चंद्रावतरण

चंद्रयात्रा म्हणजे चंद्रावर अंतराळ यानाचे लँडिंग होय. यामध्ये मानवरहित आणि मानवरहित अशा दोन्ही वाहनांचा समावेश आहे. सोव्हिएत युनियनने सोडलेली लुना 2 ही चंद्रावर पोहोचणारी पहिली मानवनिर्मित वस्तू आहे असे म्हणता येईल. ते 13 सप्टेंबर 1959 रोजी चंद्रावर पोहोचले.

युनायटेड स्टेट्सचे अपोलो 11 अंतराळ यान हे तीन प्रवाशांसह (मानव) चंद्रावर पोहोचणारे पहिले अंतराळ यान होते. २० जुलै १९६९ रोजी ते चंद्रावर उतरले. यानंतर, 1972 पर्यंत, 6 यूएस मानव आणि अनेक मानवरहित वाहने चंद्रावर पोहोचली. 12 ऑगस्ट 1976 ते 14 डिसेंबर 2013 पर्यंत कोणतेही अंतराळयान चंद्रावर गेले नाही.

भारताने २०१५ मध्ये चंद्रावर आपले वाहन यशस्वीपणे उतरवले आणि अनेक महत्त्वाचे प्रयोग करण्यात ते यशस्वी झाले.


तपन कुमार प्रधान

तपन कुमार प्रधान (जन्म : १९७२) हे एक भारतीय लेखक, कवि आणि अनुवादक आहे. वर्ष 2007 मध्ये साहित्य अकादमीचा सुवर्ण महोत्सवी पुरस्कार मिळविलेल्या "कालाहांडी" या काव्यसंग्रहासाठी ते प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या इतर महत्त्वाच्या साहित्यकृतींमध्ये समावेश होतो "ईक्वेशन" (Equation), "आय, शी अँड द सी" (I, She and the Sea), "बुद्ध स्माईल्ड" (Buddha Smiled) आणि "डान्स ऑफ शिवा " (Dance of Shiva). त्यांनी गोपी कोट्टूर यांच्यासोबत पोएट्री मासिक आणि वेबसाइटची स्थापना केली.


बांगलादेश टेलिव्हिजन

बांग्लादेश टेलिव्हिजन ( ,मराठी: बांग्लादेश टेलिव्हिजन ), सामान्यतः BTV ( ,मराठी:बिटिव्ही) असे ओळखले जाते ), हे बांगलादेशचे सरकारी मालकीचे दूरदर्शन नेटवर्क आहे. नेटवर्कची स्थापना १९६४ मध्ये PTV ची पूर्व पाकिस्तान शाखा म्हणून झाली. हे जगातील सर्वात जुने बंगाली-भाषेतील टेलिव्हिजन नेटवर्क आहे, ज्यात BTV सोबत आकाशवाणी बांगलादेश बेतार समावेश होतो, हे दोन्ही उपक्रम सरकारच्या मालकी असून आणि त्यांच्याच द्वारे संचालित केले जाते.

बांग्लादेश टेलिव्हिजन हे देशाचे एकमेव टेलिव्हिजन नेटवर्क आहे जे टेरेस्ट्रियल टेलिव्हिजन प्रसारण पद्धतीने प्रसारीत केले जाते. सदर केंद्रे प्रामुख्याने दूरदर्शन परवान्यातुन मिळणाऱ्या महसुलाद्वारे चालवली जातात. या वाहिनीने अनेक पुरस्कार विजेते कार्यक्रम तयार केले असले तरी, ते सरकारच्या बाजुने झुकतमाप आणि त्यांच्या कार्यक्रमांच्या गुणवत्तेत अभाव असल्याचा आरोप अनेकदा केला गेला आहे. बांगलादेश टेलिव्हिजनचे मुख्यालय आणि प्रशासकीय इमारती दोन्ही ढाका येथील रामपुरा येथे आहेत.

१९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धापूर्वी, बांग्लादेश टेलिव्हिजन हे बांग्लादेशमध्ये प्रदान केलेले एकमेव दूरदर्शन प्रसारक होते आणि अनेक उपग्रह दूरचित्रवाणी चॅनेल सुरू होईपर्यंत ते प्रेक्षकवर्गाच्या दष्टी एक अतिशय यशस्वी नेटवर्क होते, याच कारणामुळे नेटवर्कने चढउतार आणि काही काळ स्थिरता अनुभवली , बहुतेक त्यासाठी वस्तुस्थिती कारणीभूत असावी ती म्हणजे बांगलादेशच्या स्वातंत्र्यापासून सरकारी प्रचारासाठी सदर माध्यमाचा केला जाणारा वापर होय.

हे BTV ढाका आणि BTV चितगाव ही दोन मुख्य दूरदर्शन केंद्रे आणि BTV World या उपग्रह दूरचित्रवाहिनीसह संपूर्ण बांगलादेशात चौदा सहक्षेपीत केंद्रे चालवते. हे आशिया-पॅसिफिक ब्रॉडकास्टिंग युनियन आणि एशियाव्हिजनचे सदस्य आहे आणि युरोपियन ब्रॉडकास्टिंग युनियनचे सहयोगी सदस्य आहे. बांगलादेश टेलिव्हिजनने आणखी सहा दूरचित्रवाणी वाहिन्या सुरू करण्याची योजना आखली आहे.

BTV ही वाहिनी संपूर्ण आशिया तसेच युरोप आणि आफ्रिकेच्या काही भागांमध्ये उपग्रहाद्वारे पाहिली जाऊ शकते. संसदीय दूरदर्शन वाहिनीचे ह्या प्रसारण देखील बांग्लादेश टेलिव्हिजन नेटवर्क द्वारे केले जाते. बीटीव्ही ढाकाच्या मानाने वेगळ्या वेळापत्रकासह बीटीव्ही वर्ल्डचे स्वतंत्र मनोरंजन टेलिव्हिजन वाहिनी मध्ये रूपांतर केले जाणार आहे. बीटीव्ही ढाका टेरेस्ट्रियल टेलिव्हिजनवर दिवसाचे अठरा तास आणि सॅटेलाइट टेलिव्हिजनवर दिवसाचे २४ तास प्रसारण करते. त्याचे सॅटेलाइट फीड त्याच्या स्थलीय प्रसारणाच्या ऑफ-एर तासांमध्ये BTV वर्ल्डचे प्रसारण सहक्षेपीत करते. बीटीव्ही चितगाव दररोज पूर्ण दिवसभर प्रसारण करते.


सामूहिक वनहक्कक्षेत्र व्यवस्थापन

पुनर्निर्देशन अनुसूचित जमाती आणि इतर पारंपारिक वनवासी (वन हक्कांची मान्यता) कायदा, २००६


सामुहिक वनहक्कक्षेत्र व्यवस्थापन

पुनर्निर्देशन अनुसूचित जमाती आणि इतर पारंपारिक वनवासी (वन हक्कांची मान्यता) कायदा, २००६


बांगलादेश क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी

खालील यादी बांगलादेश क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ नोव्हेंबर २००६ रोजी झिम्बाब्वे विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.


हेले रिसॉर्ट्स

हेले रिसॉर्ट्स (अम्हारिक: ሃይሌ ሪዞርትስ) ही इथिओपियामधील प्रसिद्ध ऍथलीट हेले गेब्रसेलासी याच्या मालकीची हॉटेल चेन आहे. इ.स. २०१० मध्ये हवासा येथे पहिले हॉटेल सुरू केले. त्यानंतर रिसॉर्टने शशामेने, झिवे आणि अर्बा मिंच येथे लवकरच ३ शाखा उघडून पटकन विकास केला. अम्हारा प्रदेश, अदिस अबाबा आणि ओरोमिया प्रदेशातदेखील विस्तार केला .

इ.स. ३० जून २०२० रोजी हचलू हुंडेसा दंगली दरम्यान, शशामेने आणि झिवे येथील दोन हॉटेल्स तोडण्यात आली आणि ४०० कर्मचाऱ्यांना कामावर कमी केले. हेलेची अलीकडील रिसॉर्ट शाखा २०२२ मध्ये दक्षिणी राष्ट्रे, राष्ट्रीयत्व आणि लोक प्रदेशातील वेलकाईट शहरात उघडण्यात आली.


राष्ट्रपती आशियाना

राष्ट्रपती आशियाना हे देहरादून, उत्तराखंड येथे स्थित भारताच्या राष्ट्रपतींचे अधिकृत निवास आहे. गव्हर्नर जनरलच्या बॉडीगार्डमध्ये घोड्यांसाठी उन्हाळी शिबिर म्हणून स्थापित, आशियाना १९२० मध्ये युनिटच्या कमांडंटचे निवासस्थान म्हणून बांधले गेले. फखरुद्दीन अली अहमद यांच्या अध्यक्षतेच्या काळात राष्ट्रपतींच्या निवासाच्या रूपात विकसित झाले व १९९८ नंतर वापरात नाही. प्रणव मुखर्जी यांच्या अध्यक्षतेदरम्यान आशियानाचे नूतनीकरण करण्यात आले. हे भारतातील तीन राष्ट्रपतींच्या सुट्टीच्या तीन निवासांपैकी एक आहे; इतर दोन हैदराबादमधील राष्ट्रपती निलयम आणि शिमलातील रिट्रीट बिल्डिंग आहेत.


ऑलिंपियाड (घोडा)

ऑलिम्पियाड या घोड्याचा जन्म ५ फेब्रुवारी २०१८ रोजी झाला. तो एक थ्रोब्रेड रेसहॉर्स जिंकणारा अमेरिकन मल्टिपल ग्रेडेड स्टेक घोडा आहे. त्याच्या श्रेणीबद्ध स्टेकच्या विजयांमध्ये साराटोगा रेस कोर्स येथील ग्रेड १ जॉकी क्लब गोल्ड कप, फेअर ग्राउंड्स येथे ग्रेड २ न्यू ऑर्लीन्स क्लासिक स्टेक्स आणि चर्चिल डाउन्स येथे ग्रेड २ स्टीफन फॉस्टर स्टेक्स यांचा समावेश होतो.


२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक

२०२२ महिला टी२० आशिया चषक ही महिला आशिया चषक स्पर्धेची आठवी आवृत्ती होती. जी १ ते १६ ऑक्टोबर २०२२ दरम्यान सिलहट, बांगलादेश येथे पार पडली. ही स्पर्धा बांगलादेश, भारत, मलेशिया, पाकिस्तान, श्रीलंका, थायलंड आणि संयुक्त अरब अमिराती या संघादरम्यान खेळविली गेली. २० सप्टेंबर २०२२ रोजी आशियाई क्रिकेट परिषदेने स्पर्धेचे वेळापत्रक जाहीर केले. बांगलादेश गतविजेता होता, २०१८ स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात भारताचा तीन गडी राखून पराभव करून त्यांनी प्रथमच विजेतेपद पटकावले होते. ही स्पर्धा सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियमवर खेळवली गेली. सात संघ साखळी टप्प्यात खेळले, तर अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.

मलेशियामध्ये जून २०२२ मध्ये खेळल्या गेलेल्या २०२२ एसीसी महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचून युएई आणि मलेशिया स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.

अंतिम सामन्यात भारतीय संघाने श्रीलंकेवर ८ गडी राखून एकतर्फी विजय मिळवत सातव्यांदा स्पर्धेचे विजेतेपद पटकाविले.


माईक बाइंडर

माईक बाइंडर (जन्म २ जून १९५८ डेट्रॉईट, मिशिगन, यू.एस.) हा एक अमेरिकन चित्रपट निर्माता, स्टँड-अप कॉमेडियन आणि अभिनेता आहे.


टॅनर रिची

टॅनर रिची (जन्म ८ ऑक्टोबर १९९२) हा एक अमेरिकन रिअल इस्टेट एजंट आहे, जो मनोरंजन सेलिब्रेटी, सोशल मीडिया प्रभावक, डॉक्टर, सीईओ आणि बरेच काही यासह विविध उच्च प्रोफाइल क्लायंटचे प्रतिनिधित्व करतो. तो कॅलिफोर्निया आणि ओरेगॉन या दोन्ही ठिकाणी परवानाकृत आहे, त्याचा बहुतांश व्यवसाय लॉस एंजेलिसमध्ये आहे.


हुबळी-धारवाड पूर्व विधानसभा मतदारसंघ

हुबळी-धारवाड पूर्व विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ धारवाड लोकसभा मतदारसंघात असून धारवाड जिल्ह्यात मोडतो.


हुबळी-धारवाड पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ

हुबळी-धारवाड पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ धारवाड लोकसभा मतदारसंघात असून धारवाड जिल्ह्यात मोडतो.


व्हिडिओ गेम

व्हिडिओ गेम किंवा संगणकीय खेळ हा एक इलेक्ट्रॉनिक खेळ आहे ज्यामध्ये व्हिज्युअल फीडबॅक तयार करण्यासाठी वापरकर्ता इंटरफेस किंवा इनपुट डिव्हाइस – जसे की जॉयस्टिक, कंट्रोलर, कीबोर्ड किंवा मोशन सेन्सिंग डिव्हाइससह परस्परसंवाद समाविष्ट असतो.

१९५० आणि १९६० च्या दशकातील पहिले व्हिडिओ गेम नमूने मोठ्या खोलीच्या आकाराच्या संगणकावरील व्हिडिओ-सारखे आउटपुट वापरून इलेक्ट्रॉनिक गेमचे साधे विस्तार होते. पहिला ग्राहक व्हिडिओ गेम १९७१ मध्ये आर्केड व्हिडिओ गेम कॉम्प्युटर स्पेस हा होता.

२०२० पर्यंत, जागतिक व्हिडिओ गेम मार्केटने हार्डवेअर, सॉफ्टवेर आणि सेवांमधून वार्षिक कमाईचा अंदाज लावला आहे. हे २०१९ च्या जागतिक संगीत उद्योगाच्या तिप्पट आणि २०१९ चित्रपट उद्योगाच्या चौपट आहे.


पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२२

पाकिस्तान क्रिकेट संघाने तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने (वनडे) खेळण्यासाठी ऑगस्ट २०२२ मध्ये नेदरलँड्सचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिका २०२०-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग अंतर्गत खेळवली गेली. मूलत: सदर सामने मे २०२१ मध्ये नियोजीत होते. परंतु कोव्हिड-१९मुळे मालिका पुढे ढकलण्यात आली. सर्व सामने रॉटरडॅम शहरातील हझेलारवेग स्टेडियम या मैदानावर झाले. ही पहिलीच अशी वेळ होती जेव्हा पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळण्यासाठी नेदरलँड्सचा दौरा केला.

पाकिस्तानने तीनही सामन्यात विजय मिळवत वनडे मालिका ३-० ने जिंकली.


भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२२

भारतीय क्रिकेट संघाने तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने (वनडे) खेळण्यासाठी ऑगस्ट २०२२ मध्ये झिम्बाब्वेचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिका २०२०-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग अंतर्गत खेळवली गेली. मूलत: सदर सामने ऑगस्ट २०२० मध्ये नियोजीत होते. परंतु कोव्हिड-१९मुळे मालिका पुढे ढकलण्यात आली. सर्व सामने हरारे शहरातील हरारे स्पोर्ट्स क्लब या मैदानावर झाले. तिनही सामन्यात विजय मिळवत भारताने वनडे मालिका ३-० ने जिंकली.


रिव्हरवे स्टेडियम

रिव्हरवे स्टेडियम हे ऑस्ट्रेलियाच्या टाउन्सव्हिल शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.


झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२२

झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाने तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने (वनडे) खेळण्यासाठी ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिका २०२०-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग अंतर्गत खेळवली गेली. मूलत: सदर सामने ऑगस्ट २०२० मध्ये नियोजीत होते. परंतु कोव्हिड-१९मुळे मालिका पुढे ढकलण्यात आली. झिम्बाब्वेने २००४ नंतर पहिल्यांदाच ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. सर्व सामने टाउन्सव्हिल शहरातील रिव्हरवे स्टेडियम या मैदानावर झाले. ऑस्ट्रेलियाने वनडे मालिका २-१ ने जिंकली.


आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२२

आयर्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने तीन महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने (म.वनडे) खेळण्यासाठी ऑगस्ट २०२२ मध्ये नेदरलँड्सचा दौरा केला. नेदरलँड्स महिलांनी २०११ नंतर प्रथमच महिला वनडे सामना खेळला. मे २०२२ मध्ये आयसीसीच्या सर्वसाधारण सभेत नेदरलँड्सला पुन्हा एकदा महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा देण्यात आला होता. सर्व सामने ॲम्स्टलवीन शहरातील व्ही.आर.ए. मैदान या मैदानावर झाले. आयर्लंड महिलांनी महिला वनडे मालिका ३-० ने जिंकली.


इटली महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२२

इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने पाच महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट २०२२ मध्ये ऑस्ट्रियाचा दौरा केला. इटलीने सर्व सामन्यात विजय मिळवत महिला ट्वेंटी२० मालिका ५-० ने जिंकली.


करमचंद गांधी

करमचंद उत्तमचंद गांधी (१८२२ - १६ नोव्हेंबर १८८५) हे महात्मा गांधींचे वडील होते. त्यांनी पोरबंदर संस्थानात पंतप्रधानांचे उच्चपद, राजस्थानी न्यायालयाचे नगरसेवक, राजकोटचे दिवाण आणि काही काळ वांकानेरचे दिवाण हे पद भूषवले. त्यांना काबा गांधी म्हणूनही ओळखले जात असे.

महात्मा गांधींच्या आईचे नाव पुतलीबाई होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव उत्तमचंद गांधी आणि आईचे नाव लक्ष्मी गांधी होते.

त्या काळात कोणत्याही संस्थानाचे वेड हे शांततेचे काम नव्हते. पोरबंदर हे पश्चिम भारतातील तीनशे संस्थानांपैकी एक राज्य होते, ज्यावर राजघराण्यातील जन्म आणि ब्रिटिशांच्या मदतीने सिंहासनावर बसलेल्या राजांनी राज्य केले होते. जुलमी राजा, सर्वोच्च ब्रिटीश सत्तेचे निरंकुश प्रतिनिधी 'राजकीय प्रतिनिधी' आणि युगानुयुगे अत्याचारित प्रजेची कर्तव्ये पार पाडण्यासाठी खूप संयम, मुत्सद्दी कौशल्य आणि व्यावहारिक बुद्धिमत्ता आवश्यक होती. वडील उत्तमचंद आणि करमचंद हे दोघेही कार्यक्षम प्रशासक तसेच खरे आणि प्रतिष्ठित व्यक्ती होते. तो एकनिष्ठ होता परंतु अप्रिय आणि फायदेशीर सल्ला देण्यास मागेपुढे पाहत नाही. या विश्वासावर धैर्याने ठाम राहिल्याने त्यांना त्रास सहन करावा लागला. राज्यकर्त्यांच्या सैन्याने उत्तमचंद गांधींच्या घराला वेढा घातला आणि त्यांच्यावर गोळीबार केला. त्याला संस्थानातून पळून जावे लागले. त्याचा मुलगा करमचंदही आपल्या तत्त्वांवर ठाम राहिला आणि त्याने पोरबंदरपासून दूर जाणे पसंत केले.


होमा दराबी

होमा दराबी ( ) ही इराणी बालरोगतज्ञ, नेशन पार्टी ऑफ इराणशी संलग्न शैक्षणिक आणि राजकीय कार्यकर्ती होती. सक्तीच्या हिजाबच्या निषेधार्थ तिच्या राजकीय आत्मदहनासाठी ती ओळखली जाते. त्यामध्ये तिचा मृत्यू झाला.


लेव्हन कोगुआश्विली

लेव्हन कोगुआश्विली (१८ मार्च १९७३) हा जॉर्जियन चित्रपट दिग्दर्शक आणि पटकथा लेखक आहे. शालेय शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी गेरासिमोव्ह इन्स्टिट्यूट ऑफ सिनेमॅटोग्राफीमध्ये शिक्षण घेतले.


व्हिक्टर माडू

व्हिक्टर माडू (जन्म १७ जानेवारी १९९७ अटलांटा, जॉर्जिया) हा जॉर्जियन टेलिव्हिजन निर्माता, पत्रकार आणि द रुकी (२०१८), सिटी ऑन अ हिल (२०१९) आणि जेमिनी मॅन (२०१९) यांसारख्या लिओक्स नावाच्या टेक्सटाईल कंपनीचा संस्थापक आहे. २०२० मध्ये त्यांना आफ्रिकेच्या ग्रीन ग्लोरी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.


सक्तीच्या हिजाबच्या विरोधात इराणी निदर्शने

इंग्लॅबच्या मुलींचा निषेध () इराणमधील अनिवार्य हिजाबच्या विरोधात निषेधांची मालिका होती. हा व्यापक इराणी लोकशाही चळवळीचा एक भाग होता. विदा मोव्हाहेद (), एक इराणी स्त्री ज्याला गर्ल ऑफ एंगेलाब स्ट्रीट () म्हणून ओळखले जाते. ती २७ डिसेंबर २०१७ रोजी तेहरानच्या एंगेलाब स्ट्रीट (रिव्होल्यूशन स्ट्रीट) मधील युटिलिटी बॉक्सवर २०१७-२०१८ च्या इराणी निषेधादरम्यान उभी होती. तिने तिचा हिजाब, पांढरा स्कार्फ, काठीला बांधला होता एका ध्वजासारखा. तिला त्या दिवशी अटक करण्यात आली. एका महिन्यानंतर २८ जानेवारी २०१८ रोजी तात्पुरत्या जामिनावर सुटका करण्यात आली. काही लोकांनी मोवाहेदच्या या कृतीचा संबंध मसिह अलीनेजादच्या व्हाईट वेनडेसच्या आवाहनाशी जोडला. ती एक निषेध चळवळ होती. जी व्हीओए पर्शियन टेलिव्हिजनच्या प्रस्तुतकर्त्याने २०१७ च्या सुरुवातीला सुरू केली होती. इतर महिलांनी नंतर तिचा निषेध पुन्हा केला आणि त्यांच्या कृतीचे फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट केले. इंग्रजी स्त्रोतांमध्ये या महिलांचे वर्णन "गर्ल्स ऑफ एंगेलाब स्ट्रीट" आणि "द गर्ल्स ऑफ रोव्हॉल्युशन स्ट्रीट" असे केले होते. काही आंदोलकांचा दावा आहे की ते मसीह अलीनेजादच्या कॉलचे पालन करत नव्हते.


बहिष्ती झेवर

बहिष्ती झेवर (, ) हा मौलाना अश्रफ अली थानवी यांनी लिहिलेले देवबंदी विश्वास आणि प्रथा या वरील पुस्तक आहे. हे पुस्तक फिकह, इस्लामिक विधी आणि नैतिकतेचे सर्वसमावेशक हँडबुक आहे. हे विशेषतः मुली आणि स्त्रियांच्या शिक्षणासंबंधी आहे. हा खंड इस्लामच्या पाच स्तंभांचे वर्णन करतो. अधिक अस्पष्ट तत्त्वे देखील दर्शवतो. वर्षानुवर्षे हे भारतीय उपखंडातील लोकांचे तसेच जगभरातील भारतीय मुस्लिम डायस्पोरा यांचे आवडते राहिले आहे. हे मूळत: उर्दू भाषेत लिहिले गेले होते परंतु इंग्रजीसह इतर भाषांमध्ये अनुवादित केले गेले आहे.

बार्बरा डेली मेटकाल्फचे १९९२ चे पुस्तक परफेक्टिंग वुमन हे बहिष्ती झेवारचे भाष्य आणि इतिहास आहे.


जे गूल्ड

जेसन जे गूल्ड (२७ मे, १८३६:रॉक्सबरी, न्यू यॉर्क, अमेरिका - २ डिसेंबर, १८९२:न्यू यॉर्क, न्यू यॉर्क, अमेरिका) हा एकोणिसाव्या शतकातील अमेरिकन उद्योगती होता. याने रेल्वेमार्ग बांधून, विकत घेउन तसेच चालवून अमाप संपत्ती कमावली. हा त्याच्या समकालीनांमधील सगळ्यात धनाढ्य व्यक्तींपैकी एक होता. याने अनेक प्रश्नांकित आर्थिक व्यवहार आणि उलाढाली केल्या. चंदेरी युग (गिल्डेड एज) मधील ठग धनाढ्यांपैकी (रॉबर बॅरन) या अग्रगण्य होता.


निकट-असुरक्षित प्रजाती

निकट-असुरक्षित किंवा धोक्यात असलेली प्रजाती ही एक आय.यू.सी.एन. लाल यादीतील प्रजाती आहे जिला आय.यू.सी.एन.ने निकट-असुरक्षित (NT) म्हणून वर्गीकृत केले आहे. ही प्रजाती नजीकच्या भविष्यात धोक्यात येऊ शकते, मात्र ती सध्या धोक्यात असलेल्या स्थितीसाठी पात्र नाही.

IUCN योग्य अंतराने जवळच्या-धोकादायक वर्गवरीचे पुनर्मूल्यांकन करण्यावर भर देते.

निकट-असुरक्षित टॅक्सासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तर्कामध्ये सामान्यतः असुरक्षितांचे निकष समाविष्ट असतात जे अंशतः किंवा जवळजवळ पूर्ण होतात, जसे की संख्या किंवा प्रमाण कमी होणे. इस २००१ पासून मूल्यमापन केलेल्या जवळपास धोक्यात असलेल्या प्रजाती देखील अशा असू शकतात ज्या त्यांच्या धोक्यात येण्यापासून रोखण्यासाठी संवर्धनाच्या प्रयत्नांवर अवलंबून आहेत, तर याआधी संवर्धन-अवलंबित प्रजातींना स्वतंत्र श्रेणी ("संवर्धन अवलंबित") देण्यात आली होती.

याव्यतिरिक्त, ४०२ संवर्धन-आश्रित टॅक्सा देखील जवळ-धोक्याचा मानला जाऊ शकतो.


वेसारा शैली

वेसारा शैली ही भारतीय हिंदू वास्तुकलेच्या तीन शैलींपैकी एक आहे. नागर शैली आणि द्रविड शैलीच्या मिश्र स्वरूपाला वेसारा किंवा बेसर शैली असे संबोधले जाते. हे कॉन्फिगरेशनमध्ये द्रविडीयन शैलीचे आणि नागर स्वरूपात आहे. या शैलीची मंदिरे विंध्य पर्वतरांगा आणि कृष्णा नदीच्या दरम्यान बांधलेली आहेत.

मध्य भारत आणि कर्नाटकातील मंदिरांमध्ये, उत्तर आणि द्रविड दोन्ही शैलींचे संयोजन अनेकदा आढळते. कर्नाटकातील चालुक्य मंदिरे वेसारा शैलीची मानली जाऊ शकतात. चालुक्यांनी मिश्र वेसारा शैलीला प्रोत्साहन दिले. या मंदिरांचे स्वरूप वैशिष्ट्यपूर्ण आहे.

विमान शिखर लहान, पसरलेला कलश, मुर्तींची विपुलता, अलंकाराची परंपरा ही त्यांची खासियत आहे. चालुक्य आणि होयसळांनी या मंदिरांच्या कलाकुसरीला, मुख्यतः दख्खनमध्ये, प्रगतीच्या शिखरावर नेण्यासाठी बरेच प्रयत्न केले.

नागर आणि द्रविड शैलीच्या मिश्र स्वरूपाला बेसारा शैली म्हणतात. विंध्याचल पर्वतापासून कृष्णा नदीपर्यंत या शैलीची मंदिरे आढळतात. बेसारा शैलीला चालुक्य शैली देखील म्हणतात. बेसारा शैलीतील मंदिरांचा आकार पायथ्यापासून शिखरापर्यंत गोलाकार (गोलाकार) किंवा अर्धगोलाकार आहे. बेसर शैलीचे उदाहरण म्हणजे वृंदावनाचे वैष्णव मंदिर ज्यामध्ये गोपुरम बांधले आहे. गुप्त कालखंडानंतर देशातील प्रादेशिक वास्तुशैलीच्या विकासाला नवे वळण मिळाले आहे. या काळात ओडिशा, गुजरात, राजस्थान आणि बुंदेलखंड येथील वास्तुकला अधिक महत्त्वाची आहे. या ठिकाणी ८व्या ते १३व्या शतकापर्यंत महत्त्वाची मंदिरे बांधली गेली. या काळात दक्षिण भारतात चालुक्य, पल्लव, राष्ट्रकूट आणि चोलयुग वास्तुकला त्यांच्या स्वतःच्या वैशिष्ट्यांसह उदयास आली.


राजू श्रीवास्तव

सत्य प्रकाश राजू श्रीवास्तव (२५ डिसेंबर, १९६३ - २१ सप्टेंबर, २०२२) हे भारतातील विनोदी कलाकार होते, ते प्रामुख्याने सामान्य माणसांवरील व्यंगचित्र आणि दैनंदिन छोट्या छोट्या घटनांसाठी प्रसिद्ध होते २१ सप्टेंबर २०२२ रोजी त्यांचे निधन झाले.


पॉप्युलर फ्रंट ऑफ इंडिया

पॉप्युलर फ्रंट ऑफ इंडिया (PFI) (पीएफआई) एक भारतीय इस्लामवादी संघटना होती, जे मुस्लिम अल्पसंख्याक राजकारणाच्या कट्टरपंथी, अतिरेकी आणि अनन्यवादी शैलीमध्ये गुंतण्यासाठी करण्यात आली होते. हिंदुत्व गटांशी लढण्यासाठी तयार करण्यात आलेले, भारतीय गृह मंत्रालयाने बेकायदेशीर क्रियाकलाप (प्रतिबंध) कायदा (UAPA) अंतर्गत 28 सप्टेंबर 2022 रोजी पाच वर्षांसाठी बंदी घातली आहे. २००६ मध्ये कर्नाटक फोरम फॉर डिग्निटी (KFD) आणि नॅशनल डेव्हलपमेंट फ्रंट (NDF) च्या विलीनीकरणासह त्याची स्थापना झाली. ही भारतातील अतिरेकी इस्लामी युती होती.


भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२२

भारतीय महिला क्रिकेट संघाने सप्टेंबर २०२२ मध्ये इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाविरुद्ध खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. या दौऱ्यात भारतीय संघाने तीन महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि तीन महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळले. महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका २०२२-२५ आयसीसी महिला चँपियनशिप स्पर्धेचा भाग होती, या दौऱ्यातील अंतिम सामना लॉर्ड्स येथे झाला..

८ सप्टेंबर २०२२ रोजी, इंग्लंडची कर्णधार नॅटली सायव्हरने घोषणा केली की तिने "तिच्या मानसिक आरोग्यावर आणि आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी" या मालिकेतून माघार घेण्याचा निर्णय घेतला. एमी जोन्सची महिला टी२० मालिकेसाठी इंग्लंडची कर्णधार म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. त्यानंतर तीला इंग्लंडच्या एकदिवसीय संघासाठी कर्णधार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.

इंग्लंडने पहिला ट्वेंटी२० सामना ९ गडी राखून जिंकला, ८ सप्टेंबर रोजी राणी एलिझाबेथ दुसरी यांच्या निधनानंतर दोन्ही संघ आणि सामना अधिकाऱ्यांनी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण करून सामना सुरू केला. भारताने दुसरा ट्वेंटी२० सामना ८ गडी राखून जिंकून मालिकेत १-१ अशी बरोबरी साधली. इंग्लंडने तिसरा सामना ७ गडी राखून जिंकून मालिका २-१ ने जिंकली.[12]

भारताने एकदिवसीय मालिका जिंकली जी १९९९ नंतर इंग्लंडमधील पहिला सामना मालिका जिंकली.


मनसबदार

मनसबदार हे अकबराने सुरू केलेल्या मुघल साम्राज्याच्या प्रशासकीय व्यवस्थेतील एक लष्करी युनिट होते. मनसब हा शब्द अरबी मूळाचा आहे, ज्याचा अर्थ पद असा होतो.

या प्रणालीने सरकारी अधिकारी आणि लष्करी सेनापतींचा दर्जा निश्चित केला. प्रत्येक नागरी आणि लष्करी अधिकाऱ्यांना एक मनसब देण्यात आली होती, जो त्यांचे वेतन आणि भत्ते ठरवत असे. मनसबदार या शब्दाचा अर्थ मनसब असलेली व्यक्ती. (ज्याचा अर्थ भूमिका होतो) अकबराने स्थापन केलेल्या मनसबदारी पद्धतीमध्ये, मनसबदार हे लष्करी कमांडर, उच्च नागरी आणि लष्करी अधिकारी आणि प्रांतीय गव्हर्नर होते.

ज्या मनसबदारांची श्रेणी एक हजार किंवा त्याहून कमी होती त्यांना अमीर म्हणत. तर १,००० पेक्षा जास्त असलेल्यांना अमीर-अल कबीर (महान अमीर) म्हणत. काही महान अमीर ज्यांची श्रेणी 5,000 पेक्षा जास्त होती त्यांना अमीर-अल उमरा (अमीरचा अमीर) ही पदवी देण्यात आली होती.

ही एक अशी व्यवस्था होती ज्याद्वारे राजाच्या हातात या अभिजनांचे थेट नियंत्रण ठेवून, त्यांच्याद्वारे प्रदान केलेल्या सेवांसाठी, राजाच्या हातात जहागीर ठेवण्याचे किंवा महसूलाचे (जमीन नव्हे) अधिकार दिले गेले. असद यार जंग यांनी मनसबदारांच्या 66 श्रेणींचा उल्लेख केला, परंतु व्यवहारात सुमारे 33 मनसब होते. अकबराच्या सुरुवातीच्या काळात, सर्वात कमी दर्जा दहा होता आणि सर्वोच्च 5,000 (नंतर वाढवून 7,000 पर्यंत) होता. उच्च मनसब राजपुत्रांना आणि राजपूत शासकांना देण्यात आले, ज्यांनी सम्राटाचे आधिपत्य मान्य केले.


सिसोदिया राजवंश

सिसोदिया हा राजस्थानमधील मेवाड राज्यावर राज्य करणाऱ्या इक्षवाकु कुळातील एक भारतीय राजपूत राजवंश आहे. या कुळाचे नाव सेसोदिया, शिशोदिया, सिशोदिया, शिशोद्या, सिसोद्या, सिसोदिया, सिसोदिया असे देखील लिप्यंतरित केले जाते. महाराष्ट्रातील भोसले,सावंत, घोरपडे इत्यादी मराठा घराणी याच कुळातील आहेत.


कुतुबशाही राजवंश

कुतुबशाही राजवंश ( पर्शियन : कुतुब शाहियां किंवा सुलतानत-ए गोलकोंडे ) हे एक पर्शियन तुर्कोमन वंशाचे शिया इस्लाम राजवंश होते. यांनी दक्षिण भारतातील गोलकोंडाच्या सल्तनतवर राज्य केले. बहमनी सल्तनतच्या पतनानंतर, कुतुबशाही राजघराण्याची स्थापना १५१२ मध्ये सुलतान-कुली कुतुब-उल-मुल्कने केली होती, ज्याला इंग्रजीमध्ये " कुली कुतुब शाह" म्हणून देखील ओळखले जाते.

१६३६ मध्ये, मुघल सम्राट शाहजहानने कुतुबशाहांना मुघल सत्ता मान्य करण्यास आणि नियतकालिक खंडणी देण्यास भाग पाडले. १६८७ मध्ये सातवा सुलतान अबुल हसन कुतुब शाहच्या कारकिर्दीत राजवंशाचा अंत झाला, जेव्हा मुघल शासक औरंगजेबाने अबुल हसनला अटक करून आयुष्यभर दौलताबाद येथे तुरुंगात टाकले आणि गोलकोंडाचा मुघल साम्राज्यात समावेश केला. कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, ओडिशा आणि तेलंगणा या आधुनिक राज्यांच्या काही भागांपासून राज्याचा विस्तार झाला. गोलकोंडा सल्तनत सतत आदिल शाही आणि निजाम शाह्यांशी संघर्ष करत होती.

कुतुबशाही हे पर्शियन शिया संस्कृतीचे संरक्षक होते. गोलकोंडा सल्तनतच्या अस्तित्वाच्या पहिल्या 90 वर्षांमध्ये (1512 - 1600) अधिकृत आणि न्यायालयीन भाषा देखील पर्शियन होती. 17 व्या शतकाच्या सुरुवातीस, तथापि, तेलुगू भाषेला पर्शियन भाषेचा देण्यात आला होता, तर कुतुबशाहीच्या राजवटीच्या शेवटी, ती प्राथमिक न्यायालयीन भाषा होती ज्यात पर्शियनचा वापर अधिकृत कागदपत्रांमध्ये अधूनमधून केला जात असे. इंडोलॉजिस्ट रिचर्ड ईटन यांच्या मते, कुतुबशाहांनी तेलुगू भाषा अंगीकारल्यामुळे, त्यांनी त्यांच्या राजवटीला तेलुगू भाषिक राज्य म्हणून पाहण्यास सुरुवात केली, सल्तनतीतील अभिजात वर्ग त्यांच्या शासकांना "तेलुगु सुलतान" म्हणून पाहत होते.


मैसुरु पठार

म्हैसूर पठार, ज्याला दक्षिण कर्नाटक पठार म्हणूनही ओळखले जाते, हे एक भारतातील येथील एक पठार आहे. हे पठार कर्नाटक राज्याच्या चार भौगोलिकदृष्ट्या अद्वितीय प्रदेशांपैकी एक आहे. याला पुष्कळ अंड्युलेशन आहेत आणि ते पश्चिम आणि दक्षिणेला पश्चिम घाटाने वेढलेले आहे. कावेरी नदीचा बहुतांश भाग म्हैसूर पठारात कर्नाटकातून वाहतो. प्रदेशातील सरासरी उंची 600-900 मीटर दरम्यान आहे. पठारात बंगलोर, बंगलोर ग्रामीण, चामराजनगर, हसन, कोडागु, कोलार, मंड्या, म्हैसूर आणि तुमकूर या जिल्ह्यांचा समावेश होतो .

या पठाराचे नाव करुणाडू ("काळ्या मातीची जमीन") वरून पडले आहे. पठाराचे क्षेत्रफळ सुमारे 73,000 चौरस मैल (189,000 चौरस किमी) आणि सरासरी उंची सुमारे 2,600 फूट (800 मीटर) आहे. यात ज्वालामुखीय खडक, स्फटिक शिस्ट आणि ग्रॅनाइट्सची धारवार प्रणाली आहे. प्रमुख नद्यांमध्ये गोदावरी, कृष्णा, कावेरी, तुंगभद्रा, शरावती आणि भीमा यांचा समावेश होतो. शरावतीमध्ये जोग फॉल्स (८३० फूट किंवा २५३ मीटर) या नावाने येथील प्रसिद्ध धबधबा आहे. हे धबधबे देशातील जलविद्युत उर्जेचे सर्वात महत्वाचे स्रोत आहेत आणि पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण देखील आहेत. हे पठार दक्षिणेला निलगिरी टेकड्यांमध्ये विलीन झाले आहे. या भागात दक्षिणेकडील टेकड्यांमध्ये 80 इंच (2,030 मिमी) इतका पाऊस पडतो, तर 28 इंच (710 मिमी) इतका उत्तरेकडील प्रदेशात पर्जन्यमान आहे.

या भागातून चंदनाची निर्यात केली जाते, आणि सागवान आणि निलगिरी प्रामुख्याने फर्निचर आणि कागद बनवण्यासाठी वापरतात. मॅंगनीज, क्रोमियम, तांबे आणि बॉक्साईटचे उत्खनन केले जाते. बाबा बुडान टेकड्यांमध्ये लोहखनिज आणि कोलार गोल्ड फील्डमध्ये सोन्याचा मोठा साठा आहे. ज्वारी (धान्य ज्वारी), कापूस, तांदूळ, ऊस, तीळ, शेंगदाणे (भुईमूग), तंबाखू, फळे, नारळ आणि कॉफी ही प्रमुख पिके आहेत. कापड उत्पादन, अन्न आणि तंबाखू प्रक्रिया आणि छपाई हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत. बंगलोर (बेंगळुरू), कर्नाटक राज्याची राजधानी ही बहुतेक औद्योगिक विकासाचे ठिकाण आहे. महत्त्वाच्या शहरांमध्ये म्हैसूर, बंगलोर, तुमकुरू यांचा समावेश होतो.


गुलबर्गा उत्तर विधानसभा मतदारसंघ

गुलबर्गा उत्तर विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ गुलबर्गा मतदारसंघात असून कलबुर्गी जिल्ह्यात मोडतो.


हाणे केशलाफ

हाणे केशलाफ (३ सप्टेंबर १९९५ राबत, मोरोक्को) ही एक मोरोक्कोन अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे जी ल' एस्केलावे दु माल(ई), सिलोपात्र वाय'ए आणि जॉन वीक सारख्या चित्रपटांसाठी प्रसिद्ध आहे. तिला २०२१ मध्ये मिस युनिव्हर्स मोरोक्कोचा किताब मिळाला होता.


हूविना हदगळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ

हूविना हदगळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ बेळ्ळारी मतदारसंघात असून बेळ्ळारी जिल्ह्यात मोडतो.


हगरीबोम्मनहळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ

हगरीबोम्मनहळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघात असून बेळ्ळारी जिल्ह्यात मोडतो.


कृष्णराजपेट विधानसभा मतदारसंघ

कृष्णराजपेट विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ मंड्या मतदारसंघात असून मंड्या जिल्ह्यात मोडतो.


सौंदत्ती येल्लम्मा विधानसभा मतदारसंघ

सौंदत्ती येल्लम्मा विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ बेळगावी लोकसभा मतदारसंघात असून बेळगावी जिल्ह्यात मोडतो.


तीर्थहळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ

तीर्थहळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ शिमोगा लोकसभा मतदारसंघात असून शिमोगा जिल्ह्यात मोडतो.


येलबुर्गा विधानसभा मतदारसंघ

येलबुर्गा विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघात असून कोप्पळ जिल्ह्यात मोडतो.


जेम्स फिस्क

जेम्स फिस्क, जुनियर (१ एप्रिल, १८३५:पौनाल, व्हरमाँट, अमेरिका - ७ जानेवारी, १८७२:न्यू यॉर्क, न्यू यॉर्क, अमेरिका) हा एकोणिसाव्या शतकातील अमेरिकन रोखेव्यापारी आणि उद्योगपती होता. हा त्याच्या समकालीनांमधील सगळ्यात धनाढ्य व्यक्तींपैकी एक होता. याने अनेक प्रश्नांकित आर्थिक व्यवहार आणि उलाढाली केल्या. चंदेरी युग (गिल्डेड एज) मधील ठग धनाढ्यांपैकी (रॉबर बॅरन) या अग्रगण्य होता.

याने रोखेबाजारात तसेच ईरी रेल्वेमार्ग बांधून संपत्ती कमावली. याने १८६९ मध्ये जे गूल्ड बरोबर संगनमत करून अमेरिकेतील सोनेबाजार काबीज करण्याचा प्रयत्न केला. याला प्रत्त्युत्तर म्हणून राष्ट्राध्यक्ष युलिसिस एस. ग्रँटने अमेरिकेच्या तिजोरीतील सोने विकायला काढल्यावर सोन्याचे भाव कोसळले आणि सामान्य जनतेला याचा मोठा फटका बसला.

फिस्कच्या व्यावसायिक भागीदाराने त्यांच्या भांडणामध्ये फिस्कचा खून केला.


स्टेफनी शोजाई

स्टेफनी शोजाई (जन्म ७ नोव्हेंबर १९८४ मियामी, फ्लोरिडा, यूएसए) ही एक अमेरिकन संचालक, निर्माता आणि शोमा ग्रुपची अध्यक्ष आहे जी निवासी आणि व्यावसायिक प्रकल्पांमध्ये खास असलेली रिअल इस्टेट डेव्हलपमेंट कंपनी आहे. तिला २०१५ मध्ये शोमा बेस्ट परफॉर्मर ऑफ द इयर हा पुरस्कार मिळाला होता. ती आऊट ऑफ टाइम, रुबी इन पॅराडाइज आणि कोकून सारख्या चित्रपटांसाठी ओळखली जाते.


लेवा पटेल

लेवा पटेल तथा लेवा पाटीदार ही भारतातील पाटीदार समुदायातील एक उपजात आहे. लेवा पटेल प्रामुख्याने गुजरातच्या काठियावाड प्रदेशात मोठ्या प्रमाणात वसलेले आहेत.

गुजरात व्यतिरिक्त लेवा पाटीदार हे महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि राजस्थान येथे देखील वसलेले आहेत. महाराष्ट्रात खानदेश-वऱ्हाडच्या सीमांत भागातील जळगाव जिल्हाच्या पूर्व भागात आणि बुलडाणा जिल्ह्याच्या उत्तर-पश्चिम (वायव्य) भागात हा समुदाय वसलेला आहे. महाराष्ट्रात लेवा पटेलांना लेवा पाटील म्हणून ओळखले जाते.


भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, १९९८-९९

भारतीय क्रिकेट संघाने २६ सप्टेंबर ते १० ऑक्टोबर १९९८ या कालावधीत झिम्बाब्वेचा दौरा केला ज्यामध्ये तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) आणि एक कसोटी सामना खेळला गेला. एकदिवसीय मालिकेला प्रायोजकत्वाच्या कारणास्तव हीरो होंडा मालिका असे नाव देण्यात आले.

१९९२-९३ आणि १९९६-९७ च्या दौऱ्यांनंतर भारताचा झिम्बाब्वेचा हा तिसरा दौरा होता. त्याची सुरुवात २६ आणि २७ सप्टेंबर रोजी एकदिवसीय सामन्यांनी झाली, हे दोन्ही सामने भारताने आठ गडी राखून जिंकले. झिम्बाब्वेने तीन दिवसांनंतर खेळलेला अंतिम सामना ३७ धावांच्या फरकाने जिंकला, या विजयाचे श्रेय त्यांचे प्रशिक्षक डेव्हिड हॉटन यांनी एडो ब्रँडेस यांना दिले. दोन वर्षांनंतर झिम्बाब्वेच्या कसोटी संघात परतलेल्या हेन्री ओलोंगाने एकदिवसीय मालिकेनंतरच्या ६१ धावांनी आपल्या संघाच्या विजयात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आणि त्याला सामनावीर म्हणून निवडण्यात आले. दरम्यान, १९८६ पासून केवळ एकच कसोटी जिंकून घराबाहेर कसोटीत भारताचा खराब विक्रम कायम राहिला. या दौऱ्यात भारत आणि झिम्बाब्वे क्रिकेट युनियन प्रेसिडेंट इलेव्हन यांच्यातील तीन दिवसीय प्रथम श्रेणी सामन्याचाही समावेश आहे.


हर्ष लिंबाचिया

हर्ष लिंबाचिया (जन्म:३० जानेवारी, १९८७ - ) हा एक भारतीय पटकथा लेखक, निर्माता आणि दूरदर्शन होस्ट आहे. कॉमेडी सर्कस के तानसेन, कॉमेडी नाईट्स बचाओ आणि कॉमेडी नाईट्स लाइव्ह या कार्यक्रमांसाठी त्यांनी लेखन केले आहे. त्यांनी पीएम नरेंद्र मोदी या चित्रपटासाठी संवाद आणि मलंग चित्रपटाच्या शीर्षक-ट्रॅकसाठी गीतही लिहिले. त्यांनी त्यांची पत्नी भारती सिंग यांच्यासमवेत खतरा खतरा आणि हम तुम और क्वारंटाईन सारखे दूरचित्रवाणी कार्यक्रम तयार केले, तयार केले आणि होस्ट केले.


इ.स. १९७३ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

इ.स. १९७३ साली महाराष्ट्रातील मराठी भाषेतील चित्रपट उद्योगाद्वारे निर्मित चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.


इ.स. १९७१ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

इ.स. १९७३ साली महाराष्ट्रातील मराठी भाषेतील चित्रपट उद्योगाद्वारे निर्मित चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.


मोहिनी भारद्वाज

मोहिनी भारद्वाज (२९ सप्टेंबर, १९७८:फिलाडेल्फिया, अमेरिका - ) ही अमेरिकन जिम्नॅस्ट आहे. हीने २००४ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये अमेरिकेसाठी रजतपदक मिळविले. भारद्वाज ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये पदक मिळविणारी पहिली भारतीय-अमेरिकन जिम्नॅस्ट आणि दुसरी अशी व्यक्ती आहे. भारद्वाजला अमेरिकेच्या जिम्नॅस्टिक्स हॉल ऑफ फेम मध्ये समाविष्ट केले गेले आहे.


रिव्हरसाइड (कॅलिफोर्निया)

रिव्हरसाइड अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक शहर आहे. रिव्हरसाइड काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या ३,१४,९९८ तर रिव्हरसाइड-सान बर्नार्डिनो-ऑन्टॅरियो महानगराची लोकसंख्या ४,५९९,८३९ आहे.

हे शहर दक्षिण कॅलिफोर्नियामध्ये लॉस एंजेलस महानगराच्या पूर्वेस सांता अॅना नदीकाठी वसलेले आहे. येथे भारतीय वंशाच्या अमेरिकन लोकांची मोठ्या प्रमाणात वस्ती आहे.


ब्लूमिंग्टन (मिनेसोटा)

ब्लूमिंग्टन अमेरिकेच्या मिनेसोटा राज्यातील एक शहर आहे. हेनेपिन काउंटीमधील हे शहर मिनीयापोलिस-सेंट पॉल महानगराचा भाग आहे. मिनेसोटा नदीकाठी वसलेल्या या शहराची लोकसंख्या ८९,९८७ होती.

या शहराला इलिनॉयमधील ब्लूमिंग्टन शहराचे नाव दिलेले आहे.


एडमंटन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

एडमंटन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ तथा वायईजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ( हा कॅनडाच्या आल्बर्टा प्रांताच्या एडमंटन शहरातील विमानतळ आहे.

येथून कॅनडा, अमेरिका, युरोप आणि कॅरिबियन देशांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. येथे वेस्टजेट आणि स्वूप या विमानवाहतूक कंपन्यांची ठाणी आहेत.


हिरवळीचे खत

हिरवळीचे खत म्हणजे पिकांच्या वाढीसाठी तसेच जमनीच्या सुपिकतेसाठी आवश्यक असणारी अन्नद्रव्ये जमिनीत उपलब्ध व्हावेत म्हणून हेतूुरस्सर जमनित गाडलेला विशिष्ट वनस्पतींचा हिरवा पाला होय. हा पाला जमिनीत गाडल्या नंतर तो कुजतो आणि त्यातील उपलब्ध अन्नद्रव्ये मातीत मिसळतात. जमिनीमध्ये जैव पदार्थांची भर करण्यासाठी ह्या प्रकारच्या खताचा उपयोग करतात. जमिनीत लवकर तयार होणारी पिके लावून ती ठराविक वेळी नांगराने जमिनीत गाडून टाकतात. ह्यासच हिरवे खत म्हणतात. हे खत स्वस्त असून त्यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढते. तसेच त्यामुळे जमिनीच्या संरचनेत बदल होतो, पावसाचे पाणी जमिनीत मुरते, पाण्याचा निचरा होण्यास व जमिनीची धूप होण्यास प्रतिबंध होतो. शिंबावंत वनस्पतींच्या पिकांमुळे लागोपाठ घेण्यात येणाऱ्या पिकांना लागणारा नायट्रोजनाचा जादा पुरवठा होतो. ही खते सर्वप्रकारच्या शेतीसाठी उपयुक्त असतात.

हिरवळीचे खत तयार करतेवेळेस पुढील काही गोष्टी लक्षात घ्याव्या लागतात. जसे की हिरवळींच्या खतासाठीचे पिक हे पटकन आणि चांगले वाढणारे असावे. हे पिक रसदार आणि तंतूचे असावे ज्यामुळे ते लवकर कुजावे. हे पिक सर्वप्रकारच्या मातीत वाढणारे असून त्यात द्विदल, एकदल तसेच तेलबिया इत्यादींचा समावेश असावा. या पिकामुळे मातीवर कोणताही विपरीत परिणाम होऊ नये. साधाणपणे पिक ४५ दिवसांचे झाले म्हणजे ते फुलोऱ्यावर येते आणि त्याच वेळी ते जमिनीत गाडावे. पिकाच्या वाढीसाठी हवा, पाणी आणि सूर्यप्रकाश मुबलक प्रमाणात उपलब्ध व्हावेत.

हिरव्या खतासाठी शिंबावंत वनस्पती व इतर वनस्पती किंवा दोन प्रकारच्या वनस्पती वापरतात. भारतात याकरिता सामान्यत: सनताग, रानशेवरी (धैंचा), उडीद, मुगवेल, गवार, तूर, कुळीथ (हुलगा), नीळ, मसूर, वाटाणा, शेंजी, बरसीम, मेथी, लाख, ग्लिरिसिडिया इ. वनस्पती वापरतात. काही वेळा पाण्याचा निचरा कमी होण्यासाठी व जमिनीची धूप कमी करण्यासाठी लावलेल्या पिकांचा वापर हिरव्या खतांसाठी करतात. जमिनीत गाडण्याच्या वेळी पीक रसदार असावे व जमिनीत भरपूर ओल असावी म्हणजे ते चांगले कुजते. गाडल्यापासून ४–६ आठवड्यांनंतर दुसरे पीक लावतात. अशा रीतीने दर हेक्टरी १२–१५ टन हिरवे खत जमिनीत गाडले जाते व त्यामुळे ४५–९० किग्रॅ. नायट्रोजन, तसेच इतर पोषक द्रव्ये जमिनीला मिळतात. हिरवळीचे खत तयार करताना वापरण्यात येणाऱ्या वनस्पतीतील साधारण नत्राचे प्रमाण पुढीप्रमाणे असते - ताग (भोरू) ०.४६ %, चवळी ०.४२ %, गवार ०.४९ %, सुर्यफुल ०.४५ %, हरभरा ०.५० %, सोयाबीन ०.७१ %, उडीद ०.४७ %, मटकी ०.३५ %, लसून घास ०.७३ %, करंज २.६१ %, अंजन १.४२ %, ऐन २.०४ %, भेंड २.९० % आणि गिरिपुष्प २.७४ %.

ज्या प्रदेशात भरपूर आर्द्रता असते अशा प्रदेशातील जमिनीतच हिरवे खत करण्याची प्रथा आहे. ज्या ठिकाणी हिवाळ्यातील कडक थंडी पिकांना मानवत नाही अशा ठिकाणी हिवाळ्यात हिरवे खत करण्यात येते. समशीतोष्ण कटिबंधाच्या प्रदेशातील फळबागांत व उपवनांत हिरवे खत करतात. भात, ऊस, कापूस व इतर पिकांसाठी भारतात नेहमी हिरवे खत वापरले जाते. समुद्रकिनारी आवळी व आंबा ह्यांची पाने हिरव्या खतासाठी वापरतात.


रॅपिड सिटी प्रादेशिक विमानतळ

रॅपिड सिटी प्रादेशिक विमानतळ हा अमेरिकेतील साउथ डकोटा राज्यातील रॅपिड सिटी शहरात असलेला विमानतळ आहे. शहरापासून ९ मैल नैऋत्येस असलेला हा विमानतळ माउंट रशमोर पासून ३१ मैल अंतरावर आहे.

येथून अमेरिकेतील प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. स्कायवेस्ट एरलाइन्स, अलेजियंट एर आणि मेसा एरलाइन्स मुख्यत्वे येथून प्रवाशांची ने-आण करतात.


सू फॉल्स प्रादेशिक विमानतळ

सू फॉल्स प्रादेशिक विमानतळ तथा ज्यो फॉस फील्ड हा अमेरिकेतील साउथ डकोटा राज्यातील सू फॉल्स शहरात असलेला विमानतळ आहे.

येथून अमेरिकेतील प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. अलेजियंट एर, स्कायवेस्ट एरलाइन्स आणि मेसा एरलाइन्स मुख्यत्वे येथून प्रवाशांची ने-आण करतात.


वायव्य आर्कान्सा राष्ट्रीय विमानतळ

वायव्य आर्कान्सा राष्ट्रीय विमानतळ हा अमेरिकेतील आर्कान्सा राज्याच्या वायव्य भागात आहे. हा विमानतळ फेटव्हिल पासून २८ किमी (१७ मैल) वायव्येस तर स्प्रिंगडेल पासून १९ किमी (१२ मैल) अंतरावर आहे.

येथून अमेरिकेतील प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. अमेरिकन एरलाइन्स, डेल्टा एर लाइन्स आणि युनायटेड एरलाइन्स मुख्यत्वे येथून प्रवाशांची ने-आण करतात.


माघ नवरात्र

माघ नवरात्री हा माघ (जानेवारी-फेब्रुवारी) या चंद्र महिन्यात साजरा होणारा एक वार्षिक हिंदू सण आहे. या नवरात्रीला गुप्त नवरात्री असेही म्हणतात. या उत्सवाचा पाचवा दिवस अनेकदा स्वतंत्रपणे वसंत पंचमी किंवा बसंत पंचमी म्हणून साजरा केला जातो; जो हिंदू परंपरेतील वसंत ऋतुची अधिकृत सुरुवात असतो. यामध्ये देवी सरस्वती पूजा केली जाते आणि कला, संगीत, लेखन आणि पतंग उडवले जातात. काही प्रदेशांमध्ये, हिंदू प्रेमाचा देव काम हा पूजनीय आहे. माघ नवरात्री ही प्रादेशिक किंवा वैयक्तिकरित्या साजरी केली जाते.

नवरात्र म्हणजे नऊ रात्रींचा समूह असा शब्दशः अर्थ होत असून हा सण नऊ रात्री (आणि दहा दिवस) साजरा होतो; प्रथम चैत्र महिन्यात ( ग्रेगोरियन कॅलेंडरच्या मार्च/एप्रिलमध्ये) आणि पुन्हा शारदा महिन्यात साजरा होतो. नवरात्र वेगवेगळ्या कारणांसाठी आणि हिंदू भारतीय सांस्कृतिक क्षेत्राच्या विविध भागांमध्ये वेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते.

सैद्धांतिकदृष्ट्या, चार हंगामी नवरात्री आहेत. तथापि, व्यवहारात, पावसाळ्यानंतर शरद ऋतूतील शारदा नवरात्री नावाचा हा सण आहे. हा सण हिंदू कॅलेंडर महिन्याच्या आश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षात साजरा केला जातो, जो विशेषतः सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर या ग्रेगोरियन महिन्यांमध्ये येतो.


आषाढ नवरात्र

आषाढ नवरात्री, ज्याला गुप्त नवरात्री म्हणूनही ओळखले जाते हा एक वार्षिक हिंदू सण आहे. ही नवरात्र आषाढ (जून-जुलै) या चंद्र महिन्यात पावसाळ्याच्या प्रारंभी साजरी केली जाते. आषाढ नवरात्री ही प्रादेशिक किंवा वैयक्तिकरित्या पाळली जाते.

नवरात्र म्हणजे नऊ रात्रींचा समूह असा शब्दशः अर्थ होत असून हा सण नऊ रात्री (आणि दहा दिवस) साजरा होतो; प्रथम चैत्र महिन्यात ( ग्रेगोरियन कॅलेंडरच्या मार्च/एप्रिलमध्ये) आणि पुन्हा शारदा महिन्यात साजरा होतो. नवरात्र वेगवेगळ्या कारणांसाठी आणि हिंदू भारतीय सांस्कृतिक क्षेत्राच्या विविध भागांमध्ये वेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते.

सैद्धांतिकदृष्ट्या, चार हंगामी नवरात्री आहेत. तथापि, व्यवहारात, पावसाळ्यानंतर शरद ऋतूतील शारदा नवरात्री नावाचा हा सण आहे. हा सण हिंदू कॅलेंडर महिन्याच्या अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षात साजरा केला जातो, जो विशेषतः सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर या ग्रेगोरियन महिन्यांमध्ये येतो.


लॅक्रॉस

लॅक्रॉस हा चेंडू आणि काठीने खेळला जाणारा सांघिक खेळ आहे. हा खेळ उत्तर अमेरिकेतील मूळ रहिवासी पहिल्यांदा खेळत असल्याची नोंद आहे. या खेळात रबराचा छोटा चेंडू वापरला जातो. काठीच्या एका टोकाला छोटी जाळी लावलेली असते. खेळाडू चेंडू ठेवून मैदानाच्या एका टोकापासून दुसऱ्या टोकास नेण्याचा प्रयत्न करतात. प्रतिस्पर्धी खेळाडू आपल्या हातातील काठीने हा चेंडू हिरावून घ्यायला बघतात.

या खेळाला ओजिब्वे भाषेत बागाटावे (लढाईचा छोटा भाऊ) असे नाव आहे.


