{"id":,"date":"T11:14:25","date_gmt":"T03:14:25","guid":{"rendered":"https:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T11:17:41","modified_gmt":"T03:17:41","slug":"pambungad-sa-etika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/","title":{"rendered":"Pambungad sa Etika"},"content":{"rendered":"\n Sarong pusuanon na lakdang an ginibo ni P. Rodel Cajot ) sa saiyang papel na \u201cThe Bikolano Ethics of Marahay and Maraot \u201d sa Hingowa journal. Tinukoy nya an \u201crahay\u201d bilang patugmadan kan Bikolnon na pananaw sa etika. An saiyang basehan iyo an mga kasimbagan sa mga ginibong paghapot-hapot manungod sa kahulugan kan terminong \u201crahay\u201d, asin kan \u201craot\u201d na iyo an salungat kaini. Sa saiyang mga datos, 60 porsyento kan mga respondents an naggamit kan marahay bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa saiyang kapwa asin sa komunidad, 25 porsyento an ginamit ini bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa Dyos dangan an natatadang 15 porsyento ginamit ini sa relasyon kan tawo sa kapalibutan kabali na an pagigin kontento, estable sa pagbuhay, karahayan salud asin kawaran nin mga problema sa buhay. Kaya an kinaabtan na konklusyon ni Cajot, \u201can primerong oryentasyon kan Bikolano ethics iyo an pagpadanay kan harmoniya sa relasyon kan tawo\u201d. Susog sa saiya an nagdadalagan na pananaw na ibinibiklad sa mga gawi asin pag-iisip kan mga Bikolano iyo na sagrado an interpersonal na relasyon asin an halaga kaini kapantay mismo sa buhay kan tawo.   \n\n\n\n Sinigundahan ini ni P. Wilmer Tria ) asin tinukoy an rahay bilang nagtatao nin etikal na padudumanan kan iba pang katakod na mga konsepto arog kan \u201cyaon\u201d, \u201cboot,\u201d asin \ukatungdan\u201d na pag pinagtarakud-takod, minakumpwesto kan pananaw nin \u201cmarahay na buhay\u201d o the good life para sa mga Bikolano.\u00a0 \n\n\n\n An mga siring na lakdang ni Cajot asin Tria nagin parte kan saindang burunyog na kamawutan kan mga inot na parte kan taon sa pagsasakatutubo kan pilosopiya sa Bikol. An saro sa mga mayor na lakdang iyo an gamiton an sadiring tataramon sa mga paghuruphurop, pag-adal, pagsalliksik, dangan pagtukdo nin pilosopiya pasiring sa pagpauswag kan banwaan.\u00a0 \n\n\n\n Dai nararayo an inisyatibong ini sa mga nainot nang mga naginibuhan kan mga nanginotan sa pamimilosopiyang Pilipino na nakabase sa Manila arog ni P. Leonardo Mercado asin Rolando Gripaldo na parehong nagtalikod na sa kinaban, Florentino Timbreza asin iba pang nagkakasaro sa pagtubod na igwang madudukhayan o mahihimong identidad na Pilipinong gawi nin pamimilosopiya. An pagkakaiba iyo na nakatungkos sa rehiyonal na identidad an mga pag-adal ni Cajot asin Tria susog sa linggwahe asin kultura kan mga Bikolano. An sinarigan ninda iyo an mga pan-arualdaw na gamit ngunyan na panahon kan \u201crahay\u201d sa tataramon na sarong dakulang bagay ta nakaangkla mananggad ini sa ekspiryensya kan mga tawong naggagamit kan tataramon. An satong mga gawi asin tataramon kaya iyo man an nagsisirbing materyal na kabikladan kan satong mga kaisipan. Alagad kun sususugon pa an linggwahe kan mga katutubo sa Bikol, ginagamit na ini sa tataramon kaidtong panahon. Mahihiling an \u201ccarahayan\u201d o \u201c la bondad \u201d (goodness) asin iba pang katakod na kahulugan sa diksyunaryo ni Marcos de Lisboa ) bilang patunay kan halawig nang kasaysayan kan tataramon.\u00a0 \n\n\n\n Mahalagang lakdang an mga paghingowa ni Cajot asin Tria tanganing punan an mga diskurso sa lado nin Etika gamit an tataramon na Bikol. Alagad kaipuhan na girumdumon na an pilosopiya, partikularmente an etika, sarong panpangabsan na iisipon asin gigibuhon kan tawo magin Bikolano man o bako, o magin taga sain man sya sa kinaban. An pagkaigwa nyato sa sadiring tataramon nin mga terminong pwedeng magamit sa mga diskurso sa etika nagpapatunay na nagkakaigwa nin hugis sa manlainlain na kultura an etikal na dimensyon kan buhay kan tawo. Kun sumpayan pa an mga hinimo ninda pwedeng magrambong an pag-adal sa etika gamit an sadiring tataramon.  \n\n\n\n Maninigong magsalingoy sa ginikanan mismo kan terminong \u201cetika\u201d ( ethics ) o \u201cmoralidad\u201d ( morality ) na nagin parte na kan satong bokabularyo. An suanoy na Griyegong pilosopo na si Aristoteles an nag-apod kaini sa ikaduwang libro kan saiyang Nicomachean Ethics bilang \u201c ethike \u201d, gikan sa terminong \u201c ethos \u201d o \u201ckinatudan\u201d asin kapantay man kan \u201c mos \u201d, an ugat kan \u201cmoralitas\u201d sa Latin kan mga Romano. Sa kapaliwanagan ni Aristoteles, dai basang na sanang itinatao kan natura sa tawo an pagigin moral kundi pinagtutudan mismo kan tawong igwang pagbuot na gibuhon kun ano an marahay sa manlainlain na sitwasyon sagkod sa magin kinagawian nya na an paggibo nin marhay huli ta nahurma na ini sa saiyang pagkatawo bilang disposisyon o karakter. Sa pagkasabot ni Aristoteles, an marhay na gibo iyo idtong maninigo sa sitwasyon.  \n\n\n\n An pag-adal sa \u201ckun ano an marhay\u201d na pwedeng magsiribing giya sa hiro o gawi kan tawo iyo an pambungad na kahulugan kan Etika o Moralidad. Siring kan sabi ni James Rachels ) sa saiyang librong The Elements of Moral Philosophy, \u201can moralidad iyo an paghingowa kan sarong tawo na giyahan kan pagkasabot an saiyang gawi, an gibuhon an bagay na uyon sa mga\u00a0 urog-karahay \u00a0na dahilan mantang hinihinimbang an mga interes kan lambang indibidwal na apektado kan saiyang hiro.\u201d Alagad pareho nang halawig an tradisyon nin pamimilosopiya sa sirangan asin sulnupan na lado kan kinaban asin dakol nang mga teyorya an iniatang kan mga paraisip gikan sa manlainlain na kultura puon pa kan suanoy sagkod sa presenteng panahon. An kaipuhan nyato iyo an maadalan an mga ini kasabay kan kaaraman na maguguno nyato dapit sa manlainlain na kultura kun sain nagtalubo an siring na mga pananaw sa etika. Digdi maninigong sambiton an sinabi kan depuntong si Ramon Reyes na an etika dai man nagpupuon bilang sarong ideya o kaisipan kan sarong pilosopo. Parte na mismo kan panbanwaan na buhay nyato an moralidad katakod kan panahon na kinamumugtakan ta. Minana o pinagtudan na kaya nyato an mga gawi-gawing yaon na mismo sa satong kumonidad o banwaan. Pero dai bu\u00f3t sabihon na basta na sana nyatong aakuon an mga ini. Kaipuhan tang ripasuhon an satong mga kinatudan sa paagi nin moral na paghuruphurop. Susog ki Reyes, iyo ini an magigin dalan sa transpormasyon kan satong mga indibidwal na buhay asin kan satong banwaan.\u00a0 \n\n\n\n Giraray, an etika bakong pag-adal sana kan mga teyorya tanganing makadugang sa satong mga kaaraman. Nilinaw na ni Aristoteles kaidto na an moral na kabansayan iba man sa urag intelektwal huli ta nabibilog an pagigin moral sa pauruutrong paggibo nin marahay mantang naguguno man an kadunungan sa pagtukdo. Bu\u00f3t sabihon, gikan sa sadiring paghinguwa mismo kan tawo an moralidad. Yaon an pagbuot asin paghiro susog mismo sa karahayan na nasabutan. Apudon ta ining \u201ckatanusan\u201d. Idinakitaramon kan dayuhan na si Lisboa an \u201cbu\u00f3t\u201d bilang \u201c voluntad \u201d (will) asin minsan, imbes nang rahay,\u201d ginamit nya an \u201ctanos\u201d sa pagladawan kaini: \u201cM\u00e1tanos an boot ni coyan,\u201d \u201c fulano es de buen coraz\u00f3n, \u00f3 voluntad .\u201d Dangan linadawan nya man minsan an \u201cmabuot na tawo\u201d bilang \u201cmarahay\u201d: \u201c hombre prudente, y de gobierno \u201d. Kun ano baya an bu\u00f3t sabihon ni Lisboa kan mga ini kaidtong panahon nin kolonyalismo sarong bagay na kaipuhan nyatong ikonsulta sa mga historyador. Ta an sakong hunahuna, dai maisusuhay ni Lisboa na isipon an \u201cmatanos\u201d asin \u201cmarahay\u201d susog sa inimponer na dominanteng pananaw kan kolonyalista na dara man kan saiyang panahon. Alagad huli ta igwa na kaidto kaining mga tataramon na ginagamit nyato sa etika, pwede tang sabihon na yaon na sa agimadmad kan mga katutubo an \u201ckarahayan\u201d (miski ano pa man an buot sabihon ninda kaini kaidto) na iyo man an nagtaong katuyuhan asin giya sa saindang mga gawi. Para sa sato na yaon sa presenteng\u00a0 panahon, danay nyatong katungdan an paghurop-hurop sa kahulugan kan karahayan asin paghiro susog sa pagkasabot na maguguno nyato sa lambang paghurop-hurop kun ano mananggad baya an maninigong gibuhon sa manlainlain na sitwasyon kan satong buhay kun sain imbwelto an ibang tawo, an satong banwaan, asin satuyang kapalibutan.