Bakilid | Magbikol Kita

Bakilid | Magbikol Kita Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon Wed, 24 Mar :39:08 en hourly 1 Bakilid | Magbikol Kita An banwaan na mapinadaba sa mga senior citizens Wed, 24 Mar :26:57 Sa sarong forum sa Manila bago maglockdown dahil sa pandemya, nagin tema sa pag-urulay an kamugtakan kan mga nagkakaedad na. Positibo su paghiling sa mga benepisyo para sa mga senior citizen na dulot kan R.A. (Expanded Senior Citizens Act of ). Halimbawa kaini an 20% na discount sa mga bulong buda mga serbisyo arog [&#;] The post An banwaan na mapinadaba sa mga senior citizens appeared first on Magbikol Kita . ]]> Sa sarong forum sa Manila bago maglockdown dahil sa pandemya, nagin tema sa pag-urulay an kamugtakan kan mga nagkakaedad na. Positibo su paghiling sa mga benepisyo para sa mga senior citizen na dulot kan R.A. ( Expanded Senior Citizens Act of ). Halimbawa kaini an 20% na discount sa mga bulong buda mga serbisyo arog sa mga gastos kun nagpapahospital, kun nagkakakan sa restawran, o kun nagbibyahe bus man o eroplano. May mga reklamo sa bakong perpektong implementasyon kan ley pero positibo an paghiling sa Expanded Senior Citizens Act . Sa tahaw kan positibong paghiling sa ley, may luminuwas na isyu na nabalanganan sana. Sa sarong pag-adal manungod sa serbisyo para sa mga senior citizen, luminuwas na an nagkikinabang ki marhay kan 20% discount iyo idtong mga nagretire na sa trabaho o idtong hali sa lower middle income paitaas na may dati nang seguridad sa saindang pinansyal na pangangaipo bilang may mga edad na. Ta ining grupong ini iyo an nakakapa-hospital, nakakabyahe kun gusto ninda, o nakakakakan sa mga restawran. Gamit na gamit ninda an saindang senior citizen&#;s card. Alagad, an tios na senior citizen dai ngani kun minsan na pakinabang sa 20% discount. Ngonian, igwa na man na pension na Php500 kada bulan an indigent senior citizen buda may automatic nang Philhealth na benepisyo kun naku-confine sa government hospital. Liwat, bakong perpekto an implementasyon kan ley pero igwang pagreparo sa nagkakaedad an satong banwaan. Alagad an hapot: Gurano ka-mapinadaba an Pilipinas sa mga senior citizens na tios? An satong banwaan may pagpahalaga sa mga may edad nang namamanwaan. Alagad, sa dalagan kan panahon na urog na nagtitios an kinapobrehan, may mga pangangaipo an mga senior citizens na dai  napapanuan, arog kan marhay na nutrisyon buda pagmidbid kan mahalagang papel kan mga lolo buda lola sa luwas kan pag-ataman kan mga makuapong winawalat sainda ta nagtatrabaho an mga aki ninda sa sadiring lugar o sa ibang nasyon. An mga senior citizen dai dapat magruro an saindang kumpyansa sa sadiri huli lamang sa edad. Sa agimadmad kaya na nabahidan ki maray kan kapitalismong kaisipan, an paggurang ibinabaing sa produktong nalipasan na kan panahon, buót sabihon, pwede nang darahon na sana sa bodega o isubasta. Ini an kaisipan na dapat suagon kan banwaan ta ini an ulang sa pagpadaba sa mga may edad. Apwera sa mga pangangaipong pisikal arog kan pagkakan, bulong, o istaran, an pagmati na kaparte kan arualdaw na normal na aktibidad an mga senior citizen mahalaga. Namumundo an senior citizen na an pagtrato sainda sa gilid na sana sinda, na an mga pigsasabi ninda dai na pigtatawan halaga. Kaya ngani nadadangog ta an linyang &#;magurang ka man&#; dahil nababaliwala an mga ideya kan senior sa kadaklan na beses. An pagtrato sa may edad na na daing paghusga sa mga idea ninda bilang kontribusyon sa banwaan sarong makusog na tanda nin pagpadaba sa mga tawong uminagi na man sa pagsirbi sa banwaan kaya dakul na liksyon an pwede pa nindang ihiras sa pagtugdas nin banwaan na mapinadaba asin patas an paghiling sa man-iba-ibang sektor. The post An banwaan na mapinadaba sa mga senior citizens appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 An pag-adal kan mga aki nin kinapobrehan sa panahon nin pandemya Tue, 02 Mar :51:22 Nadadangog ta sa mga bareta sa TV na preparado ki maray an DepEd sa paghampang sa mga pangangaipo kan mga estudyante sa pagpadagos kan pag-adal. Pag magdangog kita kan report kan DepED Secretary sa Presidente, an mga imahen na maagi sa isip ta mga imahen na gabos na problema sa edukasyon nasosolusyunan. Pero iba an [&#;] The post An pag-adal kan mga aki nin kinapobrehan sa panahon nin pandemya appeared first on Magbikol Kita . ]]> Nadadangog ta sa mga bareta sa TV na preparado ki maray an DepEd sa paghampang sa mga pangangaipo kan mga estudyante sa pagpadagos kan pag-adal. Pag magdangog kita kan report kan DepED Secretary sa Presidente, an mga imahen na maagi sa isip ta mga imahen na gabos na problema sa edukasyon nasosolusyunan. Pero iba an nadadangog ta sa mga tawo lalo na sa kinapobrehan. Mahalaga ki marhay an edukasyon sa mga tios kaya ngani maski anong sakripisyo hihampang ngani sanang makapaadal kan mga aki ninda. An mga aki nin pamilyang tios istorya nin paglapigot an tema kan arualdaw nindang buhay. Puon na magkapandemya, labi-labi sana an kahaditan kan mga tios kun pano na an pag-adal kan mga kaakian ninda. Nin huli ta daing face-to-face na pagturo sa panahon ngunyan, mas dakol na tios na pamilya modular learning an pinili. An istorya kan mga magurang, napiritan sindang magin part-time titser sa saindang mga aki. May parteng nakakaagyat an bagong papel na ini kan mga magurang, urog na kan mga ina, ta sabi ninda napipiritan sindang adalan an mga module bago ninda itao an mga ini sa mga aki ninda. Pero saro sanang parte iyan kan modular learning. Mas dakol an istorya nin gabat na dagdag sa abaga nin mga magurang na sibut sa saindang paghanapbuhay. Uni istorya ki sarong ina na nagdara kan module sa eskwelahan sarong Byernes na aga. Pakabasaha kan maestra, an sabi sa ina sarala daa su simbag kan aki niya. Su ina na naghihidali nganing paghali sa eskwelahan makaduman na sa pamilya na kasambahay sya, napikar kaya dai nakapagkontrol kan sadiri niya. Sinurusimbag su maestra. Sabi nya. &#;Nata ta nadadagit ka, bako man baga akong maestra. Dai ako nag-adal pagturo na arog saimo. Nagtatrabaho ako bilog na aldaw. An pagturo ko sa aki ko pag-abot kong banggi na. Dai mo iyan naiintindihan?&#; Sa madaling sabi nagkasimbagan su ina buda su maestra. Saro pang istorya nin sarong ina: Dahil dai syang panahon maggiya sa aki nya sa modular learning, dahil naglalabada sya, naisip nyang magkua na sana ki maturo sa aki niya. Dai bali daa mabawasan su diit nyang sweldo basta matabangan su aki nya. Nag-uyon man su sarong ina na kataning man sana ninda na iyong magturo. Marhay su pagturo kan kataning ninda kan inot na bulan pero kan masunod na bulan pig-iba na kan kataning na ina su aki nya nganing isabay na nya sana sa pagturo. Kan sunod na bulan nagrereklamo na su aki kan naglalabada ta su pigbabayadan magturo saiya mas dakol su panahon na tinatao sa aki nyang pig-iiba nya parang karanayon na man na maturuan. Uminabot su oras na nag-iwal su duwang aki ta sabi kan aki kan labandera dai na sya natuturuan ki marhay. Dahil sa pag-iwal kan aki kan labandera sa aki kan kinua nyang magturo, naproblemahan su labandera kaya pinapundo na nya sana su aki niya sa pag-eskwela. An duwang istoryang ini nagsasalming kan nangyayari sa totoong buhay sa modular learning. Saro pang problema na pigsasabi kan mga magurang na