Gayon | Magbikol Kita

Gayon | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Gayon Published on Tuesday, January 12, , 12:51pm by Kerwin Orville Tate | Layason Officer 15 Marso kan idineklara kan alkalde kan New York an pagsara kan syudad. Apwera sana kan mga botika, ospital asin grocery , mayong ibang establisimyento an tinugutan na magbukas. Magin mga simbahan, moske, templo, asin sinagoga, sarado. An mga kakanan asin inuman, sarado. And mga teatro sa Broadway asin museo, iyo man. Kan luminaog ako sa opisina ta may aasikasuhon na emergency , sa katahawan kan shutdown , natintaran akong apudon si mga kairiba ko na magluwas sa opisina asin magkawat nin patintero sa tahaw kan tinampo na dating panu-panò nin sasakyan asin tawo, na sa puntong idto, garo kombinasyon nin Semana Santa asin Bagong Taon sa kakulangan nin aktibidad. Pero dai pa man nanggad nagpundo si hiro asin aktibidad kan gobyerno. Si mga trabahador kan gobyerno, pag-abot kan oras nin pagtanom, nagpatubo pa man nanggad kan mga burak na inaapod na tulips . Si mga estudyante, padagos pa man nanggad kan pag-adal ninda, maski puro online na sana. Naimbitaran pa kaming mga magurang na magdalan kan saindang mga performance nin musika asin teatro, maski sa Zoom na sana. Desidido si mga kahobenan. Sabi ngani, “The show must go on.” Naugma ako kan nagsubang na si mga burak kan tulips. Abang gagayon. Kadarakula asin makulor. Pag magkahilingan kita, isambit mo sako ini, asin tulos kong ipapahiling saimo si mga litrato kong nasa cellphone .  Naaara ako sa Estados Unidos, asin iba pang mga nasyon na progresibo, ta pigtatawan ninda nin importansya asin atensyon an mga bagay na nagtataong gayon sa saindang mga lugar. Sa mga darakulang abenida o tinampo, may espasyong tinatao para sa mga tinanom asin burak. May mga empleyado ang syudad na hardinero, para magmantinir kaini. Sa mga eskwelahan, pampubliko man o pribado, puon elementarya sagkod high school , may auditorium na may entablado, kun sain an mga estudyante pwedeng magpasali kan saindang mga arte. Kumpleto sa mga instrumento, asin may mga nagtutukdo nin musika sainda. Nakadalan na ako nin mga pasali na dai ko hunaon na kayang gibuhon nin mga estudyante na aki pang maray. Todo-suporta an mga paratukdo asin magurang.  Kan grade 5 si Nonoy ko, si intirong klase ninda nagduman sa sentro kan New York, tanganing magdalan sinda nin Broadway show. Phantom of the Opera si pinadalan sainda. Natatandaan ko pa, ta kun pwede lang, nag-chaperone kuta ako, para makadalan man ako na barato lang an tiket. Suportado kan syudad si pagdalan na Nonoy kan Phantom , imbes na $70, $30 lang si binayadan mi. Pero mayong bawas sa kalidad. Kun ano si madadalan kan nagbayad nin mahal na presyo, iyo man si nadalan ninda. Sa edad na 10, nakadalan na sinda gabos nin tunay na Broadway show , natanaw asin nadangog na ninda an sarong propesyonal na orchestra , asin sobra ka-talentong mga parakanta, pati set design, choreography, costume design —gabos na. Dai ta kaipuhan maging mayaman o edukado para maapresyar an kagayunan kan nasa atubangan ta, magin aki man kita o may edad na. Naara ako sa Estados Unidos asin iba pang nasyon na may-kaya, ta inabot na ninda an level na bako na sanang pag-asikaso nin tulak na nagugutom asin pamilyang mayong istaran an kaipuhan nindang atupagon. Yaon na an paggibo nin mga pampublikong hardin, kung sain kadakol na manlainlain na tanom asin mga burak an mahihiling kan mga tawo, magin residente man o bisita kan syudad. Igwa pa sindang mga museo nin manlainlain na arte asin syensya, na nagpapahiling nin mga obra maestra o kaya syentipikong kaaraman manungod sa kapalibutan.  Kun maglakaw-lakaw ka sa sentro kan New York, o haros gabos na darakulang syudad sa U.S., makakahiling ka nin mga obra nin mga bantog na maestro nin arte. Nagdadagdag gayon sa lugar, nagpapalangkaw kan estado kan buhay kan mga residente.  Sasabihon ta garo na magigibo ta ini pag mayaman na kita. Na an bellas artes para sana sa mayaman na lugar. Na dai kita pwedeng maggastos dabing igwang kahimanwa na nagugutom asin nagtitios. Dai ko aram kun totoo ini o bako. Sa nahiling ko sana, kadakol man nagtitios sa New York: sa katunayan, kan , halos 80,000 an sinasabing homeless o mayong istaran (ikumpara ta sa populasyon kan Naga, na kan , 196,000). An kagayunan asin pagpapagayon kan sarong lugar, nagdadara nin tawo, asin kawsa ka saindang pagpirmi. Mayo man garong tawo na nagbibisita, ta nakahiling nin malain. Dai man kaipuhan na pabayaan an saro, ta dai man mauubusan nin pagtios maski sain na lugar. An importante garo, gibuhon an gabos, tanganing matawan nin solusyon an pagtios, asin isabay na an pagpauswag kan mga proyektong nagdadagdag sa karahayan nin tawo. Yan po garo an paagi na may progreso, asin may gayon. Kerwin Orville Tate Si Kerwin Orville Tate tubong Naga. Nagsusunod kun sain man maka-abot an mga Pilipino sa iba-ibang parte kan kinaban. Mahilig magdangog asin magbalangibog nin istorya, pero bakong tsismoso. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 7 + 1 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Gayon | Magbikol Kita

Gayon | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Gayon Published on Tuesday, January 12, , 12:51pm by Kerwin Orville Tate | Layason Officer 15 Marso kan idineklara kan alkalde kan New York an pagsara kan syudad. Apwera sana kan mga botika, ospital asin grocery , mayong ibang establisimyento an tinugutan na magbukas. Magin mga simbahan, moske, templo, asin sinagoga, sarado. An mga kakanan asin inuman, sarado. And mga teatro sa Broadway asin museo, iyo man. Kan luminaog ako sa opisina ta may aasikasuhon na emergency , sa katahawan kan shutdown , natintaran akong apudon si mga kairiba ko na magluwas sa opisina asin magkawat nin patintero sa tahaw kan tinampo na dating panu-panò nin sasakyan asin tawo, na sa puntong idto, garo kombinasyon nin Semana Santa asin Bagong Taon sa kakulangan nin aktibidad. Pero dai pa man nanggad nagpundo si hiro asin aktibidad kan gobyerno. Si mga trabahador kan gobyerno, pag-abot kan oras nin pagtanom, nagpatubo pa man nanggad kan mga burak na inaapod na tulips . Si mga estudyante, padagos pa man nanggad kan pag-adal ninda, maski puro online na sana. Naimbitaran pa kaming mga magurang na magdalan kan saindang mga performance nin musika asin teatro, maski sa Zoom na sana. Desidido si mga kahobenan. Sabi ngani, “The show must go on.” Naugma ako kan nagsubang na si mga burak kan tulips. Abang gagayon. Kadarakula asin makulor. Pag magkahilingan kita, isambit mo sako ini, asin tulos kong ipapahiling saimo si mga litrato kong nasa cellphone .  Naaara ako sa Estados Unidos, asin iba pang mga nasyon na progresibo, ta pigtatawan ninda nin importansya asin atensyon an mga bagay na nagtataong gayon sa saindang mga lugar. Sa mga darakulang abenida o tinampo, may espasyong tinatao para sa mga tinanom asin burak. May mga empleyado ang syudad na hardinero, para magmantinir kaini. Sa mga eskwelahan, pampubliko man o pribado, puon elementarya sagkod high school , may auditorium na may entablado, kun sain an mga estudyante pwedeng magpasali kan saindang mga arte. Kumpleto sa mga instrumento, asin may mga nagtutukdo nin musika sainda. Nakadalan na ako nin mga pasali na dai ko hunaon na kayang gibuhon nin mga estudyante na aki pang maray. Todo-suporta an mga paratukdo asin magurang.  Kan grade 5 si Nonoy ko, si intirong klase ninda nagduman sa sentro kan New York, tanganing magdalan sinda nin Broadway show. Phantom of the Opera si pinadalan sainda. Natatandaan ko pa, ta kun pwede lang, nag-chaperone kuta ako, para makadalan man ako na barato lang an tiket. Suportado kan syudad si pagdalan na Nonoy kan Phantom , imbes na $70, $30 lang si binayadan mi. Pero mayong bawas sa kalidad. Kun ano si madadalan kan nagbayad nin mahal na presyo, iyo man si nadalan ninda. Sa edad na 10, nakadalan na sinda gabos nin tunay na Broadway show , natanaw asin nadangog na ninda an sarong propesyonal na orchestra , asin sobra ka-talentong mga parakanta, pati set design, choreography, costume design —gabos na. Dai ta kaipuhan maging mayaman o edukado para maapresyar an kagayunan kan nasa atubangan ta, magin aki man kita o may edad na. Naara ako sa Estados Unidos asin iba pang nasyon na may-kaya, ta inabot na ninda an level na bako na sanang pag-asikaso nin tulak na nagugutom asin pamilyang mayong istaran an kaipuhan nindang atupagon. Yaon na an paggibo nin mga pampublikong hardin, kung sain kadakol na manlainlain na tanom asin mga burak an mahihiling kan mga tawo, magin residente man o bisita kan syudad. Igwa pa sindang mga museo nin manlainlain na arte asin syensya, na nagpapahiling nin mga obra maestra o kaya syentipikong kaaraman manungod sa kapalibutan.  Kun maglakaw-lakaw ka sa sentro kan New York, o haros gabos na darakulang syudad sa U.S., makakahiling ka nin mga obra nin mga bantog na maestro nin arte. Nagdadagdag gayon sa lugar, nagpapalangkaw kan estado kan buhay kan mga residente.  Sasabihon ta garo na magigibo ta ini pag mayaman na kita. Na an bellas artes para sana sa mayaman na lugar. Na dai kita pwedeng maggastos dabing igwang kahimanwa na nagugutom asin nagtitios. Dai ko aram kun totoo ini o bako. Sa nahiling ko sana, kadakol man nagtitios sa New York: sa katunayan, kan , halos 80,000 an sinasabing homeless o mayong istaran (ikumpara ta sa populasyon kan Naga, na kan , 196,000). An kagayunan asin pagpapagayon kan sarong lugar, nagdadara nin tawo, asin kawsa ka saindang pagpirmi. Mayo man garong tawo na nagbibisita, ta nakahiling nin malain. Dai man kaipuhan na pabayaan an saro, ta dai man mauubusan nin pagtios maski sain na lugar. An importante garo, gibuhon an gabos, tanganing matawan nin solusyon an pagtios, asin isabay na an pagpauswag kan mga proyektong nagdadagdag sa karahayan nin tawo. Yan po garo an paagi na may progreso, asin may gayon. Kerwin Orville Tate Si Kerwin Orville Tate tubong Naga. Nagsusunod kun sain man maka-abot an mga Pilipino sa iba-ibang parte kan kinaban. Mahilig magdangog asin magbalangibog nin istorya, pero bakong tsismoso. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 2 + 11 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Comments on: Pagrumdom ki Florencio Lerma Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon Fri, 21 Feb :35:30 hourly 1 By: Don Florencio Lerma: Bikolano Musician and Martyr | Charles Joshua D. Gaufo &#; DATELINE IBALON Fri, 21 Feb :35:30 [&#;] Rugeria, Javier Leonardo Vitug. “Pagrumdom Ki Florencio Lerma.” Magbikol Kita. Magbikol Kita, January 14, . . [&#;] ]]>


{"id":,"date":"T12:40:13","date_gmt":"T04:40:13","guid":{"rendered":"https:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T22:25:32","modified_gmt":"T14:25:32","slug":"pagrumdom-ki-florencio-lerma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/","title":{"rendered":"Pagrumdom ki Florencio Lerma"},"content":{"rendered":"\n Kan Enero 4, iyo an ika-124 anibersaryo kan eksekusyon kan onse sa kinse martires kan Bikol. Limang aldaw sana pagkagadan ni Dr. Jose Rizal, kan 4 Enero , ginaradan kan kolonyal na gobyerno kan Espanya sa paagi kan sarong peloton de fusilamiento o firing squad sinda P. Inocencio Herrera, P. Gabriel Prieto, P. Severino Diaz, Manuel Abella, Domingo Abella, Macario Valentin, Tomas Antonio Prieto, Mariano Melgarejo, Cornelio Mercado, Camilo Jacob, sagkod Florencio Lerma, mga prominente asin impluwensyal na mga namamanwaan kan Nueva Caceres. Sinda sinahutan na kaayon sa rebolusyon kan Katipunan laban sa Espanya. \n\n\n\n Trahedya an saindang kagadanan nin huli ta sinda mga marhay na mga namamanwaan. An iba sainda, mga inosente, bako man talagang mga filibustero , sagkod sinahutan sana nin mga kaputikan. Alagad, an mas dakulang trahedya, dawa pa ngani pirang beses pang mag-organisar an lokal na gobyerno kan Naga na rumdumon an saindang kabayanihan o kaya man pirang kalye o barangay pa an ipangaran sa sainda, iyo na haros mayo kitang aram manungod sa saindang mga buhay asin agi-agi, na sinda danay ta nang nalingawan. Sa halipot na saysay na ini, buot kong ipamidbid an buhay kan saro sa kinse, dawa pa ngani igwang barangay sa Naga o kalye sa Sampaloc, Manila, na dara an saiyang apelyido, haros mayo kitang narurumduman dapit saiya: si Don Florencio Lerma. \n\n\n\n Sarong musiko, dramaturgo, negosyante, parasurat, sagkod paratukdo, namundag si Florencio Lerma kan 13 Pebrero sa arrabal kan Quiapo, Manila. Sya panduwa sa apat na aki ninda Jose asin Teodorica Lerma. Inot syang nagklase sa Colegio de Ni\u00f1os Tiples de la Santa Iglesia Catedral , sarong eskwelahan para sa mga aking lalaking parakanta sa simbahan na itinugdas sa Manila kan Hunyo sa pagbu\u00f3t ni Arsobispo Juan Angel Rodriguez, O.S.T., asin nin sarong real cedula na pinirmahan kan 26 Abril . Digdi napaurog ni Lerma an saiyang talento sa pagkanta asin digdi man sya nakanuod magtugtog nin pyano asin byolin. Nagklase sa Ateneo Municipal para sa saiyang segunda ense\u00f1anza . \n\n\n\n Nagin aktibo sa teatro si Lerma asin sinasabi nin mga historyador na nakaibahan asin nakatrabaho nya sa nagkapirang pasali sa entablado (stage performance) an duwa sa pinakasikat ng babaying artista sa Pilipinas kan ika-19 siglo\usinda Patrocinio Tagaroma, na iyong prinsipal na aktres kan Compania de Zarsuela Carvajal , asin an aktres-parakanta-parabayli na si Praxedes Julia Fernandez o mas midbid sa saiyang gaha na Yeyeng. Kan , kaiba an saiyang agom na si Simeona Navoa asin an saindang mga aki, nagdakit si Lerma sa syudad nin Nueva Caceres, sa Ambos Camarines, kun sain sya nag-irok sagkod na sya inaresto dangan pinadara sa Manila kan . Sarong debotong Katoliko, sya nagtukdo nin musika sa Colegio de Santa Isabel, nagin private tutor, nagpurupurbar man magnegosyo, sagkod nagsirbi bilang organista sa Katedral kan Naga. \n\n\n\n Kan 16 Setyembre , mga duwang semana sana makalihis kan magkurab an labanan sa syudad kan San Juan del Monte, sa Manila, pinaaresto kan kolonyal na gobyerno kan Espanya asin kan mga prayle sa Nueva Caceres an nagkapirang mga prominente asin impluwensyal na mga indibidwal sa probinsya kan Camarines. Saro na duman si Lerma, na inakusahan kan gobyerno na kaibahan kan mga Katipunero sa Manila sa saindang rebolusyon laban sa Espanya. Urog pa, may nagkapirang burabod an nagsasabi na igwang nakuang badil (sarong riple) na itinago nya subuot sa laog kan saiyang organ sa katedral, alagad apokripo ini\uusip na daing susugan\uasin dai ta masiguro an katutuuhan kan siring na istorya, a pwera na sana siguro kun may primaryang burabod na makakapagpatunay digdi. Ini sarong halimbawa kaidtong mga napasa-pasang mga chismis, dangan nagin na sanang hecho historico o historical fact .  \n\n\n\n Susog sa sarong testimonya kan matua nyang aki na si Do\u00f1a Maria Patrocinio Lerma, may nagkapira ngunang mga pag-aresto sa mga namamanwaan na nangyari sa Nueva Caceres bago inaresto an saiyang ama tangarig makahimo nin mga testigo falso (o false witnesses) laban sa saiya asin sa iba pang mga pigsuspetsahan na imbwelto sa rebolusyon\uarog na sana kan dating seminarista asin parmasyutiko na si Tomas Prieto asin an mekanikong si Pedro Benito. Dagdag pa ni Do\u00f1a Maria Patrocinio, an mga testimonya kan duwang ini, na pirit pinaluwas sa saindang mga nguso sa paagi nin tortyur, an nagin basehan kan kolonyal na gobyerno sa pag-aresto asin prosekusyon ki Lerma asin sa iba pang mga impluwensyal na mga persona sa syudad para sa mga kasong sedisyon asin rebelyon. \n\n\n\n Pagkaaresto sa saiya, kinumpiska kan mga guardia civil asin kan pinsan kan gobernador kan Camarines (na dai nya na nginaranan) an mga pagrurugaring kan pamilyang Lerma. Para ki Do\u00f1a Maria Patrocinio, paghabon an nangyari, asin bako sanang simpleng pagpautob nin orden de registro (o nin search warrant), nin huli ta kan dai nakahanap nin mga dokumento o armas na pwedeng ebidensya laban ki Lerma, kinua pa kan mga awtoridad an saindang mga alahas kaiba an sarong kronograpo asin saro pang bulawan na relo. Dinara si Lerma sa kwartel kan mga guardia civil kan Camarines. Sa presensya kan mga manlainlain na mga opisyal, binitay an saiyang braso sa laog nin walong oras, dangan linatigo asin pigparapakol tangarig mapiritan na kumpirmahon an pabrikadong istorya dapit sa pag-abot nin mga armas sa Nueva Caceres na pinadara ni Domingo Abella hali sa Manila, an pagbariwas kaini, sagkod an paglusob asin pagpabagsak ninda sa kolonyal na gobyerno sa probinsya.  \n\n\n\n Dai naghaloy, pinadara si Lerma asin an iba pang mga tinipon na mga pigsususpetsahan na mga filibustero sa Manila, sakay kan barkong Isarog . Pagkaabot duman, dinara sinda kan mga guardia civil veterana sa Santa Potenciana, sarong dating real na kolehiyo (royal college) sa Intramuros, dangan dinara sa presidio , asin an iba man dinara sa Fort Santiago. Sa presidio ikinulong si Lerma nin 16 na aldaw, bago dinakit sa Carcel y Presidio Correcional , (o mas bisto sa apod na Old Bilibid Prison sa Manila) dangan sa presinto kan guardia civil veterana sa Tondo. Susog ki Do\u00f1a Maria Patrocinio, igwa nin sarong corporal sa Veterna na ipinagapos an saiyang ama dangan tinortyur liwat gamit an latigo sagkod kumpirmahon ni Lerma an saiyang mga nainot na declaracion jurada (o sworn statement). Binantaan kan nasabing corporal si Lerma na lalatiguhon sya sagkod magadan kun dai sya magdeklara na an mga riple na nakua ninda haling Manila, inarapon ninda sa salog. Dawa ini, mayo man katutuuhan, napiritan na sanang mag-iyo si Lerma para maisalbar an saiyang buhay. \n\n\n\n Nagprotesta si Lerma sa comision militar , dangan kinondena an mga pang-aabuso saiya kan mga guardia civil . Sinabi nya man na sya inosente asin mayong katutuuhan an mga sahot sa saiya. Alagad, dai dinangog an saiyang depensa. Dai naghaloy, ibinaba kan kolonyal na gobyerno an sentensya sa saiya asin sa saiyang mga pag-iriba. An hatol: kagadanan. Sugo kan sentensya an saindang eksekusyon nin huli ta sinda mga traydor subuot sa mata kan kahadian kan Espanya.  \n\n\n\n Mahalagang girumdumon na an pagkakaaresto ni Lerma asin kan iba pang mga martir parte kan ibinungsod kan mahiwas na kampanya ni Gobernador-Heneral Ramon Blanco na dakupon an mga sinususpetsahan na mga filibustero dawa na ngani alegasyon o huna-huna pa sana an basehan kan siring na pag-aresto asin dai kaipuhan nin sustantibong ebidensya. Pamilyar, bakong iyo? \n\n\n\n . \n\n\n\n Hali sa sinupan kan National Historical Commission of the Philippines \n\n\n\n Kan Enero 4, , sarong Lunes, alas-7 nin aga, hinalian nin buhay si Lerma, kaiba an sampulo sa minimidbid ta ngunyan na kinseng martir kan Bikol. Winalat nya an saiyang agom na si Do\u00f1a Simeona asin saindang pitong aki na sinda Maria Patrocinio, Maria Engracia, Teodora Carmen, Jose Deogracias, Maria Clementina, Esperanza, sagkod Caridad, na saiyang tigdeklarang mga tagapagmana. Por otra parte , haros mayo man syang naipamanang pagrurugaring sa saiyang mga aki nin huli ta kinamkam an mga ini kan kolonyal na gobyerno kan Camarines. Sya edad 35 sana.  \n\n\n\n Susog sa historyador na si Norman G. Owen, kagsurat kan librong The Bikol Blend , diridipisil aramon kun si Lerma asin an iba pang mga martir kan Bikol tunay na mga rebolusyonaryo asin nakisaro sa pag-alsa kan Katipunan o sinda napag-initan sana asin biktima nin conspiracion kan kolonyal na gobyerno, huli ta kadidikit an burabod na pwedeng magpatunay kaini. Sa halimbawa ni Florencio Lerma, naaraman ta sa halipot na saysay na ini na sya nagdeklara na sya inosente asin pignigaran an mga akusasyon na sya imbwelto sa rebolusyon laban sa Espanya&#;bagay na sinegundahan kan saiyang aki na si Do\u00f1a Maria Patrocinio. \n\n\n\n Sabihon tang may katutuuhan sa likod kan saindang testimonya&#;na si Lerma daing sala asin mayo man talaga nin partisipasyon sa rebolusyon. Napapaisip akong gayo (asin iyo naman ini an mga hapot na pabalon ko saindo): ano man nanggad an martirio o kabayanihan ni Lerma na rinurumdom ta bilang sarong banwaan kada ikaapat na aldaw kan Enero? O ginigirumdom sa mga tinampo asin barangay na ipinangaran ta sa saiya? An saiyang nasyonalismo o pagkamuot sa nasyon daw? Dai daw an siring na pagrumdom ta sa saiya resulta sana kun pap\u00e0no pig- cooptar kan mga nasyonalistang historyador sa saiyang buhay, agi-agi, asin kagadanan sa pagsurat nin mga kinakaipuhan na piksyon sa pag-imahinar nin kun ano an &#;Bikol&#;, urog na sa pagmukna asin pagbilog kan nasyon? \n\n\n\n Mga Susugan \n\n\n\n Ataviado, Elias M. The Philippine Revolution in the Bikol Region , Vol. 1 (August -January ), trans. Juan T. Ataviado. Quezon City: New Day Publishers, . \n\n\n\n Icagasi, Rosa Maria Magno. \u201cThe Filipina as Artist and Art Subject in Nineteenth-Century Philippine Art,\u201d Review of Women\us Studies, Vol. 8, No. 2, . \n\n\n\n Irving, D.R.M. Colonial Counterpoint: Music in Early Modern Manila . Oxford: Oxford University Press, . \n\n\n\n Manuel, E. Arsenio. Dictionary of Philippine Biography . Quezon City: Filipiniana Publications, . \n\n\n\n Owen, Norman G. The Bikol Blend: Bikolanos and their History. Quezon City: New Day Publishers, .Zaide, Gregorio. Great Filipinos in History . Manila: Verde Bookstore, . \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kan Enero 4, iyo an ika-124 anibersaryo kan eksekusyon kan onse sa kinse martires kan Bikol. Limang aldaw sana pagkagadan ni Dr. Jose Rizal, kan 4 Enero , ginaradan kan kolonyal na gobyerno kan Espanya sa paagi kan sarong peloton de fusilamiento o firing squad sinda P. Inocencio Herrera, P. Gabriel Prieto, P. Severino […] \n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[266],"tags":[69,47,770,771,306,774,772,49,775,573,769,269,773],"yoast_head":" \n Pagrumdom ki Florencio Lerma | Magbikol Kita \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n\t \n {\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/twitter.com\/magbikolkita\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"\",\"caption\":\"Magbikol Kita\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"description\":\"Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/01\/Image-Courtesy-of-NHCP.jpg\",\"width\":,\"height\":919},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/\",\"name\":\"Pagrumdom ki Florencio Lerma | Magbikol Kita\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"T04:40:13+00:00\",\"dateModified\":\"T14:25:32+00:00\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/\"]}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/74f47f0cd1d447ea514ba3f73fc73a85\"},\"headline\":\"Pagrumdom ki Florencio Lerma\",\"datePublished\":\"T04:40:13+00:00\",\"dateModified\":\"T14:25:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#webpage\"},\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#primaryimage\"},\"keywords\":\"Bicol,BIkol,Fifteen Martyrs,Florencio Lerma,Javier Leonardo Vitug Rugeria,Katipunan,Lerma,Magbikol Kita,Nueva Caceres,Philippine Revolution,Quince Martires,Saysay,Spanish Government in the Philippines\",\"articleSection\":\"Saysay\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/saysay\/pagrumdom-ki-florencio-lerma\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/74f47f0cd1d447ea514ba3f73fc73a85\",\"name\":\"Javier Leonardo Vitug Rugeria\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/22-DJaiR.jpg\",\"caption\":\"Javier Leonardo Vitug Rugeria\"},\"description\":\"Si Djai Rugeria (@djairugeria), sarong historyador sagkod katuwang na propesor sa Departamento nin Kasaysayan sa Unibersidad nin Pilipinas, Diliman. Tubong Naga, nagtapos sya nin Pilosopiya sa Ateneo de Naga University asin igwa nin Masterado sa Kasaysayan sa Ateneo de Manila University. Sya man an katuwang na kagtugdas nin #TBR by Javier and Marian, sarong inisyatibong nakabase sa Quezon City para sa mga parabasa sagkod mga mahihilig sa libro.\"}]} \n ","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post="}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent="}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post="},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post="}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}


Pagrumdom ki Florencio Lerma | Magbikol Kita

Kan Enero 4, iyo an ika-124 anibersaryo kan eksekusyon kan onse sa kinse martires kan Bikol. Limang aldaw sana pagkagadan ni Dr. Jose Rizal, kan 4 Enero , ginaradan kan kolonyal na gobyerno kan Espanya sa paagi kan sarong peloton de fusilamiento o firing squad sinda P. Inocencio Herrera, P. Gabriel Prieto, P. Severino […]


Pagrumdom ki Florencio Lerma | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Pagrumdom ki Florencio Lerma Published on Tuesday, January 12, , 12:40pm by Javier Leonardo Vitug Rugeria | Saysay Kan Enero 4, iyo an ika-124 anibersaryo kan eksekusyon kan onse sa kinse martires kan Bikol. Limang aldaw sana pagkagadan ni Dr. Jose Rizal, kan 4 Enero , ginaradan kan kolonyal na gobyerno kan Espanya sa paagi kan sarong peloton de fusilamiento o firing squad sinda P. Inocencio Herrera, P. Gabriel Prieto, P. Severino Diaz, Manuel Abella, Domingo Abella, Macario Valentin, Tomas Antonio Prieto, Mariano Melgarejo, Cornelio Mercado, Camilo Jacob, sagkod Florencio Lerma, mga prominente asin impluwensyal na mga namamanwaan kan Nueva Caceres. Sinda sinahutan na kaayon sa rebolusyon kan Katipunan laban sa Espanya. Trahedya an saindang kagadanan nin huli ta sinda mga marhay na mga namamanwaan. An iba sainda, mga inosente, bako man talagang mga filibustero , sagkod sinahutan sana nin mga kaputikan. Alagad, an mas dakulang trahedya, dawa pa ngani pirang beses pang mag-organisar an lokal na gobyerno kan Naga na rumdumon an saindang kabayanihan o kaya man pirang kalye o barangay pa an ipangaran sa sainda, iyo na haros mayo kitang aram manungod sa saindang mga buhay asin agi-agi, na sinda danay ta nang nalingawan. Sa halipot na saysay na ini, buot kong ipamidbid an buhay kan saro sa kinse, dawa pa ngani igwang barangay sa Naga o kalye sa Sampaloc, Manila, na dara an saiyang apelyido, haros mayo kitang narurumduman dapit saiya: si Don Florencio Lerma. Sarong musiko, dramaturgo, negosyante, parasurat, sagkod paratukdo, namundag si Florencio Lerma kan 13 Pebrero sa arrabal kan Quiapo, Manila. Sya panduwa sa apat na aki ninda Jose asin Teodorica Lerma. Inot syang nagklase sa Colegio de Niños Tiples de la Santa Iglesia Catedral , sarong eskwelahan para sa mga aking lalaking parakanta sa simbahan na itinugdas sa Manila kan Hunyo sa pagbuót ni Arsobispo Juan Angel Rodriguez, O.S.T., asin nin sarong real cedula na pinirmahan kan 26 Abril . Digdi napaurog ni Lerma an saiyang talento sa pagkanta asin digdi man sya nakanuod magtugtog nin pyano asin byolin. Nagklase sa Ateneo Municipal para sa saiyang segunda enseñanza . Nagin aktibo sa teatro si Lerma asin sinasabi nin mga historyador na nakaibahan asin nakatrabaho nya sa nagkapirang pasali sa