\u00a0 \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sarong pusuanon na lakdang an ginibo ni P. Rodel Cajot ) sa saiyang papel na \u201cThe Bikolano Ethics of Marahay and Maraot\u201d sa Hingowa journal. Tinukoy nya an \u201crahay\u201d bilang patugmadan kan Bikolnon na pananaw sa etika. An saiyang basehan iyo an mga kasimbagan sa mga ginibong paghapot-hapot manungod sa kahulugan kan terminong \u201crahay\u201d, asin […] \n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[41],"tags":[69,47,65,788,342,49,370,63],"yoast_head":" \n Pambungad sa Etika | Magbikol Kita \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n\t \n\t \n \n \n \n \n\t \n {\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/twitter.com\/magbikolkita\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"\",\"caption\":\"Magbikol Kita\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"description\":\"Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/\",\"name\":\"Pambungad sa Etika | Magbikol Kita\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\"},\"datePublished\":\"T03:14:25+00:00\",\"dateModified\":\"T03:17:41+00:00\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/\"]}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/9bd2bdd74d31ce3b6e91b\"},\"headline\":\"Pambungad sa Etika\",\"datePublished\":\"T03:14:25+00:00\",\"dateModified\":\"T03:17:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"keywords\":\"Bicol,BIkol,Bikol Philosophy,Bikolano Ethics,ethics,Magbikol Kita,Mga Tubong Kaisipan,Victor John Loquias\",\"articleSection\":\"Mga Tubong Kaisipan\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/mga-tubong-kaisipan\/pambungad-sa-etika\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/9bd2bdd74d31ce3b6e91b\",\"name\":\"Victor John Loquias\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/04-VicL.jpg\",\"caption\":\"Victor John Loquias\"},\"description\":\"Si Victor John Loquias sarong Propesor sa pilosopiya, paraadal sa lado nin mga katutubong kaisipan, pilosopiya nin edukasyon asin critical theory.\"}]} \n ","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post="}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent="}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post="},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post="}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}


Pambungad sa Etika | Magbikol Kita

Pambungad sa Etika | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:22am Pambungad sa Etika Published on Tuesday, March 02, , 11:14am by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Sarong pusuanon na lakdang an ginibo ni P. Rodel Cajot ) sa saiyang papel na “The Bikolano Ethics of Marahay and Maraot ” sa Hingowa journal. Tinukoy nya an “rahay” bilang patugmadan kan Bikolnon na pananaw sa etika. An saiyang basehan iyo an mga kasimbagan sa mga ginibong paghapot-hapot manungod sa kahulugan kan terminong “rahay”, asin kan “raot” na iyo an salungat kaini. Sa saiyang mga datos, 60 porsyento kan mga respondents an naggamit kan marahay bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa saiyang kapwa asin sa komunidad, 25 porsyento an ginamit ini bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa Dyos dangan an natatadang 15 porsyento ginamit ini sa relasyon kan tawo sa kapalibutan kabali na an pagigin kontento, estable sa pagbuhay, karahayan salud asin kawaran nin mga problema sa buhay. Kaya an kinaabtan na konklusyon ni Cajot, “an primerong oryentasyon kan Bikolano ethics iyo an pagpadanay kan harmoniya sa relasyon kan tawo”. Susog sa saiya an nagdadalagan na pananaw na ibinibiklad sa mga gawi asin pag-iisip kan mga Bikolano iyo na sagrado an interpersonal na relasyon asin an halaga kaini kapantay mismo sa buhay kan tawo.   Sinigundahan ini ni P. Wilmer Tria ) asin tinukoy an rahay bilang nagtatao nin etikal na padudumanan kan iba pang katakod na mga konsepto arog kan “yaon”, “boot,” asin ‘katungdan” na pag pinagtarakud-takod, minakumpwesto kan pananaw nin “marahay na buhay” o the good life para sa mga Bikolano. An mga siring na lakdang ni Cajot asin Tria nagin parte kan saindang burunyog na kamawutan kan mga inot na parte kan taon sa pagsasakatutubo kan pilosopiya sa Bikol. An saro sa mga mayor na lakdang iyo an gamiton an sadiring tataramon sa mga paghuruphurop, pag-adal, pagsalliksik, dangan pagtukdo nin pilosopiya pasiring sa pagpauswag kan banwaan. Dai nararayo an inisyatibong ini sa mga nainot nang mga naginibuhan kan mga nanginotan sa pamimilosopiyang Pilipino na nakabase sa Manila arog ni P. Leonardo Mercado asin Rolando Gripaldo na parehong nagtalikod na sa kinaban, Florentino Timbreza asin iba pang nagkakasaro sa pagtubod na igwang madudukhayan o mahihimong identidad na Pilipinong gawi nin pamimilosopiya. An pagkakaiba iyo na nakatungkos sa rehiyonal na identidad an mga pag-adal ni Cajot asin Tria susog sa linggwahe asin kultura kan mga Bikolano. An sinarigan ninda iyo an mga pan-arualdaw na gamit ngunyan na panahon kan “rahay” sa tataramon na sarong dakulang bagay ta nakaangkla mananggad ini sa ekspiryensya kan mga tawong naggagamit kan tataramon. An satong mga gawi asin tataramon kaya iyo man an nagsisirbing materyal na kabikladan kan satong mga kaisipan. Alagad kun sususugon pa an linggwahe kan mga katutubo sa Bikol, ginagamit na ini sa tataramon kaidtong panahon. Mahihiling an “carahayan” o “ la bondad ” (goodness) asin iba pang katakod na kahulugan sa diksyunaryo ni Marcos de Lisboa ) bilang patunay kan halawig nang kasaysayan kan tataramon. Mahalagang lakdang an mga paghingowa ni Cajot asin Tria tanganing punan an mga diskurso sa lado nin Etika gamit an tataramon na Bikol. Alagad kaipuhan na girumdumon na an pilosopiya, partikularmente an etika, sarong panpangabsan na iisipon asin gigibuhon kan tawo magin Bikolano man o bako, o magin taga sain man sya sa kinaban. An pagkaigwa nyato sa sadiring tataramon nin mga terminong pwedeng magamit sa mga diskurso sa etika nagpapatunay na nagkakaigwa nin hugis sa manlainlain na kultura an etikal na dimensyon kan buhay kan tawo. Kun sumpayan pa an mga hinimo ninda pwedeng magrambong an pag-adal sa etika gamit an sadiring tataramon.  Maninigong magsalingoy sa ginikanan mismo kan terminong “etika” ( ethics ) o “moralidad” ( morality ) na nagin parte na kan satong bokabularyo. An suanoy na Griyegong pilosopo na si Aristoteles an nag-apod kaini sa ikaduwang libro kan saiyang Nicomachean Ethics bilang “ ethike ”, gikan sa terminong “ ethos ” o “kinatudan” asin kapantay man kan “ mos ”, an ugat kan “moralitas” sa Latin kan mga Romano. Sa kapaliwanagan ni Aristoteles, dai basang na sanang itinatao kan natura sa tawo an pagigin moral kundi pinagtutudan mismo kan tawong igwang pagbuot na gibuhon kun ano an marahay sa manlainlain na sitwasyon sagkod sa magin kinagawian nya na an paggibo nin marhay huli ta nahurma na ini sa saiyang pagkatawo bilang disposisyon o karakter. Sa pagkasabot ni Aristoteles, an marhay na gibo iyo idtong maninigo sa sitwasyon.  An pag-adal sa “kun ano an marhay” na pwedeng magsiribing giya sa hiro o gawi kan tawo iyo an pambungad na kahulugan kan Etika o Moralidad. Siring kan sabi ni James Rachels ) sa saiyang librong The Elements of Moral Philosophy, “an moralidad iyo an paghingowa kan sarong tawo na giyahan kan pagkasabot an saiyang gawi, an gibuhon an bagay na uyon sa mga urog-karahay na dahilan mantang hinihinimbang an mga interes kan lambang indibidwal na apektado kan saiyang hiro.” Alagad pareho nang halawig an tradisyon nin pamimilosopiya sa sirangan asin sulnupan na lado kan kinaban asin dakol nang mga teyorya an iniatang kan mga paraisip gikan sa manlainlain na kultura puon pa kan suanoy sagkod sa presenteng panahon. An kaipuhan nyato iyo an maadalan an mga ini kasabay kan kaaraman na maguguno nyato dapit sa manlainlain na kultura kun sain nagtalubo an siring na mga pananaw sa etika. Digdi maninigong sambiton an sinabi kan depuntong si Ramon Reyes na an etika dai man nagpupuon bilang sarong ideya o kaisipan kan sarong pilosopo. Parte na mismo kan panbanwaan na buhay nyato an moralidad katakod kan panahon na kinamumugtakan ta. Minana o pinagtudan na kaya nyato an mga gawi-gawing yaon na mismo sa satong kumonidad o banwaan. Pero dai buót sabihon na basta na sana nyatong aakuon an mga ini. Kaipuhan tang ripasuhon an satong mga kinatudan sa paagi nin moral na paghuruphurop. Susog ki Reyes, iyo ini an magigin dalan sa transpormasyon kan satong mga indibidwal na buhay asin kan satong banwaan. Giraray, an etika bakong pag-adal sana kan mga teyorya tanganing makadugang sa satong mga kaaraman. Nilinaw na ni Aristoteles kaidto na an moral na kabansayan iba man sa urag intelektwal huli ta nabibilog an pagigin moral sa pauruutrong paggibo nin marahay mantang naguguno man an kadunungan sa pagtukdo. Buót sabihon, gikan sa sadiring paghinguwa mismo kan tawo an moralidad. Yaon an pagbuot asin paghiro susog mismo sa karahayan na nasabutan. Apudon ta ining “katanusan”. Idinakitaramon kan dayuhan na si Lisboa an “buót” bilang “ voluntad ” (will) asin minsan, imbes nang rahay,” ginamit nya an “tanos” sa pagladawan kaini: “Mátanos an boot ni coyan,” “ fulano es de buen corazón, ó voluntad .” Dangan linadawan nya man minsan an “mabuot na tawo” bilang “marahay”: “ hombre prudente, y de gobierno ”. Kun ano baya an buót sabihon ni Lisboa kan mga ini kaidtong panahon nin kolonyalismo sarong bagay na kaipuhan nyatong ikonsulta sa mga historyador. Ta an sakong hunahuna, dai maisusuhay ni Lisboa na isipon an “matanos” asin “marahay” susog sa inimponer na dominanteng pananaw kan kolonyalista na dara man kan saiyang panahon. Alagad huli ta igwa na kaidto kaining mga tataramon na ginagamit nyato sa etika, pwede tang sabihon na yaon na sa agimadmad kan mga katutubo an “karahayan” (miski ano pa man an buot sabihon ninda kaini kaidto) na iyo man an nagtaong katuyuhan asin giya sa saindang mga gawi. Para sa sato na yaon sa presenteng panahon, danay nyatong katungdan an paghurop-hurop sa kahulugan kan karahayan asin paghiro susog sa pagkasabot na maguguno nyato sa lambang paghurop-hurop kun ano mananggad baya an maninigong gibuhon sa manlainlain na sitwasyon kan satong buhay kun sain imbwelto an ibang tawo, an satong banwaan, asin satuyang kapalibutan. Victor John Loquias Si Victor John Loquias sarong Propesor sa pilosopiya, paraadal sa lado nin mga katutubong kaisipan, pilosopiya nin edukasyon asin critical theory. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 3 + 7 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"version":"1.0","provider_name":"Magbikol Kita","provider_url":"https:\/\/magbikolkita.com","author_name":"Victor John Loquias","author_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/author\/vic-loquias\/","title":"Pambungad sa Etika | Magbikol Kita","type":"rich","width":600,"height":338,"html":" Pambungad sa Etika \n \n \n ","description":"Sarong pusuanon na lakdang an ginibo ni P. Rodel Cajot ) sa saiyang papel na \u201cThe Bikolano Ethics of Marahay and Maraot\u201d sa Hingowa journal. Tinukoy nya an \u201crahay\u201d bilang patugmadan kan Bikolnon na pananaw sa etika. An saiyang basehan iyo an mga kasimbagan sa mga ginibong paghapot-hapot manungod sa kahulugan kan terminong \u201crahay\u201d, asin […]","thumbnail_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg","thumbnail_width":,"thumbnail_height":}


Pambungad sa Etika | Magbikol Kita

Pambungad sa Etika | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:22am Pambungad sa Etika Published on Tuesday, March 02, , 11:14am by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Sarong pusuanon na lakdang an ginibo ni P. Rodel Cajot ) sa saiyang papel na “The Bikolano Ethics of Marahay and Maraot ” sa Hingowa journal. Tinukoy nya an “rahay” bilang patugmadan kan Bikolnon na pananaw sa etika. An saiyang basehan iyo an mga kasimbagan sa mga ginibong paghapot-hapot manungod sa kahulugan kan terminong “rahay”, asin kan “raot” na iyo an salungat kaini. Sa saiyang mga datos, 60 porsyento kan mga respondents an naggamit kan marahay bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa saiyang kapwa asin sa komunidad, 25 porsyento an ginamit ini bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa Dyos dangan an natatadang 15 porsyento ginamit ini sa relasyon kan tawo sa kapalibutan kabali na an pagigin kontento, estable sa pagbuhay, karahayan salud asin kawaran nin mga problema sa buhay. Kaya an kinaabtan na konklusyon ni Cajot, “an primerong oryentasyon kan Bikolano ethics iyo an pagpadanay kan harmoniya sa relasyon kan tawo”. Susog sa saiya an nagdadalagan na pananaw na ibinibiklad sa mga gawi asin pag-iisip kan mga Bikolano iyo na sagrado an interpersonal na relasyon asin an halaga kaini kapantay mismo sa buhay kan tawo.   Sinigundahan ini ni P. Wilmer Tria ) asin tinukoy an rahay bilang nagtatao nin etikal na padudumanan kan iba pang katakod na mga konsepto arog kan “yaon”, “boot,” asin ‘katungdan” na pag pinagtarakud-takod, minakumpwesto kan pananaw nin “marahay na buhay” o the good life para sa mga Bikolano. An mga siring na lakdang ni Cajot asin Tria nagin parte kan saindang burunyog na kamawutan kan mga inot na parte kan taon sa pagsasakatutubo kan pilosopiya sa Bikol. An saro sa mga mayor na lakdang iyo an gamiton an sadiring tataramon sa mga paghuruphurop, pag-adal, pagsalliksik, dangan pagtukdo nin pilosopiya pasiring sa pagpauswag kan banwaan. Dai nararayo an inisyatibong ini sa mga nainot nang mga naginibuhan kan mga nanginotan sa pamimilosopiyang Pilipino na nakabase sa Manila arog ni P. Leonardo Mercado asin Rolando Gripaldo na parehong nagtalikod na sa kinaban, Florentino Timbreza asin iba pang nagkakasaro sa pagtubod na igwang madudukhayan o mahihimong identidad na Pilipinong gawi nin pamimilosopiya. An pagkakaiba iyo na nakatungkos sa rehiyonal na identidad an mga pag-adal ni Cajot asin Tria susog sa linggwahe asin kultura kan mga Bikolano. An sinarigan ninda iyo an mga pan-arualdaw na gamit ngunyan na panahon kan “rahay” sa tataramon na sarong dakulang bagay ta nakaangkla mananggad ini sa ekspiryensya kan mga tawong naggagamit kan tataramon. An satong mga gawi asin tataramon kaya iyo man an nagsisirbing materyal na kabikladan kan satong mga kaisipan. Alagad kun sususugon pa an linggwahe kan mga katutubo sa Bikol, ginagamit na ini sa tataramon kaidtong panahon. Mahihiling an “carahayan” o “ la bondad ” (goodness) asin iba pang katakod na kahulugan sa diksyunaryo ni Marcos de Lisboa ) bilang patunay kan halawig nang kasaysayan kan tataramon. Mahalagang lakdang an mga paghingowa ni Cajot asin Tria tanganing punan an mga diskurso sa lado nin Etika gamit an tataramon na Bikol. Alagad kaipuhan na girumdumon na an pilosopiya, partikularmente an etika, sarong panpangabsan na iisipon asin gigibuhon kan tawo magin Bikolano man o bako, o magin taga sain man sya sa kinaban. An pagkaigwa nyato sa sadiring tataramon nin mga terminong pwedeng magamit sa mga diskurso sa etika nagpapatunay na nagkakaigwa nin hugis sa manlainlain na kultura an etikal na dimensyon kan buhay kan tawo. Kun sumpayan pa an mga hinimo ninda pwedeng magrambong an pag-adal sa etika gamit an sadiring tataramon.  Maninigong magsalingoy sa ginikanan mismo kan terminong “etika” ( ethics ) o “moralidad” ( morality ) na nagin parte na kan satong bokabularyo. An suanoy na Griyegong pilosopo na si Aristoteles an nag-apod kaini sa ikaduwang libro kan saiyang Nicomachean Ethics bilang “ ethike ”, gikan sa terminong “ ethos ” o “kinatudan” asin kapantay man kan “ mos ”, an ugat kan “moralitas” sa Latin kan mga Romano. Sa kapaliwanagan ni Aristoteles, dai basang na sanang itinatao kan natura sa tawo an pagigin moral kundi pinagtutudan mismo kan tawong igwang pagbuot na gibuhon kun ano an marahay sa manlainlain na sitwasyon sagkod sa magin kinagawian nya na an paggibo nin marhay huli ta nahurma na ini sa saiyang pagkatawo bilang disposisyon o karakter. Sa pagkasabot ni Aristoteles, an marhay na gibo iyo idtong maninigo sa sitwasyon.  An pag-adal sa “kun ano an marhay” na pwedeng magsiribing giya sa hiro o gawi kan tawo iyo an pambungad na kahulugan kan Etika o Moralidad. Siring kan sabi ni James Rachels ) sa saiyang librong The Elements of Moral Philosophy, “an moralidad iyo an paghingowa kan sarong tawo na giyahan kan pagkasabot an saiyang gawi, an gibuhon an bagay na uyon sa mga urog-karahay na dahilan mantang hinihinimbang an mga interes kan lambang indibidwal na apektado kan saiyang hiro.” Alagad pareho nang halawig an tradisyon nin pamimilosopiya sa sirangan asin sulnupan na lado kan kinaban asin dakol nang mga teyorya an iniatang kan mga paraisip gikan sa manlainlain na kultura puon pa kan suanoy sagkod sa presenteng panahon. An kaipuhan nyato iyo an maadalan an mga ini kasabay kan kaaraman na maguguno nyato dapit sa manlainlain na kultura kun sain nagtalubo an siring na mga pananaw sa etika. Digdi maninigong sambiton an sinabi kan depuntong si Ramon Reyes na an etika dai man nagpupuon bilang sarong ideya o kaisipan kan sarong pilosopo. Parte na mismo kan panbanwaan na buhay nyato an moralidad katakod kan panahon na kinamumugtakan ta. Minana o pinagtudan na kaya nyato an mga gawi-gawing yaon na mismo sa satong kumonidad o banwaan. Pero dai buót sabihon na basta na sana nyatong aakuon an mga ini. Kaipuhan tang ripasuhon an satong mga kinatudan sa paagi nin moral na paghuruphurop. Susog ki Reyes, iyo ini an magigin dalan sa transpormasyon kan satong mga indibidwal na buhay asin kan satong banwaan. Giraray, an etika bakong pag-adal sana kan mga teyorya tanganing makadugang sa satong mga kaaraman. Nilinaw na ni Aristoteles kaidto na an moral na kabansayan iba man sa urag intelektwal huli ta nabibilog an pagigin moral sa pauruutrong paggibo nin marahay mantang naguguno man an kadunungan sa pagtukdo. Buót sabihon, gikan sa sadiring paghinguwa mismo kan tawo an moralidad. Yaon an pagbuot asin paghiro susog mismo sa karahayan na nasabutan. Apudon ta ining “katanusan”. Idinakitaramon kan dayuhan na si Lisboa an “buót” bilang “ voluntad ” (will) asin minsan, imbes nang rahay,” ginamit nya an “tanos” sa pagladawan kaini: “Mátanos an boot ni coyan,” “ fulano es de buen corazón, ó voluntad .” Dangan linadawan nya man minsan an “mabuot na tawo” bilang “marahay”: “ hombre prudente, y de gobierno ”. Kun ano baya an buót sabihon ni Lisboa kan mga ini kaidtong panahon nin kolonyalismo sarong bagay na kaipuhan nyatong ikonsulta sa mga historyador. Ta an sakong hunahuna, dai maisusuhay ni Lisboa na isipon an “matanos” asin “marahay” susog sa inimponer na dominanteng pananaw kan kolonyalista na dara man kan saiyang panahon. Alagad huli ta igwa na kaidto kaining mga tataramon na ginagamit nyato sa etika, pwede tang sabihon na yaon na sa agimadmad kan mga katutubo an “karahayan” (miski ano pa man an buot sabihon ninda kaini kaidto) na iyo man an nagtaong katuyuhan asin giya sa saindang mga gawi. Para sa sato na yaon sa presenteng panahon, danay nyatong katungdan an paghurop-hurop sa kahulugan kan karahayan asin paghiro susog sa pagkasabot na maguguno nyato sa lambang paghurop-hurop kun ano mananggad baya an maninigong gibuhon sa manlainlain na sitwasyon kan satong buhay kun sain imbwelto an ibang tawo, an satong banwaan, asin satuyang kapalibutan. Victor John Loquias Si Victor John Loquias sarong Propesor sa pilosopiya, paraadal sa lado nin mga katutubong kaisipan, pilosopiya nin edukasyon asin critical theory. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 10 + 3 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Pambungad sa Etika | Magbikol Kita

