DÜALİZM VE PANTEİZM ARASINDA NU’AYME

Abstract: Mehcer edebiyatı, Arap edebiyatının felsefe ile bütünleşip sanatsal öğelerden ve karışık üsluptan daha uzak olduğu, içinde barındırdığı anlam ve düşüncelerle değerliliğini kazanmış bir ekolüdür. Mehcer edebiyatının ikinci adamı olarak bilinen Nu‘ayme de aynı şekilde düşünceleri ile ilgi odağı olmuş, edebiyat ve felsefeyi aynı elekten geçirip, felsefi düşünceleri edebi sanatıyla süsleyip, birçok alandan okuyucuyu kendi edebi ve felsefi dünyasına çekmiş bir edebiyatçıdır. Mehcer edebiyatçılarının ülkelerinden çıkmak zorunda kalışları ve gittikleri ülkelerde karşılaştıkları dil, edebi, sosyal, kültürel ve düşünsel değişimler kendilerinde doğal olarak değişime ve karmaşaya da yol açmıştır. Nu‘ayme de aynı şekilde önce Rus ardından Amerika kültür ve edebiyatından etkilenmiştir. Rus edebiyatında kendisine yol gösterici olarak Tolstoy’u seçen Nu‘ayme onun gibi sürekli hakikat arayışı içinde olmuştur. Çocukluğundan beri zihnini meşgul eden yaşamın manası, ölüm ve ötesi, insanın dünyadaki gayesinin ne olduğu gibi düşünceler olgunluk dönemlerinde de devam etmiştir. Amerika’da birçok edebiyatçı ve filozof ile tanışan Nu‘ayme en çok Spinoza’dan ve onun panteizmi savunmasından etkilenmiştirÇalışmada Mîhâîl Nu‘ayme’nin hayatına kısa bir giriş yapılmış, onun düalizm görüşü, bunu monizmle bağlaması, vahdet-i vücut konusu ve her şeyi kapsayan içkin bir Tanrı’nın varlığı, doğanın ya da evrenin Tanrı ile aynı olduğunu kabul eden panteizm görüşü Nu‘ayme’nin eserleri ışığında incelenmeye çalışılmıştır. Eserlerinde dikkat çeken şeylerden biri, yaşadığı bu birbirinden farklı ortamların ve düşünsel gelişimlerin onda bazen reenkarnasyona yönelmesine, bazen tek tanrıcılığı kabul etmesine, dini inanca ve İncil’e sıkı bağlılığın ardından kiliseyi reddetmesine, Tanrı’yı kendi içinde ve doğada aramasına kadar götürmüştür. Bahsedilen bu görüşler çerçevesinde belli bir düşünceye sahip olamaması, sürekli değişim gösteren evren ve zaman karşısında gelgitler yaşamasına sebep olmuştur. Bu çalışmada hem edebiyat hem felsefe alanı dâhilinde yapılmış bir çalışma olup mehcer edebiyatı ve felsefe alanında daha iyi çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmaktadır


Effect of Short-term Treated Wastewater Application on Physiological Traits and Stress-related Genes (CaCAT2, CaDREB32, CaLOX1) in Pepper

Abstract: This study investigated the effects of treated wastewater irrigation on physiological traits and gene expression in pepper (Capsicum annuum) plants during early development. Control (tap water) and treated wastewater treatments were compared, and physiological parameters, including SPAD values and leaf color measurements, were assessed. In addition, the expression levels of stress-related genes CaCAT2, CaDREB32, and CaLOX1 were analyzed using RT-qPCR. The results showed that treated wastewater irrigation significantly enhanced leaf chlorophyll content and caused a shift in leaf coloration toward darker, greenish tones. At the molecular level, a moderate upregulation of CaCAT2 was detected, whereas CaDREB32 exhibited only a slight and statistically insignificant change. The most pronounced response was observed for CaLOX1, which showed an approximately 50% increase in expression under treated wastewater treatment compared with the control. These findings suggest that treated wastewater irrigation can temporarily enhance photosynthetic capacity in pepper plants, while concurrently activating stress-related signaling pathways. This dual effect highlights that the agricultural use of treated wastewater entails potential benefits but also carries long-term risks that must be carefully considered.

Institute of Economic Develoment and Social Researches


Diş Hekimliğinde Aromaterapi

Abstract: Aromaterapi; bitkisel uçucu yağların ve aromatik bitkisel bileşiklerin hastalıkların önlenmesinde ya da tedavisinde topikal olarak veya inhalasyon yolu ile uygulanan tedavi yaklaşımıdır. Geçmişten günümüze kadar geleneksel, alternatif veya tamamlayıcı tedavi yaklaşımları olarak tıp ve diş hekimliğinin çeşitli alanlarında kullanılması önerilen uçucu yağların antibakteriyel, antiviral, antifungal, analjezik, sedatif gibi farklı etkiler gösterdiği bildirilmektedir. Bu derleme, diş hekimliğinde kullanılabileceği belirtilen uçucu yağların tanımlanması, uygulanma alanlarının ve tedavi etkinliklerinin incelenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Aromaterapiye ilişkin dental literatürler değerlendirildiğinde; uçucu yağların oral mukoza ve dişeti hastalıklarının tedavisinde, diş çürüğünün önlenmesinde, remineralizasyonda, endodontik ve restoratif tedavide, halitoziste, anksiyete kontrolünde kullanılabileceğinin önerildiği görülmektedir. Çay ağacı, karanfil, lavanta, kekik, tarçın, okaliptüs, nane ve limon uçucu yağları ise diş hekimliğinde en çok uygulanan uçucu yağlar olarak belirtilmektedir. Candida enfeksiyonunda çay ağacı, kekik, tarçın, nane, limon; stomatitiste okaliptüs, lavanta; dişeti hastalıklarında çay ağacı, tarçın, okaliptüs; ağız çalkalama solüsyonu olarak çay ağacı yağı, nane; diş çürüğünün önlenmesinde ve remineralizasyonunda çay ağacı yağı, karanfil, kekik, tarçın, limon; pulpa tedavilerinde karanfil, kanal patlarında karanfil, kekik; restoratif materyallerin antimikrobiyal özelliklerinin artırılmasında kekik, tarçın; halitoziste tarçın, okaliptus, nane; dental anksiyete kontrolünde lavanta ve topikal anestezide karanfil uçucu yağlarının kullanılabileceği bildirilmektedir. Kullanım güvenirliliklerine ilişkin deneysel çalışmaların artırılması ve tedavide etkili minimum dozlarının belirlenmesi ile uçucu yağların diş hekimliği klinik uygulamalarında kullanımının gelecekte artacağı öngörülmektedir.


Complications and Management of Deep Anterior Lamellar Keratoplasty

Abstract:
Objectives: To report the intraoperative and postoperative follow-up complications and management of these in deep anterior lamellar
keratoplasty (DALK) surgery.
Materials and Methods: Two hundred eighty-four eyes of 252 patients followed up in our cornea clinic who underwent DALK
using Anwar’s big-bubble technique with healthy Descemet’s membrane and endothelium were included in this study. Intraoperative
and postoperative complications as well as the management and treatment of these complications were evaluated.
Results: Big bubble was created in 220 (77.5%) eyes of 284 eyes, and lamellar dissection was performed in 64 (22.5%) eyes.
Perforation occurred during trephination in 4 eyes, and the procedure was accomplished by penetrating keratoplasty (PK). Intraoperative
microperforation occurred in 44 eyes. Perforation enlarged in 4 eyes and PK was performed. Operation was continued in 40 eyes with air
injection into the anterior chamber. In postopertive follow-up period, double anterior chamber (DAC) occurred in 32 of 40 eyes. DAC
spontaneously regressed in 8 eyes, and air was given into the anterior chamber with a second surgical intervention in 24 eyes. DAC improved
in 20 eyes. Four eyes underwent PK. Fungal keratitis evolved at the interface in one eye, because of no healing during the follow-up period,
this eye underwent PK under antifungal therapy. Eyes with interface haze and Descemet’s membrane folds were followed.
Conclusion: DALK is a difficult technique with a steep learning curve. In addition to the complications seen in PK, specific
complications can occur in lamellar surgery. (Turk J Ophthalmol 2014; 44: 337-40)

Banu Torun Acar
Tahir Kansu Bozkurt
Selin Tuğtan
Suphi Acar


A Text in the Communicative Dimension: The Relationship between the Open and Closed Text in the Context of Umberto Eco’s Ideas

Abstract: The article addresses the relationship between open and closed texts. The aim of the study is to analyze the specifics of relationship between the open and closed text in the general context of communication between the author and the reader. While supporting mainly U. Eco’s concept in our article, we furnish it with the analysis of four approaches of openness/closedness, which we have singled out. Openness/closedness is conceptualized, firstly: as an ontological perspective of the opposition between the communication parameters: The text-as-process and text-as-outcome; secondly, as interpretation procedures that are common for the articulation of all texts, regardless of their form and contents; thirdly, as the ontological and technological potential of works’ physical unfinishedness that invite the recipient to co-authorship (for example, ‘the work-in-movement’ and hypertext); fourthly, as the ability of a text to provoke multiple or unambiguous interpretations. We also demonstrate that the way of text’s functioning is determined not only by the addressee's attitude to it, but text itself, in return, stimulates this attitude, predisposing to it by its specificity (as informative or artistic, kitsch or art, hypertext or linear text, digital or analog). However, as we explain in the conclusion, the dialectic of openness/closedness can affect the distinctness of these dichotomies: The text can use its openness manipulatively, which turns it into a closed text.

Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi


İzleyicilikten Katılımcılığa: Türkiye’de Dijital Yerlilerin İnteraktif Sinemada Yeni Görme Kültürü Üzerine Bir Araştırma

Abstract: Dijital çağın getirdiği teknolojik dönüşümler, görsel kültür pratiklerini ve izleyici deneyimlerini önemliölçüde değiştirmektedir. Bu değişim özellikle dijital yerlilerin medya tüketim alışkanlıklarında belirginbir şekilde görülmektedir. Bu araştırma, etkileşimli sinemanın sunduğu görsel ve işitsel teknikler ileizleyicilerin görme kültürü ve görme politikalarını nasıl yapılandırdığı konusunu incelemektedir. Çalışma,sinemanın dijitalleşmeyle gelişen anlatım olanaklarının izleyiciye hikâyeyi yönlendirme ve yönetebilmeimkânı sunmasına, dolayısıyla izleyici pratiklerinde ortaya çıkan değişimlere odaklanmaktadır.Araştırmanın kuramsal çerçevesi, etkileşimli ve siber drama ile çizgisel olmayan anlatı bağlamlarındasinema-izleyici ilişkisinin geçirdiği dönüşümleri ele almaktadır. Nitel araştırma yöntemleri arasında yeralan fenomenolojik desen üzerine kurulu olan bu araştırmada, 10 katılımcıya Late Shift interaktif filmiizletilerek derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler betimsel ve tematik analiz teknikleriyleçözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre izleyiciler, interaktif film deneyiminde yaratma, yönetmeve temsil etme yanılsaması içerisinde yeni bir özdeşleşme, görme kültürü ve seyir deneyimi içerisinegirmektedir. Çalışma, interaktif sinemanın geleneksel sinemadaki tekil karakter özdeşleşmesini aşarakizleyiciye karakter, yönetmen ve senarist rolleri arasında dinamik geçişler sunan katılımcı bir deneyim yarattığını ve bu sayede salt teknolojik bir yenilikten öte kültürel bir paradigma değişimini temsil ettiğiniortaya koymuştur.

Ferhat Zengin
Uğur Baloğlu
Yıldız Derya Birincioğlu


2021 Subject Index

Medicine
Infectious and parasitic diseases


GLOBAL STABILITY AND PERIODIC SOLUTION OF A VIRAL DYNAMIC MODEL

Abstract:
Abstract:In this paper, we consider the classical viral dynamic mathematical model. Global dynamics of the model is rigorously established. We prove that, if the basic reproduction   number, the HIV infection is cleared from the T-cell population; if  , the HIV infection persists. For an open set of parameter values, the chronic-infection equilibrium   can be unstable and periodic solutions may exist. We establish parameter regions for which   is globally stable.

Keywords: Global stability, HIV infection; CD4+ T cells; Periodic solution

Mathematics Subject Classifications (2000): 65L10, 34B05

BİR VİRAL DİNAMİK MODELİN GLOBAL KARARLILIĞI VE PERİYODİK ÇÖZÜMÜ

Özet: Bu makalede klasik viral dinamik modeli ele aldık. Modelin global dinamikleri oluşturuldu. Eğer temel üretim sayısı   olur ise HIV enfeksiyonu T hücre nüfusundan çıkartılır, eğer   olursa HIV enfeksiyonu çıkartılamaz. Parametre değerlerinin açık bir kümesi için kronik enfeksiyon dengesi   kararsızdır ve periyodik çözüm oluşabilir.   ın global kararlı olduğu parametre bölgeleri oluşturuldu.

Anahtar Kelimeler: Global Kararlılık, HIV enfeksiyon, CD4+ T hücreler, Periyodik çözüm

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi


Yurttaşlığı Yeniden Düşünmek:  Ekolojik Yurttaşlık Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract: 1970’lerde sanayileşmenin yaratmış olduğu ekolojik krize karşı çözümler üretebilmek adına ekolojik bilinç oluşturulması yönünde yeni fikirler ortaya çıkmaya başladı. O yıllardan günümüze kadar gelen süreç içinde ekolojik krizin boyutu büyük ölçüde artmıştır. Ekolojik problemleri çözmek için kısa vadeli ve yerel ölçekli çözümlerden ziyade bütüncül bakış açısına sahip olmak büyük önem taşımaktadır. Bütüncül bakış açısı yeni bir yurttaşlık anlayışı fikrinin yeniden düşünülmesini gerekli kılmaktadır. Günümüzde ekolojik yurttaşlık yaklaşımı demokratik toplumlarda ekolojik sorunların çözümü için gerekli olan ekolojik bilincin oluşmasında en önemli yaklaşımlardan biri olarak tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, literatürde yer alan “Ekolojik Yurttaşlık” fikrine ilişkin tartışmaları inceleyerek bir sınıflandırma yapmak ve yurttaşlığın ekolojik boyutunun krize hangi yönleri ile çözüm olabileceğini irdelemektir. Bu amaçla ekolojik yurttaşlık, kamusal alan, özel alan, devlet, sivil toplum gibi yurttaş pratiklerini anlatan temel kavramlar ile ilişkilendirilerek, liberal ve radikal olmak üzere iki farklı perspektif üzerinden tartışılmıştır. Bu çalışma özelinde yapılan liberal ve radikal ayrımı, literatürde yer alan yurttaşlık fikirlerine devletin dâhil edilip edilmemesi noktasında belirginleşmektedir. Liberal ekolojik yurttaşlık anlayışı kapitalist sistem içinde yurttaşın dönüşümünü savunurken, radikal anlayış, devletsiz bir toplumda ekolojik yurttaşlık anlayışını ileri sürmektedir.

Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi

Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Derneği


المماثلة فی اللغة العربیة الفصحى

Abstract:
تعدّ المماثلة ظاهرة صوتیة لها دور مهم فی تطویر حقل اللغات العالمیة، ویعود السبب الرئیس وراء هذا التغییر هو میل المتکلم إلى تسهیل المنطق أو الاقتصاد فی الجهد أو الاثنین معاً، أی أنَّه عند أداء الأصوات اللغویة هناک میل لدى المتکلمین نحو إعطاء أقصى قدر من المعلومات بأقل جهد ممکن .
 وهدف الدراسة التوصل إلى أنماط المماثلة فی اللغة العربیة الفصحى وتقسم هذه الأنماط استناداً إلى العوامل الآتیة:
درجة التأثیر.
 اتجاه التغییر والصفات المتأثرة (أی الجهر ومخارج الأصوات ونوعها بالإضافة إلى التفخیم)، إذ للتفخیم دور کبیر فی النظام الصوتی للغة العربیة. (أنظر: رحیم 1980: 187 وما یلیها) إذ أنَّه یمیز بین الکلمات ذات المعنى المختلف. ویقدم البحث المماثلة السیاقیة لا المماثلة التاریخیة . وتبین النتائج أن العربیة الفصحى تستعمل المماثلة التامة أکثر من المماثلة الجزئیة، وفیها حالات من المماثلة التراجعیة، وتکاد تخلو من حالات المماثلة التقدمیة. ومن الاستنتاجات الأخرى أن العربیة الفصحى تخلو من أیَّة حالات للماثلة الاندماجیة.

عباس رحیم
أمیة یونس

آداب الرافدين

History of scholarship and learning. The humanities


The Role of Critical Discourse Analysis in Translation: A Case of the Political Speech

Abstract: This study aims to provide insights into understanding the theoretical background of the application of critical discourse analysis (CDA) in the translation of political texts in the field of translation studies. The study also casts light on the investigation into the ideological and discursive issues in translation through the use of CDA as well as political discourse and translation. CDA is crucial in understanding the role and significance of discourse in the translation of a political text without disregarding the literary sense, authentic style of the speaker in the target language, and rhetorical devices. In this regard, this study considers the case of a political speech to demonstrate the role and significance of CDA in the translation of political speech. For this reason, the study has selected the case of Donald Trump’s inaugural address for translation into the target language of Turkish by the study’s author through the use of a critical lens. Following a critical approach and Norman Fairclough’s (1995) model for CDA in the interpretation and translation of political discourse, this study aims to provide explanations and solutions to the difficulties encountered in the interpretation and translation of a political speech. Therefore, the comparison of the source text with the target text offered and discussed in this study helps to underline and raise awareness about the contributions of CDA to translation studies.

İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi


Analysis of the Factors Determining the Probability of Registered or  Informal Employment for Wage Earners in Turkey

Abstract: Informal employment takes place in labor markets as a gray area between unemployment and employment. It effectively continues to exist as a temporary shelter for the unemployed in countries with higher unemployment rates. Although Turkey’s informal employment rate has decreased in recent years, it remains above the OECD average. Examining the relationship between informal employment and education in Turkey, this study also attempts to identify how small businesses that loom large in the Turkish labor market affect informal employment. The TURKSTAT 2018 Household Labor Force Survey micro data setis used for this purpose. A binary logistic regression model is applied as the method of analysis. Conclusions reveal that the probability of informal employment is much higher for female wage earners, industrial workers, part-time workers, and those with temporary employment contracts. Additionally, the positive relationship between the number of employees in enterprises and formality is another finding of this study. A strongly positive education-formal employment relationship is also identified, and the effect of education on the probability of formal employment is found to be higher for women in particular.

Social insurance. Social security. Pension


Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Programları ve Sanat Eğitimi

Abstract: In this paper, it has been sought that what has been expected from the theoreical and practical modules in Art Education for the trainees in Türkish Education System are the expectation sufficient and relavent? Are the classroom teachers able to teach art education during the first five years of basic education? And should they teach?

Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi


قوى المعارضة فی العصر العباسی الأول (198-232هـ / 814-843م) الواجهات والمقاصد

Abstract:
أن اعتراض أحمد بن حنبل على التغییر فی منحى الإصلاح ورفضه تصدر الواجهة إدراکاً منه لمقاصدها، فضلاً عن استعجال الخلافة بتفویت فرصة التأثیر علیه، من خلال فرض الإقامة الجبریة علیه، واختفائه بعدها، مأزقاً محرجاً لهذه القوى، فکان لا بد من بدیل تؤهله مکانته وسوابقه من حشد قوى العامة، فکان أحمد بن نصر الخزاعی، الذی لم یدان بشیء سوى أن بعضهم کان یتردد علیه.
           وعلى الرغم من ذلک، ارتضت الخلافة التضحیة به، مستهدفةً إفقاد هذه القوى للرمز من جهة، فضلاً عن إرهاب من یمثلهم الخزاعی من الانصیاع لتطلعات قوى المعارضة، من جهةٍ أخرى. إلاّ أن ما یؤسف علیه أن المؤرخین الذین لم یجدوا مسوغاً لذلک نسبوا إلیه أقوال وأفعال لتبریر فعل الخلافة ولتتسق النتائج مع المقدمات.
           لکل ذلک عدّ الخزاعی من قبل أقرانه ومعاصریه ومن أعقبهم مظلوماً شهیداً، حیکت الأساطیر حول جسده المعلق على جسر سامراء.

نزار قادر
سرى عبدالله

آداب الرافدين


Biçembilim: Bir Uygulama

Abstract:
Bir dilin dilbilimsel betimlemesini yapabilmek için 'ideal' bir iletişim ortamına gerek vardır. Aslında günlük hayatta kurulan iletişim genellikle 'ideal'den uzaktır. Tümce ya da sözcükleri her zaman temel anlamlarıyla kullanmayız. Bazen söylediğimiz düşündüğümüzün tam tersi olabilir. Ya da düşüncemizi dolaylı bir
biçimde aktarabiliriz. Örneğin, çok soğuk bir günde "hava ne kadar sıcak" tümcesiyle aslında soğuk olduğunu anlatabiliriz. Dili değişik amaçlarımızı ifade etmek için kullanabildiğimiz gibi içinde bulunduğumuz ortama göre de konuşma biçemimiz (style) değişmektedir. Örneğin "kapıyı aç/açar mısın?" gibi bir anlatımı yakın ilişki içinde olduğumuz bir kimseyle konuşurken kullanırız. Ama "lütfen kapıyı açar mısınız/ rica etsem açar mısınız?" anlatımını daha resmi bir ortamda kullanırız. Çünkü aynı dilin kullanıldığı bir toplumun bireyleri olarak belli durumlarda bizden
beklenen şekilde konuşmamız gerekmektedir. Başka bir deyişle, konuşma biçemi ve sözcük seçimimizi içerisinde bulunduğumuz bağlam belirlemektedir. Bu bağlam içerisinde konuşmacı ve dinleyiciden başka, kişilerin toplumsal durumu (status), yaş ve cinsiyetleri, iletişimsel amaçları ve bağlamın resmi ya da resmi olmayan bir ortama sahip olup olmaması gibi faktörler de önemli rol oynamaktadır.

Dilbilim Derneği (The Linguistics Association)


CA'FER ES-SADIK'A NiSBET EDILEN "HEMEROLOJi ÜZERiNE BiR iNCELEME

Abstract:
Hemerology, ayın belirli gi.inlerinin uğurlu veya uğursuz o14uğunu araştırmak
amacıyla astrolojik hesaplama usuli.i Uzerine bina edilen Islami bir
bilimdir. 1 İslami hemerology'nin bir Arapça örneği, 148/765'de vefat eden·
Şii imamlarının altıncısı olan Ca'fer. es-Sadık'a nisbet edilen "İhtiyarat Eyyam
eş-Şehr" başlığı altında Leiden MS. 7525'de2 kayıtlı olarak korunmaktadır.

Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi


Abstract:
Global crises has negative effect on entrepreneurship in the world. The global crisis has led to a decrease in the number of new established companies. The new initiatives that one of the driving forces behind the economy began to decline with the 2008 crisis. According to OECD data observed that a significant decrease in the number of newly established companies in the United States in 2007, the previous year for which the start of the global financial crisis. Examined the pre-crisis years, the number of newly established companies in the U.S. in 2005 about 10 percent, in 2006, this ratio had been around for about 9 percent. In 2007, the ratio of newly established enterprises in all industries had been around for about 4 percent. For the European countries between 2007-2008 the number of the new established companies increased only in France, in other countries in EU the number of the new established companies had decrease about rate of 30 percent. The crises caused approximately 5-30 percent decreased on new established companies in 2008 and decreased approximately 5-25 percent in 2009. Examined the number of new established enterprises in Turkey, the most effect on the market entry of new firms have begun in 2009. Compared to previous year 2007 there are no significant changes in the number of enterprises. The number of the new estab¬ lished companies decreased 11 percent in 2008, 9,9 percent in 2009.

KÜRESEL KRİZİN GİRİŞİMCİLİK ÜZERİNE ETKİSİ: PİYASAYA YENİ GİREN FİRMALAR AÇISINDAN ÜLKE KARŞILAŞTIRMASI

ABD'de başlayıp tüm dünyaya yayılan küresel kriz yatırımların ertelenmesine yol açtığı gibi girişimciliği de olumsuz etkilemiştir. Küresel kriz yeni kurulan firma sayılarında azalmaya neden olmuştur. Ekonominin itici güçlerinden biri olan yeni girişimlerin 2008 krizi ile birlikte düşüşe geçtiği görülmektedir. OECD verilerine göre küresel krizin başlamasından bir önceki yıl olan 2007'de ABD'de yeni kurulan işletme sayısında belirgin bir düşüş olduğu görülmektedir. Kriz öncesi yıllar incelendiğinde 2005 yılında ABD'de yeni kurulan işletme sayısı yaklaşık yüzde 10, 2006 yılında ise bu oran yaklaşık yüzde 9 civarında olmuştur. 2007 yılında ise yeni kurulan işletmelerin tüm endüstriler içindeki oranı yaklaşık yüzde 4 civarında olmuştur. Avrupa ülkeleri açısından değer¬ lendirildiğinde ise 2007-2008 yılları arasında ise yeni kurulan girişim sayısı sadece Fransa'da çok düşük bir oranda artış göstermiştir, diğer ülkelerde yeni kurulan girişim sayısında 2007 yılına oranla yüzde 30'lara varan oranlarda düşüşler yaşanmıştır. 2008¬ 2009 yılları arasında ise yeni kurulan işletme sayısında yalnızca İsveç, Almanya, İzlanda ve Avustralya'da artış yaşanmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde yeni kurulan girişim sayısının krizin de etkisiyle 2008 yılında ülkelerde yaklaşık yüzde 5- 30 oranlarında, 2009 yılında ise yüzde 5-25 oranlarında azalmıştır. Türkiye'deki kurulan işletme sayıları incelendiğinde ise finansal krizin piyasaya yeni firmaların girişi konusunda en belirgin etkisi 2009 yılında görülmeye başlanmıştır. 2007 yılında bir önceki yıla oranla açılan işletme sayısında belirgin bir değişiklik olmadığı görülmektedir. 2008 yılında bir önceki yıla oranla kurulan şirket sayısı yüzde 11.3 azalmış, 2009 yılında ise 2008 yılına oranla yüzde 9,9 oranında azalmış ve 43 bin 250 olmuştur. Ekonomideki iyileşme ile birlikte kriz ortamının biraz daha hafiflediği 2010 yılında ise ülkemizde açılan işletme sayısında artışlar olmaya başlamıştır. Kurulan şirket sayısı 2010 yılında bir önceki yıla göre yüzde 16. 6 artarak 50 bin 423'e yükselmiştir.

Journal of Business Administration and Social Studies


Köprülü Mehmed Paşa’nın Sadrazamlığında Osmanlı-Venedik Mücadelesi

Abstract: Köprülü Mehmed Paşa, Osmanlı tarihinin en mühim sadrazamlarından biridir. Sadarete geldiği 1656 senesi; devlette merkezî otoritenin zayıfladığı, art arda değişen veziriazamlar sebebiyle siyasi istikrarsızlığın had safhaya çıktığı, devlet adamlarının kendi aralarında hizipleştiği, bütçenin açık verip bir türlü toparlanamadığı ve nihayet Venedik ablukasının payitahtı tehdit ettiği bir dönemdi. Yaşı oldukça ilerlemesine ve pek de ön plana çıkan bir devlet adamı olmamasına rağmen, IV. Mehmed’in güvenini kazanan ve ileri sürdüğü şartları kabul ettirerek sadaret makamına geçmiş olan Köprülü Mehmed Paşa’nın önündeki en büyük problem Venedik ablukasıydı. Bilhassa Venediklilerle 1645’ten itibaren devam eden Girit Savaşı, Köprülü Mehmed Paşa’nın vezaret mührünü eline aldığı tarihte Osmanlıların hayli aleyhinde seyrediyordu. Öyle ki Venediklilerle yapılan mücadelede Bozcaada ve Limni kaybedilmiş, Çanakkale Boğazı abluka altına alınmış, bu sebeple İstanbul’un iaşesi dahi sıkıntıya düşmüş ve kıtlık baş göstermeye başlamıştı. Bu çalışmada, arşiv vesikaları ve dönemin kronikleri çerçevesinde Köprülü Mehmed Paşa’nın Venedik ablukasını bertaraf edişi, Bozcaada ve Limni adalarını tekrar Osmanlı topraklarına katışı incelenecek, Venediklilerle üst üste yapılan muharebeler tadat edilecektir.


Use of the DoctorVox Device for Basic Vocal Exercises Contribution to Performance

Abstract: In this study, a preliminary comparative study was conducted for the first time using the DoctorVox device by instructor–performer participants using two different formant patterns in Turkish and Western music. The participants used the DoctorVox device before recordings to practice the selected tonal exercises ascending and descending; they recorded glissando exercises and [a], [e], [i], [o] vocals in a constant studio setting at Week 0 at the start of the study and Week 8 at the end of the study. The data obtained from the measurements were evaluated in the Customized Praat Program in line with the determined parameters, and thus, the results were revealed. In this study, the measured values of fundamental frequency, jitter, shimmer, harmonic noise ratio, pitch values, maximum phonation time, and voice range improved in all objective measurements. The subjective measurement outcomes indicated that participants’ vocal and breathing health was good, their conditions improved, voices warmed rapidly, felt comfortable in high notes, physical and mental bonding grew gradually, and their confidence increased. In addition, participants’ motivation and professional goals improved, such as delivering performances and adding new pieces to their repertoire. Because of the athletic achievements obtained using the selected tonal vocal exercises as a vocal training method in the study, it is believed that it will help to eliminate existing negative thoughts about the use of (Western) vocal exercises that are methodologically supported by scientific data and will contribute to the present literature for vocal studies.

Seta Kürkçüoğlu
Nesibe Özgül Turgay
M. Akif Kılıç
M. Güney Özelkan

Musical instruction and study
Arts in general


Moğol İstilası Öncesi Azerbaycan’ın Sosyo-Ekonomik Yapısı Hakkında

Abstract: Azerbaycan bölgesi, Selçuklulardan önce de Türk topluluklarının değişik zamanlarda geldikleri bir uğrak yeriydi. Fetihlerle Müslümanların eline  geçtikten sonra yaşanan büyük medeni canlanıştan burası da nasibini almıştı. Selçuklular devrinde sağlanan huzur ve güvenlik ortamı gelişmeleri daha  da hızlandırdı. Şehirler yeniden imar edilmeğe ve buralarda medreseler,  câmiler, hastaneler, saraylar, hanlar, hamamlar, düzenli yollar, çeşmeler vs.  gibi devrin medeni ihtiyaçlarına cevap verebilecek tesisler yapılmağa başlandı. Bu, ekonomik ve sosyal gelişmelerin tabii bir sonucu idi. Bunu daha  iyi anlayabilmek için, Selçuklulardan önce, Selçuklular devrinde ve sonrasında yaşamış belli başlı coğrafyacı ve seyyahların eserlerine dayanarak  Azerbaycan’ı şehirleri ile birlikte tanımak gerekecektir.


Dijital Şiddet ve Sosyal Medya Üzerine Bibliyometrik Bir Araştırma

Abstract: Bu araştırma, sosyal medyada yaşanan dijital şiddeti ve şiddetle bağlantılı kavramları detaylı bir şekilde anlamayı hedeflemektedir. Çalışma, dijital şiddetin tehdit, taciz ve siber zorbalık gibi çeşitli biçimlerini içermekte ve bu şiddet türlerinin sosyal medya platformlarındaki görünümünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın önemi, dijital şiddetin artan bir sorun olmasıyla birlikte, sosyal medyanın bu şiddetin hem yayılmasında bir araç olarak kullanılmasının hem de bu şiddeti ele almak için bir platform olarak işlev görmesinin vurgusunu yapmaktadır. Bu bağlamda, çalışma dijital şiddet ve sosyal medya ilişkisini anlamak adına önemli bir adım olarak öne çıkmaktadır. Araştırmada, mevcut bilgileri derlemek ve analiz etmek amacıyla bibliyometrik bir yöntem kullanılmıştır. Bu şekilde, dijital şiddetin sosyal medya ile ilişkisine dair daha derinlemesine bilgi elde edilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Çalışmada, "dijital şiddet" ve "sosyal medya" kavramlarına odaklanarak WEB of Science veri tabanında yer alan 20 çalışma incelenmiştir. Çalışmaların 2016 yılında başladığı ve en fazla çalışmanın iletişim alanında yapıldığı belirlenmiştir. Çalışmaların coğrafi dağılımında ise en fazla çalışmanın Kanada ve İngiltere'de olduğu gözlemlenmiştir. Ancak Türkiye'den WEB of Science kategorisinde herhangi bir çalışma bulunamamış olması dikkat çekicidir. Kurumsal açıdan incelendiğinde, en fazla çalışmanın York ve Coimbra Üniversitelerinde olduğu tespit edilmiştir. Ortak anahtar kelime analizi sonuçları, çalışmaların en az "sosyal medya platformları", "dijital kültür", "siber şiddet", "cinsiyet çalışmaları", "dijital teknolojiler" ve "toksik erkeklik" gibi konulara odaklandığını ortaya koymuştur.


Gramsci’nin Hegemonya Kuramı Bağlamında Nükleer Karşıtı Hareketin Milliyet Gazetesindeki Temsiliyeti (11 Ocak 1999-25 Temmuz 2000) / In the context of Gramsci’s Theory of Hegemony the Representation of anti Nuclear Movement in Milliyet Daily (January 11, 1999-July 25, 2000)

Abstract: Nükleer enerji hükümetler üstü bir konu; bir devlet politikasıdır. Dolayısıyla siyasi görüşleri farklı olsa da 1970’lerden itibaren hükümetler eliyle nükleer enerjiye geçiş sürecinde ısrar edilmiştir. Öte yandan nükleer enerji, başta yöre insanı olmak üzere tüm halkın yaşamını etkileyecek nitelikte bir konudur. Bu yüzden sürecin başarıya ulaşması, halkın, Türkiye’nin nükleer enerjiye geçişine rıza göstermesine bağlıdır. Medya ise halkın rızasını sağlamak için egemen söylemi yeniden ve yeniden üreterek yayan bir kurum olarak karşımıza çıkmaktadır. Kavramsal temelini Gramsci’nin hegemonya kuramının oluşturduğu bu makalede, Teun van Dijk’in Eleştirel Söylem Analizi disiplininden yararlanılarak, Bülent Ecevit’in başbakanlık koltuğuna oturduğu 11 Ocak 1999 ile Akkuyu nükleer santral ihalesini iptal ederek nükleer enerji konusunu rafa kaldırdığı 25 Temmuz 2000 tarihleri arasında, nükleer karşıtı hareketin Milliyet gazetesindeki temsiliyetine odaklanılmış ve bu süreçte, Milliyet gazetesinin nükleer enerjiyle ilgili egemen söylemi üretip üretmediği ve topluma karşı sorumluluğunu ne kadar ve nasıl yerine getirdiği değerlendirilmeye çalışılmıştır. / Nuclear energy is a supra-governmental issue and a state policy. Therefore, although their political views were different, transitioning to nuclear energy by governments since the 1970s has been insisted. Contrarily, nuclear energy affects all people’s lives. Hence, the success of Turkey’s nuclear phase-in depends on the general public’s consent. To provide it, the media emerges as an institution reproducing the dominant discourse. The article, having a conceptual base from Gramsci’s theory of hegemony and using the discipline of Teun van Dijk’s Critical Discourse Analysis, focuses on the representation of the anti-nuclear movement in the Milliyet Daily between January 11, 1999, when Bülent Ecevit became the Prime Minister, and July 25, 2000, when the Akkuyu Nuclear Power Plant bid was cancelled; and in this process, it was evaluated whether the Milliyet Daily produced the dominant discourse on nuclear energy and how and how much it fulfilled its responsibility towards society.

İnsan&İnsan Bilim Kültür Sanat ve Düşünce Dergisi


A Meta-Synthesis Study on the Glass Ceiling Factors in Türkiye

Abstract: For the past 100 years, Turkishwomen have had the opportunity to obtain an education and enter the labor force due to the democratic regime established in 1923. Despite some economic and social barriers, they have taken advantage of these opportunities and advanced in their careers to some extent. However, as with all women around the world, they face barriers in their career paths. This study aims to analyze the scientific research studies on the glass ceiling syndrome conducted in Türkiye to gain detailed insights into people’s perception of the glass ceiling and capture their perspectives on the factors that contribute to it. This is a meta-synthesis study aimed at conducting a systematic review of selected qualitative studies and integrating their findings. A systematic search was conducted across local academic databases, namely, Dergipark and Tubitak Ulakbim-Equal. MAXQDA2022 software was used to code and analyze the articles. The factors forming glass ceiling defined by the studies were renamed as 18 subthemes in total and classified under three themes: (1) personal factors, (2) sociocultural factors and (3) organizational factors. Although the role of motherhood and work life balance was found to be the most frequently referred factor, some current research revealed that not only women but also men experience this syndrome in Türkiye, despite the patriarchal culture of the country. The study’s limitations are noted, and the implications and future research directions are discussed.

Finance
Marketing. Distribution of products


Erken Çocukluk Eğitimi Kurumlarının Dış Mekanları Üzerine Bir Derleme: Tasarım ve Değerlendirme

Abstract: Oyun üzerine yapılan pek çok çalışmanın sonucunda erken çocukluk döneminde oyunun önemi kabul edilmiştir. Ancak oyun, son yıllarda, birçok ülkede sadece iç mekanda gerçekleşen bir süreç gibi algılanmaktadır. Dolayısıyla oyunu destekleyen ve oyun için elverişli ortamlara ilişkin düzenlemelerin ve ölçütlerin çoğu, iç mekan gözetilerek yapılmaktadır. Bu durumun doğal bir sonucu olarak erken çocukluk eğitimi kurumlarının dış mekanları ve dış mekan oyunlarını inceleyen çalışmalar çarpıcı sonuçlar ortaya koymuşlardır. Örneğin bu çalışmalar, dış mekanların çoğunlukla çocukları işlevsel/fonksiyonel oyuna yönlendiren ve fiziksel gelişimi destekleyen sabit oyun donanımlarından oluştuğunu ve serbest parçalar (loose parts) olarak belirtilebilecek, çocuğun kendi ilgi ve gereksinimleri doğrultusunda, amacına uygun veya amacı dışında kullanabileceği materyallerden yoksun oyun alanları olduğunu belirtmişlerdir. Bu nedenle dış mekanların, sahip olduğu potansiyeli ortaya çıkarabilecek biçimde ve yapı-inşa oyunları, dramatik oyunlar, kurallı oyunlar, birlikte oyun, işbirlikçi oyun gibi oyunlara yönelik olarak tasarlanmasına gereksinim vardır. Ancak yapılacak tasarım kadar tasarımın etkililiğini arttıracak veya azaltacak etkenlerin belirlenip gerekli düzenlemelerin yapılması da önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada var olan bilgi birikiminden yararlanılarak dünyada ve Türkiye’de dış mekanlar ve dış mekan oyunlarına ilişkin çalışmaların sentezlenmesi amaçlanmış ve bu sentez doğrultusunda gerek tasarımcılara gerekse araştırmacı ve uygulayıcılara rehber olması düşünülen birtakım temel ilkeler ortaya koyulmuştur.


Multi-MUP Analysis of Palatal Muscles in Healthy Men

Abstract:
Introduction:
The palatal muscles play an important role in the patency of upper airway together with other pharyngeal muscles. Studying their function will be helpful for delineating the pathophysiology of disorders affecting the upper airway patency like obstructive sleep apne syndrome.

Materials and Methods:
Eight healthy volunteer men were involved in this study. Anthropological data and electromyographic (EMG) studies including the rise time, amplitude, duration, area, thickness, number of phases and turns of motor unit potentials (MUPs) were evaluated.

Results:
The mean age was 40.25±9.11 years, the mean body mass index (BMI) was 23.64±2.51 kg/m2, and the mean neck circumference was 36.75±2.49 cms. The rise time and duration of MUPs were shorter; the amplitude, area and thickness of MUPs were smaller in uvular muscle with a higher number of phases and turns in compared to palatoglossus and palatopharyngeus muscles, though not significant. The older age was not correlated with any EMG variables. Both the BMI (rs=0.77, p<0.05) and the neck circumference (rs=0.76, p<0.05) were positively correlated with the number of phases of uvular muscle.

Discussion:
This study presents the quantitative multi-MUP analysis of palatal muscles; palatoglossus, palatopharyngeus, and uvular muscles in healthy men. The quantitative multi-MUP analysis might increase the sensitivity and specificity of palatal electromyography.

Feray Karaali Savrun
Gülçin Benbir
Rahsan İnan
Asım Kaytaz
Hakan Kaynak


Ulemadan Münevvere Osmanlı Müelliflerinin Yerel Dillere Bakışı (Kürtçe Örneği)

Abstract: Ulema ve münevver bu çalışmada Osmanlı klasik çağı ile Tanzimat sonrası modernleşme sürecini temsil eden iki aydın tipidir. Bu iki tip aynı zamanda dönemlerinin düşünce yapısını, olaylara bakış açısını ve Osmanlı tasavvurunu da temsil etmektedir. Doğası gereği bu iki aydın tipi arasında bir farklılıktan ve çekişmeden söz edilebilir. Bu durum pek çok konuda kendini göstermektedir. Bu çalışmada bu düşünce ve bakış açısı farkının merkezine Kürt dili özelinde yerel dilleri koyacağız: Osmanlı’nın klasik döneminde geleneksel tarzda eğitim almış uleması ile modern dönemde Batılı tarzda eğitim almış münevverinin başta Kürtçe olmak üzere Osmanlı’da konuşulan yerel dillere bakış açısını inceleyeceğiz. “Bu iki eğitimli grup Osmanlı’nın mevcut durumunda ve gelecek planlamasında Kürtleri ve Kürt dilini nereye koyuyordu?” sorusuna cevap arayacağız. Osmanlı klasik çağında imparatorluk atmosferi içinde sıradan bir olgu olan çok dilliliğin Tanzimat sonrası dönemde nasıl çözülmesi gereken bir “sorun” hâline geldiğini örneklerle inceleyeceğiz. Bu bağlamda Gelibolulu Âli, Evliya Çelebi, Namık Kemal, Şemseddin Sâmi, Babanzade İsmail Hakkı, Said-i Meşhûr, Abdullah Cevdet, Ziya Gökalp gibi şahsiyetler ile İstanbul’da yayımlanan Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi, Rojî Kurd dergisi, Serbestî gazetesi ve Diyarbekir’de neşredilen Peymân gazetesi başlıca araştırma kaynaklarımız olacak.

Philosophy. Psychology. Religion
Practical Theology
Doctrinal Theology


İŞLETMELERİN AR-GE VE PAZARLAMA HARCAMALARININ PAY DEĞERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract: Bilimsel gelişmenin ve buna paralel olarak teknolojideki gelişmelerin hızı, işletmelerin ar-geyatırımlarına daha fazla yönelmesine imkân tanımaktadır. Bununla birlikte yoğun küresel rekabet, işletmeleri başarılı olabilmek için farklı pazarlama anlayışlarına sevk etmektedir. Bu iki araç, firmaların ayırt edici yeteneklerini geliştirmekte ve firmalara yeni rekabet avantajları sağlamaktadır. Böylece işletme performansı da bu avantajlardan olumlu şekilde etkilenmektedir. İşletmelerin pay senedi değerleri de bu avantajlardan etkilenen unsurlardan bir tanesidir. Bu çalışmada işletmelerin yapmış oldukları pazarlama ve ar-ge harcamalarının pay senedi değeri üzerindeki etkisini keşfetmek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda Türkiye’de çimento sektöründe faaliyet gösteren ve BİST’de işlem gören üç işletme seçilmiş ve bu işletmelerin finansal tablolarından elde edilen verilerle panel regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen bulguların çoğunluğu, literatürle tutarlı görülmektedir.  Literatürle uyumlu olmayan sonuçların araştırma kısıtlarından kaynaklandığı düşünülmektedir.


7/24 GAZETECİLİK BAĞLAMINDA BASIN İLAN KURUMU’NUN İNTERNET GAZETECİLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract: İnternetin yapısal özellikleri itibariyle 7/24 gazeteciliği olanaklı kılan egemen değerler; akılcılık (araçsal akıl-girişimcilik), esneklik (çoklu beceriler ve çalışma ilişkileri), aciliyet (sürekli ulaşılabilir olma ve yoğun mesai), hız (güncellik baskısı ve enformasyon akışı) becerilerinden oluşmaktadır. Çalışma zamanının boş zamana baskın gelme halini yaratan ve boş zamanı sermayeleştiren bu değerler, 2000’li yıllardan sonra internet gazeteciliğiyle birlikte bilişsel kapitalizmin yeni ruhunu tanımlayan ve gazetecilerin sahip olması beklenen özelliklerdir. Çünkü bilişsel veya iletişimsel kapitalizmde emek gücünün denetimi ve çalışmanın verimliliği zamanın denetiminden geçmektedir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de Basın İlan Kurumu’nun (BİK) 2023 yılı sonrası internet gazeteciliğine doğrudan etki eden kural koyucu misyonunun bir sonucu olarak belirlediği kriterlerin, 7/24 gazeteciliğe sebep olan esnekleşme, hedefleme, hız ve anındalık temelli çalışma düzenine etkisini incelemektir. Araştırmada, niteliksel araştırma yöntemlerinden yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış mülakat/görüşme yöntemi kullanılmıştır. Deneyime dayanan araştırma bulgularını değerlendirmek amacıyla fenomolojik desen tercih edilmiştir. Sonuçta, BİK’in belirlediği yüksek kriterlerin gazetecilerin haber yapma alışkanlıklarında ve ideallerinde bir kurumsuzlaşma yarattığı, internet gazeteciliğiyle birlikte gazetecilerin çalışma düzeni ve istihdam koşullarında iyileşme sağlanamadığı ve günümüzde çalışma zamanının serbest zamana baskın gelme durumunun gazeteciler lehine çözümlenemediği tespit edilmiştir.


Anaokulu Bahçelerinde Dış Mekân Optimum Kullanım Olanaklarının Belirlenmesi: İstanbul Anadolu Yakasından Örnekler

Abstract: Günümüz kentlerinde çocukların en çok vakit geçirdiği yerin okul binası ve okul bahçesi olduğu düşünüldüğünde anaokulu bahçeleri ve bahçede oynanan oyunlar çocukların fiziksel, ruhsal ve zihinsel gelişimlerinin sağlıklı ilerleyişi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, literatürdeki birçok çalışmanın sentezlenmesi ile anaokullarında dış mekan optimum kullanımı için şartların neler olduğunun ve bu şartların İstanbul Anadolu yakasındaki bazı anaokullarında ne derece sağlandığının tespit edilmesidir. Amaca ulaşmak okul bahçelerinin kullanım olanakları açısından toplamda 30 kriterden oluşan bir gözlem formu oluşturulmuştur. Seçilen okul bahçelerinin bu kriterlere uyup uymadığına bakılmış ve buna ilişkin puanlandırma gerçekleştirilmiştir. Puanlandırma neticesinde okul bahçelerinin tümünün orta dereceli temsil gurubunda yer aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, optimum dış mekan kullanım olanaklarının gelişmesi için anaokullarına önerilerde bulunulmuştur.

Düzce University Faculty of Forestry Journal of Forestry


TÜRKİYE’DE PROTOKOL EĞİTİMİ’NİN YETERSİZLİĞİ

Abstract: Devletler arasında sürdürülen diplomatik münasebetler uluslararası sistem içerisinde yer alan aktörlerin üzerinde anlaşmış oldukları protokol kuralları çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. İfade edilen münasebetlerin protokol kuralları çerçevesinde gerçekleştirilmesi, ikili ilişkilerin seyrine etki edebilecek problemlerin ortaya çıkmasına engel olmaktadır. Bununla birlikte kamusal alanda yapılan iş ve eylemler, bir kısmı yazılı halde bulunan bir kısmı ise öteden beri süregelen geleneklere dayalı olan protokol kurallarına bağlı olarak yürütülmektedir. Söz konusu iş ve eylemlerin protokol kurallarına bağlı olarak yürütülmesi, disiplinin hüküm sürdüğü bir çalışma ortamı oluşturmasının yanı sıra, çalışanların daha rahat, daha huzurlu, daha mutlu ve daha verimli bir şekilde görevlerini ifa etmelerini sağlamaktadır. Dolayısıyla gerek diplomatik münasebetlerin gerçekleştirilmesinde gerekse kamusal faaliyetlerin yerine getirilmesinde protokol kurallarına uygun tutum ve davranışlar sergilemek mutlak bir zorunluluktur. Ancak Türkiye'de protokol kuralları icap ettiği kadar bilinmemekte ve bu sebepten ötürü dile getirilen zorunluluğa yeterince riayet edilememektedir. Bu durum Türkiye'de kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlerin yerine getirilmesi ve diplomatik ilişkilerin yürütülmesi sırasında önemli aksaklıkların meydana gelmesine neden olmaktadır. Nitekim Türkiye'de kamusal iş ve eylemlerle diplomatik münasebetlerin gerçekleştirilmesine ilişkin süreçler ayrıntılı bir biçimde incelendiğinde, protokol kurallarının uygulanmamasından ya da yanlış uygulanmasından kaynaklanan ciddi sorunlarla karşılaşıldığı çok açık bir biçimde görülmektedir. Bu çerçevede çalışma, Türkiye'de protokol kuralları eğitimine daha fazla önem verilmesi gerektiğini göstermeyi amaçlamaktadır.


Şii Siyasi Düşüncesinin Şekillenmesi

Abstract: Şii ulemanın dini-fıkhi otoritenin yanısıra imamın siyasi otoritesini de temsil ettiği manasında velayet-i fakih anlayışının Humeyniden önce açık bir şekilde dile getirilmediği dikkat çekmektedir.   Şii siyasi fıkhında dönüm noktası olan gaybetten önce, masum imamların yaşamış oldukları dönem, gaybet sonrası Şii ulemanın siyasi otorite hakkındaki görüşlerinin anlaşılması bakımından önemli bir zaman dilimi olmakla birlikte, kendi içinde oldukça kapalı ve problemli bir dönemdir. Çünkü bu dönemle ilgili bilgiler 3/9 ve 4/10. yy tarihçileri tarafından doktrine dayalı birtakım sebeplerle sonradan kaleme alınmış  malumattan ibarettir. Sünni kaynaklarda da bu konudaki bilgiler yetersizdir. Bu çalışmada gaybet sonrası Şii ulemanın  siyasi otoriteyle ilgili görüş ve tavırları değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Philosophy. Psychology. Religion
Moral theology


GAZİANTEP TÜRKÜLERİNDE MENTAL FİİLLERİN KULLANIMI

Abstract: Dili oluşturan sesbirim, hece, biçimbirim, sözcük, tümce gibi, birbiriyle sıkı ilişkiler içinde bulunan çeşitli ögeler içinde sözcük türlerinin en önemli ögelerinden olan fiiller, doğrudan dizim kurucu ögedir. Biçim bilgisel, söz dizimsel ve anlam bilimsel ölçütlere göre özellikleri kapsamında pek çok sınıflandırmaya tabi tutulan fiillerle ilgili en temel gruplandırma yolu; fiillerin yapısına göre ve anlamına göre ele alınmasıdır. Benzer şekilde anlamına göre en temel ayrıştırma da mental (zihinsel) ve eylemsel (edimsel) fiillerdir. Fiillerde olduğu gibi mental fiillerde de gruplandırmalar farklılaşmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan bu çalışmanın amacı, Gaziantep ili özelinde, türkülerde yer alan mental (zihinsel) fiillerin kullanımını incelemek ve sınıflandırmaktır. Repertükül Türküpedia Türkü Ansiklopedisi’nden Gaziantep yöresi türküleri kapsamında belirlenen toplam 139 türkü üç bölümde (kırık havalar, uzun havalar ve repertuar dışı) ayrı ayrı ele alınarak incelenmiştir. Sonuç olarak, Gaziantep türkülerindeki mental fiiller zihnin girdi (algı/duyu), işleme (idrak/bilişsel) ve çıktı (duygu) süreçleri temelinde kullanım sıklığı gösterilerek toplam 533 mental fiilden 98 (%18) tanesi algı/duyu, 123 (%23) tanesi idrak/bilişsel fiil ve 312 (%59) tanesi duygu ifade eden fiiller olduğu tespit edilmiş ve mental özellikteki fiillerin en fazla duygu fiilleri kategorisinde olduğu anlaşılmıştır.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi


ÖZELLEŞTİRME İŞLEMLERİNİN YARGISAL DENETİMİNDE İDARİ YARGININ KARŞILAŞTIĞI GÜNCEL MESELELER

Abstract: Özelleştirmeye ilişkin hukuki uygulamalar; kanunlar, idari işlemler ve idarenin özel hukuk işlemleri olarak somutlaşmaktadır. Birbirinden farklı bu işlem türlerinin tabi.oldukları yargısal denetim de birbirinden farklılık göstermektedir. Özelleştirmeyi gerçekleştiren idari işlemlerin idari yargı tarafından denetlenmesinde, bu işlemlerle ilgili davaların yeni olması sebebiyle, konuya ilişkin yerleşik içtihatlardan bahsetmek zordur. Ülkenin sosyal ve iktisadi hayatına önemli etkisi olan özelleştirme işlemleri ile ilgili yerleşik içtihatların oluşturulmasında yargı mercilerine yardımcı olmak anlamında öğretiye büyük görev düşmektedir. Bu çalışmada konu, idari yargı denetiminde ortaya çıkan usul sorunları bağlamında incelenecek, fakat yargısal denetimin tüm başlıkları ele alınmayacaktır.

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi


A New Jelly Ascomycetous Genus Record for Turkish Mycobiota

Abstract:
Abstract: Leotia lubrica (Scop.) Pers. was reported from Yomra district of Trabzon (Turkey). It is the
first member of the genus Leotia to be recorded from Turkey. Short description and the photographs of
the species are provided and discussed briefly.

Key words: Biodiversity, Macrofungi, new record, Ascomycota
Türkiye Mikobiyotası için Yeni Bir Jelimsi Askomiset Cins Kaydı

Özet: Leotia lubrica (Scop.) Pers. Trabzon (Turkey)'un Yomra ilçesinden rapor edilmiştir. Bu Leotia
cinsinin Türkiye'den kaydedilen ilk üyesidir. Türün kısa deskripsiyonu ve fotografları verilmiş, kısaca
tartışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Biyoçeşitlilik, Makromantarlar, yeni kayıt, Ascomycota


Effects of Functional Change on Historical Houses:  The example of “Alsancak Levantine Houses”

Abstract: Social change brings with it new human needs and activities, and in every era humans create and recreate spaces, and hence structures, according to these needs and activities. This means that structures, and their parts, need to undergo change in terms of space and function to adapt to different functionalities and conditions. One understanding of preservation is based on the idea that with a change in function, historical structures which have outlived their original purpose are given new life and once again are made part of the urban landscape. Instances of functional change are most often seen in monumental and historical industrial structures, and in the examples of civil architecture remaining in areas set aside for housing settlements as a result of rapid urbanization. It is important, however, that any functional change made to a historical structure serves to protect the architectural value, meaning and memory of the structure. Alsancak is home to a large number of historical Levantine houses, many of which, following rapid urbanization in the 1970s, have had to change their function to that of bar or café. The main purpose of this study was to evaluate the effect of the re-functioning on these houses in Alsancak, and to make some recommendations on both the processes involved in re-functioning, and on the current legal regulations governing these processes with a view to ameliorating the negative effects of re-functioning on such structures.


Metropolis’ten İki Komutan-Yönetici Heykeli Parçası

Abstract: Bu çalışmanın amacı son yıllarda Metropolis İonia’da sürdürülen çalışmalarda bulunan iki komutan-yönetici heykeli parçasını tanıtmaktır. 2011 yılında özel mülkiyete ait bir tarlada gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda bulunan heykel parçası bacaklardan ibarettir, diğer parça ise 2017 yılında Yeniköy’deki bir köy evinin duvarında spolia olarak kullanılmış kaide ve komutan pelerini parçasından oluşur. Her iki parça üstün kaliteleri ile Geç Helenistik ve Roma Döneminde Metropolis Heykeltıraşlığının bulunduğu sanatsal seviyeyi temsil ederler. Malzeme ve teknik Metropolis’deki diğer mermer heykeller ile aynıdır. Heykeller ağır bir tahribata uğradığından kesin bir karara varmak güçtür. Sadece korunan giysi kumaşı detayları birtakım ihtimallerden bahsetmeyi mümkün kılar. Her iki heykel ayakta erkek figürlerini zırhları ve askeri pelerinleri ile tasvir etmiş olmalıdır. Stil özellikleri, tipoloji ve Metropolis heykelleri ile aralarındaki diğer benzerlikler eserlerin MÖ 2.-1. yüzyıl üretimi olabileceğini göstermektedir.


EKONOMİK GELİŞME SÜRECİNE TARIMIN KATKISI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract: Tarım sektörü, Türkiye’nin ekonomik gelişme sürecine değişik kanallardan katkı sağlamaktadır. Sektör, ülke nüfusunun önemli bir bölümünü istihdam etmekte, ülke nüfusunun beslenmesi için zorunlu gıda maddelerini üretmekte, sanayi sektörüne girdi sağlamakta, sanayi ürünleri için talep yaratmakta, tarımsal ürünler ihracı yoluyla toplam ihracata katkıda bulunmakta, ulusal gelirin önemli bir kısmını oluşturmakta ve göreli fiyatlar yoluyla sınai birikimi desteklemektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin ekonomik gelişme sürecine tarımın yaptığı katkıların somut olarak ortaya konulmasıdır.


Türk Siyasal Hayatında Çok Partili Hayata Geçiş Süreci: İç ve Dış Siyasette Yaşanan Gelişmelerin Genel Değerlendirmesi

Abstract: Osmanlı Devleti’nin son 200 yıllık siyasetini, devleti kurtarma planları meşgul etmiştir. 1808 yılında imzalanan Sened-i İttifak’ın ardından Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı’nın ilan edilmesi Osmanlı Devleti’nin siyasi alanda yaşadığı dönüşümü göstermiştir. 1876 yılında ilan edilen Kanun-ı Esasi ile başlayan meşrutiyet döneminde, Osmanlı siyasetinde partiler ortaya çıkmaya başlamıştır. 1920 yılına kadar çeşitli aksaklıklara rağmen devam eden meşruti yönetim, 1923 yılından itibaren tamamen yıkılmış ve yeni bir dönem başlamıştır. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Halk Fırkası’na dönüşmesinden sonra 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve 1930 yılında Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmuş fakat beklenen netice alınamamıştır. 1945’ten sonra, Türk siyasi hayatında yaşanan iç ve dış gelişmeler neticesinde çok partili sisteme geçiş zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, Türk siyasi hayatında çok partili sisteme geçiş sürecinde yaşanan iç ve dış gelişmeler analiz edilmeye çalışılacaktır.


ULUSLARARASI KRİZLERDE KRİZ İLETİŞİMİ VE UYGULAMASI

Abstract: Günümüzde kriz kavramı, globalleşme olgusunun etkisiyle birlikte; gerek yerel gerekse küresel çevrelerde sosyal hayatın baskın ve kanıksanan kavramlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, uluslararası boyutuyla kriz kavramı, bir sosyal bilim olan uluslararası ilişkileri şekillendiren en önemli faktörlerden biri haline gelmiştir. Uluslararası ilişkilerin disiplinler arası doğası, farklı bilim dalları tarafından yapılan araştırmalar ve bunların sonucu olarak ortaya çıkan savların ve kavramların, uluslararası ilişkiler içerisinde sınanması ve uygulanmasına imkân vermektedir. Bu bağlamda, çalışmada halka ilişkiler içerisinde incelenen kriz iletişimi kavramının uluslararası ilişkiler alanında uygulanabilirliği ve uluslararası ilişkilerde kriz iletişiminin özellikle kriz zamanı kamu diplomasisi faaliyetleri içerisindeki yeri tartışılmıştır.


İMALAT SANAYİ VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İÇİN COBBDOUGLAS, CES VE TRANSLOG ÜRETİM FONKSİYONLARININ TAHMİNİ

Abstract: Bu çalışmada, 1985-2001 dönemi yıllık verilerine dayanarak, Türk imalat sanayi ve onun en önemli alt sektörlerinden biri olan tekstil sektörüne ilişkin Cobb-Douglas (C-D), CES ve Translog üretim fonksiyonları tahmin edilmiş; ilgili sektörlerde üretim esnekliği, ölçeğe göre getiri ve ikâme esneklikleri bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, gerek imalat sanayi, gerekse tekstil sektöründe ölçeğe göre artan getiri gözlenmekle birlikte, tekstil sektöründe ölçeğe göre getiri (2.25), imalat sanayine kıyasla (1.62) daha yüksektir. CES üretim fonksiyonunda ikâme esneklikleri yaklaşık 1 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, C-D üretim fonksiyonunun incelenen dönem itibariyle Türk imalat sanayi ve tekstil sektörünün üretim yapısını daha iyi açıklayan, dolayısıyla temsil kabiliyeti daha yüksek üretim fonksiyonu olduğuna işaret etmektedir. Bu sonuçlar, imalat sanayi ve tekstilde henüz tüketilmemiş kâr fırsatlarının olduğuna, tekstil sektöründe sermaye yoğun yatırımların daha cazip olacağına ve adı geçen sektörlerde işgücü reel ücretleri üzerinde belirli bir baskının varolacağını ima etmektedir.


IFRS Adoption and Economic Consequences

Abstract: This paper examines the association between the macroeconomic performance of countries and the adoption of IFRS. For this purpose, IFRS scores are developed using the information in the literature and these scores are quantitatively examined in relation to various macroeconomic variables. The results show that IFRS adoption is positively associated with economic development (measured by GDP per capita level) and financial development (measured by the size of banking sector credits as a ratio to GDP). In addition, IFRS scores are negatively associated with inflation and positively associated with international trade. Overall, the paper finds that IFRS adoption has favourable economic consequences in terms of macroeconomic performance, while more detailed analyses are needed to establish causal links between IFRS and economic consequences.  Considering the variation over time and across countries in the adoption of IFRS, this paper has aimed at examining the association between IFRS adoption and macroeconomic consequences.

Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi


Biological observations for invasive and exotic insect species Anoplophora chinensis (Forster, 1771)

Abstract:
In recent years, invasive and exotic insect species have been frequently found in Turkey. Anoplophora
chinensis (Forster, 1771) was first recorded in Şile (Istanbul province) county, Turkey, in June 2014 and later in
Zeytinburnu (the garden of the Abdi Ipekçi Sports Complex and the surrounding) in July in the same year. This study
was conducted in these two counties in particular between June 2014 and July 2016 with the aims of making remarks
on an earlier misidentification of Anoplophora species and determining the life cycle and the host plants in Istanbul,
Turkey. It was noted that the record of A. glabripennis in Istanbul was a misidentification of A. chinensis. It took 1 year
to complete its generation. The primary host plant of this insect was found to be Acer negundo.

İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi


Evaluation of Head and Neck Lymphadenopathies in Childhood

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the sociodemographic properties, clinical, laboratory, and radiological findings, and diagnosis of patients with head and neck lymphadenopathy (LAP) who applied to the Department of Pediatric Oncology of Medical Faculty of Gazi University.
Material and Methods: Cases who applied to the Gazi University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Oncology between January 2009 and December 2019 due to head and neck LAP were evaluated. The sociodemographic properties and clinical, laboratory, and radiologic findings of the patients were retrospectively assessed by scanning their records.
Results: Seven hundred patients with head and neck LAP between the ages of 0-18 were included in this study. Four hundred seventy nine (68.4%) of the cases were males and 221 (316%) were females. The mean age of the patients was 7.08±4.25 years. Localized LAP was present in 509 (72.7%) cases and generalized LAP were present 191 (27.3%) cases. Of 700 cases, benign causes were detected in 581 (83.1%) cases, malignant causes were detected in 54 (7.7%) cases, and LAP-like masses were detected in 65 (9.2%) cases. Lymph node diameter over 3 cm, accompanying fever and weight loss, supraclavicular region involvement, fixed, firm, and rubbery lymph nodes, leukocytosis, elevation of C-reactive protein, erythrocyte sedimentation rate, and uric acid levels, accompanying hepatomegaly, weakness, itching, and hearing loss were significant malignancies. The most frequent cause in the benign group was upper respiratory tract infections. The most frequent cause in the malignant group was Hodgkin’s lymphoma. Biopsy was performed from 125 of the cases for diagnosis. Malign causes were detected in 54 (43.2%) patients and benign causes were detected in the remaining 71 (56.8%).
Conclusion: Head and neck LAP is a frequently encountered finding in childhood. Benign causes are the more frequently detected causes in its etiology. However, malignant causes are detected less frequently; therefore, early diagnosis is important in the prognosis of the patient.

Elif Sinem Yazıcı
Arzu Okur
Özge Vural
Faruk Güçlü Pınarlı
Ceyda Karadeniz


AMAÇSIZ YARATIMIN ANLAMI: İBN SÎNÂ METAFİZİĞİNDE TENZİH ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract: Bu çalışma, İbn Sînâ’nın Tanrı anlayışı çerçevesinde yaratma fiiline herhangi bir amaç atfetmenin felsefi olarak mümkün olmadığını savunmaktadır. İnceleme, İbn Sînâ’nın eş-Şifâ: Metafizik, en-Necât ve el-İşârât ve’t-Tenbîhât gibi temel eserleri esas alınarak yürütülmüş; kavramsal çözümleme ve metin karşılaştırması yöntemleriyle sistematik bir okuma gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ilgili ikincil kaynaklardan, İbn Sînâ’nın yaratma anlayışının metafizik bağlamını bütünlüklü biçimde ortaya koymak amacıyla yararlanılmıştır. İbn Sînâ’nın sisteminde Tanrı, varlığı kendi zatından kaynaklanan, başka hiçbir şeye bağlı olmayan Zorunlu Varlık (vâcibü’l-vücûd) olarak tanımlanır. Zorunlu Varlık, her türlü eksiklik, değişim, bölünme ve çoğulluktan münezzehtir, ezelî ve ebedîdir; mutlak anlamda yetkin, basit ve aşkındır. O'nun zatında hiçbir türden potansiyellik, belirsizlik ya da beklenti söz konusu değildir. Zatının tam anlamıyla fiil halinde (bi'l-fiil) oluşu, O'nu herhangi bir yetkinliğe ulaşma çabasından bağımsız kılar. Bu metafizik yapı, Tanrı’nın fiillerinin de aynı ontolojik tutarlılıkla açıklanmasını gerektirir. Dolayısıyla yaratmanın bir amaca yönelik olarak gerçekleştiği düşüncesi, Tanrı’nın eksik olduğu ya da yaratma yoluyla bir amacı gerçekleştirmek istediği anlamına gelir. Bu ise hem Tanrı’nın yetkinliğini hem de O’nun tenzihini ihlal eder. Çünkü amaç kavramı, yalnızca eksik varlıkların kendi yetkinliklerini tamamlamak üzere yöneldikleri bir hedefe işaret eder. İbn Sînâ, bu nedenle yaratma fiilini iradeye, tercihe ya da belirli bir hedefe bağlamaz. Aksine, yaratma Tanrı’dan zatî zorunlulukla meydana gelen bir “feyz” olarak ortaya çıkar. Bu açıklama, onun sudûr teorisinin temelini oluşturur. Sudûr, Tanrı’nın dışsal bir niyet veya hedef olmaksızın, zatının gereği olarak varlık meydana getirmesi demektir. Bu anlamda Tanrı’nın yaratması, herhangi bir beklentiye veya arzuya dayanmaz. Tanrı yaratır; çünkü zatı gereği varlık verir. Bu düşünce modelinin yaratma anlayışı, hem nedensel bir açıklama zeminine sahip olur hem de Tanrı’nın aşkınlığını ve değişmezliğini muhafaza eder. Böylece yaratma fiili, amaçsız fakat anlamlı bir fiil olarak tanımlanabilir. Bu model, yalnızca metafizik düzeyde bir açıklama sunmakla kalmaz, aynı zamanda Tanrı’nın mutlak yetkinliğini de korur. Çünkü Tanrı’nın fiillerinin herhangi bir dışsal gerekçeye bağlı olması, O’nu belirlenebilir ve yönlendirilebilir kılacak; bu da aşkınlık vasfını zedeleyecektir. Yaratmanın amaçsız oluşu, onun keyfî ya da rastlantısal olduğunu değil, bilakis Tanrı’nın zatî zorunluluğunun bir tezahürü olduğunu ifade eder. Bu bakımdan İbn Sînâ’nın sistemi, hem bir eylemin zorunlu ve amaçsız olabileceğini hem de bu amaçsızlığın anlamlı olabileceğini ortaya koyar. Ayrıca bu yaklaşım, klasik teistik modellerde sıklıkla karşılaşılan “Tanrı neden yaratmıştır?” sorusuna yönelik güçlü bir felsefi zemin sağlar. Tanrı’nın yaratmaya karar verdiği bir zaman diliminin olması gerektiği düşüncesinin de amaçla ilişkili olduğunu gösterip bertaraf ederek, yaratmayı zaman üstü bir zorunluluk olarak kavramsallaştırır. Sonuç olarak bu çalışma, İbn Sînâ’nın yaratma anlayışını, tenzih ve zorunluluk ilkeleriyle tutarlı biçimde amaçsallık ve yönelim açısından incelemekte; anlamlılığın yalnızca teleolojik bağlamda değil, metafizik bir zorunluluk temelinde de kurulabileceğini göstermektedir.

Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi


Effect of Closed Cycle Economy for Sustainable Development of Russian Regions: Reserves and Prospects of Import Substitution

Abstract: The article studies the concept of circular economy as an alternative of traditional linear model oriented to efficient use of natural resources, cutting wastes and development of closed material cycles. The basis of circular economy is formed by the principle of maximum use of resources through recycling and repeated use of materials. Transition to circular economy can become an important strategic element for Russia, especially in conditions of such challenges as dependence on import and sanctions. The article provides analysis of data concerning recycling and import of plastics in Russia, where considerable volumes of plastic wastes cannot be used due to insufficient development of recycling infrastructure. The proposed economic model shows that transition to recycling of 95% of imported plastics can both create a serious economic potential for import substitution and result in extra economic benefits, including new sources of revenues, jobs and transition to economy of closed cycle without necessity of raw material purchase with foreign currency. In conclusion the authors underlined the necessity of complex approach to effective recycling of plastics and cutting plastic wastes within the frames of goals of sustainable development in the Russian Federation.

E. U. Ganshina
I. L. Smirnova
S. P. Ivanova

Вестник Российского экономического университета имени Г. В. Плеханова

Plekhanov Russian University of Economics


On undying classicism and subverters of  foundations

Abstract: Directions (styles) in culture have different reserves of strength and different inertia. Among them there is a unique one capable of revival. It is classicism, which is characterized by a timeless understanding of the laws of harmony and beauty based on the forms and images of ancient art of Greece and Rome. Classicist thinking and classicism did not leave European culture in the 20th and 21st centuries, but its forms changed. The grafting of art nouveau, avant-garde and postmodernism into classical art and architecture did not pass without a trace. Antagonists shook the established norms and left, while classical art and architecture expanded the range of creative possibilities and revived, preserving the basic principles.

Елена Багина

Елена Багина

Проект Байкал

Russian Academy of Architecture and Construction Sciences


THE CONSEQUENCES OF PARENTS’ DIVORCE ON CHILDREN’S PERSONALITY

Abstract:
This article delves into the psychological literature concerning divorce and its impact on the personality development of preadolescents aged 9-12. Researchers in this field emphasize the significant role of family and socio-cultural environments in shaping a child’s personality, considering personality as a system embedded within a matrix of socio-cultural systems.
The Millon Pre-Adolescent Clinical Inventory (MPACI) test was employed to identify personality disorders among preadolescents affected by parental separation. The underlying hypothesis posits that preadolescents with divorced parents would exhibit personality disorders, and significant differences would emerge in the personality patterns between preadolescents from divorced families and those from intact families. Statistical analysis of the results corroborated this hypothesis, shedding light on the nuanced effects of divorce on preadolescent personality development.

Association of Psychologists Practitioners, Moldova


Proper Names and Their Functions in the Text Coherency Formation (at the Material of the Novels “The Twelve Chairs” and “The Little Golden Calf” by I. Ilf and E. Petrov)

Abstract: The article deals with the onomastic space structure in the literary text and its constituents functions in realization of coherency as a text forming category. It is stated that providing global text coherence onyms could represent both denotative coreference and significative coherence of nomination units. The data of the studies have proved that the following units take part in providing text coherency of the novel "The Twelve Chairs" by I. Ilf and E. Petrov: anthroponyms, toponyms, and ergonyms. Having used a frame approach to the proper names analysis the authors could modify and clearly specify a detailed onym functional classification (which is known in linguistics of onyms), pointing to the necessary to distinguish six instead of three groups of onyms according to their functions in providing text coherency: 1) onyms that maintain coherency of the whole text; 2)onyms that construct space-time coordinates of the literary picture of the world; 3) onyms that are both naming the characters who directly interact with the protagonists and designing external relations of the text passage; 4) onyms that organize internal relations of the text passage and represent the main characters of the text passage; 5) onyms that form space-time background of the text passage; 6) optional onyms, which do not play a significant role in the text coherency. With the particular examples the authors proved that some onyms could simultaneously perform different functions forming both external and internal links.

Вестник Волгоградского государственного университета: Серия 2. Языкознание


Методика учета кредитов и условных обязательств банков в соответствии с МСФО.

Abstract:
В статье рассмотрены проблемы перехода белорусских банков на международные стандарты финансовой отчетности, в частности, вопросы учета кредитов и условных обязательств кредитного характера на основе
требований МСФО 39 «Финансовые инструменты: признание и оценка» и 37 «Резервы, условные обязательства и условные активы».

О.А. Золотарева

О.А. Золотарева

Экономика и банки

Полесский государственный университет


ABBREVIATION IN THE TERMINOLOGY ON THE MATERIAL OF LEGAL ENGLISH

Abstract:
The article is devoted to the problem of using abbreviations relevant for professional terminology. After studying various definitions of the concept of “abbreviation” and “abbreviation” the authors give examples of the usage of these techniques in legal English.

Aim of the study. This study is devoted to the analysis of the concept of “abbreviation” in legal English terms.

Materials and methods. The research material was the legal terminology of the English language. The methods of scientific research are the method of theoretical analysis, descriptive and comparative methods.

Results. The article presents the results of the analysis of the concepts of “abbreviation”, “abbreviation” and “acronym”. The study brings out that the most commonly used abbreviations are initial ones, and most abbreviations are used for speech resources saving.

Practical implications. The practical significance of the research lies in the fact that the results obtained can be used in teaching students written and oral translation from English into Russian and from Russian into English.

Elena P. Efremova
Elena V. Lazutkina
Olga N. Ratueva

Sovremennye Issledovaniâ Socialʹnyh Problem

Science and Innovation Center Publishing House


The significance of the Second Hague Peace conference in the development of the institution of peaceful settlement of international disputes

Abstract: Background. Domestic diplomacy and international legal science played a leading role in the formation of the institution of peaceful resolution of international disputes. It was Russia that initiated two Hague Peace Conferences in 1899 and 1907. However, this issue has not received sufficient attention from domestic and foreign researchers, the latter, however, actively studied the role of the United States, Great Britain, France and other countries in terms of the development of the institution of peaceful resolution of international disputes. In this regard, the study of the content and results of the Second Peace Conference and its historical significance seems relevant and scientifically significant. The purpose of the work is to identify the main directions and achievements of the Hague Peace Conference of 1907 in the context of the development of the institution of peaceful resolution of international disputes. Materials and methods. These objectives are achieved by analyzing the official materials of the 1907 Hague Peace Conference, official acts of the Russian Ministry of Foreign Affairs, assessments of the conference's achievements given by its participants themselves, as well as international treaties and scientific literature. Results. The work analyzes the work and results of the 1907 forum from the point of view of the development of the institution of peaceful resolution of international disputes. Conclu-sions. The study allows us to draw a conclusion about the special role of Russian diplomacy and international legal science in the codification of the institution of peaceful resolution of international disputes and the progressive development of international law in general.

Известия высших учебных заведений. Поволжский регион: Общественные науки


On legal regulation of the use and development of artificial intelligence technologies

S. V. Kruglikov
S. N. Kasanin
M. S. Ablameyko
T. N. Mikhaleva
N. S. Minko

National Academy of Sciences of Belarus, the United Institute of Informatics Problems


Мікросмужкові тривимірні ємнісні шлейфи

Abstract: Мікросмужкові фільтри широко застосовують в радіоелектронних системах. Фільтри нижніх частот конструюють на основі квазізосереджених індуктивностей та ємностей. Квазізосереджену ємність виконують як мікросмужкову секцію із широким сигнальним провідником або як розімкнутий шлейф, з’єднаний з основною лінією. Традиційні конструкції таких ємностей двовимірні (2D) у вигляді відрізків мікросмужкової лінії. Запропоновані авторами тривимірні (3D) квазізосереджені елементи мають в 1,5…4 рази більші значення реактивних параметрів. Розімкнутий 3D-шлейф являє собою глухий металізований отвір у діелектричній основі, з’єднаний з основною лінією. У статті розглянуто конструктивні відмінності 2D та 3D ємнісних шлейфів. 3D-шлейф як порівняти з 2D-шлейфом має суттєво кращі параметри: його хвильовий імпеданс менший в 1,4…3,5 рази, а ємність більша в 1,6…4,1 рази. Оскільки для фільтра необхідні задані значення ємності, площа 3D-шлейфа відповідно менша. 3D-моделюванням проаналізовано особливості залежностей електричних параметрів 3D-шлейфа від його конструктивних параметрів. Показано, що частота режекції шлейфа дорівнює частоті резонанса шлейфа з паразитною індуктивністю, зумовленою шлейфним Т-з’єднанням. У разі традиційних розмірів контакта шлейфа та основної лінії ця індуктивність від’ємна, що призводить до збільшення значення частоти режекції і, відповідно, погіршення крутості амплітудно-частотних характеристик шлейфа та фільтра. Для зменшення паразитної індуктивності запропоновано конструктивне рішення у вигляді контактного майданчика між лінією та шлейфом. Досліджено залежності цієї індуктивності від конструктивних параметрів шлейфа та майданчика. Оптимізація розмірів контактного майданчика дозволяє оптимізувати значення індуктивності з умови необхідної крутості амплітудно-частотної характеристики. Запропоновано одновимірну модель 3D-шлейфа, що характеризує його еквівалентними хвильовим імпедансом та відносною діелектричною проникністю. Ця модель може використовуватися як модель першого наближення під час проектування та дослідження мікросмужкових фільтрів на основі ємнісних 3D-шлейфів.

S. H. Pervak
Ya. L. Zinher
Yu. F. Adamenko
V. O. Adamenko
E. A. Nelin

Vìsnik Nacìonalʹnogo Tehnìčnogo Unìversitetu Ukraïni Kììvsʹkij Polìtehnìčnij Ìnstitut: Serìâ Radìotehnìka, Radìoaparatobuduvannâ

Igor Sikorsky Kyiv Polytechnic Institute


Анализ трудового потенциала Омской области

Abstract: В статье представлен всесторонний анализ трудового потенциала Омской области с акцентом на демографические, экономические и социальные факторы. Рассматриваются общая численность и национальный состав населения, распределение трудовых ресурсов по видам экономической деятельности, динамика естественного прироста и уровня образования занятого населения, уровень безработицы и преступности, а также дифференциация доходов. В рамках проведенного анализа наблюдаются стабильные тенденции улучшения уровня образования занятого населения в Омской области, что свидетельствует о повышении квалификации рабочей силы. Уровень безработицы снижается, что указывает на восстановление экономики и увеличение потребности в рабочей силе. Однако растущая дифференциация доходов населения вызывает беспокойство, поскольку увеличивается социальное неравенство. В результате проведенный анализ трудового потенциала Омской области показывает, как положительные, так и отрицательные тенденции в развитии региона, подчеркивая необходимость комплексного подхода к решению существующих проблем.

В. В. Леушкина
Л. А. Полонская

В. В. Леушкина

Информатика. Экономика. Управление


Kidney transplant program in Irkutsk Region

Abstract: Introduction. Kidney transplantation (KT) is often considered the best option for renal replacement therapy (RRT), significantly improving patient outcomes. Post-transplant, life expectancy doubles, and mortality decreases more than 4-fold compared to other RRT modalities. This article presents KT outcomes in Irkutsk Region from 2018 to 2023. All procedures were performed at a single center – the Irkutsk Regional Clinical Hospital.Objective: to analyze the immediate and long-term outcomes of KT in Irkutsk Region.Material and methods. A retrospective analysis was conducted on the treatment outcomes of 125 patients with kidney failure (KF). Among them, 74 were men with a median age of 42 (35–49) years, and 51 were women with a median age of 46 (37–55) years. The median transplant waitlist time was 15.5 (range: 6–32) months. The leading cause of KF was chronic glomerulonephritis, observed in 60 patients (48%). There were no HLA matches in 36 patients (28.8%), while 38 patients (30.4%) had one match. Arterial anastomosis was primarily performed end-to-end with the external iliac artery in 121 cases (96.8%), while in 3 cases (2.4%), the internal iliac artery was used due to external iliac artery spasm. Cold ischemia time was 222 minutes (range: 162–360), and warm ischemia time was 39 minutes (range: 30–46).Results. Length of hospital stay was 16 (range: 13–25) bed days. Primary renal function was achieved in 95 patients (77%), while 25 patients (20%) experienced delayed graft function. Blood tacrolimus reached target levels by postoperative days 9–12. Creatinine level at discharge was 120 μmol/L (range: 97–165). Surgical complications occurred in 24 patients (19.2%), while urinary tract infections were observed in 36 patients (28.8%), with 17 cases (13.6%) presenting clinical symptoms. Immunosuppressive therapy was initiated in 124 patients (99.2%) using a standard triple-drug regimen (calcineurin inhibitors, mycophenolates, and glucocorticoids). One patient (0.8%) succumbed to complications from COVID-19. One-year graft survival was 94.1%.Conclusion. The immediate outcomes align with national averages. There is a consistent upward trend in the number of kidney transplants performed. Further development of the regional transplant program will enhance access to this high-tech medical service, meeting the needs of the local population.

A. V. Novozhilov
S. E. Grigoriev
O. Yu. Yakovleva
S. A. Yezhikeev

Вестник трансплантологии и искусственных органов

Federal Research  Center of Transplantology and Artificial Organs named after V.I.Shumakov


Джон Кьорвен, Метью Майнерд, Томістична відповідь «новій теології»: до питання про істинність догматів та природу богослов’я

Богословські роздуми: Східноєвропейський журнал богословʼя


Chinghiz Aitmatov as Diplomat

Abstract: The long-lasting stay of the world known literature classic Ch. Aitmatov abroad (1989-2008) still remains an understudied period of his biography. Meanwhile, thought in addition to his literary work, Chinghiz Aitmatov served as ambassador; his almost 20-year long diplomatic career is scarcely investigated. The article attempts to disclose some details of Aitmatov’s diplomatic work.

Московский журнал международного права

Moscow State Institute of International Relations (MGIMO)

Comparative law. International uniform law


Analysis of long-term prognosis indicators of dispersion mapping in patients with cardiac pathology

Abstract: Purpose: to evaluate the use of indicators of dispersion mapping for the long-term prediction of adverse cardiovascular events in patients with cardiovascular diseases (CVD). The study included data of 217 people with using short recordings in dynamics throughout the year (winter, spring, summer and autumn). The 1                  st group consists of 64 patients with hypertension, the 2                  nd group - 44 patients with coronary heart disease, the 3rd - 30 patients with cardiomyopathy and in the 4                  th group of 28 patients with coronary artery disease and diabetes mellitus. The control group consisted of 51 healthy individuals (18 men and 33 women) ranging in age from 29 to 53 years. Cardiac output was higher in the group of survivors (54,6 ± 0,5%) compared with the group with unfavorable outcome (33,8 ± 2,2%). The average values of all the indicators of dispersion mapping were higher in the group of death with the exception of heart rate index/IMM, indicating more severe violations. Noteworthy increase in 2 times the rate of alterative T wave at tT1 (Tbig) and T2 (Tmax) points. The sensitivity and specificity of the prediction of fatal outcome during 3 years of observation for record IMM > 25% was 54% and 61%.

G Halabi
N A Chuiko
V E Dvornikov
M R Aleksandrova
R R Politidis
G G Ivanov
N A Bulanova
V A Vostrikov

Peoples’ Friendship University of Russia (RUDN University)


Comparative analysis of the conditions of readiness of Russia and Ukraine for neo-industrialization

Abstract:
The relevance of the study is that a comparative analysis of the conditions of readiness for neo-industrialization of economic systems (states, regions, industrial complexes, industrial enterprises), taking into account the totality of obstacles and risks, makes it possible to establish competitive advantages and weaknesses of objects, strategic and operational directions, effective tools for achieving goals in a new technological order. The aim of the study is to carry out a comparative analysis of the conditions for the readiness of the industry in Russia and Ukraine for neo-industrialization based on digitalization. The methodological basis of the research is made up of general and general scientific methods of cognition, as well as the concrete historical method, the comparative historical method, the method of the unity of the historical and the logical, the method of comparative analysis, etc.

Considering that Russia and Ukraine had equal starting conditions for the beginning of neo-industrialization after the collapse of the USSR, and in the post-Soviet period there were a number of general tendencies in de-industrialization, then the modern experience of Russia should be considered as a standard for a number of post-Soviet countries. The article presents the main results of a comparative analysis of obstacles (institutional, technological, socio-economic) to neo-industrialization in Russia and Ukraine. It has been substantiated that synergistic and multiplier effects from neo-industrialization can be obtained through complex solutions in the spheres of institutions, technologies and economics. The study also presents a classification of risks (by levels of formation: global, supra-organizational, including sectoral, organizational; by areas: social, environmental, cyber-physical, etc.) of neo-industrialization and assessed them.

It has been established that against the background of the continuing «active» processes of de-industrialization in the Ukrainian industry, the Russian industry has a much higher degree of readiness for neo-industrialization, including due to the digitalization of the manufacturing industry. The process of de-industrialization in Ukraine can be stopped only with economic integration with Russia. Having a sufficiently high scientific and educational potential, states should transform it as actively as possible into fundamental innovations: technological, institutional, managerial, product innovations.

The practical significance of the obtained research results lies in the fact that the developed scientific and methodological approaches allow assessing the level of readiness of economic systems for neo-industrialization and comparative analysis with the standard, diagnosing competitive advantages and weaknesses, which should be further taken into account when justifying and implementing strategic and operational decisions. In subsequent publications, the results will be presented, reflecting the developed applied directions and proposed measures to accelerate the neoindustrialization of the two countries, taking into account the spatial and industrial, technological, institutional, organizational and managerial, financial and economic and quantitative (economic and mathematical modeling of the «digital factor» of production) aspects.

Интеллект. Инновации. Инвестиции


Features of reproduction of the shrub vole <i>Microtus majori</i> Thomas, 1906 in natural conditions

Abstract: Aim. The purpose of this research based on the study of the ecological and biological characteristics of the shrub vole is to expand knowledge about patterns of microevolution in space, ecology and biology on the basis of which to assess the adapted characteristics of the Central North Caucasian population of the shrub vole (Microtus majori Thomas, 1906) in natural conditions.Material and Methods. The material for this work was obtained during expeditions and stationary studies carried out by the authors in the Russian Central Caucasus from 2013 to 2017. During this time, a survey of various biotopes of the broad-leaved forest belt was carried out, taking into account both anthropogenic loads and the season of the year.Results. Stationary studies were carried out, taking into account the season of the year, in deciduous forest belt. Reproduction of shrub voles in the population studied takes place over five months (April‐August). Overwintered voles reproduce within four months (from early April to late July), females bearing three litters. Accordingly, we can say that the greatest importance in maintaining the viability of the population of this vole species falls on the overwintered yearlings of the first spring cohorts.Conclusions. The data obtained indicate the regular dynamics of the (seasonal) age structure of the population, associated with the reproduction and death of individuals of certain age groups. When conditions of existence in the population of the shrub vole studied change, it reacts with an increase in the intensity of reproduction, a seasonal change in the number of embryos in a litter, a change in sex and age structure: it is sensitive to any fluctuations in its habitat.

R. I. Dzuev
A. A. Cheprakova
F. H. Zhilyaeva
K. A. Mashukova

Юг России: экология, развитие


Флорентийская мозаика в современной исламской архитектуре ХХI в.  (на примере мечети шейха Заеда  и президентского дворца Каср Аль-Ваттан в Абу-Даби)

Abstract: Флорентийская мозаика в силу высокой стоимости изготовления и трудоемкости исполнения менее распространена в монументальном искусстве по сравнению с другими техниками. Ее эстетические свойства позволяют решать очень разнообразные задачи: от монументального оформления станций метро до применения в храмовой архитектуре. В конце ХХ – начале ХХI вв. активное строительство культовых сооружений в Объединенных Арабских Эмиратах с участием художников, дизайнеров и архитекторов из Европы, Японии, США ознаменовало новый виток развития мозаичного искусства – создание крупных ансамблей объектов арабо-мусульманской архитектуры. Новаторский подход в плане композиционных решений рассматривается на примере мечети шейха Заеда, традиционный – президентского дворца Каср Аль-Ваттан. Выявлено, что флорентийская мозаика не только выполняет декоративную функцию, но и имеет идеологическое значение, поскольку в композициях, созданных в этой технике, флоральные и орнаментальные мотивы глубоко символичны и часто несут сакральный смысл. Заключается, что применение данной дорогостоящей техники в исламской архитектуре стало средством подчеркнуть статус Объединенных Арабских Эмиратов в исламском мире, а также подчеркнуть открытость страны для культурного диалога.

Сивкова Мария Юрьевна
Сенкевич Даниил Алексеевич

Сивкова Мария Юрьевна

Общество: философия, история, культура


The prevalence of multimorbidity: discussion about the terminology, registration and its effect on patient’s health care utilization

Abstract: The purpose of the present review is to bring into focus the issues regarding terminological and registration aspects of multimorbidity we come across in the modern literature. Key questions regarding the definitions for the most widely used terms «comorbidity», «polymorbidity» and «multimorbidity» are discussed. We also considered the aspects of their origin and distinctive features between the concepts. The interaction between illnesses can exacerbate one another, modify the clinical picture and course of illnesses, the nature and severity of complications, lead to a progressive worsening of the prognosis and quality of life in patients. It has been proposed that the terms of “comorbidity» (in case of presence of the pathogenesis interrelation) or “polimorbidity» (in case of absence of the pathogenesis interrelation) are the most appropriate diagnostic and treatment patterns for practice and epidemiological study. «Multimorbidity» seems to be a more appropriate term for clinical practice usage, because it involves not only diagnosis but also interaction between diagnosises, symptoms/syndromes, the mobility or self-care problems et al. The algorithm of the managing patients with multimorbidity is presented.

I I Chukayeva
I V Samorodskaya
V N Larina

Терапевтический архив


Nosocomial infections causedby Pseudomonas aeruginosa in cancer clinics

Abstract: The purpose of the study was to evaluate the frequency of isolation of multi-resistant Pseudomonas aeruginosa and identify the mechanisms of resistance to carbapenems.Material and methods. We analyzed 866 strains of Pseudomonos aeruginosaisolated from clinical samples from cancer patients in the period 2014–2016. the level of resistance to piperacillin/tazobactam, ceftazidime, cefepime, imipenem, meropenem, ciprofloxacin, amikacin in dynamics was determined. carbapenem-resistant (car-R) strains were examined for the presence of enzymes.Results. Between 2014 and 2016, the number of strains resistant to piperacillin/tazobactam was 20.1–12.9 %, to ceftazidime – 33.0–32.9 %, to cefepime – 25.6–32.9 %, ciprofloxacin – 36.8–43.8 %, amikacin – 23.8–24.9 %. No statistically significant differences were found (p>0.05). However, an increase in the number of car-R strains from 31.7 to 43.8 % was observed (p<0.05). of 7 strains of P. aeruginosainvestigated for the presence of acquired carbapenemases, the production of metal-beta-lactamase of group Vimwas detected in 2 strains, and class acarbapenemases of the gEs-5 group in one strain.Conclusion. P. aeruginosaresistance to all antibiotic groups did not exceed 50 % and remained almost unchanged for 3 years, with the exception of the increase in car-R strains. three out of 7 (42.9 %) carbapenem-resistant strains were genetically stable.

N. V. Dmitrieva
M. V. Eidelshtein
V. V. Aginova
I. N. Perukhova
Z. V. Grigorievskaya
N. S. Bagirova
I. V. Tereshchenko
E. V. Kulaga
I. A. Klyuchnikova
E. N. Sokolova
E. A. Shek
E. Yu. Skleenova

Сибирский онкологический журнал

Russian Academy of Sciences, Tomsk National Research Medical Center

Neoplasms. Tumors. Oncology. Including cancer and carcinogens


Архитектура и социология как тела взаимного академическогопритяжения

Abstract: Статья посвящена взаимоотношениям архитектуры и социологии как сфер академического знания. Опираясь на наукометрический анализ массивов публикаций, посвящённых этими двумя сферами друг другу, автор пытается выяснить, насколько данное пограничное поле развито на фоне дисциплинарных «метрополий» и близких междисциплинарных областей, какими отраслями знания, помимо архитектуры и социологии, и какими по научной квалификации специалистами оно возделывается. Показано, что архитектура и социология испытывают стабильный взаимный интерес, формируя область социологии архитектуры как массива академических публикаций. По признаку количества публикуемых работ она менее развита, чем социология города или пространства, но вполне сравнима с социологией дизайна, градостроительства и урбанистики. Очерчены географические (города) и институциональные (вузы, НИИ) рамки концентрации и производства современного архитектурно-социологического знания, в том числе - основные его очаги. Сформированы ранжированные списки наиболее продуктивных и влиятельных российских «социологических архитекторов» и «архитектурных социологов». Выявлены основные формы социального взаимодействия архитекторов с социологами - «альянсы», «тандемы» и «партнёрства». Затронут феномен «кентавров» - лиц, объединяющих в силу личностных особенностей, профессиональной и академической биографии и опыта видение, понимание и знания и архитекторов, и социологов. Обозначены организационные структуры в истории отечественного знания и профессиональной архитектурной практики - фокусы архитектурно-социологической междисциплинарности - как фактор формирования синтетических, пограничных компетенций. Сделан вывод о потенциале междисциплинарных объединений для дальнейшего развития социального знания в архитектуре.

Academia: Архитектура и строительство

Russian Academy of Architecture and Construction Sciences (RAACS)


HYDRAULIC DESIGN OF THE CONTROL STRUCTURE, LOCATED IN THE ILMEN AREA OF THE CASPIAN LOWLAND

Abstract:
Purpose: to solve the problem of conservation and reproduction of fish stocks of valuable commercial fish species in natural reservoirs, on the example of performing one of the tasks of developing a facility for regulating water regime of the ilmen part of the Volga delta. Using the well-known formulas of hydraulics, scientific developments of scientists in the field of hydraulic engineering and a priori information, it is necessary to determine the main parameters of a control structure located on a fishery reservoir in Astrakhan region.
Materials and methods: a stage-by-stage hydraulic calculation of a tubular control structure that performs the functions of a water outlet was performed: the carrying capacity of the facility during operation in a pressure mode was determined; the main loads influencing the structure underground contour were determined by filtration calculation; a strength calculation of the floor for shear was performed.
Results. A facility to regulate the water regime of the ilmen area of the Volga delta, ilmen, which are places of natural spawning grounds for commercial fish in Astrakhan region has been developed. The task of hydraulic calculation is to determine the conditions for the advancement of the filtration flow under the structure determining the pressure at characteristic points and to define the minimum dimensions of the floor that perceive stably the loads created by this flow.
Conclusions. The calculation determined the main dimensions of the floor (length, width of the structure – 46.0; 4.65 m; length, thickness of the apron – 4.54; 0.3 m; length, thickness of the water apron – 4.8; 0.9 m; depth, water apron teeth width – 1.19; 0.40 m; length, thickness of the rear apron – 20.36; 0.6 m; length of the tubular part of the regulator – 16.3 m) taking into account the placement of gates, service and road bridges. The shear stability of the floor and the structure as a whole was determined.

Tatyana D. Kartuzova
Natalya A. Shelestova
Alexander A. Tkachev
Dmitry F. Tretyakov

Мелиорация и гидротехника

Russian Scientific Research Institute of Land Improvement Problems


Стан гігієни ротової порожнини та рівень гігієнічних знань у підлітків із катаральним гінгівітом та хронічним гастродуоденітом

Abstract:
Дотримання на належному рівні гігієни ротової порожнини (РП) є важливим фактором, що впливає на виникнення захворювань пародонта. Відомо, що формування навичок догляду за РП відбувається саме в дитячому віці, тому питання вивчення стану гігієни РП та рівня гігієнічних знань у підлітків із катаральним гінгівітом та хронічним гастродуоденітом із метою подальшої розробки схеми профілактичних заходів залишається одним з актуальних напрямків стоматології дитячого віку.
Мета — вивчення стану гігієни РП та рівня гігієнічних знань у підлітків із катаральним гінгівітом та хронічним гастродуоденітом.
Матеріали і методи. Вивчали стан гігієни та рівень знань щодо дотримання індивідуальної гігієни РП у підлітків віком від 12 до 18 років. Основну групу склали 86 підлітків з катаральним гінгівітом та хронічним гастродуоденітом; у групу порівняння увійшли 56 підлітків з катаральним гінгівітом та без соматичних захворювань. У якості контролю було проведено аналогічне дослідження у 30 підлітків без ознак запалення ясен та соматичних захворювань. Оцінку гігієнічного стану РП проводили за допомогою індексу гігієни РП Гріна—Вермільйона (Oral Hygiene Index-Simlified, Green-Vermillion, 1964) (OHI-S), який дозволяє виявляти не тільки зубний наліт, але й зубний камінь. Оцінку рівня гігієнічних знань та навичок проводили традиційним анкетно-опитувальним методом анкетування серед організованих популяцій, рекомендованих ВООЗ для епідеміологічних досліджень, з внесеними додатками.
Результати. У підлітків основної групи було виявлено незадовільний стан гігієни РП, який за індексом OHI-S становив (1,78±0,03) бала. Стан гігієни РП у дітей групи порівняння був задовільним, що підтверджувалось значенням індексу OHI-S (1,34±0,01) бала. У підлітків групи контролю стан гігієни РП за індексом OHI-S був добрим та становив (0,37±0,01) бала (р<0,001). Підлітки основної групи скаржилися на кровоточивість ясен у 1,5 рази частіше, ніж підлітки групи порівняння; діти групи контролю таких скарг не мали. Більшість підлітків в усіх групах знали, як правильно доглядати за РП: (70,93±4,93)% в основній групі, (73,68±5,88)% у групі порівняння, (86,67±6,31)% у групі контролю. Однак не всі опитані регулярно доглядали за РП. В основній групі тільки (52,33±5,42)% опитаних вказали на регулярний догляд за РП, що було в 1,3 разу менше, ніж у групі порівняння, та у 1,6 разу менше, ніж у групі контролю, — (66,67±6,3)% та (86,67±6,31)% відповідно.
Висновки. Більшість підлітків звертають увагу на стан гігієни РП, незважаючи на недостатнє розуміння ними важливості проблеми та переважно неналежну якість догляду за РП. Необхідно проводити додаткове гігієнічне навчання підлітків, обов'язкове повторне інформування щодо ризиків виникнення стоматологічних захворювань, з метою формування стійкого розуміння необхідності дотримання індивідуальної гігієни РП.
Дослідження виконані відповідно до принципів Гельсінської Декларації. Протокол дослідження ухвалений Локальним етичним комітетом установи. На проведення досліджень було отримано поінформовану згоду батьків дітей.Автор заявляє про відсутність конфлікту інтересів.

Сучасна педіатрія: Україна