entablado (stage performance) an duwa sa pinakasikat ng babaying artista sa Pilipinas kan ika-19 siglo—sinda Patrocinio Tagaroma, na iyong prinsipal na aktres kan Compania de Zarsuela Carvajal , asin an aktres-parakanta-parabayli na si Praxedes Julia Fernandez o mas midbid sa saiyang gaha na Yeyeng. Kan , kaiba an saiyang agom na si Simeona Navoa asin an saindang mga aki, nagdakit si Lerma sa syudad nin Nueva Caceres, sa Ambos Camarines, kun sain sya nag-irok sagkod na sya inaresto dangan pinadara sa Manila kan . Sarong debotong Katoliko, sya nagtukdo nin musika sa Colegio de Santa Isabel, nagin private tutor, nagpurupurbar man magnegosyo, sagkod nagsirbi bilang organista sa Katedral kan Naga. Kan 16 Setyembre , mga duwang semana sana makalihis kan magkurab an labanan sa syudad kan San Juan del Monte, sa Manila, pinaaresto kan kolonyal na gobyerno kan Espanya asin kan mga prayle sa Nueva Caceres an nagkapirang mga prominente asin impluwensyal na mga indibidwal sa probinsya kan Camarines. Saro na duman si Lerma, na inakusahan kan gobyerno na kaibahan kan mga Katipunero sa Manila sa saindang rebolusyon laban sa Espanya. Urog pa, may nagkapirang burabod an nagsasabi na igwang nakuang badil (sarong riple) na itinago nya subuot sa laog kan saiyang organ sa katedral, alagad apokripo ini—usip na daing susugan—asin dai ta masiguro an katutuuhan kan siring na istorya, a pwera na sana siguro kun may primaryang burabod na makakapagpatunay digdi. Ini sarong halimbawa kaidtong mga napasa-pasang mga chismis, dangan nagin na sanang hecho historico o historical fact .  Susog sa sarong testimonya kan matua nyang aki na si Doña Maria Patrocinio Lerma, may nagkapira ngunang mga pag-aresto sa mga namamanwaan na nangyari sa Nueva Caceres bago inaresto an saiyang ama tangarig makahimo nin mga testigo falso (o false witnesses) laban sa saiya asin sa iba pang mga pigsuspetsahan na imbwelto sa rebolusyon—arog na sana kan dating seminarista asin parmasyutiko na si Tomas Prieto asin an mekanikong si Pedro Benito. Dagdag pa ni Doña Maria Patrocinio, an mga testimonya kan duwang ini, na pirit pinaluwas sa saindang mga nguso sa paagi nin tortyur, an nagin basehan kan kolonyal na gobyerno sa pag-aresto asin prosekusyon ki Lerma asin sa iba pang mga impluwensyal na mga persona sa syudad para sa mga kasong sedisyon asin rebelyon. Pagkaaresto sa saiya, kinumpiska kan mga guardia civil asin kan pinsan kan gobernador kan Camarines (na dai nya na nginaranan) an mga pagrurugaring kan pamilyang Lerma. Para ki Doña Maria Patrocinio, paghabon an nangyari, asin bako sanang simpleng pagpautob nin orden de registro (o nin search warrant), nin huli ta kan dai nakahanap nin mga dokumento o armas na pwedeng ebidensya laban ki Lerma, kinua pa kan mga awtoridad an saindang mga alahas kaiba an sarong kronograpo asin saro pang bulawan na relo. Dinara si Lerma sa kwartel kan mga guardia civil kan Camarines. Sa presensya kan mga manlainlain na mga opisyal, binitay an saiyang braso sa laog nin walong oras, dangan linatigo asin pigparapakol tangarig mapiritan na kumpirmahon an pabrikadong istorya dapit sa pag-abot nin mga armas sa Nueva Caceres na pinadara ni Domingo Abella hali sa Manila, an pagbariwas kaini, sagkod an paglusob asin pagpabagsak ninda sa kolonyal na gobyerno sa probinsya.  Dai naghaloy, pinadara si Lerma asin an iba pang mga tinipon na mga pigsususpetsahan na mga filibustero sa Manila, sakay kan barkong Isarog . Pagkaabot duman, dinara sinda kan mga guardia civil veterana sa Santa Potenciana, sarong dating real na kolehiyo (royal college) sa Intramuros, dangan dinara sa presidio , asin an iba man dinara sa Fort Santiago. Sa presidio ikinulong si Lerma nin 16 na aldaw, bago dinakit sa Carcel y Presidio Correcional , (o mas bisto sa apod na Old Bilibid Prison sa Manila) dangan sa presinto kan guardia civil veterana sa Tondo. Susog ki Doña Maria Patrocinio, igwa nin sarong corporal sa Veterna na ipinagapos an saiyang ama dangan tinortyur liwat gamit an latigo sagkod kumpirmahon ni Lerma an saiyang mga nainot na declaracion jurada (o sworn statement). Binantaan kan nasabing corporal si Lerma na lalatiguhon sya sagkod magadan kun dai sya magdeklara na an mga riple na nakua ninda haling Manila, inarapon ninda sa salog. Dawa ini, mayo man katutuuhan, napiritan na sanang mag-iyo si Lerma para maisalbar an saiyang buhay. Nagprotesta si Lerma sa comision militar , dangan kinondena an mga pang-aabuso saiya kan mga guardia civil . Sinabi nya man na sya inosente asin mayong katutuuhan an mga sahot sa saiya. Alagad, dai dinangog an saiyang depensa. Dai naghaloy, ibinaba kan kolonyal na gobyerno an sentensya sa saiya asin sa saiyang mga pag-iriba. An hatol: kagadanan. Sugo kan sentensya an saindang eksekusyon nin huli ta sinda mga traydor subuot sa mata kan kahadian kan Espanya.  Mahalagang girumdumon na an pagkakaaresto ni Lerma asin kan iba pang mga martir parte kan ibinungsod kan mahiwas na kampanya ni Gobernador-Heneral Ramon Blanco na dakupon an mga sinususpetsahan na mga filibustero dawa na ngani alegasyon o huna-huna pa sana an basehan kan siring na pag-aresto asin dai kaipuhan nin sustantibong ebidensya. Pamilyar, bakong iyo? . Hali sa sinupan kan National Historical Commission of the Philippines Kan Enero 4, , sarong Lunes, alas-7 nin aga, hinalian nin buhay si Lerma, kaiba an sampulo sa minimidbid ta ngunyan na kinseng martir kan Bikol. Winalat nya an saiyang agom na si Doña Simeona asin saindang pitong aki na sinda Maria Patrocinio, Maria Engracia, Teodora Carmen, Jose Deogracias, Maria Clementina, Esperanza, sagkod Caridad, na saiyang tigdeklarang mga tagapagmana. Por otra parte , haros mayo man syang naipamanang pagrurugaring sa saiyang mga aki nin huli ta kinamkam an mga ini kan kolonyal na gobyerno kan Camarines. Sya edad 35 sana.  Susog sa historyador na si Norman G. Owen, kagsurat kan librong The Bikol Blend , diridipisil aramon kun si Lerma asin an iba pang mga martir kan Bikol tunay na mga rebolusyonaryo asin nakisaro sa pag-alsa kan Katipunan o sinda napag-initan sana asin biktima nin conspiracion kan kolonyal na gobyerno, huli ta kadidikit an burabod na pwedeng magpatunay kaini. Sa halimbawa ni Florencio Lerma, naaraman ta sa halipot na saysay na ini na sya nagdeklara na sya inosente asin pignigaran an mga akusasyon na sya imbwelto sa rebolusyon laban sa Espanya&#;bagay na sinegundahan kan saiyang aki na si Doña Maria Patrocinio. Sabihon tang may katutuuhan sa likod kan saindang testimonya&#;na si Lerma daing sala asin mayo man talaga nin partisipasyon sa rebolusyon. Napapaisip akong gayo (asin iyo naman ini an mga hapot na pabalon ko saindo): ano man nanggad an martirio o kabayanihan ni Lerma na rinurumdom ta bilang sarong banwaan kada ikaapat na aldaw kan Enero? O ginigirumdom sa mga tinampo asin barangay na ipinangaran ta sa saiya? An saiyang nasyonalismo o pagkamuot sa nasyon daw? Dai daw an siring na pagrumdom ta sa saiya resulta sana kun papàno pig- cooptar kan mga nasyonalistang historyador sa saiyang buhay, agi-agi, asin kagadanan sa pagsurat nin mga kinakaipuhan na piksyon sa pag-imahinar nin kun ano an &#;Bikol&#;, urog na sa pagmukna asin pagbilog kan nasyon? Mga Susugan Ataviado, Elias M. The Philippine Revolution in the Bikol Region , Vol. 1 (August -January ), trans. Juan T. Ataviado. Quezon City: New Day Publishers, . Icagasi, Rosa Maria Magno. “The Filipina as Artist and Art Subject in Nineteenth-Century Philippine Art,” Review of Women’s Studies, Vol. 8, No. 2, . Irving, D.R.M. Colonial Counterpoint: Music in Early Modern Manila . Oxford: Oxford University Press, . Manuel, E. Arsenio. Dictionary of Philippine Biography . Quezon City: Filipiniana Publications, . Owen, Norman G. The Bikol Blend: Bikolanos and their History. Quezon City: New Day Publishers, .Zaide, Gregorio. Great Filipinos in History . Manila: Verde Bookstore, . Javier Leonardo Vitug Rugeria Si Djai Rugeria (@djairugeria), sarong historyador sagkod katuwang na propesor sa Departamento nin Kasaysayan sa Unibersidad nin Pilipinas, Diliman. Tubong Naga, nagtapos sya nin Pilosopiya sa Ateneo de Naga University asin igwa nin Masterado sa Kasaysayan sa Ateneo de Manila University. Sya man an katuwang na kagtugdas nin #TBR by Javier and Marian, sarong inisyatibong nakabase sa Quezon City para sa mga parabasa sagkod mga mahihilig sa libro. 0 Comments Trackbacks/Pingbacks Don Florencio Lerma: Bikolano Musician and Martyr | Charles Joshua D. Gaufo &#; DATELINE IBALON - [&#;] Rugeria, Javier Leonardo Vitug. “Pagrumdom Ki Florencio Lerma.” Magbikol Kita. Magbikol Kita, January 14, . [&#;] Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 13 + 10 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Pagrumdom ki Florencio Lerma | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Pagrumdom ki Florencio Lerma Published on Tuesday, January 12, , 12:40pm by Javier Leonardo Vitug Rugeria | Saysay Kan Enero 4, iyo an ika-124 anibersaryo kan eksekusyon kan onse sa kinse martires kan Bikol. Limang aldaw sana pagkagadan ni Dr. Jose Rizal, kan 4 Enero , ginaradan kan kolonyal na gobyerno kan Espanya sa paagi kan sarong peloton de fusilamiento o firing squad sinda P. Inocencio Herrera, P. Gabriel Prieto, P. Severino Diaz, Manuel Abella, Domingo Abella, Macario Valentin, Tomas Antonio Prieto, Mariano Melgarejo, Cornelio Mercado, Camilo Jacob, sagkod Florencio Lerma, mga prominente asin impluwensyal na mga namamanwaan kan Nueva Caceres. Sinda sinahutan na kaayon sa rebolusyon kan Katipunan laban sa Espanya. Trahedya an saindang kagadanan nin huli ta sinda mga marhay na mga namamanwaan. An iba sainda, mga inosente, bako man talagang mga filibustero , sagkod sinahutan sana nin mga kaputikan. Alagad, an mas dakulang trahedya, dawa pa ngani pirang beses pang mag-organisar an lokal na gobyerno kan Naga na rumdumon an saindang kabayanihan o kaya man pirang kalye o barangay pa an ipangaran sa sainda, iyo na haros mayo kitang aram manungod sa saindang mga buhay asin agi-agi, na sinda danay ta nang nalingawan. Sa halipot na saysay na ini, buot kong ipamidbid an buhay kan saro sa kinse, dawa pa ngani igwang barangay sa Naga o kalye sa Sampaloc, Manila, na dara an saiyang apelyido, haros mayo kitang narurumduman dapit saiya: si Don Florencio Lerma. Sarong musiko, dramaturgo, negosyante, parasurat, sagkod paratukdo, namundag si Florencio Lerma kan 13 Pebrero sa arrabal kan Quiapo, Manila. Sya panduwa sa apat na aki ninda Jose asin Teodorica Lerma. Inot syang nagklase sa Colegio de Niños Tiples de la Santa Iglesia Catedral , sarong eskwelahan para sa mga aking lalaking parakanta sa simbahan na itinugdas sa Manila kan Hunyo sa pagbuót ni Arsobispo Juan Angel Rodriguez, O.S.T., asin nin sarong real cedula na pinirmahan kan 26 Abril . Digdi napaurog ni Lerma an saiyang talento sa pagkanta asin digdi man sya nakanuod magtugtog nin pyano asin byolin. Nagklase sa Ateneo Municipal para sa saiyang segunda enseñanza . Nagin aktibo sa teatro si Lerma asin sinasabi nin mga historyador na nakaibahan asin nakatrabaho nya sa nagkapirang pasali sa entablado (stage performance) an duwa sa pinakasikat ng babaying artista sa Pilipinas kan ika-19 siglo—sinda Patrocinio Tagaroma, na iyong prinsipal na aktres kan Compania de Zarsuela Carvajal , asin an aktres-parakanta-parabayli na si Praxedes Julia Fernandez o mas midbid sa saiyang gaha na Yeyeng. Kan , kaiba an saiyang agom na si Simeona Navoa asin an saindang mga aki, nagdakit si Lerma sa syudad nin Nueva Caceres, sa Ambos Camarines, kun sain sya nag-irok sagkod na sya inaresto dangan pinadara sa Manila kan . Sarong debotong Katoliko, sya nagtukdo nin musika sa Colegio de Santa Isabel, nagin private tutor, nagpurupurbar man magnegosyo, sagkod nagsirbi bilang organista sa Katedral kan Naga. Kan 16 Setyembre , mga duwang semana sana makalihis kan magkurab an labanan sa syudad kan San Juan del Monte, sa Manila, pinaaresto kan kolonyal na gobyerno kan Espanya asin kan mga prayle sa Nueva Caceres an nagkapirang mga prominente asin impluwensyal na mga indibidwal sa probinsya kan Camarines. Saro na duman si Lerma, na inakusahan kan gobyerno na kaibahan kan mga Katipunero sa Manila sa saindang rebolusyon laban sa Espanya. Urog pa, may nagkapirang burabod an nagsasabi na igwang nakuang badil (sarong riple) na itinago nya subuot sa laog kan saiyang organ sa katedral, alagad apokripo ini—usip na daing susugan—asin dai ta masiguro an katutuuhan kan siring na istorya, a pwera na sana siguro kun may primaryang burabod na makakapagpatunay digdi. Ini sarong halimbawa kaidtong mga napasa-pasang mga chismis, dangan nagin na sanang hecho historico o historical fact .  Susog sa sarong testimonya kan matua nyang aki na si Doña Maria Patrocinio Lerma, may nagkapira ngunang mga pag-aresto sa mga namamanwaan na nangyari sa Nueva Caceres bago inaresto an saiyang ama tangarig makahimo nin mga testigo falso (o false witnesses) laban sa saiya asin sa iba pang mga pigsuspetsahan na imbwelto sa rebolusyon—arog na sana kan dating seminarista asin parmasyutiko na si Tomas Prieto asin an mekanikong si Pedro Benito. Dagdag pa ni Doña Maria Patrocinio, an mga testimonya kan duwang ini, na pirit pinaluwas sa saindang mga nguso sa paagi nin tortyur, an nagin basehan kan kolonyal na gobyerno sa pag-aresto asin prosekusyon ki Lerma asin sa iba pang mga impluwensyal na mga persona sa syudad para sa mga kasong sedisyon asin rebelyon. Pagkaaresto sa saiya, kinumpiska kan mga guardia civil asin kan pinsan kan gobernador kan Camarines (na dai nya na nginaranan) an mga pagrurugaring kan pamilyang Lerma. Para ki Doña Maria Patrocinio, paghabon an nangyari, asin bako sanang simpleng pagpautob nin orden de registro (o nin search warrant), nin huli ta kan dai nakahanap nin mga dokumento o armas na pwedeng ebidensya laban ki Lerma, kinua pa kan mga awtoridad an saindang mga alahas kaiba an sarong kronograpo asin saro pang bulawan na relo. Dinara si Lerma sa kwartel kan mga guardia civil kan Camarines. Sa presensya kan mga manlainlain na mga opisyal, binitay an saiyang braso sa laog nin walong oras, dangan linatigo asin pigparapakol tangarig mapiritan na kumpirmahon an pabrikadong istorya dapit sa pag-abot nin mga armas sa Nueva Caceres na pinadara ni Domingo Abella hali sa Manila, an pagbariwas kaini, sagkod an paglusob asin pagpabagsak ninda sa kolonyal na gobyerno sa probinsya.  Dai naghaloy, pinadara si Lerma asin an iba pang mga tinipon na mga pigsususpetsahan na mga filibustero sa Manila, sakay kan barkong Isarog . Pagkaabot duman, dinara sinda kan mga guardia civil veterana sa Santa Potenciana, sarong dating real na kolehiyo (royal college) sa Intramuros, dangan dinara sa presidio , asin an iba man dinara sa Fort Santiago. Sa presidio ikinulong si Lerma nin 16 na aldaw, bago dinakit sa Carcel y Presidio Correcional , (o mas bisto sa apod na Old Bilibid Prison sa Manila) dangan sa presinto kan guardia civil veterana sa Tondo. Susog ki Doña Maria Patrocinio, igwa nin sarong corporal sa Veterna na ipinagapos an saiyang ama dangan tinortyur liwat gamit an latigo sagkod kumpirmahon ni Lerma an saiyang mga nainot na declaracion jurada (o sworn statement). Binantaan kan nasabing corporal si Lerma na lalatiguhon sya sagkod magadan kun dai sya magdeklara na an mga riple na nakua ninda haling Manila, inarapon ninda sa salog. Dawa ini, mayo man katutuuhan, napiritan na sanang mag-iyo si Lerma para maisalbar an saiyang buhay. Nagprotesta si Lerma sa comision militar , dangan kinondena an mga pang-aabuso saiya kan mga guardia civil . Sinabi nya man na sya inosente asin mayong katutuuhan an mga sahot sa saiya. Alagad, dai dinangog an saiyang depensa. Dai naghaloy, ibinaba kan kolonyal na gobyerno an sentensya sa saiya asin sa saiyang mga pag-iriba. An hatol: kagadanan. Sugo kan sentensya an saindang eksekusyon nin huli ta sinda mga traydor subuot sa mata kan kahadian kan Espanya.  Mahalagang girumdumon na an pagkakaaresto ni Lerma asin kan iba pang mga martir parte kan ibinungsod kan mahiwas na kampanya ni Gobernador-Heneral Ramon Blanco na dakupon an mga sinususpetsahan na mga filibustero dawa na ngani alegasyon o huna-huna pa sana an basehan kan siring na pag-aresto asin dai kaipuhan nin sustantibong ebidensya. Pamilyar, bakong iyo? . Hali sa sinupan kan National Historical Commission of the Philippines Kan Enero 4, , sarong Lunes, alas-7 nin aga, hinalian nin buhay si Lerma, kaiba an sampulo sa minimidbid ta ngunyan na kinseng martir kan Bikol. Winalat nya an saiyang agom na si Doña Simeona asin saindang pitong aki na sinda Maria Patrocinio, Maria Engracia, Teodora Carmen, Jose Deogracias, Maria Clementina, Esperanza, sagkod Caridad, na saiyang tigdeklarang mga tagapagmana. Por otra parte , haros mayo man syang naipamanang pagrurugaring sa saiyang mga aki nin huli ta kinamkam an mga ini kan kolonyal na gobyerno kan Camarines. Sya edad 35 sana.  Susog sa historyador na si Norman G. Owen, kagsurat kan librong The Bikol Blend , diridipisil aramon kun si Lerma asin an iba pang mga martir kan Bikol tunay na mga rebolusyonaryo asin nakisaro sa pag-alsa kan Katipunan o sinda napag-initan sana asin biktima nin conspiracion kan kolonyal na gobyerno, huli ta kadidikit an burabod na pwedeng magpatunay kaini. Sa halimbawa ni Florencio Lerma, naaraman ta sa halipot na saysay na ini na sya nagdeklara na sya inosente asin pignigaran an mga akusasyon na sya imbwelto sa rebolusyon laban sa Espanya&#;bagay na sinegundahan kan saiyang aki na si Doña Maria Patrocinio. Sabihon tang may katutuuhan sa likod kan saindang testimonya&#;na si Lerma daing sala asin mayo man talaga nin partisipasyon sa rebolusyon. Napapaisip akong gayo (asin iyo naman ini an mga hapot na pabalon ko saindo): ano man nanggad an martirio o kabayanihan ni Lerma na rinurumdom ta bilang sarong banwaan kada ikaapat na aldaw kan Enero? O ginigirumdom sa mga tinampo asin barangay na ipinangaran ta sa saiya? An saiyang nasyonalismo o pagkamuot sa nasyon daw? Dai daw an siring na pagrumdom ta sa saiya resulta sana kun papàno pig- cooptar kan mga nasyonalistang historyador sa saiyang buhay, agi-agi, asin kagadanan sa pagsurat nin mga kinakaipuhan na piksyon sa pag-imahinar nin kun ano an &#;Bikol&#;, urog na sa pagmukna asin pagbilog kan nasyon? Mga Susugan Ataviado, Elias M. The Philippine Revolution in the Bikol Region , Vol. 1 (August -January ), trans. Juan T. Ataviado. Quezon City: New Day Publishers, . Icagasi, Rosa Maria Magno. “The Filipina as Artist and Art Subject in Nineteenth-Century Philippine Art,” Review of Women’s Studies, Vol. 8, No. 2, . Irving, D.R.M. Colonial Counterpoint: Music in Early Modern Manila . Oxford: Oxford University Press, . Manuel, E. Arsenio. Dictionary of Philippine Biography . Quezon City: Filipiniana Publications, . Owen, Norman G. The Bikol Blend: Bikolanos and their History. Quezon City: New Day Publishers, .Zaide, Gregorio. Great Filipinos in History . Manila: Verde Bookstore, . Javier Leonardo Vitug Rugeria Si Djai Rugeria (@djairugeria), sarong historyador sagkod katuwang na propesor sa Departamento nin Kasaysayan sa Unibersidad nin Pilipinas, Diliman. Tubong Naga, nagtapos sya nin Pilosopiya sa Ateneo de Naga University asin igwa nin Masterado sa Kasaysayan sa Ateneo de Manila University. Sya man an katuwang na kagtugdas nin #TBR by Javier and Marian, sarong inisyatibong nakabase sa Quezon City para sa mga parabasa sagkod mga mahihilig sa libro. 0 Comments Trackbacks/Pingbacks Don Florencio Lerma: Bikolano Musician and Martyr | Charles Joshua D. Gaufo &#; DATELINE IBALON - [&#;] Rugeria, Javier Leonardo Vitug. “Pagrumdom Ki Florencio Lerma.” Magbikol Kita. Magbikol Kita, January 14, . [&#;] Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 7 + 6 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Pagrumdom ki Florencio Lerma | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Pagrumdom ki Florencio Lerma Published on Tuesday, January 12, , 12:40pm by Javier Leonardo Vitug Rugeria | Saysay Kan Enero 4, iyo an ika-124 anibersaryo kan eksekusyon kan onse sa kinse martires kan Bikol. Limang aldaw sana pagkagadan ni Dr. Jose Rizal, kan 4 Enero , ginaradan kan kolonyal na gobyerno kan Espanya sa paagi kan sarong peloton de fusilamiento o firing squad sinda P. Inocencio Herrera, P. Gabriel Prieto, P. Severino Diaz, Manuel Abella, Domingo Abella, Macario Valentin, Tomas Antonio Prieto, Mariano Melgarejo, Cornelio Mercado, Camilo Jacob, sagkod Florencio Lerma, mga prominente asin impluwensyal na mga namamanwaan kan Nueva Caceres. Sinda sinahutan na kaayon sa rebolusyon kan Katipunan laban sa Espanya. Trahedya an saindang kagadanan nin huli ta sinda mga marhay na mga namamanwaan. An iba sainda, mga inosente, bako man talagang mga filibustero , sagkod sinahutan sana nin mga kaputikan. Alagad, an mas dakulang trahedya, dawa pa ngani pirang beses pang mag-organisar an lokal na gobyerno kan Naga na rumdumon an saindang kabayanihan o kaya man pirang kalye o barangay pa an ipangaran sa sainda, iyo na haros mayo kitang aram manungod sa saindang mga buhay asin agi-agi, na sinda danay ta nang nalingawan. Sa halipot na saysay na ini, buot kong ipamidbid an buhay kan saro sa kinse, dawa pa ngani igwang barangay sa Naga o kalye sa Sampaloc, Manila, na dara an saiyang apelyido, haros mayo kitang narurumduman dapit saiya: si Don Florencio Lerma. Sarong musiko, dramaturgo, negosyante, parasurat, sagkod paratukdo, namundag si Florencio Lerma kan 13 Pebrero sa arrabal kan Quiapo, Manila. Sya panduwa sa apat na aki ninda Jose asin Teodorica Lerma. Inot syang nagklase sa Colegio de Niños Tiples de la Santa Iglesia Catedral , sarong eskwelahan para sa mga aking lalaking parakanta sa simbahan na itinugdas sa Manila kan Hunyo sa pagbuót ni Arsobispo Juan Angel Rodriguez, O.S.T., asin nin sarong real cedula na pinirmahan kan 26 Abril . Digdi napaurog ni Lerma an saiyang talento sa pagkanta asin digdi man sya nakanuod magtugtog nin pyano asin byolin. Nagklase sa Ateneo Municipal para sa saiyang segunda enseñanza . Nagin aktibo sa teatro si Lerma asin sinasabi nin mga historyador na nakaibahan asin nakatrabaho nya sa nagkapirang pasali sa entablado (stage performance) an duwa sa pinakasikat ng babaying artista sa Pilipinas kan ika-19 siglo—sinda Patrocinio Tagaroma, na iyong prinsipal na aktres kan Compania de Zarsuela Carvajal , asin an aktres-parakanta-parabayli na si Praxedes Julia Fernandez o mas midbid sa saiyang gaha na Yeyeng. Kan , kaiba an saiyang agom na si Simeona Navoa asin an saindang mga aki, nagdakit si Lerma sa syudad nin Nueva Caceres, sa Ambos Camarines, kun sain sya nag-irok sagkod na sya inaresto dangan pinadara sa Manila kan . Sarong debotong Katoliko, sya nagtukdo nin musika sa Colegio de Santa Isabel, nagin private tutor, nagpurupurbar man magnegosyo, sagkod nagsirbi bilang organista sa Katedral kan Naga. Kan 16 Setyembre , mga duwang semana sana makalihis kan magkurab an labanan sa syudad kan San Juan del Monte, sa Manila, pinaaresto kan kolonyal na gobyerno kan Espanya asin kan mga prayle sa Nueva Caceres an nagkapirang mga prominente asin impluwensyal na mga indibidwal sa probinsya kan Camarines. Saro na duman si Lerma, na inakusahan kan gobyerno na kaibahan kan mga Katipunero sa Manila sa saindang rebolusyon laban sa Espanya. Urog pa, may nagkapirang burabod an nagsasabi na igwang nakuang badil (sarong riple) na itinago nya subuot sa laog kan saiyang organ sa katedral, alagad apokripo ini—usip na daing susugan—asin dai ta masiguro an katutuuhan kan siring na istorya, a pwera na sana siguro kun may primaryang burabod na makakapagpatunay digdi. Ini sarong halimbawa kaidtong mga napasa-pasang mga chismis, dangan nagin na sanang hecho historico o historical fact .  Susog sa sarong testimonya kan matua nyang aki na si Doña Maria Patrocinio Lerma, may nagkapira ngunang mga pag-aresto sa mga namamanwaan na nangyari sa Nueva Caceres bago inaresto an saiyang ama tangarig makahimo nin mga testigo falso (o false witnesses) laban sa saiya asin sa iba pang mga pigsuspetsahan na imbwelto sa rebolusyon—arog na sana kan dating seminarista asin parmasyutiko na si Tomas Prieto asin an mekanikong si Pedro Benito. Dagdag pa ni Doña Maria Patrocinio, an mga testimonya kan duwang ini, na pirit pinaluwas sa saindang mga nguso sa paagi nin tortyur, an nagin basehan kan kolonyal na gobyerno sa pag-aresto asin prosekusyon ki Lerma asin sa iba pang mga impluwensyal na mga persona sa syudad para sa mga kasong sedisyon asin rebelyon. Pagkaaresto sa saiya, kinumpiska kan mga guardia civil asin kan pinsan kan gobernador kan Camarines (na dai nya na nginaranan) an mga pagrurugaring kan pamilyang Lerma. Para ki Doña Maria Patrocinio, paghabon an nangyari, asin bako sanang simpleng pagpautob nin orden de registro (o nin search warrant), nin huli ta kan dai nakahanap nin mga dokumento o armas na pwedeng ebidensya laban ki Lerma, kinua pa kan mga awtoridad an saindang mga alahas kaiba an sarong kronograpo asin saro pang bulawan na relo. Dinara si Lerma sa kwartel kan mga guardia civil kan Camarines. Sa presensya kan mga manlainlain na mga opisyal, binitay an saiyang braso sa laog nin walong oras, dangan linatigo asin pigparapakol tangarig mapiritan na kumpirmahon an pabrikadong istorya dapit sa pag-abot nin mga armas sa Nueva Caceres na pinadara ni Domingo Abella hali sa Manila, an pagbariwas kaini, sagkod an paglusob asin pagpabagsak ninda sa kolonyal na gobyerno sa probinsya.  Dai naghaloy, pinadara si Lerma asin an iba pang mga tinipon na mga pigsususpetsahan na mga filibustero sa Manila, sakay kan barkong Isarog . Pagkaabot duman, dinara sinda kan mga guardia civil veterana sa Santa Potenciana, sarong dating real na kolehiyo (royal college) sa Intramuros, dangan dinara sa presidio , asin an iba man dinara sa Fort Santiago. Sa presidio ikinulong si Lerma nin 16 na aldaw, bago dinakit sa Carcel y Presidio Correcional , (o mas bisto sa apod na Old Bilibid Prison sa Manila) dangan sa presinto kan guardia civil veterana sa Tondo. Susog ki Doña Maria Patrocinio, igwa nin sarong corporal sa Veterna na ipinagapos an saiyang ama dangan tinortyur liwat gamit an latigo sagkod kumpirmahon ni Lerma an saiyang mga nainot na declaracion jurada (o sworn statement). Binantaan kan nasabing corporal si Lerma na lalatiguhon sya sagkod magadan kun dai sya magdeklara na an mga riple na nakua ninda haling Manila, inarapon ninda sa salog. Dawa ini, mayo man katutuuhan, napiritan na sanang mag-iyo si Lerma para maisalbar an saiyang buhay. Nagprotesta si Lerma sa comision militar , dangan kinondena an mga pang-aabuso saiya kan mga guardia civil . Sinabi nya man na sya inosente asin mayong katutuuhan an mga sahot sa saiya. Alagad, dai dinangog an saiyang depensa. Dai naghaloy, ibinaba kan kolonyal na gobyerno an sentensya sa saiya asin sa saiyang mga pag-iriba. An hatol: kagadanan. Sugo kan sentensya an saindang eksekusyon nin huli ta sinda mga traydor subuot sa mata kan kahadian kan Espanya.  Mahalagang girumdumon na an pagkakaaresto ni Lerma asin kan iba pang mga martir parte kan ibinungsod kan mahiwas na kampanya ni Gobernador-Heneral Ramon Blanco na dakupon an mga sinususpetsahan na mga filibustero dawa na ngani alegasyon o huna-huna pa sana an basehan kan siring na pag-aresto asin dai kaipuhan nin sustantibong ebidensya. Pamilyar, bakong iyo? . Hali sa sinupan kan National Historical Commission of the Philippines Kan Enero 4, , sarong Lunes, alas-7 nin aga, hinalian nin buhay si Lerma, kaiba an sampulo sa minimidbid ta ngunyan na kinseng martir kan Bikol. Winalat nya an saiyang agom na si Doña Simeona asin saindang pitong aki na sinda Maria Patrocinio, Maria Engracia, Teodora Carmen, Jose Deogracias, Maria Clementina, Esperanza, sagkod Caridad, na saiyang tigdeklarang mga tagapagmana. Por otra parte , haros mayo man syang naipamanang pagrurugaring sa saiyang mga aki nin huli ta kinamkam an mga ini kan kolonyal na gobyerno kan Camarines. Sya edad 35 sana.  Susog sa historyador na si Norman G. Owen, kagsurat kan librong The Bikol Blend , diridipisil aramon kun si Lerma asin an iba pang mga martir kan Bikol tunay na mga rebolusyonaryo asin nakisaro sa pag-alsa kan Katipunan o sinda napag-initan sana asin biktima nin conspiracion kan kolonyal na gobyerno, huli ta kadidikit an burabod na pwedeng magpatunay kaini. Sa halimbawa ni Florencio Lerma, naaraman ta sa halipot na saysay na ini na sya nagdeklara na sya inosente asin pignigaran an mga akusasyon na sya imbwelto sa rebolusyon laban sa Espanya&#;bagay na sinegundahan kan saiyang aki na si Doña Maria Patrocinio. Sabihon tang may katutuuhan sa likod kan saindang testimonya&#;na si Lerma daing sala asin mayo man talaga nin partisipasyon sa rebolusyon. Napapaisip akong gayo (asin iyo naman ini an mga hapot na pabalon ko saindo): ano man nanggad an martirio o kabayanihan ni Lerma na rinurumdom ta bilang sarong banwaan kada ikaapat na aldaw kan Enero? O ginigirumdom sa mga tinampo asin barangay na ipinangaran ta sa saiya? An saiyang nasyonalismo o pagkamuot sa nasyon daw? Dai daw an siring na pagrumdom ta sa saiya resulta sana kun papàno pig- cooptar kan mga nasyonalistang historyador sa saiyang buhay, agi-agi, asin kagadanan sa pagsurat nin mga kinakaipuhan na piksyon sa pag-imahinar nin kun ano an &#;Bikol&#;, urog na sa pagmukna asin pagbilog kan nasyon? Mga Susugan Ataviado, Elias M. The Philippine Revolution in the Bikol Region , Vol. 1 (August -January ), trans. Juan T. Ataviado. Quezon City: New Day Publishers, . Icagasi, Rosa Maria Magno. “The Filipina as Artist and Art Subject in Nineteenth-Century Philippine Art,” Review of Women’s Studies, Vol. 8, No. 2, . Irving, D.R.M. Colonial Counterpoint: Music in Early Modern Manila . Oxford: Oxford University Press, . Manuel, E. Arsenio. Dictionary of Philippine Biography . Quezon City: Filipiniana Publications, . Owen, Norman G. The Bikol Blend: Bikolanos and their History. Quezon City: New Day Publishers, .Zaide, Gregorio. Great Filipinos in History . Manila: Verde Bookstore, . Javier Leonardo Vitug Rugeria Si Djai Rugeria (@djairugeria), sarong historyador sagkod katuwang na propesor sa Departamento nin Kasaysayan sa Unibersidad nin Pilipinas, Diliman. Tubong Naga, nagtapos sya nin Pilosopiya sa Ateneo de Naga University asin igwa nin Masterado sa Kasaysayan sa Ateneo de Manila University. Sya man an katuwang na kagtugdas nin #TBR by Javier and Marian, sarong inisyatibong nakabase sa Quezon City para sa mga parabasa sagkod mga mahihilig sa libro. 0 Comments Trackbacks/Pingbacks Don Florencio Lerma: Bikolano Musician and Martyr | Charles Joshua D. Gaufo &#; DATELINE IBALON - [&#;] Rugeria, Javier Leonardo Vitug. “Pagrumdom Ki Florencio Lerma.” Magbikol Kita. Magbikol Kita, January 14, . [&#;] Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 7 + 3 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"id":,"date":"T17:46:16","date_gmt":"T09:46:16","guid":{"rendered":"http:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T18:58:36","modified_gmt":"T10:58:36","slug":"pano-sukulon-an-pagpadaba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/","title":{"rendered":"P\u00e0no sukulon an pagpadaba?"},"content":{"rendered":"\n Mahiwas buda hararom an sakop kan tataramon na pagpadaba, kaya kun minsan dipisil ladupon an konseptong ini. \n\n\n\n Pagpadaba san\u00e1 ngani nin nagkapira mapagal na, p\u00e0no pa kun banwaan pa an paghururunan, asin an pagpadabang ini duman sa mga pigdadaug-daog na sektor? Bago ako nagin organisador sa komunidad, hay\u00e0pit su sakong pagsabot kan pagpadaba o love for people . Dai ko aram kaidto na may termino palan na romanticizing the poor o pagbugtak sa mga pigdadaug-daog sa sarong kamugtakan na harayo sa reyalidad. Halimbawa, an paghiling sainda na gabos sinda mab\u00faot o dai nakakakulog nin kapwa o sa lugar ninda aatamanon ka ninda, dai pakukulugon an bu\u00f3t mo. Dakol pang halimbawa nin pagbugtak sainda sa sarong dream-like na sitwasyon, na sa katapustapusi, kun dai mabago an romanticizing na ini, dai kita makakatabang sa pagtalubo kan kaisipan kan sektor na iyo an kadaklan kan populasyon ta. \n\n\n\n Ulang sa pagpadaba an romantisismo ta dai ini nakagamot sa tunay na pinagigikanan nin kadaihan na iyo an inhustisya. Kaya kun papadanayon an paghiling sa mga pigdadaug-daog, na maluya sinda kaya dai sinda dapat paghanapan nin mas dipisil na papel sa sosyudad, dai ini makakatabang sa saindang pag-uswag. Sa ibong na pur\u00f3 kan romantisismo iyo an pag-agyat na magkaigwa kita nin respeto na kakayahon kan nasa mga tios sektor na magmukna kan reyalidad na tama para sa sainda kun an mga oportunidad yaon sa sainda. Respeto sa kakayahan ninda an pinakatungtungan kan pagtrato sainda kun gusto tang magrambong an saindang mga kakayahan. \n\n\n\n Gari may mahapot kun p\u00e0no mag-asenso an dai nakapag-adal. An simbag kan hapot, respeto giraray. Gabos na tawo may darang man-iba-ibang tibay kan namundag. Maski dai nakapag-adal, yaon an tibay na iyan, turog san\u00e1. Kun may respeto kita na makakaya nindang makaukod kun tawan sinda nin oportunidad, mahihiling tang matubo an tibay nindang nagtuturog. An tamanyo kaya kan satong sosyudad, nakaangkla pirmi sa pormal na edukasyon. Anuman na luwas sa istruktura kan eskwelahan, kan kolehiyo, kan diploma, o mga bagay na may relasyon digdi, minaluwas na dai nang saysay, maluyang klase. An pagpadaba nin sektor iyo an kakayahan na patiulubon an mga nagdadanay na paghiling na kontra sa interes nin sektor. Dai nakapag-adal? An simbag: Pwedeng makaukod na bako san\u00e1ng sa eskwelahan. May mga eksperto pa man o mga madudunong na handang magtabang sa mga tios. Hahanapon san\u00e1 an mga ekspertong ini. \n\n\n\n Saro pang konsepto nin pagpadaba iyo an paghiling sa sadiri ta na kun gusto tang magtabang sa mga mayung-mayo, bako kitang superman o superwoman. Bakong sarong tawo an masalbar kan kadaklan. Sarong dakulaon na ulang sa pagtubo kan mga tibay nin mga tawo an may nangangako na sinda an maresolbar kan problema ninda. Nadangog ta baga sa ibang kandidato kun oras nin kampanya an pagsabing: \u201cSagot kita\u201d \uako an bahala saimo. Sarong messianic tendency ini na dakulang ulang sa totoong pagpadaba sa kadaklan. Kun matabang kita sa mga tios na komunidad, sarong kaisipan na babantayan ta an messianic tendency . Halimbawa gustong magsurat sa gobyerno an mga tao. Maski gusto ta nang gibuhon an surat tanganing madali, isipon ta na oportunidad ining makaukod magsurat an mga tawo. Tukduan ta sindang magsurat ki petisyon o resolusyon. Maluhay sa primero pero pag nakapagsurat sinda, sa masunod may kusog ki bu\u00f3t na sinda na sinda na mismo an magsurat. An pagpadaba tataong maghalat; tataong magpasensya. \n\n\n\n May mga ugali sa komunidad na dipisil pasensyahan kun dai ta aram an dalagan kan isip kan mga pigdadaug-daog. An psychology of the oppressed sarong giya na resulta kan haloy na pag-adal kan Brasilenyong edukador sa si Paulo Freire kun nata an sektor nin mga pigdadaug-daog haros parepareho an paghiling sa reyalidad. Dakol na marhay an ugali sa sektor nin kinapobrehan pero mas makakatabang kun maintindihan ta man an mga ugaling magabat sa pakiiba sainda. Saro sa mga ugaling pagabat iyo an harani sinda sa horizontal violence. Ini an pagdaug-daog sa kapwa tios na maski pwede man san\u00e1ng pasensyahan, dai basta-basta nakakapasensya. Dakulang kaibahan ini sa kakayahan nindang magpasensya sa may awtoridad asin poder. Madali ta sindang husgahan na arog sinda kaini ta dai sinda nakapag-adal. Mas hararom pa dyan an pinaghahalian kan horizontal violence . Saysay kan buhay-buhay kan kinapobrehan sa halawig na panahon an pig-uugatan kan ugaling ini. Kay\u00e2 an tabang ta iyo an pagtao nin mga oportunidad sa kinapobrehan na umuswag an saindang pagkasabot kan agi-agi kan saindang paglaban sa pandaug-daog tanganing mabulong an horizontal violence.   \n\n\n\n An pagpadaba sa mga tawong pirming pigdadaug-daog dakol na haragadon na kaaraman. Magpadagos san\u00e1 kita ta dai nasasayang an pagpadaba. An bunga kaini sarong banwaan na mapinadaba maski sa mga dipisil sab\u00faton. \n\n\n\n . \n\n\n\n\n\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mahiwas buda hararom an sakop kan tataramon na pagpadaba, kaya kun minsan dipisil ladupon an konseptong ini. Pagpadaba san\u00e1 ngani nin nagkapira mapagal na, p\u00e0no pa kun banwaan pa an paghururunan, asin an pagpadabang ini duman sa mga pigdadaug-daog na sektor? Bago ako nagin organisador sa komunidad, hay\u00e0pit su sakong pagsabot kan pagpadaba o love […] \n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[39],"tags":[205,69,47,461,74,460,312,326,462,463,150],"yoast_head":" \n P\u00e0no sukulon an pagpadaba? | Magbikol Kita \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n\t \n\t \n \n \n \n \n\t \n {\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/twitter.com\/magbikolkita\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"\",\"caption\":\"Magbikol Kita\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"description\":\"Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/\",\"name\":\"P\\u00e0no sukulon an pagpadaba? | Magbikol Kita\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\"},\"datePublished\":\"T09:46:16+00:00\",\"dateModified\":\"T10:58:36+00:00\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/\"]}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/bbf7da37f92e7e393f3eaaa92a\"},\"headline\":\"P\\u00e0no sukulon an pagpadaba?\",\"datePublished\":\"T09:46:16+00:00\",\"dateModified\":\"T10:58:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"keywords\":\"Bakilid,Bicol,BIkol,Concern for the poor,France Clavecillas,Love of people,Magbikol,Paulo Freire,People empowerment,Psychology of the Oppressed,Social Concern\",\"articleSection\":\"Bakilid\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/bakilid\/pano-sukulon-an-pagpadaba\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/bbf7da37f92e7e393f3eaaa92a\",\"name\":\"France Clavecillas\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/06-FranceC.jpg\",\"caption\":\"France Clavecillas\"},\"description\":\"Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO.\",\"sameAs\":[\"magbikolkita\"]}]} \n ","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post="}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent="}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post="},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post="}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}


Pàno sukulon an pagpadaba? | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:24am Pàno sukulon an pagpadaba? Published on Sunday, August 23, , 5:46pm by France Clavecillas | Bakilid Mahiwas buda hararom an sakop kan tataramon na pagpadaba, kaya kun minsan dipisil ladupon an konseptong ini. Pagpadaba saná ngani nin nagkapira mapagal na, pàno pa kun banwaan pa an paghururunan, asin an pagpadabang ini duman sa mga pigdadaug-daog na sektor? Bago ako nagin organisador sa komunidad, hayàpit su sakong pagsabot kan pagpadaba o love for people . Dai ko aram kaidto na may termino palan na romanticizing the poor o pagbugtak sa mga pigdadaug-daog sa sarong kamugtakan na harayo sa reyalidad. Halimbawa, an paghiling sainda na gabos sinda mabúot o dai nakakakulog nin kapwa o sa lugar ninda aatamanon ka ninda, dai pakukulugon an buót mo. Dakol pang halimbawa nin pagbugtak sainda sa sarong dream-like na sitwasyon, na sa katapustapusi, kun dai mabago an romanticizing na ini, dai kita makakatabang sa pagtalubo kan kaisipan kan sektor na iyo an kadaklan kan populasyon ta. Ulang sa pagpadaba an romantisismo ta dai ini nakagamot sa tunay na pinagigikanan nin kadaihan na iyo an inhustisya. Kaya kun papadanayon an paghiling sa mga pigdadaug-daog, na maluya sinda kaya dai sinda dapat paghanapan nin mas dipisil na papel sa sosyudad, dai ini makakatabang sa saindang pag-uswag. Sa ibong na puró kan romantisismo iyo an pag-agyat na magkaigwa kita nin respeto na kakayahon kan nasa mga tios sektor na magmukna kan reyalidad na tama para sa sainda kun an mga oportunidad yaon sa sainda. Respeto sa kakayahan ninda an pinakatungtungan kan pagtrato sainda kun gusto tang magrambong an saindang mga kakayahan. Gari may mahapot kun pàno mag-asenso an dai nakapag-adal. An simbag kan hapot, respeto giraray. Gabos na tawo may darang man-iba-ibang tibay kan namundag. Maski dai nakapag-adal, yaon an tibay na iyan, turog saná. Kun may respeto kita na makakaya nindang makaukod kun tawan sinda nin oportunidad, mahihiling tang matubo an tibay nindang nagtuturog. An tamanyo kaya kan satong sosyudad, nakaangkla pirmi sa pormal na edukasyon. Anuman na luwas sa istruktura kan eskwelahan, kan kolehiyo, kan diploma, o mga bagay na may relasyon digdi, minaluwas na dai nang saysay, maluyang klase. An pagpadaba nin sektor iyo an kakayahan na patiulubon an mga nagdadanay na paghiling na kontra sa interes nin sektor. Dai nakapag-adal? An simbag: Pwedeng makaukod na bako sanáng sa eskwelahan. May mga eksperto pa man o mga madudunong na handang magtabang sa mga tios. Hahanapon saná an mga ekspertong ini. Saro pang konsepto nin pagpadaba iyo an paghiling sa sadiri ta na kun gusto tang magtabang sa mga mayung-mayo, bako kitang superman o superwoman. Bakong sarong tawo an masalbar kan kadaklan. Sarong dakulaon na ulang sa pagtubo kan mga tibay nin mga tawo an may nangangako na sinda an maresolbar kan problema ninda. Nadangog ta baga sa ibang kandidato kun oras nin kampanya an pagsabing: “Sagot kita” —ako an bahala saimo. Sarong messianic tendency ini na dakulang ulang sa totoong pagpadaba sa kadaklan. Kun matabang kita sa mga tios na komunidad, sarong kaisipan na babantayan ta an messianic tendency . Halimbawa gustong magsurat sa gobyerno an mga tao. Maski gusto ta nang gibuhon an surat tanganing madali, isipon ta na oportunidad ining makaukod magsurat an mga tawo. Tukduan ta sindang magsurat ki petisyon o resolusyon. Maluhay sa primero pero pag nakapagsurat sinda, sa masunod may kusog ki buót na sinda na sinda na mismo an magsurat. An pagpadaba tataong maghalat; tataong magpasensya. May mga ugali sa komunidad na dipisil pasensyahan kun dai ta aram an dalagan kan isip kan mga pigdadaug-daog. An psychology of the oppressed sarong giya na resulta kan haloy na pag-adal kan Brasilenyong edukador sa si Paulo Freire kun nata an sektor nin mga pigdadaug-daog haros parepareho an paghiling sa reyalidad. Dakol na marhay an ugali sa sektor nin kinapobrehan pero mas makakatabang kun maintindihan ta man an mga ugaling magabat sa pakiiba sainda. Saro sa mga ugaling pagabat iyo an harani sinda sa horizontal violence. Ini an pagdaug-daog sa kapwa tios na maski pwede man sanáng pasensyahan, dai basta-basta nakakapasensya. Dakulang kaibahan ini sa kakayahan nindang magpasensya sa may awtoridad asin poder. Madali ta sindang husgahan na arog sinda kaini ta dai sinda nakapag-adal. Mas hararom pa dyan an pinaghahalian kan horizontal violence . Saysay kan buhay-buhay kan kinapobrehan sa halawig na panahon an pig-uugatan kan ugaling ini. Kayâ an tabang ta iyo an pagtao nin mga oportunidad sa kinapobrehan na umuswag an saindang pagkasabot kan agi-agi kan saindang paglaban sa pandaug-daog tanganing mabulong an horizontal violence.   An pagpadaba sa mga tawong pirming pigdadaug-daog dakol na haragadon na kaaraman. Magpadagos saná kita ta dai nasasayang an pagpadaba. An bunga kaini sarong banwaan na mapinadaba maski sa mga dipisil sabúton. . France Clavecillas Nagin public school teacher si France Clavecillas kan dekada 70. Pagkatapos nin sampulong taon sa pagturo, nagtrabaho na sa non-government organization (NGO) bilang community organizer, nagin executive director, training director, buda iba pang kaipuhan kargahon na responsibilidad sa NGO. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 10 + 15 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"version":"1.0","provider_name":"Magbikol Kita","provider_url":"https:\/\/magbikolkita.com","author_name":"France Clavecillas","author_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/author\/france-clavecilla\/","title":"P\u00e0no sukulon an pagpadaba? | Magbikol Kita","type":"rich","width":600,"height":338,"html":" P\u00e0no sukulon an pagpadaba? \n \n \n ","description":"Mahiwas buda hararom an sakop kan tataramon na pagpadaba, kaya kun minsan dipisil ladupon an konseptong ini. Pagpadaba san\u00e1 ngani nin nagkapira mapagal na, p\u00e0no pa kun banwaan pa an paghururunan, asin an pagpadabang ini duman sa mga pigdadaug-daog na sektor? Bago ako nagin organisador sa komunidad, hay\u00e0pit su sakong pagsabot kan pagpadaba o love […]","thumbnail_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg","thumbnail_width":,"thumbnail_height":}