Pambungad sa Etika | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:22am Pambungad sa Etika Published on Tuesday, March 02, , 11:14am by Victor John Loquias | Mga Tubong Kaisipan Sarong pusuanon na lakdang an ginibo ni P. Rodel Cajot ) sa saiyang papel na “The Bikolano Ethics of Marahay and Maraot ” sa Hingowa journal. Tinukoy nya an “rahay” bilang patugmadan kan Bikolnon na pananaw sa etika. An saiyang basehan iyo an mga kasimbagan sa mga ginibong paghapot-hapot manungod sa kahulugan kan terminong “rahay”, asin kan “raot” na iyo an salungat kaini. Sa saiyang mga datos, 60 porsyento kan mga respondents an naggamit kan marahay bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa saiyang kapwa asin sa komunidad, 25 porsyento an ginamit ini bilang panladawan sa relasyon kan tawo sa Dyos dangan an natatadang 15 porsyento ginamit ini sa relasyon kan tawo sa kapalibutan kabali na an pagigin kontento, estable sa pagbuhay, karahayan salud asin kawaran nin mga problema sa buhay. Kaya an kinaabtan na konklusyon ni Cajot, “an primerong oryentasyon kan Bikolano ethics iyo an pagpadanay kan harmoniya sa relasyon kan tawo”. Susog sa saiya an nagdadalagan na pananaw na ibinibiklad sa mga gawi asin pag-iisip kan mga Bikolano iyo na sagrado an interpersonal na relasyon asin an halaga kaini kapantay mismo sa buhay kan tawo.   Sinigundahan ini ni P. Wilmer Tria ) asin tinukoy an rahay bilang nagtatao nin etikal na padudumanan kan iba pang katakod na mga konsepto arog kan “yaon”, “boot,” asin ‘katungdan” na pag pinagtarakud-takod, minakumpwesto kan pananaw nin “marahay na buhay” o the good life para sa mga Bikolano. An mga siring na lakdang ni Cajot asin Tria nagin parte kan saindang burunyog na kamawutan kan mga inot na parte kan taon sa pagsasakatutubo kan pilosopiya sa Bikol. An saro sa mga mayor na lakdang iyo an gamiton an sadiring tataramon sa mga paghuruphurop, pag-adal, pagsalliksik, dangan pagtukdo nin pilosopiya pasiring sa pagpauswag kan banwaan. Dai nararayo an inisyatibong ini sa mga nainot nang mga naginibuhan kan mga nanginotan sa pamimilosopiyang Pilipino na nakabase sa Manila arog ni P. Leonardo Mercado asin Rolando Gripaldo na parehong nagtalikod na sa kinaban, Florentino Timbreza asin iba pang nagkakasaro sa pagtubod na igwang madudukhayan o mahihimong identidad na Pilipinong gawi nin pamimilosopiya. An pagkakaiba iyo na nakatungkos sa rehiyonal na identidad an mga pag-adal ni Cajot asin Tria susog sa linggwahe asin kultura kan mga Bikolano. An sinarigan ninda iyo an mga pan-arualdaw na gamit ngunyan na panahon kan “rahay” sa tataramon na sarong dakulang bagay ta nakaangkla mananggad ini sa ekspiryensya kan mga tawong naggagamit kan tataramon. An satong mga gawi asin tataramon kaya iyo man an nagsisirbing materyal na kabikladan kan satong mga kaisipan. Alagad kun sususugon pa an linggwahe kan mga katutubo sa Bikol, ginagamit na ini sa tataramon kaidtong panahon. Mahihiling an “carahayan” o “ la bondad ” (goodness) asin iba pang katakod na kahulugan sa diksyunaryo ni Marcos de Lisboa ) bilang patunay kan halawig nang kasaysayan kan tataramon. Mahalagang lakdang an mga paghingowa ni Cajot asin Tria tanganing punan an mga diskurso sa lado nin Etika gamit an tataramon na Bikol. Alagad kaipuhan na girumdumon na an pilosopiya, partikularmente an etika, sarong panpangabsan na iisipon asin gigibuhon kan tawo magin Bikolano man o bako, o magin taga sain man sya sa kinaban. An pagkaigwa nyato sa sadiring tataramon nin mga terminong pwedeng magamit sa mga diskurso sa etika nagpapatunay na nagkakaigwa nin hugis sa manlainlain na kultura an etikal na dimensyon kan buhay kan tawo. Kun sumpayan pa an mga hinimo ninda pwedeng magrambong an pag-adal sa etika gamit an sadiring tataramon.  Maninigong magsalingoy sa ginikanan mismo kan terminong “etika” ( ethics ) o “moralidad” ( morality ) na nagin parte na kan satong bokabularyo. An suanoy na Griyegong pilosopo na si Aristoteles an nag-apod kaini sa ikaduwang libro kan saiyang Nicomachean Ethics bilang “ ethike ”, gikan sa terminong “ ethos ” o “kinatudan” asin kapantay man kan “ mos ”, an ugat kan “moralitas” sa Latin kan mga Romano. Sa kapaliwanagan ni Aristoteles, dai basang na sanang itinatao kan natura sa tawo an pagigin moral kundi pinagtutudan mismo kan tawong igwang pagbuot na gibuhon kun ano an marahay sa manlainlain na sitwasyon sagkod sa magin kinagawian nya na an paggibo nin marhay huli ta nahurma na ini sa saiyang pagkatawo bilang disposisyon o karakter. Sa pagkasabot ni Aristoteles, an marhay na gibo iyo idtong maninigo sa sitwasyon.  An pag-adal sa “kun ano an marhay” na pwedeng magsiribing giya sa hiro o gawi kan tawo iyo an pambungad na kahulugan kan Etika o Moralidad. Siring kan sabi ni James Rachels ) sa saiyang librong The Elements of Moral Philosophy, “an moralidad iyo an paghingowa kan sarong tawo na giyahan kan pagkasabot an saiyang gawi, an gibuhon an bagay na uyon sa mga urog-karahay na dahilan mantang hinihinimbang an mga interes kan lambang indibidwal na apektado kan saiyang hiro.” Alagad pareho nang halawig an tradisyon nin pamimilosopiya sa sirangan asin sulnupan na lado kan kinaban asin dakol nang mga teyorya an iniatang kan mga paraisip gikan sa manlainlain na kultura puon pa kan suanoy sagkod sa presenteng panahon. An kaipuhan nyato iyo an maadalan an mga ini kasabay kan kaaraman na maguguno nyato dapit sa manlainlain na kultura kun sain nagtalubo an siring na mga pananaw sa etika. Digdi maninigong sambiton an sinabi kan depuntong si Ramon Reyes na an etika dai man nagpupuon bilang sarong ideya o kaisipan kan sarong pilosopo. Parte na mismo kan panbanwaan na buhay nyato an moralidad katakod kan panahon na kinamumugtakan ta. Minana o pinagtudan na kaya nyato an mga gawi-gawing yaon na mismo sa satong kumonidad o banwaan. Pero dai buót sabihon na basta na sana nyatong aakuon an mga ini. Kaipuhan tang ripasuhon an satong mga kinatudan sa paagi nin moral na paghuruphurop. Susog ki Reyes, iyo ini an magigin dalan sa transpormasyon kan satong mga indibidwal na buhay asin kan satong banwaan. Giraray, an etika bakong pag-adal sana kan mga teyorya tanganing makadugang sa satong mga kaaraman. Nilinaw na ni Aristoteles kaidto na an moral na kabansayan iba man sa urag intelektwal huli ta nabibilog an pagigin moral sa pauruutrong paggibo nin marahay mantang naguguno man an kadunungan sa pagtukdo. Buót sabihon, gikan sa sadiring paghinguwa mismo kan tawo an moralidad. Yaon an pagbuot asin paghiro susog mismo sa karahayan na nasabutan. Apudon ta ining “katanusan”. Idinakitaramon kan dayuhan na si Lisboa an “buót” bilang “ voluntad ” (will) asin minsan, imbes nang rahay,” ginamit nya an “tanos” sa pagladawan kaini: “Mátanos an boot ni coyan,” “ fulano es de buen corazón, ó voluntad .” Dangan linadawan nya man minsan an “mabuot na tawo” bilang “marahay”: “ hombre prudente, y de gobierno ”. Kun ano baya an buót sabihon ni Lisboa kan mga ini kaidtong panahon nin kolonyalismo sarong bagay na kaipuhan nyatong ikonsulta sa mga historyador. Ta an sakong hunahuna, dai maisusuhay ni Lisboa na isipon an “matanos” asin “marahay” susog sa inimponer na dominanteng pananaw kan kolonyalista na dara man kan saiyang panahon. Alagad huli ta igwa na kaidto kaining mga tataramon na ginagamit nyato sa etika, pwede tang sabihon na yaon na sa agimadmad kan mga katutubo an “karahayan” (miski ano pa man an buot sabihon ninda kaini kaidto) na iyo man an nagtaong katuyuhan asin giya sa saindang mga gawi. Para sa sato na yaon sa presenteng panahon, danay nyatong katungdan an paghurop-hurop sa kahulugan kan karahayan asin paghiro susog sa pagkasabot na maguguno nyato sa lambang paghurop-hurop kun ano mananggad baya an maninigong gibuhon sa manlainlain na sitwasyon kan satong buhay kun sain imbwelto an ibang tawo, an satong banwaan, asin satuyang kapalibutan. Victor John Loquias Si Victor John Loquias sarong Propesor sa pilosopiya, paraadal sa lado nin mga katutubong kaisipan, pilosopiya nin edukasyon asin critical theory. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 12 + 9 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"id":,"date":"T14:39:29","date_gmt":"T06:39:29","guid":{"rendered":"https:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T14:39:32","modified_gmt":"T06:39:32","slug":"bagong-taon-na-magmarata-na-kita","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/","title":{"rendered":"Bagong taon na, magmarata na kita"},"content":{"rendered":"\n Gulpi kitang manlainlain na inagihan kan nagtalikod na taon: paglakop kan CoViD19 sa Pilipinas, rinibong kahimanwa ta an nagkagaradan,  makukusog na mga bagyo na nagtao nin kadipisilan sa mga tawo,  pag-aresto asin paggadan kan militar sa mga aktibista asin dating aktibista, mga demonstrasyon laban sa gobyerno ni DU30, mga nakakadudang pagpa-utang kan Tsina sa Pilipinas, an dai pagtao nin prangkisa sa ABS-CBN, kakulangan asin pagkawara nin trabaho kan kadaklan, an pagsulong kan virtual classes asin paggamit nin modules imbes na in-person classes dara kan CoViD19, garadanan, asasinasyon, harabunan, grabeng pagtios, asin iba pa. Sasabihon kan ibang mga tawo: Onli in da Pilipins. \n\n\n\n May pagl\u00e1om pa daw an Pilipinas? Ano ta an kadaklan sa mga tawo garo mayo nang pakiaram sa mga nangyayari sa sosyudad? Ano ta may mga prinsipyong tawo nasa preso pero an mga kurap\ubako man gabos\unasa gobyerno? Ano ta mayong nangyayari sa mga darakulang sira na imbwelto sa droga? \n\n\n\n Ini an iba sa mga kahaputan na dapat pag-isipan kan lambang Pilipino, mayaman o dukha, edukado man o bako, Muslim o Kristiyano, sibilyan, o militar ngunyan na taon asin sa maabot pang mga taon. \n\n\n\n Bagong taon na baga. Magmarata na kita. Gulpi pang maarabot na mga problema sa buhay kan mga Pilipino. Dai pwedeng mayo kitang gibuhon sa tahaw kan buhay na mayong kasiguraduhan. \n\n\n\n Yaon an nakakatakot na red-tagging. Yaon an pagprofile kan pulis sa mga indibidwal na sinususpetsahan na \u201cleftists\u201d.  Yaon an pag-abuso sa karapatan pantawo. Yaon an garo mayong katapusan na enkwentro kan AFP kontra NPA na kun minsan may mga sibilyan na nagiging biktima.  \n\n\n\n Yaon man an padagos na pagkamkam kan Tsina sa mga isla na pagsadiri kan Pilipinas. Yaon an mga kidnapping, prostitusyon, asin human trafficking na konektado sa POGO\uan online gambling na an iba dai regulated kan gobyerno. \n\n\n\n Yaon an nakatudan nang mga problema kan korapsyon sa gobyerno, unemployment, gutom, kriminalidad, tapos nadagdagan pa kan ibang problema na konektado sa CoViD19. \n\n\n\n Kun minsan naiisip ko na may pagkukulang kitang mga namamanwaan kun tano  arog kaini an satuyang sitwasyon.  \n\n\n\n Inot, mayo kitang pakiaram sa mga problema sa sosyudad basta dai kita personal na apektado. Kun apektado man, pirmi kitang may rason: \u201carog talaga kayan an buhay,\u201d \u201cmayo talaga kitang swerte,\u201d \u201ckagustuhan kan Dyos yan,\u201d o \u201cmayo man akong magiginibo.\u201d Talagang mayong mangyayari kun arog kaini an satuyang disposisyon sa buhay. \n\n\n\n Panduwa, kulang kita sa inaapod na kritikal na pag-isip (critical thinking). Madali kitang magtubod sa mga fake news o mga trolls . Sinabi lang ni presidente o ni konggresman, tubod na kita. Ibinoboto ta ang mga politikong de kampanilya na an solamenteng kwalipikasyon mambola. Tawan lang kitang t-shirt o sanggatos pesos, binoboto ta na sinda.  \n\n\n\n Parte kan inaapod na kritikal na pag-isip, dapat kumpleto an satuyang impormasyon bago kita maghusga kun tama o sala an nadadangog o nababasa ta. Saro pa, dapat i-konsidera ta kun sain hali o siisay an nagtatao kan impormasyon nganing maaraman ta kun may mga nakatagong assumption o mga biases . Halimbawa, kun hali ki Mocha Uson an sarong impormasyon, aram tang biased na sya para ki Presidente Duterte kaya siguradong makaduda an impormasyon nya. \n\n\n\n Pantulo, madali kitang magpatawad. Napapatawad ta an mga politikong kurap o parahabon maski aram tang dai sinda nagbabago.  Bako lang yan, binoboto ta pa. Mayo man maraot na magpatawad. Sa totoo lang, sarong birtud an magpatawad. Pero dapat an tawong pinapatawad may determinasyon na baguhon an sadiri. \n\n\n\n Kita an problema kun paulit-ulit tang binoboto an mga politikong mayong pagbabago o aram tang an iniisip iyo sana an saindang sadiri. Akuon ta na, inutil an mga ini. \n\n\n\n Pan-apat, madali kitang malingaw. Siguro lingaw na kita duman sa 70 deputado na nagboto tanganing dai ma-renew an prangkisa kan ABS-CBN na nagresulta sa 10,000 empleyado na nawaran nin trabaho.  Lingaw na ngani siguro kita na kan panahon ni Ferdinand  Marcos gulpi siyang ipinagadan asin hinabon na pig-eenjoy na ngunyan kan saiyang mga aki.   \n\n\n\n Kadaklan sa 70 deputado o siguro si Bongbong Marcos mismo madalagan giraray sa masunod na eleksyon. Kaya an hapot: Ano, nalingaw na kita? \n\n\n\n Bagong Taon na baga. Lugod man magmarata na kita. \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gulpi kitang manlainlain na inagihan kan nagtalikod na taon: paglakop kan CoViD19 sa Pilipinas, rinibong kahimanwa ta an nagkagaradan,  makukusog na mga bagyo na nagtao nin kadipisilan sa mga tawo,  pag-aresto asin paggadan kan militar sa mga aktibista asin dating aktibista, mga demonstrasyon laban sa gobyerno ni DU30, mga nakakadudang pagpa-utang kan Tsina sa Pilipinas, […] \n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[40],"tags":[784,69,47,369,238,68,49,785,783,315,337,751],"yoast_head":" \n Bagong taon na, magmarata na kita | Magbikol Kita \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n\t \n\t \n \n \n \n \n\t \n {\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/twitter.com\/magbikolkita\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"\",\"caption\":\"Magbikol Kita\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"description\":\"Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/\",\"name\":\"Bagong taon na, magmarata na kita | Magbikol Kita\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\"},\"datePublished\":\"T06:39:29+00:00\",\"dateModified\":\"T06:39:32+00:00\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/\"]}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/ef0ea8e3ee13e49\"},\"headline\":\"Bagong taon na, magmarata na kita\",\"datePublished\":\"T06:39:29+00:00\",\"dateModified\":\"T06:39:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"keywords\":\",Bicol,BIkol,corruption,Duterte,Greg Castilla,Magbikol Kita,New Hope,New Year,Pataratara,Philippines,Social Realities\",\"articleSection\":\"Pataratara\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/pataratara\/bagong-taon-na-magmarata-na-kita\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/ef0ea8e3ee13e49\",\"name\":\"Greg Castilla\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/05-GregC.jpg\",\"caption\":\"Greg Castilla\"},\"description\":\"Tubong-Sipocot, Camarines Sur si Greg Castilla, asin igwa nin doktorado sa multikultural na edukasyon hali sa Unibersidad kan Washington sa Seattle. Awtor sya nin pitong libro. Nagsusurat sya dapit sa dawa anong temang importante nanggad sa buhay.\"}]} \n ","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post="}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent="}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post="},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post="}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}


{"version":"1.0","provider_name":"Magbikol Kita","provider_url":"https:\/\/magbikolkita.com","author_name":"Greg Castilla","author_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/author\/greg-castilla\/","title":"Bagong taon na, magmarata na kita | Magbikol Kita","type":"rich","width":600,"height":338,"html":" Bagong taon na, magmarata na kita \n \n \n ","description":"Gulpi kitang manlainlain na inagihan kan nagtalikod na taon: paglakop kan CoViD19 sa Pilipinas, rinibong kahimanwa ta an nagkagaradan,  makukusog na mga bagyo na nagtao nin kadipisilan sa mga tawo,  pag-aresto asin paggadan kan militar sa mga aktibista asin dating aktibista, mga demonstrasyon laban sa gobyerno ni DU30, mga nakakadudang pagpa-utang kan Tsina sa Pilipinas, […]","thumbnail_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg","thumbnail_width":,"thumbnail_height":}


Bagong taon na, magmarata na kita | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Bagong taon na, magmarata na kita Published on Tuesday, January 12, , 2:39pm by Greg Castilla | Pataratara Gulpi kitang manlainlain na inagihan kan nagtalikod na taon: paglakop kan CoViD19 sa Pilipinas, rinibong kahimanwa ta an nagkagaradan,  makukusog na mga bagyo na nagtao nin kadipisilan sa mga tawo,  pag-aresto asin paggadan kan militar sa mga aktibista asin dating aktibista, mga demonstrasyon laban sa gobyerno ni DU30, mga nakakadudang pagpa-utang kan Tsina sa Pilipinas, an dai pagtao nin prangkisa sa ABS-CBN, kakulangan asin pagkawara nin trabaho kan kadaklan, an pagsulong kan virtual classes asin paggamit nin modules imbes na in-person classes dara kan CoViD19, garadanan, asasinasyon, harabunan, grabeng pagtios, asin iba pa. Sasabihon kan ibang mga tawo: Onli in da Pilipins. May pagláom pa daw an Pilipinas? Ano ta an kadaklan sa mga tawo garo mayo nang pakiaram sa mga nangyayari sa sosyudad? Ano ta may mga prinsipyong tawo nasa preso pero an mga kurap—bako man gabos—nasa gobyerno? Ano ta mayong nangyayari sa mga darakulang sira na imbwelto sa droga? Ini an iba sa mga kahaputan na dapat pag-isipan kan lambang Pilipino, mayaman o dukha, edukado man o bako, Muslim o Kristiyano, sibilyan, o militar ngunyan na taon asin sa maabot pang mga taon. Bagong taon na baga. Magmarata na kita. Gulpi pang maarabot na mga problema sa buhay kan mga Pilipino. Dai pwedeng mayo kitang gibuhon sa tahaw kan buhay na mayong kasiguraduhan. Yaon an nakakatakot na red-tagging. Yaon an pagprofile kan pulis sa mga indibidwal na sinususpetsahan na “leftists”.  Yaon an pag-abuso sa karapatan pantawo. Yaon an garo mayong katapusan na enkwentro kan AFP kontra NPA na kun minsan may mga sibilyan na nagiging biktima.  Yaon man an padagos na pagkamkam kan Tsina sa mga isla na pagsadiri kan Pilipinas. Yaon an mga kidnapping, prostitusyon, asin human trafficking na konektado sa POGO—an online gambling na an iba dai regulated kan gobyerno. Yaon an nakatudan nang mga problema kan korapsyon sa gobyerno, unemployment, gutom, kriminalidad, tapos nadagdagan pa kan ibang problema na konektado sa CoViD19. Kun minsan naiisip ko na may pagkukulang kitang mga namamanwaan kun tano  arog kaini an satuyang sitwasyon.  Inot, mayo kitang pakiaram sa mga problema sa sosyudad basta dai kita personal na apektado. Kun apektado man, pirmi kitang may rason: “arog talaga kayan an buhay,” “mayo talaga kitang swerte,” “kagustuhan kan Dyos yan,” o “mayo man akong magiginibo.” Talagang mayong mangyayari kun arog kaini an satuyang disposisyon sa buhay. Panduwa, kulang kita sa inaapod na kritikal na pag-isip (critical thinking). Madali kitang magtubod sa mga fake news o mga trolls . Sinabi lang ni presidente o ni konggresman, tubod na kita. Ibinoboto ta ang mga politikong de kampanilya na an solamenteng kwalipikasyon mambola. Tawan lang kitang t-shirt o sanggatos pesos, binoboto ta na sinda.  Parte kan inaapod na kritikal na pag-isip, dapat kumpleto an satuyang impormasyon bago kita maghusga kun tama o sala an nadadangog o nababasa ta. Saro pa, dapat i-konsidera ta kun sain hali o siisay an nagtatao kan impormasyon nganing maaraman ta kun may mga nakatagong assumption o mga biases . Halimbawa, kun hali ki Mocha Uson an sarong impormasyon, aram tang biased na sya para ki Presidente Duterte kaya siguradong makaduda an impormasyon nya. Pantulo, madali kitang magpatawad. Napapatawad ta an mga politikong kurap o parahabon maski aram tang dai sinda nagbabago.  Bako lang yan, binoboto ta pa. Mayo man maraot na magpatawad. Sa totoo lang, sarong birtud an magpatawad. Pero dapat an tawong pinapatawad may determinasyon na baguhon an sadiri. Kita an problema kun paulit-ulit tang binoboto an mga politikong mayong pagbabago o aram tang an iniisip iyo sana an saindang sadiri. Akuon ta na, inutil an mga ini. Pan-apat, madali kitang malingaw. Siguro lingaw na kita duman sa 70 deputado na nagboto tanganing dai ma-renew an prangkisa kan ABS-CBN na nagresulta sa 10,000 empleyado na nawaran nin trabaho.  Lingaw na ngani siguro kita na kan panahon ni Ferdinand  Marcos gulpi siyang ipinagadan asin hinabon na pig-eenjoy na ngunyan kan saiyang mga aki.   Kadaklan sa 70 deputado o siguro si Bongbong Marcos mismo madalagan giraray sa masunod na eleksyon. Kaya an hapot: Ano, nalingaw na kita? Bagong Taon na baga. Lugod man magmarata na kita. Greg Castilla Tubong-Sipocot, Camarines Sur si Greg Castilla, asin igwa nin doktorado sa multikultural na edukasyon hali sa Unibersidad kan Washington sa Seattle. Awtor sya nin pitong libro. Nagsusurat sya dapit sa dawa anong temang importante nanggad sa buhay. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 14 + 4 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Bagong taon na, magmarata na kita | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Bagong taon na, magmarata na kita Published on Tuesday, January 12, , 2:39pm by Greg Castilla | Pataratara Gulpi kitang manlainlain na inagihan kan nagtalikod na taon: paglakop kan CoViD19 sa Pilipinas, rinibong kahimanwa ta an nagkagaradan,  makukusog na mga bagyo na nagtao nin kadipisilan sa mga tawo,  pag-aresto asin paggadan kan militar sa mga aktibista asin dating aktibista, mga demonstrasyon laban sa gobyerno ni DU30, mga nakakadudang pagpa-utang kan Tsina sa Pilipinas, an dai pagtao nin prangkisa sa ABS-CBN, kakulangan asin pagkawara nin trabaho kan kadaklan, an pagsulong kan virtual classes asin paggamit nin modules imbes na in-person classes dara kan CoViD19, garadanan, asasinasyon, harabunan, grabeng pagtios, asin iba pa. Sasabihon kan ibang mga tawo: Onli in da Pilipins. May pagláom pa daw an Pilipinas? Ano ta an kadaklan sa mga tawo garo mayo nang pakiaram sa mga nangyayari sa sosyudad? Ano ta may mga prinsipyong tawo nasa preso pero an mga kurap—bako man gabos—nasa gobyerno? Ano ta mayong nangyayari sa mga darakulang sira na imbwelto sa droga? Ini an iba sa mga kahaputan na dapat pag-isipan kan lambang Pilipino, mayaman o dukha, edukado man o bako, Muslim o Kristiyano, sibilyan, o militar ngunyan na taon asin sa maabot pang mga taon. Bagong taon na baga. Magmarata na kita. Gulpi pang maarabot na mga problema sa buhay kan mga Pilipino. Dai pwedeng mayo kitang gibuhon sa tahaw kan buhay na mayong kasiguraduhan. Yaon an nakakatakot na red-tagging. Yaon an pagprofile kan pulis sa mga indibidwal na sinususpetsahan na “leftists”.  Yaon an pag-abuso sa karapatan pantawo. Yaon an garo mayong katapusan na enkwentro kan AFP kontra NPA na kun minsan may mga sibilyan na nagiging biktima.  Yaon man an padagos na pagkamkam kan Tsina sa mga isla na pagsadiri kan Pilipinas. Yaon an mga kidnapping, prostitusyon, asin human trafficking na konektado sa POGO—an online gambling na an iba dai regulated kan gobyerno. Yaon an nakatudan nang mga problema kan korapsyon sa gobyerno, unemployment, gutom, kriminalidad, tapos nadagdagan pa kan ibang problema na konektado sa CoViD19. Kun minsan naiisip ko na may pagkukulang kitang mga namamanwaan kun tano  arog kaini an satuyang sitwasyon.  Inot, mayo kitang pakiaram sa mga problema sa sosyudad basta dai kita personal na apektado. Kun apektado man, pirmi kitang may rason: “arog talaga kayan an buhay,” “mayo talaga kitang swerte,” “kagustuhan kan Dyos yan,” o “mayo man akong magiginibo.” Talagang mayong mangyayari kun arog kaini an satuyang disposisyon sa buhay. Panduwa, kulang kita sa inaapod na kritikal na pag-isip (critical thinking). Madali kitang magtubod sa mga fake news o mga trolls . Sinabi lang ni presidente o ni konggresman, tubod na kita. Ibinoboto ta ang mga politikong de kampanilya na an solamenteng kwalipikasyon mambola. Tawan lang kitang t-shirt o sanggatos pesos, binoboto ta na sinda.  Parte kan inaapod na kritikal na pag-isip, dapat kumpleto an satuyang impormasyon bago kita maghusga kun tama o sala an nadadangog o nababasa ta. Saro pa, dapat i-konsidera ta kun sain hali o siisay an nagtatao kan impormasyon nganing maaraman ta kun may mga nakatagong assumption o mga biases . Halimbawa, kun hali ki Mocha Uson an sarong impormasyon, aram tang biased na sya para ki Presidente Duterte kaya siguradong makaduda an impormasyon nya. Pantulo, madali kitang magpatawad. Napapatawad ta an mga politikong kurap o parahabon maski aram tang dai sinda nagbabago.  Bako lang yan, binoboto ta pa. Mayo man maraot na magpatawad. Sa totoo lang, sarong birtud an magpatawad. Pero dapat an tawong pinapatawad may determinasyon na baguhon an sadiri. Kita an problema kun paulit-ulit tang binoboto an mga politikong mayong pagbabago o aram tang an iniisip iyo sana an saindang sadiri. Akuon ta na, inutil an mga ini. Pan-apat, madali kitang malingaw. Siguro lingaw na kita duman sa 70 deputado na nagboto tanganing dai ma-renew an prangkisa kan ABS-CBN na nagresulta sa 10,000 empleyado na nawaran nin trabaho.  Lingaw na ngani siguro kita na kan panahon ni Ferdinand  Marcos gulpi siyang ipinagadan asin hinabon na pig-eenjoy na ngunyan kan saiyang mga aki.   Kadaklan sa 70 deputado o siguro si Bongbong Marcos mismo madalagan giraray sa masunod na eleksyon. Kaya an hapot: Ano, nalingaw na kita? Bagong Taon na baga. Lugod man magmarata na kita. Greg Castilla Tubong-Sipocot, Camarines Sur si Greg Castilla, asin igwa nin doktorado sa multikultural na edukasyon hali sa Unibersidad kan Washington sa Seattle. Awtor sya nin pitong libro. Nagsusurat sya dapit sa dawa anong temang importante nanggad sa buhay. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 11 + 12 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


Bagong taon na, magmarata na kita | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Bagong taon na, magmarata na kita Published on Tuesday, January 12, , 2:39pm by Greg Castilla | Pataratara Gulpi kitang manlainlain na inagihan kan nagtalikod na taon: paglakop kan CoViD19 sa Pilipinas, rinibong kahimanwa ta an nagkagaradan,  makukusog na mga bagyo na nagtao nin kadipisilan sa mga tawo,  pag-aresto asin paggadan kan militar sa mga aktibista asin dating aktibista, mga demonstrasyon laban sa gobyerno ni DU30, mga nakakadudang pagpa-utang kan Tsina sa Pilipinas, an dai pagtao nin prangkisa sa ABS-CBN, kakulangan asin pagkawara nin trabaho kan kadaklan, an pagsulong kan virtual classes asin paggamit nin modules imbes na in-person classes dara kan CoViD19, garadanan, asasinasyon, harabunan, grabeng pagtios, asin iba pa. Sasabihon kan ibang mga tawo: Onli in da Pilipins. May pagláom pa daw an Pilipinas? Ano ta an kadaklan sa mga tawo garo mayo nang pakiaram sa mga nangyayari sa sosyudad? Ano ta may mga prinsipyong tawo nasa preso pero an mga kurap—bako man gabos—nasa gobyerno? Ano ta mayong nangyayari sa mga darakulang sira na imbwelto sa droga? Ini an iba sa mga kahaputan na dapat pag-isipan kan lambang Pilipino, mayaman o dukha, edukado man o bako, Muslim o Kristiyano, sibilyan, o militar ngunyan na taon asin sa maabot pang mga taon. Bagong taon na baga. Magmarata na kita. Gulpi pang maarabot na mga problema sa buhay kan mga Pilipino. Dai pwedeng mayo kitang gibuhon sa tahaw kan buhay na mayong kasiguraduhan. Yaon an nakakatakot na red-tagging. Yaon an pagprofile kan pulis sa mga indibidwal na sinususpetsahan na “leftists”.  Yaon an pag-abuso sa karapatan pantawo. Yaon an garo mayong katapusan na enkwentro kan AFP kontra NPA na kun minsan may mga sibilyan na nagiging biktima.  Yaon man an padagos na pagkamkam kan Tsina sa mga isla na pagsadiri kan Pilipinas. Yaon an mga kidnapping, prostitusyon, asin human trafficking na konektado sa POGO—an online gambling na an iba dai regulated kan gobyerno. Yaon an nakatudan nang mga problema kan korapsyon sa gobyerno, unemployment, gutom, kriminalidad, tapos nadagdagan pa kan ibang problema na konektado sa CoViD19. Kun minsan naiisip ko na may pagkukulang kitang mga namamanwaan kun tano  arog kaini an satuyang sitwasyon.  Inot, mayo kitang pakiaram sa mga problema sa sosyudad basta dai kita personal na apektado. Kun apektado man, pirmi kitang may rason: “arog talaga kayan an buhay,” “mayo talaga kitang swerte,” “kagustuhan kan Dyos yan,” o “mayo man akong magiginibo.” Talagang mayong mangyayari kun arog kaini an satuyang disposisyon sa buhay. Panduwa, kulang kita sa inaapod na kritikal na pag-isip (critical thinking). Madali kitang magtubod sa mga fake news o mga trolls . Sinabi lang ni presidente o ni konggresman, tubod na kita. Ibinoboto ta ang mga politikong de kampanilya na an solamenteng kwalipikasyon mambola. Tawan lang kitang t-shirt o sanggatos pesos, binoboto ta na sinda.  Parte kan inaapod na kritikal na pag-isip, dapat kumpleto an satuyang impormasyon bago kita maghusga kun tama o sala an nadadangog o nababasa ta. Saro pa, dapat i-konsidera ta kun sain hali o siisay an nagtatao kan impormasyon nganing maaraman ta kun may mga nakatagong assumption o mga biases . Halimbawa, kun hali ki Mocha Uson an sarong impormasyon, aram tang biased na sya para ki Presidente Duterte kaya siguradong makaduda an impormasyon nya. Pantulo, madali kitang magpatawad. Napapatawad ta an mga politikong kurap o parahabon maski aram tang dai sinda nagbabago.  Bako lang yan, binoboto ta pa. Mayo man maraot na magpatawad. Sa totoo lang, sarong birtud an magpatawad. Pero dapat an tawong pinapatawad may determinasyon na baguhon an sadiri. Kita an problema kun paulit-ulit tang binoboto an mga politikong mayong pagbabago o aram tang an iniisip iyo sana an saindang sadiri. Akuon ta na, inutil an mga ini. Pan-apat, madali kitang malingaw. Siguro lingaw na kita duman sa 70 deputado na nagboto tanganing dai ma-renew an prangkisa kan ABS-CBN na nagresulta sa 10,000 empleyado na nawaran nin trabaho.  Lingaw na ngani siguro kita na kan panahon ni Ferdinand  Marcos gulpi siyang ipinagadan asin hinabon na pig-eenjoy na ngunyan kan saiyang mga aki.   Kadaklan sa 70 deputado o siguro si Bongbong Marcos mismo madalagan giraray sa masunod na eleksyon. Kaya an hapot: Ano, nalingaw na kita? Bagong Taon na baga. Lugod man magmarata na kita. Greg Castilla Tubong-Sipocot, Camarines Sur si Greg Castilla, asin igwa nin doktorado sa multikultural na edukasyon hali sa Unibersidad kan Washington sa Seattle. Awtor sya nin pitong libro. Nagsusurat sya dapit sa dawa anong temang importante nanggad sa buhay. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 13 + 13 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"id":,"date":"T12:51:35","date_gmt":"T04:51:35","guid":{"rendered":"https:\/\/magbikolkita.com\/?p="},"modified":"T14:50:04","modified_gmt":"T06:50:04","slug":"gayon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/","title":{"rendered":"Gayon"},"content":{"rendered":"\n 15 Marso kan idineklara kan alkalde kan New York an pagsara kan syudad. Apwera sana kan mga botika, ospital asin grocery , mayong ibang establisimyento an tinugutan na magbukas. Magin mga simbahan, moske, templo, asin sinagoga, sarado. An mga kakanan asin inuman, sarado. And mga teatro sa Broadway asin museo, iyo man. Kan luminaog ako sa opisina ta may aasikasuhon na emergency , sa katahawan kan shutdown , natintaran akong apudon si mga kairiba ko na magluwas sa opisina asin magkawat nin patintero sa tahaw kan tinampo na dating panu-pan\u00f2 nin sasakyan asin tawo, na sa puntong idto, garo kombinasyon nin Semana Santa asin Bagong Taon sa kakulangan nin aktibidad. \n\n\n\n Pero dai pa man nanggad nagpundo si hiro asin aktibidad kan gobyerno. Si mga trabahador kan gobyerno, pag-abot kan oras nin pagtanom, nagpatubo pa man nanggad kan mga burak na inaapod na tulips . Si mga estudyante, padagos pa man nanggad kan pag-adal ninda, maski puro online na sana. Naimbitaran pa kaming mga magurang na magdalan kan saindang mga performance nin musika asin teatro, maski sa Zoom na sana. Desidido si mga kahobenan. Sabi ngani, \u201cThe show must go on.\u201d \n\n\n\n Naugma ako kan nagsubang na si mga burak kan tulips. Abang gagayon. Kadarakula asin makulor. Pag magkahilingan kita, isambit mo sako ini, asin tulos kong ipapahiling saimo si mga litrato kong nasa cellphone .  \n\n\n\n Naaara ako sa Estados Unidos, asin iba pang mga nasyon na progresibo, ta pigtatawan ninda nin importansya asin atensyon an mga bagay na nagtataong gayon sa saindang mga lugar. Sa mga darakulang abenida o tinampo, may espasyong tinatao para sa mga tinanom asin burak. May mga empleyado ang syudad na hardinero, para magmantinir kaini. Sa mga eskwelahan, pampubliko man o pribado, puon elementarya sagkod high school , may auditorium na may entablado, kun sain an mga estudyante pwedeng magpasali kan saindang mga arte. Kumpleto sa mga instrumento, asin may mga nagtutukdo nin musika sainda. Nakadalan na ako nin mga pasali na dai ko hunaon na kayang gibuhon nin mga estudyante na aki pang maray. Todo-suporta an mga paratukdo asin magurang.  \n\n\n\n Kan grade 5 si Nonoy ko, si intirong klase ninda nagduman sa sentro kan New York, tanganing magdalan sinda nin Broadway show. Phantom of the Opera si pinadalan sainda. Natatandaan ko pa, ta kun pwede lang, nag-chaperone kuta ako, para makadalan man ako na barato lang an tiket. Suportado kan syudad si pagdalan na Nonoy kan Phantom , imbes na $70, $30 lang si binayadan mi. Pero mayong bawas sa kalidad. Kun ano si madadalan kan nagbayad nin mahal na presyo, iyo man si nadalan ninda. Sa edad na 10, nakadalan na sinda gabos nin tunay na Broadway show , natanaw asin nadangog na ninda an sarong propesyonal na orchestra , asin sobra ka-talentong mga parakanta, pati set design, choreography, costume design \ugabos na. Dai ta kaipuhan maging mayaman o edukado para maapresyar an kagayunan kan nasa atubangan ta, magin aki man kita o may edad na. \n\n\n\n Naara ako sa Estados Unidos asin iba pang nasyon na may-kaya, ta inabot na ninda an level na bako na sanang pag-asikaso nin tulak na nagugutom asin pamilyang mayong istaran an kaipuhan nindang atupagon. Yaon na an paggibo nin mga pampublikong hardin, kung sain kadakol na manlainlain na tanom asin mga burak an mahihiling kan mga tawo, magin residente man o bisita kan syudad. Igwa pa sindang mga museo nin manlainlain na arte asin syensya, na nagpapahiling nin mga obra maestra o kaya syentipikong kaaraman manungod sa kapalibutan.  \n\n\n\n Kun maglakaw-lakaw ka sa sentro kan New York, o haros gabos na darakulang syudad sa U.S., makakahiling ka nin mga obra nin mga bantog na maestro nin arte. Nagdadagdag gayon sa lugar, nagpapalangkaw kan estado kan buhay kan mga residente.  \n\n\n\n Sasabihon ta garo na magigibo ta ini pag mayaman na kita. Na an bellas artes para sana sa mayaman na lugar. Na dai kita pwedeng maggastos dabing igwang kahimanwa na nagugutom asin nagtitios. Dai ko aram kun totoo ini o bako. Sa nahiling ko sana, kadakol man nagtitios sa New York: sa katunayan, kan , halos 80,000 an sinasabing homeless o mayong istaran (ikumpara ta sa populasyon kan Naga, na kan , 196,000). An kagayunan asin pagpapagayon kan sarong lugar, nagdadara nin tawo, asin kawsa ka saindang pagpirmi. Mayo man garong tawo na nagbibisita, ta nakahiling nin malain. Dai man kaipuhan na pabayaan an saro, ta dai man mauubusan nin pagtios maski sain na lugar. An importante garo, gibuhon an gabos, tanganing matawan nin solusyon an pagtios, asin isabay na an pagpauswag kan mga proyektong nagdadagdag sa karahayan nin tawo. \n\n\n\n Yan po garo an paagi na may progreso, asin may gayon. \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 15 Marso kan idineklara kan alkalde kan New York an pagsara kan syudad. Apwera sana kan mga botika, ospital asin grocery, mayong ibang establisimyento an tinugutan na magbukas. Magin mga simbahan, moske, templo, asin sinagoga, sarado. An mga kakanan asin inuman, sarado. And mga teatro sa Broadway asin museo, iyo man. Kan luminaog ako […] \n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[42],"tags":[777,779,776,69,47,58,291,786,49,781,780,778],"yoast_head":" \n Gayon | Magbikol Kita \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n\t \n\t \n \n \n \n \n\t \n {\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/magbikolkita\/\",\"https:\/\/twitter.com\/magbikolkita\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"\",\"caption\":\"Magbikol Kita\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/\",\"name\":\"Magbikol Kita\",\"description\":\"Mga Ideyang Bikolnon, Bikol na Tataramon\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/\",\"name\":\"Gayon | Magbikol Kita\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#website\"},\"datePublished\":\"T04:51:35+00:00\",\"dateModified\":\"T06:50:04+00:00\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/\"]}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/dcfc6aece0e23db60fa35b\"},\"headline\":\"Gayon\",\"datePublished\":\"T04:51:35+00:00\",\"dateModified\":\"T06:50:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#organization\"},\"keywords\":\"Aesthetics,Arts,Beauty,Bicol,BIkol,Kerwin Orville Tate,Layason Officer,Liveability,Magbikol Kita,New York,Progress,Public Space\",\"articleSection\":\"Layason Officer\",\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/magbikolkita.com\/layason-officer\/gayon\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#\/schema\/person\/dcfc6aece0e23db60fa35b\",\"name\":\"Kerwin Orville Tate\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en\",\"url\":\"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/03-KerwinT.jpg\",\"caption\":\"Kerwin Orville Tate\"},\"description\":\"Si Kerwin Orville Tate tubong Naga. Nagsusunod kun sain man maka-abot an mga Pilipino sa iba-ibang parte kan kinaban. Mahilig magdangog asin magbalangibog nin istorya, pero bakong tsismoso.\"}]} \n ","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post="}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/\/revisions\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent="}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post="},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post="}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}


Gayon | Magbikol Kita

Gayon | Magbikol Kita Saturday, December 27, , 4:23am Gayon Published on Tuesday, January 12, , 12:51pm by Kerwin Orville Tate | Layason Officer 15 Marso kan idineklara kan alkalde kan New York an pagsara kan syudad. Apwera sana kan mga botika, ospital asin grocery , mayong ibang establisimyento an tinugutan na magbukas. Magin mga simbahan, moske, templo, asin sinagoga, sarado. An mga kakanan asin inuman, sarado. And mga teatro sa Broadway asin museo, iyo man. Kan luminaog ako sa opisina ta may aasikasuhon na emergency , sa katahawan kan shutdown , natintaran akong apudon si mga kairiba ko na magluwas sa opisina asin magkawat nin patintero sa tahaw kan tinampo na dating panu-panò nin sasakyan asin tawo, na sa puntong idto, garo kombinasyon nin Semana Santa asin Bagong Taon sa kakulangan nin aktibidad. Pero dai pa man nanggad nagpundo si hiro asin aktibidad kan gobyerno. Si mga trabahador kan gobyerno, pag-abot kan oras nin pagtanom, nagpatubo pa man nanggad kan mga burak na inaapod na tulips . Si mga estudyante, padagos pa man nanggad kan pag-adal ninda, maski puro online na sana. Naimbitaran pa kaming mga magurang na magdalan kan saindang mga performance nin musika asin teatro, maski sa Zoom na sana. Desidido si mga kahobenan. Sabi ngani, “The show must go on.” Naugma ako kan nagsubang na si mga burak kan tulips. Abang gagayon. Kadarakula asin makulor. Pag magkahilingan kita, isambit mo sako ini, asin tulos kong ipapahiling saimo si mga litrato kong nasa cellphone .  Naaara ako sa Estados Unidos, asin iba pang mga nasyon na progresibo, ta pigtatawan ninda nin importansya asin atensyon an mga bagay na nagtataong gayon sa saindang mga lugar. Sa mga darakulang abenida o tinampo, may espasyong tinatao para sa mga tinanom asin burak. May mga empleyado ang syudad na hardinero, para magmantinir kaini. Sa mga eskwelahan, pampubliko man o pribado, puon elementarya sagkod high school , may auditorium na may entablado, kun sain an mga estudyante pwedeng magpasali kan saindang mga arte. Kumpleto sa mga instrumento, asin may mga nagtutukdo nin musika sainda. Nakadalan na ako nin mga pasali na dai ko hunaon na kayang gibuhon nin mga estudyante na aki pang maray. Todo-suporta an mga paratukdo asin magurang.  Kan grade 5 si Nonoy ko, si intirong klase ninda nagduman sa sentro kan New York, tanganing magdalan sinda nin Broadway show. Phantom of the Opera si pinadalan sainda. Natatandaan ko pa, ta kun pwede lang, nag-chaperone kuta ako, para makadalan man ako na barato lang an tiket. Suportado kan syudad si pagdalan na Nonoy kan Phantom , imbes na $70, $30 lang si binayadan mi. Pero mayong bawas sa kalidad. Kun ano si madadalan kan nagbayad nin mahal na presyo, iyo man si nadalan ninda. Sa edad na 10, nakadalan na sinda gabos nin tunay na Broadway show , natanaw asin nadangog na ninda an sarong propesyonal na orchestra , asin sobra ka-talentong mga parakanta, pati set design, choreography, costume design —gabos na. Dai ta kaipuhan maging mayaman o edukado para maapresyar an kagayunan kan nasa atubangan ta, magin aki man kita o may edad na. Naara ako sa Estados Unidos asin iba pang nasyon na may-kaya, ta inabot na ninda an level na bako na sanang pag-asikaso nin tulak na nagugutom asin pamilyang mayong istaran an kaipuhan nindang atupagon. Yaon na an paggibo nin mga pampublikong hardin, kung sain kadakol na manlainlain na tanom asin mga burak an mahihiling kan mga tawo, magin residente man o bisita kan syudad. Igwa pa sindang mga museo nin manlainlain na arte asin syensya, na nagpapahiling nin mga obra maestra o kaya syentipikong kaaraman manungod sa kapalibutan.  Kun maglakaw-lakaw ka sa sentro kan New York, o haros gabos na darakulang syudad sa U.S., makakahiling ka nin mga obra nin mga bantog na maestro nin arte. Nagdadagdag gayon sa lugar, nagpapalangkaw kan estado kan buhay kan mga residente.  Sasabihon ta garo na magigibo ta ini pag mayaman na kita. Na an bellas artes para sana sa mayaman na lugar. Na dai kita pwedeng maggastos dabing igwang kahimanwa na nagugutom asin nagtitios. Dai ko aram kun totoo ini o bako. Sa nahiling ko sana, kadakol man nagtitios sa New York: sa katunayan, kan , halos 80,000 an sinasabing homeless o mayong istaran (ikumpara ta sa populasyon kan Naga, na kan , 196,000). An kagayunan asin pagpapagayon kan sarong lugar, nagdadara nin tawo, asin kawsa ka saindang pagpirmi. Mayo man garong tawo na nagbibisita, ta nakahiling nin malain. Dai man kaipuhan na pabayaan an saro, ta dai man mauubusan nin pagtios maski sain na lugar. An importante garo, gibuhon an gabos, tanganing matawan nin solusyon an pagtios, asin isabay na an pagpauswag kan mga proyektong nagdadagdag sa karahayan nin tawo. Yan po garo an paagi na may progreso, asin may gayon. Kerwin Orville Tate Si Kerwin Orville Tate tubong Naga. Nagsusunod kun sain man maka-abot an mga Pilipino sa iba-ibang parte kan kinaban. Mahilig magdangog asin magbalangibog nin istorya, pero bakong tsismoso. 0 Comments Submit a Comment Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Comment Name * Email * Website Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Submit Comment This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed . Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita . Kag-ambag na mga Parasurat Kenneth Isaiah Ibasco Abante Khryss Arañas Mae Diane Azores Nephtaly Botor Niles Jordan Breis Luis Cabalquinto Jethro Calacday Greg S. Castilla France Clavecillas Christian Dy Maria Leny Felix Dennis B. Gonzaga Jaya Jacobo Jingjin 淨近 Victor John Loquias Vic Nierva Pen Prestado Joseph Reburiano Adrian V. Remodo Aika Robredo Ronald &#;Bong&#; Rodriguez Jenn Romano Javier Leonardo Vitug Rugeria Jay Salvosa Sari Saysay Jonas Cabiles Soltes Kerwin Orville Tate P. Francis Tordilla Melba T. Vera Cruz Ernie Verdadero Magbikol Kita is published by We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us . Resibihon an mga artikulo sa email Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita . Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email. Yaon ka na sa mailing list! Name Email Mag-subscribe An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita ! Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba. An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan. Follow Follow Follow I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya. Pangaran Email Address Contact Number Mensahe 14 + 11 = Ipadara Magbikol Kita © Reserbado an gabos na karapatan


{"version":"1.0","provider_name":"Magbikol Kita","provider_url":"https:\/\/magbikolkita.com","author_name":"Kerwin Orville Tate","author_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/author\/kerwin-orville-tate\/","title":"Gayon | Magbikol Kita","type":"rich","width":600,"height":338,"html":" Gayon \n \n \n ","description":"15 Marso kan idineklara kan alkalde kan New York an pagsara kan syudad. Apwera sana kan mga botika, ospital asin grocery, mayong ibang establisimyento an tinugutan na magbukas. Magin mga simbahan, moske, templo, asin sinagoga, sarado. An mga kakanan asin inuman, sarado. And mga teatro sa Broadway asin museo, iyo man. Kan luminaog ako […]","thumbnail_url":"https:\/\/magbikolkita.com\/wp-content\/uploads\/\/12\/MKidentity.jpg","thumbnail_width":,"thumbnail_height":}