an mga aki didali-dali sana an pagsimbag kan module tanganing makapag-Tiktok. Dai pa ngani digdi nakaiba su mga problema sa online learning kan mga aki kan kinapobrehan. Dakol man na darang problema sa tios an online learning. Bakong mabanaag an kaagahon kan mga estudyante na naabutan kan pandemya. Kun kaidtong face-to-face learning dakol an dai nakakabasang mga aki o dai naiintindihan an binasa, mas madodoble pa an problemang ini ngunyan na dai pwede an face-to face learning. Hunahunaon ta kun anong klaseng sosyudad an iwawalat kan pandemya kun maluyahan ta an pagkasararo sa paghanap ki solusyon lalo na sa pampublikong eskwelhan kun sain nag-aaradal an mga aki nin kinapobrehan. Pag maluya magbasa o dai tataong magbasa, magbilang o magsurat an 25% kan banwaan, an kaiwal ta sa maabot na panahon piot na mga pag-iisip na kun ibaing ta sa tinanom, mga tagiltilon kaya dipisil mapakinabangan ki maray kan banwaan. Gabos na linalang may kakayahan na magtalubo o magbùkad sa sarong palibot na mapang-ataman, na kuta na dakulang papel an gobyerno. Kulang an pangataman na ini ngunyan. Sa budget na sana, bakong prayoridad an edukasyon. Aram ta man an mga kakulangan kan gobyerno ta sa pangataman kan mga pampublikong eskwelahan. An saro kutang dakulang tabang man kan DepEd, magdangog sa boses kan kinapobrehan buda iiba an mga boses na ini sa mga seryosong pagdedesisyon kan estado. 75% kan populasyon kan nasyon ta gari dai sana nahihiling o nadadangog. Ngunyan na pandemya, sain nailulugar an boses kan kinapobrehan? Pàno makaabot sa IATF (Inter-Agency Task Force) an mga lehitimong kahaditan kan mga tios? O kun nakakaabot man, pàno an mga ini siniseryosong tawan kan magkakanigong solusyon kan mga nanunungdan na opisyal nin gobyerno? The post An pag-adal kan mga aki nin kinapobrehan sa panahon nin pandemya appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 Paaram Sat, 02 Jan :59:00 Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw. Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an [&#;] The post Paaram appeared first on Magbikol Kita . ]]> Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw. Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na magbalik ka man lugod giraray . Bakong pag gulping gabat buda kulog an dara kan sarong pangyayari, iniisip ta na sana ngani na kuta nagi na sana ining sarong pangaturugan na pagmata ta, pasalamat kita ta maray sana pangaturugan man sana palan. Pero puon na mayugyog an nasyon sa pagkahirak sa mga nabiktima kan pagtúga kan bulkan na Taal, sagkod kan Disyembre 31, , bakong sarong pangaturugan an namatian kan mga taga Batangas buda mga kataning kaining lugar kaiba an bilog na nasyon. Tios na ngani dahil sa mga kalamidad na uminagi arog kan African Swine Fever na primerong nadiskubre kan Septyembre , dai pa ngani nakakahali sa kadipisilan kan Taal eruption, gari kitang kinigkig kan bareta kan Enero na may CoViD19 sa Wuhan, China buda iba pang lugar sa kinaban. Dai pa deklaradong pandemya an CoViD kan Enero pero panô na an mga bareta sa media ki manungod kan CoViD19. Aram na kan bilog na kinaban na dapat bantayan an mga airport buda pantalan. Sa Pilipinas pinalaog pa su mga hali pa ngani sa Wuhan na mga turista. Sa madaling sabi, sa pagigin halukaka kan Pilipinas sa pagpalaog kan mga Tsino na mga hali pa ngani sa mismong pinaghalian kan virus, dai nahaloy, duwang Intsik an nagka-CoViD digdi sa Pilipinas. Aram ta na an istorya nin pag-ulakit puon kan magadan su inot na na-CoViD. Ngunyan 474,000 na an natamaan kan grabeng makaulakit na hilang na ini. Idineklarar kan World Health Organization (WHO) kan Marso na may pandemya. Nagkaigwa nin lockdown na sagin man inapod na Community Quarantine. Pareho man sana an gustong sabihon: Daing biyahe, sarado an mga negosyo, work from home an mga opisina, an mga hospital haros mga may CoViD na sana an natatawan atensiyon. Mga pamilyang nagadan dahil sa virus dai nakakapaghirilingan ta an reglamento sa mga hospital i-cremate tulos kun nagadan sa CoViD. Mga doktor, nars, buda iba pang nagtatarabaho sa hospital sobra-sobrang pagsakripisyo an ginigibo. Halawigon na istorya nin pagluha kan mga pamilya, patrabaho buda iba-ibang aspekto nin pagbuhay-buhay an dara kan lockdown. Mantang nasa lockdown an bilog na nasyon, sarong dakulang isyu an pighururunan sa kongreso: an prangkisa kan ABS-CBN. Sinimbag kan ABS-CBN an mga isyu kontra ¸digdi alagad daing patas na pagtimbang kan mga argumento an naobserbahan kan mga tawo. Kan Hulyo 11, , opisyal na isinara an ABS-CBN huli ta dai tinawan ki prangkisa kan kongreso. 11,000 na trabahador kan ABS-CBN an nagdusa an mga pamilya dahil sa nawarang trabaho. Garing nagadanan an dakulon na tawo na an ABS-CBN an gustong istasyon, lalo na su mga barangay na harayo sa mga sentro kan syudad o munisipyo. Garo bagang kulang pa an mga kadipisilan na nasambit sa inotan na kaipuhan pang patungan ki sarong batas na garong naghahagubuhob na delubyo an darang pwersa: an Anti-Terrorism Act of (R.A.) na nagin batas kan pirmahan ini kan presidente kan Hulyo 3, . Saro ining samiraw o bangungot para sa mga Pilipino. Dahil sa batas na ini, natawan ki rason an red-tagging kan mga tawong lehitimo an mga protesta o reklamo manungod sa mga isyu nin banwaan. Dahil sa batas na ini, madaling sahutan na komunista an mga tawong nagpapahayag nin reklamo. Nagdalum pa an nagdidiklom na panganuron nin demokrasya sa Pilipinas. Sa panahon nin Pandemya, nagin ordinaryo an makadangog kang may ginadan. Abogado, opisyal nin gobyerno, ordinaryong tawo, maaaraman mo basta na sanang gadan na. Binadil. Su nangyari kan Disyembre 21 sa Tarlac simple an pinunan. Naribukan su pulis na off-duty na si Senior Master Sergeant Jonel Nuezca na an harong kataning sana kan mag-inang Sonya buda Frank Gregorio. Su ribok hali sa sarong homemade cannon para sa pagselebrar kan Pasko. Sa social media mati ki marhay an dagit buda kahaditan kan mga tawo. Arog na sana palan kaan, sabi kan dakol na tao. Dahil nagsimbag sa pulis si Sonya Gregorio, pwede nang badilon kan pulis? Dakol na boses na hali sa gobyerno an garo pigtatawan pang rason na nabadil su mag-ina dahil nagsimbag sinda sa pulis. Nahambugan sa mag-ina su pulis. Maray sana ngani ta may video kan nangyari sabi kan mga tawo ta kun dai daa baka paluwason pang nanlaban su mag-ina sa sarong awtoridad. An ikinadagit kan dakol na tawo iyo an gian kan kamot kan pulis na badilon sa payo su mga biktima. An mga nasa itaas na mga pangyayari, mga nagkapira sana sa darang pasakit kan minahali pa sanang taon. Duwa sana an pwedeng pangaptan ta sa mga rapado kan mga pangyayari: Magpakalugmok kita sagkod na magi kitang uripon nin pagkatakot o arog kan boses sa rawitdawit ni Dylan Thomas, sarong pararawitdawit na Ingles, sabihon ta man na: &#;Do not go gentle into that good night, Rage, rage against the dying of the light&#; &#; Hari pagsabata an diklom nin banggi nin pagkamabuot, Dai pagtugot sa pagrumirom kan liwanag. The post Paaram appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad Sat, 19 Dec :17:05 Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid kan Salog Pasig asin mga tributaryo kaini, garo saro sa 10 pamilya [&#;] The post An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad appeared first on Magbikol Kita . ]]> Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid kan Salog Pasig asin mga tributaryo kaini, garo saro sa 10 pamilya hali sa manlainlain na lugar kan Bikol. Kaya kun baguhan ka sa Manila, libut-libot sana sa mga komunidad kan urban poor dai ka na mapupungaw ta makakapag-Bikol ka sa mga nanay, tatay, lolo, buda mga lola. An mga bagong tubo nakakaintindi pa man ki Bikol pero kiriwot nang magtaram. Pero maski na ngani sa Manila na an kabuhayan kan mga Bikolanong nabanggit ko, urog na su mga naggugurang na, dai sainda nahahali an paghidaw sa banwang namundagan na sagkod ngunyan, su mga nabayaan nindang mga problema asin mga kadaihon, dai pang dakulang nagbago. Parehong mga problema an pighahampang ninda sa Metro Manila sagkod ngunyan. Taun-taon, sa bulan nin Disyembre, naghahanda an mga urban poor sa Metro Manila nin pagtiripon na an tuyo ipaabot sa gobyerno an mga isyu kan urban poor. Panunuluyan an apod kan pagtiripon na manlainlain an tema kada taon. Ngunyan na taon, apat na Nanay na bados an nagdara kan temang &#;lstaran sa panahon nin pandemya&#;. An Panunuluyan ibinaing sa paghanap ninda San Jose asin Birhen Maria nin madadagusan kan panahon na nagsunod sinda kan pagbuót ni Emperador Cesar Agusto kaidto na magpalista ta may ipinag-orden na sensus. Dahil ta pagbuót kan gobyerno, maski mag-aakion na si Maria, nagpa-Bethlehem man sya. Aram ta sa Bibliya na dai na sindang lugar na madagusan kaya sa paglakaw ninda nakaabot sinda sa kwadra nin mga karnero buda kabayo. Duman na inaki si Jesus sa sabsaban. Su kadipisilan paghanap nin malulugaran sa oras nin pag-aki, kabaing ini kan kadipisilan man kan mga urban poor sa paghanap nin tamang lugar tanganing mabuhay na matiwasay. Kan Disyembre 16, su Panunuluyan ginibo sa Zoom na nguna ta dai pwedeng magtiripon sa Mendiola, o sa Plaza Miranda o sa Manila Cathedral para ipaabot sa mga nanunungdan sa gobyerno an mga isyu kan kinapobrehan sa syudad. Sa presentation sa Zoom, an sabi kan mga lider kan urban poor, dipisilon ki maray an buhay ngunyan na pandemya. Dakulang bagay an problema sa tubig, pambakal ki face mask asin face shield, alcohol, asin iba pang pang-proteksyon sa bayrus. Mas dipisil pa kun may paisi na magkakaigwang demolisyon sa lugar ninda. Sabi kan mga urban poor, an abisong stay at home imposible kun gabaon na an saindang mga harong. Sain sinda? Pàno an physical distancing? Dai pa ngani dyan pighuhururunan an pag-aradal kan mga aki. Pàno daw an mga aki na maluyang magbasa, maluyang magbilang, buda maluyang magsurat? Pàno daw an maarabot na panahon?—sabi ninda. Mahalaga an pagparumdom sa mga may katungdan asin obligasyon na asikasuhon an programang paharong sa kinapobrehan sa syudad. May kasabihan baga kaya na out of sight, out of mind . Hilinga su 15 bilyon na nawara kan Philhealth. Dahil daing nagtutulak na kolektibong boses, pigpapaliman-limanan na sana baga. Kun anu-ano na sanang balubagi an nadadangog ta arualdaw nganing su Philhealth na isyu malingawan na. Kaya sa mga urban poor, dai ninda pipalampas an Disyembre na dai magpahayag kan mga isyu ninda. Istaran na harani sa hanapbuhay buda mga serbisyo sosyal para sa disenteng pamumuhay arog kan tubig, ilaw, eskwelahan, asin iba pa. Ini an mga nanginginot sa mga pighahaditan ninda.Ining taon na , gulping purisaw an dinara sa mga Pilipino lalo na sa kinapobrehan. Pero anuman na gabat an mag-agi sa nasyon, madali sa mga namamanwaan an pagbangon kun arog kan Panunuluyan ni San Jose asin Mahal na Birhen, pirming panô nin pagláom an mga tawo. An Panunuluyan kan urban poor simbolo man nin paglaom na an pangarampag na dai malingawan kan gobyerno an obligasyon ninda sa namamanwaan dai mapapagliman-limanan. The post An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya Tue, 08 Dec :08:59 Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na [&#;] The post An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya appeared first on Magbikol Kita . ]]> Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan tawo. Kan bandang Marso, dipisilon magsaod ta daing nalulunadan na mga tricycle. Su pamangkin ko nagsasaod dara an dakulang maleta tanganing maguyod nya sana an mga sinaudan mantang nagbabaklay pabalik sa harong. May problema kan supply nin alcohol, face masks, buda mga tisyu, dahil may mga tindahan na pigtarago su stocks ninda tanganing maipabakal sa mas mahal na presyo. Bagas, mga isirira, prutas, mga gulayon, nagkurulang ta su mga haling probinsya na mga produkto nadidipisilan mag-agi sa mga checkpoints dahil sa sobra ka-istrikto kan mga reglamento kan IATF (Inter-Agency Task Force). Su mga hospital paranô ki mga pasyenteng na-CoViD, kaya kun kaipuhan mong magpahospital, dipisil ta baka sa hospital ka pa makakua nin virus. Bako talagang prayoridad su ibang hilang. Nakatutok sa mga pasyenteng may CoViD su mga hospital. Ingat kami ki marhay ta kan Marso dakol su nagadan dahil sa CoViD. Sa harong mi, pag naabot an mga kairiba ko hali sa pagsaod, o ano pang aktibidad na tugot kan gobyerno, nalaog sana sa kaharungan pakapangarigos. Ingat na ingat kami ta dakulang problema kun may ma-CoViD samo. Saro sana sa pamilya an may Quarantine Pass tanganing makapanaod o makapa-bangko. Pakatapos nin walong bulan, may dikit na mga pagbabagong nangyari. Dai na kaipuhan an Quarantine Pass. An Senior Citizen na arog sako pwede nang magduman sa klinik kan doktor para magkonsulta. Pero bago ka maglaog sa klinik, masimbag ka nguna kan contract tracing form. An huron kan pasyente buda doktor online. Problema kun maluya an internet, putul-putol an huron. Dipisil na makihuron online na naka-mask buda may face shield pa. Kan nagdisisyon akong mag-uli sa Bikol, hadit ako na dai matawan ki Travel Permit. Pero maski durudipisil maglakaw kan travel permit, dai kang ibang magiginibo kun gusto mo talagang mag-uli. Inot kong ginibo an magduman sa barangay office. Pero su ID ko palan old address ko pa kaya dai ako tinawan ki Certification of Residency. Kaipuhan kong dumuman sa opisina para sa mga Senior Citizen sa Quezon City tanganing baguhon su address sa ID ko. Nag-Grab ako pasiring sa OSCA (Office for Senior Citizens&#; Affairs). Cashless an paglunad sa Grab kaya an pamasahe mo sa paagi nin credit card o Gcash. Mauran-uran kadito kaya ingat na ingat ako pagbaba ko sa Grab ta kun madarinas dakulang problema. Nagpila ako sa OSCA pero marhay ta kan hapon na pagduman ko, nadara ko na su ID ko na may bagong address.  Pagbalik ko sa barangay office kinaagahan, dara ko na su tamang address ko, dangan lang ako tinawan ki Certification of Residency pakatapos nin paghalat ta nagkapira su nainot sako. Tapos, pinaduman ako sa Health Center. Pag-abot kong Myerkules sa Health Center, sabi sako, sa Martes pa maabot su doktor. Tugon sako na sa Martes, magdara na akong swab test result ngani daang dai na ako magparabalik-balik. Nagdiretso ako sa sarong private clinic tanganing magpa-swab test. Tulo sagkod limang aldaw na paghalat, an bayad Php5,100. Kun sa laog nin 24 oras gusto mong makua, Php8,100 an bayad. Pinili ko su Php5,100 an bayad. Kan dara ko na su swab test sa Health Center, hiniling naman si mga dokumento ko. Pagkahiling kan Certification of Residency na an petsa October 22, bumalik daa ako sa barangay ta expired na daa an certification na idto. Sabi ko sarong semana pa man sana an nakaagi. Sabi sako, an Certification of Residency dapat recent. Naisip ko na sana na dahil siguro nakasabi sa certification na bako akong PUI (Person Under Investigation) kan October 22, pero kan October 29 dai na sinda sigurado kun bako akong PUI. Kaya balik akong barangay office nganing maghagad ki bagong certification of residency. Naghalat na naman ako na tawan ki bagong certification. Pagbalik ko sa Health Center na Martes, tama na su mga papeles ko, sinabihan akong sa sunod na aldaw na sana bumwelta ta dakol su naghaharalat. Medyo may pagkabaldi na ako pero garo sanang okay sana ako. Tuminukaw ako sa likod kan mga naghaharalat tanganing makapahingalo dahil napagal ako sa pagparabalik-balik. Munan, rinanihan ako kan sarong staff buda sinabihan na kairiba na ako sa lista kan makurua nin Health Certification kan aldaw na idto. Ay salamat—sabi ko sa sadiri. Kan ako na su kahuron kan doktor, sabi sako dai ngani daa kuta ako tatawan ki Health Certification dahil nasa grupo daa ako kan mga vulnerable bilang senior citizen. Hiyum-hiyom lang ako dangan naghalat. Kan napirmahan na kan doktor su certification, nagpasiring na ako sa opisina kan pulis. Haloy man su paghalat ko pero sulit man ta nakua ko na su Travel Permit ko. Su date na riniquest ko Nobyembre 9, pasiguro dahil nakabgyong Rolly pa sana, baka may mga ulang pa sa dalan pa-bikol. An nagkokoordinar sa driver su tugang ko. Su mga driver palan kan private van na lulunadan ko, dai palan kami nagkairintindihan sa petsa kan pag-uli ko sa Bikol. Su nakua nindang Permit Nobyembre 7. Kan masunod na aldaw nagbalik ako sa Pulis nganing baguhon su petsa kan byahe ko. Diit na paghalat, nabago man su petsa. Kan pinadarara ko na su mga papeles ko sa tugang ko sa Canaman tanganing darahon sa munisipyo, nakua man ninda su dokumento na nagsabi na pag-abot ko sa Canaman kaipuhan diretso ako sa Quarantine Area. Katorseng aldaw an sabi sa protocol na mag-isolate ako kan sadiri ko maski pa dai akong CoViD. Sarong private house na inarkila kan tugang ko an inistaran kong katorseng aldaw. Dai kaya magamit su Quarantine Area kan munisipyo pakabagyong Rolly. Sa Quarantine Area na ako inabutan kan bagyong Ulysses. Dai ako pwedeng magluwas sa Quarantine Area ko ta igwang tawo duman sa pagtaraning na nagmanman kan hiru-hiro ko asin nagrireport sa munisipyo kun nagsunod ako kan protocol. Nagsunod talaga ako kan protocol. Pighahatudan sana ako ki pagkakan kan kapamilya ko. Tugot man su munisipyo na igwa akong sarong tugang na kaibahan mantang naka-quarantine. Pakatapos nin katorseng aldaw, dangan sana ako nakauli na sa harong na uulian ko. Arog kaan naiba an pag-uli ko sa Bikol haling Manila. Kun dai kang Travel Permit dai ka talaga makakauli. . The post An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya appeared first on Magbikol Kita . ]]> 1 Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan Sun, 08 Nov :41:00 Nagkapirang beses akong nagkaigwa nin kataning na pasahero sa jeep, kaidtong dai pang pandemya, na pirming nandadagit sa makilimos. May mga pinalampas akong pang-iinsulto sa mga makilimos pero may sarong insidente sa Manila na dai ko napalimanlimanan. Ini su nangyari. Mabaskog su kataning kong pasahero sa inotan kan jeep. Harani ako sa drayber, su kataning [&#;] The post Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan appeared first on Magbikol Kita . ]]> Nagkapirang beses akong nagkaigwa nin kataning na pasahero sa jeep, kaidtong dai pang pandemya, na pirming nandadagit sa makilimos. May mga pinalampas akong pang-iinsulto sa mga makilimos pero may sarong insidente sa Manila na dai ko napalimanlimanan. Ini su nangyari. Mabaskog su kataning kong pasahero sa inotan kan jeep. Harani ako sa drayber, su kataning ko yaon gilid kun sain malibyanong magbaba kun oras nang magbaba. May ruminaning lalaki sa kataning ko na nagpasabot na nakikilimos sya. Bako pa man gurangon na marhay su tawong nakikilimos. “Nata ta dai ka magtrabaho, magparapakilimos ka sana. Makusog ka pa.” Su boses kan kataning kong lalaki halangkaw na panô nin pagkabaldi. Syempre, kuminimu-kimo sana su makilimos buda naghali na. Sobra na man na pagsupog sa kapwa an ginigibo kaini, sabi ko sa sadiri ko. Sa hababang boses  na may dagit, sabi ko, “Dai mo na ngani tinawan, dinagitan mo pa,” sabay tami-tami ako. Dai man ako iniwal kan lalaki, dai sana syang girung-girong. Su drayber gari dai sanang nadangog. An manungod sa pagtao sa makilimos, pirming nagigin kontrobersiyal na hururon  Yaon su sasabihan an mga nagtatao na: “Pigpapadanay mo an pakilimos, isusugal man sana iyan.” O, “mga sindikato iyan, mga manloloko iyan, isa-shabu lang iyan.” Mas dakol an taas an kiray sa mga nagtatao sa mga makilimos kisa mga nakakasabot kun nata may mga nangingilimos. Habo ta na magdakol an makilimos kaya an inot na solusyon sabi kan mga habo maglimos, dai magtao tanganing dai na an mga ini maingganyo magparapanghagad. An problema bako arog kaan kasimple kun nata may makilimos. Tabi lang ta iba man na tema an droga pero may kaisipan na tanganing mawara an droga, gadanon an mga adik. Magkapandok an argumentong ini manungod sa pagparà kan mga makilimos.  Balik sa makilimos. Kun an argumentong sususugon ta, gustúhon kan mga pobrehon na mangilimós, an pinaghahalian palan kun nata ta may mga makilimos ini dahil marhay buda maugma an mangilimós. Pero sa dakulang kwadro nin retrato kan banwaan, an hapot siisay man daw an tawong dai nasusupog magparapanghagad? Pareho man ini sa diskurso sa prostitusyon na sala kan mga biktima nin prostitusyon an hilang na ini nin banwaan. Pirming victim blaming an kaisipan na mas pinapadanay. Primero, madaling lastaran an tios ta aram kan  banwaan na maluya sinda. Daing ma-kaso sa korte ki verbal abuse kun linastaranan an sarong makilimos nin sarong uruigwahon. An problema kan pagtios (poverty ) iyo na an pagtios mismo sarong pagringis sa dignidad nin tawo. Naitutuklang kan labi-labing pagtios an mga tawo sa kamugtakan na kapot sa matarom dahil inagaw sa mga tawong sobrang tios an diretsong magpili kun ano an dapat sainda para mabuhay. Siisay an naglalang kan makilimos? Bakong sarong banwaan na dusta na kabig sanang kabig maski su ihuhungit na sana kan tios iagaw pa? Bako pang harayong eksena sa girumdom ta an pakilimos nin mga jeepney drivers dahil nawaran sinda nin trabaho sa panahon nin pandemya. Marhay ta nakakapagpasada na sinda ngunyan. Pero  may panahon na ngani sanang may makakan an nawaran na nin oportunidad magtrabaho, natutuklang sinda sa panghagad. Nasusupog sinda maghagad pero tinuklang sinda kan mga pangyayari na tanganing mabuhay, mangilimos an natatadang paagi nganing dai manghàbas. An mga nahihiling tang nangingilimos mga gurang, may byadi, buda iba pang maluya an lawas.  Kun minsan, may nangingilimos na medyo mabaskog pa an lawas. An iba kaini pula o kun minsan bungog. Ibang hururon an pag-aprubitsar kan mga sindikato sa pagtios nin iba. May mga isip-kriminal talaga na nanggagamit kan kaluyahan nin mga tios. Mga sindikato an apod kaini. Kukuahon ninda su makahirak an kamugtakan nin pagtios  tapos papadumanon ninda sa mga lugar na dakul an nag-aaging tawo nganing duman mangilimos, tapos iiingreso ninda an napangilimusan ninda sa mga galamay nin sindikato. Porsyentahe lang an titao  sa naghalon kan supog sa bilog na aldaw tanganing may makuang limos. Sa paggamit nin sindikato sa mga makilimos urog pang minakusog an ringis nin pagtios sa mga tios. Tapos, kitang medyo marahayrahay pa an buhay madali kitang magbasol buda madagit sa mga makilimos na biktima nin kapasluan nin nagkapirang pamilya o indibidwal o korporasyon sa nasyon ta na an iyu-iyong misyon ninda sa buhay iyo an maghadi sa banwaan. Bakalon an mga kabasan sa nasyon tanganing patugdukan ki mall, mga harong na pambenta, mga golf courses o iba pang pangangaipo nin negosyo. Maghigda sa kwarta. Magtao sana nin mukmok sa tios para an siram kan pinagpagalan kan iba paduman saindang mga naghahadi-hadi sa banwaan. Namamasdan ta an pasweldo sa mga higanteng kumpanya, an pagtrato sa mga sakada sa mga tubuhan asin iba pang kaparehong kamugtakan nin mga patrabaho. Ini an nag papadanay nin pagtios. Kaya ngani an suriyaw kada Mayo Uno: “Presyo ibaba, sweldo itaas!” Habo tang  magdanay an mentalidad na parapakilimos pero an urualdaw na dalagan kan  buhay-buhay nin mga namamanwaan, nasasangkuban nin patronage na kultura nin pulitika. Nagtatabang an pulitiko ki diit tanganing sa eleksyon iboto sya. Halimbawa, natabang kun may nagagadan. Dakulaon na ining utang na buót nin tios. Nagigin padrino sa bunyag o sa kasal an mga may kaya buda may poder. An mga tios titanaw ining dakulaon na utang na buót. Uruutro lang ang sistemang ini kaya garing si Sisyphus sa Greek mythology na tulak ki tulak kan dakulaon na gapo patukad buda pag-abot sa itaas, mahuhulog na naman su gapo, itutulak na naman ni Sisyphus paitaas. Daing katapusan an kapagalan na ini ni Sisyphus. An paglimos dai nakakapabaskog kan dignidad nin tios pero kaipuhan ninda magkakan sa urualdaw. Pagkakan an ipinapakilimos bakong pambayad sa tubig o kuryente o pantwisyon ki aki. Sagkod na arog pa kan kamugtakan ta ngunyan an pulitika sa nasyon ta, an pagbabago para sa mauswag na nasyon, haloy pang mangyari. Kunsyensya ta na sana an masabi kun pabayaan tang dai lamang makahigop maski sarong cup na linanot sa sarong aldaw an sarong makilimos tanganing maghangos pa sya sa sunod na kaagahon. Pero syempre dapat mapara man an mga sindikato. . The post Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 Manlain-lain an klase nin programa sa pagpauswag nin banwaan Sun, 18 Oct :50:14 Pag nasasambit an tataramon na pag-uswag nin banwaan manlain-lain an pakahulugan kaini kan manlain-lain na mga tawo, depende sa pinaghahalian nindang pakasabot kan reyalidad. May kaisipan na an hiling sa mga programang pampauswag sarong tabang o serbisyo tanganing an mga nagtitios umabante sa saindang kamugtakan na pangkabuhayan. An tabang sa paagi nin pagkakan, gamit sa [&#;] The post Manlain-lain an klase nin programa sa pagpauswag nin banwaan appeared first on Magbikol Kita . ]]> Pag nasasambit an tataramon na pag-uswag nin banwaan manlain-lain an pakahulugan kaini kan manlain-lain na mga tawo, depende sa pinaghahalian nindang pakasabot kan reyalidad. May kaisipan na an hiling sa mga programang pampauswag sarong tabang o serbisyo tanganing an mga nagtitios umabante sa saindang kamugtakan na pangkabuhayan. An tabang sa paagi nin pagkakan, gamit sa eskwelahan, mga bulong o iba pang dikit na materyal na pangangaipo na iginagawgaw sa mga tios sa barangay. Sarong klase ini nin programa nin mga nasa gibong pang-social action, mapa-gobyerno, simbahan o pribadong organisasyon. Sa Ingles, dole out an apod kan arog  kaining klase nin serbisyo. May kamanungdanan an programang dole out pero may kakulangan ini sa parte nin pagpatalubo nin sarong matalingkas, kumpletong pag-iisip ( mature ), buda agimadmad na kayang mag-atid-atid kan direksyon na gustong padumanan. O sa sarong pagsabi, kulang an dole out programs sa parte nin pagpapahiwas pa kan agimadmad manungod sa tawo buda kan papel nya sa pagpanday  nin mapagmalasakit na banwaan. Nata man daw ta kulang? Mahapot kita. An pinaghalian kaya kan dole out na ideya iyo an kaisipan na &#; top-to-bottom approach &#; nin pagsirbe o pagtabang. Sa Pilipinas, sa parteng dekada ‘60, an porma nin mga programa pig-apod na Welfare Services o Mga Gibong Pagkahirak. Sa programang ini dai kaiba an mga tatawanan nin tabang sa pagbilog kan plano asin pag-implementar kan mga plano kan may programang ahensya. Sa parteng pag-akò sana kan tabang an papel kan mga tatabangan. Beneficiaries an apod sa mga tatabangan, bakong participants kan programa. Dai pa kan mga dekadang ito su pig-aapod tang Community Organizing ngunyan. Hali sa marhay na buót an mga welfare programs pero napag-atid-atid kan mga nasa social action work kan dekadang nasabi na su welfare programs dai nakasimbag kan mga pangangaipo kan mga obrero manungod sa pagsiguro na dai matὶmakan kan mga kapitalista su mga karapatan ninda sa trabaho. Su mga pagprotihir man kan mga  deretso kan mga kinapobrehan sa syudad saro man na dai kayang hampangon kun welfare programs sana su dara kan mga gibong pang-social action. Sa parteng patapos na an dekada ‘60, sa sarong paghururon kan Federation of Asian Bishops, binugtak sa lamisa an hururon nin pagtabang sa mga obrero asin kinapobrehan sa syudad. Sa panahon na idto, pirming may abiso an gobyerno na maghanap su mga tios ki ibang istaran. An apod sainda kaidto squatter . Iba naman na urulay kun nata ta nakakawarang dignidad an tataramon na squatter. Bako sana pating squatter. Ati pa sa mata an hiling sa tios na barungbarong su istaran. Kawasa, sa dekadang nasambit dakol su proyektong pagpatindog ki mga darakulang edipisyo sa syudad arog kan mga hotel o iba pang edipisyong pang-komersyo urog na sa Metro Manila. Kaya sa hururon kan mga  obispo nabuksan an ideya na magtao nin pag-adal sa mga obrero asin kinapobrehan sa syudad o urban poor manungod sa mga karapatan ninda sa laog kan mga ley kan nasyon. Dai pa kaidto kan Urban Development and Housing Act (RA ) pero may mga probisyon man sa konstitusyon manungod sa paggalang sa karapatan nin kinapobrehan. Dahil dai pang aram na paagi kun pàno ipakilaban sa paaging matuninong an mga karapatan nin mga tios, nakaisip an grupong ekumeniko na pag-iriba nin nagkapirang pading Katoliko buda Protestanteng pastor, kaiba an nagkapirang propesor sa sosyulohiya na mag-imbitar ki trainers sa community organizing . Matanog sa panahon na idto su mga gibong pag-oorganisa ni Saul Alinsky buda pag-iriba nya sa Estados Unidos. Sa panahon man na idto makusog su mga paghiro sa Estados Unidos kan mga nasa Civil Rights Movement . Tamang-tama man, sarong pading Heswita, si Fr. Denis Murphy, may programa para sa mga tios sa Tondo, may aram sa mga gibong pag-oorganisa ni Saul Alinsky. Nakapagmartsa pa man ngani si Fr. Denis Murphy, SJ, kaidto sa pag-iriba kan Civil Rights Movement bago sya ipinadara sa Pilipinas. Kaya sya su makakatakod sa grupo ni Saul Alinsky . Sa madaling sabi, nag-uyon na magpadara nin trainer sa community organizing sa Pilipinas. An pinadara si Herb White, sarong Presbyterian pastor na Amerikano na nasa grupo ni Saul Alinsky. Sya an nagin trainer kan primerong mga organisador na pinaagi sa on-the-job training sa Tondo, Manila. An organisasyon na nagin harong kan Community Organizing Training Program iyo an PECCO ( Philippine Ecumenical Council for Community Organizing). Sarong paagi nin pagsirbe sa mga tios na komunidad an community organizing . An kaibahán kaini sa dole out program iyo an partisipasyon kan mga tawo puon sa pagtukar kun ano an problemang nakakaapekto sa mga tawo na inoorganisa sagkod sa pag-ebalwar asin mga paguno nin liksyon sa paghiro. Bakong tagaakò sana kan tabang an mga tawo kundi naghihiro sinda na matabangan an sadiri. An paghimo kan pormal na organisasyon pagkaagi na kan mga paghiro. Dangan durudiretso na sinda sa paghanap ki mga solusyon sa mga problema ninda sa komunidad sa organisadong paagi. Su pinunan sa Tondo na pag-organisa sa matuninong na paagi nagpadagos ito. Sa panahon nin Martial Law, nagtao an paaging ini nin kusog sa mga urban poor na imbes matakot, nagkaigwa nin kusog nin buót na dai magtugot na basta na sanang pahalion sa naiistaran ninda. Nagsanga pasiring sa iba-ibang parte kan Pilipinas an pag-oorganisang pinunan sa Tondo. Sagkod ngunyan ginagamit pa an pamaaging naukdan sa Tondo sa training ni Herb White pero ilinugar an paagi sa kamugtakan kan Pilipinas buda sa kaisipan kan Pilipino. Sa pagtabang sa banwaan, marhay na bukas an isip kan mga nagmamaneho nin programa. Daing saro sanang paagi an pasiring sa pagbago kan  kamugtakan kan nasyon sa lado nin kabuhayan, pagdedesisyon sa mga isyung lokal buda nasyunal, kaibahan na an parteng pagbago nin kaisipan pasiring sa sarong agimadmad na makadyos, makatawo, asin makademokrasya. . The post Manlain-lain an klase nin programa sa pagpauswag nin banwaan appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 Hustisya: pundasyon nin katuninungan Sun, 04 Oct :12:20 Man-iba-iba an boses na nagsasaralimbadan kun katuninungan an pighuhururunan. Mala ngani ta an sarong sektor kan banwaan kumbinsido na tanganing may katuninungan, dapat gadanon an mga adik, prisuhon an mga may reklamo sa padalagan kan gobyerno, ratakan an reputasyon kan mga sektor na makusog an boses sa paghagad kan statement of assets and liabilities kan [&#;] The post Hustisya: pundasyon nin katuninungan appeared first on Magbikol Kita . ]]> Man-iba-iba an boses na nagsasaralimbadan kun katuninungan an pighuhururunan. Mala ngani ta an sarong sektor kan banwaan kumbinsido na tanganing may katuninungan, dapat gadanon an mga adik, prisuhon an mga may reklamo sa padalagan kan gobyerno, ratakan an reputasyon kan mga sektor na makusog an boses sa paghagad kan statement of assets and liabilities kan mga nagsisirbi sa gobyerno. Baliktadon an tama buda patakuton an mga nagsasabi kan totoo. An mga arog kaini an kaisipan pig-uumaw an mapandiktang pagpadalagan kan gobyerno ta disiplinado daa an mga tao. Igwa ngani ki grupo na nangangapudan nin rebulosyunaryong paggobyerno tanganing halion na an mga institusyon na nagpapadanay nin matalingkas na debate bago magluwas ki ley o ano pa man na polisiyang magigiya sa pagpasunod. May sektor man na an pakahulugan kan katuninungan iyo an pagsunod sa mga pigpapahalagahan kan demokratikong paggobyerno. An mawot iyo na an kada namamanwaan may parteng hihiruan para mag-andar an makinarya nin pagpalakaw kan nasyon. An pangaturugan kan grupong ini iyo an madangog an mga isyu asin rekomendasyon kan kada saro tanganing daing barasulan kun nasa parte na kan implementasyon kan mga programa. May sektor man na an paghiling sa katuninungan iyo an dai pag-istrikto o sige sana kun ano an gusto kan mga tawo. Kun arin na grupo an makusog an boses, iyo an nasusunod. Sa sitwasyon ini, dara-dara saná kan paros an paggobyerno. Tangani daang daing makulog an buót. Ini an katuninungan na huna kan grupong ini. Bakong uruintrimis an hururon sa katuninungan. Sabi kan sarong Amerikanong organisador na si Saul Alinsky, kun gusto mong nanukon an pagkaturog mo sa banggi, hirasan mo nin kakanon an mga kataning mo. Dai mo na ngani kaipuhan kudalan an natad mo kun daing nagugutom. Pwedeng literal pero an gusto nya talagang sabihon mas manungod pa sa istruktura nin gobyerno na nagtataltag kan mga kayamanan o rekursos kan gobyerno na hali man saná sa mga namamanwaan sa paagi nin buwis. Sarong kaisipan na importanteng malinaw sato gabos iyo na an katuninungan garo bunay na dapat ingatan an pagdara. Madaling mapasâ kun nasa kamot nin mga tawong gustong agawon an maski nasa ngimot na kan mga daing poder. Sarong halimbawa an pondo kan PhilHealth. 15-bilyon piso an hinabas sa mga tawo pero sagkod ngunyan dai pang nakakasuhan. Pàno ining sitwasyon na ini makakadagdag sa hururon nin katuninungan? Kun an katuninungan iyo an silensyo nin kamposanto, pwedeng isipon na katuninungan an dai pagreklamo. Pero katuninungan nin mga buhay an kaipuhan kan reyalidad ta. Kaya salâ na pagparamudahon kan presidente an mga nagpapahayag kan paghiling ninda sa situasyon. Banwaan ta an nasyon na ini. Siisay an masamu-samo kan nagwarairak na problemang gibo kan kaisipan na an matuninong itong daing girong. May problema an tamanyo kan hustisya, aram ta ini pero dahil nabubugtak sa lamisa an hururon manungod sa katuninungan, masasambit ta masasambit an tamanyo kan sosyudad. Bakilid an tamanyo. Mas dakol na nagtitios an dai nakakabawi minsan kuta sa ley na man lamang. Kaya sa makaskas na paghiling kan pandok kan satong banwaan, an mga prisuhan panô nin pobre. Dakol sa istorya nin mga napipriso an makagurugirabong kaso nin pagka- frame up pero dahil kwarta an kaipuhan tanganing makakua nin matibay na abogado, nasasakripisyo an hustisya. Dakol man an mga sector na nanindugan sa mga deretso ninda base sa ley pero interes kan mayaman an haros iyo pirmi an napoprotektahan. May mga paghiro an haros gabos na sektor nin mga tios na matalingkas na naninindugan sa deretsong pantawo. Arog kan mga kinapobrehan sa syudad na pirming may naghihikihik na paggaba kan harong ninda. Halimbawa kaini an luminuwas na bareta na su mga urban poor na harani sa Manila Bay pigpaplanuhan na pahalion ta nakakapakanos kan baybayon. Su mga katutubo sa Quezon, naninindugan sa mga deretso nindang mabuhay sa dagang pagsadiri kan tribu base sa suanoy na palakaw. Pero ngunyan namemeligro an dagang tinubuan ninda dahil sa planong pagbugtak kan Kaliwa Dam. Katuninungan, garong subó (bubble) ki sabon na madaling mawara dahil daing tultol na pigtitindugan. Dai man nawawara an pagláom na makakamtan man giraray an hustisya tanganing magkaigwa ki katuninungan an banwaan pero an pagláom pigbabantayan, pigbabayubo. Gabos na hiru-hiro kan sosyudad na mahamil kan pagláom nin banwaan, pirmi tang mamanmanan na arog kan pagbantay kan mga gunakan sa siwo ninda o kan mga ayam sa mga ido ninda. Paghagad nin kusog sa mahal na Dyos. Pagbantay. Paghiro para sa totoong katuninungan. . The post Hustisya: pundasyon nin katuninungan appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 Pàno na kun dai na nadadagit an banwaan sa salâ? Sun, 20 Sep :08:00 Sabi sa sikolohiya, tanganing padagos na mabuhay sa tahaw nin labi-labing pagtios, an tawo nakakamukna nin mga paagi na madepensahan an sadiri (defense mechanisms). Halimbawa, kun habo kan kataning mo na mapadusahan ta nadakop mo syang nandaya sa tindahan, an kataning mong iyan itsitsismis ka na nandaya ka kaidto pero dai saná risa ta matibay [&#;] The post Pàno na kun dai na nadadagit an banwaan sa salâ? appeared first on Magbikol Kita . ]]> Sabi sa sikolohiya, tanganing padagos na mabuhay sa tahaw nin labi-labing pagtios, an tawo nakakamukna nin mga paagi na madepensahan an sadiri ( defense mechanisms ). Halimbawa, kun habo kan kataning mo na mapadusahan ta nadakop mo syang nandaya sa tindahan, an kataning mong iyan itsitsismis ka na nandaya ka kaidto pero dai saná risa ta matibay kang magsagin-sagin. Naaraman mo na saná na rinatakan na palan su pangaran mo. O kaya, iinutan kang takuton tanganing dai mo sya masingil kan mga paglapas nya sa kapwa. Igwa man na pandepensa sa sobrang kanos na kan mga ugali sa palibot. An pagdangog na pipalaog sa sarong talinga buda pipaluwas sa ibong. Mas grabe kun dai mo na aram kun ano na an nasa buót kan kahuron mo ta maski an pandok nya nawaran na nin natural na liwanag kun sya kahuron mo. An apod kan pandepensang ini kan tawo sa mga problema sa palibot nya iyo an dai nang pakilabot. Pinatuod na nya an sadiri na dai na makubhanan o mataranta kun may mga problema. Kakambal ining depensang ini kan pagkadai nang nahihiling na pagláom ( cynicism ) na magrahay pa an dalagan kan mga bagay-bagay sa banwaan. Madadangog mo an mga tataramon na ini: Ubos na an luha ko, dai nang mangyayari. Sinda na saná baga an nasusunod. Urog na ngunyan na pandemya na nagdara nin manlain-lain na pagsakit, mas mauubserbahan ta an man-iba-ibang pagdepensa sa sadiri. Mas pa sa takot na maulakitan kan CoViD19 an takot na makasuhan sa kun ano na sanáng balubagi ta kun makataram kang medyo may natatamaan na may poder buda awtoridad, pwede sanáng ikabit ka sa mga gustong magpabagsak kan gobyerno. Sa social media saná, pag mga troll an nagpaplatika, huna mo langit na an Pilipinas ta pag magkomento ka sa mga bararikig na mga pahayag kan nasa poder an hapot tulos saimo “Ano man an inambag mo sa banwaan”? Dakulon an mga bagay-bagay na an sarong naglalapigot na taxpayer pwedeng-pwede buda dapat lang mangsitá. Pagsusururugan ka kan mga troll na kun sain paghali-haling kapatalan an iaapon saimo. Dakol an kaipuhan sitahon arog kan isyu sa West Philippine Sea. Pabayaan na sanáng ibaribad su pinangganahan kan Pilipinas na Arbitral Ruling na sadiri kan Pilipinas an West Philippine Sea? An isyu sa PhilHealth arog na saná kaan, lilingawan ta na an pagsiguro na maibalik su hinàbas na kwarta na para sa kapakanan kan mga myembro kan PhilHealth? Tugot kita na sabihan na sagkod na saná sa taon an PhilHealth? An dolomite na pampagayon daa kan Manila Bay, okay lang? An paglaog kan mga DITO cell sites sa military camps kan nasyon, dai na pagsitahon? May dagit na nagkakalakaga sa daghan kun dai nailuluwas an mga komento o mga rekomendasyon na pwede man makatabang sa pagpakarhay kan buhay-buhay ngunyan. Sa social media nakakaluwas an dagit pero an mga natatamaan nananakot na babalikan an mga reklamador. Sa bilog na panahon pakatapos kan EDSA I, ngunyan saná gustong pauk-ukon an mga dila kan mga tawo. Marhay sanang an mga Pilipino naglalaad pa an kalayo sa tulak ta kun naparaot an dalagan kan isip ta, magraralakaw-lakaw kitang gari nang mga bangkay na burubitbit an sadiring ataul.  An pagdagit sa inhustisya bakong gibong ikakasupog. Nata ta an nagtitimak-timak sa mga deretso kan kadaklan dai lamang nasusupog? Idinidepensa pa ngani. Pinapalakpakan pa. Sinasaluduhan pa. Mas urog na dapat palakpakan kuta an pagdagit sa mga baralanggado nang gibu-gibo arog kan pagyamyam sa mga tultol na gibo kan frontliners . Arog kan pagdagit sa planong magbugtak ki mga DITO cell sites sa mga military camps sa nasyon asin iba pang dapat tang ikadagit.  Anong klaseng nasyon na kita kun maski an lehitimong diretsong magdagit sa salâ patimak-timakan ta pa? An dagit an emosyon na nagdadara nin pagbabago. Dai man nangangahulugan na kun dagit ka sa mga nangyayari ngunyan pirming dagit an pandok buda boses mo. Bako man iyan an gustong sabihon kan pagdagit sa mga sarala nang dalagan sa nasyon. An dagit sa daghan nagmumukna na paagi na mapadanay an katutuuhan. An dagit bako sa tono kan pagtaram mamamati kundi sa mga datos na kapot ta bilang patunay na igwa man nanggad na salâ. An dagit sa mga sala nahihiling sa mga paghiro ta na may pagbabagong mangyari. Bakong tanda nin pagpadaba sa banwaan an paghalon saná pirmi kan mga ikinakadagit ta. Pag-iisipan ta saná kun pàno an dagit magpahiro sato nganing makamit ta an mawot na pagbabago. . The post Pàno na kun dai na nadadagit an banwaan sa salâ? appeared first on Magbikol Kita . ]]> 0 Nata madaling mandaug-daog sa kapareho tios man na mga tawo Sun, 06 Sep :57:17 Kasugpon kan “Pano Sukulon an Pagpadaba” na nagluwas kan August 23, Dakol na beses na nahuhusgahan an mga tios na komunidad na uso sainda an mandaug-daog sa kapwa daug-daog man. Madaling apudon sindang “mga daing kurukarigós kaya, kaya mga palta-rason sinda.” Madaling madagit sainda ta madali sindang mag-iriwal. Pero kun adalan ta ki marhay [&#;] The post Nata madaling mandaug-daog sa kapareho tios man na mga tawo appeared first on Magbikol Kita . ]]> Kasugpon kan “Pano Sukulon an Pagpadaba” na nagluwas kan August 23, Dakol na beses na nahuhusgahan an mga t


Magbikol Kita | Bakilid

Magbikol Kita | Bakilid Saturday, December 27, , 4:25am Bakilid France Clavecillas Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO. Nata madaling mandaug-daog sa kapareho tios man na mga tawo by France Clavecillas | Bakilid Kasugpon kan “Pano Sukulon an Pagpadaba” na nagluwas kan August 23, Dakol na beses na nahuhusgahan an mga tios na komunidad na uso sainda an mandaug-daog sa kapwa daug-daog man. Madaling apudon sindang “mga daing kurukarigós kaya, kaya mga palta-rason sinda.”... read more Pàno sukulon an pagpadaba? by France Clavecillas | Bakilid Mahiwas buda hararom an sakop kan tataramon na pagpadaba, kaya kun minsan dipisil ladupon an konseptong ini. Pagpadaba saná ngani nin nagkapira mapagal na, pàno pa kun banwaan pa an paghururunan, asin an pagpadabang ini duman sa mga pigdadaug-daog na sektor? Bago ako... read more Pagbasang-basang sa dignidad nin kinapobrehan sa paagi nin mga terminolohiya by France Clavecillas | Bakilid Ngunyan na pandemya, parati tang nadadangog sa TV an mga tataramon na nabiyayaan nin gobyerno, tabang hali sa gobyerno, mga pasaway, asin iba pang mga tataramon na nagpaparùrô kan respeto kan banwaan sa mga daing sukat. Dahil natuod na kitang magdangog kan mga... read more Organisadong paghiro nin mga nasa kadipisilan by France Clavecillas | Bakilid An kahandaan na makipag-rabus, makipaghornal, o magbayanihan nasa dugo kan mga Pilipino. Namamasdan ta ini kun may bagyo, may sulo, may pagtúga nin bulkan buda iba pang peligrosong mga nangyarari sa satong komunidad. Ngunyan na pandemya, yaon an pakisumarong ini sa... read more Bakilid by France Clavecillas | Bakilid An ngaran kan kolum na ini Bakilid, kabaing kan pagkabakilid kan mga pig-aagihan kan kinapobrehan, may pandemya man o mayo, pero lalo na nanggad ngunian na igwa nin kalaban na dai nahihiling, an Coronavirus. An kanta kan nasa kindergarten na mga aki o nasa Grade 1 na... read more Next Entries » Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 7 + 4 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Magbikol Kita | Bakilid

Magbikol Kita | Bakilid Saturday, December 27, , 4:25am Bakilid France Clavecillas Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO. An banwaan na mapinadaba sa mga senior citizens by France Clavecillas | Bakilid Sa sarong forum sa Manila bago maglockdown dahil sa pandemya, nagin tema sa pag-urulay an kamugtakan kan mga nagkakaedad na. Positibo su paghiling sa mga benepisyo para sa mga senior citizen na dulot kan R.A. (Expanded Senior Citizens Act of ). Halimbawa... read more An pag-adal kan mga aki nin kinapobrehan sa panahon nin pandemya by France Clavecillas | Bakilid Nadadangog ta sa mga bareta sa TV na preparado ki maray an DepEd sa paghampang sa mga pangangaipo kan mga estudyante sa pagpadagos kan pag-adal. Pag magdangog kita kan report kan DepED Secretary sa Presidente, an mga imahen na maagi sa isip ta mga imahen na gabos na... read more Paaram by France Clavecillas | Bakilid Natuod kitang hilingon na dakulang bagay an paghali pasiring sa padudumanan Nagdedespedida party kita o hihatod ta an mahali. Kan dai pang internet, an sisabi ta: Magsurat. Dai makalingaw. Iba ining paghali kan daan na taon ngunyan. Dipisil umawon buda sabihan na... read more An Panunuluyan kan mga kinapobrehan sa syudad by France Clavecillas | Bakilid Kun maglakaw-lakaw ka sa mga lugar kan urban poor sa Metro Manila, kun Bikolano ka, magigiulok ka ta kun may kahuron kang nagbi-Bikol, may marani man saimong nagbi-Bikol na man. Sa pagparalibut-libot ko kaidto bilang community organizer sa mga barangay sa mga gilid... read more An pag-uli ko sa Bikol haling Manila sa panahon nin pandemya by France Clavecillas | Bakilid Naiba an pagkaareglo kan mga bagay-bagay sa buhay kan mga tawo, bako sana sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban, kan magkapandemya kaining CoViD19. Sa haloy na lockdown, na nainot sa Metro Manila kan Marso , naapektuhan ki maray su mga normal na hiru-hiro kan... read more Dai kutang makilimos kun may hustisya sa banwaan by France Clavecillas | Bakilid Nagkapirang beses akong nagkaigwa nin kataning na pasahero sa jeep, kaidtong dai pang pandemya, na pirming nandadagit sa makilimos. May mga pinalampas akong pang-iinsulto sa mga makilimos pero may sarong insidente sa Manila na dai ko napalimanlimanan. Ini su nangyari.... read more Manlain-lain an klase nin programa sa pagpauswag nin banwaan by France Clavecillas | Bakilid Pag nasasambit an tataramon na pag-uswag nin banwaan manlain-lain an pakahulugan kaini kan manlain-lain na mga tawo, depende sa pinaghahalian nindang pakasabot kan reyalidad. May kaisipan na an hiling sa mga programang pampauswag sarong tabang o serbisyo tanganing an... read more Hustisya: pundasyon nin katuninungan by France Clavecillas | Bakilid Man-iba-iba an boses na nagsasaralimbadan kun katuninungan an pighuhururunan. Mala ngani ta an sarong sektor kan banwaan kumbinsido na tanganing may katuninungan, dapat gadanon an mga adik, prisuhon an mga may reklamo sa padalagan kan gobyerno, ratakan an reputasyon... read more Pàno na kun dai na nadadagit an banwaan sa salâ? by France Clavecillas | Bakilid Sabi sa sikolohiya, tanganing padagos na mabuhay sa tahaw nin labi-labing pagtios, an tawo nakakamukna nin mga paagi na madepensahan an sadiri (defense mechanisms). Halimbawa, kun habo kan kataning mo na mapadusahan ta nadakop mo syang nandaya sa tindahan, an kataning... read more « Older Entries Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 13 + 10 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Magbikol Kita | Victor John Loquias

Magbikol Kita | Victor John Loquias Saturday, December 27, , 4:25am Victor John Loquias Mga Tubong Kaisipan Si Victor John Loquias sarong Propesor sa pilosopiya, paraadal sa lado nin mga katutubong kaisipan, pilosopiya nin edukasyon asin critical theory. An pamamanwaan bilang paglampaw sa pulitika kan sadiring-tawo pasiring sa pakikipagkapwa-tawo by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Sa ngunyan na panahon an “banwaan” pwedeng magtukoy sa munisipalidad, sa syudad, o sa nasyon depende sa pakahulugan kan nagtataram. Alagad sa sakuyang pagkasabot an banwa, dai saná nagtutukoy sa lugar kun sain ginigibo an mga manlain-lain na kasibutan kan tawo kundi... read more An unibersidad asin an birtwal na banwaan by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Tuyo nang nagsatubuanan an edukasyon sa birtwal na kinaban siring kan sabi ko sa sarong kolum. Yaon na sa kinaban na ini an mga manlain-lain na kasibutan kan tawo sa lado personal, ekonomiya asin pulitikal. Tinawan kong duon an napapalain na katungdan kan edukasyon,... read more Si Charles Taylor asin an eskwelahan bilang panalmingan by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Sa kasagkuran kan pagsaysay ni Charles Taylor kan saiyang “Politics of Recognition” tinukoy niya an edukasyon bilang lugar na iyo mismong kinatitindugan kan tema manungod sa pagkanimanlainlain-katudan o muliticulturalism. Mahalaga an saysay (essay) na ini huli ta... read more Mga la ka-dyosnon pero bukö man na sadyosan by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Kin matuud na sa baluy unang magigimat-an a mga kaulugan ka ngabilün, sa balüy ko man nanggayüd natüran a terminong “sadyosan.” Ki madiris ko di dakül na beses marürüngog kadto sa balüy ag sa luwas, san kasentruwan ka Iriga pagkabisara nya su mga madiyün saka amiga... read more An pagtanom asin pag-ataman sa sadiri sa panahon nin pandemya by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Daing gayo namalisyahan alagad sarong pagpuli sa pagbuhay saka gawing katutubo kan pagtanom an itinulod kaining pandemya sa satuya. Kan pagpuon kan lockdown, maski ngani sagkod ngunyan, maririsang an saro sa mga gibo kan kadaklan na tawong minapasirip sa social media... read more An paratukdo by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Ngunyan na panahon, an paratukdo iyo an siisay man indibidwal na yaon sa propesyon kan edukasyon. Sya an nag-adal kan mga kaaraman na kumpwesto kan saiyang partikular na disiplina. An ibang paratukdo minsan imbwelto pa sa research tanganing urog pang mapahiwas an mga... read more Pagsasatubuanan kan edukasyon sa birtwal na kinaban by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Kan nakaagi kong kolumn, ginamit ko an kinagimatan kong tataramon sa Rinconada tanganing susugon an sarong kahulugan kan tuud sa gamit asin pagkasabot kan mga taga-Rinconada asin nadukhayan ko sa mga Bisayang diksyunaryo. An buot sabihon kan matuud sa Rinconada siring... read more Matuud o butig? by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Ku ginigibo ko su research ko manüngöd sa Bikolnon na konsepto sa edukasyon, sa karayan buot ka Ateneo de Naga University Research Council, sinarigan kong mga teksto su daan na diskyunaryo ni Marcos de Lisboa ) ag su Bikol Dictionary ni Malcolm Mintz ).... read more Mayong ginurangan! by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Sarong estudyante ko sa Seminar of Filipino Philosophy an nakasurat nin sarong papel manungod sa gamit kan terminong “gurang”. Igwang pagkasabot na nag-abot saiya pagkatapos anggutan sarong beses kan saiyang mga magurang na nagpanamit saiya kan malanit na saritang... read more « Older Entries Next Entries » Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 10 + 2 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan