{"id":,"date":"T15:08:59","date_gmt":"T07:08:59","guid":{"rendered":"http:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T21:13:48","modified_gmt":"T13:13:48","slug":"an-pag-uli-ko-sa-bikol-haling-manila-sa-panahon-nin-pandemya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/an-pag-uli-ko-sa-bikol-haling-manila-sa-panahon-nin-pandemya\/","title":{"rendered":"An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya"},"content":{"rendered":"\n
Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na mga tricycle. Su pamangkin ko nagsasaod dara an dakulang maleta tanganing maguyod nya sana an mga sinaudan mantang nagbabaklay pabalik sa harong. May problema kan supply nin alcohol, face masks, buda mga tisyu, dahil may mga tindahan na pigtarago su stocks ninda tanganing maipabakal sa mas mahal na presyo. Bagas, mga isirira, prutas, mga gulayon, nagkurulang ta su mga haling probinsya na mga produkto nadidipisilan mag-agi sa mga checkpoints dahil sa sobra ka-istrikto kan mga reglamento kan IATF (Inter-Agency Task Force).<\/p>\n\n\n\n
Su mga hospital paran\u00f4 ki mga pasyenteng na-CoViD, kaya kun kaipuhan mong magpahospital, dipisil ta baka sa hospital ka pa makakua nin virus. Bako talagang prayoridad su ibang hilang. Nakatutok sa mga pasyenteng may CoViD su mga hospital.<\/p>\n\n\n\n
Ingat kami ki marhay ta kan Marso dakol su nagadan dahil sa CoViD. Sa harong mi, pag naabot an mga kairiba ko hali sa pagsaod, o ano pang aktibidad na tugot kan gobyerno, nalaog sana sa kaharungan pakapangarigos. Ingat na ingat kami ta dakulang problema kun may ma-CoViD samo. Saro sana sa pamilya an may Quarantine Pass tanganing makapanaod o makapa-bangko.<\/p>\n\n\n\n
Pakatapos nin walong bulan, may dikit na mga pagbabagong nangyari. Dai na kaipuhan an Quarantine Pass. An Senior Citizen na arog sako pwede nang magduman sa klinik kan doktor para magkonsulta. Pero bago ka maglaog sa klinik, masimbag ka nguna kan contract tracing form. An huron kan pasyente buda doktor online. Problema kun maluya an internet, putul-putol an huron. Dipisil na makihuron online na naka-mask buda may face shield pa.<\/p>\n\n\n\n
Kan nagdisisyon akong mag-uli sa Bikol, hadit ako na dai matawan ki Travel Permit. Pero maski durudipisil maglakaw kan travel permit, dai kang ibang magiginibo kun gusto mo talagang mag-uli. Inot kong ginibo an magduman sa barangay office. Pero su ID ko palan old address ko pa kaya dai ako tinawan ki Certification of Residency. Kaipuhan kong dumuman sa opisina para sa mga Senior Citizen sa Quezon City tanganing baguhon su address sa ID ko. Nag-Grab ako pasiring sa OSCA (Office for Senior Citizens&#; Affairs). Cashless an paglunad sa Grab kaya an pamasahe mo sa paagi nin credit card o Gcash. Mauran-uran kadito kaya ingat na ingat ako pagbaba ko sa Grab ta kun madarinas dakulang problema. Nagpila ako sa OSCA pero marhay ta kan hapon na pagduman ko, nadara ko na su ID ko na may bagong address. <\/p>\n\n\n\n
Pagbalik ko sa barangay office kinaagahan, dara ko na su tamang address ko, dangan lang ako tinawan ki Certification of Residency pakatapos nin paghalat ta nagkapira su nainot sako. Tapos, pinaduman ako sa Health Center. Pag-abot kong Myerkules sa Health Center, sabi sako, sa Martes pa maabot su doktor. Tugon sako na sa Martes, magdara na akong swab test result ngani daang dai na ako magparabalik-balik. Nagdiretso ako sa sarong private clinic tanganing magpa-swab test. Tulo sagkod limang aldaw na paghalat, an bayad Php5,100. Kun sa laog nin 24 oras gusto mong makua, Php8,100 an bayad. Pinili ko su Php5,100 an bayad. Kan dara ko na su swab test sa Health Center, hiniling naman si mga dokumento ko. Pagkahiling kan Certification of Residency na an petsa October 22, bumalik daa ako sa barangay ta expired na daa an certification na idto. Sabi ko sarong semana pa man sana an nakaagi. Sabi sako, an Certification of Residency dapat recent. Naisip ko na sana na dahil siguro nakasabi sa certification na bako akong PUI (Person Under Investigation) kan October 22, pero kan October 29 dai na sinda sigurado kun bako akong PUI. Kaya balik akong barangay office nganing maghagad ki bagong certification of residency. Naghalat na naman ako na tawan ki bagong certification. Pagbalik ko sa Health Center na Martes, tama na su mga papeles ko, sinabihan akong sa sunod na aldaw na sana bumwelta ta dakol su naghaharalat. Medyo may pagkabaldi na ako pero garo sanang okay sana ako. Tuminukaw ako sa likod kan mga naghaharalat tanganing makapahingalo dahil napagal ako sa pagparabalik-balik.<\/p>\n\n\n\n
Munan, rinanihan ako kan sarong staff buda sinabihan na kairiba na ako sa lista kan makurua nin Health Certification kan aldaw na idto. Ay salamat\usabi ko sa sadiri. Kan ako na su kahuron kan doktor, sabi sako dai ngani daa kuta ako tatawan ki Health Certification dahil nasa grupo daa ako kan mga vulnerable bilang senior citizen. Hiyum-hiyom lang ako dangan naghalat. Kan napirmahan na kan doktor su certification, nagpasiring na ako sa opisina kan pulis. Haloy man su paghalat ko pero sulit man ta nakua ko na su Travel Permit ko. Su date na riniquest ko Nobyembre 9, pasiguro dahil nakabgyong Rolly pa sana, baka may mga ulang pa sa dalan pa-bikol. An nagkokoordinar sa driver su tugang ko. Su mga driver palan kan private van na lulunadan ko, dai palan kami nagkairintindihan sa petsa kan pag-uli ko sa Bikol. Su nakua nindang Permit Nobyembre 7. Kan masunod na aldaw nagbalik ako sa Pulis nganing baguhon su petsa kan byahe ko. Diit na paghalat, nabago man su petsa.<\/p>\n\n\n\n
Kan pinadarara ko na su mga papeles ko sa tugang ko sa Canaman tanganing darahon sa munisipyo, nakua man ninda su dokumento na nagsabi na pag-abot ko sa Canaman kaipuhan diretso ako sa Quarantine Area. Katorseng aldaw an sabi sa protocol na mag-isolate ako kan sadiri ko maski pa dai akong CoViD. Sarong private house na inarkila kan tugang ko an inistaran kong katorseng aldaw. Dai kaya magamit su Quarantine Area kan munisipyo pakabagyong Rolly. Sa Quarantine Area na ako inabutan kan bagyong Ulysses. Dai ako pwedeng magluwas sa Quarantine Area ko ta igwang tawo duman sa pagtaraning na nagmanman kan hiru-hiro ko asin nagrireport sa munisipyo kun nagsunod ako kan protocol. Nagsunod talaga ako kan protocol. Pighahatudan sana ako ki pagkakan kan kapamilya ko. Tugot man su munisipyo na igwa akong sarong tugang na kaibahan mantang naka-quarantine.<\/p>\n\n\n\n
Pakatapos nin katorseng aldaw, dangan sana ako nakauli na sa harong na uulian ko. Arog kaan naiba an pag-uli ko sa Bikol haling Manila. Kun dai kang Travel Permit dai ka talaga makakauli.<\/p>\n\n\n\n
.<\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[39],"tags":[205,69,47,104,74,49,724,429,678,723],"yoast_head":"\n<title>An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya | Magbikol Kita<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/an-pag-uli-ko-sa-bikol-haling-manila-sa-panahon-nin-pandemya\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya | Magbikol Kita\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/an-pag-uli-ko-sa-bikol-haling-manila-sa-panahon-nin-pandemya\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Magbikol Kita\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"T07:08:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"T13:13:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@magbikolkita\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@magbikolkita\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\">\n


{"id":,"date":"T11:59:00","date_gmt":"T03:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T12:10:22","modified_gmt":"T04:10:22","slug":"paaram-","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/paaram-\/","title":{"rendered":"Paaram "},"content":{"rendered":"\n
Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan\u00a0 Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw.<\/p>\n\n\n\n
Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an dara kan sarong pangyayari, iniisip ta na sana ngani na kuta nagi na sana ining sarong pangaturugan na pagmata ta, pasalamat kita ta maray sana pangaturugan man sana palan. Pero puon na mayugyog an nasyon sa pagkahirak sa mga nabiktima kan pagt\u00faga kan bulkan na Taal, sagkod kan Disyembre 31, , bakong sarong pangaturugan an namatian kan mga taga Batangas buda mga kataning kaining lugar kaiba an bilog na nasyon. Tios na ngani dahil sa mga kalamidad na uminagi arog kan African Swine Fever na primerong nadiskubre kan Septyembre , dai pa ngani nakakahali sa kadipisilan kan Taal eruption, gari kitang kinigkig kan bareta kan Enero na may CoViD19 sa Wuhan, China buda iba pang lugar sa kinaban. Dai pa deklaradong pandemya an CoViD kan Enero pero pan\u00f4 na an mga bareta sa media ki manungod kan CoViD19. Aram na kan bilog na kinaban na dapat bantayan an mga airport buda pantalan. Sa Pilipinas pinalaog pa su mga hali pa ngani sa Wuhan na mga turista. Sa madaling sabi, sa pagigin halukaka kan Pilipinas sa pagpalaog kan mga Tsino na mga hali pa ngani sa mismong pinaghalian kan virus, dai nahaloy, duwang Intsik an nagka-CoViD digdi sa Pilipinas. Aram ta na an istorya nin pag-ulakit puon kan magadan su inot na na-CoViD. Ngunyan 474,000 na an natamaan kan grabeng makaulakit na hilang na ini. Idineklarar kan World Health Organization (WHO) kan Marso na may pandemya. Nagkaigwa nin lockdown na sagin man inapod na Community Quarantine. Pareho man sana an gustong sabihon: Daing biyahe, sarado an mga negosyo, work from home an mga opisina, an mga hospital haros mga may CoViD na sana an natatawan atensiyon. Mga pamilyang nagadan dahil sa virus dai nakakapaghirilingan ta an reglamento sa mga hospital i-cremate tulos kun nagadan sa CoViD. Mga doktor, nars, buda iba pang nagtatarabaho sa hospital sobra-sobrang pagsakripisyo an ginigibo. Halawigon na istorya nin pagluha kan mga pamilya, patrabaho buda iba-ibang aspekto nin pagbuhay-buhay an dara kan lockdown.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Mantang nasa lockdown an bilog na nasyon, sarong dakulang isyu an pighururunan sa kongreso: an prangkisa kan ABS-CBN. Sinimbag kan ABS-CBN an mga isyu kontra \u00b8digdi alagad daing patas na pagtimbang kan mga argumento an naobserbahan kan mga tawo. Kan Hulyo 11, , opisyal na isinara an ABS-CBN huli ta dai tinawan ki prangkisa kan kongreso. 11,000 na trabahador kan ABS-CBN an nagdusa an mga pamilya dahil sa nawarang trabaho. Garing nagadanan an dakulon na tawo na an ABS-CBN an gustong istasyon, lalo na su mga barangay na harayo sa mga sentro kan syudad o munisipyo. Garo bagang kulang pa an mga kadipisilan na nasambit sa inotan na kaipuhan pang patungan ki sarong batas na garong naghahagubuhob na delubyo an darang pwersa: an Anti-Terrorism Act of <\/em> (R.A.) na nagin batas kan pirmahan ini kan presidente kan Hulyo 3, . Saro ining samiraw o bangungot para sa mga Pilipino. Dahil sa batas na ini, natawan ki rason an red-tagging kan mga tawong lehitimo an mga protesta o reklamo manungod sa mga isyu nin banwaan.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Dahil sa batas na ini, madaling sahutan na komunista an mga tawong nagpapahayag nin reklamo. Nagdalum pa an nagdidiklom na panganuron nin demokrasya sa Pilipinas.<\/p>\n\n\n\n
Sa panahon nin Pandemya, nagin ordinaryo an makadangog kang may ginadan. Abogado, opisyal nin gobyerno, ordinaryong tawo, maaaraman mo basta na sanang gadan na. Binadil. Su nangyari kan Disyembre 21 sa Tarlac simple an pinunan. Naribukan su pulis na off-duty na si Senior Master Sergeant Jonel Nuezca na an harong kataning sana kan mag-inang Sonya buda Frank Gregorio. Su ribok hali sa sarong homemade cannon para sa pagselebrar kan Pasko. Sa social media mati ki marhay an dagit buda kahaditan kan mga tawo. Arog na sana palan kaan, sabi kan dakol na tao. Dahil nagsimbag sa pulis si Sonya Gregorio, pwede nang badilon kan pulis? Dakol na boses na hali sa gobyerno an garo pigtatawan pang rason na nabadil su mag-ina dahil nagsimbag sinda sa pulis. Nahambugan sa mag-ina su pulis. Maray sana ngani ta may video kan nangyari sabi kan mga tawo ta kun dai daa baka\u00a0paluwason pang nanlaban<\/em> su mag-ina sa sarong awtoridad. An ikinadagit kan dakol na tawo iyo an gian kan kamot kan pulis na badilon sa payo su mga biktima.<\/p>\n\n\n\n
An mga nasa itaas na mga pangyayari, mga nagkapira sana sa darang pasakit kan minahali pa sanang taon. Duwa sana an pwedeng pangaptan ta sa mga rapado kan mga pangyayari: Magpakalugmok kita sagkod na magi kitang uripon nin pagkatakot o arog kan boses sa rawitdawit ni Dylan Thomas, sarong pararawitdawit na Ingles, sabihon ta man na: &#;Do not go gentle into that good night, Rage, rage against the dying of the light&#;<\/em>&#; Hari\u00a0 pagsabata an diklom nin banggi nin pagkamabuot, Dai pagtugot sa pagrumirom kan liwanag.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan\u00a0 Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw. Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[39],"tags":[794,784,205,69,47,104,74,49,129],"yoast_head":"\n<title>Paaram | Magbikol Kita<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/paaram-\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Paaram | Magbikol Kita\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan\u00a0 Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw. Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/paaram-\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Magbikol Kita\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"T03:59:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"T04:10:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@magbikolkita\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@magbikolkita\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\">\n


An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya | Magbikol Kita

Saturday, December 27, , 6:30am
# An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya
Published on Tuesday, December 08, , 3:08pm
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na mga tricycle. Su pamangkin ko nagsasaod dara an dakulang maleta tanganing maguyod nya sana an mga sinaudan mantang nagbabaklay pabalik sa harong. May problema kan supply nin alcohol, face masks, buda mga tisyu, dahil may mga tindahan na pigtarago su stocks ninda tanganing maipabakal sa mas mahal na presyo. Bagas, mga isirira, prutas, mga gulayon, nagkurulang ta su mga haling probinsya na mga produkto nadidipisilan mag-agi sa mga checkpoints dahil sa sobra ka-istrikto kan mga reglamento kan IATF (Inter-Agency Task Force).
Su mga hospital paranô ki mga pasyenteng na-CoViD, kaya kun kaipuhan mong magpahospital, dipisil ta baka sa hospital ka pa makakua nin virus. Bako talagang prayoridad su ibang hilang. Nakatutok sa mga pasyenteng may CoViD su mga hospital.
Ingat kami ki marhay ta kan Marso dakol su nagadan dahil sa CoViD. Sa harong mi, pag naabot an mga kairiba ko hali sa pagsaod, o ano pang aktibidad na tugot kan gobyerno, nalaog sana sa kaharungan pakapangarigos. Ingat na ingat kami ta dakulang problema kun may ma-CoViD samo. Saro sana sa pamilya an may Quarantine Pass tanganing makapanaod o makapa-bangko.
Pakatapos nin walong bulan, may dikit na mga pagbabagong nangyari. Dai na kaipuhan an Quarantine Pass. An Senior Citizen na arog sako pwede nang magduman sa klinik kan doktor para magkonsulta. Pero bago ka maglaog sa klinik, masimbag ka nguna kan contract tracing form. An huron kan pasyente buda doktor online. Problema kun maluya an internet, putul-putol an huron. Dipisil na makihuron online na naka-mask buda may face shield pa.
Kan nagdisisyon akong mag-uli sa Bikol, hadit ako na dai matawan ki Travel Permit. Pero maski durudipisil maglakaw kan travel permit, dai kang ibang magiginibo kun gusto mo talagang mag-uli. Inot kong ginibo an magduman sa barangay office. Pero su ID ko palan old address ko pa kaya dai ako tinawan ki Certification of Residency. Kaipuhan kong dumuman sa opisina para sa mga Senior Citizen sa Quezon City tanganing baguhon su address sa ID ko. Nag-Grab ako pasiring sa OSCA (Office for Senior Citizens’ Affairs). Cashless an paglunad sa Grab kaya an pamasahe mo sa paagi nin credit card o Gcash. Mauran-uran kadito kaya ingat na ingat ako pagbaba ko sa Grab ta kun madarinas dakulang problema. Nagpila ako sa OSCA pero marhay ta kan hapon na pagduman ko, nadara ko na su ID ko na may bagong address.
Pagbalik ko sa barangay office kinaagahan, dara ko na su tamang address ko, dangan lang ako tinawan ki Certification of Residency pakatapos nin paghalat ta nagkapira su nainot sako. Tapos, pinaduman ako sa Health Center. Pag-abot kong Myerkules sa Health Center, sabi sako, sa Martes pa maabot su doktor. Tugon sako na sa Martes, magdara na akong swab test result ngani daang dai na ako magparabalik-balik. Nagdiretso ako sa sarong private clinic tanganing magpa-swab test. Tulo sagkod limang aldaw na paghalat, an bayad Php5,100. Kun sa laog nin 24 oras gusto mong makua, Php8,100 an bayad. Pinili ko su Php5,100 an bayad. Kan dara ko na su swab test sa Health Center, hiniling naman si mga dokumento ko. Pagkahiling kan Certification of Residency na an petsa October 22, bumalik daa ako sa barangay ta expired na daa an certification na idto. Sabi ko sarong semana pa man sana an nakaagi. Sabi sako, an Certification of Residency dapat recent. Naisip ko na sana na dahil siguro nakasabi sa certification na bako akong PUI (Person Under Investigation) kan October 22, pero kan October 29 dai na sinda sigurado kun bako akong PUI. Kaya balik akong barangay office nganing maghagad ki bagong certification of residency. Naghalat na naman ako na tawan ki bagong certification. Pagbalik ko sa Health Center na Martes, tama na su mga papeles ko, sinabihan akong sa sunod na aldaw na sana bumwelta ta dakol su naghaharalat. Medyo may pagkabaldi na ako pero garo sanang okay sana ako. Tuminukaw ako sa likod kan mga naghaharalat tanganing makapahingalo dahil napagal ako sa pagparabalik-balik.
Munan, rinanihan ako kan sarong staff buda sinabihan na kairiba na ako sa lista kan makurua nin Health Certification kan aldaw na idto. Ay salamat—sabi ko sa sadiri. Kan ako na su kahuron kan doktor, sabi sako dai ngani daa kuta ako tatawan ki Health Certification dahil nasa grupo daa ako kan mga vulnerable bilang senior citizen. Hiyum-hiyom lang ako dangan naghalat. Kan napirmahan na kan doktor su certification, nagpasiring na ako sa opisina kan pulis. Haloy man su paghalat ko pero sulit man ta nakua ko na su Travel Permit ko. Su date na riniquest ko Nobyembre 9, pasiguro dahil nakabgyong Rolly pa sana, baka may mga ulang pa sa dalan pa-bikol. An nagkokoordinar sa driver su tugang ko. Su mga driver palan kan private van na lulunadan ko, dai palan kami nagkairintindihan sa petsa kan pag-uli ko sa Bikol. Su nakua nindang Permit Nobyembre 7. Kan masunod na aldaw nagbalik ako sa Pulis nganing baguhon su petsa kan byahe ko. Diit na paghalat, nabago man su petsa.
Kan pinadarara ko na su mga papeles ko sa tugang ko sa Canaman tanganing darahon sa munisipyo, nakua man ninda su dokumento na nagsabi na pag-abot ko sa Canaman kaipuhan diretso ako sa Quarantine Area. Katorseng aldaw an sabi sa protocol na mag-isolate ako kan sadiri ko maski pa dai akong CoViD. Sarong private house na inarkila kan tugang ko an inistaran kong katorseng aldaw. Dai kaya magamit su Quarantine Area kan munisipyo pakabagyong Rolly. Sa Quarantine Area na ako inabutan kan bagyong Ulysses. Dai ako pwedeng magluwas sa Quarantine Area ko ta igwang tawo duman sa pagtaraning na nagmanman kan hiru-hiro ko asin nagrireport sa munisipyo kun nagsunod ako kan protocol. Nagsunod talaga ako kan protocol. Pighahatudan sana ako ki pagkakan kan kapamilya ko. Tugot man su munisipyo na igwa akong sarong tugang na kaibahan mantang naka-quarantine.
Pakatapos nin katorseng aldaw, dangan sana ako nakauli na sa harong na uulian ko. Arog kaan naiba an pag-uli ko sa Bikol haling Manila. Kun dai kang Travel Permit dai ka talaga makakauli.
.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
on December 11, at 8:24 pm
Mabalos sa helpful information manungod sa pagpuli. Kaipuhan talaga nin dakul na pasensya.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Bakilid | Magbikol Kita

Saturday, December 27, , 6:26am
Published on Saturday, July 11, , 12:36am
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
An ngaran kan kolum na ini _Bakilid_, kabaing kan pagkabakilid kan mga pig-aagihan kan kinapobrehan, may pandemya man o mayo, pero lalo na nanggad ngunian na igwa nin kalaban na dai nahihiling, an _Coronavirus_. An kanta kan nasa kindergarten na mga aki o nasa Grade 1 na “ _Jack and Jill_”, huna ta saná kanta ki aki pero may parumdom ini sa kamugtakan kan mga nasa bakilid na lugar. “ _Jack and Jill went up the hill/ to fetch a pail of water./ Jack fell down, and broke his crown/and Jill came tumbling after.”_ Pagharok na saná ki inumon, matukad pa an magtugang na aki sa kantang ini. Kun durudimalas ta mahalnas an bakilid pagkauran, pwedeng madanyaran pa an buhay. Marhay kun malapô saná na pwede pang ipahilot. Pàno kun mapuruhan?
Pasìrip saná ini kan sakripisyo kan mga pobre puon kan aki pa sinda sagkod paggurang. An bakilid na dalan simbolo kan pinaghahalian kan pagtios kan kadaklan na haros dai natatapos, naipapasa pa ngani sa minasurunod na henerasyon. Bakilid. Mga gilid kan triyanggulo kan kamugtakan kan sosyudad. Sa triyanggulo, dikit saná an nasa itaas alagad dakol an sakop nindang kayamanan buda poder. Maski kaisipan gusto pang sakupon kan diit na  porsyentong ini kan populasyon. Alagad an hiwas kan triyanggulo sa ibaba iyo an milyun-milyon na naglalapigot sa paghinguwa, alagad kadaklan na beses bakong sulit an nakukuang balik sa kapagalan ninda. May salâ talaga an tamanyo kan pakaareglo kan buhay-buhay bako saná sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban. Kaya an napapaspas an tsinelas sa kapoprotesta, an napapaas sa kakukurahaw na dangugon an kasaraditan iyo an mga nasa bakilid na kamugtakan. Hagad na itama an nakakapagabat pa sa dati nang magabat. Alagad ngunyan, namemeligro na an kaiyu-iyong kalasag sa lado kan konstitusyon na paalawan kan mga pobre na pwedeng paluyahon kan Anti-Terrorism Law. Napirmahan na kan presidente an bagong ley na ini pero may mga abogado na kinukuwestyon kun sunò ini sa sinasabi sa konstitusyon. Pinahiwas kaya ki marhay an paliwanag kun ano an terorismo. Madaling masahutan na an pagreklamo sa inhustisya o an pagkwestyon sa barikig na implementasyon kan mga ley may katuyuhan na rauton o pabagsakon an gobyerno kaya an dakol nin reklamo puedeng apudon na terorista. Makakurab lalo na sa mga uminagi na sa kadipisilan kan panahon nin Martial Law. Pàno na saná an mga nasa masakit na kamugtakan?
Dahil sa pandemya, may kahaditan an mga magurang kun pàno makakanuod ki marhay an mga aki na maadal pa sanáng magsurat, magbilang, asin magbasa. Kan dai pa an lockdown, may problema na kita sa mga _non-readers_. An pagbasa pati iyo an lyabe sa dakol na kaaraman. Habo kita na an _lockdown generation_ na nasa mga lugar na dai pwedeng turuan talaga ki _face to face_ ki mga maestra o magdarakula na maluyang magbasa, magbilang, buda magsurat. Syempre, may tiwala kita na gigibuhon kan Department of Education an gabos na pwedeng gibuhon tanganing masimbagan an pangangaipo kan edukasyon ngunyan na pandemya. Kayâ an boses na hali sa mga liblib na lugar, kaiba na an mga nasa syudad, na tiuson ki marhay, importante nanggad na madangog. An pagpaabot kan mga kahaditan o mga pagsabi kan mga nanginginot na pangangaipo nganing mabuhay importante sa arualdaw na urulay-ulay sa komunidad. Dai dapat ini pag-ulangon ki ano pa man na paghumâ ta an matalingkas na pagpahayag iyo an harigi kan maugmang sosyudad. Ini man an piggigikanan kan respeto kan mga namamanwaan sa gobyerno.
Dakulon an hahampangon na mga problema kan mga paratukdo ngunyan na panahon pero aram tang marhay na an satong mga paratukdo, sobra-sobra an dinudusay na panahon nganing makaukod an kaakian. Sarong halimbawa kun ano an piggigibo kan mga paratukdo iyo an nabareta sa Rappler kan Mayo 30, : _Teacher walks extra mile during pandemic  to help students in Sorsogon._ Si Michelle Rubio, sarong public school teacher sa Calao Elementary School, Sorosogon City. Nagbugtak sya ki sarong sadit na _library_ sa barangay. Laminated an mga babasahon tangani daang madali ining ma- _disinfect._ Pighinguwa nya man na magin marhay an internet connection nganing gabos na estudyante makapag-adal na sinusunod an _physical distancing._ Bako saná ini an gibo nya. Nakipagtabangan man sya sa iba-ibang grupo nganing makakua ki _financial aid_ an 60 Bikolanong pamilya na nalaom kan lockdown sa Manila. Nagtatabang pa sya sa mga IPs— _indigenous people_—sa lugar ninda
Malalampasan ta an mga pagtios na dara kan pandemyang ini. Sa sarong banwa sa Albay, nabareta kan Hulyo 9, , na dakol an nagkakaragat ki ayam ta dakol na ayam daa an nagbabarasaybasay na sa mga kalye ta dai na an mga ini kayang bahugon kan mga kag-ataman sainda. Dahil ngani ta dakol an nawaran ki ikabubuhay dahil sa lockdown. Kun ibalik ta an diskusyon sa mga aking nag-iiskwela, mahihiling ta na makukulangan ki tamang pagkakan an mga pamilya. Importante talaga na mas pakusugon kan gobyerno an nutrition program lalo na sa mga barangay. Siguruhon nanggad na dai maisakripisyo an pag-ataman kan bilog na pagkatawo kan mga aki. May pakiaram man kaya an marhay na nutrisyon sa katibayan sa pagsabot kan pigbabasa kan mga aki. Bako saná an matibay na pagturo kan mga paratukdo an importante. Kaya, programa nin gobiyerno sa nutrisyon tawan nanggad ki importansya. An mga paratukdo tawan kan gabos na suporta na kaipuhan ninda sa pag-asikaso kan masaralihid na mamamanwaan.
An buhay kan Bikolano buhay nin pagdaog sa mga problemang dara kan bagyo, pagtuga kan bulkan, buda kun anu-ano pang problema. Sa ngunyan, sige saná kita. Tukad, lugsot sa bakilid. Dyan kita nagigin matibay na tawo. Matinios bako sa negatibong kahulugan kaini, kundi matinios ta gusto tang abuton an sarong sosyudad na may kapantayan, may respeto sa kada saro an mga tao, buda an gusto ta talagang mangyari, maging maugma an satong pag-iriba-iba sa komunidad.
.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


An Panunuluyan 2020 kan mga kinapobrehan sa syudad | Magbikol Kita

Saturday, December 27, , 6:29am
# An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad
Published on Saturday, December 19, , 9:17pm
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid kan Salog Pasig asin mga tributaryo kaini, garo saro sa 10 pamilya hali sa manlainlain na lugar kan Bikol. Kaya kun baguhan ka sa Manila, libut-libot sana sa mga komunidad kan urban poor dai ka na mapupungaw ta makakapag-Bikol ka sa mga nanay, tatay, lolo, buda mga lola. An mga bagong tubo nakakaintindi pa man ki Bikol pero kiriwot nang magtaram. Pero maski na ngani sa Manila na an kabuhayan kan mga Bikolanong nabanggit ko, urog na su mga naggugurang na, dai sainda nahahali an paghidaw sa banwang namundagan na sagkod ngunyan, su mga nabayaan nindang mga problema asin mga kadaihon, dai pang dakulang nagbago. Parehong mga problema an pighahampang ninda sa Metro Manila sagkod ngunyan.
Taun-taon, sa bulan nin Disyembre, naghahanda an mga urban poor sa Metro Manila nin pagtiripon na an tuyo ipaabot sa gobyerno an mga isyu kan urban poor. _Panunuluyan_ an apod kan pagtiripon na manlainlain an tema kada taon. Ngunyan na taon, apat na Nanay na bados an nagdara kan temang “lstaran sa panahon nin pandemya”. An _Panunuluyan_ ibinaing sa paghanap ninda San Jose asin Birhen Maria nin madadagusan kan panahon na nagsunod sinda kan pagbuót ni Emperador Cesar Agusto kaidto na magpalista ta may ipinag-orden na sensus. Dahil ta pagbuót kan gobyerno, maski mag-aakion na si Maria, nagpa-Bethlehem man sya. Aram ta sa Bibliya na dai na sindang lugar na madagusan kaya sa paglakaw ninda nakaabot sinda sa kwadra nin mga karnero buda kabayo. Duman na inaki si Jesus sa sabsaban. Su kadipisilan paghanap nin malulugaran sa oras nin pag-aki, kabaing ini kan kadipisilan man kan mga urban poor sa paghanap nin tamang lugar tanganing mabuhay na matiwasay.
Kan Disyembre 16, su _Panunuluyan_ ginibo sa Zoom na nguna ta dai pwedeng magtiripon sa Mendiola, o sa Plaza Miranda o sa Manila Cathedral para ipaabot sa mga nanunungdan sa gobyerno an mga isyu kan kinapobrehan sa syudad. Sa presentation sa Zoom, an sabi kan mga lider kan urban poor, dipisilon ki maray an buhay ngunyan na pandemya. Dakulang bagay an problema sa tubig, pambakal ki face mask asin face shield, alcohol, asin iba pang pang-proteksyon sa bayrus. Mas dipisil pa kun may paisi na magkakaigwang demolisyon sa lugar ninda. Sabi kan mga urban poor, an abisong _stay at home_ imposible kun gabaon na an saindang mga harong. Sain sinda? Pàno an physical distancing? Dai pa ngani dyan pighuhururunan an pag-aradal kan mga aki. Pàno daw an mga aki na maluyang magbasa, maluyang magbilang, buda maluyang magsurat?
Pàno daw an maarabot na panahon?—sabi ninda.
Mahalaga an pagparumdom sa mga may katungdan asin obligasyon na asikasuhon an programang paharong sa kinapobrehan sa syudad. May kasabihan baga kaya na _out of sight, out of mind_. Hilinga su 15 bilyon na nawara kan Philhealth. Dahil daing nagtutulak na kolektibong boses, pigpapaliman-limanan na sana baga. Kun anu-ano na sanang balubagi an nadadangog ta arualdaw nganing su Philhealth na isyu malingawan na. Kaya sa mga urban poor, dai ninda pipalampas an Disyembre na dai magpahayag kan mga isyu ninda. Istaran na harani sa hanapbuhay buda mga serbisyo sosyal para sa disenteng pamumuhay arog kan tubig, ilaw, eskwelahan, asin iba pa. Ini an mga nanginginot sa mga pighahaditan ninda.Ining taon na , gulping purisaw an dinara sa mga Pilipino lalo na sa kinapobrehan. Pero anuman na gabat an mag-agi sa nasyon, madali sa mga namamanwaan an pagbangon kun arog kan _Panunuluyan_ ni San Jose asin Mahal na Birhen, pirming panô nin pagláom an mga tawo. An _Panunuluyan_ kan urban poor simbolo man nin paglaom na an pangarampag na dai malingawan kan gobyerno an obligasyon ninda sa namamanwaan dai mapapagliman-limanan.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"id":,"date":"T21:17:05","date_gmt":"T13:17:05","guid":{"rendered":"https:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T21:17:54","modified_gmt":"T13:17:54","slug":"an-panunuluyan--kan-mga-kinapobrehan-sa-syudad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/an-panunuluyan--kan-mga-kinapobrehan-sa-syudad\/","title":{"rendered":"An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad"},"content":{"rendered":"\n
Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid kan Salog Pasig asin mga tributaryo kaini, garo saro sa 10 pamilya hali sa manlainlain na lugar kan Bikol. Kaya kun baguhan ka sa Manila, libut-libot sana sa mga komunidad kan urban poor dai ka na mapupungaw ta makakapag-Bikol ka sa mga nanay, tatay, lolo, buda mga lola. An mga bagong tubo nakakaintindi pa man ki Bikol pero kiriwot nang magtaram. Pero maski na ngani sa Manila na an kabuhayan kan mga Bikolanong nabanggit ko, urog na su mga naggugurang na, dai sainda nahahali an paghidaw sa banwang namundagan na sagkod ngunyan, su mga nabayaan nindang mga problema asin mga kadaihon, dai pang dakulang nagbago. Parehong mga problema an pighahampang ninda sa Metro Manila sagkod ngunyan.<\/p>\n\n\n\n
Taun-taon, sa bulan nin Disyembre, naghahanda an mga urban poor sa Metro Manila nin pagtiripon na an tuyo ipaabot sa gobyerno an mga isyu kan urban poor. Panunuluyan<\/em> an apod kan pagtiripon na manlainlain an tema kada taon. Ngunyan na taon, apat na Nanay na bados an nagdara kan temang &#;lstaran sa panahon nin pandemya&#;. An Panunuluyan<\/em> ibinaing sa paghanap ninda San Jose asin Birhen Maria nin madadagusan kan panahon na nagsunod sinda kan pagbu\u00f3t ni Emperador Cesar Agusto kaidto na magpalista ta may ipinag-orden na sensus. Dahil ta pagbu\u00f3t kan gobyerno, maski mag-aakion na si Maria, nagpa-Bethlehem man sya. Aram ta sa Bibliya na dai na sindang lugar na madagusan kaya sa paglakaw ninda nakaabot sinda sa kwadra nin mga karnero buda kabayo. Duman na inaki si Jesus sa sabsaban. Su kadipisilan paghanap nin malulugaran sa oras nin pag-aki, kabaing ini kan kadipisilan man kan mga urban poor sa paghanap nin tamang lugar tanganing mabuhay na matiwasay.<\/p>\n\n\n\n
Kan Disyembre 16, su Panunuluyan<\/em> ginibo sa Zoom na nguna ta dai pwedeng magtiripon sa Mendiola, o sa Plaza Miranda o sa Manila Cathedral para ipaabot sa mga nanunungdan sa gobyerno an mga isyu kan kinapobrehan sa syudad. Sa presentation sa Zoom, an sabi kan mga lider kan urban poor, dipisilon ki maray an buhay ngunyan na pandemya. Dakulang bagay an problema sa tubig, pambakal ki face mask asin face shield, alcohol, asin iba pang pang-proteksyon sa bayrus. Mas dipisil pa kun may paisi na magkakaigwang demolisyon sa lugar ninda. Sabi kan mga urban poor, an abisong stay at home<\/em> imposible kun gabaon na an saindang mga harong. Sain sinda? P\u00e0no an physical distancing? Dai pa ngani dyan pighuhururunan an pag-aradal kan mga aki. P\u00e0no daw an mga aki na maluyang magbasa, maluyang magbilang, buda maluyang magsurat?<\/p>\n\n\n\n
P\u00e0no daw an maarabot na panahon?\usabi ninda.<\/p>\n\n\n\n
Mahalaga an pagparumdom sa mga may katungdan asin obligasyon na asikasuhon an programang paharong sa kinapobrehan sa syudad. May kasabihan baga kaya na out of sight, out of mind<\/em>. Hilinga su 15 bilyon na nawara kan Philhealth. Dahil daing nagtutulak na kolektibong boses, pigpapaliman-limanan na sana baga. Kun anu-ano na sanang balubagi an nadadangog ta arualdaw nganing su Philhealth na isyu malingawan na. Kaya sa mga urban poor, dai ninda pipalampas an Disyembre na dai magpahayag kan mga isyu ninda. Istaran na harani sa hanapbuhay buda mga serbisyo sosyal para sa disenteng pamumuhay arog kan tubig, ilaw, eskwelahan, asin iba pa. Ini an mga nanginginot sa mga pighahaditan ninda.Ining taon na , gulping purisaw an dinara sa mga Pilipino lalo na sa kinapobrehan. Pero anuman na gabat an mag-agi sa nasyon, madali sa mga namamanwaan an pagbangon kun arog kan Panunuluyan<\/em> ni San Jose asin Mahal na Birhen, pirming pan\u00f4 nin pagl\u00e1om an mga tawo. An Panunuluyan<\/em> kan urban poor simbolo man nin paglaom na an pangarampag na dai malingawan kan gobyerno an obligasyon ninda sa namamanwaan dai mapapagliman-limanan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid kan Salog Pasig asin mga tributaryo kaini, garo saro sa 10 pamilya […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[39],"tags":[205,69,47,685,74,49,737,76,150,739],"yoast_head":"\n<title>An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad | Magbikol Kita<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/an-panunuluyan--kan-mga-kinapobrehan-sa-syudad\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad | Magbikol Kita\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid kan Salog Pasig asin mga tributaryo kaini, garo saro sa 10 pamilya […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/an-panunuluyan--kan-mga-kinapobrehan-sa-syudad\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Magbikol Kita\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"T13:17:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"T13:17:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@magbikolkita\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@magbikolkita\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\">\n


{"version":"1.0","provider_name":"Magbikol Kita","provider_url":"https:\/\/magbikolkita.com","author_name":"France Clavecillas","author_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/author\/france-clavecilla\/","title":"An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya | Magbikol Kita","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"
An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya<\/a><\/blockquote>\n


Magbikol Kita | France Clavecillas

Saturday, December 27, , 6:27am
# France Clavecillas
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
## [An banwaan na mapinadaba sa mga senior citizens](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Sa sarong forum sa Manila bago maglockdown dahil sa pandemya, nagin tema sa pag-urulay an kamugtakan kan mga nagkakaedad na. Positibo su paghiling sa mga benepisyo para sa mga senior citizen na dulot kan R.A. (Expanded Senior Citizens Act of ). Halimbawa...
## [An pag-adal kan mga aki nin kinapobrehan sa panahon nin pandemya](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Nadadangog ta sa mga bareta sa TV  na preparado ki maray an DepEd sa paghampang sa mga pangangaipo kan mga estudyante sa pagpadagos kan pag-adal. Pag magdangog kita kan report kan DepED Secretary sa Presidente, an mga imahen na maagi sa isip ta mga imahen na gabos na...
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan  Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw. Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na...
## [An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid...
## [An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan...
## [Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Nagkapirang beses akong nagkaigwa nin kataning na pasahero sa jeep, kaidtong dai pang pandemya, na pirming nandadagit sa makilimos. May mga pinalampas akong pang-iinsulto sa mga makilimos pero may sarong insidente sa Manila na dai ko napalimanlimanan. Ini su nangyari....
## [Manlain-lain an klase nin programa sa pagpauswag nin banwaan](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Pag nasasambit an tataramon na pag-uswag nin banwaan manlain-lain an pakahulugan kaini kan manlain-lain na mga tawo, depende sa pinaghahalian nindang pakasabot kan reyalidad. May kaisipan na an hiling sa mga programang pampauswag sarong tabang o serbisyo tanganing an...
## [Hustisya: pundasyon nin katuninungan](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Man-iba-iba an boses na nagsasaralimbadan kun katuninungan an pighuhururunan. Mala ngani ta an sarong sektor kan banwaan kumbinsido na tanganing may katuninungan, dapat gadanon an mga adik, prisuhon an mga may reklamo sa padalagan kan gobyerno, ratakan an reputasyon...
## [Pàno na kun dai na nadadagit an banwaan sa salâ?](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Sabi sa sikolohiya, tanganing padagos na mabuhay sa tahaw nin labi-labing pagtios, an tawo nakakamukna nin mga paagi na madepensahan an sadiri (defense mechanisms). Halimbawa, kun habo kan kataning mo na mapadusahan ta nadakop mo syang nandaya sa tindahan, an kataning...
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Magbikol Kita | France Clavecillas

Saturday, December 27, , 6:27am
# France Clavecillas
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
## [Nata madaling mandaug-daog sa kapareho tios man na mga tawo](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Kasugpon kan “Pano Sukulon an Pagpadaba” na nagluwas kan August 23, Dakol na beses na nahuhusgahan an mga tios na komunidad na uso sainda an mandaug-daog sa kapwa daug-daog man. Madaling apudon sindang “mga daing kurukarigós kaya, kaya mga palta-rason sinda.”...
## [Pàno sukulon an pagpadaba?](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Mahiwas buda hararom an sakop kan tataramon na pagpadaba, kaya kun minsan dipisil ladupon an konseptong ini. Pagpadaba saná ngani nin nagkapira mapagal na, pàno pa kun banwaan pa an paghururunan, asin an pagpadabang ini duman sa mga pigdadaug-daog na sektor? Bago ako...
## [Pagbasang-basang sa dignidad nin kinapobrehan sa paagi nin mga terminolohiya](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Ngunyan na pandemya, parati tang nadadangog sa TV an mga tataramon na nabiyayaan nin gobyerno, tabang hali sa gobyerno, mga pasaway, asin iba pang mga tataramon na nagpaparùrô kan respeto kan banwaan sa mga daing sukat. Dahil natuod na kitang magdangog kan mga...
## [Organisadong paghiro nin mga nasa kadipisilan](
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
An kahandaan na makipag-rabus, makipaghornal, o magbayanihan nasa dugo kan mga Pilipino. Namamasdan ta ini kun may bagyo, may sulo, may pagtúga nin bulkan buda iba pang peligrosong mga nangyarari sa satong komunidad. Ngunyan na pandemya, yaon an pakisumarong ini sa...
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
An ngaran kan kolum na ini Bakilid, kabaing kan pagkabakilid kan mga pig-aagihan kan kinapobrehan, may pandemya man o mayo, pero lalo na nanggad ngunian na igwa nin kalaban na dai nahihiling, an Coronavirus. An kanta kan nasa kindergarten na mga aki o nasa Grade 1 na...
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Paaram 2020 | Magbikol Kita

Saturday, December 27, , 6:28am
Published on Saturday, January 02, , 11:59am
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan  Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw.
Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an dara kan sarong pangyayari, iniisip ta na sana ngani na kuta nagi na sana ining sarong pangaturugan na pagmata ta, pasalamat kita ta maray sana pangaturugan man sana palan. Pero puon na mayugyog an nasyon sa pagkahirak sa mga nabiktima kan pagtúga kan bulkan na Taal, sagkod kan Disyembre 31, , bakong sarong pangaturugan an namatian kan mga taga Batangas buda mga kataning kaining lugar kaiba an bilog na nasyon. Tios na ngani dahil sa mga kalamidad na uminagi arog kan African Swine Fever na primerong nadiskubre kan Septyembre , dai pa ngani nakakahali sa kadipisilan kan Taal eruption, gari kitang kinigkig kan bareta kan Enero na may CoViD19 sa Wuhan, China buda iba pang lugar sa kinaban. Dai pa deklaradong pandemya an CoViD kan Enero pero panô na an mga bareta sa media ki manungod kan CoViD19. Aram na kan bilog na kinaban na dapat bantayan an mga airport buda pantalan. Sa Pilipinas pinalaog pa su mga hali pa ngani sa Wuhan na mga turista. Sa madaling sabi, sa pagigin halukaka kan Pilipinas sa pagpalaog kan mga Tsino na mga hali pa ngani sa mismong pinaghalian kan virus, dai nahaloy, duwang Intsik an nagka-CoViD digdi sa Pilipinas. Aram ta na an istorya nin pag-ulakit puon kan magadan su inot na na-CoViD. Ngunyan 474,000 na an natamaan kan grabeng makaulakit na hilang na ini. Idineklarar kan World Health Organization (WHO) kan Marso na may pandemya. Nagkaigwa nin lockdown na sagin man inapod na Community Quarantine. Pareho man sana an gustong sabihon: Daing biyahe, sarado an mga negosyo, work from home an mga opisina, an mga hospital haros mga may CoViD na sana an natatawan atensiyon. Mga pamilyang nagadan dahil sa virus dai nakakapaghirilingan ta an reglamento sa mga hospital i-cremate tulos kun nagadan sa CoViD. Mga doktor, nars, buda iba pang nagtatarabaho sa hospital sobra-sobrang pagsakripisyo an ginigibo. Halawigon na istorya nin pagluha kan mga pamilya, patrabaho buda iba-ibang aspekto nin pagbuhay-buhay an dara kan lockdown.
Mantang nasa lockdown an bilog na nasyon, sarong dakulang isyu an pighururunan sa kongreso: an prangkisa kan ABS-CBN. Sinimbag kan ABS-CBN an mga isyu kontra ¸digdi alagad daing patas na pagtimbang kan mga argumento an naobserbahan kan mga tawo. Kan Hulyo 11, , opisyal na isinara an ABS-CBN huli ta dai tinawan ki prangkisa kan kongreso. 11,000 na trabahador kan ABS-CBN an nagdusa an mga pamilya dahil sa nawarang trabaho. Garing nagadanan an dakulon na tawo na an ABS-CBN an gustong istasyon, lalo na su mga barangay na harayo sa mga sentro kan syudad o munisipyo. Garo bagang kulang pa an mga kadipisilan na nasambit sa inotan na kaipuhan pang patungan ki sarong batas na garong naghahagubuhob na delubyo an darang pwersa: an _Anti-Terrorism Act of _ (R.A.) na nagin batas kan pirmahan ini kan presidente kan Hulyo 3, . Saro ining samiraw o bangungot para sa mga Pilipino. Dahil sa batas na ini, natawan ki rason an red-tagging kan mga tawong lehitimo an mga protesta o reklamo manungod sa mga isyu nin banwaan.
Dahil sa batas na ini, madaling sahutan na komunista an mga tawong nagpapahayag nin reklamo. Nagdalum pa an nagdidiklom na panganuron nin demokrasya sa Pilipinas.
Sa panahon nin Pandemya, nagin ordinaryo an makadangog kang may ginadan. Abogado, opisyal nin gobyerno, ordinaryong tawo, maaaraman mo basta na sanang gadan na. Binadil. Su nangyari kan Disyembre 21 sa Tarlac simple an pinunan. Naribukan su pulis na off-duty na si Senior Master Sergeant Jonel Nuezca na an harong kataning sana kan mag-inang Sonya buda Frank Gregorio. Su ribok hali sa sarong homemade cannon para sa pagselebrar kan Pasko. Sa social media mati ki marhay an dagit buda kahaditan kan mga tawo. Arog na sana palan kaan, sabi kan dakol na tao. Dahil nagsimbag sa pulis si Sonya Gregorio, pwede nang badilon kan pulis? Dakol na boses na hali sa gobyerno an garo pigtatawan pang rason na nabadil su mag-ina dahil nagsimbag sinda sa pulis. Nahambugan sa mag-ina su pulis. Maray sana ngani ta may video kan nangyari sabi kan mga tawo ta kun dai daa baka paluwason pang _nanlaban_ su mag-ina sa sarong awtoridad. An ikinadagit kan dakol na tawo iyo an gian kan kamot kan pulis na badilon sa payo su mga biktima.
An mga nasa itaas na mga pangyayari, mga nagkapira sana sa darang pasakit kan minahali pa sanang taon. Duwa sana an pwedeng pangaptan ta sa mga rapado kan mga pangyayari: Magpakalugmok kita sagkod na magi kitang uripon nin pagkatakot o arog kan boses sa rawitdawit ni Dylan Thomas, sarong pararawitdawit na Ingles, sabihon ta man na: _“Do not go gentle into that good night, Rage, rage against the dying of the light…_” Hari  pagsabata an diklom nin banggi nin pagkamabuot, Dai pagtugot sa pagrumirom kan liwanag.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Organisadong paghiro nin mga nasa kadipisilan | Magbikol Kita

Saturday, December 27, , 6:26am
# Organisadong paghiro nin mga nasa kadipisilan
Published on Sunday, July 26, , 2:14am
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
An kahandaan na makipag-rabus, makipaghornal, o magbayanihan nasa dugo kan mga Pilipino. Namamasdan ta ini kun may bagyo, may sulo, may pagtúga nin bulkan buda iba pang peligrosong mga nangyarari sa satong komunidad. Ngunyan na pandemya, yaon an pakisumarong ini sa pagsakit nin kapwa tao alagad naaapektuhan ini kan takot na tibaad maulakitan kan bayrus na maski sain na parte kan pighihiru-hiruan ta sa luwas kan harong pwedeng yaon saná na dai ta nahihiling. Importante na maski sa panahon nin pandemya dai nanggad mawara an marhay na ugaling pakisumaro nin mga Pilipino sa kapwang nangangaipo nin tabang.
Sa namamasdan ta arualdaw o nadadangog sa mga bareta sa media, dakol an reklamo nin mga namamanwaan—nawaran trabaho, nalaóm sa Manila dahil sa lockdown pero dai pa makauli sa probinsya dahil sa dakol na dahilan na dai kontrolado nin mga tao; kadipisilan na dai makapaghanapbuhay arog kan mga jeepney driver, asin iba pang dakol pang problemang nagdadarang harasahas sa daghan. May mga tawong garong nawawaran nang pagláom dahil sa paghunang madiklom an paabuton. Nuarin ining pandemyang ini matatapos? Iyan an hapot kan kadaklan. Kaya an paghururon ki mga bagay na makakataong liwanag mahalaga na dai mabalanganan.
Sarong kaisipan sa organisadong paghiro o community organizing nagsasabi na “kun daing dalan, maghawan tanganing magkadalan”. Dakulang kaisipan na yaon sa ugat kan mga kahimanwa ta pero natatahuban kan mga kahaditan lalo na kun dai nang makukuahan ki ikabubuhay. Dai ta pagtugutan na an iyu-iyong pighahalian nin kusog na iyo an pagláom magrumirom sa satuyang daghan. Halimbawa, sa Barangay Uno buda Dos na sakop kan Cabuyao, Laguna, may 150 barung-barong na ginaba kan mga tawuhan kan Philippine National Railways (PNR) susog sa ABS-CBN News kan Hulyo 23, . Nakimahirak an mga tawo na dai paggabaon an saindang mga harong ta bata may physical distancing ngunyan pero dai dinangog an mga tao. Diretso su paggaba. Pero an mga tao nagpadarang surat sa sa Mayor kan Cabuyao. Sa ngunyan dai pang bareta kun ano an nagin aksyon kan Mayor. Sa halimbawang ini, dai nagpabaya an mga tawo maski na ngani dai sinda dinangog kan PNR. An espiritu nin organisadong paghiro iyo an dai pagtugot na magpadagos an inhustisya maski dai tulos makua an pigmamawot na resulta.
May mga komento akong nadadangog na naghahapot kun an organisadong paghiro may saysay pa ngunyan na haros panô na nin pananakot an arualdaw tang buhay dahil ngani ta saro pang kaisipan nin organisadong paghiro nagsasabi na an bilang nin buhay na lawas kusog nin katawuhan. Ngunyan an kamugtakan ipinagbabawal an pagtiripon nin mga tao. Pero dai ini nangangahulugan na tapos na an organisadong paghiro. Apwera sa online na pagpahayag nin dakol na mga tawo kan mga isyu na nakakaapekto sainda, may iba pang paagi, depende sa hiro kan imahinasyon kan mga nakakamati nin pagpaliman-liman o pag-urí. Halimbawa, su mga _frontliners_ sa sarong hospital sa Manila, kan mga nakaaging semana winaralat su saindang mga sapatos o tsinelas bilang pagprotesta sa dai pagtao sa sainda kan magkakanigong benepisyo. Nakatanyog an paghirong ini ta naging bareta ngani sa telebisyon buda ininterbyu su mga kinanunungdan na mga opisyal kan hospital. Kaya sa hapot kun may saysay pa sa ngunyan an organisadong paghiro, an simbag: may saysay pa. Sa istorya kan mga paghiro kan mga kinapobrehan sa bilog na mundo puon kaito sagkod ngunyan, an mga pagbabagong minawot kan nasa bakilid dai iginawgaw sa sainda nin mga nakatukaw sa poder. Kusog nin organisadong paghiro an nagdara nin pagbabago kan kamugtakan ninda. Kinaptan ninda an mga diretso ninda asin dai nanggad binuhian.
Magkaiba an pagtaram sanáng magkasararo kita sa terminong organisadong paghiro. Dai man magkakasararo an tawo kun sabihan lang nin sarong tawong may impluwensya  na kaipuhan magkasararo sinda. May pinag-uugatan an paghiro nin mga tao. Dai mahiro an mga tao kun dai sumagom sa agimadmad ninda an pangangaipo nin solusyon sa problemang apektado sinda. Sa dakol na panahon, natuod na an mga taong nasa kadipisilan na isarig na saná an pagbabago sa mga piniling opisyal na nakatukaw sa gobyerno. Nalilingwan kan mga tawo na dai kuta sa pwesto an mga yaon ngunyan kun bakong sa poder na ipinasubli ninda sa paagi nin eleksyon. Dahil sa natuod nang dai maningil nin kwenta sa mga nasa poder, nawara na man su init kan pagsingil kuta kan bwelta kan ipinasubling poder. Hararom an pagluod kan mga tao sa mga dai pag-aksyon sa problema ninda kan mga nasa poder na sa kahaluyan lalo sindang minatios dahil sa dai na sinda nakikilabot. Pwede pa giraray an organisadong paghiro kun matumbok kan organisador an pangangaipo kan tawong daing pakilabot.
An paghinguwa na magkaigwa nin organisadong paghiro tanganing may hustisya sa arualdaw na buhay an kinapobrehan sarong gawi nin pagkamuot sa banwaan. Kun may pagkamuot, maski gurano kabakilid an aagihan, dai ini poproblemahon. An pagkamuot tataong maghalat na magimata an mga tawo sa mga nangyayari sa palibot ninda na kun dai sinda maghiro daing mahiro para sa sainda. Kun riripasuhon ta arualdaw an mga hururon sa _social media_, kadakul an baranggaan nin paghiling sa reyalidad ngunyan. Piot na marhay an agihan nin mga diskurso. Kulang an pagdangog kan kadaklan sa ideya kan iba. Panghuhusga digdi, panghuhusga duman. Troll digdi, troll duman, na anas sa balingag an pigsasabi. Nata ta arog na kaini? Bako daw ini na dahil nawaran na an mga tao nin pakilabot sa tunay na dapat kutang mangyari para sa banwaan kaya kun anu-ano na saná an pigsisibutan? Pàno ini maresolbahan tanganing magin maugmang lugar an satuyang nasyon ngunyan na pandemya asin pagkatapos kaini? An organisadong paghiro may pakilabot sa direksyon kan kaisipan kan sosyudad.
.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"version":"1.0","provider_name":"Magbikol Kita","provider_url":"https:\/\/magbikolkita.com","author_name":"France Clavecillas","author_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/author\/france-clavecilla\/","title":"Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan | Magbikol Kita","type":"rich","width":600,"height":338,"html":" Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan \n \n \n ","description":"Nagkapirang beses akong nagkaigwa nin kataning na pasahero sa jeep, kaidtong dai pang pandemya, na pirming nandadagit sa makilimos. May mga pinalampas akong pang-iinsulto sa mga makilimos pero may sarong insidente sa Manila na dai ko napalimanlimanan. Ini su nangyari. Mabaskog su kataning kong pasahero sa inotan kan jeep. Harani ako sa drayber, su kataning […]","thumbnail_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg","thumbnail_width":,"thumbnail_height":}


Paaram 2020 | Magbikol Kita

Saturday, December 27, , 6:27am
Published on Saturday, January 02, , 11:59am
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan  Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw.
Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an dara kan sarong pangyayari, iniisip ta na sana ngani na kuta nagi na sana ining sarong pangaturugan na pagmata ta, pasalamat kita ta maray sana pangaturugan man sana palan. Pero puon na mayugyog an nasyon sa pagkahirak sa mga nabiktima kan pagtúga kan bulkan na Taal, sagkod kan Disyembre 31, , bakong sarong pangaturugan an namatian kan mga taga Batangas buda mga kataning kaining lugar kaiba an bilog na nasyon. Tios na ngani dahil sa mga kalamidad na uminagi arog kan African Swine Fever na primerong nadiskubre kan Septyembre , dai pa ngani nakakahali sa kadipisilan kan Taal eruption, gari kitang kinigkig kan bareta kan Enero na may CoViD19 sa Wuhan, China buda iba pang lugar sa kinaban. Dai pa deklaradong pandemya an CoViD kan Enero pero panô na an mga bareta sa media ki manungod kan CoViD19. Aram na kan bilog na kinaban na dapat bantayan an mga airport buda pantalan. Sa Pilipinas pinalaog pa su mga hali pa ngani sa Wuhan na mga turista. Sa madaling sabi, sa pagigin halukaka kan Pilipinas sa pagpalaog kan mga Tsino na mga hali pa ngani sa mismong pinaghalian kan virus, dai nahaloy, duwang Intsik an nagka-CoViD digdi sa Pilipinas. Aram ta na an istorya nin pag-ulakit puon kan magadan su inot na na-CoViD. Ngunyan 474,000 na an natamaan kan grabeng makaulakit na hilang na ini. Idineklarar kan World Health Organization (WHO) kan Marso na may pandemya. Nagkaigwa nin lockdown na sagin man inapod na Community Quarantine. Pareho man sana an gustong sabihon: Daing biyahe, sarado an mga negosyo, work from home an mga opisina, an mga hospital haros mga may CoViD na sana an natatawan atensiyon. Mga pamilyang nagadan dahil sa virus dai nakakapaghirilingan ta an reglamento sa mga hospital i-cremate tulos kun nagadan sa CoViD. Mga doktor, nars, buda iba pang nagtatarabaho sa hospital sobra-sobrang pagsakripisyo an ginigibo. Halawigon na istorya nin pagluha kan mga pamilya, patrabaho buda iba-ibang aspekto nin pagbuhay-buhay an dara kan lockdown.
Mantang nasa lockdown an bilog na nasyon, sarong dakulang isyu an pighururunan sa kongreso: an prangkisa kan ABS-CBN. Sinimbag kan ABS-CBN an mga isyu kontra ¸digdi alagad daing patas na pagtimbang kan mga argumento an naobserbahan kan mga tawo. Kan Hulyo 11, , opisyal na isinara an ABS-CBN huli ta dai tinawan ki prangkisa kan kongreso. 11,000 na trabahador kan ABS-CBN an nagdusa an mga pamilya dahil sa nawarang trabaho. Garing nagadanan an dakulon na tawo na an ABS-CBN an gustong istasyon, lalo na su mga barangay na harayo sa mga sentro kan syudad o munisipyo. Garo bagang kulang pa an mga kadipisilan na nasambit sa inotan na kaipuhan pang patungan ki sarong batas na garong naghahagubuhob na delubyo an darang pwersa: an _Anti-Terrorism Act of _ (R.A.) na nagin batas kan pirmahan ini kan presidente kan Hulyo 3, . Saro ining samiraw o bangungot para sa mga Pilipino. Dahil sa batas na ini, natawan ki rason an red-tagging kan mga tawong lehitimo an mga protesta o reklamo manungod sa mga isyu nin banwaan.
Dahil sa batas na ini, madaling sahutan na komunista an mga tawong nagpapahayag nin reklamo. Nagdalum pa an nagdidiklom na panganuron nin demokrasya sa Pilipinas.
Sa panahon nin Pandemya, nagin ordinaryo an makadangog kang may ginadan. Abogado, opisyal nin gobyerno, ordinaryong tawo, maaaraman mo basta na sanang gadan na. Binadil. Su nangyari kan Disyembre 21 sa Tarlac simple an pinunan. Naribukan su pulis na off-duty na si Senior Master Sergeant Jonel Nuezca na an harong kataning sana kan mag-inang Sonya buda Frank Gregorio. Su ribok hali sa sarong homemade cannon para sa pagselebrar kan Pasko. Sa social media mati ki marhay an dagit buda kahaditan kan mga tawo. Arog na sana palan kaan, sabi kan dakol na tao. Dahil nagsimbag sa pulis si Sonya Gregorio, pwede nang badilon kan pulis? Dakol na boses na hali sa gobyerno an garo pigtatawan pang rason na nabadil su mag-ina dahil nagsimbag sinda sa pulis. Nahambugan sa mag-ina su pulis. Maray sana ngani ta may video kan nangyari sabi kan mga tawo ta kun dai daa baka paluwason pang _nanlaban_ su mag-ina sa sarong awtoridad. An ikinadagit kan dakol na tawo iyo an gian kan kamot kan pulis na badilon sa payo su mga biktima.
An mga nasa itaas na mga pangyayari, mga nagkapira sana sa darang pasakit kan minahali pa sanang taon. Duwa sana an pwedeng pangaptan ta sa mga rapado kan mga pangyayari: Magpakalugmok kita sagkod na magi kitang uripon nin pagkatakot o arog kan boses sa rawitdawit ni Dylan Thomas, sarong pararawitdawit na Ingles, sabihon ta man na: _“Do not go gentle into that good night, Rage, rage against the dying of the light…_” Hari  pagsabata an diklom nin banggi nin pagkamabuot, Dai pagtugot sa pagrumirom kan liwanag.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Magbikol Kita | France Clavecillas


Saturday, December 27, , 6:29am
# An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya
Published on Tuesday, December 08, , 3:08pm
by [France Clavecillas]( "Posts by France Clavecillas") \| [Bakilid](
Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na mga tricycle. Su pamangkin ko nagsasaod dara an dakulang maleta tanganing maguyod nya sana an mga sinaudan mantang nagbabaklay pabalik sa harong. May problema kan supply nin alcohol, face masks, buda mga tisyu, dahil may mga tindahan na pigtarago su stocks ninda tanganing maipabakal sa mas mahal na presyo. Bagas, mga isirira, prutas, mga gulayon, nagkurulang ta su mga haling probinsya na mga produkto nadidipisilan mag-agi sa mga checkpoints dahil sa sobra ka-istrikto kan mga reglamento kan IATF (Inter-Agency Task Force).
Su mga hospital paranô ki mga pasyenteng na-CoViD, kaya kun kaipuhan mong magpahospital, dipisil ta baka sa hospital ka pa makakua nin virus. Bako talagang prayoridad su ibang hilang. Nakatutok sa mga pasyenteng may CoViD su mga hospital.
Ingat kami ki marhay ta kan Marso dakol su nagadan dahil sa CoViD. Sa harong mi, pag naabot an mga kairiba ko hali sa pagsaod, o ano pang aktibidad na tugot kan gobyerno, nalaog sana sa kaharungan pakapangarigos. Ingat na ingat kami ta dakulang problema kun may ma-CoViD samo. Saro sana sa pamilya an may Quarantine Pass tanganing makapanaod o makapa-bangko.
Pakatapos nin walong bulan, may dikit na mga pagbabagong nangyari. Dai na kaipuhan an Quarantine Pass. An Senior Citizen na arog sako pwede nang magduman sa klinik kan doktor para magkonsulta. Pero bago ka maglaog sa klinik, masimbag ka nguna kan contract tracing form. An huron kan pasyente buda doktor online. Problema kun maluya an internet, putul-putol an huron. Dipisil na makihuron online na naka-mask buda may face shield pa.
Kan nagdisisyon akong mag-uli sa Bikol, hadit ako na dai matawan ki Travel Permit. Pero maski durudipisil maglakaw kan travel permit, dai kang ibang magiginibo kun gusto mo talagang mag-uli. Inot kong ginibo an magduman sa barangay office. Pero su ID ko palan old address ko pa kaya dai ako tinawan ki Certification of Residency. Kaipuhan kong dumuman sa opisina para sa mga Senior Citizen sa Quezon City tanganing baguhon su address sa ID ko. Nag-Grab ako pasiring sa OSCA (Office for Senior Citizens’ Affairs). Cashless an paglunad sa Grab kaya an pamasahe mo sa paagi nin credit card o Gcash. Mauran-uran kadito kaya ingat na ingat ako pagbaba ko sa Grab ta kun madarinas dakulang problema. Nagpila ako sa OSCA pero marhay ta kan hapon na pagduman ko, nadara ko na su ID ko na may bagong address.
Pagbalik ko sa barangay office kinaagahan, dara ko na su tamang address ko, dangan lang ako tinawan ki Certification of Residency pakatapos nin paghalat ta nagkapira su nainot sako. Tapos, pinaduman ako sa Health Center. Pag-abot kong Myerkules sa Health Center, sabi sako, sa Martes pa maabot su doktor. Tugon sako na sa Martes, magdara na akong swab test result ngani daang dai na ako magparabalik-balik. Nagdiretso ako sa sarong private clinic tanganing magpa-swab test. Tulo sagkod limang aldaw na paghalat, an bayad Php5,100. Kun sa laog nin 24 oras gusto mong makua, Php8,100 an bayad. Pinili ko su Php5,100 an bayad. Kan dara ko na su swab test sa Health Center, hiniling naman si mga dokumento ko. Pagkahiling kan Certification of Residency na an petsa October 22, bumalik daa ako sa barangay ta expired na daa an certification na idto. Sabi ko sarong semana pa man sana an nakaagi. Sabi sako, an Certification of Residency dapat recent. Naisip ko na sana na dahil siguro nakasabi sa certification na bako akong PUI (Person Under Investigation) kan October 22, pero kan October 29 dai na sinda sigurado kun bako akong PUI. Kaya balik akong barangay office nganing maghagad ki bagong certification of residency. Naghalat na naman ako na tawan ki bagong certification. Pagbalik ko sa Health Center na Martes, tama na su mga papeles ko, sinabihan akong sa sunod na aldaw na sana bumwelta ta dakol su naghaharalat. Medyo may pagkabaldi na ako pero garo sanang okay sana ako. Tuminukaw ako sa likod kan mga naghaharalat tanganing makapahingalo dahil napagal ako sa pagparabalik-balik.
Munan, rinanihan ako kan sarong staff buda sinabihan na kairiba na ako sa lista kan makurua nin Health Certification kan aldaw na idto. Ay salamat—sabi ko sa sadiri. Kan ako na su kahuron kan doktor, sabi sako dai ngani daa kuta ako tatawan ki Health Certification dahil nasa grupo daa ako kan mga vulnerable bilang senior citizen. Hiyum-hiyom lang ako dangan naghalat. Kan napirmahan na kan doktor su certification, nagpasiring na ako sa opisina kan pulis. Haloy man su paghalat ko pero sulit man ta nakua ko na su Travel Permit ko. Su date na riniquest ko Nobyembre 9, pasiguro dahil nakabgyong Rolly pa sana, baka may mga ulang pa sa dalan pa-bikol. An nagkokoordinar sa driver su tugang ko. Su mga driver palan kan private van na lulunadan ko, dai palan kami nagkairintindihan sa petsa kan pag-uli ko sa Bikol. Su nakua nindang Permit Nobyembre 7. Kan masunod na aldaw nagbalik ako sa Pulis nganing baguhon su petsa kan byahe ko. Diit na paghalat, nabago man su petsa.
Kan pinadarara ko na su mga papeles ko sa tugang ko sa Canaman tanganing darahon sa munisipyo, nakua man ninda su dokumento na nagsabi na pag-abot ko sa Canaman kaipuhan diretso ako sa Quarantine Area. Katorseng aldaw an sabi sa protocol na mag-isolate ako kan sadiri ko maski pa dai akong CoViD. Sarong private house na inarkila kan tugang ko an inistaran kong katorseng aldaw. Dai kaya magamit su Quarantine Area kan munisipyo pakabagyong Rolly. Sa Quarantine Area na ako inabutan kan bagyong Ulysses. Dai ako pwedeng magluwas sa Quarantine Area ko ta igwang tawo duman sa pagtaraning na nagmanman kan hiru-hiro ko asin nagrireport sa munisipyo kun nagsunod ako kan protocol. Nagsunod talaga ako kan protocol. Pighahatudan sana ako ki pagkakan kan kapamilya ko. Tugot man su munisipyo na igwa akong sarong tugang na kaibahan mantang naka-quarantine.
Pakatapos nin katorseng aldaw, dangan sana ako nakauli na sa harong na uulian ko. Arog kaan naiba an pag-uli ko sa Bikol haling Manila. Kun dai kang Travel Permit dai ka talaga makakauli.
.
Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.
on December 11, at 8:24 pm
Mabalos sa helpful information manungod sa pagpuli. Kaipuhan talaga nin dakul na pasensya.
### Submit a Comment[Cancel reply](
Your email address will not be published. Required fields are marked \*
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
This site uses Akismet to reduce spam. [Learn how your comment data is processed](
**Importanteng Paisi:** An _Magbikol Kita_ minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan _Magbikol Kita_.
Kag-ambag na mga Parasurat
Kenneth Isaiah Ibasco Abante
Ronald ‘Bong’ Rodriguez
Javier Leonardo Vitug Rugeria
Jonas Cabiles Soltes
Magbikol Kita is published by
We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit **[Creative Coconut Ph]( for ideas and to **[contact us](
Resibihon an mga artikulo sa email
Magsubscribe sa mailing list kan **Magbikol Kita**. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.
## Yaon ka na sa mailing list!
An **Magbikol Kita** sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan **Magbikol Kita** tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, **Magbikol Kita**!
Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [](mailto:) o imessage kami sa contact form sa ibaba.
An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan **Magbikol Kita** nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.
- [Follow]( "Follow on Facebook")
- [Follow]( "Follow on Instagram")
- [Follow]( "Follow on Youtube")
I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.
Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan