नौटंकी साला! हा रोहन सिप्पी दिग्दर्शित २०१३ मधील भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी-नाट्यचित्रपट आहे, ज्यात आयुष्मान खुराणा आणि कुणाल रॉय कपूर यांच्यासह पूजा साळवी, इव्हलिन शर्मा आणि गेलिन मेंडोन्का यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. ही कथा २००३ मध्ये आलेल्या फ्रेंच कॉमेडी चित्रपट Après Vous वर आधारित आहे.


बेवकूफियां

बेवकूफियां हा २०१४ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी चित्रपट आहे जो नुपूर अस्थाना दिग्दर्शित आहे, हबीब फैसल लिखित आणि यशराज फिल्म्सच्या बॅनरखाली आदित्य चोप्रा निर्मित आहे. या चित्रपटात आयुष्मान खुराणा, सोनम कपूर आणि ऋषी कपूर यांच्या भूमिका आहेत. हा व्यावसायिकरित्या अपयशी ठरला.


हवाईजादा

हवाईजादा हा २०१५ साली रिलायन्स एंटरटेनमेंटसह विभू पुरी यांनी लिहिलेला, दिग्दर्शित केलेला आणि निर्मित केलेला भारतीय हिंदी नाट्यचित्रपट आहे. शिवकर बापूजी तळपदे यांच्या चरित्रावरून प्रेरित या चित्रपटात आयुष्मान खुराणा, मिथुन चक्रवर्ती आणि पल्लवी शारदा यांच्या भूमिका आहेत. मुंबईचे रहिवासी असलेले तळपदे यांनी १८९५ मध्ये मानवरहित, विमान बांधले आणि उडवले असा दावा केला जातो. यशस्वी उड्डाणाचे समकालीन कागदपत्रे अस्तित्वात नाही आणि कोणतेही विश्वसनीय ऐतिहासिक रेकॉर्ड त्याच्या अस्तित्वाचे दस्तऐवज देत नाहीत. या चित्रपटात तळपदे यशस्वीपणे मानवयुक्त उड्डाण करताना दाखवण्यात आले आहे. हा ३० जानेवारी २०१५ रोजी प्रसिद्ध झाले. हा चित्रपट उत्तर प्रदेशमध्ये करमुक्त घोषित करण्यात आला.


मेरी प्यारी बिंदू

मेरी प्यारी बिंदू हा २०१७ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक नाट्य चित्रपट आहे, जो सुप्रोतीम सेनगुप्ता लिखित आणि अक्षय रॉय दिग्दर्शित आहे. यात परिणीती चोप्रा आणि आयुष्मान खुराना मुख्य भूमिकेत आहेत.

चित्रपटाचे मुख्य छायाचित्रण मे २०१६ मध्ये कोलकाता येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०१६ मध्ये संपले. हा चित्रपट १२ मे २०१७ रोजी प्रदर्शित झाला.

या चित्रपटाचे एकूण कलेक्शन होते.


सचिन-जिगर

सचिन संघवी आणि जिगर सरैया हे भारतीय संगीतकार, गायक, संगीत निर्माता, संगीत दिग्दर्शक आहे जे दोघे सचिन-जिगर म्हणून ओळखले जातात. ते हिंदी आणि गुजराती भाषेतील चित्रपटांसाठी संगीत देतात.


बरेली की बर्फी

बरेली की बर्फी हा २०१७ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी-नाट्यचित्रपट आहे जो अश्विनी अय्यर तिवारी दिग्दर्शित आहे व निकोलस बॅरेऊ यांच्या कादंबरीवर आधारित आहे, द इंग्रिडियंट्स ऑफ लव्ह . या चित्रपटात कृती सेनॉन, आयुष्मान खुराणा आणि राजकुमार राव मुख्य भूमिकेत आहेत, पंकज त्रिपाठी आणि सीमा पहवा सहाय्यक भूमिकेत आहेत. १८ ऑगस्ट २०१७ रोजी भारतात थिएटरमध्ये रिलीज करण्यात आला होता, स्वातंत्र्य दिनाच्या आठवड्याच्या शेवटी. पेक्षा जास्त कमाई करून बॉक्स ऑफिसवर ह्याला व्यावसायिक यश मिळाले.

६३ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, बरेली की बर्फीला ८ नामांकन मिळाले, ज्यात सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (पहवा), विजेते सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (अय्यर तिवारी) आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (राव) यांचा समावेश होता.


शुभ मंगल सावधान (चित्रपट)

शुभ मंगल सावधान हा आर.एस. प्रसन्ना दिग्दर्शित आणि कृषिका लुल्ला आणि आनंद एल. राय निर्मित २०१७ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी चित्रपट आहे. आयुष्मान खुराणा आणि भूमी पेडणेकर अभिनीत, हा दिग्दर्शकाच्या तमिळ चित्रपट कल्याणा समयाल साधम (२०१३) चा रिमेक आहे. १ सप्टेंबर २०१७ रोजी रिलीज झाला.

६३ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, शुभ मंगल सावधानला सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (खुराणा), सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (पेडणेकर) आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (पहवा) यांच्यासह ५ नामांकन मिळाले.


इव्हान रुसिलको

डॉ. इव्हान रुसिलको (जन्म ३ मार्च १९८४ मेडविले, पेनसिल्व्हेनिया) आंतरराष्ट्रीय फिटनेस मॉडेलिंग, कॉलेजिएट ऍथलेटिक्स, बॉडीबिल्डिंग चॅम्पियनशिप आणि दोन वेळा मिस्टर यूएसएचे प्रतिष्ठित शीर्षक असलेल्या विविध पार्श्वभूमीसह एक प्रतिष्ठित व्यावसायिक आहे.


थाईलंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२४

पुनर्निर्देशन थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२४


डॉक्टर जी

डॉक्टर जी हा २०२२ चा अनुभूती कश्यप दिग्दर्शित आणि जंगली पिक्चर्स निर्मित भारतीय हिंदी-भाषेतील वैद्यकीय कॉमेडी-नाट्य चित्रपट आहे. यात आयुष्मान खुराणा, राकुल प्रीत सिंग आणि शेफाली शाह यांच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट एका वैद्यकीय विद्यार्थ्याच्या संघर्ष दाखवतो ज्याला ऑर्थोपेडिक्समध्ये स्वारस्य आहे परंतु त्याऐवजी तो स्त्रीरोगतज्ञ बनतो.

डॉक्टर जी हा १४ ऑक्टोबर २०२२ रोजी थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाले आणि समीक्षकांकडून सकारात्मक पुनरावलोकने मिळाली.


अनेक (२०२२ चित्रपट)

अनेक हा २०२२ चा भारतीय हिंदी-भाषेतील ॲक्शन थ्रिलर चित्रपट आहे जो अनुभव सिन्हा लिखित आणि दिग्दर्शित आहे, ज्यांनी टी-सीरीजसह त्याची सह-निर्मिती देखील केली आहे. हा चित्रपट एका सरकारी पोलीस गुप्तहेर अधिकाऱ्याभोवती फिरतो (आयुष्मान खुराणा), ज्याला भारताच्या ईशान्य प्रदेशात सरकार आणि फुटीरतावादी गटांमध्ये शांतता करार घडवून आणण्यासाठी पाठवले जाते, ज्यांना भारतापासून वेगळे व्हायचे आहे. खुराणा सोबत, आंद्रिया केविचुसा, मनोज पाहवा, कुमुद मिश्रा आणि जेडी चक्रवर्ती यांच्या भूमिका आहेत. अनेक हा २७ मे २०२२ रोजी जगभरातील सिनेमांमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला आणि सामान्यत: समीक्षकांकडून त्याच्या अभिनयाची आणि विषयाची प्रशंसा करून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला परंतु त्याची पटकथा, दिग्दर्शनामुळे त्याची टीका झाली.


बाला (२०१९ चित्रपट)

बाला हा अमर कौशिक दिग्दर्शित आणि दिनेश विजन निर्मित २०१९ चा हिंदी भाषेतील व्यंग्यात्मक ब्लॅक कॉमेडी चित्रपट आहे. यात आयुष्मान खुराणा, भूमी पेडणेकर आणि यामी गौतम यांच्या भूमिका आहेत. बंगाली चित्रपट दिग्दर्शक पावेल भट्टाचार्जी यांच्या मूळ कथेवर हा आधारित आहे.

बाला चा नायक बालमुकुंद शुक्ला, कानपूरमध्ये राहणारा एक तरुण, जो पुरुषांच्या टक्कल पडण्याने त्रस्त आहे, आणि ही कथा त्याच्या आत्मविश्वासाच्या कमतरतेबद्दल आणि अकाली टक्कल पडून येणाऱ्या सामाजिक दबावाबद्दल आहे. हे टक्कल पडणे आणि रंगविकाराच्या सामाजिक समस्यांवर लक्ष केंद्रित करते. चित्रपटाचे मुख्य छायाचित्रण मे ते जुलै २०१९ या कालावधीत कानपूर, मुंबई आणि लखनौ येथे झाले. साउंडट्रॅक अल्बम सचिन-जिगर यांनी संगीतबद्ध केला होता

बाला हा ७ नोव्हेंबर २०१९ रोजी पूर्वावलोकन शोमध्ये आणि ८ नोव्हेंबर २०१९ रोजी जगभरात थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला. 172 कोटींच्या जागतिक कमाईसह हा चित्रपट ब्लॉकबस्टर झाला. बाला २७ सप्टेंबर २०२० रोजी बर्लिन येथे इंडो-जर्मन फिल्म वीक २०२० मध्ये प्रदर्शित करण्यात आला होता.

६५ व्या फिल्मफेअर पुरस्कारांमध्ये, बाला यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (खुराणा) आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (पहवा) यांच्यासह ३ नामांकने मिळाली.


सनी सिंग (अभिनेता)

सनी सिंग (जन्म ६ ऑक्टोबर १९८५) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करतो. टेलिव्हिजनमध्ये काम केल्यानंतर, त्याने दिल तो बच्चा है जी (२०११) मध्ये एका छोट्या भूमिकेद्वारे चित्रपट पदार्पण केले आणि आकाश वाणी (२०१३) मध्ये सहाय्यक भूमिका केली. त्याचा पहिला व्यावसायिक यश हा चित्रपट प्यार का पंचनामा २ (२०१५) होता आणि त्याची सर्वाधिक कमाई करणारा २०१८ मध्ये रोमँटिक कॉमेडी सोनू के टीटू की स्वीटी रिलीज झाला.

सिंग यांनी २००७ मध्ये स्टार प्लसच्या लोकप्रिय मालिका कसौटी जिंदगी की द्वारे टेलीव्हिजनमध्ये पदार्पण केले, जिथे त्यांनी क्रातिका सेंगरने साकारलेल्या पात्राची प्रियकराची भूमिका साकारली. नंतर, त्याने २००९ च्या शकुंतला मालिकेत करणची भूमिका केली.


आर्टिकल १५ (चित्रपट)

आर्टिकल १५ हा २०१९ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील गुन्हेगारी नाट्यचित्रपट आहे जो दिग्दर्शित आणि निर्मीत केला आहे अनुभव सिन्हाने त्यांनी गौरव सोलंकी सह पटकथा देखील लिहिली आहे. या चित्रपटात आयुष्मान खुराणा हा पोलिस गुप्तहेर म्हणून काम करतो जो एका छोट्या गावातून तीन मुली बेपत्ता झाल्याचा तपास करतो आणि वाटेत जात-आधारित अत्याचाराचा इतिहास उघड करतो. सहाय्यक कलाकारांमध्ये नास्सर, मनोज पहवा, कुमुद मिश्रा, ईशा तलवार, सयानी गुप्ता, मोहम्मद झीशान अय्युब, सुशील पांडे, वीण हर्ष आणि सुंबुल तौकीर यांचा समावेश आहे.

चित्रपटाचे नाव भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १५ वरून ठेवण्यात आले आहे, जे धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या आधारावर भेदभाव करण्यास प्रतिबंधित करते. एका विशिष्ट घटनेवर आधारित नसला तरी, हा चित्रपट २०१४ च्या बदायूं सामूहिक बलात्काराच्या आरोपांसह आणि २०१६ मधील उना घटनेसह जाती-आधारित भेदभावाच्या गुन्ह्यांसह अनेक वास्तविक जीवनातील प्रकरणांवर आधारित आहे. मुख्य छायाचित्रणाची सुरुवात १ मार्च २०१९ रोजी लखनौमध्ये झाली.


सौरभ राज जैन

सौरभ राज जैन (जन्म १ डिसेंबर १९८५) हा हिंदी टेलिव्हिजनमधील भारतीय अभिनेता आहे. महाभारत (२०१३-१४) मधील कृष्णाच्या भूमिकेने त्यांनी घराघरात नाव कमावले व देशभरात प्रशंसा मिळवली. देवों के देव मधील विष्णूची त्यांची भूमिका देखील लोकांना आवडली.

त्याने इतर उल्लेखनीय टेलिव्हिजन कार्यक्रमांमध्ये कसम से, उत्तरन, चंद्रगुप्त मौर्य आणि पटियाला बेब्स मध्ये काम केले आहे. जैन यांनी नच बलिए ९ (२०१९) आणि खतरों के खिलाडी ११ (२०२१) या रिॲलिटी शोमध्ये भाग घेतला आहे.


मोहित रैना

मोहित रैना (जन्म १४ ऑगस्ट १९८२) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी चित्रपट आणि टेलिव्हिजनमध्ये दिसतो. त्याने त्याच्या अभिनय कारकीर्दीची सुरुवात विज्ञान कथा शो आंतरिक्ष (२००४) मधून केली आणि नंतर डॉन मुथू स्वामी (२००८) मध्ये भूमिका केली. देवों के देव - महादेव आणि महाभारत या टेलिव्हिजन मालिकेतील हिंदू देव शिवाच्या मुख्य भूमिकेसाठी तो प्रसिद्ध आहे. त्यापूर्वी त्याने चेहरा (२००९) आणि गंगा की धीज (२०१०) सह टेलिव्हिजन सोप ऑपेरामध्ये काम केले होते.


हर्षद अरोरा

हर्षद अरोरा (जन्म ३ सप्टेंबर १९८७) एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी टेलिव्हिजनमध्ये दिसतो. त्याने २०१४ मध्ये कलर्स टीव्हीच्या लोकप्रिय बेइन्तेहा यात नायक झैन अब्दुल्लाच्या भूमिकेतून अभिनयात पदार्पण केले ज्यासाठी त्याला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा आयटीए पुरस्कार मिळाला. २०१६ मध्ये, अरोरा, स्टार प्लसच्या दहलीझमध्ये आयएएस अधिकारी आदर्श सिन्हा म्हणून दिसला होता.


राहुल देव

राहुल देव (जन्म २७ सप्टेंबर १९६८) हा एक भारतीय अभिनेता आणि माजी मॉडेल आहे जो प्रामुख्याने हिंदी, तेलगू, तमिळ, कन्नड आणि मल्याळम भाषेतील चित्रपटांमध्ये काम करतो. त्याने काही मराठी, बंगाली, भोजपुरी, गुजराती, पंजाबी आणि उडिया चित्रपटाता देखील काम केले आहे.

राहुल देव आणि त्याचा भाऊ मुकुल देव हे दोघेही हरिदेव यांचे पुत्र असून ते सहायक पोलिस आयुक्त होते.

त्याने २००० च्या चॅम्पियन चित्रपटातून पडद्यावर पदार्पण केले जेथे त्याने खलनायकी भूमिका केली होती ज्यासाठी त्याला २००१ च्या फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते.

डिसेंबर २०१३ मध्ये पौराणिक टीव्ही मालिका देवों के देव...महादेव मध्ये अरुणासुर राक्षसाची भूमिका साकारून, टेलीव्हिजनमध्ये पदार्पण केले. त्याने बिग बॉस (हिंदी सीझन १०) मध्ये भाग घेतला आणि ६३ व्या दिवशी बाहेर पडला.


चेतन हंसराज

चेतन हंसराज (जन्म १५ जून १९७२) हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे.

हंसराजने १९८० मध्ये बालकलाकार म्हणून आपल्या कारकिर्दीला जाहिरातींमधून सुरुवात केली. त्याचा पहिला चित्रपट कूक डू कू (१९८४) मध्ये फ्रान्समधील बालचित्रपट महोत्सवासाठी निवडला गेला. बीआर चोप्राच्या महाभारत मधील तरुण बलरामच्या भूमिकेतून त्यांनी टेलिव्हिजनमध्ये पदार्पण केले.

नंतर त्यांनी कहाणी घर घर की , धरती का वीर योद्धा पृथ्वीराज चौहान, कुसुम यात भूमिकेत साकारल्या. फिअर फॅक्टर इंडिया आणि इस जंगल से मुझे बचाओ यांसारख्या रिॲलिटी शोमध्येही तो दिसला.


मुकुल देव

मुकुल देव (जन्म १७ सप्टेंबर १९७०) एक भारतीय दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता आहे. हिंदी चित्रपट, पंजाबी चित्रपट, टीव्ही मालिका आणि म्युझिक अल्बममधील कामासाठी तो ओळखला जातो. त्याने काही बंगाली, मल्याळम, कन्नड आणि तेलगू चित्रपटांमध्येही काम केले आहे. यमला पगला दिवाना मधील भूमिकेसाठी उत्कृष्ट अभिनयासाठी त्यांना ७वा अमरीश पुरी पुरस्कार मिळाला.

ते इंदिरा गांधी राष्ट्रीय उड्डाण अकादमीचे प्रशिक्षित पायलट देखील आहेत.

मुकुल देव यांनी १९९६ मध्ये विजय पांडेची भूमिका साकारत असलेल्या मुमकीन मालिकेद्वारे टीव्हीवर आपल्या अभिनयाची सुरुवात केली. त्याने दूरदर्शनच्या एक से बाढ कर एक या कॉमेडी बॉलीवूड काउंटडाउन शोमध्ये देखील काम केले.

त्याच वर्षी त्यांनी दस्तकमध्ये एसीपी रोहित मल्होत्रा या भूमिकेत चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले ज्याने मिस युनिव्हर्स सुष्मिता सेनचीही ओळख करून दिली.

ते फिअर फॅक्टर इंडिया सीझन १ चे होस्ट देखील होते.


कॉर्कोवाडो

कोर्कोवाडो () हा ब्राझीलच्या मध्य रिओ डी जनेरियोमधील एक पर्वत आहे. उंची असलेला हा पर्वत टिजुका फॉरेस्ट या राष्ट्रीय उद्यानात स्थित आहे.

कॉर्कोवाडो टेकडी शहराच्या मध्यभागी अगदी पश्चिमेला आहे परंतु ती पूर्णपणे शहराच्या मर्यादेत आहे आणि खूप दूरवरून दृश्यमान आहे. क्राइस्ट द रिडीमर या शिखरावर असलेल्या येशूच्या पुतळ्यासाठी हे ठिकाण जगभरात ओळखले जाते.


शुगरलोफ माउंटन

शुगरलोफ माउंटन ( ) हे ब्राझीलच्या रिओ दि जानेरो येथील ग्वानाबारा उपसागराच्या मुखाशी अटलांटिक महासागरात जाणारे द्वीपकल्पातील शिखर आहे. उंचीचे हे शिखर बंदराच्या वर साखरेच्या वडी आकारासारखे असल्यामुळे त्याला हे नाव देण्यात आले आहे. केबलवे मधून शहर आणि त्यापलीकडील विहंगम दृश्यांसाठी जगभरात याला ओळखले जाते.

रिओ डी जनेरियोच्या आजूबाजूला पाण्याच्या काठावरून सरळ येणाऱ्या अनेक मोनोलिथिक ग्रॅनाइट आणि क्वार्ट्ज पर्वतांपैकी हा एक पर्वत आहे. भूगर्भशास्त्रीयदृष्ट्या, तो नॉन- इन्सेलबर्ग बॉर्नहार्ड्स म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंच-बाजूच्या खडकांच्या बाहेरील पिकांच्या कुटुंबाचा भाग मानला जातो.

२००६ मध्ये तयार केलेल्या शुगरलोफ माउंटन आणि उर्का हिल नैसर्गिक स्मारकाद्वारे हा पर्वत संरक्षित आहे. हा पर्वत २०१२ मध्ये युनेस्कोने घोषित केलेल्या जागतिक वारसा स्थळाचा भाग बनला.


रोहित बक्षी (अभिनेता)

२०१३ मध्ये त्याने डेहराडून डायरी या थ्रिलर चित्रपटाद्वारे बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. त्याने सिया के राममध्ये भगवान शिवची भूमिका साकारली होती.


आकाशदीप सैगल

आकाशदीप सैगल हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी टेलिव्हिजनमध्ये काम करतो. तो स्टार प्लसच्या सोप ऑपेरा क्यूंकी सास भी कभी बहू थी मधील अंश विराणी आणि एकलव्य विराणी यांच्या भूमिकेसाठी तसेच बिग बॉस ५ या रिॲलिटी शोमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रसिद्ध आहे ज्यामध्ये तो अंतिम फेरीत सहभागी झाला होता.

प्यार में कभी कभी (१९९९) या चित्रपटातून त्यांनी आपल्या अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली. स्टार प्लसवरील लोकप्रिय क्यूंकी सास भी कभी बहू थी या मालिकेतून त्याने छोट्या पडद्यावर पदार्पण केले. सोनी एंटरटेनमेंट टेलिव्हिजनवरील झलक दिखला जा १ या नृत्य स्पर्धेच्या पहिल्या सत्रात त्याने भाग घेतला होता.


मानव विज

मानव विज हा हिंदी आणि पंजाबी भाषेतील चित्रपटांमध्ये काम करणारा भारतीय अभिनेता आहे. त्याने शहीद-ए-आझम (२००२) मध्ये सुखदेव म्हणून पदार्पण केले आणि क्यूंकी सास भी कभी बहू थी या दूरचित्रवाणी मालिकेतही काम केले. उडता पंजाब, रंगून, फिल्लौरी, नाम शबाना आणि अंधाधुन या चित्रपटात तो दिसला. २०२२ मध्ये, त्याने सम्राट पृथ्वीराज आणि लाल सिंग चड्ढा या चित्रपटात भूमिका केल्या.


बरुण सोबती

बरुण सोबती एक भारतीय अभिनेता आहे. इस्स प्यार को क्या नाम दूं मधील अर्णव सिंग रायजादा आणि असुर मधील निखिल नायर यांच्या भूमिकेसाठी तो प्रसिद्ध आहे.

सोबती यांनी २००९ मध्ये स्टार प्लसच्या श्रद्धा या कार्यक्रमात स्वयम खुराणाच्या भूमिकेत पदार्पण केले. त्यांनी नंतर दिल मिल गये या मेडिकल शोमध्ये वैद्यकीय इंटर्न डॉ. राज म्हणून छोटी भूमिका केली.

सोबतीने २०१४ मध्ये रोमँटिक कॉमेडी मैं और मिस्टर राइट या चित्रपटातून पदार्पण केले. BFI लंडन फिल्म फेस्टिव्हल, मुंबई फिल्म फेस्टिव्हल आणि कान्स चित्रपट महोत्सव यांसारख्या फेस्टिव्हलमध्ये चित्रपटाच दाखवला गेला होता.


गौतम रोडे

गौतम रोडे (जन्म १४ ऑगस्ट १९७७) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम बा बहू और बेबी, लकी, सरस्वतीचंद्र, सूर्यपुत्र कर्ण आणि काल भैरव रहस्य २ मधील भूमिकांसाठी ओळखला जातो.

रोडे यांचे शालेय शिक्षण दिल्लीतील धौला कुआन येथील आर्मी पब्लिक स्कूलमधून झाले.

रोडे यांनी झी टीव्हीवरील जहां प्यार मिले या शोद्वारे भारतीय टेलिव्हिजनवर पदार्पण केले. २००२ मध्ये, त्याने संजय दत्त, सुनील शेट्टी आणि प्रीती झांगियानी यांच्या सह-अभिनेता असलेल्या अनर्थ चित्रपटाद्वारे बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले.


मोहित सहगल

मोहित सहगल (जन्म ३ डिसेंबर १९८५) हा एक भारतीय टेलिव्हिजन अभिनेता आहे. मिली जब हम तुम मधील सम्राट, सरोजिनी - एक नई पेहल मधील सोमेंद्र आणि नागिन ५ मधील जय या भूमिकेसाठी तो ओळखला जातो.

कुबूल है (२०१३-१४) मधील हैदर शेखच्या भूमिकेसाठी २०१४ एशियन व्ह्यूअर्स टेलिव्हिजन अवॉर्ड्स सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला.


व्हिव्हियन डिसेना

व्हिव्हियन डिसेना (जन्म २८ जून १९८८) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी टेलिव्हिजनमध्ये काम करतो. २००८ मध्ये कसम से या कार्यक्रमातून त्याने अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. डीसेना सुपरनॅचरल थ्रिलर प्यार की ये एक कहानी मधील व्हॅम्पायर अभय रायचंद आणि रोमँटिक मधुबाला - एक इश्क एक जुनून मधील ऋषभ कुंद्रा यांच्या भूमिकेसाठी प्रसिद्ध आहे, ज्याने त्याच्या अभिनयाची प्रशंसा केली आणि इंडियन टेली अवॉर्ड्स, आयटीए अवॉर्ड्स आणि गोल्ड अवॉर्ड्ससह अनेक प्रशंसा मिळवली.


करण टॅकर

करण टॅकर (जन्म ११ मे १९८६) हा एक भारतीय अभिनेता, मॉडेल आणि होस्ट आहे जो स्टार प्लसच्या एक हजारों में मेरी बहना है मधील वीरेन सिंग वढेरा आणि हॉटस्टारच्या स्पेशल ओपीएस मधील फारूक अली यांच्या भूमिकेसाठी ओळखला जातो. २०१४ मध्ये, त्याने कलर्स टीव्हीच्या झलक दिखला जा ७ मध्ये भाग घेतला होता.

त्यांचे कुटुंब पंजाबचे आहे. टेलिव्हिजन क्षेत्रात येण्यापूर्वी त्यांनी बिझनेस मॅनेजमेंटमध्ये पदवी संपादन केली.

२००८ मध्ये रब ने बना दी जोडी या चित्रपटात तो पहिल्यांदा एका छोट्या भूमिकेत दिसला.


वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२४

वेस्ट इंडीजचा महिला क्रिकेट संघ एप्रिल आणि मे २०२४ मध्ये तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) आणि पाच ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा करत आहे.


गौतम गुलाटी

गौतम गुलाटी (जन्म २७ नोव्हेंबर १९८७) हा एक भारतीय चित्रपट आणि टेलिव्हिजन अभिनेता आहे जो तुझ संग प्रीत लगायी सजना, प्यार की ये एक कहानी आणि दिया और बाती हम मधील भूमिकांसाठी ओळखला जातो. २०१४ मध्ये त्याने बिग बॉस ८ या रिॲलिटी शोमध्ये भाग घेतला आणि विजेता झाला. तो राकेश मेहता यांच्या डरपोक या लघुपटात दिसला, जो ६७ व्या कान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये प्रदर्शित झाला होता. मोहम्मद अझरुद्दीनच्या बायोपिक अझहरमध्ये त्याने भारतीय क्रिकेटर रवी शास्त्रीची भूमिका केली होती.


न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२४

न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने एप्रिल २०२४ मध्ये पाच ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला. या मालिकेने २०२४ आयसीसी पुरुषांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी दोन्ही संघांच्या तयारीचा भाग बनवला. मालिकेतील पहिले तीन टी२०आ सामने रावळपिंडी येथे झाले आणि उर्वरित दोन टी२०आ सामन्यांसाठी संघ लाहोरला गेला.

पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डाने (पीसीबी) अझहर महमूदची या मालिकेसाठी पाकिस्तानचे मुख्य प्रशिक्षक म्हणून घोषणा केली.


शाली अवस्थी

शाली अवस्थी या भारतीय प्राध्यापिका आहेत. त्या लहान मुलांच्या फुफ्फुसासंबंधी काम करणाऱ्या शास्त्रज्ञ आहेत. त्या किंग जॉर्ज मेडिकल युनिव्हर्सिटी, लखनौ, उत्तर प्रदेश, भारत येथे काम करतात. शाली अवस्थी या जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (डब्ल्युएचओ) आरोग्य-सुरक्षा इंटरफेस तांत्रिक सल्लागार गटात नियुक्त झालेले पहिले भारतीय शास्त्रज्ञ होत्या. आरोग्य-सुरक्षा इंटरफेस तांत्रिक सल्लागार गटामध्ये जागतिक आरोग्य आणि सुरक्षिततेशी संबंधित जागतिक समस्यांवर डब्ल्युएचओला सल्ला देण्यासाठी तयार करण्यात आलेल्या तज्ञांच्या गटाचा समावेश आहे.


अमित टंडन

अमित टंडन (जन्म ११ एप्रिल) हा भारतीय गायक, संगीतकार आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे. इंडियन आयडॉल १ या रिॲलिटी शोमध्ये भाग घेतल्यानंतर त्याची मनोरंजन उद्योगातील कारकीर्द सुरू झाली. कैसा ये प्यार है (२००५-०६) मधील पृथ्वी बोस आणि दिल मिल गये (२००८-१०) मधील डॉ. अभिमन्यू मोदी यांची भूमिका साकारण्यासाठी तो ओळखला जातो. तो ये है मोहब्बतें (२०१५) मध्ये सुब्रमण्यम "सुब्बू" चंद्रन आणि कसम तेरे प्यार की (२०१७-१८) मध्ये अभिषेक खुराना म्हणून देखील दिसला.