वॉटर पोलो

वॉटर पोलो (इंग्रजी:Water Polo) हा पाण्यात खेळला जाणारा सांघिक खेळ आहे. या खेळाची सुरुवात १९९व्या शतकात इंग्लंड येथे झाली. हा खेळ महिला व पुरुष दोन्ही व्यक्ती खेळतात. यात दोन संघ एका वेळी खेळतात. एका संघात ७ खेळाडू असतात. प्रत्यक्षात ६ खेळाडू खेळतात तर एक चेंडू अडवणारा गोलकीपर असतो. महाराष्ट्रात डेक्कन जिमखाना ही संस्था राज्यस्तरीय जलतरण आणि वॉटर पोलो स्पर्धेचे आयोजन करते. तसेच जिल्हा ऍम्युच्युअर ऍक्वॉटीक असोसिएशन धुळे ही संस्थाही राज्यस्तरीय जलतरण व वॉटर पोलो स्पर्धा आयोजित करत असते.

वॉटर पोलोच्या खेळामध्ये रणनीतिक विचार आणि जागरूकता ही अत्यंत महत्त्वाची बाब आहेत. वॉटर पोलो हा एक शारीरिक आणि खेळण्यासाठी कठीण खेळ म्हणून उल्लेख केला जातो.

हा खेळ १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात स्कॉटलंडमध्ये "वॉटर रग्बी" म्हणून ओळखला गेला असे मानले जाते. विल्यम विल्सन यांनी या खेळात विकास केला. हा खेळ लंडन वॉटर पोलो लीगच्या स्थापनेने विकसित झाला आणि युरोप, अमेरिका, ब्राझील, चीन, कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलियासह जगभरातील विविध ठिकाणी लोकप्रिय होत गेला.


अल्टिमेट

हा उडत्या तबकडी द्वारे खेळण्यात येणारा सांघिक खेळ आहे. प्रत्येक संघात ७ किंवा कमी खेळाडू असतात. मैदानाच्या दोन टोकांना उभारलेल्या अंतिम विभागात तबकडी पोहोचवणे असे या खेळाचे उद्दिष्ट आहे. अंतिम विभाग हा फुटबॉल मधील गोल समान आहे.


व्हॉलीबॉल

हॉलीबॉल () हा एक सांघिक खेळ आहे. ह्यामध्ये प्रत्येकी ६ खेळाडू असलेले दोन संघ उंच जाळी लावलेल्या कोर्टवर एकमेकांविरुद्ध खेळतात. प्रत्येक संघ बॉल दुसऱ्या संघाच्या कोर्टमध्ये ढकलून टप्पा पाडण्याचा प्रयत्न करतो.मैदानाची लांबी १८ मीटर आणि रुंदी ९ मीटर असते.

व्हॉलीबॉल खेळ सर्वप्रथम इ.स. १८९५ साली अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स राज्यामध्ये खेळला गेला. १९६४ सालापासून हा खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये खेळला जात आहे.

बीच व्हॉलीबॉल हा व्हॉलीबॉलचा एक लोकप्रिय प्रकार आहे. आंतरराष्ट्रीय व्हॉलीबॉल महामंडळ (Fédération Internationale de Volleyball) ही लोझान येथे मुख्यालय असलेली संस्था व्हॉलीबॉलचे नियंत्रण करते.


सेपाक टकरॉ

साधारण व्हॉलिबॉल सारखे नियम असलेल्या या खेळात खेळाडूंना आपली पावले, गुडघे, छाती आणि डोक्यानेही चेंडू खेळण्याची मुभा असते.


ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल

ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल (Australian football) हा प्रामुख्याने ऑस्ट्रेलिया देशामध्ये खेळला जाणारा एक सांघिक खेळ आहे. ह्या खेळामध्ये प्रत्येकी ११ खेळाडू असलेले दोन संघ एकमेकांविरुद्ध खेळतात. विरुद्ध संघाच्या बाजूच्या दोन उभ्या उंच काठ्यांमधून बॉल लाथाडल्यास गोल होतो.


कॅनेडियन फुटबॉल

कॅनेडियन फुटबॉल (Canadian football; ) हा प्रामुख्याने कॅनडा देशामध्ये खेळला जाणारा एक खेळ आहे. हा खेळ अमेरिकन फुटबॉल सोबत मिळताजुळता आहे. रग्बी फुटबॉलची सुरुवात कॅनडामध्ये अंदाजे १८६० मध्ये झाली. ह्यामधून कालांतराने कॅनेडियन फुटबॉल खेळ निर्माण झाला.

सध्या कॅनेडियन फुटबॉल लीग ही ह्या खेळामधील सर्वात मोठी व्यावसायिक लीग आहे.


बँडी

बँडी हा आइस हॉकी सारखा बर्फावर खेळला जाणारा खेळ आहे. यात हॉकीसारख्या काठीने बॉलला प्रतिस्पर्धी संघाच्या जाळीत ढकलले जाते.


आइस हॉकी

आइस हॉकी हा युरोप व उत्तर अमेरिकेतील एक लोकप्रिय खेळ आहे. आइस हॉकीमैदानी हॉकी सारखेच पण बर्फावर खेळले जाते. हिवाळी ऑलिम्पिक खेळांत आइस हॉकीचा समावेश असतो.


रिंगेट्ट

रिंगेट्ट हा एक मैदानी खेळ आहे. हॉकीसदृश असलेला हा लेख आइस हॉकीच्या स्टिकने खेळला जातो. यातील एक प्रकार काँक्रीटवर तर इतर एक प्रकार बर्फावर खेळला जातो.


रोलर हॉकी

रोलर हॉकी हाकीचा एक प्रकार आहे चाकांच्या चाकाचा वापर करून कोरड्या पृष्ठभागावर. अन्यथा, कोणतीही कोरडी पृष्ठभाग गेम होस्ट करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते, विशेषतः रोलर रिंक, मॅकॅडॅम किंवा सिमेंट. एकत्रित, रोलर हॉकी जगातील जवळजवळ 60 देशांमध्ये खेळली जाते.


मन

जाणीव व बुद्धी यांच्यामुळे घडणाऱ्या ज्ञान, विचार, मत, स्मरणशक्ती, भावना, कल्पनाशक्ती, तर्कशक्ती, चेतना या गोष्टी ज्या ठिकाणी होतात त्या ठिकाणाला मन असे म्हणतात. या सर्व गोष्टी या मेंदूद्वारे होणाऱ्या प्रक्रिया आहेत.

प्राचीन भारतीय ग्रंथांमध्ये व तत्त्वज्ञानामध्ये मनाचा सखोल अभ्यास करण्यात आला आहे. मन हे राजासारखे असावे पण मनावर नियंत्रण हवे. मनातील सर्व काही बोलण्यासाठी समोर माणूस असून उपयोगाचे नाही तर त्या माणसाला ही जागृत मन असावे.

मानवी मन ही या जगात सर्वात अनाकलनीय अशी गोष्ट आहे. मन मोकाट मोकाट ही बहिणाबाई चौधरी यांची कविता त्यात त्यांनी मनाची चंचल अवस्था प्रकट केली आहे.


सापशिडी

सापशिडी हा एक बैठा खेळ आहे. यात फासे टाकून दोन किंवा अधिक खेळाडू आपली सोंगटी शेवटच्या घरात नेण्याचा प्रयत्न करतात.


फूल

फूल हे फुलझाडांमधील प्रजननाचा अवयव आहे. फुलामध्ये पुंकेसर व स्त्रीकेसर असतात व कीटकांना आकर्षित करण्यासाठी आकर्षक, रंगीबेरंगी पाकळ्या असतात. काही फुलांमध्ये मध देखील असतो. फुलांचा छान वास येतो. फूल हे आकर्षित असते त्यामुळे ते लोकांना आवडते. फूल झाडाच्या स्त्री व पुरुष बीजाचे मीलन घडवून आणण्यास मदत करते व त्यानंतर फळाची निर्मिती होते. फुलांचा उपयोग देवासाठी, केसात माळण्यासाठी, त्योहारासाठी करतात. वेगवेगळ्या देवाला वेगवेगळी फुले अरपण केली जातात, अनेक फुलांच्या समूहाला फुलोरा असे म्हणतात.

अनंत काळापासून फुलणारी विविधरंगी, विविधढंगी फुले आपल्या सौंदर्याने केवळ पशुपक्ष्यांना आणि किंटकांनाच नव्हे तर माणसालाही नेहमीच मोहात पाडत आली आहेत. काही फुलांचा रंग, काहींचा आकार, तर काहींचा सुगंध तर काहींचे सगळेच गुण निसर्गातील विविध घटकांना आकर्षित करणारे असतात. शास्त्रीयदॄष्ट्या फूल म्हणजे वनस्पतींचे पुनरुत्पादनाचे रचनात्मक अवयव होय . अंकुराचा मुख्यत्वेकरून पुनरुत्पादनाकरिता रूपांतरीत भाग.


१९३० फिफा विश्वचषक

१९३० फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची प्रथम आवृत्ती उरुग्वे देशाच्या मोन्तेविदेओ शहरामध्ये १३ जुलै ते ३० जुलै १९३० दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील १३ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेत भाग घेतला. पात्रता फेरी नसलेला हा आजवरचा एकमेव विश्वचषक आहे.

यजमान उरुग्वेने अंतिम फेरीच्या सामन्यात आर्जेन्टिनाला ४-२ असे पराभूत करून आपले पहिले अजिंक्यपद मिळवले.


१९३४ फिफा विश्वचषक

१९३४ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची दुसरी आवृत्ती इटली देशामध्ये २७ मे ते १० जून १९३४ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ३२ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

यजमान इटलीने अंतिम फेरीच्या सामन्यात चेकोस्लोव्हाकियाला २-१ असे पराभूत करून आपले पहिले अजिंक्यपद मिळवले. १९३६ बर्लिन ऑलिंपिक स्पर्धेप्रमाणे ही विश्वचषक स्पर्धादेखील राजकीय सामर्थ्य दाखवण्याकरिता वापरली गेली. इटलीचा तत्कालीन सर्वेसर्वा बेनितो मुसोलिनीने आपल्या फॅसिस्ट राजवटीचे मोठ्या प्रमाणावर प्रदर्शन केले.


१९३८ फिफा विश्वचषक

१९३८ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची तिसरी आवृत्ती फ्रान्स देशामध्ये ४ जून ते १९ जून १९३८ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ३७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली. पर्ंतु निवड झाल्यानंतर ऑस्ट्रियाने माघार घेतल्यामुळे १५ संघ ह्या स्पर्धेमध्ये खेळले.

गतविजेत्या इटलीने अंतिम फेरीच्या सामन्यात हंगेरीला ४–२ असे पराभूत करून आपले अजिंक्यपद राखले.


१९५० फिफा विश्वचषक

१९५० फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची चौथी आवृत्ती ब्राझील देशामध्ये २४ जून ते १६ जुलै १९५० दरम्यान खेळवण्यात आली. दुसऱ्या महायुद्धामुळे १९४२ व १९४६ सालच्या स्पर्धा रद्द केल्या गेल्यामुळे १९३८ च्या विश्वचषकानंतर १२ वर्षांनी ही स्पर्धा भरवली गेली. जगातील ३७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १५ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

उरुग्वेने अंतिम साखळी गटात यजमान ब्राझीलला २–१ असे पराभूत करून दुसरे अजिंक्यपद मिळवले. विजेतेपदासाठी अंतिम फेरीचा सामना न खेळवला गेलेला हा आजवरचा एकमेव विश्वचषक आहे.


१९५४ फिफा विश्वचषक

१९५४ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची पाचवी आवृत्ती स्वित्झर्लंड देशामध्ये १६ जून ते ४ जुलै १९५४ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ५१ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

पश्चिम जर्मनीने अंतिम फेरीच्या सामन्यात हंगेरीला ३–२ असे पराभूत करून आपले पहिले अजिंक्यपद मिळवले.


१९५८ फिफा विश्वचषक

१९५८ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची सहावी आवृत्ती स्वीडन देशामध्ये ८ जून ते २९ जून १९५८ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ५१ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

ब्राझिलने अंतिम फेरीच्या सामन्यात यजमान स्वीडनला ५–२ असे पराभूत करून आपले पहिले अजिंक्यपद मिळवले. हा विश्वचषक पेलेच्या पदार्पणासाठी विस्मरणीय ठरला.


१९६२ फिफा विश्वचषक

१९६२ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची सातवी आवृत्ती चिले देशामध्ये ३० मे ते १७ जून १९६२ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ५७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

गतविजेत्या ब्राझिलने अंतिम फेरीच्या सामन्यात चेकोस्लोव्हाकियाला ३–१ असे पराभूत करून आपले अजिंक्यपद राखले.


१९६६ फिफा विश्वचषक

१९६६ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची आठवी आवृत्ती युनायटेड किंग्डमच्या इंग्लंड देशामध्ये ११ जुलै ते ३० जुलै १९६६ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ५७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

यजमान इंग्लंडने अंतिम फेरीच्या सामन्यात पश्चिम जर्मनीला ४–२ असे पराभूत करून आपले पहिले अजिंक्यपद मिळवले. यजमान देशाने विश्वचषक जिंकण्याची ही केवळ दुसरीच वेळ होती (१९३४ इटली नंतर).


१९७० फिफा विश्वचषक

१९७० फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची नववी आवृत्ती मेक्सिको देशामध्ये ३० मे ते २१ जून १९६६ दरम्यान खेळवण्यात आली. उत्तर अमेरिका खंडात आजोजित केलेला व युरोप व दक्षिण अमेरिका खडांमध्ये आयोजित न केला गेलेला हा पहिलाच विश्वचषक होता. जगातील ३७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

ब्राझिलने अंतिम फेरीच्या सामन्यात इटलीला ४–१ असे पराभूत करून आपले अजिंक्यपद राखले.


१९७४ फिफा विश्वचषक

१९७४ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची नववी आवृत्ती पश्चिम जर्मनी देशामध्ये १३ जून ते ७ जुलै १९७४ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ९८ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

यजमान पश्चिम जर्मनीने अंतिम फेरीच्या सामन्यात नेदरलँड्सला २–१ असे पराभूत करून आपले दुसरे अजिंक्यपद जिंकले.


१९७८ फिफा विश्वचषक

१९७८ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची अकरावी आवृत्ती आर्जेन्टिना देशामध्ये १ जून ते २५ जून १९७८ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील १०७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

यजमान आर्जेन्टिनाने अंतिम फेरीच्या सामन्यात नेदरलँड्सला अतिरिक्त वेळेत ३–१ असे पराभूत करून आपले पहिले अजिंक्यपद जिंकले.


१९८२ फिफा विश्वचषक

१९८२ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची बारावी आवृत्ती स्पेन देशामध्ये १३ जून ते ११ जुलै १९८२ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील १०९ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी २४ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

इटलीने अंतिम फेरीच्या सामन्यात पश्चिम जर्मनीला ३–१ असे पराभूत करून आपले तिसरे अजिंक्यपद मिळवले.


१९८६ फिफा विश्वचषक

१९८६ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची तेरावी आवृत्ती स्पेन देशामध्ये ३१ मे ते २९ जून १९८६ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील १०९ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी २४ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

आर्जेन्टिनाने अंतिम फेरीच्या सामन्यात पश्चिम जर्मनीला ३–१ असे पराभूत करून आपले दुसरे अजिंक्यपद मिळवले. ह्या स्पर्धेच्या उपांत्य पूर्व फेरीमधील आर्जेन्टिना विरुद्ध इंग्लंड ह्या सामन्यातील दिएगो मारादोनाने मारलेले दोन गोल स्मरणीय ठरले. पहिला गोल मारादोनाने हाताने चेंडू ढकलून केला ज्याला हँड ऑफ गॉड असे संबोधले जाते तर दुसरा गोल त्याने एकट्याने चार इंग्लिश बचावपटूंना चकवून केला ज्याला गोल ऑफ द सेंच्युरी (शतकामधील सर्वोत्तम गोल) असे ओळखले जाते.


१९९० फिफा विश्वचषक

१९९० फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची चौदावी आवृत्ती इटली देशामध्ये ८ जून ते ८ जुलै १९९० दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ११६ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी २४ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

अंतिम फेरीच्या सामन्यात पश्चिम जर्मनीने आर्जेन्टिनाला १–० असे पराभूत करून आपले तिसरे अजिंक्यपद मिळवले. ही विश्वचषक स्पर्धा आजवरची सर्वात निकृष्ट दर्जाची समजली जाते. बऱ्याचशा संघांनी बचावात्मक डावपेच वापरण्यावर भर दिला ज्यामुळे प्रति सामना गोलांची संख्या कमी झाली व सामने निरस झाले.


१९९४ फिफा विश्वचषक

१९९४ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची १५वी आवृत्ती अमेरिका देशामध्ये १७ जून ते १७ जुलै १९९४ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील १४७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी २४ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली. ह्या स्पर्धेमधील एकूण प्रेक्षकसंख्या सुमारे ३६ लाख तर प्रति सामना प्रेक्षकसंख्या ६९ हजार होती जो विश्वचषकाच्या इतिहासामध्ये विक्रमी आकडा आहे.

पसाडेना येथे खेळवल्या गेलेल्या अंतिम फेरीच्या सामन्यात ब्राझीलने इटलीला पेनल्टी शूटआउटमध्ये ३–२ असे पराभूत करून आपले चौथे अजिंक्यपद मिळवले.


१९९८ फिफा विश्वचषक

१९९८ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची सोळावी आवृत्ती फ्रान्स देशामध्ये १० जून ते १२ जुलै १९९८ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ११६ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी ३२ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.

सेंत-देनिसमधील स्ताद दा फ्रान्स येथे खेळवल्या गेलेल्या अंतिम फेरीच्या सामन्यात यजमान फ्रान्सने ब्राझिलला ३–० असे पराभूत करून आपले प्रथम अजिंक्यपद मिळवले. यजमान देशाने विश्वचषक जिंकण्याची ही सहावी वेळ होती.


२००२ फिफा विश्वचषक

२००२ फिफा विश्वचषक, मे ३१ ते जून ३०, इ.स. २००२ दरम्यान दक्षिण कोरिया व जपान येथे आयोजित केला गेला होता. क्रमानुसार ही १७वी फिफा विश्वचषक स्पर्धा होती. मे १९९६मध्ये या दोन देशांना यजमानपद देण्याचे ठरले. अशाप्रकारे दोन देशांत ही स्पर्धा आयोजित केली जाण्याची ही प्रथमच वेळ होती. दक्षिण अमेरिका, युरोप व उत्तर अमेरिकेबाहेर व आशियामध्ये ही स्पर्धा होण्याचीही ही प्रथमच वेळ होती.

या स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात ब्राझिलने जर्मनीला २-० असे हरवून पाचव्यांदा विश्वचषक जिंकला.


२०१० फिफा विश्वचषक

२०१० फिफा विश्वचषक ही जून ११ ते जुलै ११, इ.स. २०१० दरम्यान खेळली गेलेली जगातील अग्रणीय फुटबॉल स्पर्धा होती. दक्षिण आफ्रिकेत खेळली गेलेली ही स्पर्धा फिफा विश्वचषक स्पर्धेची १९वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा प्रथमच आफ्रिकेत खेळली गेली. या स्पर्धेत भाग घेण्यासाठी फिफाच्या २०८ सदस्य राष्ट्रांपैकी २०४ राष्ट्रांनी भाग घेतला. पात्रता फेरी ऑगस्ट २००७ पासून सुरू होती. ने अंतिम सामन्यात वर १-०ने मात करून विजेतेपद मिळवले.


२०१४ फिफा विश्वचषक

२०१४ फिफा विश्वचषक ही फिफा विश्वचषक ह्या जगातील सर्वात मोठ्या फुटबॉल स्पर्धेची विसावी आवृत्ती आहे. ही स्पर्धा जून १२ ते जुलै १३ दरम्यान ब्राझील देशामध्ये खेळवली जात आहे. १९५० नंतर दुसऱ्या वेळेस ब्राझील ह्या स्पर्धेचे आयोजन करीत आहे. आर्जेन्टिनामधील १९७८ फिफा विश्वचषकानंतर ही स्पर्धा प्रथमच दक्षिण अमेरिका खंडात भरवली जात आहे.

मार्च २००३ मध्ये फिफाने २०१४ सालचा विश्वचषक दक्षिण अमेरिकेमध्ये खेळवण्याचा निर्णय घेतला. ब्राझील व कोलंबिया ह्या दोनच देशांनी यजमानपद स्वीकारण्यात स्वारस्य दाखवले. ३० ऑक्टोबर २००७ रोजी फिफा अध्यक्ष सेप ब्लॅटर ह्याने ब्राझीलची निवड झाल्याचे जाहीर केले.

गतविजेत्या स्पेनवर साखळी फेरीमध्येच पराभवाची नामुष्की ओढवली तर यजमान ब्राझीलला उपांत्यफेरीत पराभव पत्कारावा लागला. १३ जुलै २०१४ रोजी रियो दि जानेरोतील माराकान्या स्टेडियममध्ये झालेल्या अंतिम सामन्यामध्ये जर्मनीने आर्जेन्टिनाला अतिरिक्त वेळेमध्ये १-० असे पराभूत करून विश्वचषक चौथ्यांदा जिंकला. अमेरिका खंडात आयोजीत करण्यात आलेल्या विश्वचषकामध्ये ह्या खंडाबाहेरील संघाने विजय मिळवण्याची ही पहिलीच वेळ होती.


कस्तुरबा गांधी

गोकुळदास माखजी या पोरबंदर येथील श्रीमंत व्यापाऱ्याच्या घरी जन्मलेल्या कस्तुरबांचा विवाह मोहनदास करमचंद गांधी यांच्याशी झाला. लग्नाच्या वेळी दोघांचेही वय १३ वर्षे होते. लग्नसमयी त्या निरक्षर होत्या- त्यांना गांधीजींनी लिहावाचायला शिकवले. त्यावेळच्या स्त्रियांच्या स्थितीचा विचार करता ही एक धक्कादायक गोष्ट होती. १८८८ साली जेव्हा गांधीजी विद्याभ्यासासाठी लंडन येथे गेले, तेव्हा कस्तुरबा तान्हुल्या हरिलालचे संगोपन करण्यासाठी भारतातच राहिल्या. त्यांना आणखी तीन मुले होती- मणिलाल (जन्म :)इ.स. १८९२, रामदास (जन्म : इ.स.

१९०६ साली गांधीजींनी ब्रम्हचर्य पालनाचा निर्णय घेतला. कस्तुरबांनी या निर्णयास खंबीर साथ दिली. गांधीजींचे अनेक निर्णय त्यांना पटत नसत. एखादी कल्पना त्यांच्या गळी उतरवण्यासाठी गांधीजींना बरेच परिश्रम पडत. असे असूनही गांधीजींच्या प्रत्येक निर्णयात त्या त्यांच्याबरोबर राहिल्या. त्या खूप धार्मिक होत्या. असे असूनही, आपल्या पतीप्रमाणेच त्यांनी जातिभेदाचा त्याग केला व सर्व जातिधर्मांच्या लोकांबरोबर त्या आश्रमात राहिल्या.

कस्तुरबा गांधींनी पतीच्या राजकीय कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. १८९७ साली त्या महात्माजींबरोबर राहण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेस गेल्या. १९०४-१९१२ दरम्यान त्या दरबान शहराजवळील फिनिक्स वसाहतीमध्ये समाजकार्यात मग्न होत्या. १९१३ मधील भारतीय मजुरांच्या शोषणाविरोधातील चळवळीत त्यांना ३ महिन्यांची सश्रम कारावासाची शिक्षा झाली. त्या महात्माजींच्या तुरुंगवासाच्या काळात त्यांनी भारतामध्ये चळवळीचे कार्य सांभाळले. १९१५ मध्ये गांधीजी निळीचे उत्पादन करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या सत्याग्रहासाठी जेव्हा परतले, तेव्हा कस्तुरबाही त्यांच्याबरोबर भारतात आल्या. त्यांनी या शेतकऱ्यांच्या बायका आणि मुलांना साक्षरता आणि स्वच्छतेचे धडे दिले.


शरीरशास्त्र

शरीरशास्त्राच्यामध्ये खालील भाग येतात.

शरीररचनाशास्त्र शरीरक्रियाशास्त्र विकृतीविज्ञान स्त्रीरोगशास्त्र प्रसुतीशास्त्र शल्यचिकित्सा मूर्छाशास्त्र/भुलशास्त्र नेत्रशल्यचिकित्सा


अकोला तालुका

हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अकोला या जिल्ह्यातील एक तालुक्याचे ठिकाण आहे.

अकोला शहरापासुन २० किलोमीटर अंतरावर एेतिहासिक एेळवण हे गाव आहे. या गावाची लोकसंख्या जवळपास १००० असुन हे गाव निसर्गच्या सानिध्यात आहे. या गावाची पाश्वभुमी अशी आहे. की, येथे महानुभाव पंथाचे संस्थापक श्री चक्रधर स्वामी यांनी एक रात्ती येथे मुक्काम केला होता. त्याचा उल्लेख महानुभाव पंथाच्या आद्यग्रंथ लिळाचरीत्रामध्ये सुद्धा आढळतो. अकोला शहरामध्ये जुना एेतिहासिक किल्ला सुद्धा आहे. अकोला येथून १५ किलो मीटर अंतरावर सांगळूद बु (अंबादेवी) हे गाव आहे. येथे श्री अंबानाथ महाराज यांचे भव्य मंदिर आहे.


पातूर

हे भारताच्या महाराष्ट्रातील अकोला जिल्ह्यातील एक गाव व तालुक्याचे ठिकाण आहे.

येथे या गावाजवळ वाकाटककालीन लेण्या आहेत.त्या अजिंठा पर्वतरांगेतील डोंगरात तयार करण्यात आलेल्या आहेत. त्या सध्या उपेक्षित आहेत. या गुंफासदृश्य आहेत. येथे कोरीवकामही आहे. विदर्भावर तिसऱ्या व चौथ्या शतकातील वाकाटक घराण्यातील शेवटचा राजा हरिषेण याने त्याच्या वराहदेव या प्रधानाकडून त्या तयार करवल्या असे सांगण्यात येते. दुसरे मत असे आहे की, त्या पहिल्या ते चौथ्या शतकात कोरल्या गेल्या आहेत.


बार्शीटाकळी

भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील अकोला जिल्ह्यामधील बार्शिटाकळी हे शहर एक तालुक्याचे ठिकाण आहे. पुर्वी येथे ग्रामपंचायत होती. आता येथे नगरपंचायत आहे. तसेच अकोला नांदेड हा रेल्वे मार्ग बार्शिटाकळी या शहरातुन गेलेला आहे.


बाळापूर तालुका

बाळापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अकोला जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

हे शहर नागपूर-अकोला - धुळे या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक - ६ वर अकोल्यापासून सुमारे २८ कि.मि.अंतरावर आहे.बाळापूर या शहरातून मन व महेश नद्या वाहतात.


मंगरुळपीर तालुका

मंगरुळपीर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मंगरुळपीर शहरास नगरपालिका आहे. ह्या शहरातील बहुसंख्य लोकसंख्या धर्माने मुस्लिम व हिंदू आहे. नाथपरंपरेतील विभूती श्री. बिरबलनाथ महाराज यांच्यामुळे हे शहर "मंगरुळनाथ" नावानेही ओळखले जाते. दरवर्षी येथे श्री. बिरबलनाथ महाराजांच्या नावे यात्रा भरते. ही यात्रा पाहायला आजूबाजूच्या गावांतून अनेक लोक येतात. पीर दादा हयात कलंदर ह्यांचा दर्गा हे या शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या नावात 'पीर' असण्याचे कारण हेच आहे. येथे हिंदू आणि मुस्लिम समाजाचे लोक मिळून मिसळून राहतात.


मालेगाव तालुका (वाशिम)

मालेगाव, वाशिम हा भारताच्याहा एक तलुका आहे महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.


मानोरा तालुका

मानोरा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मानोरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.


औंढा नागनाथ तालुका

औंढा नागनाथ तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील हिंगोली जिल्ह्यातील एक तालुका आहे. येथे बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी औंढा-नागनाथ हे ज्योतिर्लिंग आहे. याचे प्राचीन नाव आमर्दक. ही एक शिवाची उपाधी असून, या नावाचा एक शैवपंथही अस्तित्वात होता. यातूनच या स्थलनामाची उत्पत्ती झाली. 'आमर्दक सन्तान' या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या शैव अनुयायांचे हे मुख्य पीठ असून, त्याचा प्रसार सातव्या ते अकराव्या शतकात गुजराथ, राजस्थान आणि मध्य प्रदेश या भागांतही झाला होता.

भारतातील पवित्र बारा ज्योतिर्लिंगापैकी आद्य ज्योतिर्लिंग मानल्या जाणाऱ्या नागनाथ (नागेश्वर) मंदिरासाठी औंढा हे गाव प्रसिद्ध आहे. या गावात एकेकाळी आमर्दक सरोवर होते. हे मंदिर एका विस्तीर्ण २९०X१९० फुटी आवारात असून त्याभोवती एक मोठा परकोट आहे. परकोटाला चार प्रवेशद्वारे असून त्यातील उत्तरेकडील प्रवेशद्वारावर नगारखाना आहे. तेच मुख्य प्रवेशद्वार होय. आवारातच एक पायविहीर असून तिचा नागतीर्थ असा उल्लेख केला जातो. सासू-सुनेची बारव असेही तिला म्हणतात. मुख्य मंदिराची लांबी १२६ फूट, रुंदी ११८ फूट आणि उंची ९६ फूट आहे. मंदिराच्या पश्चिमेस नामदेव महाराजांचे मंदिर व सभामंडप आहे. औंढा हे संत नामदेवाचे गुरू विसोबा खेचर यांचेही गाव आहे. त्यांची समाधी या परिसरातच आहे.

येथे नागनाथ या नावाने महाविद्यालय आहे.

औंढा नागनाथ तालुक्यातील काहीं गांवे

अंजनवाडा अंजनवाडी अनखळी असोंदा असोला असोला आजरसोंडा आमदरी उंडेगाव उखळी उमरा औंढा नागनाथ कंजारा काकडदाभा काठोडा तांडा कुंडकर पिंपरी केळी कोंडशी बुद्रूक गढाळा गांगलवाडी गोजेगाव गोळेगाव चिंचोली चिमेगाव चोंडी शहापूर जडगाव जलालदाभा जलालपूर जवळा जामगव्हाण जोडपिंपरी टाकळगाव ढेगज तपोवन दुघाळा तामटी तांडा दरेगाव दुरचुना देवाळा देवाळा दौडगाव धार नांदखेडा नांदगाव नागझरी नागेशवाडी नालेगाव निशाणा पांगरा पार्डी सावळी पिंपळदरी पिंपळा पुरजळ पूर पोटा पोटा खुर्द फुलदाभा बेरुळा बोरजा ब्राह्मणवाडा भोसी माथा मार्डी मूर्तीजापूर सावंगी मेथा येडूत येळी येहळेगाव रांजाळा राजदरी राजापूर रामेश्वर रूपूर लक्ष्मणनाईक तांडा लांडाळा लाख लोहरा खुर्द लोहरा बुद्रूक वगरवाडी वगरवाडी तांडा वडचुना वडद वसई वाळकी शिरड शहापूर शिरला संमगानाईक तांडा सारंगवाडी साळणा सावरखेडा सावळी खूर्द सावळी बुद्रूक सिद्धेश्‍वर सुकापूर सुरेगाव सूरवाडी सेंदूरसना सोनवाडी हिवरखेडा हिवराजाटू ........ई.


धर्माबाद तालुका

धर्माबाद हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. हा तालुका तेलंगणा व महाराष्ट्र राज्याची सीमा आहे.

धर्माबाद पासून केवळ १३ कि.मी. अंतरावर बासर येथे प्रसिद्ध सरस्वती देवीचे मंदिर आहे. धर्माबाद शहरापासून ८ कि.मी. अंतरावर गोदावरी व मांजरा नदीचे संगम आहे. आणि त्याच ठिकाणी श्री संगमेश्वर जागृत देवस्थान आहे. दर वर्षी येथे महाशिवरात्रीला मोठी यात्रा भरते. तसेच धर्माबाद पासून ६ किमी अंतरावर पाटोदा बु. येथे प्रसिद्ध असे श्री लोकडेश्वर देवस्थान आहे, तसेच ४ कि.मी. अंतरावर वाडी हनुमान देवस्थान आहे.


हिमायतनगर तालुका

हिमायतनगर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्याचा एक तालुका आणि तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे. हा तालुका बव्हंशी वनक्षेत्राने व्यापलेला आहे.


कंधार तालुका

कंधार हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. येथील लोकसंख्या सुमारे २०००० आहे . कंधाराचा किल्ला प्रसिद्ध आहे.


आष्टी तालुका (वर्धा)

आष्टी तालुका, वर्धा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. तालुक्याचे मुख्यालय आष्टी हे आष्टी शहीद म्हणून ओळखले जाते. शहीद आष्टी हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्वाचे गाव आहे. 16 ऑगस्ट 1942ला नागपंचमी होती. गांधीजींच्या 'भारत छोडो' आंदोलनाच्या हाकेला प्रतिसाद देऊन आष्टीचे काही तरुण व मध्यमवयीन स्वातंत्र्य सैनिक पोलीस ठाण्याजवळ सत्याग्रहाला बसले होते. शांततेत सत्याग्रह सुरू असताना पोलीस अधिकाऱ्याने सत्याग्रहींवर बंदूक चालवण्याचे फर्मान सोडले. त्यात पाच सत्याग्रही मृत्युमुखी पडले. ती बातमी कळल्यावर गावातील लोक घरातील हातात मिळतील त्या वस्तू घेऊन पोलीस ठाण्यावर चालून गेले. त्यांनी इंग्रजांचे पोलीस ठाणे आणि त्यावरील 'युनियन जॅक' जाळला. त्या दिवसभर पोलीस ठाण्यावर युनियन जॅक नव्हे तर भारताचे प्रतिनिधीत्व करणारा झेंडा फडकत होता! त्या दिवसापुरते आष्टी हे गाव स्वतंत्र झाले होते!


सेलू तालुका (वर्धा)

सेलू तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. सेलू हे गाव वर्धा-नागपूर मार्गावर आहे.


कारंजा घाडगे तालुका

कारंजा (घाडगे), वर्धा जिल्हा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्याचा नागपूर - अमरावती राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६ वर असलेला एक तालुका आहे. कारंजा (घाडगे), वर्धा जिल्हा या तालुक्याचे ठिकाणापासुन सुमारे ५ कि.मी. अंतरावर राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६ वरचं ठाणेगांव नावाचे गांव आहे.


हिंगणघाट तालुका

हिंगणघाट हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील एक शहर आहे. हिंगणघाट महाराष्ट्रातील विदर्भ विभागात नवव्या क्रमांकाचे आणि भारतातील ४८४ क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

हिंगणघाट शहर नगरपालिकेने प्रशासित आहे. हे तालुक्याचे ठिकाण असून त्यात सुमारे ७६ गावांचा समावेश होतो. हिंगणघाट हे वर्धा नदीच्या सुपीक खोऱ्यामध्ये येते. हे एकेकाळी भारतीय कापसाच्या व्यापाराचे केंद्र होते.

कुष्ठरोग्यांना मदत करणारे थोर समाजसेवक बाबा आमटे ह्यांचा येथे जन्म झाला.


उमरखेड तालुका

उमरखेड (इंग्रजीत Umarkhed ) हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील व विदर्भातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. उमरखेड तालुका यवतमाळ जिल्ह्यातील एक प्रमुख शहर आहे. उमरखेड शहराच्या दक्षिणेस नांदेड जिल्ह्यातील हदगाव तालुका आहे. उमरखेड तालुक्या लगत पैनगंगा नदी आहे, पैनगंगा या नदीवर असलेला सहस्रकुंड धबधबा हे यवतमाळ जिल्ह्यातील आणि विदर्भातील प्रमुख पर्यटनस्थळ आहे.

मुख पर्यटन स्थळ आहे.

उमरखेड शहराचे पूर्वीचे नाव उंबरखेड-औंदुंबरनगरी असे होते. नांदेड हे शहर उमरखेडपासून सुमारे ७० कि.मी.वर आणि पुसद ४० कि.मी.वर आहे.


झरी जामणी तालुका

हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. या तालुक्याची निर्मिती १९९७ साली करण्यात आली. तालुक्याचे मुख्यालय झरी या गावात आहे. येथून सुमारे ३ कि. मी. अंतरावर जामणी गाव आहे. या दोन गावांच्या संयुक्त नावाने या तालुक्याचे नाव असे ठेवण्यात आले. महत्त्वाची सर्व कार्यालये, विद्यालये, महाविद्यालय झरी गावात आहेत. तालुक्यात एकूण १५४ गावे असून ३४ पाडे आहेत. तालुक्यात कापूस, ज्वारी, गहू, सोयाबीन, तूर, मूग, इ. पिके घेतली जातात तर मोह, तेंदू, डिंक हे महत्त्वाचे गौण वनोपज येथे आहेत. तालुक्यात कोलाम, गोंड, परधान, आंध या आदिवासी समाजाचे लोक बहुसंख्येने राहतात. तालुक्यातील पिवरडोल, चालबर्डी, अडेगाव, कायर, माथार्जुन आदी ठिकाणी अतिशय प्राचीन मंदिरे आहेत.


घाटंजी

घाटंजी हे शहर यवतमाळ जिल्हातील एक फार जुने शहर तसेच तालुका मुख्यालय आहे.

येथील शेतकरी उच्चकोटीच्या कापसाची शेती करतात, म्हणून हे शहर "Cotton City" या नावाने सुद्धा ओळखले जाते.

घाटंजी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.


आर्णी

आर्णी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. आर्णी हे अरुणावती नदीच्या काठी वसलेले गाव आहे, याच ठिकाणी एका सूफी संत बाबा कंबलपोषचा एक दर्गा आहे आणि दर्ग्याला लागून महादेवाचे प्राचीन मंदिर आहे.


केळापूर तालुका

केळापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील एक तालुक्याचे नांव आहे.

या तालुक्याची निर्मिती १८७५ मध्ये तत्कालीन यवतमाळ आणि वणी तालुक्यातून काही गावे वगळून करण्यात आली. यवतमाळ जिल्ह्यातील पांढरकवडा नावाच्या शहराजवळ केळापूर नावाचे गांव आहे. तहसील कार्यालय, पंचायत समिती, न्यायालये आदि महत्त्वाची कार्यालये पांढरकवडा शहरात असून या तालुक्यातील एकमात्र नगरपरिषद तेथेच आहे.

पांढरकवडा आणि केळापूर गावांमधून खुनी नावाची नदी वाहते. ही पैनगंगा नदीची उप नदी आहे. दुसरे बाजीराव पेशवे यांचा पाडाव याच खुनी नदीच्या किनाऱ्यावर झाला.


कळंब तालुका (यवतमाळ)

कळंब तालुका, यवतमाळ हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या यवतमाळ जिल्ह्यातील एक गाव व तालुक्याचे ठिकाण आहे. याच नावाचा एक तालुका उस्मानाबाद जिल्ह्यात आहे.हे गाव नागपूर-बुटीबोरी- तुळजापूर या प्रमुख राज्य महामार्ग क्र. ३वर नागपूरपासून १२३ कि.मी. तर वर्ध्याहून ४६ कि.मी. अंतरावर आहे. येथे श्री चिंतामणीचे प्राचीन मंदिर आहे.या मंदिरात जाण्यास पायऱ्या उतरून खाली जावे लागते. हे मंदिर चक्रावती नदीच्या किनाऱ्यावर आहे. दर बारा वर्षांनी येथे गंगा अवतरते त्यावेळेस येथे मोठा उत्सव असतो.


पुसद तालुका

पुसद हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या यवतमाळ जिल्ह्यातील सर्वात मोठे व विदर्भातील मोठ्या शहरापैकी एक शहर आहे व तालुक्याचे ठिकाण आहे. या शहराचे प्राचीन नाव पुष्पावंती नगरी असे होते. शहराचा प्रशासकीय कारभार येथील नगर पालिका पाहते.


वणी तालुका

वणी तालुका, यवतमाळ (Wani/Wun) हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातल्या विदर्भ भागातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.


खामगाव तालुका

खामगांव हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

खामगांव शहर हे कापसाची फार जुनी बाजारपेठ मानली जाते. येथील चांदी फार प्रसिद्ध आहे त्यामुळे खामगांव ला सिल्व्हरसिटी असे सुद्धा संबोधले जाते . गावातील घाटपुरी संस्थानाचे देवीचे मंदिर फार प्राचीन आहे. मंदिरात कोजागरी पौर्णिमेपासून १० दिवस जगदंबा उत्सव (शांती उत्सव) साजरा होतो. खामगांवातल्या राणा व्यायाम मंडळाची गणेश मूर्ती ही जागृत मानली जाते. तसेच या शहरात अनेक ठिकाणी गणेश मंदिरे सुद्धा आहेत त्यात लाकडी गणपती मंदिर आय्याची कोठी, सिद्धिवनायक गणेश मंदिर शिवाजी वेश, चिंतामणी गणेश मंदिर महाकाल चौक आणि श्री वरद विनायक गणपती मंदिर गोपाळ नगर महादेव मंदिराच्या जवळ अशी ही गणेश मंदिरे आहेत. तसेच घाटपुरी येथील जगदंबा माता मंदिर, तुळजा भवानी मंदिर आणि सुटाला येथील माहादेव मंदिर प्रसिद्ध आहेत.

ख


चिखली (बुलढाणा)

चिखली हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. चिखली तालुक्यातील हे चिखली नावाचे गाव जालना - खामगाव ह्या मार्गावर आहे.

बुलढाणा जिल्यातील चिखली शहर हे इंग्रजांचे गढ समजल्या जायचे येथे इंग्रजांनी मोठं मोठ्या तेल फेक्टरी, कापूस जिनिग वस्त्रोउद्योग निर्मिती सरकारी कामकाज व्यवस्थापन स्थापन करून ठेवलेल्या होत्या.


नांदुरा तालुका

नांदुरा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. येथून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६ तसेच मुंबई कोलकाता लोहमार्ग गेलेला आहे. निमगाव, वडनेर भोलजी, चांदुर बिस्वा ही मोठी गावे ह्या तालुक्यात आहेत. नांदुरा तालुका हा मुख्यत्वे कापूस तसेच सोयाबीन साठी प्रसिद्ध आहे. पूर्णा नदी ही जळगाव जामोद आणि नांदुरा तालुक्याची सीमा असून तिच मुख्य नदी आहे. बहुप्रतिक्षित जिगाव प्रकल्प हा पूर्णा नदीवर साकारतोय


मेहकर

मेहकर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मेहकर तालुक्यातून जगातील नदी पैनगंगा वाहते.मेहकरचे जागतिक भूषण मेहकरच्या तीन गोष्टी जागतिक दर्जाची भूषणास्पद आहेत.(१) येथील बालाजींची मूर्ती. (२) जगप्रसिद्ध एकादश नरसिंहातील सहावा नरसिंह व मंदिर येथे आहे।.(३) संतश्री बाळाभाऊ महाराज पितळे, ज्यांचा शिष्य वर्ग भारत व भारताबाहेर पसरलेला असून त्यांचे चरित्र दिव्य व बोधप्रद आहे.

मेहकर तालुक्यात चैत्र, श्रावण, भाद्रपद व मार्गशीर्ष या महिन्यांमध्ये विविध उत्सव साजरे केले जातात. तालुक्यात असलेल्या एका गढीचे खोदकाम सुरू असताना १८८८ मध्ये येथे बालाजीची मूर्ती सापडली. अखंड शिळेत अत्यंत कलाकुसरीने कोरलली ही रेखीव मूर्ती पाहून तत्कालीन इंग्रज जिल्हाधिकारी टेंपल यांनी ही मूर्ती लंडनला नेण्याचे ठरवले परंतु, परिसरातील लोकांचा विरोध पाहून त्याने निर्णय बदलला पण, मूर्तीसोबत सापडलेले तांबे, पितळ, सोने या धातूंत कोरलेले शिलालेख व जडजवाहीर मात्र हा इंग्रज अधिकारी सोबत घेऊन गेला, असा उल्लेख जुन्या कागदपत्रांमध्ये आहे, असे म्हणतात. १८९२ मध्ये बालाजी मंदिराचा गाभारा व तीर्थ मंडपाचे काम झाले. कालांतराने मंदिराचे बांधकाम वाढत गेले.

संत श्री बाळाभाऊ महाराज पितळे

मेहकर,जिल्हा बुलडाणा येथे परमहंस परिव्राजकाचार्य १००८ ओम ब्रह्मी श्वासानंद सरस्वती उपाख्य संत श्री बाळाभाऊ महाराज पितळे यांचे ज्ञानमंदीर हे हंस संप्रदायाचे गुरूपीठ तसेच प्राचीन कालीन एकादश नृसिंहातील ६वे प्रह्लादवरद लक्ष्मीनृसिंह मंदिर असून येथे विद्यमान गुरुपीठाधिश ॲड.रंगनाथ महाराज पितळे (बाबासाहेब)यांच्या मार्गदर्शनाखाली विविध प्रकारचे धार्मिक,पारंपरिक, सामाजिक कार्यक्रम होतात.

संत बाळाभाऊ महाराज पितळे उपाख्य ॐ ब्रम्ही श्वासानंद सरस्वती मेहकर मूळ नाव संत बाळाभाऊ महाराज पितळे जन्म इ.स.१८८८ मेहकर येथे झाला.त्यांची संजीवन समाधी श्री श्वासानंद आश्रम, जंगमवाडी,वाराणसी(उ.प्र.) येथे पौष कृ.१२,इ.स.१९३० रोजी झाली. 'कुलदैवत - भगवान प्रह्लादवरद लक्ष्मीनृसिंह,मेहकर उपास्यदैवत - लक्ष्मीनृसिंह, दत्त,विठ्ठल संप्रदाय- वारकरी संप्रदाय+दत्त संप्रदाय+नाथ संप्रदाय=हंस संप्रदाय गुरू- आनंदी आत्मानंद रंगनाथ महाराज, विश्रांती मठ,नाव्हा,जि.जालना उत्तराधिकारी'- द्वितीय गुरूपीठाधीश वै.दत्तात्रय महाराज पितळे(१९३०-१९४०), तृतीय गुरूपीठाधीश वै.दिगंबर महाराज पितळे(१९४०-१९९५),चतुर्थगुरूपीठाधीश ॲड.रंगनाथ महाराज पितळे(विद्यमान) दिंडी'-विदर्भातील पहिली मेहकर ते पंढरपूर, पैठण,मुक्ताईनगर, माहूर, घ्रुष्णेश्वर या दिंड्या प्रारंभ. कार्य- अंधश्रद्धा निर्मूलन,जातिभेद निर्मूलन,समरसता,दिंड्या,ब्राह्मणेतरांच्या मौंजी,धर्मशुद्धी,गायत्रीमंत्र सर्वांसाठी खुला करणे,वारकरी संप्रदायात अष्टगंध बुक्का लावण्याचे प्रचलन,नामसप्ताह,चातुर्मास, यज्ञ, प्रसिद्ध वचन- विश्वासोफलदायकः,ज्ञानमंदीराचा दगडही वाया जाणार नाही, यहा ज्ञानमंदीरमे नम्रताका सर ऊॅंचा है और सेवा यह महाव्रत है,तुम्ही तरूनी विश्व तारा, संबंधित तीर्थक्षेत्रे -श्री क्षेत्र ज्ञानमंदिर मेहकर,विश्रांती मठ नाव्हा,श्वासानंद आश्रम वाराणसी, पंढरपूर, गायत्रीसिद्धपीठ,मुर्डेश्वर,विश्वासानंद संस्थान कांबी, टाकरवन,माहेरखेड शिष्यसंख्या-अंदाजे १०लाख प्रकाशने- श्वासानंद माऊली,दत्तबादशहा, माऊली सार,संप्रदाय संहिता, पादपद्म परागाष्टक,सच्चित सुख घनदेव,श्रीगुरू कल्पतरू सागर संपर्क प्रा.डॉ. श्रीहरी रंगनाथराव पितळे, ज्ञानमंदीर, मु.पो.ता.मेहकर, जि.बुलढाणा. मो.८००७४६१६८६,९४२०१८२५६६,९४०४८६७३०४,९०११८५२९८८ वेबसाईट

जन्म व बालपण संत बाळाभाऊ महाराज पितळे उपाख्य ॐ ब्रम्ही श्वासानंद सरस्वती मेहकर हे वारकरी संप्रदायाचे एक संत होते. पितळे घराण्याच्या नऊ पिढ्यांच्या भगवान लक्ष्मीनृसिंहाच्या उपासनेचे फळ म्हणून १८८८ मध्ये पैनगंगा नदीच्या तीरी भगवान नृसिंहाने बाळाभाऊ महाराजाच्या मेहकर रूपाने अवतार घेतला, अशी कल्पना आहे.

गुरुदीक्षा जालना जिल्ह्यातील नाव्हा गावात बाळाभाऊ पितळे यांना आनंदी आत्मानंद रंगनाथ महाराजांची गुरुदीक्षा मिळाली,

हंस संप्रदायाची स्थापना गुरुदीक्षा मिळाल्यावर बाळाभाऊ महाराजांनी नाथसंप्रदाय दत्तसंप्रदाय मी वारकरी संप्रदाय यांचा त्रिवेणी संगम असणारा हंस संप्रदाय रूढ केला. विदर्भातून पहिली पायी दिंडी पंढरपूरला नेली. ४१ वर्षांच्या आयुष्यात त्यांनी शेकडो नामसप्ताह यज्ञ सोहळे आयोजित करून प्रत्येक चातुर्मासात पंडरपूरची पायी वारी करून सर्व जातिधर्माच्या लोकांना भक्तिमार्गात आणले. जातिभेद निर्मूलन धर्म शुद्धीकरण आणि समाज परिवर्तनासाठी महाराजांनी लक्षणीय कार्य केले. त्रैवर्णिक यांच्या मौंजीबंधनांचा समारंभ त्यांनी आयुष्यात दोनदा आयोजित केला.

चमत्कार मृतास जीवदान, पुत्रहीनास पुत्रप्राप्ती, गरीब भाजीवालीच्या थैलीतून हजार रुपयांचे दान करणे, नदीतील पाण्याचे तूप करून पंक्तीस वाढणे, पाण्याचे दिवे लावणे, जिवंत वाघाची पूजा, माहूरच्या रेणुका मातेच्या मूर्तीस प्रसाद खाऊ घालणे, स्वतः कालकूट विष पचवणे यासारखे अनेक चमत्कार बाळाभाऊ महाराजांनी केले अशा आख्यायिका आहेत. त्यांच्याकडील मूक प्राणीसुद्धा एकादशीच्या दिवशी काही खात नव्हते, असे सांगितले जाते.

संजीवन समाधी चारही आश्रमांचे पालन करून सन १९३०मध्ये काशी बनारस इथे महाराजांनी संजीवन समाधी घेतल्यानंतरही सगुण रूपात दर्शन दिले होते. बाळाभाऊ मार्गांच्या कृपाप्रसादाची अनुभती भक्तांना त्यानंतरही येत असते, असे म्हणतात. वैकुंठवासी दत्तात्रय महाराज आणि वैकुंठवासी समर्थ सदगुरू दिगंबर महाराज यांनी त्यांचा वारसा अखंड चालविला होता. विद्यमान हंस संप्रदायाच्य गुरुपीठाच्या गादीवर (२०१७ साली) ॲडव्होकेट रंगनाथ महाराज पितळे ऊर्फ बाबा साहेब आहेत.

पुन्हा दर्शन चारही आश्रमांचे पालन करून १९३०मध्ये काशी इथे महाराजांनी संजीवन समाधी घेतल्यानंतरही सगुण रूपात दर्शन दिले होते, असे सांगतात.

ज्ञान मंदिर परिसर मेहकर पितळे महाराजांची दिंडी विदर्भातील ही पहिली दिंडी असून यात जवळपास शंभर वारकऱ्यांचा समावेश असतो. ही दिंडी आषाढी एकादशीच्या आदल्या दिवशी पंढरपूर येथे पोहचते.

आषाढी वारी (पंढरपूर) आषाढी एकादशीसाठी पंढरपूर येथे जाणारी वारकरी पदयात्रा


मोताळा तालुका

मोताळा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. येथील आठवड्याचा बाजार हा खूप मोठा बाजार असतो. या तालुक्यात रोहिनखेड हे पौराणिक गाव आहे. थोर समाज विचारक व भेाैतिकी विचारक वैभव ज़वरे याच तालुक्यातील अंत्री गावचे आहे. तालुक्यात नळगंगा नावाचे धरण आहे.


मलकापूर तालुका

मलकापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मलकापूरला विदर्भाचे प्रवेशद्वार असे म्हटले जाते. मलकापूर हे बुलढाणा जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे औद्यगिक आणि शैक्षणिक केंद्र आहे. त्याचप्रमाणे हे कापसाची एक मोठी बाजारपेठ म्हणूनसुद्धा प्रसिद्ध आहे.


जळगाव जामोद तालुका

ईतिहास..

महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्हा|बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. जळगाव जामोद शहर हे सातपुड्याच्या कुशीत असल्याने त्याला सातपुडा नगरी म्हणून संबोधले जाते. सातपुड्यात भिंगारा हे थंड हवेचे निसर्गरम्य ठिकाण आहे. एकेकाळी शिवाजी महाराजांचे वास्तव्य असलेला मैलगडसुद्धा आहे. जामोद हे एक ऐतिहासिक वारसा असलेले गाव आहे. जळगाव हे नाव जल आणि गाव या दोन मराठी शब्दांचे संयोजन आहे, म्हणजे पाण्याचे गाव. हे नाव शहराच्या सभोवतालच्या पाण्याच्या प्रचंड स्त्रोतामुळे आले. 'जळगाव जामोद' हे नाव जळगाव जवळील 'जामोद' नावाच्या छोट्या गावातून विकसित झाले. मुघल बादशाह शाहजहांची पत्नी मुमताज महल शाहजहांच्या पूर्वीच्या सैन्याच्या मोहिमेवर जात असताना, 'जामोद' हे नाव मोगल सम्राटांनी दिले. तिला जामोदमध्ये गरोदरपणात अडचणी येऊ लागल्या व त्यामुळे जळगाव जामोद जवळील बुरहानपूर शहरात मृत्यू झाला. या घटनेनंतर मोगलांनी जा-ए-मौत (मृत्यूचे ठिकाण) हे गाव म्हटले. जा-ए-मॉट हा पर्शियन शब्द होता ज्याला नंतर स्थानिक लोक जा-मऊत, जा-मोद किंवा जामोद म्हणतात. ऐन-ए-अकबरीनुसार, हे बेरार सुबाच्या नरनाळ्यातील सरकार (तत्कालीन जिल्हा) मधील एक परगणा शहर होते. ऑगस्ट १९०५ मध्ये हा तत्कालीन अकोला जिल्हा होता आणि खामगाव तहसिलसह बुलढाणा जिल्ह्यात हस्तांतरित करण्यात आला. जळगाव नगरपालिका १९३१ मध्ये स्थापन झाली.

भूगोल संपादन

सातपुडापासून १० किमी अंतरावर हे शहर सातपुडा रेंजच्या पायथ्याशी वसलेले आहे. पूर्णा ही तहसीलमधील सर्वात मोठी नदी असून ती जिल्ह्यातही सर्वात मोठी आहे. राजुरा आणि गोराडा ही सातपुडा पर्वतरांगांमधील प्रसिद्ध नैसर्गिक धरणे आहेत. सातपुडा ओळींच्या हिरव्या सौंदर्याने ते समृद्ध झाले आहेत.

पूर्वेस संग्रामपूर तहसील आहे.

पश्चिमेस जळगाव खानदेश जिल्ह्यात मुक्ताईनगर तहसील आहे.

उत्तरेस मध्य प्रदेशातील बुरहानपूर जिल्हा आहे.

दक्षिणेस नंदुरा तहसील आहे.

सातपुडा रेंजएडिट

सातपुडा पर्वतरांगेत, मार्गामध्ये 3 प्रसिद्ध बिंदू आहेत ज्याला 1ला मोरी, 2 रा मोरी आणि शेवटचा 3 रा मोरी म्हणतात. तिसरी मोरी म्हणजे आम-पनी, येथे दोन सुंदर फॉल्स (नदीचे मूळ) आहेत आणि एक भिंत ज्याला "सतपुडा भिंत" म्हणतात. या गावात गोदादा धरण नावाचे धरण आहे, ज्याला दुध गंगा नावाचे एक सुंदर ओव्हरफ्लो आहे. सातपुडा पर्वतरांगात तुम्ही धबधबे, देखावे आणि निसर्गाची सुंदर ठिकाणे पाहू शकताः अंबा बारवा, मॅगेरी महादेव (गुहा), जटाशंकर (गडी बाद होणारी), उंबरदेव (अमरनाथ), जमुपाने (पडणे), बादलखोरा (औषधी वनस्पती आणि गडी बाद होणारी), देवध्री ( निसर्ग), वारी हनुमान (श्री हनुमानजी मंदिर, हनुमान सागर धरण), काकनवाडा (त्र्यंबक), त्रिवेणी (तीन नद्यांचा संगम) आणि माहिलगड (मेलगड). ही त्यांची स्वतःची ओळख असणारी ठिकाणे आहेत आणि सर्व "सतपुडा नगरी जळगाव जामोद" पासून 40 किमीच्या अंतरावर आहेत. शहराचे सौंदर्य वाढविण्यास मदत करणारे निसर्ग. फोटोंसाठी एक उत्तम निसर्ग साइट. पूर्ण साइट पाहिल्यास जवळजवळ 4-5 दिवस लागतील.ळगाव जामोदपासून सहा किमी अंतरावर श्री महासिद्ध महाराजांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेल्या धानोरा नगरींमध्ये ८४ सिद्धांपैकी एक असे श्री महासिद्ध महाराजांचे प्राचीन मंदिर व समाधी आहे. तेथे दरवर्षी माघ शुद्ध पौणिमेला यात्रा असते. ही यात्रा बुलढाणा जिल्ह्यातून दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी व आठ दिवस चालणारी असते. जळगाव जामोद तालुक्यातील पळशी सुपो येथे प्रसिद्ध सुपो मंदिर आहे.तेथे दरवर्षी पौष महिन्यातील रविवारी यात्रा भरते. जळगाव जामोद तालुक्यातील आसलगाव बाजार येथे दर मंगळवारी आठवडी बाजार भरतो.


मांदेली

मांदेली हा माश्याचा एक प्रकार असून विशेषतः महाराष्ट्रातील पश्चिम किनारपट्टीवर सर्वत्र मिळतो आणि आवडीने खाल्ला जातो. क्लुपिफॉर्मीस गणाच्या एन्‌ग्रॉलिडी (वा क्लुपिइडी) कुलातील एक खाद्य मासा. याचे शास्त्रीय नाव कोइलिया डुस्सुमिर असे आहे. हा उष्ण कटिबंधातील बहुतेक समुद्रांत सापडतो. भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर मुंबई भागात हा विपुल सापडतो. तसेच पूर्व किनाऱ्यावर ओरिसात नदीमुखखाड्यांतून व इंडोनेशियाच्या द्वीपसमूहापर्यंत हा सापडतो.

मांदेलीच्या शरीराची लांबी सु. १८–२० सेंमी. असते. शरीर लांबट, शेपटीकडे निमुळते होत जाणारे, दोन्ही बाजूंनी चापट असते. मुस्कट टोकदार असून वरचा जबडा पुढे आलेला असतो. तोंडाची फट खालच्या बाजूला व डोळ्यांपर्यंत खोलवर गेलेली असते. जीभेवर व तालूवर बारीक बारीक दात असतात. पृष्ठपक्ष (हालचालीस वा तोल सांभाळण्यास उपयोगी पडणारी पाठीवरील त्वचेची स्नायुमय घडी; पाठीवरील पर) लहान असून तो मागच्या बाजूस शेपटीपर्यंत गेलेला असतो. गुदपक्ष (ढुंगणावरील पर) मागच्या बाजूला वाढून पुच्छपक्षाला (शेपटीच्या पराला) मिळालेला असतो. शेपटी टोकदार व लांब असते. पुच्छपक्ष पालींमध्ये (खंडांमध्ये) विभागलेला नसतो. अंगावर लहान लहान खवले असतात. डोक्यावर अजिबात खवले नसतात. रंग सोनेरी चमकदार असून शरीराच्या खालच्या बाजूवर काळसर ठिपक्यांच्या २ ते ३ ओळी असतात.

मुंबई किनाऱ्यावर वर्षभर आढळणारा हा मासा या भागात अत्यंत लोकप्रिय आहे. हा ताजा किंवा खारवून, वाळवूनदेखील खातात. याच्या प्रजोत्पादनाविषयी विशेष माहिती नाही. याच्या मांसात प्रथिनांचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे एक पौष्टिक खाद्य मत्स्य म्हणून याला महत्त्व आहे.


शहापूर तालुका

शहापूर तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्याचा एक तालुका असून तो १००% पेसा क्षेत्र आहे.

शहापूर तालुका हा मुंबईला पाणी पुरवठा करणारा तालुका म्हणून ओळखला जातो. शहापूर मध्ये तानसा, भातसा आणि वैतरणा हे प्रमुख धरण शहापूर तालुक्यामध्ये आहेत.


वाडा तालुका

वाडा तालुका''' हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. तालुक्याचे मुख्यालय असलेल्या वाडा शहरात नगरपंचायत आहे.


मोखाडा तालुका

मोखाडा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. या तालुक्यामध्ये शेती हा मुख्य व्यवसाय आहे.


डहाणू तालुका

डहाणू तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. आदिवासी वस्ती असलेल्या ह्या तालुक्यातील वारली आदिवासी संस्कॄती वारली चित्रकलेमुळे प्रसिद्ध आहे.


तलासरी तालुका

तलासरी तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. आदिवासी वस्ती असलेल्या ह्या तालुक्यातील वारली आदिवासी संस्कॄती वारली चित्रकलेमुळे प्रसिद्ध आहे.


विक्रमगड तालुका

विक्रमगड तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मुख्यालय असलेल्या विक्रमगड शहरात नगरपंचायत आहे. १) तालुक्यातील झाडपोली येथे इंजिनियर कॉलेज आहे.cbsc शाळा,मोफत mpsc upsc वाचनालय ,भगवान सांबरे रुग्णालयात मोफत उपचार 2) औंदे येथे महाविद्यालय आहे BA Bcom bsc 3) तालुक्यातील कावळे येथे पिंजाळ नदी च्या काठी गोरक्षनाथ मठ आहे.महाशिवरात्री च्या दिवशी येथे यात्रा भरते


कुर्ला तालुका

कुर्ला तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील मुंबई उपनगर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

कुर्ला तालुका हा मुलुंड तालुका या नावानेदेखील ओळखला जातो.

तालुक्याचे क्षेत्रफळ १३५ किमी२. आहे.

.


पनवेल तालुका

पनवेल तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. पनवेल शहर त्याचे मुख्यालय आहे. या शहरात धूतपापेश्वर हा आयुर्वेदिक औषधांचा भारतातील पहिला कारखाना आहे.

दर्पण ह्या पहिल्या मराठी नियतकालिकाच्या पहिल्या अंकात विश्णुशास्त्री जांभेकरांनी मिठाच्या व्यापारासाठी प्रसिद्ध असलेल्या पनवेल बंदराचे वर्णन केले आहे.


अलिबाग तालुका

अलिबाग तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. अलिबाग शहर मुंबईपासून १०० कि.मी. अंतरावर वसले आहे.


सुधागड तालुका

सुधागड तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. सुधागड किल्ल्यावरून या तालुक्याचे हे नाव पडले.


माणगाव तालुका

माणगाव तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.मानगाव मधे रजिवली हे एक गाव आहे.


रोहा तालुका

रोहा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

रायगड जिल्हयातील मध्यवर्ती तालुका रोहा हा आहे येथे विविध औद्योगिक प्रकल्प आहे धाटाव आणि नागोठणे औद्योगिक वसाहती आहेत रोहा तालुक्यातून वाहणाऱ्या कुंडलिका व अंबा नदी ह्या प्रमुख नद्या आहेत मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग येथुन जातो रोहा तालुक्यात रोहा , नागोठणे ही शहरे आहे तर

रायगड जिल्हयातील मध्यवर्ती तालुका रोहा हा आहे येथे विविध औद्योगिक प्रकल्प आहे धाटाव आणि नागोठणे औद्योगिक वसाहती आहेत रोहा तालुक्यातून वाहणाऱ्या कुंडलिका व अंबा नदी ह्या प्रमुख नद्या आहेत मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग येथुन जातो रोहा तालुक्यात रोहा , नागोठणे ही शहरे आहे तर रोहा तालुक्यातून कोकण रेलवेचा मार्ग गेला आहे नागोठणे , निडी , रोहा, कोलाड ही स्थानके या मार्गात तालुक्यातील येतात रोहा तालुक्यात घोसाळे येथे घोसळगड किल्ला आहे तो रोहे शहरापासून १५ किमी अंतरावर आहे तर अवचित गड किल्ला ५ किमी अंतरावर आहे. रोहा निसर्ग संपन्न तालुका आहे भात शेती साठी रोहा प्रसिद्ध आहे रायगड जिल्हयात सर्वाधिक भात शेती येथे केली जाते. रोहा पासून ८-९ किमी अंतरावर कोलाड व्हाईट वॉटर राफ्टिंग सुद्धा आहे येते रिव्हर राफ्टिंग, बंजी जंपिंग , रिसॉर्ट उपलब्ध आहेत.


म्हसळा तालुका

म्हसळा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. म्हसळा राजापूरी खाडीच्या दक्षिणेस वसलेले आहे. पूर्वी हे व्यापारी केंद्र होते.


तळा तालुका

तळा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.तळा तालुका हा रायगड जिल्ह्यातील नवीन तालुका आहे. हा भाग डोंगराळ असून येथे पुरातन कुडे लेणी आहेत,पन्हेळी येथील गायमुख हे तीर्थक्षेत्र व महाराष्ट्र राज्य पर्यटन ठिकाण आहे. जिथे गायीच्या मुखातून वर्षभर थंड पाणी येत असतो. तसेच तळगड किंवा तळागड नावाचा किल्ला आहे. येथे सन १८२६ मधे बांधलेले रामेश्वर हे शिव मंदिर आहे. तसे हे थंड हवेचे ठिकाण आहे आणि पर्यटन स्थळ आहे. तळे शहराच्या शेजारी १२ वाडया असून ६४ खेडेगाव आहेत.

तळा हे जिल्हा मुख्यालय अलिबागच्या दक्षिणेला ५८ किमीच्या अंतरावर व मुंबईपासून १३५ किमी अंतरावर आहे. तसेच मुंबई-गोवा महामार्गावरील इंदापूरपासून सुमारे १५ किमी अंतरावर,माणगाव पासून २४ किमी व रोहा पासून २२ किमी अंतरावर आहे.

तळा तालुक्याची चतुःसीमा याप्रमाणे -

पूर्वेस माणगाव तालुका, उत्तरेस रोहा तालुका, दक्षिणेस म्हसळा तालुका व पश्चिमेस मुरुड तालुका.


मंडणगड तालुका

मंडणगड तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. या तालुक्याचे मुख्यालय मंडणगड आहे.


दापोली (पालघर)

दापोली हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातले व पालघर तालुक्यातील एक गांव आहे. ते पालघर शहरापासून फक्त ३ किमी. अंतरावर अाहे. दापोली गाव हे पश्चिम रेल्वेच्या चर्चगेट-डहाणू रोड उपनगरीय रेल्वे लाईनवरील पालघर रेल्वे स्टेशनपासून ५ किमी़ अतंरावर आणि उमरोळी रेल्वे स्टेशनपासून २ किमी.वर आहे. शेती हा गांवातील प्रमुख व्यवसाय आहे.

दापोलीचे अक्षांश १९.७४° उत्तर व रेखाश ७२.७३° पूर्व असे आहेत.


खेड (रत्‍नागिरी)

खेड, रत्‍नागिरी

खेड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. याच नावाचे गाव या तालुक्याचे मुख्यालय आहे.येथे जुन्या पांडवकालीन लेण्या सुद्धा आहेत.

खेड नावाचा तालुका पुणे जिल्ह्यातही आहे; त्याचे मुख्यालय राजगुरुनगर (जुने नाव खेड) येथे आहे.


गुहागर

गुहागर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा एक शहर आहे.श्री व्याडेश्वराचे प्रसिद्ध मंदिर येथे आहे.


काचवेल

आनंद यादव लिखित आत्मचरित्रपर कादंबरीचा शेवटचा भाग. या भागा आधीचे अनुक्रमे झोंबी, नांगरणी, घरभिंती हे भाग प्रकाशित झालेले आहेत.


सावंतवाडी

सावंतवाडी (मालवणी/कोकणी: वाडी) हे महाराष्ट्रातल्या सिंधुदुर्ग जिल्हातील तालुक्याचे ठिकाण आहे. सावंतवाडी शहराची नगरपालिका ही स्थानिक स्वराज्य संस्था आहे. सावंतवाडी हे पुर्वीच्या 'सावंतवाडी संस्थानाचे' राजधानीचे शहर होते.

सावंतवाडी इथल्या लाकडी खेळण्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. येथील चितारआळीत अतिशय सुंदर आणि हुबेहुब फळे आणि भाज्यांच्या प्रतिकृती बनवल्या जातात. येथील निसर्गरम्य वातावरणामूळे हे आता पर्यटकांचे आक‍र्षणाचे केंद्र बनत चालले आहे.मोती तलाव (बोटींग सुविधा), आत्मेश्वर तळी(भरती ओहटी),नरेंद डोंगर, हनुमान मंदिर, राजवाडा, भोसले उद्यान, शिल्पग्राम,पर्यटन स्थळे आहेत. भालेकर खानावळ,बांदेकर खानावळ,आरेकर खानावळ, हॉटेल चैतन्य, हॉटेल दळवी,लाड खानावळ, ही मच्छी,मटणसाठी सुप्रसिद्ध हॉटेल असून शुद्ध शाकाहारी साठी साधलेमेस,विसावा, रेणुका ही हॉटेल सुप्रसिद्ध आहेत. याशिवाय अनेक मॉर्डन रेस्टॉरंट उपलब्ध आहेत.हॉटेल मेंगो, पर्ल,लेक व्यू,पॉम्पस, रेणुका, तारा, सेव्हन हिल्स,आदि अनेक हॉटेल राहण्यास उपलब्ध.


कणकवली

कणकवली हे महाराष्ट्राच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील एक गाव व कणकवली तालुक्याचे मुख्यालय आणि भालचंद्र महाराजंचे समाधिस्थळ आहे. कोकणाच्या तळ कोकण भागात मालवणच्या ५० किमी ईशान्येस व सावंतवाडीच्या ६३ किमी उत्तरेस राष्ट्रीय महामार्ग १७वर वसलेल्या कणकवलीची लोकसंख्या २०११ साली सुमारे १६ हजार होती.

कोकण रेल्वेमार्गावर स्थित असलेल्या कणकवली रेल्वे स्थानकावर मांडवी एक्सप्रेस, कोकण कन्या एक्सप्रेस, जन शताब्दी एक्सप्रेस, मंगला लक्षद्वीप एक्सप्रेस इत्यादी अनेक रोज धावणाऱ्या रेल्वेगाड्यांचा थांबा आहे.

व्युत्पत्तिशास्त्र

स्थान आणि हवामान

कंकवली हे दक्षिण-पश्चिम महाराष्ट्रात आहे. त्याची उंची 42 मीटर आहे. कंकवली हे दोन नद्या, गड नदी आणि जनवली नदीच्या काठावर वसलेले आहे. हे नटाल, नागवे, बिदवाडी, कलामाथ आणि हलवल या गावांनी पसरले आहे. कोकण रेल्वे मार्गावर हा एक महत्त्वाचा रेल्वे स्थानक आहे कारण येथे प्रमुख गाड्या थांबतात. कंकवली शहर मुंबईपासून 441 किमी अंतरावर NH 66 आणि रत्‍नागिरीपासून 125.1 किमी आहे.

कणकवलीचा हवामान महाराष्ट्रातील तटीय आणि अंतर्देशीय हवामानाचा एक मिश्रण आहे. तापमानात 20 अंश सेंटीग्रेड ते 40 अंश सेल्सियस दरम्यान तुलनेने संकीर्ण श्रेणी असते. ऑक्टोबर ते मे पर्यंत कणकवलीचा हवामान आर्द्र आहे. जास्तीत जास्त तापमान 40 अंश सेल्सियसपेक्षा कमी असते आणि सामान्यतः 33 आणि 35 अंश सेल्सियस दरम्यान असते. या हंगामात कमी 20 अंश सेल्सियस ते 26 अंश सेल्सियस एवढे आहे. पाश्चात्य घाट आणि अरब सागर यांच्या निकटतेमुळे शहरात जून ते सप्टेंबर या काळात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो. पावसाळ्यात तापमान कमी होते आणि 1 9 अंश सेल्सियस ते 30 अंश से. दरम्यान होते. इतर शहरांच्या तुलनेत हिवाळ्याचे तापमान थोडा जास्त आहे. लोन्स 12 अंश सेल्सियस ते 18 अंश सेल्सियस पर्यंत, तर उंची 26 अंश सेल्सियस ते 32 अंश सेल्सियसपर्यंत आहे. या हंगामात आर्द्रता कमी असल्याने हवामान अधिक आनंददायी होते. कंकवली हे समुद्र पातळीपेक्षा उंच उंचीवर असल्याने पूर येणे ही समस्या नाही.

जवळील गावे


कुडाळ

कुडाळ हे महाराष्ट्राच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्याचे मुख्यालय व जिल्ह्यातील सावंतवाडी खालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे नगर आहे. कुडाळ कोकणच्या तळकोकण भागात मालवणच्या ३० किमी पूर्वेस, वेंगुर्ल्याच्या ३० किमी उत्तरेस तर मुंबईच्या ४७५ किमी दक्षिणेस वसले आहे. २०११ साली कुडाळची लोकसंख्या सुमारे १६ हजार इतकी होती.

राष्ट्रीय महामार्ग १७ कुडाळमधूनच जातो तर कुडाळ रेल्वे स्थानक कोकण रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे.


देवगड

देवगड हे गाव महाराष्ट्र राज्याच्या कोकण प्रांतातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील एक गाव आहे. देवगड तालुक्याचे ठिकाण आहे.

देवगड हे गाव 'देवगड हापूस' आंब्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

देवगड येथे समुद्रकिनारी एक देवगड किल्ला आहे.

तसेच देवगड हे एक महत्त्वाचे बंदर आहे.कोकणातील सात महत्त्वाच्या दीपगृहांपैकी एक दीपगृह येथे आहे.


दोडामार्ग

दोडामार्ग हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात असलेले छोटे शहर आहे. हे शहर दोडामार्ग तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.

येथून जवळ वीजघर येथे ६६ मेगावॉट क्षमतेचे विद्युत उत्पादन केंद्र आहे.


वेंगुर्ला

वेंगुर्ला हे शहर समुद्रकिनारी वसलेले ऐतिहासिक शहर असून त्यास संपन्न परंपरा लाभली आहे. वेंगुर्ला शहराची मुख्य ओळख एक व्यापारी बंदर म्हणून होती.परंतु आता केवळ एक मासेमारी बंदर अशीच त्याची ओळख उरली आहे.कोकणातील सात महत्त्वाच्या दीपगृहांपैकी एक दीपगृह येथे आहे. महाराष्ट्रातील तुलनेने कमी प्रदूषित समुद्र किनाऱ्यांमध्ये याची गणना होते.

अप्रतिम निसर्ग सौंदर्याने नटलेल्या वेंगुर्ला शहराची नवीन ओळख ही वेगाने विकसित होणारे पर्यटनस्थळ म्हणूनच करून द्यायला हवी.

पासून नगरपालिका आणि १८७१पासून नगर वचनालय असलेल्या वेंगुर्ला शहराची शैक्षणिक परंपरा उच्च नसली तरच नवल. आजच्या वेंगुर्ल्यात वेंगुर्ला होमिओपॅथी मेडिकल कॉलेज, बॅ.खर्डेकर कॉलेज, पाटकर हायस्कूल, रा.सी.रेगे ज्युनियर कॉलेज आणि वेंगुर्ला हायस्कूल या संस्था शैक्षणिक कार्य पाडतात.

प्रसिद्ध क्रिकेट खेळाडू सुनील गावस्कर यांचे हे गाव. या गावाची ओढ शरद पवार यांसारख्या अनेक मान्यवरांना असते. कविवर्य मंगेश पाडगावकर यांचा जन्मही वेंगुर्ल्याचा.

एकेकाळचे प्रमु़ख व्यापारी बंदर असल्याने वेंगुर्ल्यात देवस्थानांना नेहमीच संपंन्नता लाभली आहे त्यामुळेच वेंगुर्ल्यात संपूर्ण वर्षभर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल असते. विविध देवस्थानांच्या वार्षिक जत्रा आणि त्यानिमित्त होणारे दशावतारी नाट्यप्रयोग हे अत्यंत उत्साहाने साजरे केले जातात.


वैभववाडी

वैभववाडी महाराष्ट्राच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गाव आहे. तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र असलेले हे शहर वैभववाडी रोड रेल्वे स्थानकाजवळ आहे.


सटाणा

सटाणा शहर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील तालुक्याचे गाव आहे. 2011च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या 37701 होती.

हे शहर देव मामलेदार यशवंतराव महाराज यांचे कार्यक्षेत्र आहे. मामलेदार महाराजांनी तत्कालीन दुष्काळात तथाकथित दैवी आदेशाने मोलाचे कार्य केले, त्यामुळे सटाणामधील जनतेने त्यांना देवत्व बहाल केले . नाशिक जिल्ह्यातील उंचीवरील सर्वाधिक ठिकाणे सटाणा तालुक्यात आढळतात.उदा.मांगी-तुंगी डोंगर, साल्हेर-मुल्हेर किल्ले.


सुरगाणा

हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्याचे गाव आहे.

वर्ग:सुरगाणा तालुका वाळूटझिरा वाळूटझिरा हे गाव सुरगाणा तालुक्यातील भवानदगड ग्रामपंचायतीमधील पाचशे लोकवस्ती असलेले सुरगाणा पासून 12 कि.मी अंतरावर गाव आहे. ह्या गावाजवळ तान नदी उगम पावली आहे व पुढे ती गुजरात मधुन अरबी समुद्राला जाऊन मिळते. ह्या गावामध्ये कोकणा, वारली, महादेव कोळी ह्या आदिवासी जमातीचे लोक राहतात. वाळूटझिरा गावांचे एकूण तीन पाडे आहेत.त्यामध्ये तिवशेमाळ ,हेदिचापाडा, व वाळूटझिरा असे पाडे आहेत. वाळूटझिरा गावाच्या पूर्वेला अगदि रस्त्याच्या कडेला लागूनच शिव मंदिर आहे .व मंदिराच्या पूर्वेला 200 मी.अंतरावर आदिवासी निसर्ग देवता वाघदेव नागदेव आहे .याची पुजा दरवर्षी वाघबारस या दिवशी केली जाते . गावाच्या पूर्वेला व उत्तर दक्षिण बाजुला उंचच उंच डोंगर पसरलेला आहे व पश्चिमेला घनदाट जंगल आहे.जंगलामध्ये वाघ, तरस,माकड,खार ,रानमांजर ,ससा,मुंगुस ,सियार,इ.जंगली प्राणी आढळून येतात.तसेच नाग ,घोणस ,परड,विंचू,इ.सरपटणारे प्राणी आढळून येतात. येथील लग्न आदिवासी पंरपरेनुसार होतात.तसेच डोंगरमाऊली (भाया),हा गावित परिवातील उत्सव मोठ्या आनंदाने दर दहा वर्षानी साजरा केला जातो.तसेच तेरा,नागपंचमी (पचवी) ,पीत्री,मकर संक्रांत ,दिपावली,बैलपोळा ,होळी ,अक्षय तृतीया (अखाती) वाघबारस हे सण साजरा केले जातात. गावामध्ये 1ली ते 4 थी पर्यंत शाळा आहे.पुढील शिक्षणासाठी तालुकाच्या ठीकाणी जावे लागते.बरेसे विद्यार्थी हे आश्रम शाळेत शिक्षण घेतात.वाळूटझिरा गाव हे 100% आदिवासी गाव आहे.वाळूटझिरा गावाच्या पश्चिमेला 1 कि.मी.अंतरावर व तीवशेमाळच्या पूर्वेला 200 मी अंतरावर वाळूटझिरा नावाचे एक छोटेसे तलाव आहे.या तलावावरून गावांचे नाव वाळूटझिरा हे पडले. 1990 पुर्वी ह्या गावाजवळून सकाळी व संध्याकाळी फक्त एक बस सुरगाणा येथे जात होती .याच्या व्यतिरिक्त वाहतुकीचे एकही साधन नव्हते. सर्व लोक पायी प्रवास करीत होते.या गावाच्या 2 कि.मी.अंतरावर गुजरात मधील डांग जिल्ह्याची हद्द असल्याने गुजरात मधील बोली भाषेचा प्रभाव पडलेला आहे .95% लोक हे डांगी भाषा बोलणारे आहेत.येथील पावरी नृत्य,ठाकर्या नृत्य,तुर,काहळया आदिवासी नृत्य,मादोळ आदिवासी नृत्य, हे नृत्य प्रकार आढळून येतात.येथील तीनही पाडयाचे लोक गुण्यागोविंदाने राहतात.


नांदगाव (नाशिक)

नांदगाव नावाची महाराष्ट्रात ७२ गावे आहेत त्यापैकी, हे नांदगाव भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्याचे ठिकाण आहे. नांदगाव हे नाशिक जिल्यातील शहर आणि नगरपरिषद आहे.


नाशिक तालुका

नाशिक तालुक्यात द्राक्ष्यांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होते.येथे भारताचे तोफखाना संग्रहालय आहे.तसेच सैन्य प्रशिक्षण केंद्र आहे.येथे मातीचे धरण आहे.नाशिक तालुक्यात रामशेज किल्ला आहे.


निफाड

निफाड तालुक्याचा अभ्यास

हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्याचे शहर आहे. निफाड शहर हे तालुक्याच्या मध्यवर्ती भागात आहे. निफाड अर्थात एक ही पहाड नसलेले. येथे निफाड सहकारी साखर कारखाना आहे .तसेच हे एक मध्य रेल्वेचे स्थानकही आहे. न्या. महादेव गोविंद रानडे यांचा जन्म निफाड येथे झाला. निफाड तालुक्यात लासलगाव ही आशिया खंडातील सर्वात मोठी कांद्याची बाजारपेठ आहे. द्राक्ष व ऊस उत्पादनात तालुका अग्रेसर आहे. निफाड शहरात भरपूर तेल गिरण्या आहे. निफाड तालुक्यात निफाड, पिंपळगाव, लासलगाव व ओझर ही शहरे आहे तसेच ग्रामीण भाग देखील सुजलाम सुफलाम आहे. तालुक्यात ओझर येथे मिग विमानाचा (HAL) कारखाना आहे. तालुक्यात नांदूर-मधमेश्वर पक्षी अभयारण्य आहे, त्याला महाराष्ट्राचे भरतपूर असेही म्हटले जाते. तसेच गोदावरी नदीवर नांदूर मधमेश्वर धरण आहे. येथे कादवा व गोदावरी नद्यांचा संगम होतो. निफाड शहरातून नासिक, छ.संभाजीनगर, चांदवड, सुरत व सिन्नर चहूबाजूंना जाण्यास राज्यमार्ग आहे. सध्या फक्त राजकारण्यांच्या उदासीनतेमुळे नासिक व छ.संभाजी नगरला जोडणाऱ्या मार्गाचेच चौपदरीकरण झाले ले आहे. निफाड तालुक्यातील निफाड व लासलगाव कांदा व लसूण उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. निफाड तालुक्यास महाराष्ट्राचे कोलिफॉर्निया म्हणून ओळखले जाते. निफाड एक मोठी बाजारपेठ आहे.शहराचे नगरपंचायत कार्यालय शहराच्या मध्यवर्ती भागात आहे. निफाड शहरास प्राचीन मंदिरांचा ऐतिहासिक वारसा लाभलेला आहे. ह्या वारशाचे जतन करण्याची गरज व आवश्यकता आहे. तसेच कादवा-विनता या दोन नद्यांचा येथे संगम होतो. तसेच तालुक्यातील भरपूर युवक वेगवेगळ्या क्षेत्रात आपल्या कतृत्वाचे ठसे उमटवत आहे. अशाप्रकारे निफाड शहर व तालुका हे विविधतेने नटलेले आहे असे मी येथे नमूद करतो. एक सुजाण नागरिक म्हणून माझ्या शहराचा मला अभिमान आहे.

प्रमुख गावे

पिपळगाव बसवंत, लासलगाव, ओझर, म्हाळसाकोरे, सायखेडा, नांदूर माध्यमेशोर, तारुखेडले,तामस वाडी, करंजी, मांजर गाव, भुसे ,भेंडाळी, करजगाव, चांदोरी, निफाड, विंचुर, सावरगाव, वनसगाव, उगाव, सोन गाव,शिवरे, गाजर वाडी, धारणगाव, कोळगाव, खेडले झुंगे, खान गाव थंडी, कोठूरे, रुई , भाऊसाहेबनगर, पि पळस, ओणे, सुकेणे,

पर्जन्य। 70 से.मी

हवामान- १) मान्सून - मद्य जून ते सप्टेंबर

2) हिवाळा- ऑक्टोबर ते मार्च

3) उन्हाळा - मार्च ते जुन

मातीचे प्रकार । - १) काळी माती

नद्या। गोदा वरी, कादवा, कडवा

प्रमुख शेती उत्पादने - गहू, बाजरी, हरबरा, भात, सोयाबीन, कांदा, तांबटे, मेथी,शेपू, कोबी,मका, द्रक्ष,

कुषी उत्पादनाच्या प्रमुुुख बाजार पेेठा - लासलगाव, पिपळगाव ,विंचुर, निफाड, हा


येवला

येवला हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्याचे छोटे शहर आहे. येथे हातमागावरील जगप्रसिद्ध पारंपरिक पैठणी विणण्याचा व्यवसाय आहे. काही ठिकाणी यंत्रमाग वापरले जायला लागले आहेत. पैठणीवरील पारंपारिक नक्षीदार कलाकुसरीसाठी येवला प्रसिद्ध आहे. या नक्षीमध्ये मोराची प्रतिमा अधिक लोकप्रिय आहे. येथील पैठण्या निर्यातही होतात.

इ.स. १८५७ च्या भारतीय उठावातील सेनानी तात्या टोपे यांचा जन्म येवल्यात झाला .

मी हिंदू म्हणून जन्माला आलो पण हिंदू म्हणून मरणार नाही ही घोषणा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी १३ ऑक्टोबर १९३५ रोजी येवला येथे प्रथम केली होती, त्या ठिकाणी २०१४ साली मुक्तिभूमी स्मारक निर्माण केले गेले. नाशिक जिलह्यामधील एक दुष्काळी तालुका म्हणून देखील ओळख आहे कांदा पीक इथे मोठ्या प्रमाणत घेतले जाते.


इगतपुरी

इगतपुरी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्याचे गाव आहे. येथे महिंद्रा आणि महिंद्राचा इंजिने बनवण्याचा कारखाना आहे. तसेच ध्यानाचे शिक्षण देणारे विपश्यना केंद्र येथे आहे. हे मुंबई आग्रा महामार्गावरील गाव आहे.


कर्जत तालुका (अहमदनगर)

कर्जत तालुका, अहमदनगर जिल्हा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर नगर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. या तालुक्यात राशिन नावाचे शहर आहे.अष्टविनायका पैकी एक सिद्धिविनायकाचे मंदिर सिद्धटेक येथे आहे.


वाळवा

वाळवा हे सांगली जिल्ह्यातील तालुक्याचे गाव आहे.वाळव्याची लोकसंख्या सुमारे ४०,००० आहे.आपल्या प्रवाहाच्या काठावर आईच्या लडिवाळाने आणि रुद्रपणातूनही समृधीची उधळण करणारी कृष्णा नदी . या नदीच्या अंगा -खांद्यावर बागडणारे तिचे लाडके बाळ म्हणजे वाळवा एक जिवंत रसरशीत कर्तबगार गाव.वाळवा तालुका हा सांगली शहराच्या


तासगाव

तासगाव भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील तासगाव एक शहर आहे.तासगावला नगरपालिका परिषद आहे.तासगांव ची नगरपालिका 1858 साली स्थापन झाली आहे.1774 मध्ये नारायण बल्लाल पेशवे यांनी परशुराम भाऊ पटवर्धन यांना तासगाव बक्षीस म्हणून दिले होती. श्रीमंत गणपतराव पटवर्धन यांच्या शासनकाळात तासगाव संस्थानाची स्थापना करण्यात आली होता. तासगाव शहरातील द्राक्षे महाराष्ट्रातील अतिशय प्रसिद्ध द्राक्षे आहेत.तासगांव शहर वेगाने विकसीत होत आहे. तासगांवचे बेदाणा मार्केट प्रसिद्ध आहे.तसेच तासगाव हे जिल्ह्याचे मध्यवर्ती ठिकाण आहे. तासगांवचा उजव्या सोंडेचा गणपती खुप प्रसिद्ध आहे. तासगांवला गणपतीचं तासगांव, द्राक्षाचे शहर म्हणून सुद्धा ओळखले जाते.


आटपाडी

आटपाडी (English-Atpadi) हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील एक तालुका व तालुक्याचे प्रशासकीय ठिकाण आहे.


कवठे महांकाळ

कवठेमहांकाळ शहर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातल्याल सांगली जिल्ह्याच्या मिरज उपविभागामध्ये एक तालुका आहे. हे गाव महाकाली देवीचे मंदिर आणि मल्लिकार्जुन (देव शिव) मंदिर यांच्यासाठी प्रसिद्ध आहे. गावात देवी महाकाली साखर कारखाना नावाचा नामवंत कारखाना आहे.

कवठेमहांकाळ हे एक शांत शहर आहे. मुख्य सण शिवरात्री, दिवाळी, गणेश चतुर्थी इत्यादि. शिवरात्रीमध्ये ५ दिवसांचा मेळावा असतो. महाकाली मंदिरात (अंबाबाई मंदिरा)मध्ये नवरात्र व दसरा देखी उत्साहात साजरा होतो. कवठेमहांकाळच्या ग्रामीण भागात द्राक्षे, डाळिंब, ज्वारी, बाजरी, मका इत्यादिी पिके होतात.

कवठेमहांकाळमध्ये मंगळवार हा साप्ताहिक बाजाराचा दिवस असतो.


अक्राणी तालुका

15 ऑगस्ट 1958 रोजी सातपुडा प्रदेशातील अक्राणी तालुका ग्रामदानी तालुका म्हणुन जाहिर झाला होता. हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्याचा ऐक आदिवासी तालुका आहे.


तळोदे तालुका

तळोदा महाराष्ट्राच्या नंदुरबार जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे. हे शहर तळोदा तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.


नवापूर तालुका

नवापूर''' हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्याचा, गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व गाव आहे.


शिरपूर

महाराष्ट्र राज्यात अगदी उत्तरेस असलेल्या धुळे जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात शिरपूर हा एक तालुका आहे.शिरपूर तालुक्यातून मुंबई ते आग्रा हा राष्ट्रीय महामार्ग जातो. शिरपूर तालुका आदिवासी बहुल तालुका आहे. शिरपूर शहर हे तालुक्याचे मुख्यालय आहे. शिरपूर तालुका हा संपूर्ण खान्देशात एक विकसित तालुका म्हणून ओळखला जातो. तालुक्यातील प्रत्येक गावात रस्ते व पायाभूत सुविधांचा विकास झाला आहे. या शहरात राहणाऱ्या जनतेच्या सर्व मूलभूत गरजा भागतात आणि त्यांना जरूर त्या सोईसुविधा प्राप्त होतात.

शिरपूर तालुक्यात बोराडी, थाळनेर, सांगवी, अर्थे, दहिवद ही जास्त लोकसंख्येची गावे आहेत. या तालुक्याने पाणी व्यवस्थापन क्षेत्रात फार छान कामगिरी केली आहे. शिरपूर पॅटर्न म्हणून हा प्रकल्प संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे. शिरपूर शहरात शिरपूर एज्युकेशन सोसायटीच्या अनेक संस्था आहेत त्यात आजूबाजूच्या परिसरातील विद्यार्थी शिक्षण घेतात. शिक्षण क्षेत्रात शिरपूर शहर बऱ्यापैकी आघाडीवर असून गावात चांगल्या शिक्षणसंस्था आहेत.

शिरपूर गावात औषधनिर्माणशास्त्र, अभियांत्रिकीच्या उच्च शिक्षणाच्या सोयीदेखील आहेत. शिरपूर गावात दोन प्रसिद्ध बालाजी (प्रतितिरुपती) मंदिरे असून खालच्या गावातील व वरच्या गावातील अशा नावाने ती ओळखली जातात, श्री तिरुपती बालाजी नावाने व दरवर्षी खंडेराव देवाच्या नावाने यात्रा भरते. शहरांत प्रभु व्यंकटेश बालाजी मंदिर, पाताळेश्वर मंदिर, खंडेराव मंदिर, माताभवानी मंदिर, अशी मंदिरे असून तीन मशिदी आहेत. शिरपूर तालुक्यातील थाळनेर हे लता मंगेशकर यांचं आजोळ आहे,येथे एक ऐतिहासिक किल्ला आहे.

शिरपूर तालुक्यातील दहिवद हे गाव प्रसिद्ध हिंदी व मराठी अभिनेत्री स्मिता पाटील हिचे जन्मगाव आहे.

शिरपूर हे प्रसिद्ध आहे ते येथे सुरू असलेल्या पाणी अडवा पाणी जिरवा ह्या कामांमुळे. ह्या कामांना मुळे "शिरपूर पँटर्न" म्हणून सर्वत्र ओळख मिळाली आहे.

तसेच शिरपूर तालुक्यातील गुगल नामांकन आठ प्राप्त उत्तर महाराष्ट्रातील एकमेव गुगल गाईड मनाेहर पांडुरंग वाघ यांचे जन्मस्थान आहे. मनोहर वाघ हे तंत्रस्नेही विषय साधनव्यक्ती आहेत यांनी अनेक स्थळे गुगल नकाशात जोडली आहेत त्या स्थळांना आजपर्यंत पंचवीस लाख लोकांनी भेटी दिल्या आहेत व त्यांचे यू ट्यूब चॅनल आहे.अधुनिक अध्यापन पद्धती वर ते शिक्षकांना मोफत मार्गदर्शन करतात व त्यांच्या सेमिनार ला आजपर्यंत बावीस हजार शिक्षकांनी सहभाग नोंदवला आहे.


शिंदखेडा

शिंदखेडा भारतातील, महाराष्ट्र राज्य, नाशिक विभागातील धुळे जिल्ह्यातील, एक तालुका आहे.

या शहरात शिंदखेडा नाव या ठिकाणी पूर्वीचे ('Shindi' झाडं फक्त नारळ किंवा पाम झाडं दिसत आहेत) 'Shindi' झाडं भरली होती कारण आहे, त्यामुळे Shindi झाडे पूर्ण सह Kheda (ठिकाण) नंतर नावाच्या आहे 'शिंदखेडा 'किंवा' Sindkheda '.

भौगोलिकदृष्ट्या हे शहर नदी बुराई नदीच्या पश्चिम बाजूला वसलेले आहे. या नदीवर शेतात पाणी साठवण्यासाठी एक धरण आहे.

या शहरात गावकऱ्यांच्या साताहिक गरजांसाठी व्यापार होतो. जवळच असणाऱ्या मुडावद येथे अहिल्यादेवी होळकरांनी बांधलेल्या कपिलेश्वर मंदिर हे मान्यताप्राप्त श्रद्धास्थान असुन येथे माघ वद्य त्रयोदशीला मोठी यात्रा भरते. मंदिर हे स्थापत्य शास्त्राचा एक उत्कृष्ट नमुना आहे. तापी व पांझरा नद्यांचा संगम असल्याने ह्या जागेला पवित्र क्षेत्र म्हणून मोठी मान्यता आहे. वर्ग:शिंदखेडा तालुक्यातील गावे


पाचोरा

पाचोरा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव जिल्ह्यातील महत्त्वाचे शहर आणि पाचोरा तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे. पाचोरा हे हिवरा नदीकाठी वसलेले आहे. त्यात 25 नगरपालिकेच्या सदस्यांसह 25 प्रभागांचा समावेश आहे. पाचोरा येथे 95 ग्रामपंचायतीसह एक मोठी ग्रामीण पायाभूत सुविधा आहे जी महाराष्ट्रातील इतर कोणत्याही तहसील ठिकाणापेक्षा सर्वात मोठी आहे. मध्य पाचोरा हा जळगाव लोकसभा मतदारसंघांतर्गत आहे.


जामनेर

जामनेर येथे पाचोरा ते जामनेर मिनी रेल्वे सेवा चालू आहे जामनेर हे शहर भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

जामनेर शहर कापूस, केळी, आणि संत्री, करता प्रसिद्ध आहे. जामनेर शहर हे जळगाव शहरापासुन ३७ कि.मी. अंतरावर आहे.आणि जगप्रसिद्ध अजिंठा लेणी पासुन फक्त ३७ कि.मी . अंतरावर आहे. जामनेर तालुक्याचे आमदार श्री. गिरिश महाजन आहेत.जामनेर शहर हे शिक्षणासाठी प्रसिद्ध आहे.हे शहर [छत्रपती संभाजीनगर]] बुरहानपुर महामार्गावर आहे.

दि. २८ मे १४९० रोजी जामनेर शहर स्थापन करण्यात आले.

मुघलकाळापासून येथे अस्तित्व आहे.

'जामेहनुर' या वरून जामनेर असं नाव पडल्याची मुघलकालीन पत्रव्यवहारात नोंद आढळते.

जामाची मेर ( मळा ) म्हणून जामनेर काहींच्या मते कांगनेर ( कांग नदी काठावरील महाल ) यावरून जामनेर महाल म्हणजे आताच्या भाषेत महसुली केंद्र अर्थात मंडल वा सर्कल . पूर्वी तर्फ , महाल , कसबा , पेठ , परगणा , खुर्द , बुद्रुक अशा वस्त्या होत्या . उदा . जामनेर तालुक्यातील वाकडी तर्फ यात हिवरखेडेत . वा ., चिंचखेडेत . वा . ही गावे २ ) जामनेर महालात हिवरखेडे बु०॥ , चिंचखेडे बु ०॥ . ३ ) चिंचोली कसब्यात पिंप्री (कसबा ) , चिंचोली ( कसबा ) ४ ) नाशिराबाद परगण्यात , कुऱ्हे ( प्र . न . न . ) ५ ) नदीच्या अल्याड व नदीच्या पल्याड एकाच नावाची दोन गावे असल्यास , त्यांच्या लोकसंख्येवरून जास्त लोकसंख्येच्या गावाला बुद्रुक तर कमी लोकसंख्येच्या गावाला खुर्द म्हणत असत . जसे_ ओझर बु०॥ , ओझर खु ०॥ . ६ ) कसबी कारागिरांच्या व शेतकऱ्यांच्या वस्तीला कसबा म्हणत जसे - पहूर कसबे या गावात रंगारी , सुतार , सोनार , कुंभार , माळी या कारागीर व कास्तकारांची वस्ती अधिक . त्यांनी आपले कौशल्य पणाला लावून आकर्षक व सुंदर वस्तु बनवाव्यात व जीथे बाजारपेठ अस्तीत्वात असेल तीथे नेऊन विकायचे . यावरून पेठ अस्तीत्वात आल्या. पेठ वसवण्याचं काम सरकारने नेमलेले वतनदार म्हणजे शेट्ये व महाजन करत असत . म्हणून पहूर पेठ अस्तीत्वात आले . ७ ) काही गावांना तिथल्या भौगोलिक वैशिष्टयांवरून नावं मिळाली . जसे -भरपूर पिंपळाची झाडे - पिंपळगाव , वडाची झाडे -वडगाव, बोरीची झाडे -बोरगाव यातील एकाच नावाची अनेक गावे आहेत , त्यांना ग्रामदैवतांवरून किंवा त्या गावच्या कर्तबगार व्यक्तीच्या किंवा एखाद्या वैशिष्टयपूर्ण देवतांच्या नावावरून ओळखले जाऊ लागले . जसे -पळासखेड ( मिराचे ) , पळासखेड ( काकर ) , पळासखेड ( मोगलाई ) आता त्याला महानोरांचे म्हणतात , पिंपळगाव ( हरेश्वर ) , पिंपळगाव ( गोलाईत ) , पिंपळगाव ( रेणूका ई ) असा गावांचा एकंदरीत इतिहास आहे कर्तबगार व्यक्ती किंवा कूळ यावरून काही गावे ओळखली जातात . जसे मांडवे ( धोब्याचे ) , मांडवे ( कोळ्याचे ) , पळसखेड ( सपकाळ ) .पळसखेड ( गुजराचे )

जामनेर तालुका हा खुप विस्तारलेला आहे, नेरी पासुन ते तोंडापूर,पर्यंत विविध गावे ही जामनेर मतदारसंघात येतात, तालुक्यातील शेंदुर्णी हे एक नगरपंचायत चे शहर आहे आषाढी एकादशीचा उत्सव इथं मोठ्या प्रमाणात असतो, त्याच बरोबर फत्तेपूर,तोंडापूर, देऊळगाव,नेरी,कापुसवाडी असे मोठे गावे जामनेर मध्ये येतात.कापुसवाडी इथं सुर नदीवर धरण प्रकल्प मोठा आहे.