[
{
"context": "នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៧ នោះដែរ គណបក្សប្រជាជនប៉ាគីស្ថានរបស់លោកស្រីប៊ូតូ បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ជួយធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើករណីការស្លាប់របស់លោកស្រីប៊ូតូ។ ប៊ីឡាវ៉ាល់ ហ្សាដារី ប៊ូតូ ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាប្រធានគណបក្សប្រឆាំងនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថានមួយនេះក្រោយមរណភាពរបស់ម្ដាយគាត់។ គណបក្សប្រជាជនប៉ាគីស្ថាន បានបញ្ចេញឲ្យដឹងនូវសំបុត្រមួយរបស់លោកស្រីប៊ូតូ ដែលគាត់បានសរសេរតែពីរសប្ដាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនពេលវិលត្រឡប់មកប្រទេសប៉ាគីស្ថានវិញ និងតែ ១២ សប្ដាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនគាត់ត្រូវបានគេធ្វើឃាត ដែលបានសរសេរសូមឲ្យស្វាមីរបស់លោកស្រីគឺលោក អាស៊ីហ្វ អាលី ហ្សាដារី បន្តតំណែងដឹកនាំគណបក្សរបស់លោកស្រី រហូតដល់ពេលណាដែលប្រធានថ្មីត្រូវបានជ្រើសតាំង។",
"question": "តើប៊ីឡាវ៉ាល់ ហ្សាដារី ប៊ូតូ ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាអ្វី?",
"answer": "ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩៤៩ អៀង សារី បានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅរៀននៅប្រទេសបារាំង ហើយត្រឡប់មកវិញនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ។ នៅឆ្នាំ១៩៦០ អៀង សារី ជាគ្រូបង្រៀនផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រនិងភូមិសាស្ត្រ នៅសាលាឯកជនមួយឈ្មោះ «កម្ពុជបុត្រ» ដែលមានឈ្មោះ ហ៊ូ យន់ ជានាយកសាលា ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជានាយកសាលានៅសាលាឯកជនមួយឈ្មោ័ង «កម្ពុជបុត្រ» នៅឆ្នាំ១៩៦០?",
"answer": "ហ៊ូ យន់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំបាខែង ដែលមានឈ្មោះដើមតាមនាមសិវលិង្គ ដែលកម្កល់នៅលើកំពូលថា ស្រី យសោធរេស្វរៈ ជាភាសាបាលី ឬសំស្រ្តឹត ដែលមានន័យថា ម្ចាស់ប្រកបដោយមង្គល ភាពល្បីល្បាញនៃភាពស្រស់ផូរផង់គឺសំដៅលើព្រះសិវៈ។ បើតាមសិលាចារឹកស្តុកក់ធំលេខ K-២៣៥ ប្រាសាទនេះស្ថាបនាឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១(៨៨៩-៩១០) ថ្វាយទេពសិវៈ។ តាមសិលាចារឹកស្តុកកក់ធំលិង្គដែលតម្កល់នៅប្រាង្គកណ្តាល ដោយព្រះរាជគ្រូនាម វាមសិវៈ មានឈ្មោះថា យសោធរេស្វរៈ គឺជាព្រះរាជានៃយសោធរៈ ដែលមានន័យថាការបង្ហាញនៃសិវៈ ជាម្ចាស់នៃព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។ នៅជុំវិញលិង្គ គេត្រូវព្រះលានមួយហៅថា សិវៈក្សេត្រៈ ដែលត្រូវដាំដើមឈើធំៗជាកន្លែងដែលឥសីធ្វើសមាធិ។ ព្រះលានសិវៈក្សេត្រមានទំហំលាតសន្ធឹង ដល់ទៅ១ពាន់ហត្ថព័ន្ធជុំវិញលិង្គ។ ។",
"question": "តើប្រាសាទភ្នំបាខែងមានឈ្មោះដើមតាមនាមសិវលិង្គអ្វី?",
"answer": "ស្រី យសោធរេស្វរៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមការស្រាវជ្រាវពីឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរជាច្រើន បានឱ្យដឹងថា ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានស្ថាបនាឡើងពីថ្មភក់ ចាប់តាំងពីរជ្ជកាល ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ។ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ សោយរាជ្យ នៅពាក់កណ្តាលទីមួយនៃសតវត្សទី១១។ ទីតាំងធ្វើប្រាសាទ ដែលស្ថិតនៅលើទីខ្ពស់ជាងគេ នោះមានកំពស់ ៦២៥ម៉ែត្រ (ឯកសារបារាំង) ឬ៦១៥ម៉ែត្រ (ឯកសារអង់គ្លេស) ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបានស្ថាបនាអ៊ីរាងប្រាសាទព្រះវិហារ?",
"answer": "ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានស្ថាបនាឡើងពីថ្មភក់ ចាប់តាំងពីរជ្ជកាល ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពីប្រភពវិបសាយមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក គិតមកត្រឹម ថ្ងៃទី ៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០៧ បានប៉ានប្រមាណ ចំនួនអ្នក ប្រើប្រាស់ អ៊ិនធឺណេត នៅលើ ពិភពលោកគឺមាន ចំនួន ១២៤៤ ៤៤៩៦ ០១ នាក់ នៃចំនួន ប្រជាជនពិភពលោក ៦ ៥៧៤ ៦៦៦ ៤១៧ នាក់។ ក្នុងនោះប្រជាជនខ្មែរ ដែលបានប្រើ អ៊ិនធឺណេត មានចំនួនប្រហែល ៤៤០០០នាក់ ប៉ុណ្នោះ។ ប្រទេស ដែលមាន អ្នកប្រើប្រាស់ អ៊ិនធឺណិតច្រើនជាងគេគឺ សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រហែល ២១១លាន នាក់ បន្ទាប់មកគឺ ប្រទេស ចិន មានចំនួន ប្រហែល ១៦២លាននាក់ ប្រទេសជប៉ុន មានចំនួនប្រហែល ៨៦លាន នាក់។",
"question": "ប្រទេសដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ិនធឺណេតច្រើនជាងគេគឺជាអ្វី?",
"answer": "សហរដ្ឋអាមេរិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំបូកគោមានទីតាំងស្ថិតនៅប្រមាណ៤២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ត។ រមណីយដ្ឋាននេះបានកសាងឡើងដោយអាណានិគមនិយមបារាំងនៅឆ្នាំ១៩២២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ។ ភ្នំបូកគោគឺជាកន្លែងកម្សាន្តសម្រាប់ពួកអាណានិគមបារាំង ដែលត្រូវការផ្លាស់ប្តូរបរិយាកាសពីតំបន់វាលទំនាបទៅតំបន់ភ្នំក្បែរ មាត់សមុទ្រ មានភ្ញៀវទេសចរណ៏ទាំងជាតិអន្តរជាតិទៅកម្សាន្តនៅ រមណីយដ្ឋានឋានសួគ៏បូកគោ ដោយសារនៅទីនោះ តាមដងផ្លូវមានទេសភាពស្រស់ស្អាត ផ្លូវល្អស្អាត មានសុវត្ថិភាព មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ កន្លែងកំសាន្តសម្បូរបែប។",
"question": "យ៉ាងណានៅជើងភ្នំបូកគោមានជំនួសជាងគេ?",
"answer": "ជើងភ្នំបូកគោមានជំនួសជាងគេមានសុវត្ថិភាព មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ និងកន្លែងកំសាន្តសម្បូរបែប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រសួងអប់រំគាំទ្រអោយមានការជំរុញការបង្រៀនភាសាបរទេស ជាពិសេសភាសាអង់គ្លេស។ ដើម្បីជំរុញការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសសំរាប់សន្ទនា រដ្ឋបានអញ្ជើញជនជាតិនិយាយភាសាអង់គ្លេសជាភាសាកំនើតអោយមកប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីបំរើការងារជាជំនួយការគណគ្រប់គ្រងសាលា និង ខេត្ត ក្រោមកម្មវិធីមួយដែលមានឈ្មោះថា Japan Exchange and Teaching Program ។",
"question": "យ៉ាងណាមានការជំរុញការបង្រៀនភាសាបរទេសនៅក្រសួងអប់រំ?",
"answer": "ក្រសួងអប់រំគាំទ្រអោយមានការជំរុញការបង្រៀនភាសាបរទេស ជាពិសេសភាសាអង់គ្លេស ដើម្បីបំរើការងារជាជំនួយការគណគ្រប់គ្រងសាលានិងខេត្តក្រោមកម្មវិធីមួយដែលមានឈ្មោះថា Japan Exchange and Teaching Program។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កល្យាណរិះរកពាក្យសម្តីដើម្បីនិយាយនឹងសង្សាររបស់នាង។នាងគិតថា ត្រូវថែមត្រង់នេះមួយមាត់ ត្រូវបន្ថយពាក្យត្រង់នេះមួយឃ្លា រួចនាងទន្ទេញគំនិតដែលនាងរកឃើញហើយដែលនាងសន្មតថា ថ្លៃថ្លាពីរោះមែននោះ។កែវល្បងនិយាយឃ្លាឡើងវិញមួយដងជាពីរដង។",
"question": "យ៉ាងណានាងគិតថាផ្លូវការនៃការថែមត្រង់នេះមាន?",
"answer": "នាងគិតថាផ្លូវការនៃការថែមត្រង់នេះមានពេលដែលត្រូវបន្ថយពាក្យត្រង់នេះមួយឃ្លា ហើយនាងគិតថាផ្លូវការមួយដងជាពីរដងនៅពេលទន្ទេញគំនិតដែលនាងរកឃើញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងកើតជាប់នឹង ប្រទេស វៀតណាមខាងជើងជាប់នឹង ខេត្តរតនគីរី ខាងជើងឈាងខាងលិចជាប់នឹង ខេត្តស្ទឹងត្រែងខាងលិចជាប់នឹងខេត្តក្រចេះ ហើយមានចំងាយ ៣៨០គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ ដោយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៨ ៧ និង៧៦ដោយឆ្លងកាត់តាមខេត្តកណ្ដាល ព្រៃវែង ត្បូងឃ្មុំកំពង់ចាម និងក្រចេះ ផ្លូវដែលអាចធ្វើដំណើរទៅដល់ខេត្តមណ្ឌលគីរី បានមានផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស បើយើង ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវគោកយើងនិងឃើញថាកំណាត់ផ្លូវពី ភ្នំពេញទៅមណ្ឌលគិរី ជាផ្លូវ កៅស៊ូដែលផ្តល់នូវលក្ខណះងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ ។ ខេត្តនេះមានអាកាសធាតុខុសពីខេត្តផេ្សងៗទៀតនៅកម្ពុជា ដោយនៅក្នុងរដូវក្តៅ សីតុណ្ហភាពចាប់ពី ២៧°C ទៅ ៣១°C ដែលអាចចុះត្រជាក់នៅពេលយប់ ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិ ធំមួយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិជាច្រើនដូចជា ទឹកជ្រោះប្រកបដោយហ្វូងមច្ឆា ជាច្រើនប្រភេទ ព្រមទាំង រុក្ខជាតិ សត្វព្រៃ ព្រៃកោងកាង និងភ្នំតូច ធំ ជាច្រើន។",
"question": "តើខេត្តមណ្ឌលគីរីជាប់នឹងខេត្តណាមួយទៀតនៅមុខខាងគេមួយ?",
"answer": "ខេត្តរតនគីរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្សែបណ្ដោយ ឬខ្សែមេរីឌីយាង (Meridian) គឺជាងអ័ក្សប្រឌិតនៅលើផ្ទៃផែនដី ដែលតភ្ជាប់ប៉ូលខាងជើងនិងប៉ូលខាងត្បូង កាត់តាមរយៈបណ្ដោយកំនត់មួយ។ ទីតាំងរបស់ចំនុចមួយនៅលើខ្សែបណ្ដោយកំនត់ដោយរយៈទទឹងរបស់វា។ គ្រប់ខ្សែបណ្ដោយទាំងអស់កែងទៅនឹងគ្រប់ខ្សែស្របនៅរាល់ចំនុចកាត់គ្នា។ ខ្សែបណ្ដោយទាំងអស់មានប្រវែង ២០ ០០៣,៩៣គ.ម ស្មើៗគ្នា គឺស្មើនឹងពាក់កណ្ដាលបរិមាត្រផែនដី។",
"question": "តើខ្សែបណ្ដោយ ឬខ្សែមេរីឌីយាងគឺជាអ្វី?",
"answer": "ខ្សែមេរីឌីយាង",
"type": "extract"
},
{
"context": "(មានសេចក្ដីអត់ធន់) ព្រះមហាក្សត្រ ឬអ្នកដឹកនាំជាតិត្រូវតែមានចិត្តអំនត់អត់ធន់ ហើយមិនលោតទៅតាមកំលាំងខ្យល់ព្រឹត្តិការណ៍ដែលបោកបក់នោះទេ។ ការស្ទុះហក់លោតទាំងកម្រោលទៅតាមភ្លើងកំហឹងទៅតាមចំណង់់ចិត្តមានះទៅតាមការលោភលន់រំជើបរំជួលត្រេកត្រអាលអាចនាំមកនូវការវិនាសអន្តរាយ នូវផលអាក្រក់ដែលពុំអាចប៉ាន់ស្មានបានដល់ការត្រិះរិះពិចារណារកយល់ហេតុផលការរៀបចំ និងអនុវត្តគោលដៅគម្រោងផែនការណ៍ផ្សេងៗជាអត្ថប្រយោជន៍សំរាប់ប្រទេសជាតិ។ ការប្រកាន់ចិត្តនឹងនមិនឆេវឆាវព្យាយាមសំភីអំណត់អាចណែនាំឱ្យយើងចេះរង់ចាំពេលវេលាឱកាសល្អដើម្បីអនុវត្តគោលការណ៍ឱ្យបានសម្រេច។ ការប្រកាន់ខន្តី អំណត់ធ្មត់សង្កត់ចិត្ត និងព្យាយាមជាគុណសម្បត្តិមួយដ៏កម្ររកបានក្នុងសម្បត្តិមនុស្ស។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះមហាក្សត្រឬអ្នកដឹកនាំជាតិត្រូវតែមាន?",
"answer": "ព្រះមហាក្សត្រឬអ្នកដឹកនាំជាតិត្រូវតែមានចិត្តអំនត់អត់ធន់ ហើយមិនលោតទៅតាមកំលាំងខ្យល់ព្រឹត្តិការណ៍ដែលបោកបក់នោះទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបវិទ្យាពិសោធន៍ចាប់កំនើតនៅមជ្ឍិមសម័យ។ រូបវិទ្យាប្ដូរលក្ខណៈពីទស្សនវិជ្ជាមកជាការពិសោធន៍វិញ។ អាល់ហាហ្សេន បានប្រើប្រាស់បន្ទប់ងងឹតដើម្បីពិសោធន៍សម្មតកម្មមួយចំនួនស្ដីពីពន្លឺ ដូចជាលក្ខណៈដំនាលជាបន្ទាត់ត្រង់របស់ពន្លឺ និងរកមើលថាតើពន្លឺអាចលាយបញ្ចូលគ្នាក្នុងខ្យល់បានដែរឬអត់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរូបវិទ្យាពិសោធន៍ ដែលចាប់ផ្តើមកំនើតនៅមជ្ឍិមសម័យ និងការប្រើប្រាស់បន្ទប់ងងឹតដើម្បីពិសោធន៍សម្មតកម្មមួយចំនួនស្ដីពីពន្លឺ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនជាតិភាគតិចមិនមែនម៉ាឡេ ច្រើនជាងគេគឺ កុលសម្ព័ន្ឋអ៊ីបាន (Iban) នៅរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់។ ពួកគេមានគ្នាដល់ទៅ ៦សែននាក់។ ពួកគេមានប្រពៃណីរស់នៅក្នុងផ្ទះវែងៗ ក្នុងភូមិព្រៃភ្នំ តាមដងទន្លេរ៉ាចាង (Rajang River) និង ទន្លេលូប៉ា (Lupar River)។ កុលសម្ព័ន្ឋប៊ីដាយុស (Bidayuhs) ដែលមានគ្នាដល់ទៅ ១៧ម៉ឺននាក់ ប្រមូលផ្តុំគ្នារស់នៅភាគនិរតីរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់។ កុលសម្ព័ន្ឋជនជាតិភាគតិចធំជាងគេនៅរដ្ឋសាបា គឺកុលសម្ព័ន្ឋកាដាហ្សាន់ (Kadazan)។ ពួកគេជាកសិករកាន់សាសនាគ្រឹស្ត។។ ជនជាតិភាគតិចធំជាងជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ីឧបទ្វីប ជាជនជាតិអូរ៉ាងអាស្លី (Orang Asli) ដែលមានគ្នាដល់ទៅ១៤ម៉ឺននាក់។ ពួកគេជាជនជាតិដើម ជាអ្នកប្រមាញ់និងកសិករ។",
"question": "ជនជាតិភាគតិចមិនមែនម៉ាឡេច្រើនជាងគេគឺអ្វី?",
"answer": "កុលសម្ព័ន្ឋអ៊ីបាន (Iban)",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ ដោយប្រទេសកម្ពុជាជួបនឹងវិបតិ្តនយោបាយហើយ សនិ្តសុខមិនធានាផងនោះ លោក Bernard Philippe Groslier ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រង ប្រាសាទអង្គរវត្ត ក៏បានដឹកជញ្ជូនវត្ថុដ៏មានតមៃ្លពីអភិរក្សអង្គរ ខេត្តសៀមរាប មកកាន់សារមនី្ទរជាតិ។ វត្ថុសិល្បៈដ៏មានតមៃ្លពីសារមនី្ទរទាំងពីរនៃខេត្តបាត់ដំបង និង សារមនី្ទរដទៃទៀតក៏ត្រូវបានជញ្ជូនមកទុកក្នុងសារមនី្ទរជាតិដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការជញ្ជូនវត្ថុសិល្បៈមានតមៃពីអភិរក្សអង្គរ ខេត្តសៀមរាប ទៅសារមនី្ទរជាតិ ដោយអ្នកគ្រប់គ្រងប្រាសាទអង្គរវត្តនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០",
"type": "summarize"
},
{
"context": "(មានសេចក្ដីត្រង់) ការទៀងត្រង់មិនវៀចវេរដែលព្រះមហាក្សត្រនិងអ្នកដឹកនាំត្រូវតែគោរពនិងប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនជាដាច់ខាត។ក្នុងពាក្យទៀងត្រង់អត្ថន័យមានទំហំធំធេងណាស់គឺជាជំពាក់ទៅនឹងកាយវាចាចិត្តរបស់អ្នកដឹកនាំ។ បើនិយាយឱ្យចំទៅគឺគេមិនត្រូវក្បត់ប្រជាជននិងប្រទេសជាតិឯងមិនប្រើអំណាចផ្តាច់ការ មិនអយុត្តិធម៌មិនបំរើផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ក្រុមគ្រួសារ បក្សពួក និង បរទេស។",
"question": "ការទៀងត្រង់មិនវៀចវេរនៅក្នុងទំនាក់ទំនងនិងការគោរពជាច្រើនមានអ្វីខ្លី?",
"answer": "ការគោរពនិងប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនជាដាច់ខាត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណមួយគឺជាផលគុណកាំក្នុង ( inradius) របស់វានិងកន្លះបរិមាត្រ ។ ដូចគ្នានឹងរូបមន្តក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណប៉ោងដែលប៉ះរង្វង់ (Tangential quadrilateral, ចតុកោណប៉ោងដែលជ្រុងទាំងរបស់វាប៉ះនឹងរង្វង់ចារឹកក្នុងចតុកោណប៉ោងនេះ) ដែលកន្លះបរិមាត្រនៃចតុកោណនេះស្មើនឹងផលបូកគូជ្រុងឈមនីមួយៗ។ ក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណមួយអាចត្រូវបានគេគណនាពីកន្លះបរិមាត្រ និង រង្វាស់ជ្រុងនីមួយៗរបស់វាដោយប្រើរូបមន្តហេរុង៖",
"question": "តើក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណមួយគឺជាផលគុណការណ៍ដែលមានអ្វីខ្លះ?",
"answer": "ក្នុង (inradius)",
"type": "extract"
},
{
"context": "អូស្ត្រាលីគឺជាប្រទេសដ៏រីកចម្រើន និងអភិវឌ្ឍន៍មួយ ជាមួយវប្បធម៌សង្គមមួយ។ វាមានចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសនានានៅលើសកលលោក ដូចជាការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ជីវិតរស់នៅ ការថែរក្សាសុខភាព ការអប់រំ អាយុកាលមធ្យម សេដ្ឋកិច្ចសេរី ហើយនិងការពារអ្នកសេរីនិយមស៊ីវិលនិងច្បាប់នយោបាយ។ ទីក្រុងនៃប្រទេសអូស្ត្រាលីមានចំណាតថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតដោយសារ មានវាបានចូលរួមចំណែកនៃវប្បធម៌ និងគុណភាពរបស់ប្រជាជនផងដែរ។ ប្រទេសអូស្ត្រាលីបានក្លាយជាសមាជិកអង្ការសហប្រជាជាតិ ជី ២០ អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ល។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលប្រទេសអូស្ត្រាលីចូលរួមចំណែកនៃវប្បធម៌និងគុណភាពរបស់ប្រជាជន?",
"answer": "មានវាបានចូលរួមចំណែកនៃវប្បធម៌ និងគុណភាពរបស់ប្រជាជន ដោយសារទីក្រុងនៃប្រទេសអូស្ត្រាលីមានចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះនាងមាយា ឬព្រះនាងសិរិមហាមាយា ជាបុត្រីនៃកោលិយវង្ស ព្រះបិតាព្រះនាម ព្រះបាទ អញ្ជនៈ សោយរាជ្យនៅនគរ ទេវទហនិង ព្រះមាតាព្រះនាម យសោធរា ។ ព្រះបាទអញ្ជនៈនិងព្រះនាង យសោធរា មានបុត្រា២ព្រះអង្គ គឺ ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ១ ព្រះបាទទណ្ឌបាណិ១ និង មានបុត្រី ២ព្រះអង្គគឺ ព្រះនាងសិរិមហាមាយា១ និង",
"question": "តើព្រះនាងមាយា ឬព្រះនាងសិរិមហាមាយា មានបុត្រ់មុននៅក្នុងគោលប៉ះពាល់នេះជាអ្វី?",
"answer": "ព្រះនាងមាយា ឬព្រះនាងសិរិមហាមាយា ជាបុត្រីនៃកោលិយវង្ស ព្រះបិតាព្រះនាម ព្រះបាទ អញ្ជនៈ សោយរាជ្យនៅនគរ ទេវទហនិងព្រះមាតាព្រះនាម យសោធរា",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាំងពីព្រែកជីកនេះបានបើក វាបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់ក្នុងការបើកផ្លូវដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំមាននាវាជាង ១៤ ០០០ គ្រឿងឆ្លងកាត់ព្រែកជីកនេះ ដោយដឹកជញ្ជូនទំនិញជាង ២០៥លានតោន។ ការធ្វើដំនើរឆ្លងកាត់ព្រែកនេះប្រើប្រាស់រយៈពេលជាមធ្យម៩ម៉ោង។",
"question": "តើជារៀងរាល់ឆ្នាំមាននាវាជាងប៉ុន្មានគ្រឿងឆ្លងកាត់ព្រែកជីកនេះ?",
"answer": "១៤ ០០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "យានយន្តជាកម្មសិទ្ធិរបស់អែកជនដែលបានពាក់ផ្លាកលេខរដ្ឋនគរបាល និង ខេមរភូមិន្ទ ត្រូវធ្វើបែបបទសុំប្តូរពីផ្លាកលេខរដ្ឋ នគរបាល និង ខេមរភូមិន្ទមកផ្លាកលេខឯកជនអោយបានចប់សព្វគ្រប់ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ គិតចាប់ពីថ្ងៃដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលយានយន្តជាកម្មសិទ្ធិរបស់អែកជនមានជឿថាអាចធ្វើបែបបទសុំប្តូរពីផ្លាកលេខរដ្ឋ នគរបាល និង ខេមរភូមិន្ទ មកលើផ្លាកលេខឯកជន?",
"answer": "គិតចាប់ពីថ្ងៃដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្ន ខែកុម្ភៈ ត្រូវជាខែទីពីរ ដែលស្ថិតនៅបន្ទាប់ពី ខែមករា និងមុន ខែមីនា ។ ខែនេះជាខែដែលខ្លីជាងគេ ក្នុងចំនោមខែទាំង១២ គឺតិចជាង ៣០ថ្ងៃ ជួនកាលវាគិតតែ ២៨ថ្ងៃ ឬ ២៩ថ្ងៃ ។ ជាទូទៅគឺតែ ២៨ ថ្ងៃទេ ។ បើតាមប្រក្រតិទិនសុរិយគតិ ខែកុម្ភៈ ជាខែទីដប់មួយ ដែលយើងហៅម្យ៉ាងទៀតបានថា កុម្ភរាសី ។",
"question": "តើបច្ចុប្បន្ន ខែកុម្ភៈ ជាធនាគារខែណាដោយប្រក្រតិទិនសុរិយគតិ?",
"answer": "កុម្ភរាសី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាថ្ងៃឈប់សំរាករបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជាចំនួន ៣ថ្ងៃ ដែលគិតចាប់ពី អំឡុងខែវិច្ឆិកា និងពេលខ្លះធ្លាក់មកនៅចុងខែតុលា ដែលរាប់តាមប្រតិទិន នៃឆ្នាំចន្ទគតិ ។ បុណ្យអុំទូក ត្រូវបានគេឱ្យនិយមន័យថា ជាបុណ្យសន្តៈរដូវ (រដូវរំហើយ) ឬ ទិវាវិស្សមកាល (Seasonal Holidays) ដែលស្រដៀងគ្នាទៅនិង ពិធីបុណ្យសែនព្រះខែ (អង់គ្លេស: Moon Festival) នៃបណ្ដាលប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ៖ វៀតណាម ចិន តៃវ៉ាន់ កូរ៉េខាងត្បូង និង ជប៉ុន ជាដើមដែលត្រូវបានគេហៅថា \"ពិធីបុណ្យ ពាក់កណ្តាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ\" (អង់គ្លេស: The Mid-Autumn Festival)",
"question": "ជាបុណ្យអុំទូក ត្រូវបានគេឱ្យនិយមន័យអ្វី?",
"answer": "ជាបុណ្យសន្តៈរដូវ (រដូវរំហើយ) ឬ ទិវាវិស្សមកាល (Seasonal Holidays) ដែលស្រដៀងគ្នាទៅនិង ពិធីបុណ្យសែនព្រះខែ (អង់គ្លេស: Moon Festival)",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះភ្លឺច្បាស់ចៅហ្វាយស្រុកបង្គាប់មេគុកអោយដោះអាចោរចិត្តជារួចពីទោស ហើយនិយាយថា « អាសំលាញ់ឯងនៅ នឹងអញចុះ អញចិញ្ចឹមឯងពីថ្ងៃនេះតទៅ ឯងកុំលួចគេទៀត »។ អាចោរចិត្តជាឆ្លើយថា «រឿងលួចនេះអញមិនឈប់ទេ ដែលអញលួចទ្រព្យគេនោះគ្រាន់យកទៅចិញ្ចឹមមាតាមេម៉ាយ» ។ ចៅហ្វាយស្រុកក៏អោយប្រាក់ ៣០កហាបនៈយកទៅអោយមាតា។ អាចោរចិត្តជាមិនព្រមយក ។ ចៅហ្វាយស្រុកសួរថា «ផ្ទះអាសំលាញ់ឯងនៅណា ? ចូរឯងប្រាប់អញអោយត្រង់ »។ អាចោរចិត្តជាប្រាប់ថា «អញនៅផ្ទះនោះ » ហើយលាចៅហ្វាយស្រុកទៅផ្ទះវិញ ។",
"question": "ប៉ុន្មានប្រាក់ដែលចៅហ្វាយស្រុកអោយមាតា ហើយអាចោរចិត្តជាច្រើន?",
"answer": "៣០កហាបនៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ច្បាប់អគ្គីសនីវិភាគរបស់ហ្វារ៉ាដេយ ត្រូវបានរកឃើញដោយរូបវិទូនិងគីមីវិទូអង់គ្លេស ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ នៅឆ្នាំ១៨៣៣។ ច្បាប់នេះនិយាយទាក់ទិននឹងអគ្គីសនីវិភាគក្នុងអេឡិចត្រូលីត។ វាចែកចេញជា២ គឺច្បាប់ទី១និងច្បាប់ទី២។",
"question": "យ៉ាងណាជាអេឡិចត្រូលីតដែលច្បាប់អគ្គីសនីវិភាគរបស់ហ្វារ៉ាដេយ ត្រូវនិយាយទាក់ទិននឹង?",
"answer": "អេឡិចត្រូលីតដែលច្បាប់នេះត្រូវនិយាយទាក់ទិននឹងអគ្គីសនីវិភាគ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយពីជ័យជម្នះលើ \"ណាប៉ូលេអុង\" ក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអុង សហរាជាណាចក្របានក្លាយទៅជាមហាអំណាចនាវាចរធំបំផុត នៃសតវត្សទី១៩ ហើយនៅតែរក្សាបានឧត្ដមភាពខ្លាំងក្លារហូតដល់ពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី២០។ ចក្រភពអង់គ្លេស បានរីកធំដល់កម្រិតកំពូលរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩២១ ដោយបានទាញយកផលចំណេញពី \"សង្គមប្រជាជាតិ\" (League of Nation) តាមរយៈការបង្កើត \"ម៉ែនដែត\" លើទឹកដីអាណានិគមចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ និង អូតូម៉ង់ នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការក្លាយជាមហាអំណាចនាវាចរធំបំផុត នៃសហរាជាណាចក្របានរីកធំដល់កម្រិតកំពូលរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩២១ មុនពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី២។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "Einstein, Albert; Podolsky, Boris & Rosen, Nathan (15 May 1935), \"Can Quantum-Mechanical Description of Physical Reality Be Considered Complete? (តើការពណ៌នាបែបកង់ទិច-មេកានិច នៃភាពពិតបែបរូបវិទ្យា អាចចាត់ទុកថាពេញលេញហើយឬនៅ?\", Physical Review 47(10): 777–780, doi:10.1103/PhysRev.47.777",
"question": "តើសំណួរដែលបានផ្ដល់នៅក្នុងតំណាងអ៊ីនាន៍តែមួយបន្ទាត់គឺអ្វី?",
"answer": "តើការពណ៌នាបែបកង់ទិច-មេកានិច នៃភាពពិតបែបរូបវិទ្យា អាចចាត់ទុកថាពេញលេញហើយឬនៅ?",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងកាលកន្លងទៅហើយ ព្រះបាទព្រហ្មទត្តសោយរាជ្យក្នុងក្រុងពារាណសី មានតំណាលនិទានថា កាលនោះព្រះសម្ពុទ្ធបរមគ្រូ ទ្រង់សោយព្រះជាតិជាសត្វទន្សាយ នៅអាស្រ័យក្នុងដងព្រៃមួយ ក្នុងព្រៃនោះមាន ស្វា១ ចចក១ ភេ១ ជាសំឡាញ់នឹងគ្នា បាននៅរួមជាមួយនឹងទន្សាយ សុទ្ធតែជាបណ្ឌិតសត្វ គឺសត្វដែលមានចំណេះដឹង តែងនាំគ្នាស្វែងរកអាហារតាមគោចរស្ថានរៀងៗខ្លួន ដល់ពេលល្ងាចទើបមកជួបជុំគ្នា ។ ចំណែកសៈសៈបណ្ឌិតគឺ (ទន្សាយ) តែងពន្យល់ធម៌ដល់សត្វទាំងបីថា៖ អ្នករាល់គ្នាត្រូវធ្វើទាន រក្សាសីល ធ្វើឧបោសថកម្មកុំបីខាន ។",
"question": "យ៉ាងណាជាវិបាកដល់សត្វទាំងបីនៅពេលមានជួបជុំគ្នា?",
"answer": "ចំណែកសៈសៈបណ្ឌិតគឺ (ទន្សាយ) តែងពន្យល់ធម៌ដល់សត្វទាំងបីថា៖ អ្នករាល់គ្នាត្រូវធ្វើទាន រក្សាសីល ធ្វើឧបោសថកម្មកុំបីខាន ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនជារដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រងដោយប្រធានាធិបតី បង្រួបបង្រួមរដ្ឋាភិបាលស្វ័យយ័តតាមតំបន់នីមួយៗដែលមានសេរីភាពពីរដ្ឋាភិបាលកណ្ដាល។ ប្រធានាធិបតីមាននាទីជាប្រមុខរដ្ឋផងនិងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលផង និងជាអគ្គមេបញ្ជាការកងកំលាំងប្រដាប់អាវុធ។ ប្រធានាធិបតីត្រូវបានជ្រើសរើសដោយសំលេងភាគច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោត សំរាប់១អាណត្តិដែលមានរយៈពេល៦ឆ្នាំ ហើយមានសិទ្ឋិជ្រើសតាំងនិងដឹកនាំគណរដ្ឋមន្ត្រី។",
"question": "ប្រធានាធិបតីនៅរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនមាននាទីដែលមានសេរីភាពពីរដ្ឋាភិបាលមុខងារអ្វី?",
"answer": "បង្រួបបង្រួមរដ្ឋាភិបាលស្វ័យយ័តតាមតំបន់នីមួយៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពេលអាណាចក្រមច្ឆប៉ាហិតធ្លាក់ចុះអំណាច រដ្ឋនៃកោះផ្សេងៗ ផ្ដើមប្រកាសឯករាជ្យ។ ចាប់ពីពេលនោះមកមិនមានអាណាចក្រណានៅឥណ្ឌូនេស៊ីអាចបង្កើតអាណាចក្រធំបានទៀតឡើយ។ ក្នុងពេលនោះដែរពួកលោកខាងលិចក៏ចាប់ផើ្ដមចូលមកសន្សឹមៗ ផ្លាស់ប្ដូរគ្នាចូលមកសំឡឹងផលប្រយោជន៍ និងពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួនក្នុងដែនដីនេះ។",
"question": "តើមិនមានអាណាចក្រណានៅឥណ្ឌូនេស៊ីអាចបង្កើតបានទៀតនៅពេលណា?",
"answer": "ពេលអាណាចក្រមច្ឆប៉ាហិតធ្លាក់ចុះអំណាច",
"type": "extract"
},
{
"context": "សម័យចេនឡាសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរពឹងលើវិស័យកសិកម្មជាចម្បង ពីព្រោះទីក្រុងធំដែលរីកចម្រើនទាំងអស់សុទ្ធតែ នៅក្បែរមាត់ស្ទឹងបូករួមទាំងនយោបាយទឹក ដែលមានពីអាណាចក្រវ្នំផងសេដ្ឋកិច្ចចេះតែលូតលាស់ជាលំដាប់។ ឧ.ក្រុងឦសានបុរៈបានកសាងនៅក្បែរមាត់ស្ទឹងសែន ឯទឹកស្ទឹងត្រូវបង្ហូរចូលស្រះដែលព័ទ្ធជុំវិញក្រុង និងអាងទឹកក្នុងផ្ទៃក្រុង៖ ធ្វើដូច្នេះគេអាចមានទឹកប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ហើយមានលទ្ធភាពពង្រីកដីដាំដំណាំទៀតផង។ បើតាមឯកសារចិនគេដាំស្រូវ seigle, mil និង gros millet។ គេដឹងថាស្រូវប្រាកដជាមានតែដំណាំផ្សេងៗទៀតមិនដឹងថាមានឬអត់ទេ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រភេទស្រូវដែលត្រូវបានដឹងថាមានតែដំណាំផ្សេងៗទៀតមិនដឹងថាមានឬអត់ទេ?",
"answer": "ស្រូវប្រាកដ",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តនានា ក៏ដូចសិលាចារឹក និងរឿងព្រេងនិទានអាចសន្និដ្ឋានថា ទឹកដីសុខោទ័យ មិនបានបាត់បង់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ទេ ពីព្រោះក្នុងសម័យព្រះអង្គមានអំណាចខ្លាំងក្លា ហើយប្រទេសជាតិមានការរីកចំរើនរុងរឿងដល់កំរិតកំពូលទៀត ការបាត់បង់ទឹកដីនោះវាកើតមាននៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ័្មនទី៨ ដែលកាលនោះមានចលាចលខ្លាំង ពេលដែលបុត្រីលួចព្រះខ័នរាជ្យឲ្យទៅស្វាមី ហើយចំពេលដែលពួកថៃប្រកាសឯករាជ្យ ទាមទារដីសុខោទ័យធ្វើរាជាណាចក្រ ម៉្លោះហើយគ្មានលទ្ធភាពត្រួតត្រាទឹកដីសាមន្តរាជរបស់ខ្លួនបាន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសន្និដ្ឋានទឹកដីសុខោទ័យ មិនបានបាត់បង់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ប៉ុន្តែបានកើតមាននៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ័មនទី៨ ដែលមានចលាចលខ្លាំងជាងមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងពេលនោះ បងប្រុសរបស់ឧត្ដម ដែលកំពុងបរិភោគបាយជាមួយ ក៏លាឧត្ដមទៅភូមិភ្នៀត គឺលោកឧត្ដុង្គ ។ គាត់មានបុត្រីមួយ ឈ្មោះនាងមាលា រូបល្អគួរសម ដែលបរិភោគបាយ ជាមួយគាត់។ ក្នុងពេល ដែលគេឆែកឆេរផ្ទះ នាងមាលា គ្មានតក់ស្លុតអ្វីទេ។ និលពេជ្រចេះតែលបមើលនាង ម្ដងជាពីរដងដែរ។ នាងដឹងខ្លួន ខាំធ្មេញខឹងនឹងនិលពេជ្រជាពន់ពេក។ លុះលាឧត្ដម ជាឪពុកមាហើយ នាងឡើងលើរទេះ អង្គុយលើចំបើង យ៉ាងស្រួលបួល។ ឪពុកនាង លោកឧត្ដុង្គ បររទេះទៅ ក្រោយដែលបានលានាងយីហ៊ុប និងឧត្ដមដែលបានជូននាងដល់រទេះ។ តាមផ្លូវ នាងមាលានិយាយថា៖",
"question": "តើលោកឧត្ដុង្គមានបុត្រីមួយឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "នាងមាលា",
"type": "extract"
},
{
"context": "មាណវីនឹកថា ត្រូវនាងតុបតែងខ្លួន កុំឲ្យធុំឆ្អេះឆ្អាបទៅលើប្ដីដែលរឮកនាងដែរ។ ឱ ! បីថ្ងៃទៀត មុខជានាងបាននិត្យនៅជាប់នឹងដើមទ្រូងប្រុសសម្លាញ់នេះហើយ គឺនឹងបាននិយាយរៀបរាប់ប្រាប់ទុក្ខនាង ប្រាប់ការកំព្រាដែលនាងបានឆ្លងរួចមក ប្រាប់អំពីកំនើតបុត្រី ប្រាប់អំពីបុត្រី។ មកដល់ត្រង់នេះ នាងទេវីហូរទឹកភ្នែករហាមវិញ។ សេចក្ដីសប្បាយទាំងប៉ុន្មានរត់ចេញអស់ពីចិត្ដនាង។ សេចក្ដីរីករាយរបស់នាងហាក់របេះមួយម្ដងៗ ធ្លាក់ទៅក្នុងរណ្ដៅជ្រៅមួយ។ ស្រីនឹកថា បើបុត្រីជាទីស្នេហានៅម៉្លេះ សមនឹងបានពបុត្រីនេះទៅបង្ហាញប្ដី ឲ្យប្ដីថើបបុត្រនេះផង។ តែឥឡូវ ដៃនាងទទេ ។ នាងហាក់ស្រាលខ្លួនស្ងើក។ ក្នុងពេញមួយថ្ងៃនេះ ធីតាប្រឹងរៀបចំផ្ទះសម្បែង បោសសំអាត ដុសលាងវត្ថុនានា ខាត់តុបតែងយ៉ាងឱឡារិក រួចចាត់ការទិញម្ហូបអាហារធ្វើនំ ទុកចាំប្ដីមានទិញចានល្អៗ ទុកសម្រាប់ដាក់ឲ្យស្វាមីបរិភោគអាហារ និងទិញកន្ទេលថ្មីៗ ឲ្យអ្នកប្រុសសំរាន្ដ។ ឱ !នាងចេះតែនឹកឃើញចំណុចឯទៀតៗ ជាច្រើនណាស់តែនាងពុំអាចធ្វើតាមចិត្ដដែលនាងនឹកឃើញទាំងអស់នោះឡើយ ពីព្រោះស្រីក្រណាស់។ គំនិតនិមួយៗ ដែលដុះលេចឡើងក្នុងវិញ្ញាណរបស់នាងក្នុងមួយពេលនេះគឺដុះលេចមកឯងៗ រួចគំនិតនីមួយៗ ជាសន្ដានចិត្ដនាងដែលស្មោះចំពោះលើស្វាមី៕",
"question": "យ៉ាងណាគឺនឹកថាដៃទទេ និងហាក់ស្រាលខ្លួនស្ងើក?",
"answer": "គឺនឹកថាបានហាក់ស្រាលខ្លួនស្ងើក ពីព្រោះមកដល់ត្រង់នេះនាងទេវីហូរទឹកភ្នែករហាមវិញ សេចក្ដីសប្បាយទាំងប៉ុន្មានរត់ចេញអស់ពីចិត្ដនាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុងចាការតាមានអាកាសធាតុត្រូពិចអេក្វាទ័រ (ក្ដៅសើម)។ កំពស់ទឹកភ្លៀងនៅចាការតានៅរដូវវស្សាមាន ៣៥០មម (អតិបរមានៅខែមករា) និងនៅរដូវប្រាំងមាន ៦០មម (អប្បបរមានៅខែសីហា)។ ទីក្រុងនេះមានសំនើមពេញមួយឆ្នាំដោយមានសីតុណ្ហភាពប្រែប្រួលក្នុងចន្លោះពី ២៥°C ទៅ ៣៨°C។",
"question": "តើកំពស់ទឹកភ្លៀងនៅចាការតានៅរដូវវស្សាប៉ុន្មានម៉ែត្រមាន?",
"answer": "៣៥០មម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពេលបារាំងចូល ត្រួតត្រាទីក្រុងព្រៃនគរ គេសង្កេតឥទ្ធិពលវប្បធម៌ និងសាសនានៃបស្ចិមប្រទេសក៏បានហូរ ចូលមកដែនដី កម្ពុជាក្រោមផងដែរ។ ឥទ្ធិពលទាំងនេះ អាចបញ្ជាក់បានតាម រយៈការកសាង អាគារផ្សេងៗតាមបែបបស្ចិមប្រទេស និងជនជាតិយួនជាច្រើនបានប្តូរពីសាសនាព្រះពុទ្ធ ទៅជាសាស នាកាតូលិក ។ ចំណែកខ្មែរក្រោមរក្សាគោលជំហរ ក្នុងការ គោរពព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទដដែល។",
"question": "តើលើកដំបូងមានសាសនារបស់ប្រទេសក៏បានជួយជនជាតិកម្ពុជាដែលមិនមានសាសនាព្រះពុទ្ធនោះទេ?",
"answer": "សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដើម្បីជាកិច្ចការពារ ព្រះរាជាទ្រង់បញ្ជាអោយជីកគូ និងលើកដីកំពែង តាំងជាសើន ជាបន្ទាយព័ទ្ធជុំវិញរាជធានី។ ដូច្នេះ នៅទិសខាងត្បូងគឺ ព្រែកតាកែវ ខាងលិច ព្រែកអូគរ ខាងជើង ព្រែកពោងពាយ ឬ ព្រែកចិនដំដែក ព្រោះនៅកន្លែងនោះមានជនជាតិចិនរកស៊ីរបរដំដែក ។ ក្រៅពីមុខងារការពារក្រុង ព្រែកទាំងនោះនៅមានមុខងារសំខាន់ម្យ៉ាងទៀតគឺយកទឹកសម្រាប់អោយរាស្ត្រធ្វើស្រែនៅទិសខាងលិច ។",
"question": "តើជីកគូ និងលើកដីកំពែង ត្រូវបានជួលនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "ទិសខាងត្បូង",
"type": "extract"
},
{
"context": "២-ក្រៅពីដំណាំស្រូវមានដំណាំរួមផ្សំដែលអនុវត្តបាន៩៨.៣៤២ហិកតាស្មើនិង១៣៨,៧២ភាគរយនៃផែនការ៧០៨៩០ហិកតា ពោតសរុប៤២០១៨ហិកតាស្មើ៩៨,៣៨%ក្នុងនោះពោតក្រហម៤០៥៦៥ហិកតា ស្មើ១០០,៧៨%ដំឡូងមី១៨០២០ហិកតាស្មើ៦៧៧,៤៤% ដំឡូងជ្វា២៤២ហិកតាស្មើ ៣២,៧០% បន្លែគ្រប់មុខ១២៧៣ ហិកតាស្មើ ៤៨,៥៩%ក្នុងនោះម្ទេស៤៣៦ហិកតាស្មើ៨៧,២០%សណ្តែកសរុប៣៦.៧៨៩ហិកតាស្មើ១៦៦,០២%ក្នុងនោះសណ្តែក បាយ៣៦.៧៦០ហិកតាស្មើ ១៦៦,៦៤%",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាស្រូវមានដំណាំជ្វា?",
"answer": "ដំណាំជ្វាចៅជាច្រើនជាង៣២,៧០% នៃដំណាំរួមផ្សំដែលអនុវត្តបាន៩៨,៣៤២ហិកតាស្មើនិង១៣៨,៧២ភាគរយនៃផែនការ៧០៨៩០ហិកតា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងករណីណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចមិនអាចចេញប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិឱ្យបុគ្គលនោះបានឡើយ ពុំនោះទេនឹងចាត់ទុកអ្នកសមគំនិត និង ត្រូវទទួលខុសត្រូវរួមជាមួយដែរ ។ អាជ្ញាធរមានភារកិច្ចបង្ខំឱ្យអ្នកកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់រុះរើចេញ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសមត្ថកិច្ចរបស់អាជ្ញាធរដែលមិនអាចចេញប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិឱ្យបុគ្គល ហើយមានភារកិច្ចបង្ខំឱ្យអ្នកកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់រុះរើ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភាសាអង់គ្លេសសិង្ហបុរីក្លាយពីភាសាអង់គ្លេសដើម។ ភាសាអង់គ្លេសនិយាយនៅសិង្ហបុរី មានតាំងពីភាសាអង់គ្លេសស្តង់ដារ ដល់ភាសាអង់គ្លេសលាយឡំ (ដែលគេហៅថា «ស៊ីងហ្គ្លីស»)។ ស៊ីងហ្គ្លីស ជាភាសាអង់គ្លេសបែបសិង្ហបុរី ដែលវាក្យស័ព្ទនិងវេយ្យាករណ៍មួយចំនួនធំជាកំចីឬយកលំនាំតាមភាសាផ្លូវការ៣ផ្សេងទៀត។ រដ្ឋាភិបាលមិនលើកទឹកចិត្តអោយប្រើស៊ីងហ្គ្លីសទេ ដោយចាត់«យុទ្ធនាការនិយាយអង់គ្លេសអោយបានត្រឹមត្រូវ»ជាដើម។ តាមជំរឿនឆ្នាំ២០១០ ១ភាគ៣នៃពលរដ្ឋសិក្សាបុរីនិយាយភាសាអង់គ្លេសជា«ភាសាក្នុងផ្ទះ»។ ភាសាអង់គ្លេសបានរីកសាយភាយនៅសិង្ហបុរីចាប់ពីពេលមានការដាក់អោយប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាយានក្នុងវិស័យអប់រំ។ នៅសាលាសិស្សានុសិស្សត្រូវតែរៀនភាសាអង់គ្លេសជាចាំបាច់ បូកបន្ថែមភាសា១ក្នុងចំនោមភាសាផ្លូវការ៣ផ្សេងទៀត។",
"question": "ដែលជាភាសាអង់គ្លេសបែបសិង្ហបុរីដែលមានការសិក្សាបានជាប់ជើងគំនិតជាងគេ?",
"answer": "ស៊ីងហ្គ្លីស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ពានឃីងតៃ (ភាសាជប៉ុន: 錦帯橋, きんたいきょう, Kintai-kyō, ភាសាអង់គ្លេស: Kintai Bridge) គឺជាស្ពានមួយដ៏ស្រស់ស្អាត មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងក្រុងអ៊ីវ៉ាខឹនី ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ របស់ប្រទេសជប៉ុន។ ស្ពាននេះកសាងដំបូងនៅឆ្នាំ១៦៧៣ ប៉ុនែ្តជាអកុសល ត្រូវបានខ្យល់ព្យុះទីហ្វុងបំផ្លិចបំផ្លាញនៅឆ្នាំ១៩៥០។ ការកសាងស្ពានឡើងវិញធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៣ និងស្តាររួចជាស្ថាពរនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០១និង ២០០៤ ដែលនៅស្ថិតថេររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្ពានឃីងតៃ ឬ Kintai Bridge ដែលជាស្ពានមួយដ៏ស្រស់ស្អាត ស្ថិតនៅក្នុងក្រុងអ៊ីវ៉ាខឹនី ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ ប្រទេសជប៉ុន និងរួមមានប្រវត្តិសាស្ត្រការសាងសង់នៃស្ពាននេះ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានមតិរបស់លោកបណ្ឌិតផ្នែកសិលាចរិកមួយ លើកឡើងថា «វម៌្ម» មាននៅលើសិលាចារឹកភាសាខ្មែរយ៉ាងច្រើន អ្នកប្រាជ្ញបារាំងបានអានថា varmma ដែរ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលគេបកប្រែ ឬពន្យល់ជា ភាសាបារាំង គេសរសេរជា varman វម៌ន/ វរ្ម័ន វិញ។ បើយើងលើកតម្កើងឯកសារក្នុងស្រុក ហេតុអ្វីបានមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថា «...វម៌្ម»?",
"question": "នៅពេលគេបកប្រែឬពន្យល់ជាអង់គ្លេស កើតឡើងមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "«...វម៌្ម»",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្ម ប្រាសាទច្រើនតែសង់ពីឥដ្ឋដាច់ៗ ពីគ្នាឬផ្ដុំគ្នាជាក្រុម។ ផ្ដែនិងក្របក្លោងទ្វារគេធ្វើពីថ្មភក់។ រូបចំលាក់បដិមានៅមានជាប់លក្ខណៈឥណ្ឌានៅឡើយ តែភាគច្រើន បានបង្ហាញក្បាច់រចនាបែបខ្មែរ ហើយមានរាងសង្ហារផង (ហរិហរៈ ប្រាសាទអណ្ដែត)។ ចំលាក់តុបតែង (Sculpture decorative) មានសភាពល្អប្រណីតហើយថែមទាំងបានបន្តអានុភាពរបស់ខ្លួន រហូតដល់ក្នុងសម័យអង្គរទៀត។",
"question": "តើជាប់លក្ខណៈដែលរូបចំលាក់បដិមានៅមាននៅឡើយ?",
"answer": "ជាប់លក្ខណៈឥណ្ឌានៅឡើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កេ្មរ=កេរ+មេ = កេរមរតករបស់មេ ក/.អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត (នគរមេ ក្មេរ=កេរ+មេ) ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុង សាវតាចិន ក្នុង រឿង “ ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា “នគរស្រី្ត” ឬ “ នគរស្រី ល្វោ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម (ថៃ) ហៅថា “ល្វោ” ឬ “លពបុរី” ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាដំណាក់កាលនៃនគរនេះ?",
"answer": "នៅក្នុង សាវតាចិន ក្នុង រឿង “ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា “នគរស្រី្ត” ឬ “ នគរស្រី ល្វោ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម (ថៃ) ហៅថា “ល្វោ” ឬ “លពបុរី”。",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទក្រោលគោគឺជាប្រាសាទបុរាណបែបព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរដែលត្រូវបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ រជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅចំងាយ២គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទតាសោម នៅខាងស្តាំដៃ ចុះពីផ្លូវប្រហែល ៩០០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះមានប្រាង្គតែមួយស្ថិតនៅលើលានរាងកាកបាទ និងមានបណ្ណាល័យមួយធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម និង ថ្មភក់បែមុខទៅទិសខាងត្បូង។ កំពែងប្រាសាទធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមដែលមានគោបុរៈនៅទិសខាងកើត និងមានគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញ។ ប្រាសាទមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទនាគព័ន្ធ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទក្រោលគោ ដែលជាប្រាសាទបុរាណបែបព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរ បានសាងសង់នៅចុងសតវត្សទី១២ និងមានទីតាំងស្ថិតនៅចំងាយ២គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទតាសោម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឱ្យមកមើលនិងបានប្រាប់ឱ្យពួកគេយកពួរទៅចងហើយអូសដើមគគីរនោះមកដើម្បីគាស់យកបដិមាទាំងបួនអង្គនេះ ។ ដូនពេញ និង អ្នកស្រុកអ្នកភូមិមានសេចក្ដីសម្សនោសគ្រប់ៗគ្នា ក៏ពិភាគ្សាគ្នាចង់សាងសង់អាស្រមមួយដើម្បីគ្រាន់ជាទីតម្កល់នៅបដិមាទាំងបួនអង្គនេះ ដើម្បីទុកជាការគោរពបូជា ក្រោយពេលសាងសង់អាស្រមរួច លោកយាយ ដូនពេញ និង អ្នកស្រុកអ្នកភូមិ ក៏នាំគ្នាធ្វើពិធីដង្ហែរបដិមាទាំងបួនអង្គនោះ យកទៅតម្កល់នៅលើកំពូលភ្នំតូចមួយនេះ កូនអ្នកស្រុកអ្នកភូមិក៏ចេះតែនាំគ្នាមកបួសស្នាក់អាស្រ័យនៅអាស្រមមួយនេះ លោកយាយដូនពេញ ក៏ចំណាយនូវប្រាក់កាក់ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីសាងសង់ព្រះវិហារមួយ ដើម្បីដម្កល់នូវបដិមាទាំងបួន អង្គបដិមាថ្មកែវ ទ្រង់ឈរមានព្រះហត្ថបួន ព្រះហត្ថម្ខាងទ្រង់កាន់ដំបង និង កងចក្រ ព្រះហត្ថម្ខាងទៀត ទ្រង់កាន់ខ្យងស័ង្ខ និង ផ្កាឈូក ព្រះកេសាបួង ក្នុងទម្រង់ជា ព្រះនរាយណ៍ អង្គបដិមាមាស ជាព្រះពុទ្ធអង្គ ក្នុងទម្រង់ផ្ចាញ់មារ អង្គបដិមាសំរិទ្ធ ជាទេវរូបមានរចនាប្លែកក្នុងទម្រង់មានព្រះមកុដ មានសុរងកនិងឥន្ធនូ សន្និដ្ឋានថាជាព្រះឥន្ទ្រ អង្គបដិមាលង្ហិន មានទម្រង់ជាព្រះសង្ឃធាត់ និង មានព្រះភ័ក្រក្នុងភាពញញឹម ដោយសន្ឋិដ្ឋានថា ជាព្រះកំចាយ ក្នុងរចនបទមកពីស្រុកឆ្ងាយនៃនគរផ្សេង ដោយសារមានព្រះភិក្ខុមកសាងភ្នួសបួសរៀនច្រើន លើវិហារភ្នំនេះ អ្នកស្រុកអ្នកភូមិក៏សម្រេចគ្នាបង្កើតវត្តមួយនេះឡើង ដែលមានឈ្មោះថា \"វត្តភ្នំដូនពេញ\" ដែលយកតាមឈ្មោះរបស់លោកយាយដូនពេញចាប់ពីពេលនោះមក ។",
"question": "យ៉ាងណាវាសម្រេចគ្នាបង្កើតវត្តមួយនេះឡើងដែលមានឈ្មោះថា 'វត្តភ្នំដូនពេញ'?",
"answer": "លោកយាយដូនពេញ និង អ្នកស្រុកអ្នកភូមិ បង្កើតវត្តមួយនេះឡើង ដែលមានឈ្មោះថា 'វត្តភ្នំដូនពេញ' ដែលយកតាមឈ្មោះរបស់លោកយាយដូនពេញចាប់ពីពេលនោះមក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយមកទៀត ទណ្ឌិត ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន បានដាក់ពាក្យបណ្តឹង ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ប្តឹងជំទាស់ សាលក្រម តុលាការក្រុងភ្នំពេញ ។ បើទោះជាមានមេធាវី សាក្សី និង អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស ជាច្រើន បញ្ជាក់អំពី ភាពគ្មានទោសកំហុស របស់លោក ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ក៏កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០០៧ សាលាឧទ្ធរណ៍ បានចេញសាលដីកា សម្រេច តម្កល់សាលក្រម របស់តុលាការក្រុងភ្នំពេញ ដោយឱ្យ លោក ប៊ន សំណាង និង សុក សំអឿន ជាប់ពន្ធនាគារបន្តទៅទៀត ។",
"question": "តើទណ្ឌិត ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅនៅទីណា?",
"answer": "សាលាឧទ្ធរណ៍ ប្តឹងជំទាស់ សាលក្រម តុលាការក្រុងភ្នំពេញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះសមណគោតមបានបង្រៀនមាគ៌ាកណ្តាលមួយរវាងចំណង់ចំណូលចិត្ដត្រេកអរនិងភាពស៊ីជម្រៅដែលបានរកឃើញនៅក្នុងចលនា ស្រមណៈ (នៅភាសាសំស្ក្រឹត श्रमण ឝ្រមណ ម្នាក់ដែលខំប្រឹងធ្វើការឬប្រឹងប្រែងដោយខ្លួនឯងចំពោះគោលបំណងខ្ពស់ជាងឬសាសនា) ដែលជាទូទៅនៅក្នុងតំបន់របស់លោក ។ ក្រោយមកគាត់បានបង្រៀននៅតំបន់ផ្សេងៗទៀតនៃប្រទេសឥណ្ឌាភាគខាងកើត ដូចជាមគធៈនិងកោសល ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបង្រៀនដោយព្រះសមណគោតមនៃមាគ៌ាកណ្តាលមួយរវាងចំណង់ចំណូលចិត្ដត្រេកអរនិងភាពស៊ីជម្រៅ និងការបង្រៀននៅតំបន់ផ្សេងៗទៀតនៅប្រទេសឥណ្ឌាភាគខាងកើត",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្ពង់រាបមណ្ឌលគិរី ឬខ្ពង់រាបឆ្លូងលើ ជាខ្ពង់រាបបន្ដពីខ្ពង់រាបដាឡាក់ប្រទេសវៀតណាម មានរយៈកំពស់ចុះជាលំដាប់ពីអូររាំង ទៅគ្រប់ទិស។ មួយភាគធំនៃ ខ្ពង់រាបនេះគ្របដណ្ដប់ដោយដីក្រហម និងជាប្រភពផ្លូវទឹក ដែលហូរចាក់មកទន្លេមេគង្គ។ នៅចន្លោះរយៈកំពស់៤០០ម៉ែត និង៧០០ម៉ែត មានតំបន់ព្រៃរបោះ។",
"question": "តើមានតំបន់ព្រៃរបោះនៅក្នុងខ្ពង់រាបមុនធនាគារទៅដែលខ្លីបំផុត?",
"answer": "ទន្លេមេគង្គ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចេះសប្បាយហ៊ឺហា ព្រោះគេចេះបញ្ឆោត ចេះបោកផងមែនទេ ?។ ទេវីអូន ! បងពុំចេះដូចគេទេ ។ ហេតុនេះ សេចក្ដីសំរេចវាសនាអូន គឺអូន។ បងទុកឯកសិទ្ធិនេះលើអូនចុះ តែបងគ្រាន់តែអាណិតអូនដោយស្រីមើលតំលៃមនុស្សខុស។ ទេវីអូន ! បងខំបំភ្លេចរឿងអូន និង បងឲ្យភ្លេចសូន្យពីពេលនេះទៅ។",
"question": "ហេតុអ្វីបានបងពុំចេះដូចគេទេ នៅពេលចេះសប្បាយហ៊ឺហា?",
"answer": "ហេតុនេះគឺជាការសំរេចវាសនាអូន ដែលបងទុកឯកសិទ្ធិនេះលើអូនចុះ ហើយបងគ្រាន់តែអាណិតអូនដោយស្រីមើលតំលៃមនុស្សខុស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលបុគ្គលបូជាដល់បូជារហបុគ្គលគឺ ព្រះពុទ្ធ ឬសាវ័ករបស់ព្រះពុទ្ធ ដែលកន្លងផុតបបញ្ចធម៌ ដែលកន្លងផុតសេចក្ដីសោក និងខ្សឹកខ្សួល ឬការបូជា ដល់បូជារហបុគ្គលទាំងនោះ ដែលប្រកបដោយតាទិគុណ លោកមិនមានភ័យអំពីទីណា សូម្បីនិព្វានទៅហើយ បុគ្គលណាមួយ មិនអាចរាប់បុណ្យថា បុណ្យនេះមានប្រមាណប៉ុណ្ណេះបានឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកាលបុគ្គលបូជាដល់បូជារហបុគ្គល ដែលមានប្រភេទជាច្រើន ជាងនេះមានជំនាញជាច្រើនដែលប្រកបដោយតាទិគុណ លោកមិនមានភ័យអំពីទីណាដែលកន្លងផុតបានឡើយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លុះកាមានិយាយដូច្នោះ មានន្ទនឹកខឹងនាងទេវីក្រៃពេក។ រូបនាងលេចចេញនៅចុងដាវ លេចចេញនៅមុខអ្នក ខាំធ្មេញដាក់អ្នក សម្លក់អ្នក រូបនេះញញឹមដាក់អ្នក សំពះអ្នក អង្វរអ្នក។ មានន្ទភ្លេចនឹកដល់អាវុធដែលកំពុងកាន់ ស្រាប់តែ . . . អុ ! ស្រាប់តែចុងដាវរបស់កាមា ស្ទុះវ៉ីតមកបុកចំដើមទ្រូងអ្នក។ បុរសផ្អៀងខ្លួនតែពុំផុត ចុងដាវរុកចូលក្នុងស្មាស្ដាំ ឈាមហូរខ្ចាយក្រហមឆ្អៅ។ ចុងដាវធ្វើឲ្យអ្នកចុកពើតក្រៃលែង។ កាមា បានឱកាសនេះវាយផ្ដាច់ព្រ័ត្រ កាប់ឆ្វេងស្ដាំ ពីចំហៀង មានន្ទប្រឹងរងគេចយ៉ាងត្រដរ។ ក្នុងពេលនោះមានន្ទដឹងខ្លួនឡើងថា អ្នកកំពុងតស៊ូដើម្បីរស់ ទើបអ្នកផ្លាស់ដាវមកកាន់ដៃឆ្វេងវិញ ចាក់តទៅទៀត។",
"question": "តើរូបនាងលេចចេញនៅពេលណា?",
"answer": "ចុងដាវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តបលិខាំសៃ (ជាភាសាឡាវ៖ ບໍລິຄໍາໄຊ) (ឈ្មោះជាខ្មែរ៖ បរិខាំសៃ ឬ បរិគាំជ័យ) ជាខេត្តមួយនៅភាគកណ្ដាលប្រទេសឡាវ។ ទីរួមខេត្តគឺនៅប៉ាកសាន់។ ខេត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៣ ដោយយកដីរបស់ខេត្តវៀងច័ន្ទន៍និងខេត្តខាំមួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខេត្តបលិខាំសៃ ឬ បរិគាំជ័យ ដែលជាខេត្តមួយនៅភាគកណ្ដាលប្រទេសឡាវ បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៣ ដោយយកដីពីខេត្តផ្ទះមួយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឬ ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានប្រជាជនប្រមាណជាង ១៣លាននាក់ បន្តពីអាណាចក្រខ្មែរ ដែលមានឥទ្ធិពល យ៉ាងខ្លាំងក្លា គ្រប់គ្រងស្ទើរតែពាសពេញ ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ចន្លោះសតវត្សទី១១ និង១៤។ ប្រជាជនភាគច្រើន ជាជនជាតិខ្មែរ កាន់សាសនាព្រះពុទ្ធហីនយាន ហើយក៏មានលាយឡំ ផងដែរនូវ ជនជាតិចាម (ខ្មែរឥស្លាម) និង ជនជាតិភាគតិចដទៃ ច្រើនទៀតរស់នៅតាម តំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាល។ប្រទេសកម្ពុជាមានផ្ទៃដី ១៨១.០៣៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានព្រំដែនជាប់ ប្រទេសថៃនៅខាងលិច និងពាយ័ព្យ (៨០០គ.ម) ជាប់ប្រទេសឡាវ (៥៤១គ.ម) ខាងជើង និងជាប់ប្រទេសវៀតណាម (១.២២៨គ.ម) ប៉ែកខាងកើត និងអាគ្នេយ៍។ ឈូងសមុទ្រថៃស្ថិតនៅ ភាគខាងនិរតីនៃប្រទេស។ ព្រំប្រទល់ទឹក លាតសន្ធឹង ប្រវែង ៤៤៣គ.ម តាមបណ្តោយ ឈូងសមុទ្រថៃ។ ទន្លេមេគង្គដែលមានប្រភពមកពីខ្ពង់រាបទីបេ ជាផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់ហូរកាត់ខេត្តស្ទឹងត្រែង ខេត្តក្រចេះ ខេត្តកំពង់ចាម ខេត្តកណ្តាល និង ខេត្តព្រៃវែង មកបំពេញ ទន្លេសាប និង បឹងទន្លេសាប ដែលជាប្រភព មច្ឆាជាតិមិនចេះរីងស្ងួតរបស់កម្ពុជា។",
"question": "ប្រទេសកម្ពុជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភូមិណា?",
"answer": "ប្រទេសកម្ពុជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍",
"type": "explain"
},
{
"context": "ESCAP នៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៤៨របស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩៩២។ សសរស្ដម្ភទាំង៣នោះមាន គំរោងបណ្ដាញផ្លូវហាយវេអាស៊ី គំរោងបណ្ដាញផ្លូវដែកអាស៊ី និង គំរោងបំពាក់បំប៉នបរិក្ខារដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក (facilitation of land transport project)។ គំរោងផ្លូវហាយវេនេះត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមដោយ អង្គការសហប្រជាជាតិនៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្នុងគោលបំនងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោកអន្តរជាតិនៅក្នុងតំបន់។ នៅដំនាក់កាលដំបូង(១៩៦០ដល់១៩៧០) គំរោងនេះដំនើរការបានគួរសម តែត្រូវពន្យឺតល្បឿនក្រោយពីមានការព្យួរជំនួយហិរញ្ញវត្ថុនៅឆ្នាំ ១៩៧៥។",
"question": "តើគំរោងបណ្ដាញផ្លូវដែកអាស៊ីនៅក្នុងសសរស្ដម្ភESCAP នៅឆ្នាំ១៩៩២មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "គំរោងបណ្ដាញផ្លូវដែកអាស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពង់ធំ ស្ថិតនៅជាប់នឹង បឹងទន្លេសាប ហើយ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០០៤ គេបានចាប់ទុកថាជាខេត្តនៃប្រភពត្រីដ៏ច្រើនលើសលុបប្រហែល (១៨ ៨០០ តោន) និង ជាតំបន់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ដែលមានត្រីច្រើនជាងគេបំផុត ដែលអាចចិញ្ចឹមប្រទេសកម្ពុជាបាន (១ ៨០០ តោន)។ ត្រីភាគច្រើនដែល បានកើនឡើងគឺដោយសារមានការចិញ្ចឹមនៅតាម គ្រួសារនានា ជាមួយនិងការខិតខំប្រឹងប្រែងចិញ្ចឹម នៅតាមវាលស្រែ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលគេបានចាប់ទុកថាជាខេត្តនៃប្រភពត្រីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤?",
"answer": "ពេលដែលកំពង់ធំ ស្ថិតនៅជាប់នឹងបឹងទន្លេសាប ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០០៤",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចាស់ទុំដែលរស់នៅតំបន់ជុំវិញភ្នំជីសូរ នៅតែមានការចេះចាំហើយបានតំណាលរឿងព្រេងនិទាននេះបន្តឲ្យកូនចៅបានចេះចាំតៗ គ្នា ពីមាត់មួយទៅមាត់មួយថា កាលពីព្រេងនាយមានមហាក្សត្រមួយអង្គគង់នៅព្រះរាជនិវេសន៍មួយកន្លែងឋិតនៅខាងកើត ភ្នំជីសូរនៅជិតទន្លេមួយឈ្មោះថា ទន្លេឱម។ រាជនិវេសន៍នោះឈ្មោះថា «សែនភូវាំង» ដែលមានឈ្មោះ និងស្លាកស្នាមនៃទីកន្លែងមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះ។កាលណោះមានការរៀបចំពិធីមួយហៅថាជាការកោរសក់កូនស្តេច ដែលពាក្យរាជស័ព្ទ ហៅថា ពិធីចម្រើន ព្រះកេស ព្រះរាជឱរស។ ក្នុងគ្រានោះដែរ ក៏មានពួកព្រាហ្មណ៍ ជាគ្រូអាចារ្យសំខាន់ៗ បានជូនពរសព្ទ សាធុការពរជ័យដល់ព្រះរាជ ឱរសនោះ។ ប៉ុន្តែគេបានធ្វើការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះព្រាហ្មណ៍ចុងក្រោយដែលបានជូនពរជ័យ ដល់ព្រះរាជ ឱរសថា សូមឲ្យខ្លាំងដូចស្រមោច ឲ្យពូកែដូចខ្មោច និងមានចិត្តមុតដូចស្រី។ គ្រានោះដែរ មជ្ឈដ្ឋានភ្ញៀវចូលរួមទាំងអស់និង ព្រះមហាក្សត្រផងដែរ បានឆ្ងល់ទៅនឹងខ្លឹមសារនៃពរជ័យនោះហើយសេ្តចក៏បានឲ្យព្រាហ្មណ៍នោះធ្វើការពន្យល់ដើម្បីឲ្យអស់សង្ស័យ។ ព្រាហ្មណ៍នោះបានបកស្រាយដូចតទៅៈ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចេះចាំរស់នៅរបស់ជើងវិញភ្នំជីសូរ និងការជូនពរជ័យរបស់ព្រាហ្មណ៍មួយនៅព្រះរាជនិវេសន៍«សែនភូវាំង» ដែលមានឈ្មោះនិងស្លាកស្នាមនៃទីកន្លែងមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បក្សីជាច្រើនដូចជាក្ងោក និងដ្រុងង៉ុរស់នៅក្នុងអនុតំបន់នេះនៅចុងខាងកើតដល់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ ជ្រូកព្រៃបាប៊ី ជ្រូកមានភ្លុកបួន ដែលអាចរកឃើញនៅឥណ្ឌូណេស៊ីដូចគ្នា។ កេងកងត្រូវបានគេឱ្យតម្លៃដោយសារចំពុះរបស់វានិងបានប្រើប្រាស់ក្នុងការជួញដូរជាមួយចិន។ កុយរមាស មិនមែនផ្នែកនៃលលាដ៍ក្បាលរបស់វា វាក៏មានតម្លៃនៅចិនដូចគ្នា។",
"question": "ជ្រូកព្រៃបាប៊ី ជ្រូកមានភ្លុកបួន ត្រូវការតម្លៃដោយសារតែអ្វី?",
"answer": "ចំពុះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាជ្ញា រមែងកើតអំពីការប្រកប សេចក្ដីវិនាសប្រាជ្ញា រមែងកើតអំពីការមិនប្រកប អ្នកមានប្រាជ្ញា ដឹងការប្រកប និងការមិនប្រកប ទាំងពីរនេះថា ជាគន្លងនៃសេចក្ដីចម្រើន និងសេចក្ដីវិនាសហើយ ប្រាជ្ញាចម្រើនឡើងដោយប្រការណា គួរតម្កល់ខ្លួនទុក ដោយប្រការនោះ ។",
"question": "តើប្រាជ្ញា រមែងកើតមានប្រាជ្ញាចម្រើនជាងគេនៅពេលណា?",
"answer": "ជាគន្លងនៃសេចក្ដីចម្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចៅចិត្រក៏គិតឃើញថា ពិភពលោកទាំងមូលនេះ ធំទូលាយស្រួលសប្បាយមែន សម្រាប់អ្នកដទៃៗ តែបែរទៅជាទីតូចចង្អៀត លំបាកពន់ពេក ចំពោះខ្លួន ដែលកំព្រាម្ដាយឪពុក នឹងបងប្អូន ញាតិសាលោហិត និងងាកមុខទៅជ្រកកោនពឹងពាក់អ្នកឯណាក៏គេឥតត្រូវការសោះ ព្រោះមនុស្សទីទ័លក្រលំបាកដូចនេះ គេមិនត្រូវការសេពគប់រាប់រក ហើយទុកជាសុំការគេធ្វើ ក៏ឥតមាននរណាជួយសង្រ្គោះរកការងារឲ្យធ្វើបានឡើយ ឱ! ខ្លួនអាត្មាអញអើយកើតមកក្នុងលោកនេះ លំបាកអ្វីក៏លំបាកប្លែកជាងគេម្ល៉េះ, តែថាកើតមកជាអង្គបុរសហើយ មិនត្រូវខ្លាចសេចក្ដីទុក្ខព្រួយលំបាកទេតោងតែតស៊ូនឹងសេចក្ដីទុក្ខព្រួយលំបាកអស់នេះ ឱ្យឃើញសខ្មៅទៅចុះ!។",
"question": "តើអ្នកដែលចៅចិត្រក៏គិតឃើញថាសម្រាប់អ្នកដទៃៗ តែបែរទៅជាទីតូចចង្អៀត លំបាកពន់ពេក ចំពោះខ្លួន ដែលកំព្រាម្ដាយឪពុក នឹងបងប្អូន ញាតិសាលោហិត និងងាកមុខទៅជ្រកកោនពឹងពាក់មានឈ្មោះណា?",
"answer": "ខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៨០ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យគឺជាខ្សែត្រៀមជួរមុខក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នាជាច្រើន ហើយសង្គ្រាមបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងបីដែលសម្បូរគ្រាប់មីនជាងគេបង្អស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជារួមជាមួយនឹងនឹងខេត្តប៉ៃលិន និងបាត់ដំបង។",
"question": "នៅចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៨០ ខេត្តណាដែលជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមមុខក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នាជាច្រើន?",
"answer": "ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថែវខាងកើត ៖ ខាងជើងបំផុតអ្នកអាចមើលឃើញការតាំងពិពណ៌អំពីពុទ្ធបដិមាសម័យក្រោយអង្គរ។ ទូកញ្ចក់តាំងជាពីរជួរ (ខាងឆេ្វង និងខាងស្តាំដៃគ្រុឌ) ពោរពេញទៅដោយវត្ថុដែលធ្វើអំពីសំរិទិ្ធ ដូចនេះហើយទើបគេហៅថាស្តង់សំរិទិ្ធ។ ស្តង់សំរិទិ្ធត្រូវបានចែកចេញជាពីរ គឺភាគខាងឆេ្វងដៃគ្រុឌគឺស្តង់\" A\" និងខាងស្តាំដៃ គ្រុនគឺស្តង់ \" B\"។ បន្ទាប់ពីស្តង់នេះ គឺស្តង់ ផែ្នកបុរេប្រវតិ្តសាស្រ្តដែលទើបតែរៀបចំថី្ម ។ ខាងត្បូងស្តង់នេះគឺ រោងជួសជុលវត្ថុសិល្បៈ។",
"question": "ខាងណាដែលអាចមើលឃើញការតាំងពិពណ៌អំពីពុទ្ធបដិមាសម័យក្រោយអង្គរ?",
"answer": "ខាងជើងបំផុតអ្នកអាចមើលឃើញការតាំងពិពណ៌អំពីពុទ្ធបដិមាសម័យក្រោយអង្គរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកជ្វា ជាក្រុមជាតិពន្ធុដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី មានលំនៅនៅខាងភាគកណ្ដាលនិងភាគខាងកើតនៃកោះជ្វា ភាគច្រើនគោរពសាសនាឥស្លាម ពួកជ្វាបានឈ្មោះថាមានភាសារបស់ខ្លួន ដែលជាភាសាស្មុគស្មាញមានការបែងចែកជាន់ថ្នាក់សង្គមនៃការប្រើភាសា ដូចជា ភាសាដែលប្រើក្នុងរាជសំណាក់ ប្រើជាមួយអ្នកស្រុក មនុស្សចាស់ គឺមានការបែងចែកច្បាស់លាស់ អាចនិយាយបានថា ភាសាដែលសុទ្ធសឹងជាផ្លូវការ ទើបមិនជាទីនិយមនៃមនុស្សទូទៅ។",
"question": "យ៉ាងណាជាក្រុមជាតិពន្ធុពួកជ្វាមានលំនៅនៅខាងណា?",
"answer": "ភាគច្រើនគោរពសាសនាឥស្លាម ពួកជ្វាបានឈ្មោះ មានលំនៅនៅខាងភាគកណ្ដាលនិងភាគខាងកើតនៃកោះជ្វា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រឹត្តិកាណ៍សំខាន់បានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ៨០២ គ.ស គឺព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ (បើរាប់ទាំងជយវម្ម៌ទី១ស្ទួន រឺ ជ័យវរ្ម័នទី២) ស្ដេចខ្មែរដំបូងបានយាងឡើងលើភ្នំគូលែន ដែលអនាគតជាស្ថានីយ៍អង្គរបច្ចុប្បន្ននេះ។ ព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួមខ្មែរក្រោមរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ ព្រះរាជាណាចក្រមួយដែលទទួលបានឯករាជ្យពីអធិរាជាណាចក្រជ្វានៅតាមមាត់សមុទ្រ ហើយបានស្ថាបនាហរិហរាល័យ (រលួស) ជារាជធានីដំបូងនៅតំបន់អង្គរ។ ក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះបាទយសោវម៌្មទី១ ជាស្ដេចល្បីល្បាញមួយអង្គ (៨៨៩ - ៩១០) ដែលរាជធានីរបស់ទ្រង់បានរើទៅឯយសោធរបុរៈវិញ។ ក្រោយមកទៀត ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទជយវម៌្មទី៨ (គិតទាំងជយវម្ម៌ទី១ស្ទួន ត្រូវនឹងជ័យវរ្ម័នទី៧) (១១៨១-ប្រ.១២១០) ខ្មែរបានឈានមកដល់ចំនុចកំពូលនៃអំណាចខាងនយោបាយ និងការបង្កើតថ្មីនៃវប្បធម៌។ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៨ទទួលបានអំណាច និងទឹកដីជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារការធ្វើសង្គ្រាមបានជ័យជម្នះជាច្រើនលើក។ ការធ្វើសញ្ជ័យរបស់ខ្មែរស្ទើរតែមិនឈប់ឈរ ពេលនោះខ្មែរបានធ្វើការវាយលុកទីក្រុងកំណើតពួកចាម នៅតាមមាត់សមុទ្រដែលជាទីក្រុងដ៏មានអនុភាព។ ក៏ប៉ុន្តែ ការពង្រីកទឹកដីបានបញ្ឈប់ បន្ទាប់ពីបរាជ័យក្រោមដៃដាយវៀត។ ក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធ បានបញ្ជាក់អំពីការចូលទិវង្គតរបស់ព្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី២។",
"question": "ព្រឹត្តិកាណ៍សំខាន់ដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ៨០២ គ.ស គឺជាអ្វី?",
"answer": "ព្រឹត្តិកាណ៍សំខាន់ដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ៨០២ គ.ស គឺជាស្ដេចខ្មែរដំបូងបានយាងឡើងលើភ្នំគូលែន ដែលអនាគតជាស្ថានីយ៍អង្គរបច្ចុប្បន្ននេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សំណង់នានានៃប្រាសាទបន្ទាយស្រីរាយគ្នាសងខាងបន្ទាត់ទ្រូងមួយរត់ជួរកើតទៅលិច ហើយអាចបែកចែកជាពីរផ្នែក។ ទី១ផ្តើមចេញពីខ្លោងទ្វារចុងខាងកើត ដែលមានផ្លូវមួយប្រវែងរហូតដល់ទៅ ៦៧ម៉ែត្រចេញពីនោះមក។ ផ្លុវដើរនេះអមដោយថែវរហូតដល់ចុងខាងលិច ទើបមានអាគារលាតប្រវែងសន្ទឹងទទឹងទៅម្ខាងៗ។ នៅសង់ខាងផ្លូវដដែល តែដាច់ចេញថែវបន្តិចមានអាគារលាតទទឹងដែរគឺមួយនៅខាងជើងផ្លូវ បីទៀតនៅខាងត្បូង។ ដើរតាមនេះមកតាមខ្លោងទ្វារនៃធ្លាទី៣ភ្លាម គឺយើងចេញមកផ្នែកទីពីរនៃប្រាសាទទាំងមូលហើយ។ ផ្នែកនេះមានទំហំ៩៥ម៉ែត្រគុណនឹង១១០ម៉ែត្រ ហើយចែកចេញជារួត តៗគ្នាពីក្រៅទៅក្នុង។ ក្នុងបរិវេណទី៣នេះមានកសិណទឹកព័ទ្ធមួយជុំសិន ទើបមកដល់ធ្លាទី២ ដែលមានទំហំ៣៨ម៉ែត្រគុណ៤២មែត្រ។ ឯកំពែងទី១(រាប់ពីខាងក្នុង)រាងបួនជ្រុងស្មើមួយជ្រុងៗប្រវែង២៣.៥០ម៉ែត្រ។ កំពែងនីមួយៗមានខ្លោងទ្វារនៅចំកណ្តាល ខាងកើតនិងខាងលិច។ ធ្លាទី២មានសំណង់បន្ទាប់បន្សំជាខ្រើន ព្រមទាំងសំណង់ផ្សេងៗទៀតអំពីឈើ ដែលសព្វថ្ងៃបាត់បង់អស់ហើយ។ ធ្លាក្នុងបង្អស់ក៏ដូចគ្នាដែរ។ ក្នុងនោះមានតួប៉មកណ្តាលបីសាងនៅលើខឿនជាមួយគ្នា៩៥ម៉ែត្រ។ នៅកណ្តាលមានតួប៉មមួយកម្ពស់៩.៨០ម៉ែត្រ ដែលមានយ៉មួយជាមណ្ឌបលយចេញមកខាងមុខ និងហោត្រៃបែរទៅទិសខាងលិចនៅសងខាងមុខក្រុមប៉មទាំងបី។",
"question": "តើសំណង់នានានៃប្រាសាទបន្ទាយស្រីរាយគ្នាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "សំណង់ផ្សេងៗទៀតអំពីឈើ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាកលវិទ្យាល័យហ្វឹកឹអ៊ី (ភាសាជប៉ុន: 福井大学(ふくいだいがく)、ភាសាអង់គ្លេស:University of Fukui) ហៅកាត់ថា ហ្វឹកឹដាយ (福大, Fukudai) គឺជាគ្រឹស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយក្នុងប្រទេសជប៉ុន បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៧៣ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងក្រុងហ្វឹកឹអ៊ី ខេត្តហ្វឹកឹអ៊ី របស់ប្រទេសជប៉ុន។",
"question": "សាកលវិទ្យាល័យណាដែលជាគ្រឹស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដែលបង្កើនឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៧៣ ហៅកាត់ថាអ្វី?",
"answer": "ហ្វឹកឹដាយ (福大, Fukudai)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំណែកខាងនារីក៏ធ្លាប់គិតថា កម្មករថ្មីរបស់នាងនេះ ជាមនុស្សចំឡែកជាងគេ មិនចេះប្រចុបប្រចែងចៅហ្វាយនាយ និយាយដូចជាគេចោលដឹងទាំងដង ឥតចេះក្រែងចិត្តគេសោះ ថែមទាំងចេះនិយាយសំដីទាន់សម័យទៀតផង បានជានាងមិននឹកជឿថា កម្មករកម្លោះនោះបានរៀនសូត្រត្រឹមសាលាជាន់ទាប គ្រាន់តែចេះសរសេរ ចេះមើលប៉ុណ្ណោះទេ ។ ចួនកាលនាងបានឮបុរសកម្លោះនោះ ស្រែកច្រៀងរាយទំនុកតាមការកំសត់របស់ខ្លួនក៏មាន ច្រៀងទំនុកយុវាភិរម្យជាពាក្យរំឭកយុវជនក៏មាន ទើបនាងយល់ថា កម្មករកម្លោះនោះ ច្បាស់ជាចេញមកពីសាលាបឋមសិក្សាជាន់ខ្ពស់ជាប្រាកដ ។ នៅវេលាព្រលប់ថ្ងៃនោះជាខាងរនោច ព្រះចន្រ្ទក៏រះឡើងបំព្រាងៗ មើលឃើញឆែបមួយចំហៀង ឆ្លុះពន្លឺពណ៌ប្រផែះគងលើចុងព្រឹក្សាយ៉ាងត្រចះត្រចង់ នារីចុះមកដើរលេងកំសាន្តចិត្តជាមួយនឹងស្រីបំរើម្នាក់ នៅទីធ្លាសួនច្បារមុខផ្ទះដែលមានស្មៅរាបស្អាតដូចកម្រាលព្រំ នាងតែងតែចោលភ្នែកក្រឡេកមើលទៅកូនផ្ទះមួយ ដែលចៅចិត្រនៅជាញយៗ ។ ពេលនោះនាងបានឃើញផ្ទះនោះងងឹតឥតពន្លឺភ្លើង ទើបនាងនាំក្មេងស្រីបំរើ ហើយលបដើរឆៀងចូលទៅឈរនៅគុម្ពផ្កាដកខិមខាងមុខបង្អួច ក៏ស្រាប់តែឮសូរសំឡេងមនុស្សច្រៀង ទំនុកយុវាភិរម្យយ៉ាងពិរោះចាប់ចិត្តថា៖",
"question": "តើកម្មករកម្លោះនោះមានប្រសិទ្ធភាពអ្វី?",
"answer": "ច្បាស់ជាចេញមកពីសាលាបឋមសិក្សាជាន់ខ្ពស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្ទះស៊ឹមគ្មានតុ ទូ កៅអីអ្វីទេ ក្រៅពីគ្រែឫស្សីដែលអ្នកទាំងបួនបានអង្គុយដំកង់លើ និងគ្រែដេកមួយទៀត។នៅលើធ្នើរជញ្ជាំងមុខ គេឃើញមានសៀវភៅអធិប្បាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ទំនៀមទំលាប់ និងច្បាប់ខ្មែរ ប្រវត្តិអាចារ្យហែមចៀវ កាសែតសាមគ្គី ប្រជាជនប្រជាជាតិខ្មែរ ខ្មែរថ្មីទៅមុខ ចងជាបាច់រៀបមានសណ្តាប់ធ្នាប់យ៉ាងល្អ។ស៊ឹមជាអ្នកចង់ចេះដឹង ចង់ដឹងមើលច្រើន។",
"question": "យ៉ាងណាផ្ទះស៊ឹមមានទេ?",
"answer": "ក្រៅពីគ្រែឫស្សីដែលអ្នកទាំងបួនបានអង្គុយដំកង់លើ និងគ្រែដេកមួយទៀត នៅលើធ្នើរជញ្ជាំងមុខ មិនមានមិនមានម៉ាស៊ីន ទូ កៅអី ឬអ៊ីនធឺណិតទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពីម៉ោង ៦ ទៅ ម៉ោង ៧ ល្ងាច នៅតាមស្រុកស្រែចំការ ប្រជាពលរដ្ឋសម័យមុន ឆាប់ចូលសំរាកណាស់ ណាមួយ ជំនាន់មុន មិនមានភ្លើងអគ្គីសនី ផងនោះ ក្រោយពីភាពនឿយហត់ក្នុងការរករបរចិញ្ចឹមជីវិតនាពេលព្រឹកថ្ងៃ ពួកគាត់អាចសំរាកបានគ្រប់គ្រាន់ គេងឆ្អែតពេញរយៈពេល ៨ម៉ោង ងើបមកពេញភ្នែក មានសុខមាលភាពល្អ ក្នុងការមកធ្វើពិធីបោះបាយបិណ្ឌនេះ ដូនតាខ្មែរ គិតគូតាំងពីសុខមាលភាព របស់ប្រជាជន ក្នុងការមកធ្វើទាន បញ្ជូនកុសលផលបុណ្យនេះ និង មានរឿងតំណាលថា ខ្មោចអ្នកទោស ឬ ពពួកប្រេត ស្ថិតក្នុងឋាននរក ជាន់ទី៨ មានទ្វារចេញ៤ ត្រូវបានតំណាងឱ្យយាមទី៤ នៃពេលវេលាទាបភ្លឺ ហើយត្រូវបានយាមកាមដោយសេនាខ្មោចក្បាលសេះនិងក្បាលគោ ជាអ្នកក្ដោបក្ដាប់នៃដួងព្រលឹងរបស់ពពួកប្រេត នៅអបាយភូមិនេះ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការមកធ្វើពិធីបោះបាយបិណ្ឌ នៅដួងព្រលឹងរបស់ពពួកប្រេត នៅអបាយភូមិ ដែលមានរឿងតំណាលថាផ្នែកមួយមានទ្វារចេញ៤ ត្រូវបានតំណាងឱ្យយាមទី៤ នៃពេលវេលាទាបភ្លឺ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនជាតិកម្ពុជា តែងតែធ្វើកិច្ចពិធី អណ្តែតប្រទីបដល់ព្រះម៉ែគង្គា និង ការចេញវស្សា ក្នុងអំឡុងខែវិច្ឆិកាដើម្បីជាកិច្ចបូជា ដល់ព្រះចង្កូមកែវ របស់ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ និងជាការដឹងព្រះគុណ ដល់ព្រះម៉ែគង្គា ក្នុងការផ្ដល់នូវប្រភពទឹកសម្រាប់ការប្រើប្រាស រីឯប្រទីបផ្កាឈូកតំណាងឱ្យកំណើតរបស់ព្រះម៉ែគង្គា ដោយសារតែព្រះបាតជើងរបស់ព្រះវិស្ណុ បានឈានប៉ះនឹងស្រទាប់មេឃា ហើយបង្កើតបានជាដំណក់ទឹកលើកដំបូងដែលធ្លាក់មកជាដួងកែវជីវិត ឃើញដូចនេះ ព្រះព្រហ្ម ក៏យកដួងកែវជីវិតនេះមករក្សាទុកក្នុងស្រទាប់ផ្កាឈូក ហើយបានផ្តល់កំណើតដល់គង្គា។",
"question": "តើការធ្វើកិច្ចពិធីអណ្ដែតប្រទីបដល់ព្រះម៉ែគង្គាជាអ្វី?",
"answer": "ការចេញវស្សា",
"type": "extract"
},
{
"context": "រង្វង់គឺជាខ្សែកោងបិទជិតដែលមានផ្ចិតមួយ។ ចម្ងាយពីផ្ចិតទៅគ្រប់ចំនុចនៅលើរង្វង់មានចំងាយស្មើគ្នា។ ប្រវែងនេះហៅថាកាំនៃរង្វង់។ ចម្ងាយពីចំនុច មួយនៅលើរង្វង់ ទៅចំនុចមួយទៀតនៅលើរង្វង់ដូចគ្នាហៅថាអង្កត់ធ្នូនៃរង្វង់។ អង្កត់ធ្នូដែលកាត់តាមផ្ចិតហៅថាអង្កត់ផ្ចិត។ ប្រវែងអង្កត់ផ្ចិតគឺស្មើ ពីរដងនៃកាំ។",
"question": "តើចម្ងាយពីផ្ចិតទៅគ្រប់ចំនុចនៅលើរង្វង់មានលក្ខណៈមួយមួយដែលមិនផ្លាស់ប្តូរមិនមានប៉ុន្មាន?",
"answer": "មានចំងាយស្មើគ្នា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភីលីពីនមានភាសាចំនួន ១៧៥ ដែលក្នុងនោះមាន ភាសាចំនួន៤ត្រូវបានបាត់បង់ ។ ភាសា ភីលីពីណូ ( តាកាឡូ) និង ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ ។ ភាសាធំៗមាន ៦ គឺ តាកាឡូ សេបូអាណូ អ៊ីឡយឡូ ហ៊ីលីកាណូន កាប៉ាមប៉ានង៉ាន និង ប៉ានហ្គាស៊ីណាន ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយភាសាចំនួន៤ដែលត្រូវបាត់បង់នៅក្នុងភីលីពីន?",
"answer": "ភាសាស៊ីលីពីណូ (តាកាឡូ), ភាសាអង់គ្លេស, ភាសាប៉ានហ្គាស៊ីណាន និង ភាសាកាប៉ាមប៉ានង៉ាន",
"type": "explain"
},
{
"context": "សិស្សថ្នាក់ទី១០នៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាទាំង២ រៀនមុខវិជ្ជាស្រដៀងគ្នា។ មុខវិជ្ជាទាំងនោះជាមុខវិជ្ជាគ្រឹះ មាន ភាសាជប៉ុន ភាសាអង់គ្លេស គណិតវិទ្យា និង វិទ្យាសាស្ត្រ។ នៅថ្នាក់ទី១១ឡើងទៅ ពួកគេមានលទ្ឋភាពជ្រើសរើសមុខវិជ្ជាសិក្សាតាមចំនូលចិត្តពួកគេ។ កម្មវិធីសិក្សាបច្ចេកទេសបញ្ចូលមុខវិជ្ជាបច្ចេកទេសរាប់រយ មាន ពត៌មានវិទ្យា នាវាចរ នាសាទ កសិកម្ម ភាសាអង់គ្លេសសំរាប់ពាណិជ្ជកម្ម សេរ៉ាមិក ជាដើម។",
"question": "តើមុខវិជ្ជាធម្មតានៅថ្នាក់ទី១០ដែលសិស្សគេរៀនជាងគេគឺជាអ្វី?",
"answer": "ភាសាជប៉ុន ភាសាអង់គ្លេស គណិតវិទ្យា និង វិទ្យាសាស្ត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំរេចសេចក្ដី មានន្ទនៅតែមានទុក្ខដដែល។ វាលដែលអ្នកកំពុងជិះសេះកាត់ធំល្វឹងល្វើយ បីដូចវាលវដ្ដសង្សារដែលអ្នកកំពុងឆ្លងកាត់។ អ្នកឃើញថា អ្នកប្រឹងទៅមុខតែម្នាក់ឯងត្បិតគូស្នេហាគេចោលអ្នកហើយ។ វាលនេះមើលយូរបន្ដិចទៅ ក្លាយទៅជាមហាសាគរមួយដ៏ធំក្រៃលែង ដែលរកមើលជើងមេឃពុំឃើញ ។ ខ្យល់ដែលបក់រវិចៗ ក្លាយទៅជាខ្យល់ព្យុះព្យោមាយ៉ាងខ្លាំងអនេក ។ សេះដែលអ្នកជិះក្លាយជាកូនទូកតូចមួយ ដែលឃ្លេងឃ្លោងៗ កណ្ដាលសមុទ្រ បោកបក់ដោយជំនោរខ្យល់។ តែកូនទូកនេះ គឺមានន្ទដែលភ័យប្រឹងតស៊ូនឹងខ្យល់ កុំឲ្យលិចទូកបាន។",
"question": "តើវាលដែលអ្នកកំពុងជិះសេះកាត់ធំល្វឹងល្វើយមានន្ទនៅតែមានដែលមិនមែនជាអ្នកជិះសេះមុខទៅមុខមួយមួយ?",
"answer": "ទុក្ខដដែល",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពី លោកអ្នកបានស្គាល់ពីគេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរនេះរួចហើយ យើងខ្ញុំជាសមាជិកវីគីភីឌាសង្ឃឹមថា លោកអ្នកក៏ដូចជាសិស្ស និស្សិតទាំងអស់នឹងចូលរួមស្ថាបនាគេហទំព័រនេះ ដោយ ផ្ដល់នូវ អត្ថបទល្អៗ ដើម្បី ទុកជាឯកសារ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទូទៅបានសិក្សាស្រាវជ្រាវ ហើយឯកសារទាំងនោះ នឹងរក្សាទុកគង់វង្សនៅជាកេរមរតក ដល់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ តទៅទៀតផងដែរ ។ របៀបនៃការចូលជាសមាជិក របស់វីគីភីឌាជាភាសាខ្មែរ លោកអ្នកគ្រាន់តែ បង្កើតគណនី (Account) មួយ និង ធ្វើតាមអ្វីដែល វីគីភីឌាខ្មែរតម្រូវឱ្យធ្វើ ជាការស្រេច ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលចូលជាសមាជិកវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ?",
"answer": "លោកអ្នកគ្រាន់តែបង្កើតគណនី (Account) មួយ និងធ្វើតាមអ្វីដែលវីគីភីឌាខ្មែរតម្រូវឱ្យធ្វើ ជាការស្រេច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទីក្រុងប៉ារីស គឺជាទីក្រុង សេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេបង្អស់របស់ទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប ហើយ ធំជាងគេទី៦ នៃពិភពលោក។ ទីក្រុងប៉ារីស គឺជាកន្លែងទទួលភ្ញៀង៣៨ នៃ ក្រុមហ៊ុន ហ្វតធូន ក្លូបល ៥០០ នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ច មួយចំនួន ។ គួរកត់សំគាល់ថា ឡាឌ័រហ្វែន គឺជាកន្លែងធំបំផុតនៃការរីកចំរើននៃពាណិជ្ជកម្ម នៅក្នុងទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប ។ ប៉ារីស ជាកន្លែងដែលមានអង្គការអន្ដរជាតិជា ច្រើនផងដែរដូចជា UNESCO អង្គការសហប្រតិបត្ដិការ ដើម្បីអភិវឌ្ឈន៏ សេដ្ឋកិច្ច(OECD) ,សភាពាណិជ្ជកម្មអន្ដរជាតិ(ICC) និង សមាគមទីក្រុងប៉ារីស។ បើយោងតាម សេចក្ដីរាយការណ៏ នៃការស្ទាប់ស្ទង់ កាលពីរឆ្នាំ ២០១០របស់ក្រុម សេដ្ឋកិច្ចវិទូ មួយបានអោយដឹងថា ប៉ារីស គឺជា",
"question": "តើទីក្រុងប៉ារីសជាទីក្រុងណាដែលធំជាងគេទី៦ នៃពិភពលោក?",
"answer": "ទីក្រុងប៉ារីស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជ័យលាភីណូបែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយគណកម្មការរៀងៗខ្លួន។ចំពោះរង្វាន់ក្នុងវិស័យគីមីវិទ្យា រូបវិទ្យា និងសេដ្ឋកិច្ច គណកម្មការមានសមាជិក៥រូបដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយ រាជបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រស៊ុយអែត។ចំពោះរង្វាន់ក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រគណកម្មការមានសមាជិកពី៤ទៅ៥រូបដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយបណ្ឌិតសភាស៊ុយអែត។ចំពោះរង្វាន់ក្នុងវិស័យជីវវិទ្យានិងវេជ្ជសាស្ត្រគណកម្មការមានសមាជិក៥នាក់ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយ សភាណូបែល(មានសមាជិក៥០នាក់ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយវិទ្យាស្ថានការ៉ូលីនស្កា។ចំពោះរង្វាន់សន្តិភាព",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលជ័យលាភីណូបែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយគណកម្មការរៀងៗខ្លួន?",
"answer": "គណកម្មការរៀងៗខ្លួនត្រូវបានជ្រើសរើសជ័យលាភីណូបែលដោយរាជបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រស៊ុយអែត និងសភាណូបែល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលបើវិវាទកម្មកើតមាននៅពេលប្រគល់ប័ណ្ណ រដ្ឋបាលសុរិយោដីត្រូវប្រកាន់យកតែឈ្មោះកម្មសិទ្ធិករ ដែលបានចុះក្នុងបញ្ជីរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។ គ្មានករណីណា ដែលរដ្ឋបាលសុរិយោដីអាចកែប្រែ ឬ ប្រគល់ប័ណ្ណឱ្យបុគ្គលផ្សេងទៀតបានឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគោលដៅរបស់រដ្ឋបាលសុរិយោដីក្នុងការប្រគល់ប័ណ្ណ ដែលត្រូវការយកតែឈ្មោះកម្មសិទ្ធិករមួយដែលបានចុះក្នុងបញ្ជី ហើយគ្មានករណីណាដែលអាចកែប្រែឬប្រគល់ប័ណ្ណឱ្យបុគ្គលផ្សេងទៀតបានឡើយ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានតែរូបវន្តបុគ្គល ឬ នីតិបុគ្គល ដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរទេ ទើបមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើដី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ អ្នកមានឧបនិស្ស័យជាកម្មសិទ្ធិករលើដីនៅកម្ពុជាគឺពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ សមូហភាពដែនដីសាធារណៈ គ្រឹះស្ថានសាធារណៈ សហគមន៍ ឬ សមាគមកម្ពុជា សហគ្រាសសាធារណៈ និង ក្រុមហ៊ុនស៊ីវីល ឬ ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និង គ្រប់អង្គការកម្ពុជា ដែលបានទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់ថាជានីតិបុគ្គល ។ ជនបរទេស ដែលបានក្លែងបន្លំប័ណ្ណសញ្ជាតិដើម្បីឱ្យក្លាយជាកម្មសិទ្ធិករលើដីនៅកម្ពុជានឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោសដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២៥១ នៃច្បាប់នេះ ។ ទ្រព្យ ដែលបានមកក្នុងលក្ខខណ្ឌនេះត្រូវរឹបអូសយកទុកជាសម្បត្តិរដ្ឋ ដោយរដ្ឋមិនចេញសំណងឱ្យឡើយ ។",
"question": "ដែលជាដំណើរការកម្មសិទ្ធិលើដីដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរទេ?",
"answer": "មានតែរូបវន្តបុគ្គល",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាងវិធាវី កាលដែលនាងឃើញភ្ញៀវចម្លែកឡើងផ្ទះ នាងក៏ចូលលាក់ខ្លួននៅក្នុងបន្ទប់។ លុះនាងឮមាត់ម្ដាយស្រែកហៅដូច្នោះ នាងក៏ស្ទុះមកទាំងក្រៀមក្រំ ចេញមកក្រៅ។ នាងខំទប់ កុំឲ្យក្ដីហ្មងសៅចោលស្រមោលទៅ លើភ័ក្ត្រនាងបាន។ ក្នុងគ្រានោះ នាងវិធាវីពាក់អាវទំនើបថ្មីពណ៌កុលាបខ្ចី លំអដោយជរស នៅសុរងក និងស្លៀកសម្លុយត្រួយចេក។ នាងដើរចេញមក មានទឹកមុខញញឹមស្ងួត។",
"question": "យ៉ាងណានាងវិធាវីពេលឃើញភ្ញៀវចម្លែកឡើងផ្ទះ?",
"answer": "នាងក៏ចូលលាក់ខ្លួននៅក្នុងបន្ទប់ នៅពេលឃើញភ្ញៀវចម្លែកឡើងផ្ទះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នគររដ្ឋរបស់ជនជាតិផាយូពុំដែលបានរួមគ្នាជាធ្លុងមួយឡើយ តែនគររដ្ឋធំតែងតែមានឥទ្ធិពលលើនគររដ្ឋតូចតាចដែលបង្ហាញឱ្យឃើញតាមរយៈការជូនសួយសាអាករឱ្យដល់នគររដ្ឋដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ មានដូចជា ស្រីក្សេត្រ ដែលមានភស្ដុតាងដែលអាចជឿបានថាជាទីក្រុងបុរាណដែលមានទំហំធំបំផុតនៅប្រទេសភូមា។ មិនមានភស្ដុតាងបញ្ជាក់ថាអាណាចក្រស្រីក្សេត្រត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំណានោះទេ តែមានការនិយាយក្នុងពង្សាវតារថាមានការផ្លាស់ប្ដូររាជវង្សកើតឡើងក្នុងឆ្នាំគ.ស ៩៤ ដែលបង្ហាញឱ្យឃើញថាអាណាចក្រស្រីក្សេត្រត្រូវបានទទួលការស្ថាបនាឡើងមុនពេលនេះ។ ច្បាស់ណាស់ថា អាណាចក្រស្រីក្សេត្រត្រូវបោះបង់ចោលក្នុងឆ្នាំគ.ស ៦៥៦ ដើម្បីប្ដូរទៅស្ថាបនារាជធានីថ្មីនៅភាគខាងជើង តែនៅមិនទាន់ដឹងច្បាស់ទេថា ទីក្រុងនោះគឺជាក្រុងមួយណា។ អ្នកប្រវត្ដិសាស្ដ្រខ្លះជឿថា ទីក្រុងនោះគឺក្រុងហាក់លិនខាយី តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយទីក្រុងនោះត្រូវបានរុករានដោយអាណាចក្រណានចៅក្នុងកំឡុងគ្រិស្ដសតវត្សទី១០ ក្រោយពីនោះមកមិនឃើញមានឯកសារណាដែននិយាយពីជនជាតិផាយូនេះទៀតទេ។",
"question": "តើអាណាចក្រស្រីក្សេត្រត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំណានោះ?",
"answer": "មិនមានភស្ដុតាងបញ្ជាក់ថាអាណាចក្រស្រីក្សេត្រត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំណានោះទេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំនែទំរង់ផ្សេងៗទៀតត្រូវបានធ្វើឡើងចាប់ពីចប់សង្គ្រាមមកទល់បច្ចុប្បន្ន។ កំនែទំរង់ទាំងនោះមាន ការបន្ឋូរបន្ថយការលំបាកក្នុងការប្រលងចូលមហាវិទ្យាល័យ, ជំរុញអន្តរជាតិនីយកម្ម និង បច្ចេកវិទ្យាពត៌មានវិទ្យា, ចំរុះកម្មការអប់រំ, និងគាំទ្រការសិក្សាមួយជីវិត ជាដើម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកំនែទំរង់ផ្សេងៗទៀតដែលត្រូវបានធ្វើឡើងចាប់ពីចប់សង្គ្រាមមកទល់បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងដំណើរការជីវិត បច្ចេកវិទ្យាពត៌មាន និងការសិក្សាមួយជីវិត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សអ៊ុល ឬ សេអ៊ូល(서울특별시, 서울特別市) ជារដ្ឋធានីនិងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ សេអ៊ូលមានប្រជាជនជាង១០លាននាក់ និងស្ថិតក្នុងចំនោមទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។ តំបន់រដ្ឋធានីជាតិសេអ៊ូល (Seoul National Capital Area) ដែលក្ដោបរួមទាំងទីក្រុងកំពង់ផែដ៏ធំឈ្មោះអ៊ិនឆន់និងទីក្រុងរណបនានា មានមនុស្សរស់នៅប្រមាណ២៣លាននាក់។ ស្ទើរពាក់កណ្ដាលនៃប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងរស់នៅតំបន់រដ្ឋធានីជាតិសេអ៊ូលនេះ និងប្រហែល១ភាគ៤រស់នៅក្នុងសេអ៊ូលតែម្ដង។ កត្តានេះធ្វើអោយសេអ៊ូលក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចចំបងរបស់ប្រទេស។ ដោយវាមានឋានានុក្រមជាទីក្រុងពិសេស ហេតុនេះវាស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ពីរដ្ឋាភិបាលជាតិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរដ្ឋធានី សេអ៊ូល នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលមានប្រជាជនច្រើន និងជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចចំបងរបស់ប្រទេស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅចុងភូមិខាងត្បូង ត្រង់មាត់អូរមុខវត្ត មានផ្ទះមួយខ្នងសង់ជារោងដោល ដ៏មានដំបូលប្រក់ក្បឿងដែលស្លែកាន់ ហើយជ្រកក្រោមស្វាយមួយដើមដ៏មានមែកសាខា។នៅទីធ្លាផ្ទះនោះឯង គេមានដាំដើមកុលាប ម្លិះ និងចំប៉ាដែលមានផ្ការីកស្គុះស្គាយជាលម្អ ហើយមានគន្ធល្វឹងល្វើយរសាត់ទៅតាមវាយោ។ផ្ទះនេះមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ជញ្ជ្រងឥតមានមាន់ខ្តត, ទា ឬជ្រូកស្រែកដូចនៅផ្ទះជិតខាងឡើយ។ផ្លូវខ្សាច់មួយសម្បុរលឿងឆ្អិន សម្រាប់នាំអ្នកដើរចុះពីថ្នល់ធំ ទៅកាន់ជណ្តើរឈើដែលលាបថ្នាំពណ៌ខៀវចាស់។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារនៅទីធ្លាផ្ទះនោះឯង?",
"answer": "ជាធនាគារដែលមានដាំដើមកុលាប ម្លិះ និងចំប៉ាដែលមានផ្ការីកស្គុះស្គាយជាលម្អ ហើយមានគន្ធល្វឹងល្វើយរសាត់ទៅតាមវាយោ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ព្រំ វិសុទ្ធ នាយកប្រតិបត្តិនីតិកម្ម និងលេខាធិការក្រុមហ៊ុន កើតឆ្នាំ១៩៧៥ បានទទួលអនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម ជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ ពីសាកលវិទ្យាល័យ Charles Sturt នៅ Wagga Wagga NSW ប្រទេសអូស្ត្រាលី នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០០៦ ។",
"question": "លោក ព្រំ វិសុទ្ធ នាយកប្រតិបត្តិនីតិកម្ម និងលេខាធិការក្រុមហ៊ុន បានទទួលអនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម ជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ ពីសាកលវិទ្យាល័យណា?",
"answer": "Charles Sturt",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហោ ណាំហុង (កើតថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៥) គឺជាអ្នកការទូត កម្ពុជា ដែលបានបម្រើការក្នុងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ពីឆ្នាំ១៩៩០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។ លោកជាសមាជិក គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីតាំងពីឆ្នាំ២០០៤។ លោកបានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់កម្ពុជាអស់រយៈពេល២០ឆ្នាំ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកការទូត កម្ពុជា ដែលបានបម្រើការក្នុងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ពីឆ្នាំ១៩៩០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៦?",
"answer": "ហោ ណាំហុង",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយពេលចប់សង្គ្រាមនេះ អង់គ្លេសបានបញ្ចូលហង្សាវត្ដី និងតំបន់ជិតខាងជារបស់ខ្លួន ដោយហៅតំបន់ទាំងនេះជាថ្មីថា ភូមាខាងត្បូង។ សង្គ្រាមនេះបង្កឱ្យកើតបដិវត្ដធំមួយនៅភូមា ចាប់ផ្ដើមដោយការចូលកាន់អំណាច ដោយព្រះចៅមិនដុង(Mindon Min គ្រងរាជ្យ គ.ស ១៨៥៣-១៨៧៨) ព្រះចៅប៉ាក់កាន់(PaginMin គ្រងរាជ្យ គ.ស ១៨៤៦-១៨៧៨) ដែលជាព្រះជេដ្ឋាមាតាផ្សេងគ្នា។ ព្រះចៅមិនដុងខិតខំអភិវឌ្ឍប្រទេសភូមាដើម្បីទប់ទល់នឹងការរុករានរបស់អង់គ្លេស។ ព្រះអង្គបានស្ថាបនាក្រុងម៉ាន់ដាលេដែលសត្រូវពីខាងក្រៅពិបាកវាយលុកមកធ្វើជារាជធានីថ្មី តែក៏នៅមិនអាចទប់ទល់នឹងការរុករានរបស់អង់គ្លេស។ រជ្ជសម័យក្រោយមកព្រះចៅធីប័រ(Thibow គ្រងរាជ្យ គ.ស ១៨៧៨-១៨៨៥) ដែលជាព្រះឱរសរបស់ព្រះចៅមិនដុង ទ្រង់មានបារមីមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការការពារព្រះរាជាអាណាចក្រ ធ្វើឱ្យកើតមានចលាចលឡើងនៅតាមជាយដែន នៅទីបំផុតព្រះអង្គក៏បានសម្រេចព្រះទ័យបញ្ចប់សន្ធិសញ្ញាជាមួយអង់គ្លេសដែលព្រះចៅមិនដុងទ្រង់បានធ្វើ ហើយបានប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយអង់គ្លេសជាលើកទី៣ នៅក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៨៨៥ លទ្ធផលនៃសង្គ្រាមលើកនេះធ្វើឱ្យអង់គ្លេសអាចកាន់កាប់ដែនដីភូមាដែលសេសសល់បានទាំងអស់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសង្គ្រាមមុនពេលចប់សង្គ្រាម ដែលអង់គ្លេសបានបញ្ចូលហង្សាវត្ដីនិងតំបន់ជិត ហើយកើតបដិវត្ដមួយនៅភូមាខាងត្បូង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងចំណោមប្រភេទតន្ត្រីវាំងនិងប្រជាប្រិយ ក្រុមនិងវង់ភ្លេងគងរគាំងបង្កើតឡើងភាគច្រើន (លើកលែងតែតំបន់ដីទំនាបនៃវៀតណាម)។ វង់ភ្លេងកាមែឡាន់មកពីឥណ្ឌូណេស៊ី វង់ប៉ីពាទ្យ៍/ពិណពាទ្យរបស់ថៃនិងកម្ពុជា និងវង់គុលីនតាងរបស់ហ៊្វីលីពីនខាងត្បូង កាលីម៉ាន់តាន់ ស៊ូឡេវែស៊ី និង ទីម័រគឺជារចនាបថប្លែកៗសំខាន់បីនៃប្រភេទតន្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពលលើរចនាបថតន្ត្រីប្រពៃណីដទៃទៀតក្នុងតំបន់នេះ។ ឧបករណ៍ខ្សែក៏មានប្រជាប្រិយដែរក្នុងតំបន់នេះ។",
"question": "ប្រភេទតន្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពលលើរចនាបថតន្ត្រីប្រពៃណីដែលបំផុតគឺជាអ្វី?",
"answer": "វង់ភ្លេងកាមែឡាន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ និង របស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ អាចជាកម្មវត្ថុ នៃការលក់ ការដូរ ការបែងចែក ឬ ការផ្ទេរសិទ្ធិតាមការកំណត់ដោយច្បាប់ ។ ទ្រព្យទាំងនោះអាចផ្ដល់ឲ្យតាមរយៈភតិសន្យា និង ជាកម្មវត្ថុ នៃកិច្ចសន្យា ដែលបានធ្វើឡើងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ ។ លក្ខខណ្ឌទាំងឡាយ និង នីតិវិធី នៃការលក់ និង ការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ និង របស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈនឹងកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។ គ្មានការលក់ណាមួយអាចត្រូវបានសម្រេចដោយគ្មានអនុក្រឹត្យនេះឡើយ ។ ដីជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋអាចជាកម្មវត្ថុ នៃសម្បទានក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលមានចែងក្នុងជំពូកទី ៥ នៃច្បាប់នេះ ។ គ្មានការចាប់យកដីតាមទំនើងចិត្តណាមួយ អាចកើតឡើងទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ ឬ របស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈបានឡើយ ចាប់ពីច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ទោះបីស្របនឹងជំពូកទី ៤ នៃច្បាប់នេះក៏ដោយ ។ ប៉ុន្តែដីទំនេរ នៃទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋអាចត្រូវបានបែងចែកទៅឱ្យបុគ្គល ដែលត្រូវការដីក្នុងគោលដៅសង្គមកិច្ចតាមលក្ខខណ្ឌ ដែលកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីលក្ខខណ្ឌ និងនីតិវិធីនៃការលក់ ការដូរ ការបែងចែក ឬការផ្ទេរសិទ្ធិទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ និង របស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ស្ថាបត្យកម្មថៃ មានបង្ហាញឱ្យឃើញនៅសម័យក្រោយ មកពីស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មភាគច្រើនងាយខូចទ្រុឌទ្រោម ជាពិសេសសំណង់ធ្វើអំពីឈើ ពុំឃើញមានស្លាកស្នាមនៅសម័យបុរាណទេ។ ស្ថាបត្យកម្មថៃបង្ហាញឱ្យឃើញតាមរយៈផ្ទះថៃ វត្ដ វិហារ និងប្រាសាទរាជវាំង ដែលសុទ្ធតែសាងសង់ឡើងឱ្យសមស្របតាមលក្ខណៈអាកាសធាតុ និងការប្រើប្រាស់ជាក់ស្ដែង។",
"question": "តើស្ថាបត្យកម្មថៃមានបង្ហាញឱ្យឃើញនៅសម័យណា?",
"answer": "ស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មភាគច្រើនងាយខូច",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុណ្យអុំទូក ត្រូវបានគេតំណាលថា ជាពិធីបុណ្យរំលឹកដល់ការដឹងគុណ ចំពោះកងទ័ពជើងទឹករបស់កម្ពុជា ដែលបានពលីជីវិតបូជាចំពោះទឹកដីក្នុងចម្បាំងខ្មែរ-ចាម នាស.វទី១២ ក្នុងរាជ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១១៧៧ ដល់ឆ្នាំ ១១៨១ នៃគ.សករាជ ។ រីរៈភាពនៃកងទ័ពជើងទឹករបស់កម្ពុជានេះហើយ ដែលត្រូវបានគេជឿថា ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានប្រារព្ធពិធី ប្រណាំងទូកនេះឡើង ដែលមានកងទ័ពទូកជាច្រើនក្រាសក្រែល ចូលរួម នេះបើយោងតាមចម្លាក់នា ប្រាសាទបាយ័ន និង ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ ដែលពណនាអំពីព្រឹត្តិការណ៍នៃចម្បាំងនេះ ។ ពិធីប្រណាំងទូក នេះទៀតសោតមានកត់ត្រាក្នុងឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ ១៩២៨ ផែនដីព្រះស្រីជេដ្ឋា និង ផែនដីព្រះចន្ទរាជា នាស.វទី១៦ (16th century) ចេញផ្សាយដោយព្រះរាជបណ្ណាល័យជាតិកម្ពុជា ដោយអំណះអំណាងខាងលើនេះ ទើបមាននូវកិច្ចពិធីប្រណាំងទូកនេះឡើង ក្នុងខែកក្ដិក មានរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ ដែលបានចាត់ចូលក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូកនេះឯង ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាជនខ្មែរ មកពីបណ្ដាលខេត្តក្រុងនានា បាននាំទូកមកសំចត តាមដងទន្លេនាម្ដុំមុខព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បីត្រៀមខ្លួនចូលរួមប្រកួតប្រណាំង ដើម្បីប្រជែងយកជ័យលាភី ពីកម្មវិធីប្រកួតដ៏អស្ចារ្យនេះ ទូកដែលពលរដ្ឋយកមកប្រណាំងនេះ វាមិនត្រឹមតែជាការបង្ហាញផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប្រពៃណី និង ជំនឿនោះទេ ទៀតសោត វាបានបង្ហាញជាប្រភេទកីឡាប្រណាំងទូក ទៅកាន់សកលលោកផងដែរ ។",
"question": "តើបុណ្យអុំទូកគឺជាពិធីអ្វីខ្លី?",
"answer": "ជាពិធីបុណ្យរំលឹកដល់ការដឹងគុណ ចំពោះកងទ័ពជើងទឹករបស់កម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ៣០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ២៥%ជាមន្រី្តរាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៨០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ៤០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា ស្វាយ ទាប ឆៃថាវ ដំឡូង ត្រាវ ពោត ស្ពី ម្រេច ...ល។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារកំពង់ត្រាច ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវិតនៃប្រជាជននៅភូមិដែលមានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ៣០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ២៥%ជាមន្រី្តរាជការ និងប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តសំរាប់ធ្វើស្រែប្រាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ស្រុកនេះ មានភ្នំច្រើន និងមានដើមឈើប្លែកៗ ។ កន្លែងណាដែលគ្មានដើមឈើទេ គឺជាកន្លែងដែលសត្វរមាស និង ដំរី រស់នៅ ។ ពពួកសត្វស្លាបដ៏មានតំលៃ និង សត្វម្រឹគដ៏ប្លែកៗ មានច្រើនឥតគណនា ។ មានសត្វចចាតពណ៌ និងរោមល្អិត ភ្លុកដំរី កុយរមាស ឃ្មុំផ្លិតធំៗ ឈើចន្ទន៍ក្រស្នា ក្រវាញ ជ័រចុង បញ្ញើក្អែក (ជីកេង) ប្រេងសំរោង (តៃហួងជី) ។",
"question": "កន្លែងណាដែលគ្មានដើមឈើទេគឺជាកន្លែងណា?",
"answer": "កន្លែងណាដែលគ្មានដើមឈើទេគឺជាកន្លែងដែលសត្វរមាសនិងដំរីរស់នៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាទូទៅពាក្យសេដ្ឋសាស្ត្រសំដៅទៅលើកិច្ចការសង្គមជាជាងកិច្ចការគ្រួសារ ពីព្រោះថាទ្រឹស្តីដែលនឹងលើកយកមកអធិប្បាយនៅទីនេះមានឫសគល់ជាការដោះស្រាយបញ្ហា សង្គមជាចម្បង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គោលគំនិតសេដ្ឋសាស្ត្រអាចយកទៅប្រើប្រាស់ បានយ៉ាងទូលំទូលាយលើគ្រប់បញ្ហាដែលចោទមានឡើង សូម្បីតែបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លូន។ ហើយក៏មានសេដ្ឋវិទូខ្លះបានសិក្សាលើប្រធានបទសង្គមដូចជាអាពាហ៍ពិពាហ៍ ទោសប្រហារជីវិតរហូតដល់ស្ថាប័ននយោបាយ។ យើងនឹងពិនិត្យទៅលើការឲ្យនិយមន័យ ដល់ពាក្យសេដ្ឋសាស្ត្រដោយបណ្តាសេដ្ឋវិទូនៅគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ហើយនិងពីអ្វីៗដែលពូកគេនិយាយអំពីសេដ្ឋសាស្ត្រ។ តែសូមបញ្ជាក់ថាសេដ្ឋវិទូមិនដែលពេញចិត្តនឹងនិយមន័យណាមួយដែលខ្លួនបានផ្តល់ឲ្យនោះទេ ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាវាមានន័យច្រើនជាងនេះទៅទៀត។",
"question": "តើសេដ្ឋសាស្ត្រមានឫសគល់ជាអ្វី?",
"answer": "ជាការដោះស្រាយបញ្ហា សង្គមជាចម្បង",
"type": "extract"
},
{
"context": "តែទោះជាយ៉ាងណា ក៏នៅមានការព្រួយបារម្ភលើកម្រិតបញ្ញារបស់យុវជនថៃ ដែលតាមរយៈការសិក្សារបស់កាសែតដឺណេសិនបានបញ្ចេញរបាយការណ៍ថា “ក្រមអនាម័យនិងក្រុមសុខភាពចិត្ដនឹងត្រូវទទួលអម្រែកលើសភាពឆ្លាតវៃដែលធ្លាក់ចុះ ក្រោយពេលបានរកឃើញថា កម្រិតបញ្ញាជាមធ្យមនៃក្រុមយុវជនមានទាបជាង ៨០” ។ វជរ ផនរណជេដ្ឋបានធ្វើសេចក្ដីរាយការក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០០៦ ថា “អត្រាមធ្យមនៃកម្រិតបញ្ញារបស់ក្មេងថៃនៅរវាងពី ៨៧-៨៨ ដែលស្ថិតនៅក្នុងកម្រិត “ទាបជាងស្ដង់ដា” បើប្រៀបធៀបនឹងកម្រិតសាកល។ បញ្ហានៃការសិក្សាក្នុងប្រទេសថៃឃើញថា មានការនាំយកនូវវិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកទេសមកប្រើក្នុងការរៀននិងបង្រៀននៅមានកំណត់។",
"question": "តើកម្រិតបញ្ញារបស់ក្មេងថៃស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតណាស់?",
"answer": "ទាបជាងស្ដង់ដា",
"type": "extract"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្ន ហ្វីលីពីនមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងបស្ចិមប្រទេស ដែលភាគច្រើនក្លាយមកពីវប្បធម៌អេស្ប៉ាញ អាមេរិកឡាទីន និង សហរដ្ឋអាមេរិក។ សាសនារ៉ូម៉ាំងកាតូលិក បានក្លាយជាសាសនាធំជាងគេក្នុងប្រទេស និងក្រៅពីនេះគឺសាសនារបៀបអេស្ប៉ាញ និងឥស្លាម។ ភាសាផ្លូវការនៅហ្វីលីពីនគឺភាសាហ្វីលីពីន និងភាសាអង់គ្លេស។",
"question": "តើសាសនាច្រើនប៉ុណ្ណោះនៅហ្វីលីពីនជាងគេមានធនាគារណ៍មើលមុខដែលមិនមែនជាសាសនារ៉ូម៉ាំងកាតូលិក?",
"answer": "សាសនារបៀបអេស្ប៉ាញ និងឥស្លាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោក ម៉ាគីយ៉ាវែល្លី(១៤៦៩-១៥២៧ គ.ស.) ជាអ្នកទ្រឹស្តី នយោបាយជាតិអ៊ីតាលី។ គាត់បានបំរើការឱ្យសាធារណរដ្ឋ ហ្ល័រ៉ងទីន (ធលៀរនេតិនេ) ក្នុងតួនាទីជារដ្ឋបុរស និងជាអ្នកការទូត ពីឆ្នាំ ១៤៩៨ ដល់ ១៥១២។ នៅពេលមាន ការកាន់កាប់អំនាចរបស់ក្រុមគ្រួសាររបស់មេឌីស៊ី ឡើងវិញ គាត់ត្រួវ បានគេនិរទេសខ្លួន។ នៅក្នុងស្នាដៃព្រះអង្គម្ចាស់- The Prince ដែលត្រូវបាននិពន្ធនាឆ្នាំ ១៥១៣ គាត់បាន ជំរុញឱ្យគេប្រើមធ្យោបាយគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីធ្វើឱ្យរដ្ឋមានស្ថេរភាព។",
"question": "ម៉ាគីយ៉ាវែល្លីបានបំរើការឱ្យសាធារណរដ្ឋ ហ្ល័រ៉ងទីន (ធលៀរនេតិនេ) នៅពេលណា?",
"answer": "គាត់បានបំរើការឱ្យសាធារណរដ្ឋ ហ្ល័រ៉ងទីន (ធលៀរនេតិនេ) ក្នុងតួនាទីជារដ្ឋបុរស និងជាអ្នកការទូត ពីឆ្នាំ ១៤៩៨ ដល់ ១៥១២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងហូឡង់បានចាប់ផ្ដើមឡើងក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៦៦៦ ដោយស៊ុលតង់ហនុឌិននៃរដ្ឋកុឡា តែត្រូវទទួលបរាជ័យហើយត្រូវចុះសន្ធិសញ្ញាចាញ់សង្គ្រាមក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៧៦៧ ។ ក្នុងចន្លោះឆ្នាំគ.ស ១៦៩០-១៨២៤ ក្រុមហ៊ុនបានបញ្ចូលទាហានចូលមកគ្រប់គ្រងម៉ូលុកាស ដើម្បីចូលគ្រប់គ្រងពានិជ្ជកម្មគ្រឿងទេស។ ក្នុងកំឡុងពេលតំណាលគ្នាក៏មានវត្ដមានជនជាតិអង់គ្លេសមកតាំងមូលដ្ឋាននៅក្រុងបេវគូលេននៅត្រើយខាងលិចនៃកោះស៊ូម៉ាត្រា ហើយមានការសាងសង់ប៉មនិងបនា្ទយឡើង ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ជនជាតិអង់គ្លេស នៅមិនទាន់មានសកម្មភាពអ្វីធំដុំទេ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងហូឡង់ ជាធម្មតានៃការបញ្ចូលទាហាន និងការគ្រប់គ្រងម៉ូលុកាសដោយក្រុមហ៊ុន ដែលមានការសាងសង់ប៉មនិងបនា្ទយឡើងជាងមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "និយមន័យនៃអាស៊ីអាគេ្នយ៍មានដោយឡែកៗគ្នា ក៏ប៉ុន្តែនិយមន័យភាគច្រើនបំផុតរួមបញ្ចូលតំបន់ដែលបានតំណាងដោយប្រទេស និងទឹកដីនានាដែលបានចុះបញ្ជីខាងក្រោម។ ប្រទេសទាំងអស់នេះមិនបញ្ចូលទីម័រខាងកើតជាសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ទេ។ តំបន់នេះ រួមគ្នាជាមួយប៉ែកនៃអាស៊ីខាងត្បូង ត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជាពួកឥណ្ឌៀខាងកើត រឺក៏ជាធម្មតាពួកឥណ្ឌៀរហូតដល់សតវត្សទី២០។ កោះគ្រិស្តម៉ាស និងពួកកោះខូខូសត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទោះបីជាកោះទាំងនោះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយអូស្ត្រាលីក៏ដោយ។ បញ្ហាអធិបតេយ្យភាពនៅមានលើពួកកោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ប៉ាពួហ្គីណេថ្មីបានថ្លែងថាខ្លួនប្រហែលជាចូលអាស៊ាន ហើយនិងថ្មីៗនេះជាអ្នកសង្កេតការម្នាក់។",
"question": "តើតំបន់នៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍មានអ្វីខ្លះនៅក្នុងនិយមន័យវាតែមួយ?",
"answer": "ប៉ែកនៃអាស៊ីខាងត្បូង តំបន់ដែលបានតំណាងដោយប្រទេស និងទឹកដីនានាដែលបានចុះបញ្ជី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សន្ធិសញ្ញាបានផ្ដល់អោយកម្ពុជានៅអ្វីដែលព្រះសីហនុមានព្រះបន្ទូលថា \"ឯករាជ្យភាពហាសិបភាគរយ\": តាមនឹង ទំនាក់ទំនងអាណានិគមត្រូវបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការ ហើយប្រជាជនខ្មែរត្រូវបានគេប្រគល់ការគ្រប់គ្រងខាងមុខងាររដ្ឋបាលមួយចំនួនភាគច្រើន។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជាត្រូវបានផ្ដល់សេរីភាពឱ្យមានសកម្មភាពខាងក្នុងភូមិភាគស្វយ័តដែលគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងដែលរួមមាន ខេត្តបាត់ដំបង និង សៀមរាប ដែលត្រូវបានត្រឡប់ពីប្រទេសថៃមកវិញក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ក៏ប៉ុន្តែក្នុងនោះពួកបារាំងបានសង្កត់ធ្ងន់កន្លែងផ្សេងទៀតថា មិនមានធនធានច្រើនដើម្បីត្រួតត្រាឡើយ។ កម្ពុជានៅតែបានស្នើសុំធ្វើសហការបញ្ហានយោបាយការបរទេសជាមួយក្រុមប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៃសហភាពបារាំង ក៏ប៉ុន្តែយ៉ាងណាៗ បារាំងទទួលបានទំហំគ្រប់គ្រងសំខាន់ៗលើ ប្រព័ន្ធតុលាការ ហិរញ្ញវត្ថុ និង ទំនៀមទម្លាប់។ ការគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការយោធាពេលសង្គ្រាមនៅខាងក្រៅភូមិភាគស្វយ័តដែលនៅសេសសល់ក្នុងកណ្ដាប់ដៃបារាំងនៅឡើយ។ បារាំងក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាតផងដែរអោយរក្សាមូលដ្ឋានទ័ពលើទឹកដីកម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ ១៩៥០ កម្ពុជាត្រូវបានព្រមព្រៀងទទួលស្គាល់ខាងការទូតដោយសហរដ្ឋ និងដោយពួកមហាអំណាចមិនមែនកុម្មុយនិស្តជាច្រើន ក៏ប៉ុន្តែនៅអាស៊ីមានតែប្រទេសថៃនិងកូរ៉េខាងត្បូងទេបានអូសបន្លាយការទទួលស្គាល់។",
"question": "យ៉ាងណាគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការយោធាពេលសង្គ្រាមនៅខាងក្រៅភូមិភាគស្វយ័ត ត្រូវបានគេគ្រប់គ្រងដោយគ្រួសារណាដែលណា?",
"answer": "បារាំង",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម្ហូបអាហារនៅសិង្ហបុរីជាឧទាហរណ៍មួយនៃភាពសំបូរបែប និងការរលាយចូលគ្នានៃវប្បធម៌ចិន ឥណ្ឌា ម៉ាឡេ និង តាមិល។ ជាក់ស្ដែង នៅមជ្ឍមណ្ឌលម្ហូបអាហារ គេអាចឃើញស្តង់អាហារម៉ាឡេលក់ម្ហូបហាឡាល់(ម្ហូបប្រតិបត្តិតាមច្បាប់ឥស្លាម) ក្នុងរូបភាពជាអាហារតាមិល។ ស្ដង់អាហារចិនអាចមានប្រើគ្រឿងផ្សំម៉ាឡេនិងរបៀបចំអិនម្ហូបរបស់ម៉ាឡេ។ កត្តានេះធ្វើអោយម្ហូបអាហារសិង្ហបុរីក្លាយជាកត្តាទាក់ទាញទេសចរណ៍វប្បធម៌យ៉ាងសំខាន់ផងដែរ។",
"question": "តើសិង្ហបុរីមានន័យយ៉ាងដូចម្តេចនៅក្នុងវប្បធម៌?",
"answer": "ជាឧទាហរណ៍មួយនៃភាពសំបូរបែប និងការរលាយចូលគ្នានៃវប្បធម៌ចិន ឥណ្ឌា ម៉ាឡេ និង តាមិល",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅជុំវិញទីក្រុងអង្គរ ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រជានយោបាយយុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់សំរាប់យកទឹកមកប្រើប្រាស់ក្នុងទីក្រុង និងស្រោចស្រពដីស្រែរាប់ម៉ឺនហិចតា។ ក្រោយសង្គ្រាមជាមួយសៀម បារាយណ៍ទាំងនេះ ត្រូវបានបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីស្ទើរគ្មានសល់។ ផ្សេងពីនេះ គ្រោះធម្មជាតិបានធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រខ្មែរខូចខាតមិនអាចជួសជុលបាន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រជានយោបាយយុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់សំរាប់យកទឹកមកប្រើប្រាស់នៅជុំវិញទីក្រុងអង្គរ និងស្រោចស្រពដីស្រែរាប់ម៉ឺនហិចតា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលរាជកុមារបងប្អូនទាំង ៥ អង្គ ចម្រើនវ័យធំឡើង រូបរាងសក្ដិសម ទ្រូងសាយ អវៈយវៈ ទាំងពួងបានលក្ខណៈគ្រប់យ៉ាងទាំងដំណើរយាត្រា និងកិរិយាមារយាទក៏ល្អមានរាសី ជាហេតុធ្វើឲ្យអ្នកនគរនឹកសង្ឃឹមក្នុងព្រះរាជកុមារទាំង ៥ ទ្វេរចំនួនច្រើនឡើងដោយលំដាប់ គុណសម្បត្តិជាទីនិយមនៃប្រជុំអនេកនិករជន ក្នុងព្រះរាជបិតា បានឆ្លាក់មកជាមត៌កដល់ព្រះរាជកុមារទាំង ៥ ពេញបន្ទុក យ៉ាងព្រះវររាជបិតា តែគុណសម្បត្តិទាំងនេះត្រឡប់ទៅជារបស់ស្លែង ធ្វើឲ្យ ទុរយោជន៍ ព្រមទាំងបងប្អូន និងបក្សពួករបស់ ទុរយោជន៍ នាំគ្នាឫស្យាក្នុង បាណ្ឌពកុមារ ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយផងគ្នាជាយ៉ាងក្រៃពេក ។",
"question": "តើអ្នកនគរនឹកសង្ឃឹមអ្វីនៅក្នុងព្រះរាជកុមារទាំង៥ទ្វេរចំនួនច្រើនឡើងដោយលំដាប់?",
"answer": "លំដាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថ្ងៃក្រោយប្ដី ទៅ កាប់ឧសក្នុងព្រៃឆ្ងាយ ។ នាងពៅបានឃើញប្ដីទៅរកឧសក៏កាន់ចប់ទៅជីករំលីងនូវទីកន្លែងដែល ប្ដីជីកក្ដាមនោះអស់ រួចត្រឡប់មកវិញដាំបាយធ្វើម្ហូបចំណីទុកឲ្យប្ដីបរិភោគ ថ្ងៃល្ងាចត្រជាក់ប្ដីកមពីព្រៃក៏បរិភោគបានជាមួយគ្នា ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលប្ដីទៅរកនៅជីករំលីងនូវទីកន្លែងដែលប្ដីជីកក្ដាមនោះអស់?",
"answer": "នាងពៅបានឃើញប្ដីទៅរកឧសក៏កាន់ចប់ទៅជីករំលីងនូវទីកន្លែងដែលប្ដីជីកក្ដាមនោះអស់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក នី ចរិយា បានមានប្រសាសន៍ថា លោក ហុក ឡងឌី បានបន្សល់ស្នាដៃមួយចំនួនដូចជា ការទប់ស្កាត់អំពើភេរវកម្ម និងការរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈជាដើម។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក នី ចរិយា បានឲ្យដឹងថា លោក ហុក ឡងឌី មិនបានចាត់វិធានការចំពោះមន្ត្រីនគរបាលដែលមានការពាក់ព័ន្ធនឹង ការជួញដូរមនុស្សនិងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនោះទេ។",
"question": "តើប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកលោកណាចំពោះការទប់ស្កាត់អំពើភេរវកម្ម និងការរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ?",
"answer": "លោក ហុក ឡងឌី",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាម ទិន្នន័យប្រជាពលរដ្ឋឆ្នាំ២០១៥ របស់ឃុំកំពែងបានបង្ហាញថា ឃុំកំពែងមានភូមិសរុបចំនួន៩ភូមិរួមមាន ភូមិចំណោម ភូមិអង្គជ្រូក ភូមិថ្មី ភូមិត្រពាំងអង្គ ភូមិតាឡូង ភូមិតាមូង ភូមិចង្កើប ភូមិកំពែងធំ និងភូមិកំពែងត្បូង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទិន្នន័យប្រជាពលរដ្ឋរបស់ឃុំកំពែងនៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលមានភូមិសរុបចំនួន៩ភូមិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សហកម្មសិទ្ធិករ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណែករួម នៃអគារ ឬ ដីដោយបានកែប្រែដើម្បីការប្រើប្រាស់ជាឯកជន ឬ សម្រាប់លក់នឹងត្រូវបង្ខំឱ្យរៀបចំដូចសភាពដើមវិញ ។ សហកម្មសិទ្ធិករនោះត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២៥៧ នៃច្បាប់នេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប៉ះពាល់ដល់ចំណែករួមនៃអគារឬដីដោយសហកម្មសិទ្ធិករ?",
"answer": "សហកម្មសិទ្ធិករដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណែករួមនៃអគារឬដី គឺត្រូវកែប្រែដើម្បីការប្រើប្រាស់ជាឯកជន ឬ សម្រាប់លក់នឹងត្រូវបង្ខំឱ្យរៀបចំដូចសភាពដើមវិញ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងរូបវិទ្យា សំទុះទំនាញផែនដី (ឬសំទុះទំនាញដី) គឺជាសំទុះនៃអង្គធាតុដោយកំលាំងទំនាញផែនដីពីអង្គធាតុមួយផ្សេងទៀត។ ដោយអវត្តមានកំលាំងផ្សេងៗទៀត អង្គធាតុដែលមានសំទុះក្នុងដែនទំនាញផែនដីនៅខណៈពេលដូចគ្នា ដោយមិនគិតពីម៉ាស់នៃអង្គធាតុ។ នៅលើផ្ទៃផែនដីគ្រប់អង្គធាតុទាំងអស់ធ្លាក់ដោយសំទុះទំនាញដីនៅចន្លោះ ៩,៧៨ និង ៩,៨២ m/s² អាស្រ័យនឹងរយះកំពស់ ដែលជាទូទៅតំលៃស្តង់ដាររបស់វាគឺ ៩,៨២ m/s² (ប្រហែល ៣២,១៧៤ ft/s២) ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មជាតិមានសំទុះទំនាញផែនដីមួយ?",
"answer": "ជាធម្មជាតិមានសំទុះទំនាញផែនដីមួយដោយកំលាំងទំនាញផែនដីពីអង្គធាតុមួយផ្សេងទៀត ដោយមិនគិតពីម៉ាស់នៃអង្គធាតុ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការអប់រំនៅមធ្យមសិក្សាក្នុងវិទ្យាល័យរដ្ឋមានរយៈពេល៥ឆ្នាំ។ វិទ្យាល័យរដ្ឋប្រើភាសាម៉ាឡេជា ភាសាចំបងក្នុងការបង្រៀន លើកលែងតែគណិតវិទ្យានិងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រដែលមានការបង្រៀនជាភាសាបរទេសោផងដែរ។ នៅចុងឆ្នាំទី៣នៃមធ្យមសិក្សា សិស្សទាំងអស់ត្រូវប្រលង Penilaian Menengah Rendah (PMR) ដែលមានន័យថា ការប្រលងមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ។ នៅឆ្នាំចុងក្រោយគឺឆ្នាំទី៥ មានការប្រលងម្តងទៀតគឺការប្រលង Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) ដែលមានន័យថា ការប្រលងមធ្យមសិក្សាប័ត្រម៉ាឡេស៊ី (ត្រូវគ្នានឹង បាក់អង ពីមុននៅកម្ពុជាដែរ)។ សាលាដែលចាស់ជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជានៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ គឺសាសា Penang Free School (សាលាសេរីប៉េណាង)។",
"question": "តើមធ្យមសិក្សាដែលសិស្សត្រូវប្រលងនៅចុងឆ្នាំទី៣ មានន័យជាអ្វី?",
"answer": "ការប្រលងមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាងត្រពាំងថ្ម ៖ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកភ្នំស្រុក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ តំបន់នេះមានប្រភេទសត្វក្រៀលរស់នៅ ដែលជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជនៅលើពិភពលោក។ សត្វក្រៀលផ្លាស់ទីកន្លែងរស់នៅ១ឆ្នាំ២ដង ពីខេត្តរតនគិរី មកខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។",
"question": "តំបន់ណាដែលមានប្រភេទសត្វក្រៀលជិតផុតពូជសំខាន់នៅលើពិភពលោក?",
"answer": "ស្រុកភ្នំស្រុក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្ញុំបាទយល់ឃើញថា ចិកមានប្រសាសន៍យ៉ាងនេះដោយស្រឡាញ់កូន មិនចង់ឲ្យកូនមកនឿយហត់។ខ្ញុំគិតថាចិក និងម៉ែសុទ្ធតែបានបង្ហូរញើស ព្រួយកម្លាំងដោយសារខ្ញុំ្យូរមកហើយ។សម័យនេះ ខ្លួនចិកទ្រុឌទ្រោមថមថយជាងពីដើម គួរណាស់តែខ្ញុំមកជួយកម្លាំងវិញ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការជួយកម្លាំងដោយមិនចង់ឲ្យកូនមកនឿយហត់ ហើយចិកនិងម៉ែសុទ្ធតែបានបង្ហូរញើស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កន្លងមកក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវមិនថាអំពីវប្បធម៌ ឬ ប្រវត្តិសាស្រ្ដកូនខ្មែរទាំងឡាយតែងតែយកឯកសារបរទេសជាគោល។ ដូចជាប្រវត្តិបឋមក្សត្រខ្មែរហៅថាព្រះនាងលីវយី លីវយីជាភាសាចិនមិនមែនភាសាខ្មែរទេ។ ជាក់ស្ដែងរឿងដែលទាក់ទងនឹងអប្សរានេះក៏ដូចគ្នាដែរ គឺយើងពឹងផ្នែកទៅលើឯកសារបរទេសទាំងស្រុងមកអោយនិយមន័យអប្សរា ការកកើតនិងតួនាទីរបស់អប្សរា។",
"question": "តើវប្បធម៌ ឬ ប្រវត្តិសាស្រ្ដកូនខ្មែរត្រូវយកឯកសារបរទេសជាគោលបំណងអំពីអ្វី?",
"answer": "កន្លងមកក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សូក្រាតជាអ្នកទស្សនវិទូជនជាតិក្រិចដែលនៅកើតនៅឆ្នាំ៤៧០មុនគ.សនិងបានស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ៣៩៩មុនគ.ស។ សូក្រាតគឺជាទស្សនវិទូជនជាតិក្រិចបុរាណដែលត្រូវបានគេជឿថាជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃទស្សនវិទូលោកខាងលិចហើយជាទស្សនវិទូខាងសីលធម៌ដំបូងគេ។ ស្នាដៃ និងទស្សនៈរបស់លោកភាគច្រើនគេស្គាល់តាមរយៈៈឯកសារនៃការសរសេរអ្នកនិពន្ធបុរាណរបស់កូនសិស្សរបស់គាត់គឺ ផ្លងតុងនិងស៊ីណូហ្វុន។ ការសន្ទនារបស់លោកផ្លាតូគឺស្ថិតក្នុងចំណោមកំណត់ត្រាដ៏ទូលំទូលាយបំផុតរបស់សូក្រាតដើម្បីរស់រានពីអតីតកាលទោះបីជាវាមិនច្បាស់លាស់អំពីកម្រិតដែលសូក្រាតខ្លួនឯងត្រូវបានលាក់នៅពីក្រោយ សិស្សដ៏ឆ្នើមបំផុតរបស់គាត់។",
"question": "យ៉ាងណាជាសូក្រាតមានទស្សនៈលោកខាងលិចនិងសីលធម៌ដំបូងគេ?",
"answer": "សូក្រាតគឺជាសូក្រាតមានទស្សនៈលោកខាងលិចដែលត្រូវបានគេជឿថាជាស្ថាបនិកម្នាក់ ហើយជាទស្សនវិទូខាងសីលធម៌ដំបូងគេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខែវិច្ឆិកាជាខែទី ១១នៃឆ្នាំ គិតតាមប្រតិទិនសុរិយគតិ នៅបន្ទាប់ពីខែតុលា និងនៅពីមុខខែធ្នូ។ ក្នុងខែនេះអាកាសធាតុមានភាព ត្រជាក់ស្រដៀង នឹងខែកញ្ញាផងដែរ ។ ខែនេះអាកាសធាតុ មានភាពត្រជាក់ខ្លាំងនៅពេលយប់ តែជាខែដែលផ្តល់អំណោយផលដល់ការទេសចរណ៍កំសាន្ត ព្រោះមិនសូវសម្បូរភ្លៀងនោះទេ ។ ក្នុងថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកាគឺជាថ្ងៃដ៏ពិសេសនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលគេបានប្រារព ទិវាបុណ្យឯករាជ្យជាតិ ។",
"question": "តើខែណាដែលគេបានប្រារពទិវាបុណ្យឯករាជ្យជាតិនៅកម្ពុជាឈ្មោះមានប៉ុណ្ណោះ?",
"answer": "ខែវិច្ឆិកា",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោក លី ក្វាន់យូបាននាំសិង្ហបុរីឆ្ពោះទៅរកឧស្សាហនីយកម្ម។ នៅឆ្នាំ ១៩៦១ គណៈកម្មាធិការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (the Economic Development Board) ត្រូវបានបង្កើតក្នុងនាទីទាក់ទាញវិនិយោគទុនបរទេស ដែលអាចផ្ដល់ចំនូលពន្ឋជូនរដ្ឋ ក៏ដូចជាផ្ដល់ការងារដល់កំលាំងពលកម្មមានជំនាញខ្ពស់ មានវិន័យតែយកប្រាក់ខែទាប។ រដ្ឋាភិបាលបានកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋទំនើបៗដូចជាអាកាសយាន្តដ្ឋាន កំពង់ផែ ផ្លូវថ្នល់ និងបណ្ដាញទូរគមនាគមន៍ជាដើម។ គណៈកម្មាធិការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍សិង្ហបុរី (the Singapore Tourists Promotion Board) ត្រូវបានបង្កើតក្នុងនាទីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ ដែលក្រោយមកបានបង្កើតការងារយ៉ាងច្រើនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងចំនូលថវិការជាតិយ៉ាងសំបើម។ រដ្ឋាភិបាលសំរេចបានការកាត់បន្ថយអត្រានៃអ្នកអត់ការងារធ្វើពី ១៤%ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ មកត្រឹម៤.៥%ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅមានបញ្ហាមួយចំនួនទៀតដូចជាមូលធនភាគច្រើនស្ថិតក្នុងកណ្ដាប់ដៃជនបរទេស។",
"question": "គណៈកម្មាធិការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦១ មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "គណៈកម្មាធិការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (the Economic Development Board)",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមរយៈកម្មវិធីរបស់ខ្លួនអង្គការមូលនិធិ អាស៊ីបានអនុវត្តនូវកិច្ចការមួយចំនួនដូចជា៖ ការកសាងភាពជាអ្នកដឹកនាំធើ្វឲ្យប្រសើរដល់គោលនយោបាយ ពង្រឹង ស្ថាប័ននិង ជំរុញឲ្យកាន់តែមាន ការបើកទូលាយថែមទៀត ក្នុងការចូលរួមចំណែកដល់វិបុលភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងការអនុវត្តនូវកិច្ចការដោយអង្គការមូលនិធិ អាស៊ីបានចូលរួមចំណែកដល់?",
"answer": "ការចូលរួមចំណែកដល់វិបុលភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់សម័យកាលសង្គ្រាមឆ្នាំ (១៩៧៥-១៩៧៩) និងបានបំផ្លិចផ្លាញប្រទេសកម្ពុជាស្ទើរតែទាំងស្រុង ក្នុងរបបវាលពិឃាដ ប៉ុលពត នាសម័យកាល កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលដឹកនាំដោយពួក ខ្មែរក្រហម ដូចនេះប្រភពឯកសារ ស្ដីពីអាល់ប៊ុមបទចម្រៀង របស់អ្នកនាង រស់ សេរីសុទ្ធា មិនត្រូវបានកំណត់ដោយឆ្នាំចេញផ្សាយជាក់លាក់នោះទេ ។",
"question": "តើអាល់ប៊ុមបទចម្រៀងរបស់អ្នកនាង សេរីសុទ្ធា មិនត្រូវបានកំណត់ដោយឆ្នាំចេញផ្សាយជាក់លាក់នោះទេ?",
"answer": "ពួក ខ្មែរក្រហម",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពុងតែសប្បាយនិងគំនិតដែលបានខ្ញុំបំរើមកធ្វើការអោយ វាក៏ពោលថា «បើអាខ្ញុំបំរើនេះវាមិនខំធ្វើការទេ អញនឹងធាក់វាចេញយ៉ាងនេះ យ៉ាងនេះនែ!» ដោយភ្លេចគិតថា ខ្លួនវានៅកន្លែងណា វាក៏លើកជើងម្ខាងធាក់យ៉ាងខ្លាំងទាល់តែភ្លាត់ស្នៀតធ្លាក់ពីលើចុងត្នោត។ សំណាងល្អ វាចេះស្រវាចាប់បានធាងត្នោតទាន់ ហើយក៏តោងនៅតែកតោកៗស្រែកថា«ជួយផងៗ !» នៅពេលនោះហ្មដំរីម្នាក់ជិះដំរីមកដល់ ដោយលឺសំរែកសុំអោយជួយពីខាងលើ វាក៏ងើបមើលឃើញចៅចាក់ស្មុកកំពុងតោងធាងត្នោត ។ ចៅចាក់ស្មុកស្រែកអង្វរ «ជួយដាក់ខ្ញុំចុះ!ខ្ញុំសុខចិត្ដបំរើអ្នកអស់មួយជីវិត» ភ្លាមនោះម៉ដំរីសំដៅទៅដើមត្នោត ក្រោកឈរលើខ្នងដំរីឈោងចាប់ជើងចៅចាក់ស្មុក ។ ដោយទំងន់ជើងគាត់ឈរសង្កត់ទៅលើខ្នងដំរី ដំរីក៏នឹកថា ម្ចាស់វាអោយសញ្ញាថា ទៅមុខ ដំរីក៏ដើរចេញទៅ ទុកចៅចាក់ស្មុកអោយនៅតោងធាងត្នោតនិង ហ្មដំរីតោងជើងចៅចាក់ស្មុក។ ឥឡូវអ្នកទាំងពីរស្រែកថា «ជួយផង! ជួយផង!» ពេលនោះមានមនុស្សទំពែកបួននាក់ដើរមកដល់។ ដោយបានលឺសំរែកអោយជួយ អ្នកទាំងបួនក៏ឈប់ស្រលាំងកាំង ចៅចាក់ស្មុក និង ហ្មដំរីស្រែកថា«ជួយសង្រ្គោះផង! ជួយសង្រ្គោះផង! យើងខ្ញុំសន្យាថានឹងបំរើលោកទាំងអស់គ្នាអស់មួយជីវិត។",
"question": "នៅពេលដែលមានមនុស្សបួននាក់មកជួយ មានអ្វីខ្លះមានជម្រើស?",
"answer": "ជួយសង្រ្គោះផង!",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំពោះករណីដែលពាក់ព័ន្ធដល់បុគ្គលសាធារណៈ គ្រប់ការពោលអះអាង ឬការទំលាក់កំហុសដែលអ្នកសារព័ត៌មាន យកមកចុះផ្សាយដោយផ្ទាល់ ឬក៏យកមកចុះផ្សាយបន្តខុសពីការពិត ក្នុងបំណងបំផ្លាញបុគ្គលសារណៈនោះ គឺជាការមួល បង្កាច់ដែលច្បាប់ហាមឃាត់។",
"question": "តើការពោលអះអាង ឬការទំលាក់កំហុសដែលអ្នកសារព័ត៌មានយកមកចុះផ្សាយដោយផ្ទាល់មួយនេះជាអ្វី?",
"answer": "ជាការមួល បង្កាច់ដែលច្បាប់ហាមឃាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងធរណីមាត្រ បន្ទាត់អយល័រនៃត្រីកោណមួយគឺជាបន្ទាត់ដែលកាត់តាមអរតូសង់ ផ្ចិតនៃរង្វង់ចារឹកក្រៅ ទីប្រជុំទំងន់ឬអ៊ីសូបារីសង់ និង ផ្ចិតនៃរង្វង់អយល័រនៃត្រីកោណ។ បន្ទាត់អយល័រត្រូវបានគេហៅដោយផ្តល់ជាកិត្តិយលដល់គណិតវិទូស្វីស លេអូណា អយល័រ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងបន្ទាត់អយល័រនៃត្រីកោណ?",
"answer": "បន្ទាត់អយល័រនៃត្រីកោណគឺជាបន្ទាត់ដែលកាត់តាមអរតូសង់ផ្ចិតនៃរង្វង់ចារឹកក្រៅទីប្រជុំទំងន់ឬអ៊ីសូបារីសង់និងផ្ចិតនៃរង្វង់អយល័រនៃត្រីកោណ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងទៅតាមប្រពៃណីចិន រាជវង្សដំបូងបង្អស់គឺមានឈ្មោះថាសៀ ដែលនិម្មិតឡើងនៅអំឡុងឆ្នាំ២១០០ មុនគ.ស។ រាជវង្សសៀគឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃប្រព័ន្ធនយោបាយរបស់ប្រទេសចិនសម័យដើមដែលផ្អែកលើរាជានិយមតំណពូជហើយវាបន្តមានអត្ថិភាពរយៈពេល ១ សហស្សវត្សរ៍។ រាជវង្សសៀធ្លាប់បានប្រវត្តិវិទូជាច្រើនចាត់ទុកថាជាសម័យទេវកថារហូតទាន់តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញទីកន្លែងដែលបន្សល់មកពីយុគសម័យលង្ហិននៅអ៊ឺលីថូ ខេត្តហេណានក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩។ ប៉ុន្តែប្រវត្តិទូនិងបុរាណវត្ថុវិទូនូវតែមិនទាន់ច្បាស់នូវឡើយថា តើទីកន្លែងនោះពិតជាកន្លែងបន្សល់ទុកពីរាជវង្សសៀ ឬក៏ជាផ្នែកនៃវប្បធម៌ផ្សេងទៀតដែលមានអត្ថិភាពនៅសម័យកាលជាមួយគ្នា។ រាជវង្សសាងគឺជារាជវង្សដំបូងបង្អស់ដែលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ដោយកំណត់ត្រាសហសម័យ។ សាងបានគ្រប់គ្រងលើតំបន់វាលទំនាបនៃទន្លេលឿងនាភាគខាងកើតប្រទេសចិនចាប់ពីសតវត្សទី១៧ រហូតដល់សតវត្សទី១១ មុនគ.ស។ ការឆ្លាក់សរសេរលើឆ្អឹង (ឆ្នាំ១៥០០ មុនគ.ស) គឺជាទម្រង់បែបបទសរសេរដ៏ចំណាស់បំផុតដែលបានរកឃើញ ហើយអក្សរទាំងអស់គឺជាបុព្វអក្សរនៃអក្សរចិនសម័យ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរាជវង្សដំបូងបង្អស់មានឈ្មោះថាសៀ ដែលមានសេចក្តីជាច្រើនជាច្រើន ដូចជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃប្រព័ន្ធនយោបាយរបស់ប្រទេសចិន និងទីកន្លែងដែលបន្សល់មកពីយុគសម័យលង្ហិន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩២៣ ពេលកំពុងសរសេរសេចក្ដីបន្ថែមអោយសៀវភៅបោះពុម្ភជាភាសាអ៊ីតាលី ចំនងជើងថា កំនរកំនើតរ៉ឺឡាទីវីតេរបស់អែងស្តែង សរសេរដោយ A. Kopff, អង់រីកូ ហ្វែរមី បានរកឃើញជាលើកដំបូងនូវ ភាពពិតដែលថាក្រៅពីសមីការអែងស្តែងដ៏ល្បី () នៅមានបរិមាណថាមពលដ៏មហិមា (ថាមពលនុយក្លេអែរ) ដែលគួរតែយកជាប្រយោជន៍បាន។",
"question": "នៅឆ្នាំ១៩២៣ គេរកឃើញជាលើកដំបូងអ្វី?",
"answer": "ភាពពិតដែលថាក្រៅពីសមីការអែងស្តែងដ៏ល្បី () នៅមានបរិមាណថាមពលដ៏មហិមា (ថាមពលនុយក្លេអែរ)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្ពស់ជាងប៉មEiffel ក៏ដោយ ក៏ប៉មនេះមានទំងន់ប្រហែល៤០០០តោន ខណៈប៉មEiffelមានទំងន់រហូតដល់ទៅប្រហែល៧៣០០តោន។ ប៉មនេះត្រូវបានគេលាបពណ៌សនិងពណ៌ទឹកក្រូចចំរុះដោយយោងទៅតាមនាយកដ្ឋានសុវត្ថិភាពអាកាស។ ពីព្រលប់រហូតដល់យប់ជ្រៅ ប៉មនេះបញ្ចេញពណ៌លឿងយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅសិសរដូវ(រដូវត្រជាក់ ឬ រដូវរងារ) និងនិទាឃរដូវ(រដូវផ្ការីក) ហើយបញ្ចេញពណ៌ប្រាក់ឬពណ៌ស នៅរដូវក្តៅនិងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។",
"question": "តើទំងន់ប៉មនេះមានប៉ុន្មានតោន?",
"answer": "ប៉មនេះមានទំងន់ប្រហែល៤០០០តោន",
"type": "extract"
},
{
"context": "លើសពីនេះទៅទៀត ដោយតាមទន្លាប់ប្រជាជនរស់នៅក្នុងតំបន់ដូចជា៖ អៀរឡង់ រាជាណាចក្ររួម ស្កង់ឌីណាវ និង បណ្ដាកោះដែលស្ថិតនៅក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងជើង និងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ ត្រូវបានកាត់ចេញពីទ្វីបអឺរ៉ុប (\"continental\" or \"mainland\" Europe និយាយខ្លីគឺ Europe or \"the Continent\") ។",
"question": "តើទីតាំងរបស់លើសពីនេះទៅទៀត ដោយតាមទន្លាប់ប្រជាជនរស់នៅក្នុងតំបន់មានអ្វី?",
"answer": "អៀរឡង់ រាជាណាចក្ររួម ស្កង់ឌីណាវ និង បណ្ដាកោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្តបន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបិតាទ្រង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ ព្រះសីហនុបានឈ្នះការបោះឆ្នោតជាសកលជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ប៉ុន្តែបានទទួលគោរម្យងារជាសម្ដេចផ្ទុយពីបានងារជាព្រះមហាក្សត្រ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៣ ព្រះអង្គបានធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋអស់មួយជីវិត។ គ្រានោះព្រះអង្គមិនមែនជាព្រះមហាក្សត្រជាផ្លូវការឡើយ ព្រះអង្គបានបង្កើតតំណែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសម្រាប់ព្រះអង្គឯង ដែលតាមពិតស្មើនឹងតំណែងស្ដេចពីអតីត។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះសីហនុមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ?",
"answer": "នៅឆ្នាំ១៩៦៣ ព្រះសីហនុបានធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានធ្វើឱ្យព្រះសីហនុក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋអស់មួយជីវិត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រឿងស្ថាននរក ស្ថានសួគ៌ជារឿងមានហេតុមានផលមួយទៅតាមធម្មជាតិ ដែលខ្មែរ យើងជាពុទ្ធសានិកគ្រប់ៗគ្នាជឿ យ៉ាងមុតមាំក្នុងដួងព្រលឹង ហើយតែងនិយាយថា ធ្វើល្អបានល្អធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់ តែបច្ចុប្បន្នមនុស្សសម័យថ្មីគេ មិនសូវយកចិត្ត ទុកជឿទៅលើរឿងនេះដោយគិតថា ជារឿងហួសសម័យ ហួសនិស្ស័យមិនអាចធ្វើ អោយប្រសាក់ ឃើញជាក់នឹងភ្នែកបាន។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជារឿងមានហេតុមានផលមួយទៅតាមធម្មជាតិនៅក្នុងរឿងស្ថាននរក ស្ថានសួគ៌?",
"answer": "គឺជារឿងមានមុតមាំក្នុងដួងព្រលឹង ហើយតែងនិយាយថា ធ្វើល្អបានល្អ ធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់ តែមនុស្សសម័យថ្មីគេមិនសូវយកចិត្ត ទុកជឿទៅលើរឿងនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះ សិទ្ធត្ថរាជកុមារ ក៏បានសម្រេចចិត្តចេញសាងព្រះផ្នួសនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ខែអាសាឍ ក្នុងជន្មយុ២៩វស្សារ បន្តាប់ពីបានទតឃើញនូវនិមិត្ត៤ប្រការគឺ មនុស្សចាស់ មនុស្សឈឺ មនុស្សស្លាប់ និងបព្វជិត ។ ទ្រង់ធ្វើទុក្ករកិរិយា ៦ ព្រះវស្សា ហើយក្រោយមកបានត្រាស់ដឹងនូវអនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណក្រោមគល់ពោធិព្រឹក្សនាមាត់ស្ទឹង នេរញ្ជរា (ពុទ្ធគយាសព្វថ្ងៃ) នៅថ្ងៃពុធ ១៥កើត ខៃពិសាខ មុនពុទ្ធសករាជ៤៥ឆ្នាំ ។ ព្រះធម៌ដែលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹងនោះហើយបានពុទ្ធាភិសេកព្រះអង្គឲ្យបានជាអង្គព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ឬព្រះពុទ្ធនេះឯង ។",
"question": "តើព្រះសិទ្ធត្ថរាជកុមារមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ព្រះ សិទ្ធត្ថរាជ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាត់ទុកជាអចលនវត្ថុ តាមន័យ នៃច្បាប់នេះមានអចលនវត្ថុពីកំណើត អចលនវត្ថុពីភ័ព្វវាសនា និង អចលនវត្ថុតាមការកំណត់របស់ច្បាប់ ។ អចលនវត្ថុពីកំណើតមានដីធម្មជាតិដូចជា ដីព្រៃឈើ ដីកាប់រាន ដីដាំដុះ ដីទុកទំនេរ ឬ មិនអាចដាំដុះ ដីលិចទឹកដោយទឹកនៅនឹង ឬ ទឹកហូរ និង សំណង់ ឬ ការរៀបចំទាំងឡាយ ដែលស្ថិតនៅជាប់មួយកន្លែង កើតឡើងដោយអំពើរបស់មនុស្ស ហើយមិនអាចរំកិល ឬ ផ្លាស់ប្ដូរកន្លែងបាន ។ អចលនវត្ថុពីភ័ព្វវាសនាមានវត្ថុ ដែលជាប់នឹងដី ឬ បញ្ចូលជាមួយសំណង់ទាំងឡាយ ដែលមិនអាចបែកចេញបានដោយមិនធ្វើឲ្យមានការខូចខាត ឬ មិនដូរសភាពដើមដូចជា ដើមឈើ ឧបករណ៍តែងលំអជាដើម ។ អចលនវត្ថុតាមការកំណត់របស់ច្បាប់មានសិទ្ធិភណ្ឌិកទាំងឡាយលើអចលនវត្ថុ និង ចលនវត្ថុទាំងឡាយ ដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់ជាអចលនវត្ថុ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអចលនវត្ថុ តាមន័យនៃច្បាប់ ដែលបញ្ជាក់ពីអចលនវត្ថុពីកំណើត ពីភ័ព្វវាសនា និងតាមការកំណត់របស់ច្បាប់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ត្រូវទេ ខាងប្រុសគេចាប់ឈូងនោះចោលសំដៅមករកស្រីណាដែលគេស្ម័គ្រ បើខាងប្រុសចោលមកត្រូវខាងស្រី ហើយ ប្រុសម្នាក់ដែលស្រីចាប់យកទៅលើកមុននោះ ត្រូវបានរួចខ្លួន បើប្រុសចោល មិនត្រូវស្រីវិញទេ ប្រុសម្នាក់នោះត្រូវនៅខាងស្រីដដែល។ បើខាងណាប៉ិនប្រសព្វគេចោលយកម្ខាងទាល់តែអស់។ កាលណាអស់គ្នាហើយ",
"question": "តើប្រុសម្នាក់ដែលស្រីចាប់យកទៅលើកមុននោះត្រូវបានអ្វីមួយនៅខាងស្រីណាដែលគេស្ម័គ្រ?",
"answer": "រួចខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបន្ទាយក្តីត្រូវបានរៀបចំសម្អាតដំបូងពីឆ្នាំ១៩២០-១៩២២ ដោយលោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ និងលោកបេតធឺ (Ch.Batteur) លុះក្រោយមកត្រូវបានស្រាវជ្រាវ ដើម្បីធ្វើកំណាយនៅកន្លែងមួយក្បែរហោត្រ័យខាងជើងនៃផ្លូវចូលពីខ្លោងទ្វារទិសខាងកើតដោយគម្រោងរបស់សាកលវិទ្យាល័យសូហ្វីយ៉ា (SOFIA UNIVERSITY) មកពីប្រទេសជប៉ុននៅក្នុងឆ្នាំ២០០១។ កំណាយនេះត្រូវបានគេព្រះទះឃើញព្រះពុទ្ធបដិមាចំនួន២៧៤បំណែក ដែលត្រូវបានកប់ចោលនៅក្នុងរណ្តៅ។ ភាគច្រើននៃបំណែកបដិមាដែលរកឃើញគឺជាប្រភេទព្រះពុទ្ធរូបប្រក់នាគ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ឈរ និងព្រះពុទ្ធខ្លះទៀតមានលក្ខណសមាធិប៉ុន្តែរូបបដិមាភាគច្រើនទាំងនោះស្ថិតនៅក្នុងសភាពបាក់បែក និងបាត់ព្រះកេស និងអ្វីដែលចាប់អារម្មណ៍បន្ថែមទៀតនោះគឺថ្មគោលព្រះពុទ្ធសាសនារាងបួនជ្រុងទ្រវែងមួយដ៏ធំមានឆ្លាក់ព្រះពុទ្ធរូបតូចៗចំនួន១០៨អង្គ ដែលត្រូវបានគេកប់នៅពីលើគេ។ បំណែករូបទាំងនេះត្រូវបានប្រមូល និងយកទៅដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុអង្គរ។",
"question": "តើលោកដែលបានរៀបចំសម្អាតប្រាសាទបន្ទាយក្តីនៅក្នុងកាលពី១៩២០-១៩២២?",
"answer": "លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ និងលោកបេតធឺ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពាក្យយោក្ប័ត្រ សរសេរបែបនោះដោយយាក្លាយមកទេ ។ក្នុងអក្សរថ្មដាក់ យុគមត៑, ទំនងជាមកពីសំស្រ្កឹត ។យុគ ជាពាក្យឥណ្ឌូអឺរ៉ុប ប្រែថា នឹម សំដៅសេចក្តីថា អំនាចគ្របសង្កត់ ។ ពាក្យ យុគ(yuga) យើងប្រទះឃើញក្នុងភាសាបារាំងជាពាក្យ joug ប្រែសេចក្តីបានពីយ៉ាងដូចគ្នា ។ ក្នុងសៀវភៅលោក ស.ម៉ាស្ប៉េរ៉ូ ដែលចេញឈ្មោះមុននេះ ទំព័រដដែល លោកថាពាក្យ សូភា(juge) ជាពាក្យសៀម។សេចក្តីពិត សូភា សរសេរខុសហើយមិនអស់ពាក្យទាំងមូលផង ។ពាក្យទាំងមូលគឺ សភាចារបុរស ។ សភា ជាពាក្យសំស្រ្កឹត-បាឡី ដែលខ្មែរមានប្រើមកយូរណាស់ហើយ ។ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាសព្វថ្ងៃនេះក៏មានប្រើ, ប្រែសេចក្តីថា ទីប្រជុំ ។សភាចារបុរស ជាមនុស្សប្រុសដែលជាសមាជិករបស់សភាចារ គឺរបស់ទីប្រជុំជំរះក្តី បានដល់ចៅក្រមសាលា ។",
"question": "ក្នុងអក្សរថ្មដាក់ ពាក្យ យុគ មានអ្វីមុខៗ ដោយជំនាញជាងសេចក្តីថ្នាក់ដែលបានប្រែមកពីភាសាអណ្ដូអឺរ៉ុប?",
"answer": "នឹម សំដៅសេចក្តីថា អំនាចគ្របសង្កត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ពិភពលោកថ្មី ទ.ន. ពិភពលោកចាស់, ដែលសំដៅលើប៉ែកមួយចំនួននៃពិភពលោកដែលបានធ្វើអាណានិគមកិច្ចក្នុងការដាស់ឱ្យភ្ញាក់នូវយុគនៃរបកគំហើញ។ ឥឡូវភាគច្រើន បានប្រើប្រាស់ក្នុងសត្វវិទ្យា និង រុក្ខសាស្ត្រ ថា ស្វាពិភពថ្មី។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលប្រវត្តិសាស្ត្រ ពិភពលោកថ្មី ត្រូវបានប្រើជាច្រើននៅក្នុងសត្វវិទ្យា និង រុក្ខសាស្ត្រ?",
"answer": "ពេលដែលសំដៅលើប៉ែកមួយចំនួននៃពិភពលោកដែលបានធ្វើអាណានិគមកិច្ចក្នុងការដាស់ឱ្យភ្ញាក់នូវយុគនៃរបកគំហើញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចៅចិត្រយកគ្រឿងប្រដាប់ធ្វើការទៅទុកស្រេចហើយ ក៏ផ្លាស់សំពត់អាវកម្មករជាអ្នកបររថយន្ត ឡើងកាន់ចង្កូតបរចេញពីទីនោះទៅ ទំនងជាអ្នកឆ្លាតប៉ិនប្រសប់ដោយមិនមានឧបសគ្គ រវាងពាក់កណ្ដាលផ្លូវដរាបដល់ស្រុកសង្កែ ដែលជាទីក្រុងបាត់ដំបង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការយកគ្រឿងប្រដាប់និងអាវកម្មករជាអ្នកបររថយន្តទៅទុកស្រេច ដោយផ្លាស់ទីជាអ្នកឆ្លាតប៉ិនប្រសប់ និងមិនមានឧបសគ្គ រវាងពាក់កណ្ដាលផ្លូវដរាបទៅស្រុកសង្កែ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិក្រិចបានរកឃើញជំពូកកោនិចនៅចន្លោះ៣០០ឆ្នាំ និង ៦០០ឆ្នាំមុនគ.ស ហើយក៏បានរកឃើញមុនគេបង្អស់ពីលក្ខណៈធរណីមាត្ររបស់កោនិច។ នៅដើមសតវត្សទី១៧ ការអនុវត្តកោនិចបានចាប់ផ្តើមឡើងលើសកលលោក ហើយមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍផ្នែកគណនា។ ផ្នែកមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់កោនិចគឺរង្វង់ ប៉ារ៉ាបូល អេលីប និង អ៊ីពែរបូល។",
"question": "យ៉ាងណាជំពូកកោនិចដែលអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិក្រិចបានរកឃើញ?",
"answer": "ជំពូកកោនិចដែលអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិក្រិចបានរកឃើញគឺជំពូកកោនិចនៅចន្លោះ៣០០ឆ្នាំ និង ៦០០ឆ្នាំមុនគ.ស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "[<}[ចំនួនអាកស៊ីម៉ែ√tq (សូមកុំច្រលំជាមួយថេរអាកស៊ីម៉ែដ៖ ពី) ជាចំនួនគ្មានខ្នាតប្រើនៅក្នុងមេកានិចនៃសន្ទនីយ៍ សំរាប់សំគាល់ចលនារបស់អង្គធាតុមួយនៅក្នុងសន្ទនីយ៍ ដែលបណ្ដាលមកពីភាពខុសគ្នានៃដង់ស៊ីតេរបស់វា។ ហេតុនេះចលនានោះវាអាស្រ័យនឹងកំលាំងទំនាញផែនដី កំលាំងនិចលភាព និងកំលាំងស្អិត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីចំនួនអាកស៊ីម៉ែត្រៅនៅក្នុងមេកានិចនៃសន្ទនីយ៍ ដែលប្រើជាធរណៈដើម្បីសំរាប់សំគាល់ចលនារបស់អង្គធាតុមួយនៅក្នុងសន្ទនីយ៍",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ធម៌ទាំងឡាយ មានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត សម្រេចអំពីចិត្ត បើបុគ្គលមានចិត្តជ្រះថ្លា [ជ្រះថ្លាដោយគុណ មានអនភិជ្ឈាជាដើម ។ អដ្ឋកថា ។] ហើយ ពោលក្ដី ធ្វើក្ដី (នូវសុចរិត) ព្រោះសុចរិតទាំងនោះ សុខ រមែងជាប់តាមបុគ្គលនោះទៅ ដូចស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលធម៌ទាំងឡាយមានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត?",
"answer": "ពោលក្ដី ធ្វើក្ដី (នូវសុចរិត) ព្រោះសុចរិតទាំងនោះ សុខ រមែងជាប់តាមបុគ្គលនោះទៅ ដូចស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចក្រភពអូតូម៉ង់ (ចក្រភពទួរគី) បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមភាគីខាងអាល្លឺម៉ង់នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ឆ្នាំ១៩១៤ មានទិសដៅឈ្លានពានតំបន់ភ្នំកាវកាសរបស់ចក្រភពរុស្ស៊ី និងបង្កើតការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួននៅលើតំបន់បាល់កង់។",
"question": "យ៉ាងណាវាដែលជាសង្គ្រាមដែលចក្រភពអូតូម៉ង់បានចូលរួមនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ1914?",
"answer": "សង្គ្រាមដែលចក្រភពអូតូម៉ង់បានចូលរួមនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ1914គឺជាសង្គ្រាមភាគីខាងអាល្លឺម៉ង់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សាសនាឥស្លាម ជាលទ្ធិមួយដែលកើតឡើងក្នុងប្រទេសអារ៉ាប់ ដោយស្នាដៃថ្វីគំនិតរបស់គ្រូម្នាក់ឈ្មោះ មហាម៉ាត់ (សៀវភៅដើមសរសេរ មោហម័ទ)។ លទ្ធិនេះដែលបានឈ្មោះដូច្នេះ ដោយសំគាល់សេចក្ដីថា៖ «ជំនឿស្រោចស្រង់សត្វ»។",
"question": "តើលទ្ធភាពសាសនាឥស្លាមត្រូវបានឈ្មោះដូចមួយណា?",
"answer": "ជំនឿស្រោចស្រង់សត្វ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វត្តបទុមវតីរាជវរារាម ឬ វត្តបទុមវតី (និយមហៅថា វត្តបទុម ) គឺជាវត្តអារាមខ្មែរបែបព្រះពុទ្ធសាសនាស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទពញ្ញាយ៉ាត (១៤០៥ - ១៤៦៧) នៅសតវត្សទី១៥ មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងព្រះបរមរាជវាំង។ វត្តនេះជាវត្តដ៏ចំណាស់មួយក្នុងចំណោមវត្តចាស់ៗចំនួន៥ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញដែលមានដើមកំនើតតាំងសម័យបុរាណ។ វាក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាវត្តបទមផ្កាឈូកផងដែរ ពីព្រោះកាលពីដើម កន្លែងនេះជាកោះតូចមួយព័ទ្ធជុំវិញដោយបឹងផ្កាឈូក។ ឈ្មោះនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវហៅតាំងពីឆ្នាំ១៨៦៥មកម្ល៉េះ។ ចំពោះសំនង់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ត្រូវបានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៣៧។ នៅក្នុងបរិវេនវត្តមានចេតីយ៍ជាច្រើន ដែលក្នុងក៏មានព្រះអធិធាតុព្រះមហាក្សត្រផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាវត្តបទុមវតី?",
"answer": "វត្តបទុមវតី ឬ វត្តបទុម គឺជាវត្តអារាមខ្មែរបែបព្រះពុទ្ធសាសនាស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទពញ្ញាយ៉ាត នៅសតវត្សទី១៥ មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងព្រះបរមរាជវាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងអំឡុងផ្អាកការប្រយុទ្ធនេះ តាពេជ បានសម្រេចចិត្តធ្វើអត្តឃាតយ៉ាងឱឡារិកចំពោះមុខកងទ័ព និងប្រជានុរាស្ត្រក្នុងខែត្រ។ នៅដើមឆ្នាំ ១៥១៧ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍នេះមក ជ័យជំនះបានមកខាងព្រះចន្ទរាជា។ មេទ័ពស្ដេចកន ចៅហ្វ៊ាកៅបានដកទ័ពរត់ទៅកាន់ភូមិភាគខាងកើតវិញ។ ចាប់ពីពេលនោះមកព្រះអង្គចន្ទក៏ទន្ទ្រានយកបានខែត្រជាច្រើនជាបន្តបន្ទាប់ដូចជាក្រគរ ខ្លុងក្រង បរិបូរណ៍ បារាយណ៍ ជើងព្រៃ ស្ទោង កំពង់សៀម កំពង់ស្វាយ។ លុះមកដល់រដូវវស្សាស្ដេចកនបានផ្ញើរសារទៅព្រះអង្គចន្ទ ដើម្បីផ្អាកសង្គ្រាមមួយរយៈ ទុកពេលឲ្យប្រជារាស្ត្រធ្វើស្រែចម្ការ។ ការផ្អាកឈប់ប្រយុទ្ធគ្នាត្រូវបានអនុវត្តដោយភាគីទាំងសងខាង ហើយសង្គ្រាមបានចាប់ផ្ដើមឡើងវិញ នៅពេលចប់រដូវធ្វើស្រែ។ ចូលមកដល់ខែទី៣នៃឆ្នាំ ១៥១៨ កងទ័ពរបស់ព្រះអង្គចន្ទចំនួន ១០ ០០០ នាក់បានវាយលុកចូលខែត្រសំរោងទង បាទី ទ្រាំង រួចមកវាយចតុមុខទៀត។ ដូចនេះទឹកដីខ្មែរនៅត្រើយខាងលិចទន្លេមេគង្គត្រូវធ្លាក់មកក្នុងអំណាចព្រះអង្គចន្ទវិញ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រយុទ្ធនៃតាពេជ និងមុខកងទ័ព និងប្រជានុរាស្ត្រក្នុងខែត្រ រដូវឆ្នាំ ១៥១៧ ដោយសារតែមេទ័ពស្ដេចកន ចៅហ្វ៊ាកៅបានដកទ័ព ហើយប្រជារាស្ត្រជំនះជ័យជំនះមកខាងព្រះចន្ទរាជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលនោះ ព្រះបរមពោធិសត្វមហាបុរសរ័ត្ន ស្តេចឋិតនៅនាពិភពត្រៃត្រឹង្សនាយ ។ សម្តេចព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ស្តេចទ្រង់ជ្រាប សភាព ព្រះជន្មព្រះពោធិសត្វ ថានឹងសំរិទ្ធីបរិបូណ៌ហើយ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ក៏ចូលទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វ ហើយនិមន្តដោយ បទគាថា ថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏មានបុណ្យបារមីច្រើនអើយ សូមអរាធនានិមន្តព្រះអង្គ ស្តេចលីលាចុះទៅទូន្មានសត្វផង នៅនាមនុស្សលោកនាយ ថាបើព្រះអង្គលីលាចុះទៅហើយ ព្រះបារមីព្រះអង្គ នឹងសំរឹទ្ធីបរិបូណ៌ប្រាកដហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសម្តេចព្រះឥន្ទ្រាធិរាជនិងព្រះជន្មព្រះពោធិសត្វ ដែលស្តេចថានឹងសំរិទ្ធីបរិបូណ៌ និងការសំរឹទ្ធរបស់ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនជាតិដើមនៅហ្វីលីពីនជាជនជាតិនេហ្គ្រីតូសដែលជាជនជាតិនៅក្នុងអំបូរអូស្ត្រូឡូ-មេឡានេស៊ី បានមកដល់ហ្វីលីពីនតាំងពី ៣០០០០ឆ្នាំមុនមកម៉្លេះ។ នៅស.វទី៩ដល់ទី១២ ហ្វីលីពីនធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិននិងជប៉ុន និងមានចំនងវប្បធម៌រឹងមាំជាមួយឥណ្ឌា តាមរយៈប្រទេសជិតខាងសព្វថ្ងៃ ម៉ាឡេស៊ី និង ឥណ្ឌូនេស៊ី។",
"question": "តើជនជាតិដើមនៅហ្វីលីពីនមកដល់ម៉្លេះពីអ្វី?",
"answer": "ជនជាតិនេហ្គ្រីតូស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រជាជនដែលកំពុង រស់នៅក្នុងឃុំតឹន សព្វថៃ្ងនេះ មាន ដូចជា៖ ជនជាតិ គ្រឹង ជនជាតិ ទំពួន ជនជាតិ ខែ្មរ នឹង ជនជាតិ ចាម។ តែ ភាគច្រើនមានបងប្អូន ជនជាតិ គ្រឹងដែលរស់ច្រើន ជាងគេ ប្រជាជនទាំង នោះពួកភាគច្រើនប្រកបមុខរបរធើ្វស្រែចំការ ចូលទៅក្នុងព្រៃបេះផ្លែឈើនិង ចាប់សត្វ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ពួកគាត់។ រីឯជំនឿវិញ ពួកគេមាន ជំនឿ ទៅ អារក្ស អ្នកតាព្រៃភ្នំ ជំនឿនេះ ពួកគេមិនអាចបោះ",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលជនជាតិ គ្រឹង រស់នៅក្នុងឃុំតឹន សព្វថៃ្ងនេះ?",
"answer": "ជនជាតិ គ្រឹង មានបងប្អូន ជាងគេ និងរស់ច្រើន ប្រកបមុខរបរធើ្វស្រែចំការ ចូលទៅក្នុងព្រៃបេះផ្លែឈើនិងចាប់សត្វ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ពួកគាត់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាល្លឺម៉ង់បានកាត់បញ្ចូលទឹកដីផ្នែកខាងលិចប្រទេសប៉ូឡូញជារបស់ខ្លួននិងបន្តកាន់កាប់ទឹកដីផ្នែកកណ្តាលខណៈដែលសហភាពសូវៀតបានកាត់យកទឹកដីផ្នែកខាងកើត, ទឹកដីប៉ូឡូញដែលនៅសល់បន្តិចបន្តួចត្រូវបានផ្ទេរទៅឱ្យប្រទេសលីទុយអានីនិងស្លូវ៉ាគី។ នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ហ៊ីត្លែរបានចេញសំណើសន្តិភាពជាសាធារណៈទៅអង់គ្លេសនិងបារាំងប៉ុន្តែក្នុងសំណើនោះគេបានថ្លែងថា អនាគតនៃប្រទេសប៉ូឡូញគឺនឹងត្រូវកំណត់ផ្តាច់មុខដោយអាល្លឺម៉ង់និងសហភាពសូវៀត។ សំណើនោះត្រូវបានបដិសេដដោយក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តហើយបន្ទាប់មក ហ៊ីត្លែរបានបញ្ជាឱ្យផ្តើមការវាយប្រហារលើប្រទេសបារាំងប៉ុន្តែដោយសារអាកាសធាតុមិនអំណោយផល អាល្លឺម៉ង់ត្រូវពន្យារពេលវាយប្រហាររហូតដល់និទាឃរដូវនៃឆ្នាំ១៩៤០។",
"question": "ជាមួយការកាត់បញ្ចូលទឹកដីរបស់អាល្លឺម៉ង់ ទឹកដីប៉ូឡូញបានផ្ទេរទៅកើតនៅទីណា?",
"answer": "ប្រទេសលីទុយអានីនិងស្លូវ៉ាគី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភូមិវិទ្យាមនុស្ស ជាមែកធាងមួយនៃភូមិវិទ្យា ដែលផ្តោតទៅលើប្រព័ន្ធសិក្សានៃបណ្តាលំនាំនិងបណ្តាវិធី ដើម្បីសំលៀងអន្តរកម្មរបស់មនុស្សជាមួយនិងបរិថាន ដោយយោងទៅលើបណ្តា ហេតុនិងផលពិសេសនៃសកម្មភាពមនុស្សក្នុងរបាយលំហលើផ្ទៃនៃផែនដី ។ ភូមិវិទ្យាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំទៅលើសំណួរថា\"នៅទីណា\", រីឯភូមិវិទ្យាមនុស្ស ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ក៏ផ្តោតលើចំលើយថា \"ហេតុម្តេច\" នៃ \"នៅទីណា\"។",
"question": "តើភូមិវិទ្យាមនុស្សគឺជាមែកធាងមួយនៃភូមិវិទ្យាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ភូមិវិទ្យា",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គឈ្នះមារ ស្តេចមានព្រះបន្ទូល សូត្រសានូវបាទគាថាទាំងឡាយដូច្នេះថា (៩៨, ៩៩, ១០០, ១០១) ហៃភិក្ខុទាំងឡាយអើយ រីអស់អ្នកទាំងអម្បាលនោះ ដែលមាននៅក្នុងកំឡុងព្រះនគរនោះក្តី ទោះស្រីស្នំក្រមការ អ្នកបម្រើនោះក្តី កូនអាមាត្រក្តី ព្រះរាជបុត្រក្តី អ្នកឈ្មួញជួញប្រែក្តី ព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធបណ្ឌិតកវីអ្នកប្រាជ្ញក្តី មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទោះនាយដំរី នាយរទេះ នាយពាជី នាយរាជរថ ពលថ្មើរជើងក្តី ទោះអ្នកស្រុកក្រៅលំនៅជនបទផងទាំងឡាយក្តី រីអ្នកទាំងអម្បាលនោះ កាលណា បើឮសព្ទយោបំសំឡេងទ្រង់ព្រះកន្សែងនៃព្រះនាងសុបារសុប្បតីហើយ ក៏ពុំអាចដើម្បីទប់ទល់ តម្កល់អាត្មាភាពនោះបាន ឡើយ សឹងដ៏លើកដៃដាក់លើត្បូង ដៃមួយគក់ទ្រូងទួញយំ ដ៏មានសំឡេងនោះមហិមាក្រៃពេក មុខគួរឲ្យខ្លាច មានព្ធដ៏ស្រុកជេតុត្តរនគរនោះហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាអំពីការលើកដៃដាក់លើត្បូងនៅក្នុងបទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់?",
"answer": "គឺជាអំពីការលើកដៃដាក់លើត្បូង ដែលមានសំឡេងមហិមាក្រៃពេក មុខគួរឲ្យខ្លាច មានព្ធដ៏ស្រុកជេតុត្តរនគរនោះហោង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រាហ្មណ៍ មិនគប្បីប្រហារព្រាហ្មណ៍ទេ (ចំណែក) ព្រាហ្មណ៍ (ដែលត្រូវគេប្រហារហើយ) មិនគប្បីចងពៀរចំពោះព្រាហ្មណ៍នោះ តថាគតតិះដៀលព្រាហ្មណ៍ ដែលប្រហារព្រាហ្មណ៍ ព្រាហ្មណ៍ណា ចងពៀរចំពោះព្រាហ្មណ៍នោះ តថាគតតិះដៀលព្រាហ្មណ៍នោះ ក្រៃលែងជាងនោះទៅទៀត ។",
"question": "តើព្រាហ្មណ៍មិនគប្បីជាមួយនឹងអ្វីទេ?",
"answer": "ប្រហារព្រាហ្មណ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហ្គោស ចុកតុង ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២របស់សាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរី ដោយបន្តតំនែងពីលោក លី ក្វាន់យូ។ លោកកាន់តំនែងពីថ្ងៃទី ២៨ វិច្ឆិកា១៩៩០ ដល់ថ្ងៃទី១២ សីហា ២០០៤ ៖ គិតសរុបទាំងអស់រយៈពេល១៤ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នលោកជាព្រឹទ្ឋរដ្ឋមន្ត្រីនៃសិង្ហបុរី និងជាប្រធាន ធនាគារកណ្ដាលសិង្ហបុរី ដែលជាអាជ្ញាធម៌រូបិយវត្ថុសិង្ហបុរី។",
"question": "យ៉ាងណាជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២របស់សាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្ន?",
"answer": "លោកហ្គោស ចុកតុងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២របស់សាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរី និងជាប្រធាន ធនាគារកណ្ដាលសិង្ហបុរី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អូនកុំមើលងាយបង ៗមិនមែនជាមនុស្សចិត្ដអន់ រត់ពីកណ្ដាប់ដៃខ្មាំងទេ ។ អូនជាខ្មាំង នឹងបង ឥឡូវត្រូវការ អូនហ៊ានយកកាំបិត មកបុកត្រង់ដង្ហើមបង ឲ្យស្លាប់ទៅ មិនគប្បីមកដោះលែងបង ដោយលួចលាក់ទេ។ នាងយំឱបដៃខ្ញុំ ដែលជាប់ចំនង និយាយខ្សឹកខ្យួលថា៖",
"question": "អូនជាខ្មាំង នឹងបង មានប្រយោគអ្វីមួយនៅលើការបុកត្រង់ដង្ហើមបង ឲ្យស្លាប់ទៅ មិនគប្បីមកដោះលែងបង ដោយលួចលាក់ទេ?",
"answer": "នាងយំឱបដៃខ្ញុំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រយៈពេលធ្វើការហ្វឹកហាត់នៅចន្លោះពេលពី ៦ ខែទៅ ២ ឆ្នាំអាស្រ័យលើកម្រិតការសិក្សាវិទ្យាការទាហាន និងការស្ម័គ្រចូលធ្វើជាទាហានដោយបើអ្នកទទួលការពិនិត្យឈាមចប់ការសិក្សាមិនទាបជាងកម្រិតបរិញ្ញាបត្រ បើចាប់បានស្លាកពណ៌ក្រហម គឺត្រូវបម្រើរាជការ ១ ឆ្នំាពេញ បើស្ម័គ្រដោយមិនចាប់ស្លាក នឹងបម្រើរាជការត្រឹមតែ ៦ ខែ ជាដើម។ អ្នកដែលចាប់បានស្លាកពណ៌ខ្មៅ មិនបាច់ចូលបម្រើរាជការយោធា បើអ្នកសិក្សាវិទ្យាការទាហានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ឆ្នាំទី១ នឹងត្រូវបម្រើរាជការ ១ ឆ្នាំពេញ បើបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ឆ្នាំទី២ នឹងត្រូវបម្រើរាជការ ៦ ខែ ហើយបើបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ឆ្នំាទី៣-៥ មិនត្រូវបានបញ្ជូលក្នុងកងប្រចាំការ តែអាចហៅថាពលបាន ក្នុងឋានៈជាទាហានកងជំនួយប្រភេទ១។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនរយៈពេលអ្នកដែលមិនចាប់បានស្លាកពណ៌ខ្មៅនឹងបម្រើរាជការសិក្សាស៊ីត ជាទាហាន?",
"answer": "បើអ្នកមិនចាប់បានស្លាកពណ៌ខ្មៅ នឹងបម្រើរាជការត្រឹមតែ ៦ ខែ ជាដើម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកកាលីហ្វរនៀ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ California Current) ជាខ្សែទឹកមួយនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលធ្វើដំនើរទៅទិសខាងត្បូងសសៀរតាមច្រាំងខាងលិច នៃអាមេរិកខាងជើង។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រភេទខ្សែទឹកនៅខណ្ឌសីមាខាងកើត និងជាផ្នែកមួយរបស់ខ្សែទឹករង្វល់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង។ ខ្សែទឹកនេះជាខ្សែទឹកត្រជាក់។ ចលនាច្រាល់ឡើងមកផ្ទៃទឹកខាងលើនៃស្រទាប់ទឹកខាងក្រោម ដែលបណ្ដាលមកពីដំនឹកអេកម៉ាន់ កាន់តែធ្វើអោយខ្សែទឹកនេះមានភាពត្រជាក់។ ការច្រាល់ឡើងនៃស្រទាប់ទឹកខាងក្រោមបាននាំយកមកនូវសារធាតុចិញ្ចឹមមកទ្រទ្រង់ជីវិតសត្វត្រីគ្រប់ប្រភេទជាពិសេសបាឡែន និង បក្សីសមុទ្រផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខ្សែទឹកកាលីហ្វរនៀ ដែលជាខ្សែទឹកមួយនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងមានប្រភេទជាផ្នែកមួយរបស់ខ្សែទឹករង្វល់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានន្ទរិតតែឆ្ងល់អស្ចារ្យក្នុងចិត្ដ អំពីអាកប្បកិរិយាដ៏ប្លែករបស់លោកឪពុកអ្នក។ អ្នកនឹកច្នៃថា ប្រហែលជាលោកដឹងរឿងរ៉ាវទាំងអស់របស់អ្នកជាមួយអាពាហ៍ពិពាហ៍នាកណ្ដាលរាត្រីស្ងាត់នេះ។ តំនក់ញើសហូរពាសពេញខ្លួនអ្នក តែយុវជនប្ដេជ្ញាក្នុងចិត្ដថា បើឪពុកអ្នកជំទាស់នឹងរឿងនេះ អ្នកនឹងហ៊ានចេញមុខជំទាស់វិញយ៉ាងដាច់ខាត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីន្ទរិតតែឆ្ងល់អស្ចារ្យក្នុងចិត្ដ និងយុវជនប្ដេជ្ញាក់ដែលមានអំពីអាកប្បកិរិយានៅទីផ្សាររាត្រីស្ងាត់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វត្តភ្នំ ត្រូវបានពណ៌នាអំពីព្រឹត្តការណ៍ នៃព្រះបាទ ពញ្ញាយ៉ាត ដែលលើករាជធានីពីទួលបាសាន ខេត្ត កំពង់ចាម មកតាំងនៅតំបន់ចតុមុខ (បច្ចុប្បន្ន: ភ្នំពេញ) ដែលជាតំបន់នៃការប្រពសព្វគ្នា នៃទន្លេបួន នោះគឺ ទន្លេសាប ទន្លេមេគ្គងលើ ទន្លេមេគង្គក្រោម និង ទន្លេបាសាក់ ទន្លេទាំងបួនប្រសព្វមុខគ្នា ទើបហៅថា ទន្លេចតុមុខ (Chaktomuk River) មុនពេលព្រះបាទ ពញ្ញាយ៉ាត មកដល់តំបន់ចតុមុខនេះ វត្តភ្នំ ត្រូវបានសាង់រួចរាល់ទៅហើយ ដោយលោកយាយ ដូនពេញ ក្នុងឆ្នាំ ១៣៧២ នៃគ.សករាជ ដែលស្ថិតក្នុងរជ្ជកាល ព្រះធម្មរាជាទី១ រហូតដល់ក្នុងរាជរបស់ ព្រះបរមរាជាទី១ នៃអង្គ ពញ្ញាយ៉ាត ដែលបានលើករាជធានីពីទួលបាសាន មកតាំងនៅ តំបន់ចតុមុខ អំឡុងពេលដែលរាជធានីទួលបាសាន ត្រូវបានលិចលង់ដោយទឹកជំនន់ធំ នាឆ្នាំរោង ក្នុងឆ្នាំ ១៣៩៧ នៃគ.សករាជ រយៈពេល ៣ឆ្នាំ នៃការសាងសង់ទីក្រុងថ្មីនាតំបន់ចតុមុខនេះ ព្រះបាទ ពញ្ញាយ៉ាត បានប្រសិទ្ធនាម ទីក្រុងថ្មីនេះថា \"ក្រុងចតុមុខ មង្គលសកលកម្ពុជាធិបតី សិរីធរៈបវរ ឥន្ទ្របត្តបុរី រដ្ឋរាជសីមាមហានគរ\" (Krong Chaktomuk Mongkol Sakal Kampuchea Thipadei Sereythorabovor Indrabat Borei Roth Reach Seima Maha Nokor) ដែលគ្រប់គ្នាស្គាល់ថា ជាទីក្រុងចតុមុខ ដែលត្រូវបានប្រកាសឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៤០០ នៃគ.សករាជ ។",
"question": "តើវត្តភ្នំត្រូវបានសាង់រួចរាល់នៅទីណា?",
"answer": "តំបន់ចតុមុខ",
"type": "extract"
},
{
"context": "២- ឯកសារជាច្រើន និយាយត្រូវគ្នាថា ខ្មោចនាងកង្រីដែលស្លាប់នៅមាត់ទឹកនោះ កើតមកជាភ្នំកង្រី ហើយថា នៅជិតភ្នំនាងកង្រីមានភូមិ ២ ឈ្មោះកំពង់ហាវ ១ កំពង់លែង ១ ។ ភូមិកំពង់ហាវ ជាទីដែលនាងកង្រីស្រែកហៅព្រះពុទ្ធសែន ភូមិកំពង់លែងជាទីដែលព្រះពុទ្ធិសែនលែងត្រូវការនាងកង្រី។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាភ្នំកង្រីដែលខ្មោចនាងកង្រីស្លាប់នៅមាត់ទឹក?",
"answer": "ភូមិកំពង់ហាវ",
"type": "explain"
},
{
"context": "Mahayana Buddhist schools de-emphasize the ideal, emphasized in Theravada, of the release from individual Suffering (Dukkha) and attainment of Awakening (Nirvana). The Lotus Sutra says, successively, that the Buddha's lifetime is extremely long, and that it is infinite. Mahayana authorities differ on which of these statements to take literally. On the whole, Chinese and Japanese prefer the former, Tibetans the latter. In addition, most Mahayana schools believe in a pantheon of quasi-divine Bodhisattvas (菩薩) that devote themselves to personal excellence, ultimate knowledge, and the salvation of humanity and all other sentient beings (animals, ghosts, demigods, etc.). Zen Buddhism is a school of Mahayana which often de-emphasizes the pantheon of Bodhisattvas and instead focuses on the meditative aspects of the religion. In Mahayana, the Buddha is seen as the ultimate, highest being, present in all times, in all beings, and in all places, and the Bodhisattvas come to represent the universal ideal of altruistic excellence.",
"question": "តើជំនីសិល្ប៉ិន Mahayana ស្ថិតនៅក្នុងពាក្យណាដែលមានគោលបំណងពីការទទួលខ្លួនឯងដោយមិនទាន់មានបាល់បោះមួយនេះទេ?",
"answer": "Bodhisattvas",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទនេះ ស្ថិតនៅខាងក្រោយប្រាសាទណាប៉ូឡេអុងទី៣ ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៤ - ១៩៥៩ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទនរោត្ដមសុរាម្រឹត ក្រោយការដាក់រាជ្យបាន៤ឆ្នាំ នៃ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ ដែលបានដាក់រាជ្យនៅ ថ្ងៃទី ៣ មិនា ១៩៥៥។ ប្រាសាទនេះចែកចេញជា២ជាន់គឺ ១ជាន់ សំរាប់ទុកដាក់គ្រឿងអលង្ការក្រុមរបាំព្រះរាជ្យទ្រព្យ ព្រះពស្ដ្រ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ការទូត។ ឯមួយជាន់ទៀត នៅខាងត្បូង រៀបចំជាការិយាល័យរបស់មន្ត្រីនៃព្រះបរមរាជវាំង និងជាព្រះរាជការិយាល័យព្រះប្រមុខរដ្ឋ សម្តេចនរោត្តមសីហនុ។ បច្ចុប្បន្ន ព្រះរាជដំណាក់ច័ន្ទ ជាមន្ទីរការិយាល័យរដ្ឋបាល នៃក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង។",
"question": "ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងដោយអ្នកណា?",
"answer": "ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទនរោត្ដមសុរាម្រឹត ក្រោយការដាក់រាជ្យបាន៤ឆ្នាំ នៃ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ ដែលបានដាក់រាជ្យនៅ ថ្ងៃទី ៣ មិនា ១៩៥៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាពលេបេដេវ-មីលីន (Lebedev–Milin inequality) គឺជាវិសមភាពមួយចំនួននៃវិសមភាពផ្សេងៗចំពោះមេគុណអិចស្ប៉ូណង់ស្យែលនៃស៊េរីស្វ័យគុណ ដែលត្រូវបានរកឃើញដោយ លេបេដេវ (Lebedev) និង មីលីន (Milin ) នៅឆ្នាំ១៩៦៥ និងដោយ អ៊ីសាក ម៉ស៊ីវីច មីលីន (Isaak Moiseevich Milin) នៅឆ្នាំ១៩៧៧។ វាត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងស្រាយបញ្ជាក់ទ្រឹស្តីបទ Bieberbach conjecture ។",
"question": "តើវិសមភាពលេបេដេវ-មីលីនត្រូវបានរកឃើញដោយអ្នកណាអ្នកណា?",
"answer": "លេបេដេវ (Lebedev) និង មីលីន (Milin)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទន្លេយ៉ាលូ (ភាសាចិន៖鸭绿江) ឬ ទន្លេអាមណុក(ភាសាកូរ៉េ៖압록강; 鴨綠江) ជាទន្លេមួយស្ថិតនៅព្រំដែនប្រទេសចិននិងកូរ៉េខាងជើង។ ឈ្មោះនេះក្លាយមកពីពាក្យម៉ាន់ជូ មានន័យថា ព្រំដែនរវាងតំបន់២។ ទន្លេនេះមានប្រភពពីភ្នំបាអែកឌុ និងហូរចូលទៅក្នុងសមុទ្រលឿង។ ទន្លេនេះមានប្រវែង៧៩០គ.ម ទទឹងអតិបរមា៥គ.ម និង ជំរៅមិនលើស៣ម៉ែត។ ទន្លេនេះផ្ដល់នូវការផលិតថាមពលវារីអគ្គីសនី ការដឹកជញ្ជូនឈើហ៊ុប និង ត្រី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទន្លេយ៉ាលូ ឬ ទន្លេអាមណុក ដែលជាទន្លេមួយស្ថិតនៅព្រំដែនប្រទេសចិននិងកូរ៉េខាងជើង និងគេសំដៅនៅពីពាក្យម៉ាន់ជូ មានន័យថា ព្រំដែនរវាងតំបន់២។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីបទអូស្រ្តូស្គី (Ostrowski's theorem) គឺជាទ្រឹស្តីបទគណិតវិទ្យាដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះដោយផ្តល់ជាកិត្តិយសដល់គណិតវិទូ អាឡិចសាន់ដឺ អូស្ត្រូស្គី (Alexander Ostrowski) ដែលពោលថាតំលៃដាច់ខាតមិនសូន្យចំពោះចំនួនសនិទាន គឺស្មើនឹងតំលៃដាច់ខាតជាចំនួនពិត ឬ តំលៃដាច់ខាត p-adic ដែល p ជាចំនួនបឋម។",
"question": "តើទ្រឹស្តីបទអូស្រ្តូស្គីបានដាក់ឈ្មោះដោយអ្វីខ្លះ?",
"answer": "គណិតវិទូ អាឡិចសាន់ដឺ អូស្ត្រូស្គី",
"type": "extract"
},
{
"context": "២ = លោកប៉េលីយោតប្រែថា Ya-lie ហើយចុះសេចក្ដីយល់ថា Ràp Riep ។ ៣ = លោកប៉េលីយោតប្រែថា Gnai-lan (Ràm) ៤ = តាមពិតយើងលើកខែទី៨ គឺខែអាសាធ ប៉ុន្ដែនេះ គឺលោកជីវក្វាន់និយាយតាមខ្មែរជំនាន់ដើម ដែលរាប់ពី១ រោច ខែអាសាធ ទៅដល់ ១កើតខែស្រាពណ៍ចាត់ជាខែទី៩ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលលោកជីវក្វានិយាយថា Gnai-lan (Ràm)?",
"answer": "លោកជីវក្វានិយាយតាមខ្មែរជំនាន់ដើម ដែលរាប់ពី១ រោច ខែអាសាធ ទៅដល់ ១កើតខែស្រាពណ៍ចាត់ជាខែទី៩។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រាប សុវតិ្ថ (អង់គ្លេស: Preap Sovath) (កើតថ្ងៃទី២៥ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥) លោក គឺជាកុំពូលតារាចម្រៀងកម្ពុជាមួយរូប ដែលទទួលបាននូវការចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិជន ជាមួយនិងការបង្ហាញខ្លួនរបស់លោកក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៥ ជាមួយនិង អាល់ប៊ុម (Album) បទចម្រៀងពេញនិយមក្នុងបទ (ទូរសព្ទប្រាប់អូន) ចេញផ្សាយដោយ ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស បទចម្រៀងមួយនេះ ធ្វើឱ្យលោកទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីទស្សនិជន និង ទទួលបានប្រជាប្រិយភាពជាបន្តបន្ទាប់ លោកក៏ជាតារាភាពយន្ត ជាអគ្គរដ្ឋទូតសុច្ឆន្ទៈម៉ាកយីហោល្បី ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាចៅក្រម និងជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការ សវនាកម្មដែលជាអ្នកវាយតម្លៃ សម្រាប់ភាពពិតនៃសម្លេងដែលបង្ហាញក្នុងវគ្គ Blind audition ក្នុងកម្មវិធី The Voice Cambodia ហើយលោកក៏បានក្លាយជា Jugde Audition ក្នុងកម្មវិធីបន្តបន្ទាប់ទៀតដូចជា៖ (Cambodian Idol) (The Voice Kid Cambodia) and (X Factor Cambodia) ផងដែរ។",
"question": "លោកព្រាប សុវតិ្ថតារាចម្រៀងកម្ពុជាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "បទចម្រៀងពេញនិយមក្នុងបទ (ទូរសព្ទប្រាប់អូន)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះខីណាស្រពទាំងឡាយ មានស្មារតី រមែងខ្វល់ខ្វាយ [ខ្វល់ខ្វាយក្នុងគុណដែលខ្លួនបានហើយ ឬក្នុងឈាន និងវិបស្សនា ដោយកិច្ច គឺរំពឹងចូលចេញ អធិដ្ឋាន ឬពិចារណាមិនមានសម្រាក ។ អដ្ឋកថា ។] រមែងត្រេកអរក្នុងទីនៅអាស្រ័យ លោកលះបង់ចោលស្រឡះនូវអាល័យទាំងអស់ ដូចហង្សលះបង់ភក់ហើរទៅ ដូច្នោះ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលរមែងខ្វល់ខ្វាយនៅព្រះខីណាស្រ?",
"answer": "រមែងខ្វល់ខ្វាយនៅព្រះខីណាស្រគឺជាកិច្ចដែលមានសម្រាក មានស្មារតី និងមានការរំពឹងចូលចេញ អធិដ្ឋាន ឬពិចារណាមិនមានសម្រាក ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមសិលាចារឹកនៅប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង បានសរសើរពីព្រះបាទហស៏វរ្ម័នទី១ ពូកែក្នុងការប្រយុទ្ធ ដោយដាវ ពោរពេញដោយជ័យជំនៈ តឹងរុឹងក្នុងការតាំងសមាធិ យកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការយកអាសាអ្នកដទៃ ត្រឹមត្រូវក្នុងវិរភាព។ សិលាចារឹកនៅតាមជើងសសរខ្លោងទ្វាររៀបរៀបពីរាជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទរេជេន្ទ្រវរ្ម័នព្រមទាំងអធិប្បាយបញ្ជាក់អំពីស្ថានភាពនៃប្រាសាទនៅក្នុឆ្នាំ៩៤៧នៃគ.ស។ មានរូបសំណាក់ព្រះវស្ណុមួយអង្គបិទមាសនៅក្នុងប្រាសាទនេះនៅជំនាន់នោះ។",
"question": "តើសិលាចារឹកនៅប្រាសាទបក្សីចាំក្រុងត្រឹមត្រូវនៅក្នុម្ភណាដែលមានមិនមែនជាផ្លូវការតែមួយទេ?",
"answer": "ឆ្នាំ៩៤៧នៃគ.ស.",
"type": "extract"
},
{
"context": "សូរសម្រែកឮបានតែប៉ុណ្ណោះតាចាស់យើងដួលផ្ងាខ្លួនទៅក្រោយសន្លប់បាត់ស្មារតី។ កាមាឃើញដូច្នោះ ក៏ក្រោកពីកៅអីឈានជើងទៅយកដាវខ្លួនដែលដេកលើក្ដារមកស៊កចូលក្នុងស្រោមដូចមុន រួចផ្លោះតាមបង្អួចទៅបាត់ក្នុងទីងងឹតទៅ។ សម្រែកវិសេសក្លាហានលាន់ឮស្ទើររហែកមេឃ។ សូរសម្រែកបោះពួយក្នុងអាកាសទៅដល់ត្រចៀកនាងទេវី ដែលកំពុងនិយាយលេងយ៉ាងរីករាយជាមួយមានន្ទជាគូគាប់ នាងឈប់ង៉ក់ដូចគេកន្ដ្រាក់។ កញ្ញាងើបក្បាលឡើងពីជង្គង់មានន្ទដោយបើកភ្នែកធំៗ ។ ដើមទ្រូងនាងញ័រយ៉ាងខ្លាំង។ ស្រីហាក់ដឹងរឿងអាសន្នអស់។ នាងច្រានមានន្ទវឹងដែលដួលទៅក្រោយ រួចរត់សំដៅទៅផ្ទះ។ មានន្ទស្រឡាំងកាំងក្រោកឡើងបោសគូទស្រែកដោយសម្លេងហៅនាង៖",
"question": "យ៉ាងណានាងស៊ូរសម្រែកឮបានជើងទៅយកដាវខ្លួនដែលដេកលើក្ដារមកស៊កចូលក្នុងស្រោម?",
"answer": "កាមាឃើញដូច្នោះ ក៏ក្រោកពីកៅអីឈានជើងទៅយកដាវខ្លួនដែលដេកលើក្ដារមកស៊កចូលក្នុងស្រោមដែលមាននៅមុន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងតាមរយៈសារៈប្រយោជន៍ដែលបានផ្តល់ដោយប្រាសាទភ្នំជីសូរ ក៏ដូចប្រាសាទដទៃទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនាមយុវជនជំនាន់ក្រោយក៏ដូចជារូបខ្ញុំបាទ ត្រូវតែខិតខំ ថែរក្សា ការពារ និងអភិរក្សនូវប្រាសាទបុរាណដែលបុព្វបុរសខ្មែរ បានបន្សល់ទុករហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្នតាមរយៈ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ចូលរូមផ្សព្វផ្សាយ និងការចូលរួមសកម្មភាពនានានៅពេលទៅទស្សនាប្រាសាទបុរាណដូចជា ការមិនបោះសំរាម ការមិនប៉ះពាល់សម្លាក់ជាដើម។",
"question": "តើអ្វីដែលជាប្រធានបទដែលគេត្រូវបានគេស្រាវជ្រាវរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្នដើម្បីថែរក្សាប្រាសាទបុរាណមួយជាងគេ?",
"answer": "ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ចូលរូមផ្សព្វផ្សាយ និងការចូលរួមសកម្មភាព",
"type": "extract"
},
{
"context": "មហាម៉ាត់នៅក្នុងទីនោះ មិនយូរប៉ុន្មាន ក៏តាំងប្រជុំអស់ពួកមេក្រុមរបស់ខ្លួនបង្កជាកូនទ័ពលើកចេញមកវាយពួកកូរេតច្ជ ត្រាតែមានជ័យជម្នះ ហើយបានជាសាស្ត្រាចារ្យនៅស្រុកមេកៈ តមកយកបានកន្លែងវិហារ «កាអាបា» ដែលជាទីបូជនីយដ្ឋានសម្រាប់គោរពបូជានៃពួកអារ៉ាប់ទូទៅ ហើយទាំងបានបំផ្លាញរូបសម្រាប់គោរពក្នុងទីនោះអស់ ៣០០ រូប ហើយនិយាយថា៖ «សេចក្ដីពិតមកដល់ហើយ សេចក្ដីកុហកចូរសាបសូន្យទៅ»។",
"question": "យ៉ាងណាមហាម៉ាត់ត្រូវបានជាប់នៅទីនោះ?",
"answer": "មហាម៉ាត់ត្រូវបានជាប់នៅស្រុកមេកៈ ហើយបានជាសាស្ត្រាចារ្យនៅស្រុកមេកៈ តមកយកបានកន្លែងវិហារ «កាអាបា» ដែលជាទីបូជនីយដ្ឋានសម្រាប់គោរពបូជានៃពួកអារ៉ាប់ទូទៅ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ កើតឡើងពីព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/០៦១១/៦០០ ចុះថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ ឋិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលនៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរផ្សាយព្រឹត្តិបត្រ និង សទ្ទានុក្រមផ្សេងៗទាក់ទងនឹងភាសាជាតិ។ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ការផ្សាយភាគច្រើននិយាយអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យ និងពាក្យថ្មីៗដែលក្រុមប្រឹក្សាប្រកាសឱ្យប្រើ ហើយគេពុំសូវឃើញមានការផ្សាយពីទម្រង់សំនេរច្រើននៅឡើយទេ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ ដែលកើតឡើងពីព្រះរាជក្រឹត្យលេខនស/រកត/០៦១១/៦០០ និងលំដាប់សារពីរដ្ឋបាល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "យ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើមប្រសិនបើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរ?",
"answer": "សូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើមដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកៗ ស្ដាប់ឲ្យបាន ! ខ្ញុំពុំបានធ្វើបាបអ្នកទេ គឺខ្ញុំបម្រុងយកអ្នកធ្វើជាប្រពន្ធពិតៗ របស់ខ្ញុំ ព្រោះថា កាលពីបងមានន្ទនៅរស់ ខ្ញុំក៏ពុំដែលមានពាក្យអ្វីដូច្នេះដែរ តែបើឥឡូវបងមានន្ទស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅហើយ គប្បីពាក្យស្នើរបស់ខ្ញុំបានសំរេចផងដែរ។ អ្នកនៅទំនេរធ្វើអ្វី នាំឲ្យសត្រូវមើលងាយទេ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺខ្ញុំបម្រុងយកអ្នកធ្វើជាប្រពន្ធពិតៗ របស់ខ្ញុំ?",
"answer": "ព្រោះថា កាលពីបងមានន្ទនៅរស់ ខ្ញុំក៏ពុំដែលមានពាក្យអ្វីដូច្នេះដែរ",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលណាអង្គធាតុ A មួយមានអំពើលើអង្គធាតុ B មួយដោយកំលាំង ពេលនោះអង្គធាតុ A រងអំពើពីអង្គធាតុ B ដោយកំលាំងដែលមានអាំងតង់ស៊ីតេដូចគ្នាតែមានទិសដោផ្ទុយគ្នា ។ គេអាចពោលដោយងាយថា៖ គ្រប់កំលាំងសកម្មទាំងអស់សុទ្ឋតែមានកំលាំងប្រតិកម្មដែលមានអាំងតង់ស៊ីតេដូចគ្នានិងមានទិសដៅផ្ទុយគ្នា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសម្រាប់កំលាំងប្រតិកម្មដែលមានអាំងតង់ស៊ីតេដូចគ្នា និងទិសដៅផ្ទុយគ្នារបស់អង្គធាតុមួយនៅពេលរងអំពើលើអង្គធាតុផ្សេងៗ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដង់សុីតេប្រជាជន គឺជាស្ថិតិដែលបង្ហាញពីចំនួនរស់នៅរបស់ប្រជាជនជាអចិន្រ្តៃយ៍ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ គិតត្រឹមឆ្នាំ 2023 ក្រុងភ្នំពេញមានប្រជាជនសរុបចំនួន 2.3 លាននាក់ និងមានអត្រាប្រជាជនចំនួន 5,700 នាក់ ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (5,700/km²) ការប៉ាន់ស្មានចំនួនប្រជាជន និងការព្យាករទាំងនេះបានមកពីការកែសម្រួលចុងក្រោយបំផុតនៃចក្ខុវិស័យនគរូបនីយកម្មពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ។ ការប៉ាន់ប្រមាណទាំងនេះតំណាងឱ្យការប្រមូលផ្តុំការរស់នៅ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលជាធម្មតារួមបញ្ចូលចំនួនប្រជាជនទីក្រុងភ្នំពេញ បន្ថែមពីលើតំបន់ជាយក្រុងដែលនៅជាប់គ្នា ។ អ្នករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរ ហើយមានប្រមាណជា 90% នៃប្រជាជនសរុបក្នុងទីក្រុង ចំណែកឯជនជាតិផ្សេងៗទៀត មានប្រមាណជា 10% ដែលជាជនជាតិចំរុះជាតិសាសន៍មកពីជុំវិញពិភពលោក ខណៈដែលភាសាផ្លូវការណ៍គឺជា ភាសាខ្មែរ ហើយភាសាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ គឺជាភាសា អង់គ្លេស ដែលមានអ្នកប្រើប្រាសពេញនិយមច្រើនជាងគេ ចំណែកឯភាសាបន្ទាប់បន្សំគឺជា ភាសាចិន និង ភាសាបារាំង ។ ប្រជាជន ក្នុងក្រុងភ្នំពេញប្រមាណជា 90% កាន់ ពុទ្ធសាសនា 5% កាន់ ឥស្លាមសាសនា និង 5% ទៀតកាន់ គ្រឹស្តសាសនា ផងដែរ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្ថិតិប្រជាជននៅទីក្រុងភ្នំពេញ ឆ្នាំ 2023 ដែលមានប្រជាជនសរុបចំនួន 2.3 លាននាក់ និងមានអត្រាប្រជាជនចំនួន 5,700 នាក់ ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពិធីបុណ្យកណ្ដាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ត្រូវនឹងថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ ៨ រៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកស្រុកប្រកួតគ្នាធ្វើនំពៀកកូយួន(បាន់ត្រាំងធូ) ព្រមទាំងរៀបចំក្បួនហែរ លេងម៉ុងសាយនាគ ដើម្បីជាការបង្ហាញសេចក្ដីគោរពចំពោះដួងព្រះច័ន្ទ។",
"question": "តើពិធីបុណ្យកណ្ដាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះត្រូវនឹងណាស់?",
"answer": "ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ ៨",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុណ្យតេត ជាបុណ្យសាសនាដែលសំខាន់បំផុត មានឈ្មោះពេញថា “តេតង្វៀនដាន” មានន័យថា បុណ្យនៃពន្លឺដំបូងក្នុងឆ្នាំថ្មី មានរៀបចំធ្វើឡើងក្នុងរវាងចុងខែមករាដល់ដើមខែកុម្ភៈ ជាពិធីបុណ្យឆ្លងជំនឿលើអាទិទេព លទ្ធិតាវ ខុងជឺ និងសាសនាព្រះពុទ្ធ និងជាការគោរពបុព្វបុរស។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបុណ្យតេត?",
"answer": "បុណ្យតេតគេធ្វើឡើងក្នុងរវាងចុងខែមករាដល់ដើមខែកុម្ភៈ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៨៧៦ ពេលគាត់ប្រកាសរកគូស្រករ មាននារីម្នាក់ឈ្មោះ បែលតា ឃីងស្គី បានដាក់ពាក្យ។ ក៏ប៉ុន្តែ នាង បែលតា ឃីងស្គី មានគូដណ្តឹងរួចហើយឈ្មោះ អាសា ហ្វុន ហ្សុតណា។ នាងក៏សំរេចចិត្តរត់ចោលណូបែលនៅទីបំផុត ហើយទៅរៀបការនឹងគូរដណ្តឹងម្នាក់នោះ។ គេនិយាយថា ណូបែលបានបង្កើតអោយមានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពដោយសារគាត់ទទួលឥទ្ឋិពលគំនិត ពីនាង បែលតា ឃីងស្គីនេះ ដែលនាងជាមនុស្សនិយមសន្តិភាព។ ម្យ៉ាងទៀតដោយសារ អាសា ហ្វុន ហ្សុតណា ជាអ្នកគណិតវិទ្យា ទើបណូបែលមិនបង្កើតអោយមានរង្វាន់ណូបែលសំរាប់អ្នកគណិតវិទ្យា។",
"question": "តើនាងបែលតា ឃីងស្គីមានឈ្មោះជាច្រើននៅទីបំផុត?",
"answer": "អាសា ហ្វុន ហ្សុតណា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងសេចក្ដីរីករាយនេះ ទាំងកាយ ទាំងវាចា របស់អ្នកកាន់ចន្លុះ គេសង្កេតឃើញ នូវការគោរពស្រលាញ់ យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ជ្រាលជ្រៅ។ មានន្ទសំរូតចុះពីលើខ្នងសេះ ដោយអស់កម្លាំងខ្លាំងពេក។ មាណពស្ទុះទៅឱបសហជីវិនចាស់ របស់អ្នក យ៉ាងខ្លាំង ដោយក្ដីរលឹក។ មិត្ដចាស់នេះ ឈប់ធ្មឹង បាត់សើចសប្បាយវិញ រួចសួរយ៉ាងស្ងួតថា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការគោរពស្រលាញ់មួយដែលទាំងកាយ ទាំងវាចានៅសេចក្ដីរីករាយ ដែលមានន្ទសំរូតចុះពីលើខ្នងសេះ ហើយមិត្ដចាស់លើកទីនេះបាត់សើចសប្បាយវិញ សួរយ៉ាងស្ងួត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១០ កីឡាអូឡាំពិកត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងចំនួន៤១ ក្នុងចំនោម២២ប្រទេស។ កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០០៨ដែលនឹងមកដល់នាពេលឆាប់ៗនេះ គឺនឹងប្រារព្ធនៅទីក្រុងប៉េកាំង នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមិតចិន នៅថ្ងៃទី០៨ ខែសីហាឆ្នាំ២០០៨ ម៉ោង ០៨:០៨ល្ងាច (០៨/០៨/០៨, ០៨:០៨ ម៉ោងក្នុងប្រទេសចិន) នៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិប៉េកាំង។ ហើយកីឡាអូឡាំពិករដូវត្រជាក់ឆ្នាំ២០១០ នឹងធ្វើនៅទីក្រុងវង់គូវែរ ប្រទេសកាណាដា។",
"question": "តើទីក្រុងណាដែលនឹងធ្វើកីឡាអូឡាំពិករដូវត្រជាក់ឆ្នាំ២០១០?",
"answer": "វង់គូវែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងរដូវរងា ការឆ្លងកាត់សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ច្រើនតែមានភាពស្មុគស្មាញដោយផ្ទាំងទឹកកករសាត់ រួមផ្សំជាមួយនឹងខ្យល់បក់ខ្លាំងដែលកើតឡើងក្នុងរដូវរងា នេះជារឿយៗនាំឱ្យការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាស និងសកម្មភាពផ្លូវសមុទ្រត្រូវបញ្ឈប់ហួសពីឆ្នេរភាគខាងជើងរបស់កោះហុកកៃដូ កំពង់ផែនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងសមុទ្រជប៉ុន ជាទូទៅមិនមានទឹកកកពេញមួយឆ្នាំ ទោះបីជាទន្លេភាគច្រើនត្រជាក់ក្នុងរដូវរងាក៏ដោយ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការឆ្លងកាត់សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ដែលមានភាពស្មុគស្មាញនៅរដូវរងា ជាធម្មតាផ្ទាំងទឹកកករសាត់ និងខ្យល់បក់ខ្លាំង ដែលមានimpactsទៅកាន់ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាសនិងសកម្មភាពផ្លូវសមុទ្រ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាស៊ីហ្គេមមានឫសគល់ពីការប្រកួតពហុកីឡានៅអាស៊ីតូចមួយ ដែលមានឈ្មោះថា ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា។ វាជាការប្រកួតដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងការរឹតចំនងសាមគ្គីភាពនិងសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេស៣គឺ៖ ចក្រភពជប៉ុន កំរងកោះហ្វីលីពីន និង ចិន។ ការប្រកួតលើកទី១ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងម៉ានីល នៅឆ្នាំ១៩១៣។ ប្រទេសនៅអាស៊ីដទៃទៀតបានចូលរូមជាបណ្ដើរៗនាពេលបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ១៩៣៨ ពេលដែលជប៉ុនឈ្លានពានចិន ដែលជាបុព្វហេតុនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២នៅប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"question": "តើឫសគល់អាស៊ីហ្គេមមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងចំណោម វត្ត ៤៦៧៦វត្ត(២០១៤) និងទួល អាស្រម ទីបូជនីយដ្ឋានយ៉ាងច្រើនដែលជាទីគោរពសក្ការ: នៃប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងនោះ វត្តបទុមវតីរាជវរារាមក៏ជាវត្តអារាមដ៏ពិសិដ្ឋមួយក្នុងព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានប្រវត្តិជាប់ទាក់ទងជាមួយនឹងការកកើតឡើងនៃរាជធានីភ្នំពេញ។ វត្តនេះមាន បណ្តោយ ពីខាងលិចទៅខាងកើត ២៦០ម៉ែត្រ និងទទឹង ពីខាងជើងទៅខាងត្បូង ២០២ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅ សង្កាត់ចតុមុខ ខ័ណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។",
"question": "យ៉ាងណានៅជើងវត្តបទុមវតីរាជវរាកម្ពុជាទាំងមូល?",
"answer": "វត្តនេះមានប្រវត្តិជាប់ទាក់ទងជាមួយនឹងការកកើតឡើងនៃរាជធានីភ្នំពេញ និងស្ថិតនៅសង្កាត់ចតុមុខ ខ័ណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាល់ហ្វ្រិដ ប៊ែរណា ណូបែល (ភាសាអង់គ្លេស: Alfred Bernhard Nobel) កើតនៅថ្ងៃទី ២១ តុលា ១៨៣៣ នៅស្តុកហូម ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ១០ ឆ្នូ ១៨៩៦ នៅ សង់រ៉េម៉ូ អ៊ីតាលី។ គាត់មានសញ្ជាតិស៊ុយអែត។គាត់ជាអ្នកគីមីវិទ្យា វិស្វករ អ្នកស្រាវជ្រាវបង្កើតវត្ថុថ្មី អ្នកផលិតអាវុធ និងជាអ្នករកឃើញគ្រាប់បែក។ គាត់ជាស្ថាបនិកនៃរង្វាន់ណូបែល។ ជាកិត្តិយសដល់រូបលោកឈ្មោះលោកត្រូវបានផ្តល់ទៅឈ្មោះធាតុគីមី ណូបែលល្យូម។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមរណភាពនៃអាល់ហ្វ្រិដ ប៊ែរណា ណូបែល?",
"answer": "គាត់ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ១០ ឆ្នូ ១៨៩៦ នៅ សង់រ៉េម៉ូ អ៊ីតាលី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្លឹមសារនៃរឿងបានបង្ហាញពីបញ្ហាទំនាក់ទំនង រឿងរ៉ាវផ្សេងៗនៅ ប្រទេសដទៃ ឬក៏ជារឿងដែលធ្វើការបកស្រាយ ប្រែមកពីភាសាគេ មកជាភាសាជាតិខ្មែរ នៅរក្សាខ្លឹមសារដដែល។ ការដោះស្រាយរឿងស្របតាមស្ថានភាពពិតៗនៅជាតិសាសន៍នោះ។ ឧទា. រឿងភ្នំក្រហម រឿងកិត្តិយសនិងស្នេហា...",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខ្លឹមសាររឿងដែលធ្វើការបកស្រាយ ប្រែមកពីភាសាគេមកជាភាសាជាតិខ្មែរ និងស្របតាមស្ថានភាពពិតៗនៅជាតិសាសន៍។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អដ្ឋង្គិកមគ្គ ដ៏ប្រសើរនេះឯងដូចម្តេចខ្លះ? គឺ អរិយអដ្ឋងគិកមគ្គ ឬហៅមួយយ៉ាងទៀតថា មជ្ឈិមាបដិបទា (បដិបត្តិផ្លូវខ្សែកណ្តាល ) ។ អរិយអដ្ឋងគិកមគ្គ ជាផ្លូវមានអង្គ ៨ ប្រការ សរុបក៏នៅក្នុងត្រៃសិក្ខា គឺ សីល សមាធិ បញ្ញា ៖",
"question": "អ្វីដែលជាអរិយអដ្ឋងគិកមគ្គ?",
"answer": "មជ្ឈិមាបដិបទា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្មេងៗឥឡូវចចេសណាស់។អាកូនខ្ញុំក៏រឹងណាស់ដែរ។មួយថ្ងៃៗ ឮតែវាពន្យល់ម៉ែវា បងស្រីវាថា អាមេរិកខូចណាស់ ចង់យកខ្មែរជា ចំណុះវាដូចជាបារាំងអីចឹង ខ្ញុំជេរស្ដីវា សួរថាដឹងពីណាមក។វាថាមកពីវាមើលកាសែតនង្គ័លរាល់ថ្ងៃអង្គារ និងសុក្រ។",
"question": "យ៉ាងណាដឹងពីក្មេងៗមក?",
"answer": "វាថាមកពីវាមើលកាសែតនង្គ័លរាល់ថ្ងៃអង្គារ និងសុក្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការបែកបាក់គ្នា និងចម្បាំងរាំងជលឥតឈប់ឈរ រវាងរាជវង្សានុវង្សខ្មែរនាពេលនោះ បានផ្ដល់ផលវិបាកយ៉ាងអាក្រក់ដល់សង្គមខ្មែរ ដូចជាចោរកម្ម ប្លន់កាប់សម្លាប់ ទុរភិក្ស ជំងឺរាតត្បាត។ នៅឆ្នាំ ១៤៨៥ ព្រះធម្មរាជាដោយមានបំណងចង់សោយរាជ្យតែម្នាក់ឯងបានលបលួចទាក់ទងជាសម្ងាត់ជាមួយស្ដេចសៀម ដើម្បីស្នើសុំជំនួយកម្លាំងយោធា។ ស្ដេចសៀមសព្វព្រះទ័យយ៉ាងខ្លាំងហើយព្រមព្រៀងតាមសំណើព្រះបាទធម្មរាជា ដោយបានបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពសៀមមកក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងន័យចូលមកសម្រុះសម្រួលព្រះរាជាខ្មែរទាំងបីអង្គដែលកំពុងទាស់ទែងគ្នា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបែកបាក់គ្នា និងចម្បាំងរាំងជលឥតឈប់ឈរ រវាងរាជវង្សានុវង្សខ្មែរនាពេលនោះ និងស្ដេចសៀម ដែលបានផ្ដល់ផលវិបាកយ៉ាងអាក្រក់ដល់សង្គមខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្យ៉ាងទៀតនៅមុនពេលនោះបោះបង់ក្រុងអង្គរ គេឃើញខ្មែរយើងមានប្រើពាក្យ ពញា (ភ្ញៀ) សំរាប់ហៅព្រះរាជបុត្រក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យនិងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដូចពញាយ៉ាតជាដើម ការអះអាងនេះមិនទាន់ត្រឹមត្រូវទេ (សូមមើលឯកសារសិលាចារឹកសម័យកណ្ដាលរបស់លោក វង់ សុធារ៉ាបន្ថែម)។ គេបានសង្កេតឃើញថា ជនជាតិមនក្នុងបុរាណកាលក៏ធ្លាប់ប្រើពាក្យពញានេះជាឋានន្តរសក្ដិនៃមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដែរ។",
"question": "តើពាក្យ 'ពញា' មានកិច្ចការអ្វីខ្លីនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មុនពេលនោះ?",
"answer": "មានជាឋានន្តរសក្ដិនៃមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "អង្គការ DBFC ជាកម្មសិទ្ឋិនៃគ្រួសារសាឡេស៊ាន នៃដុន បួស្កូ ទូទាំងពិភពលោក។យើងអនុវត្តតាមការអប់រំនៃលោក ដុន បួស្កូ ដែលជាមនុស្សសំខាន់នៃគ្រួសារ។ការអប់រំសំខាន់មាន វប្បធម៌ ប្រពៃណី កីឡា សិល្បៈ ការលូតលាស់ផ្នែកបញ្ញាស្មារតីនិងអាចប្រកបការងារបាន",
"question": "អង្គការ DBFC គឺជាកម្មសិទ្ឋិនៃគ្រួសារសាឡេស៊ាន នៅទីក្រុងណា?",
"answer": "អង្គការ DBFC គឺជាកម្មសិទ្ឋិនៃគ្រួសារសាឡេស៊ាន នៃដុន បួស្កូ ទូទាំងពិភពលោក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងទៅតាមចំនួនប្រជាជន ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ មាន៨៩២៣៨នាក់ រួមមាន ១៤ឃុំ និង៦៥ភូមិ។ ខណ្ឌព្រៃនប់ជាខណ្ឌដែលធំជាងគេ ក្នុងចំណោមខណ្ឌទាំងបី(ខណ្ឌព្រៃនប់ ខណ្ឌមិត្ដភាព ស្រុកស្ទឹងហាវ) នៃខេត្ត ព្រះសីហនុ ។ព្រៃនប់ត្រូវបានប្តូរពីខណ្ឌមកជាស្រុកនៅឆ្នាំ ២០០៩។",
"question": "ខណ្ឌដែលធំជាងគេជាធម្មតានៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុមាន់តែមុនឆ្នាំ២០០៩ជាក់ស្តែង?",
"answer": "ខណ្ឌព្រៃនប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបន្ទាយសំរែស្ថិតនៅខាងកើតបារាយណ៍យសោធរតដាក (បារាយណ៍ខាងកើត) ហើយស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ២គីឡូម៉ែត្រពីភូមិព្រះដាក់ នៅខាងត្បូងផ្លូវពីប្រដាកទៅភ្នំបូក ។ ប្រាសាទបន្ទាយសំរែមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិថ្នល់ទទឹង ឃុំព្រះដាក់ ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទបន្ទាយសំរែ ដែលស្ថិតនៅខាងកើតបារាយណ៍យសោធរតដាក នៅចម្ងាយប្រហែល ២គីឡូម៉ែត្រពីភូមិព្រះដាក់ នៅខាងត្បូងផ្លូវពីប្រដាកទៅភ្នំបូក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទី២៖ ប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ទីកន្លែងនេះមិនមែនជាទីកន្លែងសម្រាប់ព្រះរាជាគង់នៅទេ ។ មិនមែនមានទីភូមិសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ។ គឺមានតែកន្លែងសម្រាប់អ្នកបួស ឱ្យចូលមកតាំងសីល ហើយនិងដើម្បីនឹងជួយបន្តពិធីគោរពបូជានេះ តទៅទៀត ។ បើពិនិត្យទៅ គឺត្រូវពិនិត្យមើលនៅប្រាសាទ ដែលជាប់នឹងខ្លោងទ្វារទី៣ ឬគោបុរៈទី៣ នៅគោបុរៈទី៣ មានសិលាចារឹក K- ៣៨១ នោះ ត្រូវបានសង្ស័យថា នៅត្រង់កន្លែងនោះ គឺជាកន្លែងដែលគេបំបួសឱ្យទៅជាព្រាហ្មណ៍ ដើម្បីនឹងបន្តកិច្ចការគោរពនិងថែរក្សាអាទិទេព ស្រីសិខៈរិស្វរៈ នោះតទៅទៀត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ដែលមានគោបុរៈសម្រាប់អ្នកបួស និងជួយបន្តពិធីគោរព និងគោរពនិងថែរក្សាអាទិទេព ស្រីសិខៈរិស្វរៈ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រឹទ្ធសភា ពិនិត្យហើយឱ្យយោបល់ក្នុងរយៈពេលមួយខែយ៉ាងយូរលើសេចក្ដី ព្រាងច្បាប់ ឬសេចក្ដីស្នើច្បាប់ ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តយល់ព្រមលើកដំបូងរួចហើយ ព្រមទាំងលើបញ្ហាទាំងពួង ដែលរដ្ឋសភាបានដាក់ឱ្យពិនិត្យ។ បើជាការប្រញាប់ រយៈពេលនោះត្រូវបន្ថយមកនៅត្រឹមតែប្រាំថ្ងៃ។",
"question": "តើព្រឹទ្ធសភាបង្ហាញជាអ្វីនៅពេលដែលមានរយៈពេលព្រមទាំងលើសេចក្ដីមួយមួយ?",
"answer": "យោបល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "មាតាឈ្មោះនាងវិសាខា បិតាឈ្មោះអគ្គិទត្តព្រាហ្មណ៍ ភរិយាឈ្មោះនាងរោបិនី បុត្រឈ្មោះឧត្តរ ក្នុងនគរឈ្មោះខេមវតី ព្រះជន្មាយុ ៤ ពាន់ឆ្នាំទើបចេញបព្វជ្ជាដោយយានរថ ធ្វើទុក្ករកិរិយា ៨ខែ ដើមច្រេសជាពោធិព្រឹក្ស អគ្គសាវក ២ រូប គឺវិធុរ ១ សញ្ជីវនាម ១ ឧបដ្ឋាក ១ រូប ឈ្មោះពុទ្ធិជ អគ្គសាវិកា ២ រូប គឺសាមា ១ ចម្បនាមា ១ មានសាវកសន្និបាត តែ ១ លើក មានព្រះខីណាស្រព ៤០ ពាន់អង្គ ព្រះជន្មាយុប្រមាណ ៤០ ពាន់ឆ្នាំទើបបរិនិព្វាន ។",
"question": "តើនាងវិសាខាឈ្មោះបិតានៅទីណា?",
"answer": "អគ្គិទត្តព្រាហ្មណ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្នាដៃរបស់លោក ដូចជារឿង សាច់មិនបានស៊ីយកឆ្អឹងព្យួរក, អន្ទិតគោលោត, ចិត្តក្រមុំ, គុកកាមកិលេស, ល្បែងល្បោយ, ខ្មែរស្លាប់ខ្មែររស់ និងការនិពន្ធជាភាសាបារាំងវិញ ដូចជា សំណេរ ហ្គ្វលកេ អាស់ស្ពេក ឌឺឡា លីតឈើរែតឈើខ្មែរ រឿង រាមកេរ្តិ៍ ដែលបានបោះពុម្ពនៅកម្ពុជា អត្ថបទនៃនិក្ខេបទ វប្បធម៌ខ្មែរដ៏ល្អនិងកំរកបាន និងកំណាព្យជាភាសាបារាំង ឈ្មោះ ត្រេនឌីដេ ដាន់ផាប់ផូល.",
"question": "យ៉ាងណាផ្ទាល់ខ្លួននៃស្នាដៃលោកដែលបានបោះពុម្ពនៅកម្ពុជា?",
"answer": "ស្នាដៃលោកមានចំណោមដូចជារឿង សាច់មិនបានស៊ីយកឆ្អឹងព្យួរក, អន្ទិតគោលោត, ចិត្តក្រមុំ, គុកកាមកិលេស, ល្បែងល្បោយ, ខ្មែរស្លាប់ខ្មែររស់ និងការនិពន្ធជាភាសាបារាំងវិញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហ្គូកហ្កល (ឡាតាំង:Google) ជាក្រុមហ៊ុនសាវជីកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មួយដែលផ្តល់នូវ សេវាកម្មអ៊ីនធើណែត ដែលមានដូចជា សេវាកម្ម និងផលិតផលរាប់បញ្ចូលទាំង ការស្វែងរកព័ត៌មានផ្សេងៗតាមអ៊ីនធើណែត , សេវាកម្មផ្សេងទៀតជាច្រើន , ផ្នែកសូហ្វែ(ផ្នែកទន់នៃកុំព្យូទ័រ) និងការផ្សព្វផ្សាយបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ។ ប្រាក់ចំណូលនៃការផ្សព្វផ្សាយដែលបានមកពីការបង្កើត Adwords ស្ទើរតែទាំងអស់កា្លយទៅជាប្រាក់ចំណូលនៃក្រុមហ៊ុន ។",
"question": "តើហ្គូកហ្កល (Google) ជាប្រជាជនមួយណាដែលមានសេវាកម្មរបស់វា?",
"answer": "សហរដ្ឋអាមេរិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "លំហពេល (សសៃរបស់សកល) តាមពិតទៅរីកធំឡើងជាលំដាប់។ ជាពិសេសទៅទៀតគឺថាសកលយឺតដូចជាកៅស៊ូកងអញ្ចឹង។ ការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីការពន្យល់នេះត្រូវបានផ្ដល់ដោយ អិដវីន ហាប់បល ដែលបានបកស្រាយថាកាឡាក់ស៊ីទាំងអស់និងវត្ថុនៅក្នុងអវកាសឆ្ងាយៗទាំងឡាយកំពុងធ្វើចលនាចាកឆ្ងាយពីយើង (ច្បាប់របស់ហាប់បល) នៅក្នុងបាតុភូតដែលគេហៅថា ពង្រីកសកល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីលំហពេល (សសៃរបស់សកល) ដែលតាមពិតទៅរីកធំឡើងជាលំដាប់ និងការបកស្រាយដោយ អិដវីន ហាប់បល លើកាឡាក់ស៊ីទាំងអស់និងវត្ថុនៅក្នុងអវកាសឆ្ងាយៗទាំងឡាយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គោលបំណងៈ គោលបំណងរបស់ ព្រះពុទ្ធសាសនា ឬក៏ដូចជា គោលបំណងរបស់ពុទ្ធសាសនិកម្នាក់ៗ គឺសែ្វងរកនិព្វានដែលប្រែថា សភាវ:ប្រាសចាកទុក្ខ មិនមានសេចក្តីទុក្ខ មិនមានបញ្ហានៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ខ្លួន ពាក្យនិព្វាននេះ មានន័យស្មើនិងពាក្យថា \"សន្តិ\" ដែលប្រែថា \"សេចក្តីស្ងប់\" ។ យើងអាចនិយាយថា គោលបំណង របស់ ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺការបង្កើតឡើងនូវ សន្តិភាព ក្នុងដួងចិត្តនេះដែរ ក៏ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសន្តិភាពក្នុងសង្គមដែលខ្លួនរស់នៅផង ។ ការកាន់ ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាការប្រឹងប្រែងដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពដល់ខ្លួន និងចូលរួមចំណែកដល់សន្តិភាពសង្គម និង ពិភពលោក នេះជាកាតព្វកិច្ចដែលពុទ្ធសាសនិកម្នាក់ៗត្រូវប្រឹងប្រែងធ្វើអោយសម្រេច ។",
"question": "តើគោលបំណងរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "គោលបំណងរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "តំបន់មាត់សមុទ្រស្ថិតនៅប៉ែកនិរតីនៃប្រទស ជាតំបន់ដែលមានរយៈកំពស់ កើតយ៉ាងឆាប់រហ័ស ពីឆ្នេរសមុទ្រទៅទល់ជើងជួរភ្នំក្រវាញ លាតសន្ធឹងលើខេត្តកោះកុង ក្រុងព្រះសីហនុ ក្រុងកែប និងខេត្តកំពត។ ម្យ៉ាងទៀតតំបន់នេះសម្បូរកូនភ្នំ ដែលជួនកាលជាកូនភ្នំនៅកណ្ដាលទំនាប និងជួនកាលជាកូនភ្នំលេចចេញពីទឹកសមុទ្រ ដែលជាកោះ។ ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជាមានប្រវែង៤៤០គីឡូម៉ែត លាតសន្ធឹងពីចាំយាម (ព្រំដែនថៃ) ដល់ហាទៀង (ព្រំដែនវៀតណាម) មានលក្ខណៈរឆេចរឆូច ប្រកបដោយឆ្នេរថ្ម ឆ្នេរខ្សាច់ និងឆ្នេរភក់។ ឆ្នេរនេះមានស្ទើរកោះធំៗពីរ គឺស្ទើរកោះស្មាច់ និងស្ទើរកោះវាលរេញ ដែលដាច់ចេញពីគ្នាដោយឆកកំពង់សោម (ទទឹង៣០គីឡូម៉ែត)។ ឈូងសមុទ្រយើង មានជម្រៅទឹកមធ្យមមិនលើសពី៥៦ម៉ែតឡើយ និងមានជំនោរ និងលំនាចពីរដងក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីតំបន់មាត់សមុទ្រស្ថិតនៅប៉ែកនិរតីនៃប្រទេស ជាតំបន់ដែលមានរយៈកំពស់ពីឆ្នេរសមុទ្រទៅទល់ជើងជួរភ្នំក្រវាញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រូបិយវត្ថុសិង្ហបុរីគឺ ដុល្លាសិង្ហបុរី ដែលមាននិមិត្តសញ្ញា S$ និងមានអក្សរកាត់ថា SGD។ ធនាគារកណ្ដាលនៃសិង្ហបុរី (The Central Bank of Singapore) ជាអាជ្ញាធររូបិយប័ណ្ណសិង្ហបុរី ដែលមាននាទីបោះផ្សាយក្រដាសប្រាក់។ សិង្ហបុរីបោះពុម្ភកាក់និងក្រដាសប្រាក់លើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៦៧។",
"question": "អ្វីដែលជាអាជ្ញាធររូបិយប័ណ្ណសិង្ហបុរី?",
"answer": "ធនាគារកណ្ដាលនៃសិង្ហបុរី (The Central Bank of Singapore)",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមរយៈរូបចម្លាក់ ទាំងឡាយនៅបន្ទាយស្រីដំបូងឡើយ គេគិតថាប្រពៃណីនិយមត្រចៀកវែង និងពាក់ក្រវិលនៅចុងទង ត្រចៀក ជាឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌ឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយហេតុថាជនជាតិដាយ៉ាក់ជាជនជាតិដើមរស់នៅតាមព្រៃភ្នំឱ្យតម្លៃ យ៉ាងខ្ពស់ចំពោះទំនៀមទម្លាប់នេះ ។ ប៉ុន្តែឥឡូវចំពោះទស្សនៈខាងលើនេះ គេបានផ្លាស់ប្តូរចិត្តគំនិតវិញហើយ ព្រោះថាគេពុំទាន់បានប្រមូលឯកសារដើម្បីយកទៅពិគ្រោះពិភាក្សាឱ្យឃើញ ច្បាស់លើបញ្ហានេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាមានជនជាតិដាយ៉ាក់ជាចុងក្រោយនៅទំនៀមទម្លាប់នេះ?",
"answer": "ជនជាតិដាយ៉ាក់ជាជនជាតិដើមរស់នៅតាមព្រៃភ្នំឱ្យតម្លៃ យ៉ាងខ្ពស់ចំពោះទំនៀមទម្លាប់នេះ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កងកម្លាំងខ្មែរក្រហមប្រមាណ ៦៨,០០០ រូបបានប្តូរឈ្មោះរបស់ខ្លួនមកជាកងទ័ពបដិវត្តន៍កម្ពុជា (ក.ប.ក.) បន្ទាប់ពីពួកគេបានដណ្តើមទីក្រុងភ្នំពេញបាននៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ ឈ្មោះនេះគឺមានប្រភពមកពីការប៉ះបោរនៅស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបងនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៦៧ ដោយមានការចូលរួមពីប្រជាកសិករជាច្រើន។ នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកសុន សេន ដែលពេលនោះត្រូវជាមេបញ្ជាការនិងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ កបក មានកងវរសេនាតូចចំនួន ២៣០ ក្រុម កងវរសេនាធំពី ៣០ ទៅ ៤០ ក្រុម និងកងពលតូចពី ១២ ទៅ ១៤ ក្រុម។ រចនាសម្ព័ន្ធនៃកិច្ចបញ្ជាការនៅក្នុងអង្គភាពនីមួយៗត្រូវផ្អែកលើគណៈកម្មាធិការ ៣ រូប ក្នុងនោះ គណៈកម្មាធិការនយោបាយគឺមានអំណាចជាងគេ បន្ទាប់មកគឺគណៈកម្មការយោធា និងអនុកម្មការ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមដែលប្តូរឈ្មោះជាកងទ័ពបដិវត្តន៍កម្ពុជា (ក.ប.ក.) នៅក្នុងអំឡុងពេលជើងគោជនិយមរដ្ឋ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "៧, យើងតែងតែរកមើលកុមារ និង យុវជនក្រីក្រពិតដូចជា៖ក្មេងតាមផ្លូវ មជ្ឈមណ្ឌលកុមារកំព្រារ កុមារត្រូវគេបោះបង់ចោល យុវជនមកពីជនបទ និងមកពីគ្រួសារក្រីក្រ។មានជួយផងដែរនូវកុមារ និង យុវជនមានការរងគ្រោះពីសង្គមគឺដូចជា កុមារត្រូវគេជួញដូរ ស្តី្រពេស្យា គ្រឿងញៀននិងផ្សេងទៀត។",
"question": "យ៉ាងណានៅលើកុមារ និងយុវជនក្រីក្រពិតដូចជាពីជនបទ និងមកពីគ្រួសារ?",
"answer": "មានជួយផងដែរនូវកុមារ និង យុវជនមានការរងគ្រោះពីសង្គមគឺដូចជា កុមារត្រូវគេជួញដូរ ស្តី្រពេស្យា គ្រឿងញៀននិងផ្សេងទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ីអាគ្នេយ៍មានផ្ទៃក្រឡាប្រហែល៤០០០០០០ គម២ (១,៦ លានម៉ាយការ៉េ)។ ពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០០៧ មនុស្សច្រើនជាង៥៩៣លាននាក់បានរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ ច្រើនជាងមួយភាគប្រាំនៃពួកគេ (១២៥ លាននាក់) នៅលើកោះឥណ្ឌូណេស៊ីជ្វា កោះធំដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនបំផុតក្នុងពិភពលោក។ ឥណ្ឌូណេស៊ីគឺជាប្រទេសដែលមានអត្រាប្រជាជនច្រើនបំផុតដែលមានប្រជាជន២៣០លាននាក់ និងក៏ជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតទី៤ក្នុងលោកដែរ។ របាយនៃសាសនានានានិងប្រជាជនគឺមានដោយឡែកនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍និងប្លែកគ្នាតាមប្រទេស។ ចិននាយសមុទ្រ៣០ លាននាក់ភាគខ្លះ មិនរាប់បញ្ចូលដំណែលដូនតា ក៏រស់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានភាគច្រើនលើសលប់នៅកោះឃ្រិសស្មាស ម៉ាឡេស៊ី ហ៊្វីលីពីន សិង្ហបុរី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងថៃ ហើយក៏មានដូចជានៅហ្វា នៅវៀតណាមដែរ។",
"question": "ប្រទេសណាដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍?",
"answer": "ឥណ្ឌូណេស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "មនុស្សប្រុស ស្លៀកសារុង ពាក់អាវកបិទដៃវែង ពាក់មួកមូល ឬមួកសំប៉ែត ធ្វើអំពីក្រណាត់ពណ៌ខ្មៅ ជួនការគេស្លៀកសារុងជាន់លើខោប្រមាណពាក់កណ្ដាលខ្លួន ដោយប្រលែងឱ្យឃើញជើងខោ ក្នុងករណីដែលត្រូវចូលរួមពិធី អាចមានការសៀតស្នៀតដែរ បច្ចុប្បន្នបុរសឥណ្ឌូនេស៊ីភាគច្រើននិយមតែងកាយបែបសាកល តែនៅពាក់មួកដូចដើម។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលចូលរួមពិធី មនុស្សប្រុសមានការសៀតស្នៀតដែរ?",
"answer": "បច្ចុប្បន្នបុរសឥណ្ឌូនេស៊ីភាគច្រើននិយមតែងកាយបែបសាកល តែនៅពាក់មួកដូចដើម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាំឆ្នាំហើយ ខ្ញុំធ្វើការជាមួយហាងនេះ។ខ្ញុំដើរឡានដឹកឥដ្ឋ ក្បឿង ឈើនៅកំពង់ឆ្នាំង កំពង់ចាម តាកែវ។ហាងបានចំណេញច្រើនណាស់ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ ពីដើមមានឡានតែមួយទេ ឥឡូវមានប្រាំបី។ថៅកែពីដើមជិះតែស៊ីក្លូ ឥឡូវមានឡានតូចល្អណាស់ ឯចំណែកគូលីវិញ ដូចខ្ញុំជាដើម នៅតែខ្វះច្រករាល់ពេល។ក្នុងពពួកជើងឈ្នួលហាង មានតែថីសែហ្វទេដែលបានគ្រាន់បើមានផ្ទះនៅ មានកូនឡានជិះ។ហាងនេះទទួលម៉ៅការសង់ផ្ទះ សង់បន្ទាយច្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជើងឈ្នួលហាងដែលបានចំណេញឡានជិះច្រើន និងទទួលម៉ៅការសង់ផ្ទះ សង់បន្ទាយច្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "២. ការបង្កើនកម្រិតសមត្ថភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែងខាងសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាន ដោយផ្ដោតសំខាន់លើគោលនយោបាយទ្រទ្រង់សហគមសេដ្ឋកិច្ច ដូចជា នយោបាយការប្រកួតប្រជែងការគ្រប់គ្រងអតិថិជន សិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញា នយោបាយពន្ធដារ និងការអភិវឌ្ឍគម្រោងមូលដ្ឋាន(ហិរញ្ញវត្ថុ ការដឹកជញ្ជូន វិទ្យាសាស្ដ្របច្ចេកទេស និងថាមពល)។",
"question": "តើការបង្កើនកម្រិតសមត្ថភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែងខាងសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាន ត្រូវផ្ដោតសំខាន់នៅលើអ្វី?",
"answer": "គោលនយោបាយទ្រទ្រង់សហគមសេដ្ឋកិច្ច",
"type": "extract"
},
{
"context": "និង មានផ្លូវបំបែកចេញពីខេត្ត ទៅ ខេត្តព្រះវិហារ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦៤ ដោយមានចម្ងាយ ១២៦ គីឡូម៉ែត។ នៅទីនេះគឺមានក្រុមហ៊ុនរថយន្តក្រុងជាច្រើនទៅមកពី ក្រុងភ្នំពេញ ទៅ ខេត្តសៀមរាប។ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តក្រុង មានដូចជា សូរិយា នៅជិតផ្សារកណ្តាល, ជីអេសធី ឬ កាប់ពីតូ ជាធម្មតា គឺធ្វើដំណើរពី ម៉ោង ៧, ៨, ៩ ពេលព្រឹក ហើយនិង ម៉ោង ១២, ១, ២ ពេលល្ងាច ទៅ ខេត្តសៀមរាប ក្នុងតម្លៃ ប្រមាណ ៣ ដល់ ៥ ដុល្លារ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺធ្វើដំណើរពីម៉ោងណានៅពេលព្រឹក ហើយម៉ោងណានៅពេលល្ងាច ទៅខេត្តសៀមរាប?",
"answer": "គឺធ្វើដំណើរពីម៉ោង ៧, ៨, ៩ ពេលព្រឹក ហើយម៉ោង ១២, ១, ២ ពេលល្ងាច ទៅខេត្តសៀមរាប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដើម្បី បានរីករាយត្រេកត្រអាលនឹងទេសភាពទាំងនោះ ក៏ដូចជាធ្វើឱ្យយើងងាយស្រួលចង់ចាំបទពិសោធន៍ដ៏ល្អ សំរាប់ កែវភ្នែកយើង ជាដំបូង យើងគួរសួរខ្លួនយើងងថា តើយើងកំពុងនៅទីណា? ដូចគ្នានេះដែរ ដើម្បីងាយស្រួលយល់ ពីប្រវត្តិសាស្ត្រពិតណាមួយ យើងត្រូវមានការយល់ដឹងពីប្រធានបទ ដែលគេកំពុងនិយាយ រួមទាំងវិធីសាស្ត្រ ដែល គេប្រើសំរាប់បរិយាយពីហេតុការណ៍នោះ។ ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្តើមអាន មុនពេលអ្នកយល់ពីលក្ខណៈរបស់អត្តបទ អ្នកអាចនឹងយល់ខុសលើព្រឹត្តិការណ៍ពិតមួយចំនួន ហើយនាំឱ្យទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានខុសដែរ។ ឧទារហណ៍ ពេលខ្លះ អ្នកនិពន្ធប្រើវិធីសាស្ត្រចំអកក្នុងការបង្ហាញហេតុការណ៍ពិតណាមួយ ឬជួនកាលគាត់លើកយកព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេង មកប្រៀបធៀប។ ក្នុងករណីនេះ ប្រសិនបើយើងមិនពិនិត្យឱ្យបានច្បាស់ជាមុននោះទេ យើងប្រហែលជាយល់ច្រលំ ថាអ្នកនិពន្ធកំពុងរៀបរាប់អ្វីដែលឆ្ងាយពីប្រធានបទ។ ប្រការល្អយើងគួរស្វែងយល់អំពីអ្នកនិពន្ធ និងគោលបំណង របស់គាត់ក្នុងការសរសេរសៀវភៅនោះ។ បន្ទាប់មកទៀត ចូរយើងអានមាតិកាអត្តបទ ដើម្បីស្វែងយល់នូវគោល គំនិតទូទៅរបស់អ្នកនិពន្ធ និងវិធីសាស្ត្រ ឬបែបបទក្នុងការតាក់តែងសៀវភៅរបស់គាត់។ បន្ទាប់មកទៀត សូម មើលត្រួសៗលើជំពូកនីមួយៗ រួចអានចំណងជើងរង និងក្រឡេកមើលការចង្អុលបង្ហាញនានា និងរូបភាពក្រាហ្វិច ផ្សេងៗ។ ប្រសិនបើអ្នកមានពេល សូមអានជាមុននូវផ្នែកសេចក្តីផ្តើម និងសេចក្តីបញ្ចប់ ឱ្យបានរហ័សមុននឹងចូល ទៅអានអត្តបទពិស្តារ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបង្ហាញហេតុការណ៍ដោយអ្នកនិពន្ធនៅក្នុងសៀវភៅ រួមមានការស្វែងយល់លក្ខណៈរបស់អត្តបទ និងវិធីសាស្ត្រក្នុងការសរសេរសៀវភៅជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខែមេសា២០០៨ Cairo និង Giza ត្រូវបានគេបែងចែកជា៤អាណាភិបាល ដោយមានឈ្មោះអាណាភិបាល Cairo, Giza, ៦តុលា និង Helwan ។ ក្នុងពេលដូចគ្នានៃខែមេសា២០១១ អាណាភិបាល៦តុលា និង Helwan ត្រូវបានចងសម្ព័ន្ធទៅក្នុង Giza និង Cairo រៀងៗខ្លួន ។ នៅឆ្នាំ២០០៩ ទីក្រុងLuxorត្រូវបានប្រកាសជាអាណាភិបាលឯករាជ្យមួយ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងពេលដូចគ្នានៃខែមេសា២០១១ នៅក្នុងប្រទេសជើងជើង?",
"answer": "អាណាភិបាល៦តុលា និង Helwan ត្រូវបានចងសម្ព័ន្ធទៅក្នុង Giza និង Cairo រៀងៗខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ២០០២ កូនស្រីរបស់លោក ហុក ឡងឌី ឈ្មោះ ហុក ជិនដាវី បានរៀបការជាមួយនឹងកូនប្រុសរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឈ្មោះ ហ៊ុន ម៉ានិត ដែលបានធ្វើឲ្យចំណងមិត្តភាពរវាងលោក ហុក ឡងឌី និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាន់តែរឹងមាំថែមទៀត។",
"question": "កូនស្រីរបស់លោកហុកឡងឌីនានៅឆ្នាំ២០០២ ឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ហុកជិនដាវី",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាទីដ៏តឹងតែងនេះ ក៏ចេះតែហូរទៅ មានន្ទក៏រឹតតែថប់ដង្ហើមឡើងៗបុរសគិតរិះរកចំនុចផ្សេងៗ ដើម្បីបានដឹងឆាប់អំំពីគោលបំនងនៃការកោះហៅខ្លួនអ្នកមកនេះ ។ នឹងយករឿងនាងទេវីមកនិយាយដោះសាជម្រាបលោកតែម្ដងទៅជាការធ្វេសប្រហែសមួយយ៉ាងធំ។ នឹងរង់ចាំឲ្យឪពុកអ្នកបង្ហើបរឿងមុនឪពុកអ្នកពុំធ្វើសោះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះអាកប្បកិរិយារបស់ព្រះកម្ពុត បង្កើតបរិយាកាសកំហែងដល់មានន្ទយ៉ាងខ្លាំងក្រៃពេក។ មានន្ទលូកហោប៉ៅដើម្បីរកកូនកន្សែងមកជូតញើស ស្រាប់តែចុងម្រាមដៃអ្នកបះលើសំបុត្រដីកាកោះ។ រន្ទះនៃសេចក្ដីរីករាយមួយមកដាស់ចិត្តឲ្យចាកផុតអំពីរណ្ដៅចង្អៀតចង្អល់ ដែលអ្នកជួបប្រទះមកនេះ។ មានន្ទក៏ហុចសំបុត្រដីកានោះជូនព្រះកម្ពុតដោយគោរព។",
"question": "យ៉ាងណាឈុតព្រះកម្ពុតនឹងគោរពសំបុត្រដីកានោះ?",
"answer": "ព្រះកម្ពុតគោរពសំបុត្រដីកានោះជូនដោយគោរពដែលមានន្ទលូកហោប៉ៅដើម្បីរកកូនកន្សែងមកជូតញើស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងករណីទាំងអស់ខាងលើនេះ ការឃុំខ្លួន ការចោទប្រកាន់តំណាងរាស្ត្រណាមួយត្រូវផ្អាក ប្រសិនបើរដ្ឋសភាបានបញ្ចេញមតិឱ្យផ្អាកតាមមតិភាគច្រើនបីភាគបួន នៃចំនួនសមាជិករដ្ឋសភាទាំងមូល។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារមួយត្រូវផ្អាកក្នុងករណីទាំងអស់ខាងលើ?",
"answer": "ប្រសិនបើរដ្ឋសភាបានបញ្ចេញមតិឱ្យផ្អាកតាមមតិភាគច្រើនបីភាគបួន នៃចំនួនសមាជិករដ្ឋសភាទាំងមូល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានដែរ។ស៊ឹមបានឆ្លើយ។កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍មុន អាប្អូនខ្ញុំវាស្ម័គ្រចិត្តទៅសូមធ្វើផែកំពង់សោម។គេបានឆ្លើយប្រាប់វាថា គេមិនយកទាំងអស់គ្នាទេ ហើយគេថាចាំខែក្រោយបានគេឲ្យដំណឹង ព្រោះឥឡូវមិនទាន់មានម៉ាស៊ីនមកដល់...។អាប្អូនខ្ញុំវាថា វាមិនសង្ឃឹមបានទៅកំពង់សោមទេ ព្រោះមនុស្សច្រើនណាស់ គេបានទៅត្រសុលក្បាលទៅរករស់នៅកំពង់សោម ឯមេហាងបែបមិនចង់មើលមុខយើងផង។",
"question": "តើអាប្អូនខ្ញុំមានការសង្ឃឹមអំពីកំពង់សោមប៉ុន្មាន?",
"answer": "មិនសង្ឃឹមបាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅពេលផុតកំណត់ នៃការជួល ភតិសន្យាបតី ឬ ទាយាទទាំងឡាយរបស់ជននេះទទួលបានមកវិញនូវកម្មសិទ្ធិពេញលេញ នៃសំណង់ ដោយគ្មានការសងសោហ៊ុយក្នុងការរៀបចំ ឬ កែលំអទាំងឡាយ ដែលបានធ្វើដោយអ្នកជួល ។ ភតិសន្យាបតី ឬ ទាយាទមិនអាចបង្ខំអ្នកជួលឱ្យប្រគល់អចលនវត្ថុតាមស្ថានភាពដើមបានឡើយ បើសិនជាអ្នកជួលគោរពបទប្បញ្ញត្តិ នៃវាក្យខណ្ឌ ២ នៃមាត្រានេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាឧីមានធនាគារទាយាទមិនអាចបង្ខំអ្នកជួលឱ្យប្រគល់អចលនវត្ថុតាមស្ថានភាពដើមបានឡើយ?",
"answer": "មានធនាគារទាយាទមិនអាចបង្ខំអ្នកជួលឱ្យប្រគល់អចលនវត្ថុតាមស្ថានភាពដើមបានឡើយ បើសិនជាអ្នកជួលគោរពបទប្បញ្ញត្តិ នៃវាក្យខណ្ឌ ២ នៃមាត្រានេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងករណីប័ណ្ណបើកបរត្រូវទុកជាមោឃៈដោយអ្នកបើកបរបង្កឲ្យមានអ្នករងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ឬស្លាប់ដោយអចេតនា អ្នកបើកបរអាចរៀន និងប្រឡងយកប័ណ្ណបើកបរជាថ្មីឡើងវិញយ៉ាងតិច៥ឆ្នាំ ក្រោយពីការបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ដោយឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យសុខភាព។",
"question": "យ៉ាងណាមានគ្រោះថ្នាក់ជាមួយនឹងប័ណ្ណបើកបរត្រូវបានរៀននិងប្រឡងជា៖",
"answer": "យ៉ាងតិច៥ឆ្នាំ ក្រោយពីការបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ដោយឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យសុខភាព។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នាងទេវីក៏ប្រុងស្មារតី ដៃទាំងពីរសំពះឱនមុខលុតជង្គង់ ។ ធីតាឮសូរជើងសេះដែលធ្វើឲ្យនាងព្រឺអស់ទាំងខ្លួន។ នាងភ័យផងអរផង។ នាងនឹកឆ្ងល់ថា អាកាមានេះវាឲ្យនាងធ្វើដូច្នោះ តើមានប្រយោជន៍អ្វី ? នាងបំបែរដៃនាងដែលសំពះឲ្យចំមាត់ទ្វារ ព្រោះកែវវរលក្ខណ៍ដឹងថាគឺតាមច្រកទ្វារនោះហើយដែលប្ដីនាងបម្រុងនឹងចូលមក។",
"question": "តើនាងបំបែរដៃដែលសំពះឲ្យចំមាត់ទ្វារមានប្រយោជន៍អ្វី?",
"answer": "ព្រោះកែវវរលក្ខណ៍ដឹងថាគឺតាមច្រកទ្វារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងសៀវភៅដដែល ទំព័រ ៩១-៩២ ហ្លួងវិចិត្រវាទការ (Luang Wichit Wathakan) បានសរសេរត្រង់រឿងនេះ តទៅទៀតថា៖ « … ដល់ជាជាតិថៃដែលចូលមកតាំងនៅក្នុង(ប្រទេស)សៀមយើងនេះឯង ក៏រកកល់ក្លាយទៅជាខ្មែរទៅហើយ យើងតាំងខ្លួនយកបែបខ្មែរចូលមកប្រើក្នុងរាជសំណាក់ យកអក្សរខមមកបូជា យកភាសាខ្មែរមកប្រើជារាជសព្ទ(ពាក្យខ្មែរដែលសៀមខ្ចីយកទៅប្រើ ជាពាក្យខ្ពស់នោះ គឺជាពាក្យសាមញ្ញរបស់ខ្មែរ ដូចជា ខ្នើយ, ស្តាំ, ឆ្វេង, ស្តាប់ ។ល។ ) គ្រោះជា ដែលយើងរវល់ច្បាំងនឹងភូមា មិនសូវទាក់ទងនឹងខ្មែរ ហើយខ្មែរក៏សាបសូន្យទៅភ្លាម បើខ្មែរនៅរុងរឿងតទៅទៀត ប្រហែលពីររយឆ្នាំហើយយើងទាក់ទងនឹងខ្មែរយ៉ាងល្អនៅឡើយ យើងក៏គង់ក្លាយជាខ្មែរទៅអស់» ។",
"question": "តើអ្នកណាច្រៀងត្រង់រឿងនេះទៅហើយជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកមួយ?",
"answer": "ហ្លួងវិចិត្រវាទការ (Luang Wichit Wathakan)",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីកុមារភាពលោកសិក្សានៅសាលាបឋមសិក្សាវត្តកំពង់ព្រះ ដែលមានគ្រូជាព្រះសង្ឃនៅសាលានេះ ហើយដែលលោកចេះអានសាស្រ្តាស្លឹករឹតយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ឆ្នាំ១៩៣២ លោកបានប្រលងជាប់ ចូលរៀននៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ រាជធានីភ្នំពេញ ហើយលោកតស៊ូរៀនសូត្ររហូតបានទទួលសញ្ញាប័ត្រកម្រិតមធ្យមសិក្សា",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយគ្រូជាព្រះសង្ឃនៅសាលាបឋមសិក្សាវត្តកំពង់ព្រះដែលលោកសិក្សានៅ?",
"answer": "គ្រូជាព្រះសង្ឃនៅសាលាបឋមសិក្សាវត្តកំពង់ព្រះគឺជាប្រឈមជំនាញជាធម្មជាតិនៃកុមារភាពរបស់លោកសិក្សានៅសាលានេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្ថិតនៅស្រុកពេជ្រចិន្ដា ចំងាយប្រមាណ ៣២ គ.មពីសែនមនោរម្យ។ ទឹកជ្រោះប៊ូស្រាជាទឹកជ្រោះធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេស។ ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់គ្នាស្គាល់ទឹកជ្រោះនេះតាមរយៈបទចំរៀងផ្តោះផ្តង ទឹកជ្រោះប៊ូស្រា''' ច្រៀងដោយអធិរាជសំលេងមាស ស៊ីន ស៊ីសាមុត និង អ្នកស្រី ម៉ៅ សារ៉េត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទឹកជ្រោះប៊ូស្រាជាស្ថិតនៅស្រុកពេជ្រចិន្ដាបេស្កមានទំហំធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេស ហើយបានគេស្គាល់ដោយជើងចំរៀងផ្តោះផ្តង់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "យ៉ាណៃ (ភាសាអង់គ្លេស:Yanai ,ភាសាជប៉ុន:柳井市(やないし, យ៉ាណៃស៊ិ)) ជាឈ្មោះទីក្រុងតូចមួយនៃអាណាខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ របស់ប្រទេសជប៉ុន។ នៅឆ្នាំ២០០៣ ក្រុងយ៉ាណៃ មានប្រជាជនប្រហែល ៣៣១៦១ និងដង់ស៊ីតេប្រជាជន ២៥៩,៣៥ នាក់ ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការេ។ ទីក្រុងនេះមានផ្ទៃដីសរុប ១៣៩,៩០ km² ។",
"question": "យ៉ាណៃគឺជាឈ្មោះប៉ុន្មាននៅក្នុងប្រទេសមុនេស់?",
"answer": "យ៉ាណៃ (ភាសាអង់គ្លេស: Yanai , ភាសាជប៉ុន: 柳井市(やないし, យ៉ាណៃស៊ិ)) ជាឈ្មោះទីក្រុងតូចមួយនៃអាណាខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ របស់ប្រទេសជប៉ុន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះមហាសត្វ ទ្រង់ស្តាប់ហេតុភេទនោះហើយ មានព្រះទ័យសោមនស្ស ត្រាស់ថា ម្នាលរាជអាមាត្រអើយ កុំថាតែដំរី បច្ច័យនាគេន្ទ្រ ដែលអញឲ្យទៅជាទានព្រាហ្មណ៍នោះឡើយ អញគិតសព្វថ្ងៃនេះ ចង់តែនឹងឲ្យ អជ្ឈត្តិកទាន គឺ ទានក្នុងខ្លួនអញឯងហៈ ឥឡូវនេះ ព្រាហ្មណ៍វាមកសូមដំរី ហៅ ពាហិរកទាន គឺទានក្រៅអំពីខ្លួនអញ ៗនឹងស្តាយថ្វី ចៅអាមាត្រអើយ អស់អ្នកស្រីពិរាស្ត្រផង គេខឹងនឹងអញ ត្បិតអញឲ្យទាននោះ ទោះគេនឹងកាត់ខ្លួនអញជា៧ កំណាត់ក្តី ក៏អញមិនភ្លេចត្រង់ឲ្យទាននោះឡើយ ។",
"question": "តើព្រះមហាសត្វទ្រង់ស្តាប់ហេតុភេទនោះហើយមានព្រះទ័យអ្វីខ្លះ?",
"answer": "មានព្រះទ័យសោមនស្ស ត្រាស់ថា ម្នាលរាជអាមាត្រអើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានន្ទនឹកទៀតថា បើអ្នកមកទាន់ក្នុងពេលនោះ អ្នកមុខជាហូតដាវវាត់ឲ្យដាច់ចង្កេះទាំងពីរនាក់ឲ្យស្លាប់ ជាមួយគ្នាមួយរំពេចមិនខាន ។ ក្រោយពីសុបិននេះ មានន្ទសន្មតថា ស្រីដែលមានរូបល្អជាស្រីមានចិត្ដអាក្រក់ ។ រូបវាល្អណាស់ វាអាងរូប ចង់ឲ្យតែគេរាល់គ្នាស្រលាញ់វា។ ឱ ! ទេវី ! ស្រីទាំងអស់អាក្រក់គ្មានសល់មួយនាក់ ទោះមានរូបមិនល្អក៏ដោយ គឺថាណាមួយក៏ដូចណាមួយ។ អាស្រ័យហេតុនេះ មានន្ទនឹកដល់ព្រះពុទ្ធអង្គលោកបានហៅចំជាកំពូលមនុស្សមែន។ លោកយល់រឿងនេះ រួចបានលះបង់ទាំងអស់ដើម្បីព្រះនិព្វាន ដែលជាឋានផុតទុក្ខ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរូបវាល្អដែលមានចិត្ដអាក្រក់ ហើយមានន្ទនឹកមួយដល់ព្រះពុទ្ធអង្គលោកបានហៅចំជាកំពូលមនុស្សមែន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ហេតុអ្វី បុគ្គលទី៣ ធ្លាក់ខ្លួនជាប្រេត !? យើងនិយាយពីដើមខាងលើមកវិញ បុគ្គលទី១ និង បុគ្គលទី២ បានរករបរចិញ្ចឹមជីវិតរៀងៗខ្លួន ដោយការសម្លាប់នូវជីវិតសត្វផ្សេងៗ ជាការលក់ដូរ ដើម្បីរកបានប្រាក់កម្រៃមកចិញ្ចឹមជីវិត ហើយបុគ្គលទាំងពីរ បានយល់ដឹងពីបាបបុណ្យ ក៏ធ្វើបុណ្យលាងបាបនៅអំពើរបស់ខ្លួនផងដែរ ដោយធ្វើទាន ចំពោះព្រះសង្ឃ អ្នកក្រសត់ អ្នកអត់ឃ្លាន អំពើបុណ្យរបស់បុគ្គលទាំង២ បានសន្សំនៅកុសលជាច្រើន ដូចនេះហើយ ទើបពួកគេស្លាប់ហើយមិនបានក្លាយជាប្រេត រីឯបុគ្គលទី៣ មិនបានទៅធ្វើបុណ្យលាងនៅអំពើបាបរបស់ខ្លួនកាលនៅរស់នោះទេ ក៏បានក្លាយខ្លួនជាប្រេត ដែលមានបាបកម្មក្រាស ដូចនេះត្រូវជាប់ឃុំឃាំងនៅឋាននរក ហើយក្រុមញាតិពួកគេទោះជាធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសបញ្ជូនអាហារ យ៉ាងណាក្ដី ក៏មិនអាចបានទៅដល់ផងដែរ ត្រូវរងចាំរហូតដល់ស្ដេចយមរាជ បើកទ្វារឋាននរកប្រលែងមក ទើបទទួលបានអាហារបាយបិណ្ឌនេះ តាមរយៈប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្វើទាន ដោយការ បោះបាយបិណ្ឌនេះ និង អាចលាងនូវអំពើបាបរបស់ប្រេតទាំងនេះបន្តិចម្ដងៗ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាមរយៈការច្រូចទឹកលាងបាបនេះឯង អនុមោទនា ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាបុគ្គលទី៣ដែលធ្វើបានជាប្រេត!",
"answer": "បុគ្គលទី៣ មិនបានទៅធ្វើបុណ្យលាងនៅអំពើបាបរបស់ខ្លួនកាលនៅរស់នោះទេ ប៉ុន្តែ គាត់មានបាបកម្មក្រាស ហើយត្រូវជាប់ឃុំឃាំងនៅឋាននរក ដូចនេះគាត់ក្លាយខ្លួនជាប្រេត ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រុកអង្គជ័យ ជាស្រុកមួយស្ថិតក្នុង ខេត្តកំពត។ ប្រជាជនក្នុងស្រុកនេះភាគច្រើនធ្វើស្រែចំការ និងទំនេរពីធ្វើស្រែចំការអ្នកខ្លះធ្វើការរោងចក្រ អ្នកខ្លះទៀតលក់ដូរ និងការងារជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ក្នុងស្រុកនេះមានសាលារៀនមួយដែលមានចាប់ពីថ្នាក់ទី ១ ដល់ទី១២ ដែលធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលដល់សិស្សសានុស្សិសក្នុងការសិក្សា និងមានវត្ត២៥ ហើយមានប្រជាជនប្រហែល២០០០នាក់ ប្រហែលជា២៥០គ្រួសារ។ស្រុកនេះតូចបន្តិចតែប្រជាជនភាគច្រើនមានជីវភាពធូរធារគួរសម ប៉ុន្តែក៏មានមួយចំនួនមានជីវភាពលំបាកផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្រុកអង្គជ័យ ដែលមានប្រជាជនច្រើនធ្វើស្រែចំការ មានសាលារៀនមួយ និងមានវត្ត២៥ មានប្រជាជនប្រហែល២០០០នាក់ និងមានជីវភាពជាច្រើនជាងមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សាសនាដំបូងរបស់ចំប៉ាគឺសាសនាហិណ្ឌូដែលទទួលឥទ្ឋិពលពីឥណ្ឌា។ តែក្រោយមកដោយសារ ពាណិជ្ជករអារ៉ាប់តែងតែមកឈប់សំចតតាមឆ្នេរសមុទ្រចំប៉ាមុននឹងទៅប្រទេសចិន ជាហេតុធ្វើអោយឥទ្ឋិពលសាសនាឥស្លាមសាយភាយចូលទៅក្នុងស្រទាប់ប្រជាជនចំប៉ា។ គេមិនដឹងច្បាស់ទេពីការបរិច្ឆេទនៃការមកដល់នៃសាសនាឥស្លាម។",
"question": "តើសាសនាដំបូងរបស់ចំប៉ាធន៍គឺជាសាសនាច្រើន?",
"answer": "សាសនាហិណ្ឌូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩៤៦ អែងស្តែងបានហៅអ្នករើសអើងពូជសាសន៍នៅអាមេរិចថាជា «ជំងឺអាក្រក់បំផុត»។ លោកបានថ្លែងនាពេលក្រោយមកថា «គួរអោយស្ដាយណាស់ដែល ការអើងពូជសាសន៍បានក្លាយជាប្រពៃណីអាមេរិចទៅហើយ ហើយវាបន្តពីមួយជំនាន់ទៅមូយជំនាន់។ ថ្នាំព្យាបាលដ៏មានប្រសិទ្ធភាពតែមួយគត់គឺការភ្ញាក់រលឹកនិងការអប់រំ»។",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រសិទ្ធភាពតែមួយគត់នៅក្នុងការស្ដាយកម្មនៃអែងស្តែងនៅអាមេរិច?",
"answer": "មានប្រសិទ្ធភាពតែមួយគត់គឺការភ្ញាក់រលឹកនិងការអប់រំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានន្ទក៏ស្ទុះឡើងកាំជន្ដើរទៅលើផ្ទះ។ នាយកោបក៏ដឹកសេះយកទៅទុក។ មានន្ទដើរយ៉ាងមាំមួនចូលទៅក្នុបន្ទប់ព្រះកម្ពុត។ គឺជាបន្ទប់មួយធំ ជញ្ជាំងលាបពណ៌បៃតងខ្ចីស្រស់។ នៅជញ្ជាំងនីមួយៗមានព្យួរផ្ទាំងគំនូរចាស់ៗ គូរដោយដៃសិប្បករយ៉ាងចំណាននៃសម័យព្រងនាយនោះ។ នៅលើក្ដារ គឺកម្រាលល្អឆើតឆាយរំលេចដោយរូបភាពសត្វផ្សេងៗ និងរុក្ខាលតាវល្លិប្លែកៗដោយពណ៌ស លឿង ក្រហម បីដូចពណ៌ធម្មជាតិមែនៗ។ ក្រៅពីនេះចក្ខុយើងចាប់ភ្លឹកស្ញប់ស្ញែងដល់តុ ទូ កែវកង ដែលរៀបចំយ៉ាងប្រពៃ។ វត្ថុទាំងអស់សុទ្ធសឹងតែលាងដុសខាត់ស្អាតរលោងរលើបស្ទើរឆ្លុះមុខបាន។ គ្រឿងលំអទាំងពួងមានកែវកងជាដើមសឹងធ្វើអំពីប្រាក់ និង មាសយ៉ាងរុងរឿង។",
"question": "តើមានន្ទក៏ស្ទុះឡើងដល់លើអ្វីខ្លះ?",
"answer": "ទៅលើផ្ទះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គណកម្មាធិការអូឡាំពិកកូរ៉េ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Korean Olympic Committee , ជាភាសាកូរ៉េ៖대한올림픽위원회) ជាតំនាងកូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងសមាគមនៃគណកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិ។ វាជាអង្គការមិនយកកំរ៉ៃដែលមាននាទីជ្រើសរើសនិងរកថវិការឧបត្ថម្ភបញ្ជូន កីឡាករនិងក្រុមកីឡាករទៅចូលរួមប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក។ វាត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយគណកម្មាធិកាអូឡាំពិកអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ១៩៤៦។",
"question": "យ៉ាងណាជាតំណាងនៃគណកម្មាធិការអូឡាំពិកកូរ៉េ?",
"answer": "គណកម្មាធិការអូឡាំពិកកូរ៉េជាអង្គការមិនយកកំរ៉ៃដែលមាននាទីជ្រើសរើសនិងរកថវិការឧបត្ថម្ភបញ្ជូនកីឡាករនិងក្រុមកីឡាករទៅចូលរួមប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលដែលនាងប្រះដេកនោះ ដីក៏នៅប្រលាក់ជាប់ នឹងខ្នងមិនទាន់បោសនៅឡើយ ព្រោះដើរមកដោយប្រញាប់ លុះដើរមកដល់ប្ដីខ្លួនហើយក៏សើចក្អាកក្អាយ និយាយទៅកាន់ប្ដីខ្លួនថា «អ្នកឃើញម៉ិញប្រហែលជាសើចដាច់ខ្យល់ហើយ»។ ប្ដីសួរថា «សើចអី ?»។ ប្រពន្ធតបថា «ឯអ្នកមើលខ្នងខ្ញុំ បោសអោយបន្តិចណា! ហ្នឹងហើយខ្ញុំដកខ្ញីទៅ វារបូតដៃទាំងអស់មក ខ្ញុំដួលផ្ងារទៅក្រោយបះជើងច្រោង បានជាប្រលាក់ខ្នងខ្ញុំអស់»។ ប្ដីមិនដឹងក៏បោសខ្នងអោយប្រពន្ធទៅរួចហើយនាំគ្នាដើរទៅផ្ទះ ធ្វើបាយ និងធ្វើមាន់ស៊ី ធ្វើរួចហើយពេលងងឹតស៊ីបាយរួចប្រពន្ធនិយាយនឹងប្ដីថា «អ្នកផ្លុំប៉ីទៅខ្ញុំនឹងស្ដាប់» ប្ដីក៏យកប៉ីមកផ្លុំ។ ប្រពន្ធដេកស្ដាប់ៗ បន្តិចទៅក៏កិលមកដេកលើភ្លៅប្ដីហើយថា «ពិរោះណាស់អ្នក ! អ្នកផ្លុំប៉ីមើលរន្ធដែររឺទេ ? បើអ្នកមិនមើលរន្ធ ធ្វើម្ដេចនឹងចាប់បើកបិទត្រូវទំនុក ?»។ ប្ដីតបថា «ទេមិនបាច់មើលរន្ធទេ ព្រោះដៃចាំស្ទាត់ ហើយចំណាំរន្ធផង»។ ប្រពន្ធថា «បើដូច្នេះខ្ញុំបិទភ្នែកអ្នកទាំងពីរមើលអ្នកនៅតែផ្លុំពិរោះដដែលរឺទេ?។ ប្ដីតបថា «បិទចុះ ផ្លុំក៏នៅពិរោះដូចមុនដែរ»។ ប្រពន្ធយកដៃបិទភ្នែកប្ដីខ្លួនទាំងពីរ រួចហើយក៏កន្ធែកជើងអោយសាហាយនោះឃើញ។ ប្រុសសាហាយ ឃើញ សាហាយខ្លួនបិទភ្នែកប្ដីបានហើយ កន្ធែកជើងអោយសញ្ញាដូច្នោះ ក៏ចូលទៅរួមសង្វាសនឹងនាងនោះទៀត ។ លុះសាហាយនោះថយចេញ ទើបប្រពន្ធលែងបិទភ្នែកប្ដី។ ប្ដីនោះក៏មិនដឹងដល់",
"question": "តើប្ដីមាន់ស៊ីមុនបានធ្វើអ្វី?",
"answer": "ធ្វើបាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថ្ងៃទី០៧ខែកក្កដាឆ្នាំ២០០៨៖ អង្គការយូនីស្កូបានសម្រេចដាកើប្រាសាទព្រះវិហាររបស់កម្ពុជាចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៣២ នាទីក្រុងកេប៊ិច ប្រទេសកាណាដា ក្រោមសេចក្តិសម្រេច 32 COM 8B. 102 ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសម្រេចដាកើប្រាសាទព្រះវិហាររបស់កម្ពុជាចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៣២ នាទីក្រុងកេប៊ិច ប្រទេសកាណាដា ក្រោមសេចក្តិសម្រេច 32 COM 8B. 102.",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឥទ្ធិពលវប្បធម៌សំខាន់ៗមកពីចិន រឺ ឥណ្ឌា រឺ ទាំងពីរ ជាមួយគ្នានោះវៀតណាមត្រូវបានចាត់ទុកថារងឥទ្ធិពលចិនខ្លាំងបំផុត។ ឥទ្ធិពលវប្បធម៌លោកខាងលិចគឺភាគច្រើនបានឃើញច្បាស់នៅហ៊្វីលីពីន បានមកជាពិសេសពីសម័យនៃការគ្រប់គ្រងរបស់អេស្ប៉ាញនិងអាមេរិក។",
"question": "តើប្រទេសណាដែលរងឥទ្ធិពលវប្បធម៌លោកខាងលិចត្រូវបានចាត់ទុកថារងឥទ្ធិពលចិនខ្លាំងបំផុត?",
"answer": "ហ៊្វីលីពីន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅពេលឧពុកស្លាប់ ម្ដាយជា អ្នកអប់រំទីមួយ របស់យូហាន និងបងៗរបស់គាត់ ។ ម្ដាយ ម៉ាការីតា ជាអ្នកដែលមានប្រាជ្ញា និង សេចក្ដីក្លាហានផង ។ នៅពាលនោះ កងទ័ពបារាំងរបស់ ណាប៉ូឡេអុងទីមួយ ចង់បានកាន់ ខេត្តជើងភ្នំ សំរាបប្រទេសបារាំង ដូច្នេះ ទាហានបារាំង ឲ្យរងទុក្ខសំរាប អ្នកស្រែនៅខេត្តជើងភ្នំ។",
"question": "ម្ដាយម៉ាការីតាចូរជាអ្នកណានៅពេលឧពុកស្លាប់?",
"answer": "ម្ដាយម៉ាការីតាចូរជាអ្នកដែលមានប្រាជ្ញា និង សេចក្ដីក្លាហានផង នៅពេលឧពុកស្លាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងជំនឿរបស់ជនជាតិខ្មែរដើម ជំនឿសែនក្បាលទឹក ដែលគេប្រដូច ទៅនិងជំនឿសែនដូនតារបស់ជនជាតិខ្មែរ មិនមានទាល់តែសោះនៅក្នុងកំណត់ត្រារបស់កម្ពុជា វាជាទំនៀមរបស់បរទេសសុទ្ធសាធ យ៉ាងណាក្ដី សិទ្ធនៃការជឿរបស់បងប្អូនខ្មែរមួយចំនួន ក្នុងការសែនព្រេន នៃកិច្ចពិធីសែនក្បាលទឹកនេះ មិនត្រូវបានរារាំង និង មិនត្រូវបានលើកយកមកវែកញែក ដោយបុរាណាចារ្យនោះទេ វាជាសិទ្ធសេរីភាពនៃជំនឿ កុំឱ្យតែជំនឿនេះ ឬ ជំនឿណាមួយ ប៉ះពាល់ទៅដល់សង្គមជាតិកម្ពុជា ទើបជាជំនឿខុសច្បាប់ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសំណង់ជំនឿសែនជនជាតិខ្មែរ សម្រាប់ការសែនព្រេនកិច្ចពិធីសែនក្បាលទឹក ដែលមិនត្រូវបានរារាំងឬលើកយកមកវែកញែក ដោយបុរាណាចារ្យទេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៨ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ គណកម្មការកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានពិចារណារាប់បញ្ជូលឥណ្ឌូនេស៊ី និងហ្វីលីពីន។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ប្រទេសទាំង២នេះបានចូលជាផ្លូវការ ហើយគណកម្មការនេះក៏ប្ដូរឈ្មោះជា គណកម្មការកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Games Federation (SEAGF)) ហើយព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក៏ប្ដូរឈ្មោះជា កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រឺ ស៊ីហ្គេម (Southeast Asian Games) ទៅ។ ប៊្រុយណេត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលនៅស៊ីហ្គេមលើកទី១០នៅចាការតា ឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនែកទីម័រខាងកើតត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលរួមនៅស៊ីហ្គេមលើកទី២២នៅហាណូយ វៀតណាម។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ៊ីតុអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៨ក្នុងឆ្នាំ៧៥?",
"answer": "គណកម្មការកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានពិចារណារាប់បញ្ជូលឥណ្ឌូនេស៊ី និងហ្វីលីពីន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុងព្រះសីហនុ ជាក្រុងធំបង្អស់នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ។ នេះជាក្រុងដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មី នៅឆ្នាំ១៩៦៤ ។ ការបង្កើតក្រុងព្រះសីហនុ គឺដើម្បីរំឭកដល់ស្នាដៃរបស់ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ ។ ឈ្មោះដើមរបស់ក្រុងព្រះសីហនុ មុនឆ្នាំ១៩៦៤គឺកំពង់សោម ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុងព្រះសីហនុ ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីនៅឆ្នាំ១៩៦៤ នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយមានឈ្មោះមុនជាប់ជើងគឺកំពង់សោម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភាសាអ៊ុយក្រែន (ឈ្មោះដើម: украї́нська мо́ва) គឺជា ភាសាស្លាវីខាងកើត នៃគ្រួសារ ឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប ។ ភាសនេះត្រូវបានគេនិយាយប្រើប្រាស់ប្រហែល ៤៥ លាននាក់ ។ ជាភាសាផ្លូវការ របស់ អ៊ុយក្រែន នៅ អឺរ៉ុបខាងកើត ។ សរសេរជាភាសាអ៊ុយក្រែនប្រើ អក្ខរក្រមអ៊ុយក្រែន ដែលជាបំរែបំរួលនៃ អក្សរ Cyrillic ។ វាជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលសរសេរជាភាសាអ៊ុយក្រែន?",
"answer": "សរសេរជាភាសាអ៊ុយក្រែនប្រើអក្ខរក្រមអ៊ុយក្រែន ដែលជាបំរែបំរួលនៃអក្សរ Cyrillic ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រាជវង្សឌិង លោកមេទ័ពឌិងបុលិង របស់រាជវង្សង៉ូ អាចបង្ក្រាបនិងបង្រួបង្រួមនគរផ្សេងៗ ឱ្យមានឯកភាព ហើយប្ដូរឈ្មោះប្រទេសជា ដាយកូវៀត ចាប់ផ្ដើមអនុវត្ដរបបគ្រប់គ្រងបែបចិនសម័យមុន ហើយតាំងខ្លួនជាស្ដេចចក្រពត្ដិ ឌិងទៀន ឬឌិងទៀនវ៉ាង ប្រៀបស្មើនឹងចក្រពត្ដិជិនស៊ីហង់តេអ្នកបង្រួបបង្រួមដែនដីចិន ចាត់ទុកជាការចាប់ផ្ដើមប្រើតំណែងចក្រពត្ដិ ឬវ៉ាងដេនៅវៀតណាមជាលើកដំបូង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរាជវង្សឌិង និងការប្រើតំណែងចក្រពត្ដិ នៅវៀតណាមជាលើកដំបូង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច គឺជាក្រុមមនុស្ស ដែលរស់នៅលើដែនដី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលសមាជិកទាំងអស់បង្ហាញនូវការឯកភាព នៃជាតិពន្ធុ សង្គមវប្បធម៌ និង សេដ្ឋកិច្ចប្រតិបត្តិរបៀបរស់នៅតាមប្រពៃណី និង ដាំដុះលើដី ដែលខ្លួនកាន់កាប់ទៅតាមក្បួនខ្នាតទំនៀមទំលាប់ នៃការប្រើប្រាស់ជាសមូហភាព ។ ក្នុងពេលរង់ចាំការកំណត់ខាងផ្លូវច្បាប់នូវលក្ខន្តិកៈរបស់សហគមន៍ ក្រុម ដែលមានជាក់ស្ដែងមកទល់បច្ចុប្បន្ននេះនឹងបន្តគ្រប់គ្រងសហគមន៍ និង អចលនវត្ថុរបស់ខ្លួនតាមប្រពៃណី ហើយត្រូវអនុវត្តតាមបញ្ញត្តិ នៃច្បាប់នេះ ។",
"question": "តើសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចគឺជាក្រុមមនុស្សអ្វី?",
"answer": "រស់នៅលើដែនដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការពិពណ៌នាបន្ថែម៖ តាង A B C និង D ជាបួនចំនុចនៅលើរង្វង់ ដែលបន្ទាត់ (AC) និង (BD) កែងគ្នា។ តាង M ជាចំនុចប្រសព្វរវាង AC និង BD ។ គូសទំលាក់ចំនោលកែងពី M មកលើបន្ទាត់ (BC) តាងដោយ E ។ តាង F ជាចំនុចប្រសព្វជាចំនុចប្រសព្វនៃបន្ទាត់ (EM) និង (AD) ។ នោះគេបានទ្រឹស្តីបទពោលថា F ជាចំនុចកណ្តាលនៃ AD ។",
"question": "យ៉ាងណាជាចំនុច F ជាចំនុចកណ្តាលនៃ AD?",
"answer": "ជាចំនុចប្រសព្វជាចំនុចប្រសព្វនៃបន្ទាត់ (EM) និង (AD) តាង F ដោយសារតាង A B C និង D ជាបួនចំនុចនៅលើរង្វង់ ហើយ M ជាចំនុចប្រសព្វរវាង AC និង BD ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្សិណនោះ ចេតបុត្រ ស្តាប់ឮពាក្យព្រាហ្មណ៍ហើយ ឆ្លើយថា (២២៤) ហៃព្រាហ្មណ៍អើយ សដូវខៅតាក តានឹងឲ្យយើង ក៏យើងមិនប្រាថ្នាឡើយ ចូរយកទៅជាស្បៀង លៀងជីវិតទៅឯមុខ តាជូជកអើយ រីផ្លូវនោះត្រង់ ពុំវៀច ពុំវង្វេង ទៅមុខទៀតជាផ្លូវចង្អៀត ចុះតែជើងអ្នកមួយដើរ ចូរតាកុំថប់ តានឹងបានប្រសព្វនឹងព្រះអច្ចុតឥសី ធ្មេញសស្ញាចដូចចាន មានរោមចង្កា សិរសាពេញដោយល្អងធូលី ដូចគេប្រឡាក់ អ្នកពាក់ស្បែកខ្លាជានិច្ចកាល ពុំដែលដាច់ខាន អ្នកសេយ្យាស លើពសុធាតាងពូកព្រំ អ្នកបង្គំហោមពិធីតាមប្រពៃណីឥសីអំពីបុរាណ អ្នកគង់នៅនាឋាននោះឯងហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលក៏យើងមិនប្រាថ្នាឡើយ នៅលើក្សិណនោះ ចេតបុត្រ ស្តាប់ឮពាក្យព្រាហ្មណ៍ហើយ?",
"answer": "ចូរយកទៅជាស្បៀង លៀងជីវិតទៅឯមុខ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឱ! អ្នកទាំងឡាយអើយ ទោះអ្នកឯណាមួយ ទោះក្មេង ពាលកណ្តាល ចាស់នោះ តែបានមកដល់ហើយ ប្រាថ្នាត្រង់ឯណាមិញ សឹងបានដូចបំណងត្រង់ណោះហោង ។ អ្នកទាំងឡាយអើយ អំពីថ្ងៃនេះទៅហើយ រីស្មូមផងទាំងឡាយ ឥតបើពំនាក់ (១០៤) ឡើយ រីសព្ទយោបំនោះ មិនប៉ុន្តែស្មូមនោះឡើយ ទោះអ្នកផ្នួល មេមត់ក្តី ទោះអ្នកក្រៅលំនៅជនបទក្តី អ្នកចេះរក្សាភូមិផ្ទៃក្រោមក្តី អ្នកថែទាំចាំឃ្លាំង ចាំវាំងព្រះរាជមន្ទីរក្តី ទោះស្រីស្នំក្រមការ អ្នកបម្រើក្តី ទោះព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធបណ្ឌិតកវីក្តី រីអស់អ្នកអម្បាលណោះ សឹងមកជំនុំព្រមគ្នា សឹងលើកដៃដាក់លើត្បូង ដៃមួយគក់ទ្រូងទួញយំ សឹងឮសព្ទយោបំយំនោះច្រើនមហិមា ថា ឱ! អ្នកទាំងឡាយអើយ រីអ្នកស្រីពិរាស្ត្រផងទាំងឡាយ នេះហៅថាជាអ្នកឥតធម៌ពិតហោង ម្តេចឡើយ ក៏មកបំបរបង់ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរជាអ្នកឥតទោស ឲ្យប្រាសនិរាស ចេញអំពីស្រុកដូច្នេះ ។",
"question": "អំពីអ្នកដែលមកដល់ដោយសារពំនាក់ (១០៤) នៃរីស្មូមមិនប៉ុន្តែស្មូមនោះឡើយ?",
"answer": "អ្នកទាំងឡាយអើយ ប្រាថ្នាត្រង់ឯណាមិញ សឹងបានដូចបំណងត្រង់ណោះហោង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាន់តែមានភាពងាយស្រួលជាងមុន ព្រមទាំងចូលរួមបម្រើពិភពលោកកាន់តែបានច្រើន។ រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ កុំព្យូទ័របានក្លាយទៅជាឧបករណ៌ដ៏អស្ចារ្យ និងមានតម្លៃសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ កុំព្យូទ័រអាចធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ដែលនរណាម្នាក់ចង់",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកុំព្យូទ័រ ដែលមានភាពងាយស្រួលជាងមុន និងច្រើនជាងមុន ហើយមានតម្លៃសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បញ្ចូលឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតគ្រប់រូបក្នុងបញ្ជីនោះដោយដាក់អាស័យដ្ឋាន អាយុ ភេទ និង លេខប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោតខាងលើនេះ ដែលមានតែមួយគត់សំរាប់បោះឆ្នោតម្នាក់ៗ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា",
"question": "តើអ្នកបោះឆ្នោតគ្រប់រូបត្រូវបញ្ចូលអ្វីមួយនៅក្នុងបញ្ជីនោះ?",
"answer": "អាស័យដ្ឋាន អាយុ ភេទ និង លេខប័ណ្ណបោះឆ្នោត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០ មេកានិចកង់ទិច បានអភិវឌ្ឍខ្លួនជាទ្រឹស្ដីស្ទើរពេញលេញ។ អែងស្តែងមិនសប្បាយចិត្តនឹង បំនកស្រាយកូពិនហាក (Copenhagen interpretation) ស្ដីពីទ្រឹស្ដីកង់ទិច ដែលសរសេរឡើងដោយ ណែល បរ (Niels Bohr) និង វើណឺ ហៃសិនបឺក (Werner Heisenberg)។ កិច្ចចរចារជាសាធារណៈ(រួមមានសន្និសិតសុលវ៉ាយ) រវាងអែងស្តែងនិងបរ បានអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអែងស្តែងមិនសប្បាយចិត្តនឹងបំនកស្រាយកូពិនហាក?",
"answer": "ដោយសារមិនមានស្នើសុំរបស់មិននឹងបំនកស្រាយកូពិនហាក (Copenhagen interpretation) ស្ដីពីទ្រឹស្ដីកង់ទិច ដែលសរសេរឡើងដោយ ណែល បរ (Niels Bohr) និង វើណឺ ហៃសិនបឺក (Werner Heisenberg)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សម័យប្រជុំនីមួយៗ មានថិរៈវេលាយ៉ាងតិច បីខែ។ បើមានសំណូមពរពីព្រះមហាក្សត្រ ឬសេចក្ដីស្នើសុំពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួនមួយភាគបីយ៉ាងតិច ព្រឹទ្ធសភាកោះប្រជុំជាវិសាមញ្ញ។",
"question": "តើសំណូមពរណាមួយទៀតដែលអាចប្តូរការប្រជុំជាវិសាមញ្ញបានមាន?",
"answer": "ព្រះមហាក្សត្រ សេចក្ដីស្នើសុំពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬសមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួនមួយភាគបីយ៉ាងតិច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងករណីប្រលេឡូក្រាមជាចតុកោណកែង អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរគឺមានរង្វាស់ស្មើគ្នា គេបានច្បាប់ប្រលេឡូក្រាមក្លាយទៅជាទ្រឹស្តីបទពីតាករ។ ប៉ុន្តែជាទូទៅ ការ៉េនៃរង្វាស់អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរជាផលបូកការ៉េនៃរង្វាស់ជ្រុងពីរទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាគេបានច្បាប់ប្រលេឡូក្រាមក្លាយទៅជាទ្រឹស្តីបទពីតាករ?",
"answer": "ជាទូទៅ ការ៉េនៃរង្វាស់អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរជាផលបូកការ៉េនៃរង្វាស់ជ្រុងពីរទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមភូមិសាស្ត្រ មួយផ្នែកធំនៃភ្នំគូលែនគឺជាថ្មភក់។ហេតុដូច្នេះហើយវាមានសារសំខាន់ជាខ្លាំងក្នុងអាណាចក្រខ្មែរ ដោយបានផ្ដល់នូវវត្ថុធាតុដើមក្នុងការសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ រួមមានទាំងប្រាសាទជាច្រើនក្នុងតំបន់អង្គរ។ ប្រភពសំខាន់ជាងគេគឺស្ថិតនៅប៉ែកអាគ្នេយ៍នៃភ្នំ។ ភ្នំគូលែននិយាយាដោយឡែកជាភ្នំដែលមានទំហំធំជាងគេក្នុងចំណោមភ្នំតូចៗដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើ។ ធម្មជាតិវិទូបារាំងឈ្មោះហង់រី មូហូត ដែលបានមកដល់ភ្នំគូលែននៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១៩ បានចាត់ទុកភ្នំនេះថាជាខ្ពង់រាប ដោយសារខ្នងភ្នំមានសណ្ឋានជាវាលទំនាប ដែលមានវិសាលភាពធំល្វឹងល្វើយលាតសន្ធឹងតាមបណ្តោយជួរភ្នំ និងគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រៃក្រាស់ ហើយមានកម្ពស់ប្រែប្រួលពី៣០០ម៉ែត្រទៅ៤០០ម៉ែត្រ និងមានបណ្តោយប្រវែង៣៨គីឡូម៉ែត្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីភូមិសាស្ត្រនៃភ្នំគូលែន ដែលមានសារសំខាន់ជាខ្លាំងក្នុងអាណាចក្រខ្មែរ និងគេបានផ្ដល់ព័ត៌មានលម្អិតលើទំហំ កម្ពស់ និងបណ្តោយជួរភ្នំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រោយពីថៃ្ងសម្ពោធក្នុងឆ្នាំ១៩២០ សារមនី្ទរក្រុងកម្ពុជាធិបតី ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជា: \"សារមនី្ទរអាល់ប៊ែរសារូត៍\"។ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩៦ បានប្តូរឈ្មោះជា \"សារមនី្ទរ ជាតិនៃកម្ពុជា\" ។ លុះមកដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ សារមនី្ទរ ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជា : \"សារមនី្ទរវត្ថុបុរាណ\"។ បន្ទាប់មកក្នុងសម័យលោក ពេជ កែវជា អភិរក្សសារមនី្ទរត្រូវបាន ប្រែឈ្មោះថា \"សារមនី្ទរជាតិនៃកម្ពុជា\" រហូតដល់សព្វថៃ្ងនេះ។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងសម័យលោក ពេជ កែវជា មានការប្រែឈ្មោះសារមនី្ទរមួយ?",
"answer": "ក្នុងសម័យលោក ពេជ កែវជា មានការប្រែឈ្មោះសារមនី្ទរជា 'សារមនី្ទរជាតិនៃកម្ពុជា' រហូតដល់សព្វថៃ្ងនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើអ្នកចង់ធ្វើនំនេះ អ្នកត្រូវយកអង្ករដាំបាយឲ្យស្រួយ ឆ្អិនល្អ រួចដួសទុកឲ្យត្រជាក់។ ស្លឹកចេកជូតឲ្យស្អាត រួចហែកជាបន្ទះៗ ដោយមានទទឹងប្រវែង ០,០៨ម៉ែត រួចកាត់ជារង្វង់មូល (កាត់ឲ្យបានច្រើនល្មមនឹងបាយ)។ ដួសបាយចំនួនពីរស្លាបព្រាកំពុងៗ យកមកពូតឲ្យស្អិតចូលគ្នា (លាបទឹកលើបាតដៃបន្តិចៗកុំឲ្យជាប់)។",
"question": "តើអ្វីដែលមានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីធ្វើនំនេះ?",
"answer": "យកអង្ករដាំបាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "Einstein, Albert (1905e), \"Does the Inertia of a Body Depend Upon Its Energy Content? (តើនិចលភាពនៃអង្គធាតុមួយអាស្រ័យនឹងបរិមាណថាមពលរបស់វាទេ?)\", Annalen der Physik 18: 639–641 . និក្ខេបបទស្ដីពីសមមូលម៉ាស់-ថាមពលនេះបានទទួលនៅថ្ងៃទី២៧ កញ្ញា។",
"question": "តើបទមានមួយណាដែលបានទទួលនៅថ្ងៃទី២៧ កញ្ញានៅក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "សមមូលម៉ាស់-ថាមពល",
"type": "extract"
},
{
"context": "សមរភូមិប្រយុទ្ធធំៗនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលចិនត្រូវបានបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ ក្រោយពីបក្សកុម្មុយនិស្តបានត្រួតត្រាលើទឹកដីភាគច្រើននៃចិនដីគោកបូករួមជាមួយនឹងការដកថយរបស់គួមីនតាងទៅតំបន់ចុងខាងត្បូង។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រធានបក្សកុម្មុយនិស្តចិនលោកម៉ៅសេទុងបានប្រកាសបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនឡើងតាមរយៈសុន្ទរកថាមួយនៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទីមួយនៃសន្និសីទពិគ្រោះយោបល់នយោបាយប្រជាជនចិនអមដោយការប្រកាសជាសាធារណៈនិងការប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរជ័យជម្នះនៅទីលានធានអានមិន។ នៅឆ្នាំ១៩៥០ កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនបានចូលដណ្តើមកាន់កាប់កោះហៃណានពីសាធារណរដ្ឋចិននិងដាក់បញ្ចូលទឹកដីទីបេជាផ្នែកនៃប្រទេសខ្លួន។ កងកម្លាំងគួមីនតាងដែលនៅសេសសល់ទាំងប៉ុន្មានបាននាំគ្នាបន្តធ្វើកុបកម្មតូចៗនៅឯភាគខាងលិចប្រទេសចិនអស់ពេញមួយទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៥០។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបញ្ចប់សមរភូមិប្រយុទ្ធធំៗនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលចិន និងការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនឡើងតាមរយៈសុន្ទរកថាមួយនៅឆ្នាំ៧៤៩។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១២ សីហា ២០០៤ លោក ហ្គោស ចុកតុងបានផ្ទេរតំនែងដល់កូនប្រុសច្បងរបស់លោក លី ក្វាន់យូ គឺលោក លី សៀនលូង។ លោក ហ្គោស ចុកតុងបានក្លាយជាទេសរដ្ឋមន្ត្រី ហើយលោកលី ក្វាន់យូបានទទួលតំនែងថ្មីជារដ្ឋមន្ត្រីគំរូដែលមាននាទីផ្ទេរបទពិសោធន៍ដល់អ្នកដឹកនាំវ័យក្មេង។",
"question": "លោក ហ្គោស ចុកតុង ត្រូវបានជំនួសតំនែងទៅជាអ្វី?",
"answer": "ទេសរដ្ឋមន្ត្រី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំគូលែនមានឈ្មោះដើមថា មហិន្រ្ទព៌ត ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទីតាំងកំណើតនៃអាណាចក្រអង្គរ។ វាជាកន្លែងដែលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ប្រារព្ធធ្វើពិធីទេវរាជ និងប្រកាសឯករាជ្យពីប្រទេសជ្វាក្នុងឆ្នាំ៨០២ ដែលជាពេលដែលសម័យអង្គរកើតឡើង។ ភ្នំនេះជាទីក្រុងរបស់ចក្រភពខ្មែរ (អាណាចក្រខ្មែរ)ដំបូងគេជិតកន្លះសតវត្សមុនពេលប្តូរទៅហិហរាល័យ ដែលឥឡូងនេះហៅថារលួស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីភ្នំគូលែនដែលមានឈ្មោះដើមថា មហិន្រ្ទព៌ត និងគេចាត់ទុកជាទីតាំងកំណើតនៃអាណាចក្រអង្គរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលពីព្រេងនាយមានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គ មានបុណ្យបរមីអស្ចារ្យណាស់។ ថៃ្ងមួយព្រះអង្គគង់លើសត្វរមាស ជាព្រះរាជយានជាមួយនិងទម័កម្នាក់ឈ្មោះ នាយទុំ ដើម្បីទៅក្រសាលនិងស្រ្តីម្នាក់ឈ្មោះ នាងមុខរាហ៍។ លុះទ្រង់ធ្វើព្រះគមនាការទៅដល់ភូមិមួយបានទតព្រះនេត្រទៅឃើញស្រ្តីម្នាក់មានលំនាំប្រហែលនាងមុខរាហ៍ តែទ្រង់ទតបញ្ជាក់ទៅទើបទ្រង់ជ្រាបច្បាស់ថា មិនមែននាងមុខរាហ៍ទេ ក៏ទ្រង់យាងចាកចេញពីទីនោះហួសទៅទៀត។ កាលទ្រង់យាងហួសទៅ ទ្រង់កាត់សំដៅគេហដ្ឋាន នាងមុខរាហ៍ លុះដល់ហើយសេ្តចចុះពីខ្នងរមាស ឲ្យនាយទុំចងរមាសនោះ នៅក្រោមដើមក្រសាំងមួយ ហើយសេ្តច យាងទៅក្រសាលនឹងនាងមុខរាហ៍ទៅ។ ឯនាងមុខរាហ៍ កាលបានសំណេះសំណាលនិងព្រះមហាក្សត្រតាម កាលលោកិយ ហើយក្រាបបង្គំទូលសួរព្រះមហាក្សត្រថា «ព្រះអង្គសេ្តចយាងមកនេះ ដោយយានអ្វី?» ព្រះរាជា ទ្រង់តបថា \"បងមកដោយរមាស បងចងទុកក្រោមដើមក្រសាំងឯណោះ\"។ រមាសស្តាប់មិនច្បាស់ លឺតែថា រមាសក្រសាំង ក៏នឹកក្នុងចិត្តថា ព្រះមហាក្សត្រថាខ្លួនជាសត្វក្រសាំងទៅវិញ ក៏មានសេចក្តីទោមនស្សដោយនឹកឃើញថា «អញមានសេចក្តីស្មោះត្រង់និងលោក យកអាសារលោក ខំជូនលោកមកទាំងយប់ ទាំងអាធ្រាត្រ អត់ដំណេក ស្រេកបង្គុយ លោកទៅជាថាឯងក្រសាំងទៅវិញ» នឹកហើយរមាសក៏បោលផ្តាច់ខែ្ស ពីដើមក្រសាំងទៅ។ ឯនាយទុំក៏ខំរត់តាមជាប់ពីក្រោយរមាសទៅដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាបុណ្យបរមីអស្ចារ្យណាស់នៅព្រេងនាយមានព្រះមហាក្សត្រមួយ?",
"answer": "ថៃ្ងមួយព្រះអង្គគង់លើសត្វរមាស ជាព្រះរាជយានជាមួយនិងទម័កម្នាក់ឈ្មោះ នាយទុំ ដើម្បីទៅក្រសាលនិងស្រ្តីម្នាក់ឈ្មោះ នាងមុខរាហ៍។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅចុងអាជីពរបស់គាត់ ហ្វារ៉ាដេយបានស្នើឡើងថាកំលាំងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចរីកចូលទៅក្នុងលំហទទេជុំវិញអង្គធាតុចំលង។ គំនិតនេះត្រុវបានអ្នកវិទ្យសាស្ត្រស្នងគាត់បដិសេដ ហើយហ្វារ៉ាដេយមិនអាចរស់នៅមើលឃើញពេលដែលគំនិតគាត់នេះត្រូវគេទទួលយកទៅពេលក្រោយមកទេ។ គំនិតរបស់ហ្វារ៉ាដេយពីខ្សែហ្វ្លុចចេញពីអង្គធាតុផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនីនិងមេដែក ជួយអោយគេស្រមើមើលដែនអគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាមិនអាចរស់នៅមើលឃើញគំនិតនេះទេ?",
"answer": "គំនិតនេះត្រូវបានអ្នកវិទ្យសាស្ត្រស្នងហ្វារ៉ាដេយបដិសេដ ហើយមិនមានគោលដៅធន់ទេដើម្បីរស់នៅមើលឃើញពេលដែលគំនិតនេះត្រូវគេទទួលយកទៅពេលក្រោយមក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ នឹងយកជាបានការ លុះត្រាតែមានចំនួនលើសពីពាក់កណ្ដាលនៃសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ទាំងមូលចូលរួម។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវធ្វើការបោះឆ្នោតអនុម័តដោយសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាតនៃសមាជិកក្រុម ប្រឹក្សាទាំងមូលដើម្បីសម្រេចបញ្ហាណាមួយដូចខាងក្រោម៖",
"question": "តើការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវធ្វើអ្លួយអ្នកជាមួយអ្វីមួយបាន?",
"answer": "យកជាបានការ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រូបរាងរបស់ផែនដីគឺជា oblate sphroid នេះមានន័យថាវាមានរាងជាស្វ៊ែរតែវានៅជុំវិញកណ្តាល បរិវេណនៃផែនដីគឺប្រហែល 40.000 គីឡូម៉ែត្រទំហំមធ្យមនៃផែនដីគឺប្រហែល 12,700 គីឡូម៉ែត្រចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅលើផែនដីគឺជាកំពូលភ្នំអេវឺរ៉េសដែលមានកម្ពស់ 8,848 ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រចំណុចធម្មជាតិទាបបំផុតគឺក្រោមបាតសមុទ្រម៉ារៀនៀនដែលមានកម្ពស់ត្រឹមតែ 10.911 ម៉ែត្រក្រោមកម្រិតទឹកសមុទ្រ។ ដោយសារតែពំនូកដីនៅកណ្តាលឬអេក្វាទ័រចំណុចខ្ពស់បំផុតពីមជ្ឈមណ្ឌលរបស់ផែនដីគឺនៅលើកំពូលភ្នំគីមបូរ៉ាហ្សូនៅអេក្វាឌ័រ។",
"question": "មានចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅលើផែនដីជាអ្វី?",
"answer": "កំពូលភ្នំគីមបូរ៉ាហ្សូនៅអេក្វាឌ័រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាពញូតុន (Newton's inequalities) ត្រូវបានហៅឈ្មោះដោយយកឈ្មោះលោក អ៊ីសាក់ ញូតុន (Isaac Newton) ។ ឧបមាថា គឺជាចំនួនពិត និងតាង ជាអនុគមន៍ស៊ីមេទ្រីដំបូង (elementary symmetric function) ទី k ក្នុង នោះគេបានមធ្យមស៊ីមេទ្រីដំបូងអោយដោយ",
"question": "យ៉ាងណាជាចំនួនពិត និងតាង នៅក្នុងវិសមភាពញូតុន (Newton's inequalities)?",
"answer": "ជាអនុគមន៍ស៊ីមេទ្រីដំបូង (elementary symmetric function) ទី k ក្នុង ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ល្បែងទាញព្រ័ត្រ ជាល្បែងលេងកំសាន្ដសប្បាយរបស់យុវជនខ្មែរទាំងបុរស ទាំងស្រ្ដី កំលោះ ក្រមុំ។ ល្បែងនេះគេលេងដោយប្រើកំលាំងកាយជាមូលហេតុ ហើយគេលេងតែ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺខែចេត្រ ពិសាខប៉ុណ្ណោះ។ គេច្រើននិយមលេងក្នុងវត្ដអារាម ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ព្រោះវត្ដមានទីវាលធំទូលាយ ងាយដល់ការលេងល្បែងនេះ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីល្បែងទាញព្រ័ត្រ ជាប្រភេទល្បែងលេងកំសាន្ដសប្បាយរបស់យុវជនខ្មែរ ដែលលេងតែក្នុងរដូវចូលឆ្នាំខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពេជ្រ សុភាព, painter and sculptor. Sopheap uses ratan to weave sculptor. He is a Cambodian-American living and working full time as an artist in Phnom Penh. He played a major role in bringing the renaissance of the visual art scene in Cambodia. His work, along with the work of Chath pierSath and Linda Saphan can be seen at www.saklapel.org or at www.javaarts.org.",
"question": "តើពេជ្រ សុភាព គ្រប់គ្នាជាអ្វី?",
"answer": "painter and sculptor",
"type": "extract"
},
{
"context": "វៀតណាមចាប់ផ្ដើមចូលក្នុងយុគសម័យប្រវត្ដិសាស្រ្ដក្រោយពេលដែលពួកកុលសម្ព័ន្ធធុក មកពីភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិនចូលមកទន្ទ្រាននិងគ្រប់គ្រងដែនដីតំបន់ទំនាបទន្លេក្រហម។ ក្រោយពីនោះមិនយូរប៉ុន្មានចក្រពត្ដិជិនស៊ីហង់តេដែលចាប់ផ្ដើមបង្រួបបង្រួមដែនដីចិនឱ្យមានឯកភាព បានលើកទ័ពចុះមកហើយកម្ទេចអាណាចក្រធុក រួចបញ្ចូលដែនដីតំបន់ទំនាបទន្លេក្រហមទាំងអស់ឱ្យនៅចំណុះផ្ទាល់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ណានហៃ (ស្រុកផានង្វីឬក្វាងចូវក្នុងមណ្ឌលក្វាងចូវបច្ចុប្បន្ន)។ ក្រោយពេលរាជវង្សឈិនដួលរលំ មន្រ្ដីណានហៃគឺ ចាវថួ ប្រកាសបង្កើតណានហៃជាអាណាចក្រឯករាជ្យ មានឈ្មោះថា ណានយ៉េវ ឬណាមវៀត(ក្នុងសំនៀងវៀតណាម) ដែលជាដើមកំណើតនៃឈ្មោះវៀតណាមក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ ក្រោយមកកងទ័ពហានរបស់ចិនបានចូលមកវាយយកអាណាចក្រណាមវៀតបានក្នុងឆ្នាំ ៤២ មុខគ.ស ហើយបូកបញ្ចូលដែនដីនេះជាផ្នែកមួយរបស់ចិន ដោយដាក់ឈ្មោះថា ចៀវជឺ រួចពង្រីកអាណាខេត្ដចុះមកភាគខាងត្បូងដល់បរិវេណតំបន់ខេត្ដដាណាំងបច្ចុប្បន្ន និងបញ្ជូនមន្ដ្រីគ្រប់គ្រងថ្នាក់ខ្ពស់មកប្រចាំការ ជាកំឡុងពេលដែលជនជាតិចិននាំវប្បធម៌ចិន ទៅផ្សព្វផ្សាយនៅលើដែនដីនេះ។ ចិនបានប្រមូលផលប្រយោជន៍ ទ្រព្យសម្បត្ដិពីពួកម្ចាស់ស្រុកឬជនជាតិវៀតណាម ជាហេតុបង្កឱ្យមានការងើបបះបោរប្រឆាំងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរជាលើកច្រើនគ្រា។",
"question": "តើរាជវង្សណាស់ដែលជាអាណាចក្រឯករាជ្យដំបូងនៃវៀតណាមជាមួយនឹងនាមហ្វេស៊ីហង់តេ?",
"answer": "រាជវង្សឈិនដួល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯទាំងពីរអ្នកប្តីប្រពន្ធនៅក្នុងព្រៃយូរបន្តិចទៅ មិនឃើញមហាចោរនោះត្រលប់មកវិញ ក៏នាំគ្នាចុះមក រកភូមិស្រុកនិងគេ លុះមកដល់ភូមិស្រុកហើយ ក៏ចូលទៅអរគុណនិងយាយម៉ប ព្រមទាំងជូនរង្វាន់គាត់ ខ្លះទៀតផង យាយម៉បមានចិត្តត្រេកអរណាស់ ដើរប្រាប់អ្នកជិតខាងឲ្យមកមើលនាង ដោយថែ្លង បូរបាច់ប្រាប់គេថា៖",
"question": "យ៉ាងណាមានចិត្តត្រេកអរណាស់យាយម៉ប?",
"answer": "យាយម៉បមានចិត្តត្រេកអរណាស់ ដើរប្រាប់អ្នកជិតខាងឲ្យមកមើលនាង ដោយថែ្លង បូរបាច់ប្រាប់គេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "KDE (K Desktop Environment : បរិស្ថានផ្ទៃតុ K) () ជាគម្រោង កម្មវិធីចំហ ដែលមានគោលបំណង ផ្តល់ឲ្យប្រព័ន្ធមានគុណភាពខ្ពស់ ងាយស្រួលប្រើ បរិស្ថានផ្ទែតុ។ គោលបំណងនៃគម្រោងនេះគឺ ផ្ដល់នូវមូលដ្ឋានមុខងារផ្ទៃតុ និងកម្មវិធីជាច្រើន សម្រាប់ការងារប្រចាំថ្ងៃផងដែរ ហើយវាក៏ត្រូវការឧបករណ៍ និងឯកសារមួយចំនួន សម្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍនសរសេរកម្មវិធី stand-alone សម្រាប់ប្រព័ន្ធ ។ នៅក្នុងនេះផងដែរគម្រោង KDE មួយចំនួន ជាប្រភេទគម្រោង serves ឆ័ត្រសម្រាប់កម្មវិធី ដែលឈរតែឯង ហើយតូចជាង គម្រោងផ្សេងៗទៀត ដែលមានមូលដ្ឋាន លើបច្ចេកវិទ្យា KDE ដូចជាកម្មវិធី KOffice, KDevelop, Amarok, K3b និងមានកម្មវិធីច្រើនទៀត ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាច្រើនដែលជាកម្មវិធីដែលមានមូលដ្ឋានលើបច្ចេកវិទ្យារបស់ KDE?",
"answer": "មានកម្មវិធីច្រើនដែលមានមូលដ្ឋានលើបច្ចេកវិទ្យារបស់ KDE ជាធម្មតាច្រើន ដូចជាកម្មវិធី KOffice, KDevelop, Amarok, K3b និងមានកម្មវិធីច្រើនទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ធីតានឹកទៀតថា តើរស់នៅធ្វើអ្វី បើចិត្ដ បើថ្លើមស្លាប់អស់ទៅហើយ។ ទេវីថើបចុងកាំបិទហាក់ដូចស្រលាញ់ណាស់។ នាងយកដៃបេះឡេវអាវ រួចមើលទៅចុងដង្ហើមខ្លួន។ នាងយកចង្អុលដៃចុច ៗចុងដង្ហើមនាងនេះ ដើម្បីរកមើលកន្លែងដែលចុងកាំបិតត្រូវលូកចូលទៅ។ កញ្ញាលុតជង្គង់សំពះដល់ទេវតា សុំកុំឲ្យយកទោសនាង ៗនឹងសម្លាប់ខ្លួនក្នុងពេលនេះហើយ ។ ចុងកាំបិតក៏ចុចលើចុងដង្ហើមគ្មានបង្អង់។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានចុចលើចុងដង្ហើមនាងនេះនៅបែបណាដោយទេវីថើប?",
"answer": "ទេវីថើបចុចលើចុងដង្ហើមនាងនេះដើម្បីរកមើលកន្លែងដែលចុងកាំបិតត្រូវលូកចូលទៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មហាអំណាចកណ្ដាល ឬអាចហៅបានថា សម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគី ឬ ចក្រភពកណ្ដាល គឺជាសម្ព័ន្ធភាពមួយក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធភាពសំខាន់ពីរដែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្នានៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១។ សម្ព័ន្ធភាពនេះមានសមាជិកដូចជា៖ ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស-ហុងគ្រី ចក្រភពអូតូម៉ង់ និងព្រះរាជាណាចក្រប៊ុលការី។ រដ្ឋដែលនៅក្រោមអាណានិគមនៃមហាប្រទេសទាំងនេះក៏បានចូលរួមប្រយុទ្ធជាមួយភាគីមហាអំណាចកណ្តាលដែរដូចជា នូវែលគីនេអាល្លឺម៉ង់ និងអាហ្រ្វិកខាងកើតអាល្លឺម៉ង់ជាដើម រហូតដល់ដែនដីអាណានិគមទាំងនោះត្រូវបានវាយកាន់កាប់ដោយក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ត។",
"question": "តើមហាអំណាចកណ្ដាលគឺជាសម្ព័ន្ធភាពមួយនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី១ដោយមានសមាជិកអ្វី?",
"answer": "ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស-ហុងគ្រី ចក្រភពអូតូម៉ង់ និងព្រះរាជាណាចក្រប៊ុលការី",
"type": "extract"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋានស៊ុលតង់ហាសសាណាល់ប៊ុលគៀស}}ស៊ីហ្គេមលើកទី១៦' ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបង់ដារសិរីបេហ្គាវ៉ាន់ប្រទសប៊្រុយណេ ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី ១៥ សីហា ១៩៩៩។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលប៊្រុយណេធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។ រូបសញ្ញារបស់សហព័ន្ឋកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានប្ដូរពីរង្វង់៦ (តំនាងអោយសមាជិកស្ថាបនិកទាំង៦) មកជារង្វង់១០ (តំនាងអោយប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំង១០) វិញនៅឆ្នាំនោះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាហៅជាលើកទីមួយនៃស៊ីហ្គេមស៊ុលតង់ហាសសាណាល់ប៊ុលគៀស?",
"answer": "នេះជាលើកទីមួយហើយដែលប៊្រុយណេធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩២២ ហ្វែរមីបានបោះពុម្ភអត្ថបទមួយមានចំនងជើងថា ស្ដីពីបាតុភូតកើតឡើងនៅក្បែរបន្ទាត់ពេលវេលា ដែលនៅក្នុងនោះលោកបានណែនាំពីអ្វីដែលគេហៅថា កូអរដោនេហ្វែរមី និងបានស្រាយបញ្ជាក់ថានៅក្បែរបន្ទាត់ពេលវេលា លំហមានលក្ខណៈជាលំហអឺគ្លីត។ នៅឆ្នាំ១៩២២ ហ្វែរមីបានបញ្ចប់ការសិក្សនៅ Scuola Normale Superiore។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអត្ថបទមួយដែលហ្វែរមីបោះពុម្ភ លើស្ដីពីបាតុភូតកើតឡើងនៅក្បែរបន្ទាត់ពេលវេលា និងការសិក្សានៅ Scuola Normale Superiore នៅឆ្នាំ១៩២២។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះមហាក្សត្រឬអ្នកដឹកនាំត្រូវយកព្រះរាជទ្រព្យឬសម្បត្តិរដ្ឋទៅចែកជួយប្រទេសជាតិ។ គឺក្នុងន័យត្រូវចេះប្រើប្រាក់កាសធនធានរដ្ឋដោយយុត្តិធម៌ត្រឹមត្រូវឥតលំអៀងកេងបន្លំយកទៅកសាងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិអោយបានជឿនលឿនឆ្ពោះទៅរកវឌ្ឍនភាពនិងសុភមង្គលវិធីនេះ គឺការបែងចែកភោគផលធនធាននគរអោយទៅដល់ប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់ជាន់ថ្នាក់ដោយគ្មានរើសអើងវណ្ណ។ពីព្រោះជាសិទ្ឋិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប មិនមែនជាអំណោយឬជាការនាំ និងអ្នកនយោបាយម្នាក់ៗត្រូវតែគោរពនឹងប្រតិបត្តិធ្វើតាមដែរ។",
"question": "តើព្រះមហាក្សត្រឬអ្នកដឹកនាំត្រូវធ្វើអ្វីនៅក្នុងការយកព្រះរាជទ្រព្យឬសម្បត្តិរដ្ឋទៅចែកជួយប្រទេសជាតិ?",
"answer": "យកព្រះរាជទ្រព្យឬសម្បត្តិរដ្ឋទៅចែកជួយប្រទេសជាតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្រុកសូទ្រនិគម ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ តាមវចនានុក្រមខ្មែររបស់ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ព.ស. ២៥១១-២៥១២ គ.ស. ១៩៦៧-១៩៦៨៖ សូទ្រនិគម /--ទ្រៈនិគំ/ សំ. (ន.) (ឝូទ្រ + និគម) និគមនៃពួកសូទ្រៈ ។ (អ. ថ. សូត-និគំ) ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងអាណាខេត្តសៀមរាប (ស្រុករលួស) នៅខាងកើតទីរួមខែត្រសៀមរាបសព្វថ្ងៃនេះ (ប្រហែលជាកាលពីក្នុងសម័យមហានគរ ស្រុកនេះជាភូមិលំនៅរបស់ពួកសូទ្រៈទេដឹង ?) ។",
"question": "តើឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តសៀមរាបមានឈ្មោះប៉ុន្មាននៅក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "ស្រុកសូទ្រនិគម",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមការធ្វើជំរឿនប្រជាជនកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ បានបង្ហាញថា ខេត្តតាកែវមានប្រជាជនសរុបចំនួន ៨៩៩,៤៨៥នាក់ និងមានដង់ស៊ីតេចំនួន ២៥២.៥នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ បើប្រៀបធៀបរវាងចន្លោះឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ មានកើនឡើងចំនួន ០.៥៧%។",
"question": "យ៉ាងណាមានកើនឡើងចំនួនប្រជាជននិងដង់ស៊ីតេក្នុងខេត្តតាកែវមួយកាល់?",
"answer": "មានកើនឡើងចំនួនប្រជាជនសរុបចំនួន ៨៩៩,៤៨៥នាក់ និងមានដង់ស៊ីតេចំនួន ២៥២.៥នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ហ៊ុន សែន គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ និងជាអតីតមេបញ្ជាការយោធាមួយរូប ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៨៥ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣។ សម្ដេចជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលដែលកាន់អំណាចបានយូរបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ននេះផងដែរ លោកគឺជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលត្រូវជាបក្សកាន់អំណាចតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ និងជាសមាជិករដ្ឋសភាតំណាងឱ្យខេត្ដកណ្ដាល។ សម្ដេចមានគោរមងារពេញថា សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតី តេជោ ហ៊ុន សែន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលោក ហ៊ុន សែន ដែលជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ និងជាអតីតមេបញ្ជាការយោធាមួយរូប ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៨៥ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ស្វាយមានសារធាតុ ខារ៉ូទីណយណ៍ (Carotenoid) ក្នុងបរិមាណច្រើន ដែលរាងកាយនឹងបំប្លែងទៅជា វីតាមីន A ដែលមានប្រយោជន៌ចំពោះស្បែក ក្នុងការការពារស្បែក ដែលខូចដោយសារពន្លឺថ្ងៃ និងជួយការពារស្នាមជ្រីវជ្រួញតូច ជួយបន្តឹងស្បែក។ ក្រៅពីនេះ នៅមានវីតាមីន E និង C ជួយរួមចំណែក ក្នុងការពង្រឹង ប្រព័ន្ឋការពាររាងកាយ អោយរឹងមាំល្អ។",
"question": "តើអ្វីដែលខារ៉ូទីណយណ៍ (Carotenoid) មាននៅក្នុងស្វាយ?",
"answer": "សារធាតុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ គេតែងឃើញមានរបកគំឃើញរូបវិទ្យាមានជំលោះជាមួយសាសនា។ រឿងរាវដែលគេស្គាល់ជាងគេគឺ នៅស.វទី១៧ ពេលដែលហ្គាលីលេអះអាងថាព្រះអាទិត្យជាស្នូលរបស់ចក្រវាល ដែលនេះវាផ្ទុយនឹងគម្ពីរសាសានាគ្រឹស្ដដែលថា ផែនដីជាស្នូលរបស់ចក្រវាល។ ជំលោះនេះនាំទៅដល់ការកាត់ទោសហ្គាលីលេ។",
"question": "យ៉ាងណាជំលោះដែលគេស្គាល់ជាងគេនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ?",
"answer": "ជំលោះដែលគេស្គាល់ជាងគេគឺ នៅស.វទី១៧ ពេលដែលហ្គាលីលេអះអង្កេតថាព្រះអាទិត្យជាស្នូលរបស់ចក្រវាល ដែលនេះវាផ្ទុយនឹងគម្ពីរសាសានាគ្រឹស្ដដែលថា ផែនដីជាស្នូលរបស់ចក្រវាល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គឺទទួលនូវខ្យល់មកពីតំបន់ត្រូពិច ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅ ហើយសើម។ នៅរដូវដែលមានខ្យល់មូសសុង គឺមានពាំនាំមកនូវចំនួនទឹកភ្លៀងយ៉ាងច្រើនមកជាមួយ ដែលអំណោយផលទៅដល់ការធ្វើសិកម្មនានា និងផលដំនាំផ្សេងៗ។ នៅរដូវកាលនេះខ្យល់អាកាសធាតុ បានធ្វើអោយទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនមកទស្សនា។ អ្នកដំណើរគឺមិនចង់ជួបប្រទេះនូវគ្រោះធម្មជាតិនោះទេ ដូចជា ការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ឬបណ្តាលមកពីខ្យល់ព្យុះនៅតំបន់ត្រូពិច។",
"question": "យ៉ាងណាគឺទទួលនូវខ្យល់មកពីតំបន់ត្រូពិច ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅ ហើយសើម?",
"answer": "នៅរដូវដែលមានខ្យល់មូសសុង គឺមានពាំនាំមកនូវចំនួនទឹកភ្លៀងយ៉ាងច្រើនមកជាមួយ ដែលអំណោយផលទៅដល់ការធ្វើសិកម្មនានា និងផលដំនាំផ្សេងៗ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រុកព្រៃកប្បាសជាស្រុកមួយដែលមានវ័យចំណាស់មួយផងដែលនៅក្នុងខេត្តតាកែវដែលពីដំបូងឡើយស្រុកនេះមានប្រជាជនរស់នៅមិនច្រើនប៉ុន្មានទេពីព្រោះមិនទាន់មាន សាលារៀន ផ្លូវថ្នល់ ដែលងាយស្រួលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបញ្ជូនកូនអោយទៅរៀន និង ផ្លូវថ្នល់ពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរទើបមិនសូវមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ។",
"question": "ស្រុកព្រៃកប្បាសមានប្រជាជនរស់នៅមិនច្រើនទេតើ?",
"answer": "ពីព្រោះមិនទាន់មាន សាលារៀន ផ្លូវថ្នល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកខ្មែរក្រហមបានកម្ទេចរចនាសម្ព័ន្ធនីត្យានុកូល និងតុលាការនៃរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរចោលទាំងអស់។ នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យគឺគ្មានតុលាការ ចៅក្រម ច្បាប់ ឬ ការជំនុំជម្រះអ្វីទេ។ តុលាការប្រជាជន ដែលបានចែងនៅក្នុងមាត្រា ៩ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះគឺមិនដែលបានឃើញបង្កើតឡើងឡើយ។ រចនាសម្ព័ន្ធនីត្យានុកូលចាស់ៗត្រូវបានជំនួសមកវិញដោយការចាប់យកទៅអប់រំ ការសួរចម្លើយ និងយកទៅមណ្ឌលសន្តិសុខ ដែលជាកន្លែងដែលពួកមន្ត្រីរដ្ឋការនិងអ្នកគាំទ្ររបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ និងមនុស្សផ្សេងៗទៀត ត្រូវបានឃុំឃាំងនិងប្រហារជីវិត។",
"question": "យ៉ាងណាជាវិធីសាស្ត្ររចនាសម្ព័ន្ធនីត្យានុកូលដែលបានចែងនៅក្នុងមាត្រា ៩ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ?",
"answer": "តុលាការប្រជាជនដែលបានចែងនៅក្នុងមាត្រា ៩ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញគឺមិនដែលបានឃើញបង្កើតឡើងឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងឆ្នាំ ១១៧៧ នៃគ.ស កងទ័ពចម្ប៉ាបានលើកទ័ពយ៉ាងធំ តាមផ្លូវទឹកនៃដង ទន្លេមេគង្គ ក្រោម ដោយបរសំពៅចម្បាំងកាត់តាមផ្លូវទឹកទៅ បឹងទន្លេសាប រួចវាយចូលដុតបំផ្លាញក្រុងអង្គរ ដើម្បីកាន់កាប់ក្រុងអង្គរ នៅទីបំផុតកងទ័ពចម្ប៉ាក៏ទទួលបានជ័យជំនះ និងបានសម្លាប់ស្ដេច \"ត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន\" និងបានប្រមូលយកមាសប្រាក់ជាច្រើនក្នុងក្រុងអង្គរ រួចដឹកជញ្ជូនទៅកាន់ ប្រទេសចាម្ប៉ា ហើយការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកចាម មកលើក្រុងអង្គរមានរយៈ ៤ឆ្នាំ ។ នៅក្នុងអំឡុងពេលនោះមាន រាជវង្សខ្មែរមួយអង្គព្រះនាម \"ជ័យវរធន់\" ដែលគង់នៅ រាជធានី ខេត្តតាកែវ ដែលព្រះអង្គបានកសាង បាសាទតាព្រហ្ម ឬ ហៅថា ប្រាសាទព្រហ្មមនៈ ក្នុងតំបន់ទន្លេបាទី សព្វថ្ងៃនេះ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១១៨១ នៃគ.ស \"ជ័យវរធន់\" បានបើកការប្រយុទ្ធនៅស្រមោលភូមិអង្គរយ៉ាងខ្លាំងក្លានៃចម្បាំងលើបឹងទន្លេសាប នៅទីបំផុតទ្រង់ក៏យកជ័យជំនះពីពួកចាម្ប៉ាបាន និងបានប្រកាសគ្រងរាជក្នុងឆ្នាំ ១១៨២ នៃគ.ស ដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជ្យថា \"ជ័យវរ្ម័ន អវតារ លោកកេរស្វរៈ\" ។",
"question": "តើដែលគង់នៅរាជធានីខេត្តតាកែវ នៅក្នុងឆ្នាំ ១១៧៧ នៃគ.ស?",
"answer": "ជ័យវរធន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "រដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកសម្រេចផ្ដល់សិទ្ធអំណាចទៅឲ្យសន្និបាតសុខភាពពិភពលោក ដែលដើរតួជាអ្នកសម្រេចការកំពូលរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ រដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទាំងអស់មានសិទ្ធចូលរួមជាសមាជិកអង្គការសុខភាពពិភពលោក ហើយ ដោយយោងទៅតាមវ៉ិបសាយរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក “ប្រទេសផ្សេងៗអាចត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសមាជិកនៅពេលដែលកិច្ចស្នើសុំរបស់ប្រទេសទាំងនោះត្រូវបានអនុម័តដោយការបោះឆ្នោតសាមញ្ញមួយនៅសន្និបាតសុខភាពពិភពលោក យកតាមមតិភាគច្រើន។” អង្គការសុខភាពពិភពលោកមានរដ្ឋសមាជិក ១៩៣។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលផ្ដល់សិទ្ធអំណាចទៅសន្និបាតសុខភាពពិភពលោក និងបានបោះឆ្នោតសាមញ្ញមួយនៅសន្និបាតសុខភាពពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភាគហ៊ុនមានសិទ្ឋិបោះឆ្នោត(Voting Share) សំដៅដល់ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនមហាជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត ឬ នីតិបុគ្គលប្រតិស្រុត ដែលផ្តល់សិទ្ធិបោះឆ្នោតទៅឲ្យអ្នកកាន់កាប់ភាគហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជី។",
"question": "តើនីតិបុគ្គលធម្មតាដែលផ្តល់សិទ្ធិបោះឆ្នោតទៅអ្នកកាន់កាប់ភាគហ៊ុនមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "កម្រិត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឃើញយ៉ាងនេះប្រពន្ធស្រែកទ្រហ៊ោរយំយ៉ាងខ្លាំងព្រោះនឹកស្ដាយកូន គាត់យំរំអុកសុំអោយប្ដីយកកូនមកវិញ។ បុរសប្ដីទល់គំនិត ក៏កាប់ដូងទីបីបង្ហើយប្រាថ្នាសុំយកកូនមកវិញ គាត់ក៏បានសំរេចដូចសេចក្ដីប្រាថ្នា បុរសប្ដីប្រពន្ធធ្វើមុខស្ងួតដោយដូងទិព្វពុំបានជួយអ្វីជាប្រយោជន៍អោយគាត់ឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាមួយដែលបានចូលចិត្តបុរសប្ដីទ្រហ៊ោរនៅក្នុងស្រែកទ្រហ៊ោរ?",
"answer": "បុរសប្ដីទល់គំនិត ក៏កាប់ដូងទីបីបង្ហើយប្រាថ្នាសុំយកកូនមកវិញ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស៊ីឡាត រឺ បញ្ចសីលា ជាសិល្បៈនៃការប្រយុទ្ឋ វាយប្រហារ និង ការពារខ្លួន ដែលត្រូវបានប្រជាជននៅឥណ្ឌូនេស៊ីនិងម៉ាឡេស៊ីប្រើរាប់សតវត្សរ៍មកហើយ។ ប្រភេទសិល្បៈនៃការប្រយុទ្ឋផ្សេងទៀតក្នុងស៊េរីជាមួយស៊ីឡាតដែរមាន កុងហ្វូ តៃក្វាន់ដូ និង ការ៉ាតេ។ ស៊ីឡាតមិនត្រូវបានគេប្រើសំរាប់តែការប្រយុទ្ឋមួយមុខទេ។ វាក៏ត្រូវបានគេបំផ្លែងជារបាំប្រជាប្រិយផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសិល្បៈនៃការប្រយុទ្ឋដូចជា ស៊ីឡាត រឺ បញ្ចសីលា ដែលត្រូវបានប្រជាជននៅឥណ្ឌូនេស៊ីនិងម៉ាឡេស៊ីប្រើរាប់សតវត្សរ៍មកហើយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ជាតិ គឺកិរិយាកើតនៃខន្ធ ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ជរា គឺកិរិយាចាស់គ្រាំគ្រានៃខន្ធ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវ ទុក្ខ (ព្យាធិ គឺជំងឺដំកាត់ទាំងឡាយ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ) មរណៈ គឺកិរិយាបែកធ្លាយនៃខន្ធ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ សេចក្ដី សោកខ្សឹកខ្សួលទុក្ខទោមនស្ស និងសេចក្ដីចង្អៀតចង្អល់ចិត្តទាំងឡាយ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ កិរិយាប្រកបដោយសត្វនិងសង្ខារ ទាំងឡាយ ដែលមិនជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ កិរិយាព្រាត់បា្រសចាកសត្វនិងសង្ខារទាំងឡាយ ដែលជាទី ស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ។ កាលបើចង់បាននូវវត្ថុណាមួយហើយ មិនបាននូវវត្ថុនោះ កិរិយាមិនបាននោះ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ឧបាទានក្ខន្ធទាំងឡាយ ៥ ដែលតថាគតសម្តែងហើយដោយបំព្រួញ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ កងទុក្ខមាន ជាតិជាដើមនេះ ឈ្មោះថា ទុក្ខអរិយសច្ច ។",
"question": "តើម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយជាតិមានឈ្មោះដើម្បីអ្វី?",
"answer": "ទុក្ខអរិយសច្ច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពិតមែន តែអ្នកសិក្សាខ្មែរភាគច្រើន មិនសូវបានដឹង ឮព្រឹត្តិការណ៍នេះ ប៉ុន្តែបើតាមយោបល់ផ្ទាល់យើងខ្ញុំ ៗ យល់ថា រឿងដែលយើងខ្ញុំបានសរសេរជម្រាប នៅទំព័រខាងមុខនេះ ចាត់ទុកថា ជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំមួយ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិយើង។ ហើយព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃ ១៨ មេសា ឆ្នាំ ១៩២៥ ក៏បានពន្យល់ទុកនូវ អនុស្សាវរីយ៍ដ៏ជូរចត់មួយដែរ ដល់អ្នកស្រុកក្រាំងលាវ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីព្រឹត្តិការណ៍នៅទំព័រខាងមុខ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ធំមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិយើង និងបានពន្យល់ទុកនូវ អនុស្សាវរីយ៍ដ៏ជូរចត់មួយដល់អ្នកស្រុកក្រាំងលាវ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សុភនិច័្ជចុងបំផុត: ព្រះយេសូនឹងយាងចុះមកផែនដីជាលើកទីពីរ នៅក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយប្អស់របស់ពិភពលោក គឺទ្រង់យាងមកពីឋានសួគ៏នៅលើកនេះគឺទ្រង់សោយរាជ្យនៅផែដីទាំងមូល ហើយទ្រង់និងវិនិច្ឆ័យពិភពលោកទាំងមូល ដោយយុតិធរ គ្រានោះទ្រង់និងនាំមកសន្តិភាពសំរាប់ពិភពលោកទាំងមូល អស់អ្នកណាដែលទទួលទ្រង់(ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ)ជាព្រះអម្ចាស់ ហើយជាព្រះអង្គសង្គ្រោះរបស់ខ្លួន នោះនិងបានទទួលនូវជីវិតអស់កល្បជានិច្ចនៅឯឋានសួគ៏ជាមួយនិងទ្រង់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចុះមកផែនដីជាលើកទីពីរនៃព្រះយេសូ និងការទទួលទ្រង់និងនាំមកសន្តិភាពសំរាប់ពិភពលោកទាំងមូល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឬអាចសរសេរបានថា ខាហ្គោស៊ីម៉ា គឺជាខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុន មានទីតាំងនៅលើកោះឃ្យឺស្យ៊ឺនិងកោះរ្យូគ្យូ ខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ាមានប្រជាជនចំនួន 1,599,779 នាក់ (1 មករា 2020) និងមានផ្ទៃដី 9,187 km2 (3,547 sq mi) ខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តឃឹម៉ាម៉ុតុនៅភាគខាងជើង និងខេត្តមីយ៉ាហ្សាគិនៅភាគឦសាន",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារខាហ្គោស៊ីម៉ា?",
"answer": "ខាហ្គោស៊ីម៉ាគឺជាខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុន មានទីតាំងនៅលើកោះឃ្យឺស្យ៊ឺនិងកោះរ្យូគ្យូ និងមានប្រជាជន 1,599,779 នាក់ (1 មករា 2020) និងមានផ្ទៃដី 9,187 km2 (3,547 sq mi).",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយសារវានៅតំបន់ត្រូពិច ទឹកសមុទ្រមានកំដៅក្ដៅល្មមសំរាប់ការលូតលាត់របស់ផ្កាថ្ម និងរុក្ខជាតិសមុទ្រ ធ្វើអោយតំបន់នោះសំបូររមណីយដ្ឋានជ្រមុជទឹក។ រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍សំខាន់នៅក្នុងឈូងសមុទ្រនេះគឺកោះសមុយ នៅក្នុងខេត្តស៊ុរ៉ាតថានីរបស់ប្រទេសថៃ។",
"question": "កោះសមុយជាប្រភេទតំបន់ណាដែលមានរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍សំខាន់?",
"answer": "ខេត្តស៊ុរ៉ាតថានី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សហភាពអឺរ៉ុប (ភាសាអង់គ្លេស៖ European Union ឬជាភាសាបារាំង៖ Union Européenne) គឺជាសហភាពនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលមានប្រទេសជាសមាជិកចំនួន ២៧ ដោយមានទីតាំងចម្បងនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ សហភាពមួយនេះមានផ្ទៃដីសរុប ៤,២៣៣,២៥៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនសរុបជិត ៤៤៧ លាននាក់។ សហភាពអឺរ៉ុបត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអង្គភាពនយោបាយ (ដោយផ្អែកតាម sui generis) បែបសហព័ន្ធនិយម។",
"question": "យ៉ាងណានៅសហភាពអឺរ៉ុបមានប្រជាជនជិតប៉ុន្មាននាក់?",
"answer": "សហភាពអឺរ៉ុបមានប្រជាជនសរុបជិត ៤៤៧ លាននាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គំនិតមនោគមវិជ្ជាមួយទៀតដែលខ្មែរក្រហមប្រកាន់យកគឺ ជាតិខ្មែរនិយមជ្រុលហួស។ ជាតិនិយមគឺជាមនោគមវិជ្ជាដែលគណបក្សនយោបាយតាមប្រទេសមួយចំនួនតែងប្រកាន់យក គណបក្សជាតិនិយមច្រើនលើកតម្កើងនិងយកជាតិជាធំ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់គំនិតជាតិនិយមរបស់ខ្មែរក្រហមគឺខុសពីទ្រឹស្តីជាតិនិយមជាទូទៅ ជាតិនិយមរបស់ខ្មែរក្រហមគឺជាជាតិនិយមហួសកម្រិត ហួសហេតុ ស្អប់អ្វីៗដែលមានប្រភពមកពីបរទេស។",
"question": "តើជាតិនិយមគំនិតជាតិខ្មែរក្រហមគឺជាសម្រាប់អ្វី?",
"answer": "ជាតិនិយមហួសកម្រិត ហួសហេតុ ស្អប់អ្វីៗដែលមានប្រភពមកពីបរទេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "Premier Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme៖ ក្នុងនិក្ខេបបទនេះ គូឡុំបានពណ៌នាពីរបៀបផលិតនិងប្រើប្រាស់លំនឹងកំលាំងរមួល ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈរបស់ខ្សែលោហៈ ដែលបង្កើតកំលាំងប្រតិកម្មរមួលសមាមាត្រនឹងមុំរមួល។ គូឡុំក៏បានពន្យល់ពីបន្ទុកអគ្គីសនីដែលមានសញ្ញាដូចគ្នាច្រានគ្នាចេញផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាគូឡុំបានពណ៌នាពីរបៀបផលិតនិងប្រើប្រាស់លំនឹងកំលាំងរមួល?",
"answer": "គូឡុំបានពណ៌នាពីរបៀបផលិតនិងប្រើប្រាស់លំនឹងកំលាំងរមួលដោយផ្អែកលើលក្ខណៈរបស់ខ្សែលោហៈ ដែលបង្កើតកំលាំងប្រតិកម្មរមួលសមាមាត្រនឹងមុំរមួល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "Transcendental immanence, in that the immortal Buddha Principle (see, for example, Buddha-nature, Mahaparinirvana Sutra, Angulimaliya Sutra, Srimala Sutra, Tathagatagarbha Sutra) is present within all beings.",
"question": "តើព្រំដែនស៊ុបណ្ដាញមានឈ្មោះជាអ្វី?",
"answer": "Transcendental immanence",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេមបូឌា ដេលី គឺជាកាសែតសំខាន់ជាងគេនៅប្រទេសកម្ពុជាជាភាសាអង់គ្លេស វាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដោយលោក ប៊ើណាត គ្រីស័រ ជាជនជាតិអាមេរិចបានទំនាក់ទំនងចុះកិច្ចសន្យាជាមួយអ្នកកាសែតពីរនាក់ គឺ បាតុន ប៊ីកស៍ និង រ៉ូប៊ីន ម៉ាកដូវ៉ែល ធ្វើជាអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយដំបូង ។",
"question": "តើខេមបូឌា ដេលី ជាកាសែតដែលជាកាសែតសំខាន់ជាងគេនៅប្រទេសកម្ពុជាជាភាសាអង់គ្លេស?",
"answer": "ខេមបូឌា ដេលី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិដើមភាគតិចបានរស់នៅលើទឹកដីប្រទេសកាណាដាបច្ចុប្បន្ននេះអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ មកដល់សតវត្សទី១៦ អង់គ្លេស និងបារាំងបានចាប់ផ្តើមធ្វើបេសកកម្មរុករក ហើយទីបំផុតក៏បានមកដល់ទ្វីបអាមេរិកខាងជើងដោយពួកគេបាននាំគ្នាតាំងទីលំនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ ជាលទ្ធផលនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធផ្សេងៗក្នុងតំបន់ បារាំងក៏ត្រូវប្រគល់ដែនដីអាណានិគមស្ទើរតែទាំងអស់របស់ខ្លួននៅអាមេរិកខាងជើងទៅឱ្យអង់គ្លេសនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៦៣។ នៅឆ្នាំ១៨៦៧ បន្ទាប់ពីមានការច្របាច់បញ្ចូលនៃទឹកដីអាណានិគមអាមេរិកខាងជើងចំនួនបីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស កាណាដាក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាវិជិតរាជ្យសហព័ន្ធដែលមានខេត្តចំនួនបួន។ ទាំងអស់នេះបាននាំឱ្យកាណាដាដណ្តើមស្វ័យភាពកាន់តែច្រើនឡើងៗពីចក្រភពអង់គ្លេស។ ស្វ័យភាពនេះត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ដោយលក្ខន្តិកៈវេសត៍មីនស្ទើរឆ្នាំ១៩៣១ និងត្រូវបានបញ្ចប់នៅក្នុងក្រមច្បាប់កាណាដាឆ្នាំ១៩៨២ ដែលបានកាត់ផ្តាច់ការពឹងពាក់ផ្នែកច្បាប់ទាំងឡាយពីសភានៃចក្រភពអង់គ្លេស។",
"question": "តើជនជាតិដើមភាគតិចបានចាប់ផ្តើមធ្វើបេសកកម្មរុករកលើទឹកដីប្រទេសកាណាដាបច្ចុប្បន្ននៅពេលណា?",
"answer": "សតវត្សទី១៦",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាមេរិកខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់៖ ខាងលិចជាប់នឹងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់នឹងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ហើយខាងទិសពាយព្យគឺជាប់នឹងទ្វីបអាមេរិកខាងជើងនិងសមុទ្រការ៉ាប៊ីន។ អាមេរិកខាងត្បូងគឺមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១៧,៨៤០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹង ៣.៥% នៃផ្ទៃផែនដី។ នៅឆ្នាំ២០០៨ សៀវភៅហេតុការណ៍ពិភពលោកបានធ្វើការប៉ាន់ស្មានចំនួនប្រជាជននៅអាមេរិកខាងត្បូងថាមានចំនួនប្រមាណ ៣៨០ លាននាក់។ អាមេរិកខាងត្បូងគឺជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ខាងចំនួនផ្ទៃដីនៃទ្វីប (នៅពីក្រោយអាស៊ី អាហ្រ្វិក និងអាមេរិកខាងជើង) ហើយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៥ ខាងចំនួនប្រជាជន (នៅពីក្រោយអាស៊ី អាហ្រ្វិក អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។",
"question": "តើអាមេរិកខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់នៅខាងលិចជាប់នឹងមហាសមុទ្រអ្វី?",
"answer": "មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាណាចក្រស្រីវិជ័យជាមជ្ឈមណ្ឌលផ្លូវសមុទ្រដែលរីកចម្រើនជំនួសអាណាចក្រហ្វូណន(ផ្លូវគោក) តាំងនៅក្នុងក្រុមកោះនិងចូលគ្របដណ្ដប់លើច្រកម៉ាឡាកានិងច្រកស៊ុនដាតំាងពីគ្រិស្ដសតវត្សទី៦ ជាមជ្ឈមណ្ឌលពានិជ្ជកម្មរវាងចិននិងឥណ្ឌា ទីក្រុងកំពង់ផែសំខាន់គឺ ប៉ាឡិមប៉ាំង។",
"question": "តើទីក្រុងកំពង់ផែសំខាន់នៃមជ្ឈមណ្ឌលផ្លូវសមុទ្រអាណាចក្រស្រីវិជ័យគឺអ្វី?",
"answer": "ប៉ាឡិមប៉ាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឡានដែលអ្នកជិះ ទោះបីជាវាត្រូវបានគេរចនាឡើងនៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះក៏ដោយ ក៏វានៅប្រើប្រាស់គ្រឿង ឬឧបករណ៍នៃ“រទេះគ្មានសេះ- Horseless Carriage បច្ចេកពាក្យសំរាប់រទេះដែលដំណើរការដោយម៉ាស៊ីនជាលើកដំបូង ជំនួសឱ្យសត្វសេះ ដែលធ្លាប់តែអូសរទេះបែបនោះ។ កាលពីដើមសតវត្សទី ២០។ ឡានរបស់អ្នកមានដំណើរការ ដោយសារមនុស្សចេះពីវិធីធ្វើរទេះ កង់ និងម៉ាស៊ីន ហើយមានគំនិតយកគ្រឿងទាំងអស់នេះផ្គុំគ្នាបង្កើតបានជា ទោចក្រយានយន្តជាលើកដំបូង។ ចំណេះដឹងដែលចាំបាច់សំរាប់បង្កើតរទេះ និងកង់ តាមពិតទៅបានមកពីការច្នៃ ប្រឌិតបង្កើតឡើងកាលពីពេលមុននោះដែរ។ អ្វីៗផ្សេងទៀត ក៏ដូចជាកង់ដែរមានប្រភពកំណើតតាំងពីបុរាណកាល នៃប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សម្លេះ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលឡានដែលអ្នកជិះត្រូវបានគេរចនាឡើងនៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះ?",
"answer": "ឡានដែលអ្នកជិះត្រូវបានគេរចនាឡើងនៅក្នុងកាលពីដើមសតវត្សទី ២០។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាសាចិន គឺជាភាសា មួយដែលប្រើដោយ ជនជាតិចិន នៅក្នុងប្រទេសចិន និង កន្លែងផ្សេងៗទៀត ។ វាគឺជាទំរង់ នៃភាសាដើមមួយ ដែលត្រូវបានគេ ហៅថា ភាសាដើម របស់ ស៊ីណូទីបេតាន។ ជនជាតិ ចិន ផ្ដោត សំខាន់ ទៅ លើការសសេរ និង ការនិយាយ ។ វាមានភាព ពិសេសម៉្យាង ត្រង់ថា ទោះបីជា ពួកគេ មានភាសា នៃការនិយាយខុសគ្នា ខាងសំលេងក៏ដោយ ប៉ុន្ដែការ សសេររបស់ពួកគេ មាន លក្ខណះ ដូចគ្នា ។ ដូច្នេះ វាមាន ភាពងាយស្រួល ក្នុងការ ទំនាក់ទំនងគ្នា តាមរយះការសសេរ ដូចគ្នាបែបនេះ ។ ប្រជាជនចិនភាគ ច្រើនយល់ឃើញថា ទោះជា ពួកគេមានការ និយាយខុសគ្នា ចំពោះប្រើ សំលេងយ៉ាងណាក៏ ដោយ ប៉ុន្ដែ នេះជា ភាសាចិន ដូចគ្នាមានន័យថា ជាភាសាតែមួយ ។ ពួកគេហៅ ភាសាដែល ខុសគ្នានោះថា ហ្វាងយ៉ាន ដើម្បីសំគាល់ថា ជាភាសាដែលមកពី តំបន់មួយ ផ្សេងទៀត ។ ហ្វាង មានន័យថា ផ្នែក មួយនៃប្រទេស និង យ៉ាន មាន ន័យថា ការនិយាយ ដូច្នេះ ពាក្យហ្វាងយ៉ាន មានន័យថា ភាសាតាមតំបន់ ឬ ភាសាតាមប្រទេស ។",
"question": "ភាសាចិន មានប្រភេទជាមួយន៍ដែរឬ?",
"answer": "ភាសាចិនមានប្រភេទជាមួយន៍ដែរ ដូចជាប្រភេទមួយដែលមានការនិយាយខុសគ្នាចំពោះប្រើសំលេង ហើយមានឈ្មោះថា ហ្វាងយ៉ាន ដើម្បីសំគាល់ថាជាភាសាដែលមកពីតំបន់មួយផ្សេងទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម៉ាឡេស៊ីមានការអភិវឌ្ឍន៍និងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងនៅអំឡុងសតវត្សរ៍ទី២០។ ជាមួយនឹងផលិតផលក្នុងស្រុក (GDP) ១៣០០០$ ម៉ាឡេស៊ីបានក្លាយខ្លួនបន្តិចម្តងៗទៅជាប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មី។ ដោយសារម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសមួយក្នុងចំនោមប្រទេសទាំង៣ដែលគ្រប់គ្រងច្រកម៉ាឡាកា សេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ីក៏ពឹងផ្អែកសំខាន់ផងដែរទៅលើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ ផលិតកម្មក៏មានឥទ្ឋិពលសំខាន់ផងដែរទៅលើសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី។ ម៉ាឡេស៊ីនាំមុខគេលើក្នុងផលិតកម្ម សំណរប៉ាហាំង កៅស៊ូ និងប្រេងដូង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការអភិវឌ្ឍន៍និងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងនៅម៉ាឡេស៊ី និងរូបរាងនៃសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លុះគេស៊ីផឹករួចទៅស្ងាត់អស់ប្រហែលពាក់កណ្តាល អាធ្រាតវាលាខ្លួនខ្សាក។ វាឥតរឹតរួតនាងនោះទេ ព្រោះពស់នោះវាធំល្មមលេបនាងនោះបានតែម្តង។ វាគ្រាន់តែយកកន្ទុយស៊ករុំកដៃនាងនោះជាប់ងាកក្បាលមកក្រោមកៀវជើងប្រមូលផ្ទឹមគ្នា វាហារមាត់ ប្រញ្ចកជើងនាងទាំងពីរតែម្តង។ ពីដំបូងនាងនោះស្មានថា ពស់ថ្លាន់ប្រុងរួមបវេណីនិងខ្លួនបានជានាងនៅ ស្ងៀមមិនមាត់ ព្រោះដេកជាមួយគ្នាតាំងពីល្ងាចមិនអីសោះ បែបជាទុកចិត្តពស់បន្តិចទៅហើយ។ លុះវាលេបស្រឺតៗដល់ក្បាលជង្គង់នាងនឹកសង្ស័យថា ពស់ថ្លាន់ច្បាស់ជាលេបអញពិតហើយ គិតនិងក្រោក ក៏ក្រោកមិនរួច កន្ទុយពស់វារឹតដៃនាងជាប់ នាងភ័យណាស់ស្រែកហៅម្តាយថា «ពស់ថ្លាន់វាលេបហើយ»។ ម្តាយលឺមាត់កូនស្រែកហៅ ក៏ស្រែកសន្ធាប់ទៅវិញថា «ខ្មោចមេចំកួត ប្តីប្រលែងផងបានតែព្រើលៗ»។ ឪពុកស្រវឹងស្រាដេកសន្លប់ហៀរទឹកមាត់កក្លាក់ លុះពស់លេបដល់ចងេ្កះនាងស្រែកហៅម្តាយថា «ម៉ែៗ ជួយកូនផង ពស់លេបដល់ចងេ្កះហើយ»។ ម្តាយរឹតតែបញ្ជោរពីក្រៅមកស្តីបន្ទោសថា «កូនអីក៏ចង្រៃ មិនចេះខ្មាស់គេឯង មិនច្រឡំនិងអ្នកស្រុក តិចអញចូលទៅវាយក្បាលក្នុងដំណេកបែកឥឡូវ»។ នាងនោះចេះតែស្រែកថា «ម៉ែអើយជួយកូនផង ពស់លេបដល់ចុងដង្អើមហើយ» បន្តិចស្រែកថា «លេបដល់កហើយ»។",
"question": "តើនាងបានជ្រើសរើសជើងប្រមូលដែលមានប្រភេទអ្វីខ្លីមួយ?",
"answer": "កៀវជើង",
"type": "extract"
},
{
"context": "(២៤១, ២៤២, ២៤៣, ២៤៤) រីឈើអែមផង សឹងមានផ្លែផ្កានៅក្នុងមុចលិន្ទស្រះនោះ ទោះអ្នកឯណាទៅដល់យល់ហើយ ក៏បេះមកទ្រង់ លុះអស់៧ថ្ងៃក្តី ក៏ក្លិនពិដោរនោះមិនចេះហៅស្បើយល្ហើយឡើយ ។ រីព្រៃនោះសប្បាយគាប់ចិត្តពេក រីកន្លង់ផងហើយទៅមក ក្រេបជញ្ជក់យកកេសរភ្ញីនោះ ឮសូរសព្ទពីរោះ ដូចអ្នកប្រគំគងភេរីតូរ្យតន្ត្រី នៅសួគ៌នាយហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាដើម្បីក្លិនពិដោរនោះមិនចេះហៅស្បើយល្ហើយឡើយ?",
"answer": "ពីរោះ ដូចអ្នកប្រគំគងភេរីតូរ្យតន្ត្រី នៅសួគ៌នាយហោង ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក គឺជាមហាសមុទ្រធំទី២លើពិភពលោកបន្ទាប់ពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ វាមានផ្ទៃក្រលាប្រមាណ ១០៦,៤លានគ.ម២ (ប្រហែល១ភាគ៥នៃផ្ទៃផែនដីទាំងមូល។ មហាសមុទ្រនេះលាតមានសណ្ឋានជាអក្សរ S លាតសន្ធឹងតាមរយៈបណ្ដោយ ខណ្ឌដោយទ្វីបអាមេរិកពីខាងលិច និងដោយទ្វីបអ៊ឺរ៉ុបនិងទ្វីបអាហ្វ្រិកពីខាងកើត។ ខ្សែអេក្វាទ័រខណ្ឌចែកមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកជា២គឺ៖ មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងជើង និង មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងត្បូង។",
"question": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកគឺជាមហាសមុទ្រណា?",
"answer": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក គឺជាមហាសមុទ្រធំទី២លើពិភពលោក បន្ទាប់ពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងនិក្ខេបបទស្ដីអំពីអេឡិចត្រូឌីណាមិចនៃអង្គធាតុមានចលនា នៅឆ្នាំ១៩០៥របស់អែងស្តែង គាត់បានលើកឡើងពីទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេស។ ទ្រឹស្ដីនេះភាពមិនប្រើប្រួលរបស់ល្បឿនពន្លឺ តំរូវអោយមានកំនែសំរួលលើសញ្ញាណនៃភាពព្រមគ្នា។ ជាលទ្ធផលតំរុយលំហ-ពេលរបស់អង្គធាតុមានចលនា អាចបន្ថយល្បឿននិងរួញខ្លី (ក្នុងទិសដៅចលនា) បើប្រៀបធៀបនឹងតំរុយរបស់អ្នកសង្កេត។ ពីទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ អែងស្តែងបានទាញបានរូបមន្តដ៏ល្បីគឺ E = mc2 ដែលជារូបមន្តសមមូលម៉ាស-ថាមពល។ រូបមន្តនេះបញ្ញាក់ថាបរិមាណដ៏តិចតូចរបស់ម៉ាសរូបធាតុអាចបំលែងជាថាមពលយ៉ាងធំ។ គេប្រើរូបមន្តនេះដើម្បីគណនាថាមពលបានពីប្រតិកម្មបំបែកនុយក្លេអ៊ែរ។",
"question": "តើរូបមន្តណាដែលអែងស្តែងបានទាញបានមានអោយល្បីបំផុតជាអ្វី?",
"answer": "E = mc2",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផលុបភោគីត្រូវបន្តអនុវត្តកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រងធ្វើសាជាថ្មីឲ្យទាន់ពេលវេលា និង ចុះកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រង ដែលមានប្រយោជន៍ដល់អចលនវត្ថុជាផលុបភោគរបស់ខ្លួន ទោះជាកិច្ចសន្យានោះកំពុងដំណើរការ នៅពេល ដែលផលុបភោគបានចាប់ផ្ដើមហើយក្ដី ឬ ទោះជាកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រង ដែលត្រូវឲ្យធ្វើនាពេលក្រោយដោយអសារកម្មសិទ្ធិករក្ដី ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រងដែលមានប្រយោជន៍ដល់អចលនវត្ថុជាផលុបភោគរបស់ខ្លួន?",
"answer": "កិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រងដែលត្រូវឲ្យធ្វើនាពេលក្រោយដោយអសារកម្មសិទ្ធិករក្ដី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះព្រឹកឡើងអាចោរចិត្តជាមកប្រាប់លោកយមរាជថា «អាសំលាញ់យប់មិញអញចូលលួចគេបានប្រាក់ និងសំពត់អាវច្រើនណាស់ ពីថ្ងៃនោះតទៅ អញលះបង់ចោលរឿងរកស៊ីលួចគេហើយ អាសំលាញ់ឯងជឿចុះ»។ លោកយមរាជតបថា « បើឯងឈប់រកស៊ីលួចគេនេះអញអរណាស់បើខ្វះខាតអ្វីមករកអញៗ អោយឯងកុំទើសទាល់ អញចិញ្ចឹមលុះអស់ជីវិត ។ អាចោរចិត្តជាក៏លាលោកយមរាជទៅផ្ទះវិញ ទៅនៅរក្សាមាតាជាសុខសប្បាយ។ លោកយមរាជ និងអាចោរចិត្តជាស្រលាញ់រាប់អានគ្នាចិញ្ចឹមគ្នាដរាបអស់ជីវិតដូចបានសន្យាគ្នាមក។",
"question": "តើលោកយមរាជបានគេហទៅទីណា ជំនួសមកពីការរកស៊ីលួចគេ?",
"answer": "ផ្ទះវិញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាសនាគឺជាពាក្យបណ្តាំ។ លទ្ធិសាសនាពុំស្ថិតនៅត្រង់ជំនឿ ឬបញ្ញាតិ សីលធម៌នៃការគោរពប្រណិបតន៍ប៉ុណ្ណោះទេគឺត្រូវមានអង្គការពិសេសមួយ សម្រាប់ទ្រទ្រង់ថែរក្សាលទ្ធិសាសនាឱ្យមានស្ថិរភាពតាំងនៅជាស្ថាពរវែងឆ្ងាយតរៀងមក។ ពាក្យសាសនា(Religion)ក្លាយមកពីពាក្យឡាតាំង Religiōប្រែថាកិច្ចសន្យារវាងមនុស្សនឹងអាទិទេព ការស្តាប់បង្គាប់ព្រះជាម្ចាស់សួគ៌ ការឥតសន្ស័យលើអាទិទេព។ បើប្រគល់ជំនឿ ឬភក្តីភាពចំពោះអាទិទេព។",
"question": "តើពាក្យសាសនាប្រែពីពាក្យណាដែលជាអក្សរឡាតាំង?",
"answer": "Religiō",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាប់ពាន់នាក់បានអត់ឃ្លាន រឺ ស្លាប់ដោយសារជំងឺកំឡុងការជម្លៀស ដោយក្រុមបរិវាររបបនេះ។ ពួកអ្នកទាំងនោះភាគច្រើនដែលត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យជម្លៀសខ្លួនពីទីក្រុងត្រូវឱ្យមកតាំងទីលំនៅឡើងវិញនៅក្នុងភូមិបង្កើតថ្មី ខ្វះខាតស្បៀងអាហារ ឧបករណ៍កសិកម្ម និងតំហែទាំវេជ្ជសាស្ត្រ។ អ្នកមួយចំនួនដែលធ្លាប់រស់នៅឯទីក្រុងបានបាត់បង់មុខរបរសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតក្នុងបរិស្ថានស្រុកស្រែចម្ការ។ រាប់ពាន់នាក់បានអត់ឃ្លានមុនការប្រមូលទិន្នផលលើកទីមួយ។ ការស្រេកឃ្លាន និង កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ—ស្ទើរតែដាច់ពោះ—ជានិច្ចកំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនោះ។ កងទ័ពនិងមេដឹកនាំអសេនិកភាគច្រើននៃរបបមុនៗ ដែលបានភ្លាត់មាត់និយាយពីសាវតារផ្ទាល់ខ្លួនត្រូវបានគេយកទៅប្រហារជីវិតចោល។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលមានប្រាសាទមួយចំនួនត្រូវបានស្រេកឃ្លាននៅក្នុងការជម្លៀសនេះ?",
"answer": "ជំងឺកំឡុងការជម្លៀស និងក្រុមបរិវាររបបនេះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "- កម្មសិទ្ធិករ នៃដី ដែលបានធ្វើការសាងសង់ ដាំដុះ ឬ រៀបចំដោយប្រើសម្ភារៈ ដែលមិនមែនជារបស់ខ្លួនត្រូវចេញថ្លៃសម្ភារៈទាំងនោះឱ្យម្ចាស់គេវិញ ។ កម្មសិទ្ធិករនោះអាចត្រូវផ្ដន្ទាទោសឱ្យសងជម្ងឺចិត្តផងដែរ ប្រសិនជាមាន ប៉ុន្តែម្ចាស់សម្ភារៈគ្មានសិទ្ធិដកយកសម្ភារៈនោះចេញឡើយ ។",
"question": "ការដោះស្រាយមុខងារកម្មសិទ្ធិករ ជាអ្វីខ្លះ?",
"answer": "កម្មសិទ្ធិករ នៃដី ដែលបានធ្វើការសាងសង់ ដាំដុះ ឬ រៀបចំដោយប្រើសម្ភារៈ ដែលមិនមែនជារបស់ខ្លួនត្រូវចេញថ្លៃសម្ភារៈទាំងនោះឱ្យម្ចាស់គេវិញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផែនទីខាងក្រោមនេះ បង្ហាញពីភាគរយនៃប្រជាជនដែលមិនបានប្រើប្រាស់ទឹកពីប្រភពដែលមានសុវត្ថិភាពតាមឃុំ យោងទៅតាមទិន្នន័យឃុំឆ្នាំ ២០០៤។ កុមារដែលមិនបានប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត អាចប្រឈមមុខយ៉ាង ងាយទៅនឹងការស្រកទម្ងន់ ជំងឺ និងការស្លាប់។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រជាជនដែលមិនបានប្រើប្រាស់ទឹកពីប្រភពដែលមានសុវត្ថិភាពតាមឃុំ?",
"answer": "កុមារដែលមិនបានប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត អាចប្រឈមមុខយ៉ាង ងាយទៅនឹងការស្រកទម្ងន់ ជំងឺ និងការស្លាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កោះបូនេអូ (Borneo)ឬកោះកាលីម៉ាន់តាន់(Kalimantan) ជាកោះដែលមានទំហំធំលំដាប់ទី៣ នៃកោះធំៗ លើពិភពលោក បន្ទាប់ពីកោះហ្គ្រិនឡិន(លំដាប់ទី១) និងកោះញូគីនេ(លំដាប់ទី២) មានប្រទេស ៣ នៅលើកោះបូនេអូគឺ ម៉ាលេស៊ី ព្រុយណេ និងឥណ្ឌូនេស៊ី នៅបរិវេណកណ្កាលក្រុមកោះម៉ាឡាយូនិងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ លក្ខណៈភូមិសាស្រ្ដកោះបូនេអូជាផ្នែកមួយនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានធនធានប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិច្រើនបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកោះបូនេអូ (Borneo) ឬកោះកាលីម៉ាន៉ាតាន់ (Kalimantan) មានទំហំធំជាធម្មជាតិនៅលើពិភពលោក និងប្រទេសដែលមាននៅលើកោះនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បច្ចេកវិទ្យា (មកពីពាក្យ បាលី , ដោយឡែក, \"ទីទៃ, ដោយខ្លួន\"; និងសំស្ក្រឹត , -វិទ្យា) គឺជាការប្រមូលផ្ដុំនៃឧបករណ៍ រួមមានគ្រឿងយន្ត បម្រែបម្រួល ការរៀបចំ និង របៀបវិធានដែលប្រើប្រាស់ដោយមនុស្ស។ វិស្វកម្មគឺជាឯកទេសដែលស្វែងរកសិក្សា និងរចនាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ។ បច្ចេកវិទ្យាជះឥទ្ធិពលដល់មនុស្សគួរឱ្យកត់សំគាល់ក៏ដូចជាសមត្ថភាពរបស់ប្រភេទសត្វផ្សេងៗអាចគ្រប់គ្រង និងសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់ពួកវា។ បច្ចេកសព្ទនេះក៏អាចអនុវត្តជាទូទៅ រឺ ក៏អាចអនុវត្តក្នុងវិស័យឯកទេសណាមួយក៏បាន: ឧទាហរណ៍រួមមាន បច្ចេកវិទ្យាសំណង់ បច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រ និង បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។",
"question": "គេហេតុអ្វីដែលបច្ចេកវិទ្យាជះឥទ្ធិពលមនុស្សជាធម៌?",
"answer": "បច្ចេកវិទ្យាជះឥទ្ធិពលមនុស្សជាធម៌ដោយសារវាគួរឱ្យកត់សំគាល់ក៏ដូចជាសមត្ថភាពរបស់ប្រភេទសត្វផ្សេងៗអាចគ្រប់គ្រង និងសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់ពួកវា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស៊ឹមបានចោលភ្នែកមើលនាឡិកាដៃ គាត់លោជាភ្ញាក់លាន់មាត់ថា \"យី ម៉ោងជិត១១ហើយ ថ្ងៃហើយ តស់យើងទៅម៉េង! ថ្ងៃក្រោយសឹមជួបទៀត តែសូមមីងបន្តការរៀនសូត្រទៅទៀត។ស្រុកយើងចម្រើន ទាល់តែមីង ទាល់តែយើងទាំងអស់គ្នាមានផ្ទះ មានសម្លៀកបំពាក់គ្រប់គ្រាន់ឡើង\" ។",
"question": "តើស៊ឹមបានលោជាភ្ញាក់លាន់មាត់អ្វីមួយទៅតាមពាក្យសម្មតិនេះ?",
"answer": "យី ម៉ោងជិត១១ហើយ ថ្ងៃហើយ តស់យើងទៅម៉េង! ថ្ងៃក្រោយសឹមជួបទៀត តែសូមមីងបន្តការរៀនសូត្រទៅទៀត។",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីសម័យមុន វត្តអារាមមួយចំនួននៅកម្ពុជា តែងតែជួបប្រទះនៅគ្រោះទឹកជំនន់ ពិបាកក្នុងការទៅធ្វើបុណ្យ និង ពិបាកធ្វើពិធីបោះបាយបិណ្ឌខ្លាំងណាស់ ។ ក្រោយមក ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ មិនអាចធ្វើទៅបាន ដូចនេះហើយ ក្រុមសាស្ត្រចារ្យខ្មែរបុរាណ បានបង្កើតឱ្យមានពិធី លយកន្ទោង ជំនួសវិញ ដែលបង្កើតឡើងតាំងពីសម័លង្វែក ក្នុងរាជព្រះបាទ ចន្ទរាជា មកម៉្លេះ ។ ជាដំបូងយើងត្រូវយល់ពាក្យ \"កន្ទោង\"",
"question": "ជាដំបូងយើងត្រូវយល់ពាក្យអ្វី?",
"answer": "កន្ទោង",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុគ្គល អ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នា ចំពោះព្រះនិព្វាន ដែលគេនិយាយប្រាប់គ្នាមិនបានផង ជាអ្នកមានមគ្គចិត្ត និងផលចិត្ត (ខាងក្រោម) ប៉ះពាល់ហើយផង មានចិត្តមិនប្រតិព័ទ្ធក្នុងកាមផង តថាគតហៅថាជាអ្នកមានខ្សែមគ្គប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងលើ ។",
"question": "យ៉ាងណាផ្លាស់ប្តូរមគ្គចិត្តនិងផលចិត្តមានប្រភេទណា?",
"answer": "មគ្គចិត្តនិងផលចិត្តមានប្រភេទជាអ្នកមានមគ្គចិត្ត និងអ្នកមានផលចិត្ត ដែលមានចិត្តមិនប្រតិព័ទ្ធក្នុងកាមផង តថាគតហៅថាជាអ្នកមានខ្សែមគ្គប្រព្រឹត្តទៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះយាងមកដល់ហើយ ព្រះអង្គក៏ទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ ចៅពញាតេជោ ចៅហ្វាយស្រុកខែត្រសំរោងទង អោយកែនរាស្ត្រលើកដីចាក់បំពេញតំបន់នៅជុំវិញវត្តភ្នំ និងក្នុងរាជវាំង។ ដូច្នេះតំបន់នោះក៏បានរាបស្មើល្អ រហូតដល់មាត់ទន្លេដែលអ្នកផងនិយមហៅកំពង់រាប ចាប់តាំងពីពេលនោះមក។ ឯទីដែលចៅពញាតេជោអោយរាស្ត្រជីកយកអាចម៍ដីនោះ ក៏ក្លាយទៅជាបឹងមួយធំជ្រៅទូលាយទើបបានគេអោយឈ្មោះហៅ បឹងតេជោ តរៀងមក គឺទីដីត្រង់ផ្សារថ្មីសព្វថ្ងៃ។",
"question": "តើចៅពញាតេជោនៅក្នុងអត្ថបទគឺជាបឹងមួយនៅទីណា?",
"answer": "គឺទីដីត្រង់ផ្សារថ្មីសព្វថ្ងៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឪពុកម្តាយលោក អូបាម៉ា បានមានការបែកបាក់គ្នានៅឆ្នំា១៩៦៤ តំាងតែពីលោកមានអាយុ២ ឆ្នាំមកម្លោះ ហើយឪពុករបស់គាត់បានត្រលប់មកប្រទេស គីន យា វិញ ហើយបានធ្វើការជាមនុស្សបានរៀនអំពីសេដ្ឋកិច្ចនៃអ្នកតំណាង គីន យា ក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលប្រធានរបស់គាត់ បានស្លាប់ដោយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨២។ ចំណែកម្តាយរបស់លោកវិញនោះមុនពេលរៀបការឈ្មោះថា ឡូឡូ ស៊យតូរ៉ូ ហើយគ្រួសាររបស់នាង បានចាកចេញ ទៅរស់នៅប្រទេសឥណ្ដូនេស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤។ លោក អូបាម៉ា បានទៅសិក្សានៅសាលាជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងចាកាតា រហូតដល់គាត់មានអាយុ១០ឆ្នាំ បន្ទាប់មកលោកបានត្រលប់ទៅ ហូណូឡូឡូ ដើម្បីរស់នៅជាមួយជីដូនជីតារបស់គាត់ ហើយបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យរបស់គាត់នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ។ ចំពោះម្តាយលោកវិញ បានទទួលមរណភាពដោយរោគមហារីកក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ ។",
"question": "តើគោលដៅរបស់លោក អូបាម៉ា ជាអ្វី?",
"answer": "សិក្សានៅសាលាជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងចាកាតា ហូណូឡូឡូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមកណ្ដាលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំ ព័ន្ឋដោយថេវជុំវិញមានក្លោងទ្វារធំពីរនៅខាងលិចនិងខាងកើត។ នៅចំកណ្តាលបរិវេនគីប្រាង្គសក្ការៈមានប្លង់កាកបាទតលយទៅខាងកើតដោយមណ្ឌប។ នៅអមខាងមុខប្រាង្គសក្ការៈមានហោត្រៃ(បណ្ណាល័យ)ពីរបែរមុខទៅទិសខាងលិច។",
"question": "យ៉ាងណាដែលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំនេះ?",
"answer": "ក្រុមកណ្ដាលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំ ព័ន្ធដោយថេវជុំវិញមានក្លោងទ្វារធំពីរនៅខាងលិចនិងខាងកើត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ កាលនោះ ជូជកកំណាច អាចនាំព្រះរាជកុមារតូចៗ ចងនឹងវល្លិ៍ហើយ នាំបណ្តើរទៅតាមផ្លូវ ត្រូវក្រួសខ្សាច់ក្តៅ មានព្រះបាទទាំងពីរពុរពងរងឈាម នឹងយាងព្រះបាទពុំបាន ព្រាហ្មណ៍ជួសាមាន្យវាយបណ្តើរ មុខគួរឲ្យអាសូរករុណាព្រះរាជកុមារទាំងគូ ពុំដែលស្គាល់ទុក្ខលំបាក ហាលថ្ងៃក្តៅក្រហាយ ស្រេកទឹក ឃ្លានអាហារ ឯណាព្រាត់ព្រាកចាកព្រះមាតា ពុំយល់ភក្ត្រា មានព្រះឱរ៉ាហាក់ដូចនឹងបែកសញ្ជែកចេញជា ៧ភាគ មានទឹកព្រះនេត្រ ហូរសស្រាក់ ។ រីនាងកុមារីក្រស្នា ខំទប់ព្រះសោកាហើយ មានបន្ទូលនឹងព្រះជាលីថា បពិត្រអ្នកបងអើយ ឥឡូវនេះ មក! យើងនឹងផ្តាំអស់ទេវតាទាំងឡាយថា បពិត្រទេវតាទាំងឡាយអើយ អ្នកឋិតនៅនាព្រះព្រៃនេះ ក្រែងព្រះមេយើងមកពីព្រៃ រកយើងពុំឃើញឡើយ ហើយអ្នកនឹង រត់តាមស្នាមជើងយើងមក ក៏សូមឲ្យអស់ទេវតាទាំងឡាយ អ្នកអាសូរព្រមានព្រះមេយើងផងថា យើងទាំងពីរនេះ សឹងឥតទុក្ខឥតភ័យ កុំបីអ្នកព្រួយព្រះហរទ័យ គិតមកដល់យើងទាំងពីរឡើយ ។",
"question": "បពិត្រអ្នកណាចងនឹងវល្លិ៍ហើយនាំបណ្តើរទៅតាមផ្លូវ?",
"answer": "ជូជកកំណាច",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីក្សត្រទាំង៤ព្រះអង្គ ស្តេចយាងទៅសាងផ្នួសបួសជាតបសឥសីនៅនាព្រៃភ្នំគិរីវង្កតបព៌ត ។ អណ្តាប់នោះ ព្រះនាង មទ្រីទេវីក្រាបទូលសូមបម្រើព្រះមហាក្សត្រថាដូច្នេះ បពិត្រព្រះមហាឥសី (១៦៥) អើយ ចាប់ផ្តើមតាំងអំពីថ្ងៃនេះទៅ កុំបីព្រួយព្រះរាជហរទ័យទៅព្រៃស្វែងរកផ្លែឈើមើមឈើនោះឡើយ ចូរអម្ចាស់បន្លែងក្មេងទាំងពីរនៅនាអាស្រមបទ ធានាលើខ្លួនខ្ញុំអម្ចាស់ឯងនឹងដើរទៅស្វែងរកមើមឈើផ្លែឈើ នាំមកចិញ្ចឹមអ្នកទាំងបី នៅអាស្រមបទនេះហោង ។ កាលនោះ ព្រះមហាក្សត្របន្ទូលនូវក្រឹត្យផ្នួសនឹងព្រះនាងមទ្រីវិញថា ហៃនាងអើយ ចាប់ដើមអំពីថ្ងៃនេះទៅ បើពុំជួកាល កុំអាលមកកាន់អញណា ត្បិតយើងទាំងពីរនេះ បានបួសជាមហាឥសីហើយ នាងអើយ នាបីហៅថាស្រ្តីទាំងឡាយនោះ រមែងតែងជាមន្ទិលនៃអ្នកបួសក្តាត់ហោង ។ ខណៈនោះ សម្តេចព្រះរាជមទ្រីទទួលយកព្រះបន្ទូលថា សាធុៗ ពិរោះពេកហោង ។",
"question": "ដែលបានបួសជាមហាឥសីនៅក្នុងអណ្តាប់នេះ?",
"answer": "ព្រះមហាក្សត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយសម័យលេឡឺយ ចាប់ផ្ដើមកើតមានទំនាស់រវាងមន្រ្ដីស៊ីវិល និងមន្រ្ដីយោធាដែលរួមទ័ពជាមួយលេឡឺយក្នុងការធ្វើចំបាំងប្រឆាំងចិន។ ទំនាស់នេះបានរីករាលដាលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងររហូតធ្វើឱ្យមានការបែងចែកបក្សពួកនៅក្នុងក្រុមមន្ដ្រីរាជសំណាក់ រហូតកើតចលនារដ្ឋប្រហារលើកដំបូងលើរាជវង្សលេ ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៤៥៩ មានការធ្វើគត់ព្រះជននីនិងចក្រពត្ដិ។ ក្រោយមកទើបបណ្ដាមន្ដ្រីគាំទ្រឱ្យសមាជិករាជវង្សមួយព្រះអង្គទៀតឡើងមកធ្វើជាចក្រពត្ដិជំនួស ក្រោយមកគឺចក្រពត្ដិថែងតុង (គ.ស ១៤៦០-១៤៩៧)។",
"question": "នៅក្នុងការលេឡឺយ តើការបែងចែកបក្សពួកនៅក្នុងក្រុមមន្ដ្រីរាជសំណាក់មានប្រភេទអ្វី?",
"answer": "ការបែងចែកបក្សពួកនៅក្នុងក្រុមមន្ដ្រីរាជសំណាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "[១៣] អ្នកប្រាជ្ញ តែងធ្វើចិត្តដែលញាប់ញ័រ ឃ្លេងឃ្លោង រក្សាបានដោយកម្រ ហាមឃាត់បានដោយលំបាក ឲ្យជាចិត្តត្រង់បាន ដូចអ្នកធ្វើព្រួញ ពត់ព្រួញឲ្យត្រង់ ។ ចិត្តនេះ ដែលបុគ្គលលើកឡើងចាកអាល័យ គឺកាមគុណ ៥ បោះទៅក្នុងវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន ដើម្បីលះបង់នូវវដ្ដៈជាទីនៅនៃមារ រមែងញាប់ញ័រ ដូចត្រីដែលគេលើកឡើង ចាកទីនៅ គឺទឹក បោះទៅលើគោក ដូច្នោះឯង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការតែងធ្វើចិត្តដែលញាប់ញ័រ ឃ្លេងឃ្លោង ហាមឃាត់ និងលះបង់នូវវដ្ដៈជាទីនៅនៃមារ រមែងញាប់ញ័រ ដើម្បីគោកមានសំណាង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធអរិយសច្ច ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធអរិយសច្ចនេះឯងគួរតែធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់ ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធអរិយសច្ចនេះឯង តថាគតធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់បានហើយ ដូច្នេះឡើយ ។",
"question": "តើម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយធ្វើអ្វីនៅក្នុងសារៈនេះ?",
"answer": "ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្ពង់រាបខេត្តរតនគិរី ឬខ្ពង់រាបកែវ ស្ថិតនៅចន្លោះជ្រលងទន្លេសាន ទន្លេស្រែពក និងព្រំប្រទល់វៀតណាម មានលក្ខណៈជាទំនាបសំណឹកថ្មក្រែ និងសិលាបាសាល់ មានរយៈកំពស់៣០០ម៉ែត។ ខ្ពង់រាបនេះជាកន្លែងភ្នំភ្លើងចាស់។ បឹងយក្សឡោមជាមាត់ភ្នំភ្លើង។ ភ្នំសំខាន់ៗ នៅតំបន់នេះ មានភ្នំពោងពាយ(៨១៦ម៉ែត) និងភ្នំរាំង (៧០១ម៉ែត)។",
"question": "យ៉ាងណាជាមាត់ភ្នំភ្លើងដែលមានគោលដៅជាបឹងយក្សឡោមនៅខ្ពង់រាបនេះ?",
"answer": "បឹងយក្សឡោមជាមាត់ភ្នំភ្លើងដែលមានគោលដៅជាបឹងយក្សឡោមនៅខ្ពង់រាបនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទនាងខ្មៅជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងអំពីថ្មភក់ និងឥដ្ឋ តាមរចនាបទកោះកែ ក្នុងសម័យអង្គរសតវត្សទី១០ក្នុងរាជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤នៃគ្រឹស្គសករាជ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះឥសូរក្នុងព្រហ្មមញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ ក្បែរផ្លូវជាតិលេខ២ ចំងាយប្រមាណ៥២គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងត្បូងក្រុងភ្នំពេញ ២៧គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តតាកែវ និង៣គីឡូម៉ែត្រពីភ្នំជីសូរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទនាងខ្មៅ ជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងសម័យអង្គរសតវត្សទី១០ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះឥសូរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នាងទេវី និងមានន្ទប្ដីប្រពន្ធថ្មី កើតទុក្ខនឹងមរណៈសញ្ញានេះយ៉ាងខ្លាំងជាងគេ។ នាងភួងឱបជើងខ្មោចយំរអាក់រអួល រៀបរាប់ពីចិត្ដវិសេសក្លាហាន ពីគុណសម្បត្ដិវិសេសក្លាហាន។ នាងទេវីរៀបរាប់អំពីសេចក្ដីសោកស្ដាយដោយបិតានេះ ពុំទាន់បានឃើញនាងសុខ រឺទុក្ខយ៉ាងណាផងទៅថ្ងៃមុខ។ នាងរំជួលយោលយោគសោកយ៉ាងក្រៃអនេក។ មានន្ទមានទឹកមុខក្រៀមបំផុត។ ក្នុងពេលនោះ ជើងសេះឮសូរកុបៗផាយពីចំងាយមក។ មានន្ទប្រុងខ្លួនមើលទៅទិសដែលអស្សពាហ៍មក។ លុះមកដល់មុខខ្ទមកម្សត់ អ្នកជិះលោតចុះពីលើខ្នងអាជានេយ្យយ៉ាងរហ័ស។ បុរសមិនស្គាល់នេះមកគំនាប់មានន្ទយ៉ាងស្វាហាប់ រួចហុចសំបុត្រមួយដែលមានន្ទហែកមើលឃើញមានសេចក្ដីដូចតទៅ៖",
"question": "មានន្ទប្ដីប្រពន្ធថ្មីរបស់នាងទេវីមានប្រសិទ្ធិមើលដូចមិនស្គាល់មកប៉ុន្មាន?",
"answer": "មានន្ទប្រុងខ្លួនមើលទៅទិសដែលអស្សពាហ៍មក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការរីកធំធាត់របស់ពួកយោធាបានធ្វើអោយពួកគេមានលទ្ឋភាពយកប្រព័ន្ឋអប់រំមកធ្វើជាមធ្យោបាយដឹកនាំជប៉ុនទៅរកសង្គ្រាម។ ពួកយោធាបានបញ្ជួនគ្រូរបស់ខ្លួនទៅកាន់សាលា។ បន្ទាប់ពីចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ រដ្ឋាភិបាលក្រោមការគ្រប់គ្រងពីសំព័ន្ឋមិត្តបានយកការធ្វើកំនែទំរង់វិស័យសិក្សាធិកាជាអាទិភាពចំបងគេ ក្នុងការលុបចោលមនោគមន៍វិជ្ជាយោធា និង នាំប្រទេសជប៉ុនមករកប្រជាធិបតេយ្យវិញ។ ប្រព័ន្ឋអប់រំត្រូវបានស្ថាបនាឡើងវិញតាមគំរូអាមេរិក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការរីកធំធាត់របស់ពួកយោធា ដែលបានធ្វើអោយពួកគេមានលទ្ឋភាពយកប្រព័ន្ធប្រជាជនមកធ្វើជាមធ្យោបាយដឹកនាំជប៉ុនទៅរកសង្គ្រាម និងការលុបចោលមនោគមន៍វិជ្ជាយោធា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅក្នុងខណ្ឌ័នេះមាន០៥ឃុំ ១៩ភូមិ។ក្នុងតំបន់នេះមានធនាគារ អង្គការ មន្ទីពេទ្យ សាលារៀនជាច្រើនដូចជា សាលាបឋមសិស្សា នឹង អនុវិទ្យាល័យកម្មករក្រុងព្រះសីហនុ សាលាឋបមសិស្សាជាស៊ីម សាលាបឋមសិក្សាផ្សារលើ អនុវិទ្យាល័យសម្តេចឪ វិទ្យាល័យក្រុងព្រះសីហនុ បឋមសិស្សាឡាយហ្វ សាលាហ៊ុនសែនមិត្តភាព មត្តេយ្យេខេត្តព្រះសីហនុ សាលាឃ្លាំងលើ។",
"question": "តើមានអ្វីខ្លីជាងមួយនៅក្នុងតំបន់នេះ?",
"answer": "សាលារៀនជាច្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "វរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិស បណ្ឌិត និតិភូមិ នវរ័ត្ន (ថៃ: ร้อยตำรวจเอก ดร. นิติภูมิ นวรัตน์) (ឈ្មោះលេង ម៉ូ 5 មិថុនា គ.ស. 1960) កើតនៅភូមិ ដុងក្លាង ឃុំខៅស្មិង ស្រុកខៅស្មិង ខេត្ត ត្រាត តែបានមកចម្រើនធំធាត់នៅមកភូមិស៊ឹងឡាង ឃុំវ៉ាន់យ៉ាវ ស្រុកខ្លុង ខេត្តច័ន្ទប៊ុរី ឪពុកឈ្មោះ ម៉ិង យ៉ូផ្រម មាតាឈ្មោះ ឈឿន យ៉ូផ្រម (ត្រគោលដើមគ្លិនយ៉ូ មានខ្សែស្លាយជ័ជវាលយ៍ ភួលក្សេម នឹងចម្រើនលាភ) មានខ្សែស្លាយខាងម្តាយជាជនជាតិចិនត្រកូលលី នឹងខ្សែបុព្វបុរសខ្លះមកពីអ៊ិនឌៀ គាត់កាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ បានបញ្ចប់កាសឹក្សាលំដាប់បណ្ឌិតផ្នែកប្រវត្តសាស្រ្ត ពីស្ថាប័ណ្ណអាស៊ីនឹង អាហ្វ្រិកាសឹក្សា មហាវិទ្យាល័យម៊ូស្គូអតីតសហភាពសូវៀត ដើមឡើយនាមត្រកូល យ៉ូផ្រម តែផ្លាស់មកប្រើនាមត្រកូលរបស់ឪពុកធម៌គឺ អ្នកអង្គម្ចាស់ ឈៅន៍ នវរ័ត្ន (បុត្រព្រះអង្គម្ចាស់ណុប្ផះម៉ាត នវរ័ត្ន អតីតអភិបាលក្រុងច័ន្ទប៊ុរី)",
"question": "អ្វីដែលជាឈ្មោះលេងនៃវរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិស និតិភូមិ នវរ័ត្ន (ថៃ: រោងដែល ម៉ូ 5 មិថុនា គ.ស. 1960)?",
"answer": "ម៉ូ 5 មិថុនា គ.ស. 1960",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រឹត្តិការណ៍អំឡុងឆ្នាំ១៩៧៥ គឺជាប្រភេទបំលាស់លំនៅ ដែលប្រជាជនត្រូវបង្ខិតបង្ខំឲ្យចេញពីទីក្រុង ទៅនៅជំរំការងារតាមជនបទ។ ចលនាបំលាស់ទីទៅប្រទេសថៃ កើតមានខ្លាំងក្រោយពេលដែលកងទ័ពរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិមាតុភូមិកម្ពុជា និងកងទ័ពវៀតណាមចូលមករំដោះប្រទេសកម្ពុជាចេញពី របបប្រល័យពូជសាសន៍ កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩។",
"question": "តើព្រឹត្តិការណ៍អំឡុងឆ្នាំ៧៥ជាប្រភេទអ្វី?",
"answer": "បំលាស់លំនៅ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សព្វថ្ងៃគាត់គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ គ្មានធនធាន គ្មានបាយបរិភោគគ្រប់គ្រាន់ គ្មានប្រដាប់ប្រដាប្រើប្រាស់សមរម្យ គ្មានខោអាវស្លៀកពាក់គួរសម គ្មានលុយកាក់ចាយវាយ គ្មានភូមិអាករ កំព្រាម្នាក់ឯងគ្មានទីពឹង។រឿងវិសេសក្លាហានផ្ទុយពីរឿងស្នេហាជាតិឯទៀតជាច្រើនរូប។",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រជុំពីរឿងវិសេសនៅមុខរបររឿងមួយ?",
"answer": "រឿងវិសេសក្លាហានផ្ទុយពីរឿងស្នេហាជាតិឯទៀតជាច្រើនរូប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក កងទ័ពសៀមខ្មែរ ចេញពីចតុមុខក៏មកដល់កំពង់សៀម ហើយឡោមព័ទ្ធបន្ទាយព្រះបាទស្រីរាជាជុំជិតទាំងអស់។ ពេលនោះឧកញ៉ាក្រឡាហោមម៉ឹង ក៏ចេញទៅជួបព្រះចៅចក្រពត្រា និងពញាធម្មរាជា ដើម្បីទូលពីបំណងនៃព្រះបាទស្រីរាជា ដែលចង់សុំចងមេត្រីភាព។ ព្រះរាជាទាំងពីរអង្គត្រេកអរជាខ្លាំង ហើយក៏សុំយាងព្រះបាទស្រីរាជាមកប្រថាប់ក្នុងព្រះពន្លា។ រួចហើយស្ដេចទាំងបីអង្គបានលើករេហ៍ពលចេញពីកំពង់សៀម មកតាំងនៅឧត្ដុង្គ ដើម្បីរួមពិភាក្សាបញ្ចប់សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការលើករេហ៍ពលនៃកងទ័ពសៀមខ្មែរ ដែលចេញពីចតុមុខក៏មកដល់កំពង់សៀម ហើយទទួលសុំយាងព្រះបាទស្រីរាជាមកប្រថាប់ក្នុងព្រះពន្លា ដើម្បីរួមពិភាក្សាបញ្ចប់សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនជាតិតៃបានមកធ្វើចំណាកស្រុកពីភាគនិរតីប្រទេសចិនមកកាន់ទឹកដីប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ននៅអំឡុងសតវត្សទី១១។ អ្នកប្រវត្ដិសាស្រ្ដចាត់ទុកថា អាណាចក្រសុខោទ័យជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃប្រវត្ដិសាស្រ្ដថៃដែលក្រោយមកបានធ្លាក់ក្រោយឥទ្ធិពលនៃអាណាចក្រអយុធ្យាដែលមានអំណាចជាង និងមានការទាក់ទងជាមួយជាតិបស្ចិមប្រទេស តែត្រូវបានធ្លាក់ចុះដុនដាបមួយរយៈដោយសារការពង្រីកអំណាចរបស់ភូមាចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៥១១ មុននឹងងើបឡើងវិញម្ដងទៀត។ ពេលសម្ដេចព្រះចៅក្រុងធនបុរីទ្រង់ស្ថាបនាអាណាចក្រធនបុរី ហេតុការណ៍ច្របូកច្របល់នៅសម័យចុងអាណាចក្របាននាំប្រទេសថៃចូលដល់យុគសម័យរបស់រាជវង្សចក្រីនៃក្រុងរតនកោសិន្រ្ទ។",
"question": "តើអាណាចក្រសុខោទ័យជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃអ្នកប្រវត្ដិសាស្រ្ដណាស់?",
"answer": "ជនជាតិតៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខាងក្រោយមក មានព្រះរាជបុត្រស្ដេចមួយព្រះអង្គ ព្រះនាមចៅរាជកុល មកសុំរៀនមន្តវិជ្ជាផ្សេងៗ តាគ្រាម ។ តាបសសុខចិត្តបង្ហាត់បង្រៀនព្រះរាជបុត្រនេះលុះត្រាតែចេះ ប៉ុន្តែហាមព្រះរាជកុមារមិនឲ្យមើលប្រពន្ធសោះ ដោយគាត់ខ្លាចចៅរាជកុល ស្រឡាញ់ប្រពន្ធគាត់ ព្រោះនាង រំសាយសក់រូបល្អណាស់ ។",
"question": "យ៉ាងណាមានព្រះរាជបុត្រស្ដេចមួយព្រះអង្គ ព្រះនាមចៅរាជកុល មកសុំរៀនមន្តវិជ្ជាផ្សេងៗ តាគ្រាម ៖",
"answer": "តាបសសុខចិត្តបង្ហាត់បង្រៀនព្រះរាជបុត្រនេះលុះត្រាតែចេះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម្ចាស់វិមានក៏បញ្ជាកំបិអោយប្ដូរសំលៀកបំពាក់ជាមួយខ្លួន លុះស្លៀកពាក់ខោអាវកញ្ចស់ដូចជាអ្នកលក់ដើមស្រល់ហើយ ម្ចាស់វិមានដើរចុះ ដើរឡើងក្នុងសួនដោយស្រែកពពាយនាយថា «ដើមស្រល់! ដើមស្រល់! ដើមស្រល់ល្អសំរាប់បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី!»។ ធ្វើយ៉ាងនេះនាំអាយប្រពន្ធកំបិ កាន់តែសប្បាយចិត្ដឡើង។ នាងទះដៃដ៏ស្រួចរបស់នាង ហើយសើចក្អាកក្អាយអស់ពីដួងចិត្ដ។ ម្ចាស់វិមានរីករាយខ្លាំងណាស់ដោយបានឃើញនាងសើច ហើយក៏តាំងរាំរែកជុំវិញសូនដោយពុនដើមស្រល់ពីក្រោយខ្នងផង។ «ដើមស្រល់! ដើមស្រល់ល្អៗ!» គេពពាយនាយហើយ ពពាយនាយទៀត។ គេរាំ រារិលជុំវិញសួន ហើយចេញផុតពីមាត់ទ្វារវិមាន ដោយមិនទាំងដឹងខ្លួនផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីម្ចាស់វិមានដែលបញ្ជាកំបិអោយប្ដូរសំលៀកបំពាក់ជាមួយខ្លួន និងជួយកាន់តែសប្បាយចិត្ដឡើងជាមួយនាង ហើយបានរីករាយនៅក្នុងការសើច និងរាំរែកជុំវិញសូនដោយពុនដើមស្រល់ពីក្រោយខ្នង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅសតវត្សទី៣មុនគ.ស មានពួកចំណាកស្រុកឥណ្ឌា បានមករស់នៅលាយឡំនឹងម្ចាស់ស្រុកដើម បង្កើតបានជាអរិយធម៌ថ្មីមួយ។ ចំណែកកុលសម្ព័ន្ធខ្លះដែលនៅរក្សាបូរណភាពជាតិសាសន៍របស់ខ្លួន បានទៅរស់នៅតំបន់ខ្ពស់ ហើយមានសេសសល់រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពួកចំណាកស្រុកឥណ្ឌាប្រើប្រាស់បានជាអរិយធម៌ថ្មីនៅតំបន់ខ្ពស់ ហើយនៅសតវត្សមុនគ.ស មានជីវិតរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨៣៩ ហ្វារ៉ាដេយបានសំរេចស៊េរីពិសោធន៍ក្នុងគោលដៅស្វែងរកធម្មជាតិគ្រឹះរបស់អគ្គីសនី។ គាត់បានប្រើ អេឡិចត្រូស្តាទិច បាត់តឺរី និង អគ្គីសនីក្នុងសត្វ ដើម្បីបង្កើតបាតុភូតទំនាញអេឡិចត្រូស្តាទិច អគ្គីសនីវិភាគ ម៉ាញ៉េទិច ជាដើម។ គាត់បានធ្វើការសន្និដ្ឋានថា គំនិតនៅសម័យនោះដែលថាមានប្រភេទអគ្គីសនីច្រើនប្រភេទនោះ វាមិនពិតទេ។ ផ្ទុយទៅវិញគាត់បានស្នើឡើងថា មានអគ្គីសនីតែមួយប្រភេទប៉ុណ្ណោះ ហើយបំរែបំរួលតំលៃទំហំ និងអាំងតង់ស៊ីតេ អាចបង្កើតជាបាតុភូតច្រើនយ៉ាង។",
"question": "តើហ្វារ៉ាដេយបានប្រើជាធម៌ណែនាំក្នុងស៊េរីពិសោធន៍មុននេះ?",
"answer": "អេឡិចត្រូស្តាទិច បាត់តឺរី និង អគ្គីសនី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សមាធិ គឺ ការតាំងចិត្តមាំក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ ឬការដឹងច្បាស់នូវអារម្មណ៍នោះៗដោយសច្ចភាព ។ សមាធិមាន ២ យ៉ាង គឺ សមថកម្មដ្ឋាន និងវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន ។ សមថកម្មដ្ឋាន គឺជា ការគ្រៀកចិត្តឬចងចិត្តឲ្យជាប់ក្នុងអារម្មណ៍តែមួយមិនបណ្តោយឲ្យចិត្តត្រាច់ចរទៅរកអារម្មណ៍ផ្សេងៗ។ សមថសមាធិមាន៣កំរិតតាមកម្លាំងនៃការប្រតិបត្តិ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសមាធិ ដែលជាការតាំងចិត្តមាំក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ ឬការដឹងច្បាស់នូវអារម្មណ៍នោះៗដោយសច្ចភាព និងមាន ២ ជំនាញ គឺ សមថកម្មដ្ឋាន និងវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មែន ស៊ឹមឯងនិយាយចំជាត្រូវ។តែមានអ្នកបរឡានតិចណាស់ ដែលមានគំនិត ដែលមើលឃើញដូចស៊ឹមឯង។ស៊ឹមឯងមានដឹងទេ ពួកអាសៀង ពួកអាយ៉ែម ពួកពីរនាក់នោះវាចង់ញោសជាងពូទៅទៀត។វាគិតតែលេងបៀ គិតតែផឹក...។បើវាជួបពូ វាគិតតែបបួលពូចូលតៀមចិនដាក់មួយកែវសិន។ហើយអាហេងវិញ ពិបាករកលេខដាក់ណាស់។ក្រោមពូកឡានវា មានមួយដបជានិច្ច អានោះគ្មានគិតអ្វីក្រៅពីឱបដបស្រាទេ ពេលចាំលោក...។",
"question": "ស៊ឹមឯងនិយាយចំជាត្រូវអ្វី?",
"answer": "ស៊ឹមឯងនិយាយចំជាត្រូវជាធម្មតាចង់ញោសជាងពូ ហើយគិតតែលេងបៀ គិតតែផឹក ប៉ុន្តែក្នុងប្រសិនបើវាជួបពូ វាគិតតែបបួលពូចូលតៀមចិនដាក់មួយកែវសិន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បញ្ចវគ្គិយ៍ (pañcavaggiya) ជាគុណនាម ដែលមានន័យថា ស្ថិតនៅក្នុងក្រុម ៥ ។ ឧទាហរណ៍ បញ្ចវគ្គិយភិក្ខុ គឺជាភិក្ខុ ៥ រូបដែលបានចេញសាងភ្នួសតាមព្រះសិទ្ធត្ថគោតម ។ ភិក្ខុទាំង ៥ (បញ្ចវគ្គិយា) មាននាមដូចជា កោណ្ឌញ្ញ ឬអញ្ញកោណ្ឌញ្ញៈ (Aññākondañña), ភទ្ទិយៈ (Bhaddiya), វប្បៈ (Vappa), អស្សជិ (Assaji) និង មហានាម (Mahānāma) ។",
"question": "យ៉ាងណានេះ គុណនាម 'បញ្ចវគ្គិយ៍' មានន័យ?",
"answer": "គុណនាម 'បញ្ចវគ្គិយ៍' មានន័យថា ស្ថិតនៅក្នុងក្រុម ៥ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩៩៣ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិងរដ្ឋាភិបាលបារាំងបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងគ្នាដើម្បី អភិវឌ្ឍវិទ្យាស្ថានបន្ត ដោយប្តូរឈ្មោះមកជាវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ជាភាសាបារាំង (Institut de Technologie du Cambodge: ITC) ។",
"question": "តើមុខងារដើម្បីអភិវឌ្ឍវិទ្យាស្ថានបន្តនៅឆ្នាំ១៩៩៣ គឺជាអ្វី?",
"answer": "រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិងរដ្ឋាភិបាលបារាំងបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងគ្នា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការសិក្សាចាត់ទុកជាផលិតផលឬ ដំណើរការ និង ចាត់ទុកក្នុងន័យទូលាយ ឬ បច្ចេកន័យ នេះបើយោងទៅតាមទស្សនវិទូសិក្សាសាស្ត្រលោកGeorge F.Kneller ក្នុងន័យទូលាយ ការសិក្សាសំដៅដល់សកម្មភាព ឬ បទពិសោធន៍ណាមួយដែលមានផលស្ថាបនាចិត្តគំនិត អត្តចរិត ឬ សមត្ថភាពផ្លូវកាយរបស់មនុស្សម្នាក់ៗបាន ក្នុងបច្ចេកន័យ ការសិក្សា បានដល់ ដំណើរការដែលសង្គមបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹង គុណតម្លៃ និង ទក្ខភាព(ជំនាញ)យ៉ាងល្អិតល្អន់ដែលមរតកវប្បធម៌របស់សង្គមនោះ ពូនសន្សំមកពីជំនាន់មួយ ទៅជំនាន់មួយតាមរយៈសាលារៀន សាលាសិក្សា មហាវិទ្យាល័យ និង វិទ្យាស្ថានដទៃៗទៀត ។",
"question": "អត្ថបទនេះគឺជាផលិតផលឬដំណើរការនៅន័យទូលាយមួយនៅតុលាយណាដោយណាមួយ?",
"answer": "អត្ថបទនេះគឺជាផលិតផលនៅន័យទូលាយមួយនៅតុលាយក្នុងទស្សនវិទូសិក្សាសាស្ត្រលោកGeorge F.Kneller ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលពីមុននេះ តែដល់ខែទី៨ គេតែងធ្វើការចាប់មនុស្សយកប្រមាត់ ពីព្រោះស្ដេចចាម ក្នុងមួយឆ្នាំគេសុំយកប្រមាត់មួ យថូ ដែលមានចំនួនរាប់ពាន់ ។ នៅក្នុងពេលយប់ គេចាត់ពួកអ្នកយកប្រមាត់ (ប្រមាត់ប្រមង់?) ដើរទៅតាមផ្លូវនានាក្នុង ទីក្រុង និង ក្នុងភូមិ ។ ប្រសិនបើប្រទះមនុស្សណាដើរក្នុងពេលយប់ស្ងាត់នោះ គេចាប់យកខ្សែចងក្បាលឲ្យជាប់ ហើយកូន កាំបិទចាក់ក្រោមឃ្លៀកខាងស្ដាំខ្វះយកប្រមាត់ដាក់ក្នុងថូ លុះត្រាតែបានពេញចំនួន ទើបគេយកទៅថ្វាយស្ដេចក្រុងចាម ។ ប៉ុន្ដែគេមិនយកប្រមាត់ជនជាតិចិនទេ ពីព្រោះមានកាលមួយឆ្នាំនោះ គេយកប្រមាត់របស់ចិនមួយទៅលាយនឹងគេ ក៏បន្ដាលឲ្យស្អុយរលួយខូចប្រមាត់នៅក្នុងថូ លែងប្រើការបានទាំងអស់ ពេលក្រោយមក គេលែងមាការដើរចាប់យក ប្រមាត់ទៀតហើយ ហើយគេចាត់មន្រ្ដីដោយលែកសំរាប់មុខងារខាងយកប្រមាត់ពីពួកក្រោមអំនាចខ្លួន ដែលតាំងអោ យនៅជាយក្រុងក្បែរទ្វារខាងជើង ។",
"question": "តើស្ដេចចាមត្រូវបានសុំយកប្រមាត់មុនន់មួយមុនប៉ុន្មានឆ្នាំ?",
"answer": "មួ យថូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេស គឺជាតំបន់ដែលមានភាពរួបរួមកិច្ចការនយោបាយតមួយ។ នេះក៏ជាតំបន់ដែលមានរដ្ឋាភិបាលតែមួយនិងមានសិទិ្ធអំណាចគ្រប់គ្រងទឹកដី។ ប្រទេសមួយគឺជាអង្គភាពភូមិសាស្ត្រ និងនយោបាយ ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយព្រំដែន រដ្ឋាភិបាល និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន។ ប្រទេសគឺជាអង្គភាពនយោបាយដាច់ដោយឡែក និងគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង ដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមមនុស្សរស់នៅក្នុងទឹកដីដែលបានកំណត់ ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាមានប្រព័ន្ធនយោបាយ និងច្បាប់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ប្រទេសនានាមានច្បាប់ផ្ទាល់ខ្លួន រូបិយប័ណ្ណ និងរដ្ឋាភិបាលដែលធ្វើការសម្រេចចិត្តអំពីបញ្ហាដូចជា គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ទំនាក់ទំនងការបរទេស វិស័យការពារជាតិ និងសុខុមាលភាពសង្គម។ គោលគំនិតនៃប្រទេសមួយគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ប្រព័ន្ធអន្តរជាតិនៃរដ្ឋជាតិ ហើយមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ដំណើរការនៃនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រទេស ដែលមានមូលដ្ឋាននៃច្បាប់ រូបិយប័ណ្ណ និងរដ្ឋាភិបាល និងគោលគំនិតនៃការសម្រេចចិត្តអំពីបញ្ហានយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ទំនាក់ទំនងការបរទេស និងសុខុមាលភាពសង្គម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកសាស្រ្តាចារ្យ ឃិន សុខ បច្ចុប្បន្នបង្រៀនប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរថៃលាវនិងភូមា នៅឯវិទ្យាស្ថានជាតិ អ៊ីណាល់កូ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង មានប្រសាសន៍ថា នៅពេលដែលស្តេចខ្មែរ ផ្តើមសាងសង់ប្រាសាទព្រះវិហារនោះឡើងនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារនៃដែនដីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីបុរាណសម័យនោះ គឺពុំទាន់មានប្រទេសសៀម ឬថៃ តាំងនៅទីតាំងប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃនៅឡើយទេ។",
"question": "នៅពេលដែលស្តេចខ្មែរផ្តើមសាងសង់ប្រាសាទព្រះវិហារនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារនៅពេលណា?",
"answer": "បុរាណសម័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិសេសក្លាហានក្រោកឈរឡើង។នាងទេវីភ្ញាក់។វិសេសក្លាហានដើរទៅជញ្ជាំង ចាប់យកដាវមួយយ៉ាងវែង ហូតផ្លែដាវចេញពីស្រោម មេដៃស្ទាបផ្លែដាវ។នាងទេវីមើលកាយវិការរបស់ឳពុកនាងគ្មានចោលកន្លែងណា។វិសេសក្លាហានចាប់ដងដាវដៃម្ខាង ដៃម្ខាងទៀតចាប់ចុងដាវសាកល្បង មើលហាក់សួរដាវថា នៅរឹងប៉ឹងទេ?",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាផ្លូវការសម្រាប់វិសេសក្លាហាននៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "វិសេសក្លាហានក្រោកឈរឡើង ទេវីភ្ញាក់ ហូតផ្លែដាវចេញពីស្រោម មេដៃស្ទាបផ្លែដាវ និងចាប់ដងដាវដៃម្ខាង ដៃម្ខាងទៀតចាប់ចុងដាវសាកល្បង មើលហាក់សួរដាវ",
"type": "explain"
},
{
"context": "គេកំរនឹងឃើញអែងស្តែងញញឹមណាស់។ ប៉ុន្តែមានរូបអែងស្តែងលៀនអណ្ដាតដ៏ល្បី ដែលថតនៅថ្ងៃទី១៤ មិនា ១៩៥១ នៅថ្ងៃកំនើតទី៧២ឆ្នាំរបស់លោក។ អ្នកថតរូបអោយក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគន៍ INS បានសុំអោយគាត់សើច ហើយគាត់ក៏លៀនអណ្ដាតបែបនេះ។ លើសពីនេះទៅទៀត អែងស្តែងហាក់ដូចជាពេញចិត្តនឹងរូបថតនោះណាស់ ដោយបានសុំអោយគេផ្ដិតបន្ថែម៩សន្លឹកទៀត។ នៅឆ្នាំ១៩៥១ រូបថតនោះបានទទួលរង្វាន់ក្នុងការប្រកួតរូបថតរៀបរៀងដោយកាសែតញូយ៉ក។ ជាងនេះទៅទៀត រូបនេះត្រូវបានគេបោះពុម្ភជាតែមប្រីសនីយ៍ទៀតផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរូបថតអែងស្តែងញញឹមណាស់ ដែលត្រូវបានថតនៅថ្ងៃកំនើតទី៧២ និងត្រូវបានគេបោះពុម្ភជាតែមប្រីសនីយ៍ទៀតមុននេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អត្ថបទជាអក្សរដិតគ្រានោះ ព្រះសុរិយទេវបុត្រ ទ្រង់គង់លើវិមានកែវផលិក (ផ្លេក) ដែលជារថព្រះទីនាំង ទឹមដោយសេះអាជានេយ្យ១ពាន់ ទ្រង់បរប្រទក្សិណភ្នំព្រះសិនេរុរាជ តាំងអំពីទិសបូព៌ា យាត្រាសំដៅទៅទិសបស្ចឹម តាមចក្ររាសីនៃសុរិយចក្រវាឡ ងវេលារាត្រីនោះ ពន្លឺរស្មីនៃដួងចន្រ្ទា កំពុងចាំងឆ្លុះចូលមកតាមចន្លោះបង្អួច ហើយមានខ្យល់ត្រជាក់បក់ផាត់ផាយចូលមកយ៉ាងរំភើយៗ ល្ហើយត្រសៀកល្មមត្រជាក់ស្រួល, នៅខាងក្នុងគេហស្ថាននោះមានកូនចង្គៀងប្រេងកាត១ ចងព្យួរនឹងជញ្ជាំងក្ដារល្មមតែឆ្លុះពន្លឺ ឱ្យមើលមកឃើញបុរសជរាម្នាក់ មានរាងកាយស្គាំងស្គមឥតសាច់ឈាម មានតែស្បែកដណ្ដប់ឆ្អឹង ដេកស្ដូកស្ដឹងនាកណ្ដាលល្វែងបន្ទប់, នៅក្បែរខាងបុរសជរានេះ មានក្មេងកំឡោះម្នាក់ មុខមាត់ស្រស់បស់ អង្គុយចាំបម្រើថែរក្សាជំងឺរបស់បុរសជរា ដោយកិរិយាឫកពាស្រពោនស្រពាប់ ស្រងូតស្រង៉ាត់ ឥតមានរីករាយបន្តិចសោះ ដោយអ្នកខំអត់ងងុយទ្រាំជំងឺរបស់បុរសជរា ដែលត្រូវជាឪពុកបង្កើតរបស់ខ្លួន អស់វេលា ៣រាត្រីមកហើយ។",
"question": "តើព្រះសុរិយទេវបុត្របានទ្រង់គង់លើដំបូងនៅលើទឹកមុខអ្វី?",
"answer": "វិមានកែវផលិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភាគច្រើននៃតំណែងទាំងនេះជាព្រះកិត្តិយសតែប៉ុណ្ណោះ រួមមានតំណែងចុងក្រោយជាព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សម័យកាលនៃការគ្រប់គ្រងជាក់ស្ដែងរបស់ព្រះសីហនុលើកម្ពុជាគឺបានចាប់ពី ថ្ងៃ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣ នៅពេលដែលកម្ពុជាបានទទួលបានឯករាជ្យពីបារាំង រហូតដល់ ថ្ងៃ១៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៧០ នៅពេលនោះលោកឧត្តមសេនីយ៍លន់-ណុលនិងសភាជាតិបានទម្លាក់ព្រះអង្គ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលសម័យការគ្រប់គ្រងជាក់ស្ដែងរបស់ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាធាមីនា ឆ្នាំ១៩៧០?",
"answer": "នៅពេលនោះលោកឧត្តមសេនីយ៍លន់-ណុលនិងសភាជាតិបានទម្លាក់ព្រះអង្គ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "និយាយជាផ្លូវការ ចាការតាមិនមែនជាទីក្រុងទេ ប៉ុន្តែជាខេត្តមួយដែលមានឋានានុក្រមពិសេសជារដ្ឋធានីរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី។ វាមានរចនាសំព័ន្ធគ្រប់គ្រងដូចទៅនឹងខេត្តផ្សេងៗទៀតនៅឥណ្ឌូនេស៊ីដែរ ដោយវាមានអភិបាលក្រុងម្នាក់(ឋានៈដូចអភិបាលខេត្ត) នឹងចែកជាអនុតំបន់រដ្ឋបាលតូចៗជាច្រើន។ ចាការតាចែកចេញជា ៥ កូតា (kota ស្មើនឹងសង្កាត់របស់ខ្មែរ) និង ១ កាប៊ូប៉ាតិន (kabupaten)។ នៅខែសីហា ២០០៧ ចាការតាបានរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអភិបាលក្រុង ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន ដែលពីមុន អភិបាលក្រុងត្រូវជ្រើសតាំងដោយរដ្ឋាភិបាល។ ការបោះឆ្នោតនេះជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការជំរុញវិមជ្ឍការនៅទូទាំងប្រទេស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីចាការតាពិភពលោកខេត្តមួយដែលមានឋានានុក្រមពិសេសជារដ្ឋធានីរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី និងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអភិបាលក្រុងដំបូងរបស់វានៅខែសីហា ២០០៧។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤១ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីអ៊ីតាលីនិងរ៉ូម៉ានីបានបើកសមរភូមិចូលឈ្លានពានសហភាពសូវៀត ពួកគេបានដាក់ឈ្មោះការឈ្លានពាននេះថាប្រតិបត្តិការបាបារ៉ូសា។ មិនយូរប៉ុន្មាន ប្រទេសហ្វាំងឡង់និងហុងគ្រីក៏បានសម្រេចចិត្តចូលលុកលុយសហភាពសូវៀតជាមួយមហាអំណាចអ័ក្ស។ គោលដៅរបស់ហ៊ីត្លែរនៅក្នុងប្រតិបត្តិការនេះគឺចង់លុបឈ្មោះសហភាពសូវៀតចេញពីបញ្ជីមហាអំណាចយោធា លុបបំបាត់លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត អនុវត្តលទ្ធិលីប៊ិនស្រោម (ប្រែមកថា\"កន្លែងរស់នៅ\") ដោយការលុបអត្តសញ្ញាណប្រជាជនក្នុងស្រុក និងគ្រប់គ្រងលើធនធានក្នុងទឹកដីថ្មីដែលជាតម្រូវការចម្បងដើម្បីកម្ចាត់គូប្រជែងដែលនៅសេសសល់របស់អាល្លឺម៉ង់។",
"question": "ដែលបានដាក់ឈ្មោះការឈ្លានពានជាមួយមហាអំណាចអ័ក្សនៅឆ្នាំ១៩៤១?",
"answer": "ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកខាំ-ភឿនគឺជាអភិបាលខេត្តក្រចេះ និង វ៉ែន-សុឃយគឺជាអភិបាលរង។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ២០០៧ អាសនៈភាគច្រើនបានធ្លាក់ទៅលើសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ស្ត្រីបានជាប់ឈ្មោះ ១៧,៤ % ក្នុងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់។ នៅឆ្នាំ ២០០៥ ក្រចេះបានទទួល ១,៦ អរពៈរៀលពីមូលនិធិឃុំ/សង្កាត់ ក្នុងមូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍មាន ១,២ អរពៈរៀល និងមូលនិធិសំរាប់រដ្ឋបាលមានចំនួន ០,៤៩ អរពៈ (អរពៈ=១ពាន់លាន) រៀល។",
"question": "នៅក្នុងការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ២០០៧ អ្វីដែលបានធ្លាក់ទៅលើសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា?",
"answer": "ស្ត្រីបានជាប់ឈ្មោះ ១៧,៤ % ក្នុងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទបាយ័ន គឺជាប្រាសាទខ្មែរដែលប្រកបដោយក្បូចក្បាច់រចនាល្អវិសេសទាក់ទងនឹងពុទ្ធសាសនាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រាសាទអង្គរធំត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ ឬដើមសតវត្សទី១៣ កសាងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ប្រាសាទនេះកសាងសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន មានទីតាំងស្ថិតនៅក្រុងអង្គរធំ។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រាសាទបាយ័ន?",
"answer": "ប្រាសាទបាយ័នជាក្រុមប្រាសាទខ្មែរដែលប្រកបដោយក្បូចក្បាច់រចនាល្អវិសេសទាក់ទងនឹងពុទ្ធសាសនា និងកាន់តែសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន មានទីតាំងស្ថិតនៅក្រុងអង្គរធំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ ព្ធដ៏កាលនោះ ព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវីទ្រង់មានព្រះតម្រិះក្នុងព្រះចិន្តាថា តាំងអំពីថ្ងៃនេះទៅ ព្រះនាងមទ្រី ដែលជាព្រះសុណិសាកូនប្រសាអញ ទ្រង់ព្រះភូសា និងប្រដាប់តាក់តែងអាត្មា ដោយគ្រឿងអលង្ការដ៏ត្រកាលទាំងពួងនេះ លុះព្រះនាងទ្រង់ព្រះចិន្តាដូច្នេះហើយ ក៏ឲ្យចាត់ចែងរណ្តាប់គ្រឿងអលង្ការទុកក្នុងស្មុគរួចហើយ ទើបចាត់បញ្ជូនទៅព្រះរាជទានព្រះនាងមទ្រី ប្រយោជន៍ដើម្បីនឹងឲ្យទ្រង់ជាប្រដាប់សំរាប់អាត្មាព្រះអង្គនាង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជើងជើងមានព្រះតម្រិះព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី និងមានជើងមានព្រះតម្រិះព្រះនាងមទ្រី ដែលមានគ្រឿងអលង្ការដ៏ត្រកាលជាមួយនឹងគ្រឿងមួយទៀតទៅជាប្រដាប់សំរាប់អាត្មា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្រុងព្រះសីហនុ (IATA: KOS, ICAO: VDSV) ស្ថិតនៅចំងាយ១៨គ.ម ពីក្រុងព្រះសីហនុ។ វាជាអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទី៣របស់កម្ពុជា។ អាកាសយាន្ដដ្ឋាននេះពីដើមមានឈ្មោះថា ព្រលានយន្ដហោះកងកេង ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០ ដោយសហភាពសូវៀត។ អាកាសយានដ្ឋានបានផ្អាកដំនើរការមួយរយៈក្រោយសម័យសង្គ្រាម មុននឹងបើកដំនើរការឡើងវិញនៅថ្ងៃទី១៥ មករា ២០០៧។ ផ្លូវរត់របស់វាត្រូវបានពង្រីកអោយមានប្រវែង ២៥០០ម៉ែត ដើម្បីមានលទ្ឋភាពទទួលយន្តហោះប្រតិកម្មដូចជា Boeing 737 បាន។",
"question": "តើអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្រុងព្រះសីហនុមានឈ្មោះជាធម្មជាតិដែលបានសាងសង់ឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០?",
"answer": "ព្រលានយន្ដហោះកងកេង",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើកបិទៗ ច័ន្ទកន្លង អង្គារមកដល់...។អាទិត្យចាស់ឈាន អាទិត្យថ្មីរះ។មួយខែ ពីរខែ... ប្រាំមួយខែកន្លងផុតទៅ ហ្វូងគូលីបានគូរវាសលើដីវាលនូវគំនូរផ្សេងៗ។ដីក្រហេង ក្រហូងត្រូវបានចាក់រាបស្មើប្រកបដោយផ្លូវក្រឡាតូចៗខ្វាត់ខ្វែងព័ទ្ធជុំវិញសួនច្បារ ដែលមានផ្កាក្រហម ស រីកស្រស់ញញឹម។ផ្ទះពីរខ្នង ពីរជាន់ធំសម្បើមលាបពណ៌ថ្មីចែស បានផុសត្រដែតទន្ទឹមគ្នា។ផ្ទះទាបតូចពីរខ្នងទៀត បានអមជាបរិវារផង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលហ្វូងគូលីបានគូរវាសលើដីវាលនូវគំនូរផ្សេងៗ?",
"answer": "ដើមឆ្នាំ ហ្វូងគូលីបានគូរវាសលើដីវាលនូវគំនូរផ្សេងៗ មួយខែ ពីរខែ ដល់ប្រាំមួយខែកន្លងផុតទៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមប្រវត្តិសាស្រ្តចិន មានជំនឿលើការគោរពបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីយ៉ាងកប់ជ្រៅ។ គេមានតំណមជាច្រើន នៅក្នុងអំឡុងចូលឆ្នាំបីថ្ងៃ ជាពិសេសថ្ងៃទី១ ឫហៅថា ឈឺអ៊ិច។ ក្នុងរយ: ពេល ៣ ថ្ងៃនេះ គេចាត់ទុក ជាថ្ងៃពិសេសបំផុតដែលមិនត្រូវធ្វើអ្វីល្អក់កករនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់មង្គល ឫដល់ឆ្នាំថ្មីឡើយ។ គេត្រួវធ្វើ ឱ្យសប្បាយនាំសិរីសួស្តីចូលខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ។",
"question": "តើគេហៅថ្ងៃទី១ នៅក្នុងអំឡុងចូលឆ្នាំថ្មីជាអ្វី?",
"answer": "ឈឺអ៊ិច",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាជវង្សង៉ូ ក្រោយពេលការដួលរលំនៃរាជវង្សថាងរបស់ចិន លោកមេទ័ពង៉ូង្វៀន មេទ័ពក្នុងស្រុកនៃតំបន់វ៉ាលឺ ភាគខាងត្បូងនៃទន្លេក្រហម បានវាយបណ្ដេញពួកចិន ហើយបង្កើតរាជវង្សង៉ូ និងប្ដូរឈ្មោះប្រទេសជា ដាយវៀត។ ក្រោយពេលព្រះអង្គសុគត អាណាចក្រត្រូវបែងចែកជា ១២ នគរ មានមេដឹកនាំរៀងខ្លួនដែលមិនចំណុះគ្នា។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាការបង្កើតរាជវង្សង៉ូដោយមេទ័ពង៉ូង្វៀន?",
"answer": "ការវាយបណ្ដេញពួកចិន ហើយបង្កើតរាជវង្សង៉ូ និងប្ដូរឈ្មោះប្រទេសជា ដាយវៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីនៃពាក្យពេជន៍ រួមនិងការពិចារណាទៅលើធាតុសំខាន់ៗនៃការបួងសួងរៀបការ ដាក់អោយមានការត្រៀមនូវការបួងសួងនេះ នៅក្នុងបរិបទបួងសួងនិង បញ្ចូលអោយកាន់តែជ្រៅនូវការវាយ តំលៃនៃគូស្នេហ៍ សំរាប់ការរៀបការ។ នៅពេលថ្ងៃរៀបការខិតជិតមកដល់ ឪពុកម្តាយនឹងប្រសិទ្ធិពរជ័យដល់ កូនប្រុសស្រីរបស់ពួកគេ នៅក្នុងភាពដ៏មហោឡារិកមួយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការដាក់អោយមានការត្រៀមនូវការបួងសួងរៀបការ និងការពិចារណាទៅលើធាតុសំខាន់នៃការរៀបការ នៅក្នុងកីឡាស៊ូបូលីស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៧៩៦ អំពែរបានជួបជាមួយនាង ហ្សូលី ការរ៉ុង (Julie Carron) ដែលជាកូនស្រីរបស់ជាងដែកម្នាក់នៅក្បែរក្រុងលីយ៉ុង ហើយបានរៀបការជាមួយនាងនៅឆ្នាំ១៧៩៩។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៧៩៦ អំពែរធ្វើជាគ្រូឯកជននៅលីយ៉ុង ដោយបង្រៀនមុខវិជ្ជា គណិតវិទ្យា គីមីវិទ្យា និង ភាសា។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៨០១ គាត់បានរើទៅក្រុងបួក(Bourg) ទៅធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យរូបវិទ្យានិងគីមីវិទ្យា ដោយទុកចោលភរិយាកំពុងមានជំងឺព្រមទាំងកូនប្រុសឈ្មោះហ្សង់ហ្សាក់ អំពែរ",
"question": "តើអំពែរបានរៀបការជាមួយនាងណាដែលជាកូនស្រីរបស់ជាងដែកម្នាក់នៅក្បែរក្រុងលីយ៉ុង?",
"answer": "ហ្សូលី ការរ៉ុង (Julie Carron)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភាសារុស្ស៊ី (រុស្ស៊ី: русский язык) គឺជាភាសាស្លាវមួយដែលត្រូវបាននិយាយជាភាសាដើមនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី, ប្រទេសបេឡារុស, ប្រទេសអ៊ុយក្រែន, ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន និង ប្រទេសកៀហ៊្សីស្ថាន និងត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូទៅ ទោះបីគ្មានឋានៈផ្លូវការក៏ដោយ នៅក្នុង ប្រទេសឡេតូនី, ប្រទេសអេស្តូនី និង ប្រទេសផ្សេងទៀតជាច្រើនដែលជាសាធារណរដ្ឋនៃអតីតសហភាពសូវៀត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីភាសារុស្ស៊ី ដែលជាភាសាស្លាវមួយដែលត្រូវបាននិយាយនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីនិងច្រើនប្រទេសមួយនៅសហភាពសូវៀត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឆ្នាំ១៩៩៧: ខែមិថុនា ប៉ុលពតបានធ្វើនយោបាយ ដើម្បីសំលាប់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ ស៊ុន សេន។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក ប៉ុលពត បានកាត់ ក្តីគូរកនរបស់គាត់ (ស៊ុន សេន)នេះ អោយជាប់ទោសក្នុងពន្ធនាគារ។",
"question": "តើអ្នកណាចាត់ក្តីគូរកននៅក្នុងពន្ធនាស៊ុន សេន នេះ?",
"answer": "ប៉ុលពត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកប្រជាជនទក្សិណទ្វីបមានលើសលប់ក្នុងតំបន់នេះ។ សាសនាសំខាន់ៗគឺឥស្លាម និងពុទ្ធសាសនា បន្ទាប់មកគឺគ្រិស្តសាសនា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពប្លែកគ្នាធំមួយនៃសាសនាត្រូវបានគេរកឃើញទូទាំងតំបន់នេះ រួមមានការបដិបត្តហិណ្ឌូនិងឥទ្ធិពលព្រលឹងនិយម។",
"question": "យ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពប្លែកគ្នាធំមួយនៃសាសនាត្រូវបានគេរកឃើញទូទាំងតំបន់នេះ?",
"answer": "យ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពប្លែកគ្នាធំមួយនៃសាសនាត្រូវបានគេរកឃើញទូទាំងតំបន់នេះ គឺការបដិបត្តហិណ្ឌូនិងឥទ្ធិពលព្រលឹងនិយម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មានអាណត្ដិ៥(ប្រាំ)ឆ្នាំ ហើយត្រូវផុតកំណត់នៅពេលដែលមានក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ថ្មីចូលកាន់តំណែង។ ក្នុងតំណាក់កាលអន្តរកាលនេះ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលផុតអាណត្ដិមានភារកិច្ចសម្រួលកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "តើក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវផុតកំណត់នៅពេលណា?",
"answer": "ត្រូវផុតកំណត់នៅពេលមានក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ថ្មីចូលកាន់តំណែង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំណុចវិជ្ជមាន៖ ប្រាសាទភ្នំជីសូរជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិនិងប្រវត្តិសាស្រ្តដែលល្អដាច់គេ នៅក្នុងខេត្តតាកែវ នៅពេលនិយាយដល់ខេត្តតាកែវ ភ្ញៀវតែងតែគិតដល់ភ្នំជីសូរជានិច្ច ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅក្នុងខេត្តនិងខេត្តក្បែរតំបន់នោះផងដែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ចូលចិត្តនិយមទៅលេងកំសាន្តនៅតំបន់នៅពេលសម្រាកនិងពិធីបុណ្យជាតិនានាជាដើម។",
"question": "តើប្រាសាទភ្នំជីសូរជាចំណុចអ្វីខ្លីជាងគេ?",
"answer": "រមណីយដ្ឋានធម្មជាតិនិងប្រវត្តិសាស្រ្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយវាមានលក្ខណៈប៉ូស្សូឡានិច គ្រាប់ស៊ីលីកានិងអាលុយមីណា ថ្លាៗ ត្រូវការ ភ្នាក់ងារបន្ស៊ី ដូចជាស៊ីម៉ង់ត៍ផតលែន កាល់ស្យូមអុកស៊ីត(កំបោរ) រឺក៏ទឹកកំបោរ (កាល់ស្យូមអ៊ីដ្រុកស៊ីត) ដោយមានវត្តមានទឹក ដើម្បីបង្កើតប្រតិកម្ម និងបង្កើតបានជាសារធាតុស៊ីម៉ង់ត៍។ តាមបែបម្យ៉ាងទៀត ការបន្ថែមកាតាលីករគីមីដូចជា សូដ្យូមស៊ីលីកាត (រឺហៅម្យ៉ាងទៀតថា water glass) ទៅក្នុងផ្លាយអាស់ថ្នាក់ F អាចបង្កើតបានជាធរណីប៉ូលីមែរ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាអ៊ីតុស៊ីលីកាត?",
"answer": "គឺជាកាតាលីករគីមីដូចជា សូដ្យូមស៊ីលីកាត ដែលអាចបង្កើតបានជាធរណីប៉ូលីមែរនៅក្នុងផ្លាយអាស់ថ្នាក់ F ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាគបែង នៃកម្មសិទ្ធិអវិភាគចាត់ទុកថាស្មើគ្នា ។ ក្នុងករណី ដែលការបែងចែកទ្រព្យមិនស្មើគ្នាកម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗមានសិទ្ធិ និង បន្ទុកសមាមាត្រទៅនឹងចំណែករបស់ខ្លួន ។ កម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗអាចលក់ចំណែក ឬ ចុះកិច្ចសន្យាផ្សេងៗលើចំណែករបស់ខ្លួនបាន ហើយម្ចាស់បំណុលរបស់គេម្នាក់ៗ អាចរឹបអូសចំណែក នៃទ្រព្យរបស់អ្នកនោះបាន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីភាគបែងនៃកម្មសិទ្ធិអវិភាគ ដែលស្មើគ្នានៅក្នុងករណី ដែលការបែងចែកទ្រព្យមិនស្មើគ្នានៅទីផ្សារក្នុងកម្មសិទ្ធិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពេលនោះជាពេលរាត្រី ពួកស្រីៗមានប្រាជ្ញាជញ្ជូនដីអស់វេលាបីបួនម៉ោង ក៏នាំគ្នាបង្អូតគោមតូចមួយយ៉ាងខ្ពស់ នៅជ្រុងឥសានភ្នំ។ ពួកប្រុសៗក្រេឡកមើលទៅលើ ឃើញគោមដែលស្រីបង្អូតនិងឬស្សីមួយដើមនោះ ស្មានថាផ្កាយព្រឹករះក៏បបួលគ្នាឈប់ធ្វើការ នាំគ្នានិន្រ្ទាលក់អស់ទៅគ្មានសល់ម្នាក់។ ពួកស្រីៗក៏នាំគ្នាជញ្ជូនដីដរាបដល់ផ្កាយព្រឹករះ មែនទែនទើបឈប់។ ដល់មាន់រងាវកឺតប្រុសៗភ្ញាក់ឡើង ឃើញផ្កាយព្រឹករះក៏លាន់មាត់ថា «យើងទាំងអស់គ្នាខុសហើយ។ ផ្កាយព្រឹកមែនទែនទើបតែនិងរះសោះ»។ ហើយនាំគ្នាក្រេឡកមើលទៅភ្នំស្រីមានទំហំខ្ពស់ជាងភ្នំរបស់ខ្លួន ក៏មានសេចក្តីអៀន អន់ក្នុងចិត្តដោយចាញ់កលស្រីៗ។ តាំងពីកាលនោះមកប្រុសៗក៏ដណ្តឹងស្រីៗធ្វើជាភរិយាដរាបដល់សព្វថៃ្ងនេះ។",
"question": "តើពេលនោះជាពេលណាដែលមានគោមតូចមួយយ៉ាងខ្ពស់នៅជ្រុងឥសានភ្នំ?",
"answer": "ពេលរាត្រី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សន្លឹកជណ្តើរសាងឡើងអំពីថ្មភក់ទាំងបីជាន់។ ជាន់នីមួយៗមានកាំជណ្តើរឡើងចុះគ្រប់ទិសទាំងបួនហើយគ្រប់កាំដំបូងសុទ្ធតែមានរាងជាក្បាច់ត្របកឈូក។ ទ្វារបញ្ឆោតមានចំនួនបីគ្រប់តួប៉មទាំងអស់ លើកលែងតែតួប៉មសំខាន់ ដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាល ដែលគេចោះទ្វារថែមបីទៀត នាសម័យក្រោយការសាងសង់។ ព្រំដំបូល លោក G. Trouve បានបកស្រាយថា នៅតួប៉មកណ្តាល និងតួប៉មតូចៗព័ន្ធជុំវិញ សុទ្ធតែមានគ្រឿងដំបូលធ្វើអំពីឈើ ហើយមានកន្លែងសម្រាប់ចោះដាក់ជើងទម្រ គេអាចឃើងនៅតាមជញ្ជាំងនានា។ អណ្តូងនៅខាងក្រោយតួប៉មកណ្តាល អណ្តូងនេះមានជម្រៅប្រហែល ១២,២៥ម៉ែត្រ មានរាងការ៉ែ ដែលមានប្រវែង២,៧០ម៉ែត្របួនជ្រុង ហើយខណ្ឌដោយថ្មសម្រាបបូជាខ្លះ។សព្វថ្ងៃអណ្តូងនេះត្រូវបានចាក់បំពេញដោយកំទេចថ្ម ឥដ្ឋ និងដី ដែលបានធ្លាក់បាក់នៅសល់ជម្រៅប្រហែល៨,៦៨ម៉ែត្រតែប៉ុណ្ណោះ។ ជើងទម្រព្រះសិវៈលិង្គនៅតួប៉មកណ្តាល តាមលោក G. Trouve បានលើកឡើងថា នៅក្នុងតួប៉មកណ្តាលមានជើងទម្រធំមួយ ដែលមានប្រវែង ២,៧៥ ហើយពិតជាមានដាក់តម្កល់ព្រះសិវៈលិង្គនៅពីលើ។ គូទឹកនៅជុំវិញប្រាសាទ ទីក្រុងសំខាន់សម័យបុរេអង្គរមួយនេះមួយនេះព័ន្ធជុំវិញដោយគូទឹក ប៉ុន្តែគូទឹកខាងជើងត្រូវបានកែប្រែដោយការលើកទំនប់បារាយណ៍ខាងលិច។ ផ្លូវចូលប្រាសាទ កាលដើមឡើយប្រាសាទនេះទំនងមានផ្លូវចូលតែមួយមកពីទិសខាងកើត ប៉ុន្តែសម័យក្រោយមកទៀតប្រហែលជាមានការគែប្រែឱ្យមានច្រកចូលពីទិសទាំងបួន ហើយជាន់ទី២ ឱ្យមានជណ្តើរគ្រប់ទិសទាំងបួន។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រយោគបំផុតនៃជណ្តើរទាំងបីជាន់?",
"answer": "គ្រប់កាំដំបូងសុទ្ធតែមានរាងជាក្បាច់ត្របកឈូក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហ្វារ៉ាដេយក៏បានរកឃើញផងដែរថាប្លង់ប៉ូលកម្មរបស់ពន្លឺមានប៉ូលលីនេអ៊ែរ អាចបង្វិលបានដោយប្រើដែលម៉ាញ៉េទិចស្របនឹងទិសដៅរបស់ពន្លឺផ្លាស់ទី។ គេអោយឈ្មោះបាតុភូតនេះថា ផលហ្វារ៉ាដេយ។ បាតុភូតនេះបង្ហាញថាកំលាំងម៉ាញ៉េទិចនិងពន្លឺមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបាតុភូតថាមួយដែលហ្វារ៉ាដេយក៏បានរកឃើញថាប្លង់ប៉ូលលីនេអ៊ែរអាចបង្វិលបានដោយប្រើដែលម៉ាញ៉េទិចស្របនឹងទិសដៅរបស់ពន្លឺ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នោះស្លាប់ទៅដោយទទេរស្អាត គឺ មួយជីវិតនៃចន្លោះការកើតនឹងស្លាប់ ពុំបានដឹងរឿងម៉ែ ហើយនាំគ្នាប្រមាថម៉ែ នេះហើយជាកំហុសរបស់កូនក្មែរប្រុសស្រី ។ កូនប្រុសស្រីធ្វើពើពុំដឹងហើយ ថែមទាំងបរទេសអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបង្វែរការពិតទៅទៀត រឹតតែធ្វើអោយល្ងិត ហើយថែមទាំងល្ងង់ទៀតផង តើឲ្យប្រទេសរុងរឿងដូចម្តេចទៅ បើយើងនាំគ្នាប្រមាទអាទិទេពខ្លួនឯង មាតា",
"question": "តើកូនក្មែរប្រុសស្រីធ្វើពីរប៉ុណ្ណោះដើម្បីនាំគ្នាប្រមាថម៉ែ?",
"answer": "ធ្វើពើពុំដឹង",
"type": "extract"
},
{
"context": "សម្ដេច លុះបានព្រះជន្មាយុគម្រប់២១ព្រះវស្សាបានទ្រង់និមន្តត្រឡប់ទៅសូមឧបសម្បទាជាភិក្ខុ ក្នុងវត្តពោធិព្រឹក្សដែលជាវត្តដើមវិញ ដោយមានព្រះតេជព្រះគុណ ព្រះពុទ្ធឃោសាចារ្យ ម៉ា កេត សុវណ្ណប្បញ្ញោជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ កាលលោកនៅជាចៅអធិការវត្តពោធិព្រឹក្សមានព្រះតេជព្រះគុណ កែ ម៉ន មិស្សនាគោ ជាគ្រូសូត្រស្ដាំ និងព្រះតេជព្រះគុណ អ៊ឹម ខឹម តិក្ខប្បញ្ញោ ជាគ្រូសូត្រឆ្វេង សូត្របំពេញកិច្ចឧបសម្បទានៅថ្ងៃ១៤កើត ខែជេស្ឋ ឆ្នាំរោង ឆស័ក ព.ស.២៤៤៨ គ.ស.១៩០៤។ សម្ដេចទ្រង់ទទួលព្រះនាមប្បញ្ញត្តិថា ជោតញ្ញាណោ លុះទ្រង់បំពេញឧបសម្បទាជាភិក្ខុភាពរួចហើយ ទ្រង់ក៏និមន្តត្រឡប់មកគង់នៅវត្តឧណ្ណាលោម ទទួលការសិក្សាគន្ថធុរៈវិញទៀត។",
"question": "តើសម្ដេចលុះបានព្រះជន្មាយុត្រឡប់ទៅនៅតួអ្វីនៅវត្តពោធិព្រឹក្សដែលជាវត្តដើមវិញ?",
"answer": "សូមឧបសម្បទា",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត មិនដែលមានទំនាក់ទំនងស្នេហាអោយបានច្បាស់លាស់ជាមួយអ្នកណាទេ។ ដោយសារតែលោកមានមហិច្ឆតាខ្ពស់និងបូជាខ្លួនសម្រាប់ចម្រៀង ហេតុនេះលោកមិនមានពេលសម្រាប់មានស្នេហាផ្អែមល្អែមទេ។ ទំនាក់ទំនងរបស់លោកជាមួយស្រីៗ ទំនងជាគ្រាន់តែត្រឹមជាមិត្តជាជាងស្នេហា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត ដែលមានមហិច្ឆតាខ្ពស់ និងបូជាខ្លួនសម្រាប់ចម្រៀង ហេតុនេះមិនមានពេលសម្រាប់មានស្នេហាផ្អែមល្អែមទេ ហើយទំនាក់ទំនងជាមួយស្រីៗជាមួយត្រឹមជាមិត្តជាជាងស្នេហា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផ្ទះសសរខ្ពស់អាចត្រូវគេរកឃើញទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ពី ថៃ និង លាវ ដល់ បរណេអូ ដល់ លុហ្សុននៅហ៊្វីលីពីន ដល់ប៉ាពួហ៊្គីណេថ្មី។ តំបន់នេះមានការធ្វើលោហៈផ្សេងៗ ជាពិសេសនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ នេះរួមមានអាវុធយុទ្ធភណ្ឌ ដូចជាកាំបិតស្នៀតផ្សេងៗ និងឧបករណ៍តន្ត្រី ដូចជាហ្គាម៉េឡាន់។",
"question": "យ៉ាងណាអាចមានផ្ទះសសរខ្ពស់នៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍?",
"answer": "តំបន់នេះមានការធ្វើលោហៈផ្សេងៗ ជាពិសេសនៅឥណ្ឌូណេស៊ី និងមានអាវុធយុទ្ធភណ្ឌ ដូចជាកាំបិតស្នៀតផ្សេងៗ និងឧបករណ៍តន្ត្រី ដូចជាហ្គាម៉េឡាន់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កូនរបស់ព្រះព្រហ្ម គឺមនុ នៅក្នុងពេលនោះ បានជួបនឹងត្រីតូចមួយក្បាល នៅពេលកំពុងតែធ្វើពិធី សន្ធ្យវន្ធនេ នៅក្នុងមហាសមុទ្រ ត្រីនោះបានសុំអោយគាត់ជួយវាការពារមិនអោយត្រីធំស៊ី។ មនុក៏យកវាទៅផ្ទះ ហើយដាក់ក្នុងផើងទឹកមួយ។",
"question": "តើកូនរបស់ព្រះព្រហ្មបានជួបនឹងអ្វីមួយក្នុងពេលធ្វើពិធី សន្ធ្យវន្ធនេ នៅក្នុងមហាសមុទ្រ?",
"answer": "ត្រីតូចមួយក្បាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការគ្រប់គ្រងរបស់ចិននៅវៀតណាមមានការដាច់រយៈតាមស្ថានការក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដែលជាឱកាសធ្វើឱ្យពួកម្ចាស់ស្រុកនៅវៀតណាមប្រកាសឯករាជ្យ។ ក្នុងកំឡុងពេលដែលវៀតណាមស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រាជ្យវង្សថាង ពុទ្ធសាសនាចាប់ផ្ដើមចូលមកវៀតណាម។ ស្រុកតាឡឬហាណូយ ជាស្រុកធំជាងគេ ជាមជ្ឈមណ្ឌលពានិជ្ជកម្មរបស់ចិននិងឥណ្ឌា។ ព្រះសង្ឃនិងអ្នកបួសក្នុងសាសនាតាវពីប្រទេសចិនធ្វើដំណើរចូលមកអាស្រ័យនៅលើដែនដីនេះ ក្រោយមករាជវង្សថាងបានប្ដូរឈ្មោះតំបន់គ្រប់គ្រងនេះជាថ្មីថា អាន់ណាន (ឬអណ្ណាម ក្នុងសំនៀងវៀតណាម) ក្រោយពេលបង្ក្រាបពួកម្ចាស់ស្រុកបាន តែចាត់ទុកជាវារៈចុងក្រោយនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ចិន។",
"question": "ពួកម្ចាស់ស្រុកនៅវៀតណាមប្រកាសឯករាជ្យត្រូវបានរៀបចំដោយអ្នកណាហើយ?",
"answer": "រាជ្យវង្សថាង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឧស្សាហកម្មដែលសំខាន់គឺ ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ មានមជ្ឈមណ្ឌលនៅឯក្រុងហូជីមិញ និងតំបន់ឧស្សាហកម្មម៉មតាក់ស៊ីធីបៀនហូ។ ឧស្សាហកម្មរ៉ែសំខាន់គឺ ធ្យូងថ្ម ប្រេងកាត និងឧស្ម័នធម្មជាតិ។ វៀតណាមជាប្រទេសនាំចេញប្រេងឆៅលំដាប់ទី៣ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូនេស៊ីនិងម៉ាលេស៊ី។",
"question": "មជ្ឈមណ្ឌលនៃឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់មាននៅឯក្រុងណាដោយប៉ុន្មាន?",
"answer": "ហូជីមិញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពង់ឆ្នាំង () ជាខេត្តមួយ ស្ថិតនៅភាគកណ្តាលនៃប្រទេស កម្ពុជា។ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ជាខេត្តល្បីខាងផលិតក្អមឆ្នាំងមានគុណភាពល្អ អំពីដី។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកាវិល) កំពង់ធំ កំពង់ចាម កណ្ដាល កំពង់ស្ពឺ និង ពោធិ៍សាត់។ ក្រុងទីរួមខេត្តកំពង់ឆ្នាំងគឺក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។",
"question": "យ៉ាងណាជាខេត្តកំពង់ឆ្នាំងមានគុណភាពល្អគឺ?",
"answer": "គុណភាពល្អអំពីដី",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទោះបីជាស្មារតីនៃបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៧៨៩ មិនអាចមានពាក្យណាបរិយាយអោយត្រូវចំទាំងស្រុង ប៉ុន្តែ វាបានឆ្លុះបញ្ចាំងពី ថាមពល ដែលជាឆន្ទៈចង់កសាងពិភពលោកថ្មីមួយចេញពីភាពខ្ទេចខ្ទាំ នៃរបបដែលដួលរលំកាលពីរដូវក្តៅឆ្នាំ ១៧៨៩ ។ ថាមពលនោះបានជ្រាបចូលក្នុងអ្វីទាំងអស់កំឡុង ពេលបដិវត្តន៍បារាំង ។ វាធ្វើអោយជីវិតទាំងអស់មានភាពផ្លាស់ប្តូរ វាមិនមែនផ្លាស់ប្តូរតែជីវិត សកម្មជនដែលព្យាយាមធ្វើអោយវាដើរតាមគន្លងមួយ ដែលគេប្រាថ្នាចង់បានប៉ុណ្ណោះទេ តែសំរាប់ ជីវិតប្រជាជនទាំងអស់ដែលប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាឧោមនៃស្មារតីនៃបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៧៨៩ ដែលមិនអាចមានពាក្យណាបរិយាយអោយត្រូវចំទាំងស្រុង?",
"answer": "វាបានឆ្លុះបញ្ចាំងពី ថាមពល ដែលជាឆន្ទៈចង់កសាងពិភពលោកថ្មីមួយចេញពីភាពខ្ទេចខ្ទាំ នៃរបបដែលដួលរលំកាលពីរដូវក្តៅឆ្នាំ ១៧៨៩ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "Einstein, Albert (11 July 1923), \"Fundamental Ideas and Problems of the Theory of Relativity (គំនិតគ្រឹះនិងចំនោទនៅក្នុងទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ\", Nobel Lectures, Physics 1901–1921, Amsterdam: Elsevier Publishing Company, ។",
"question": "អ្វីដែលជាអ៊ីម៊ែនីតារបស់ Albert Einstein នៅឆ្នាំ 1923?",
"answer": "Fundamental Ideas and Problems of the Theory of Relativity (គំនិតគ្រឹះនិងចំនោទនៅក្នុងទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្ទៃដីសរុបបណ្ដារដ្ឋខាងលើនៃសហរដ្ឋអាមេរិក (contiguous United States) មាប្រមាណ ១.៩ ពាន់លាន acres ។ រដ្ឋអាឡាស្កា ដែលជារដ្ឋធំជាងគេ មានប្រមាណ ៣៦៥ លាន acres បាននៅដាច់ពីបណ្ដារដ្ឋខាងលើដោយប្រទេសកាណាដា ។ រដ្ឋហាវៃ ជាទីប្រជុំកោះមួយ ស្ថិតនៅកណ្ដាលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ប៉ែកនិរតីនៃអាមេរិកខាងជើង ដែលមានក្រឡាផ្ទៃ ប្រមាណជាង ៤ លាន acres ។ បន្ទាប់ពីប្រទេសរុស្ស៊ី និងកាណាដា សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាប្រទេសធំជាងគេទី៣ ឬ ទី៤ លើពិភពលោក (ប្រហាក់ប្រហែលនឹងផ្ទៃដីប្រទេសចិន) ។ ចំណាត់ថ្នាក់នេះ ក៏អាស្រ័យផងដែរលើការរួមបញ្ចូលតំបន់ចំនួនពីរ ដែលកំពុងមានជម្លោះជាមួយប្រទេសឥណ្ឌា ជាមួយប្រទេសចិនដែរឬយ៉ាងណា ។ ម្យ៉ាងទៀត ការផ្ដល់តួលេខពីក្រឡាផ្ទៃនៃសហរដ្ឋអាមេរិក មានភាពខុសគ្នា៖ CIA World Fackbook ផ្ដល់តួលេខ ៣.៧៩៤.០៨៣ ម៉ាយការ៉េ (៩.៨២៦.៦៣០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា) ផ្នែកស្ថិតិអង្គការសហប្រជាជាតិ (United Nations Statistics Division) ផ្ដល់តួលេខ ៣.៧១៧.៨១៣ ម៉ាយការ៉េ (៩.៦២៩.០៩១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា) និង Encyclopedia Britannica ផ្ដល់តួលេខ ៣.៦៧៦.៤៨៦ ម៉ាយការ៉េ (៩.៥២២.០៥៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា) ។ ករណីមួយទៀត ប្រសិនបើ គិតបញ្ចូលតែផ្ទៃដីគោកសុទ្ធសាធនោះ (មិនរាប់បញ្ចូលដីកោះ) សហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រទេសធំជាងគេទី៣ ក្រោយប្រទេសរុស្ស៊ី និងចិន ដោយនាំមុខប្រទេសកាណាដា ។",
"question": "ប្រទេសណាដែលជារដ្ឋធំជាងគេនៅខាងលើនៃសហរដ្ឋអាមេរិក?",
"answer": "រដ្ឋអាឡាស្កា ដែលជារដ្ឋធំជាងគេ មានប្រមាណ ៣៦៥ លាន acres បាននៅដាច់ពីបណ្ដារដ្ឋខាងលើដោយប្រទេសកាណាដា ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ(អ្នកស្រុកហៅថា ប្រាសាទបាកាណ)ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិតាសែង ឃុំរណសិរ្ស ស្រុកសង្គមថ្មី នៅជិតព្រំប្រទល់ខេត្តកំពង់ធំនិងសៀមរាប ស្ថិតនៅភាគនិរតីចំងាយចំនួន១០៥គម ពីទីរួមខេត្ត។ ប្រាសាទបាកានមានក្បូរក្បាច់រចនាប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រាសាទអង្គរវត្តដែរតែកសាងមុនពេលលើករាជធានីទៅអង្គរវត្ត។ ប្រាសាទបាកានមានឈ្មោះដើមហៅថាជ័យស្រីប្រាសាទនេះកសាងដោយព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី១ (គស១០០២) លើបូជនីយដ្ឋានចាស់របស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១និងមានបន្ថែមរចនាបថមុខ៤ខ្លះដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧មុនពេលឡើងគ្រងរាជនៅអង្គរ (គស១១៨១)ដែលព្រះអង្គបានកសាងប្រាសាទនេះដើម្បីតំកល់អដ្ឋិធាតុញាតិវង្សនិងព្រះបរមគ្រូរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយស្ថិតនៅលើទីតាំងយុទ្ធសាស្រ្តទ័ពដែលមានលក្ខណពិសេសដូចជាមានទឺកព័ន្ធជុំវិញនិងស្ថិតក្បែរប្រាសាទមានកន្លែងស្លដែកសម្រាប់ធ្វើជាអាវុធទៀតផង។ ប្រាសាទត្រូវបានកសាងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដើម្បីបង្ហាញពីការឈ្នះចម្បាំងជាមួយប្រទេសចម្ប៉ាផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ ឬប្រាសាទបាកាណ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិតាសែង ឃុំរណសិរ្ស ស្រុកសង្គមថ្មី នៅជិតព្រំប្រទល់ខេត្តកំពង់ធំនិងសៀមរាប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តំបន់ភាគខាងកើតនៃកោះជាទីទំនាបនិងតំបន់ដីសើមដ៏ល្វឹងល្វើយដែលកកើតពីដីល្បាប់ហូរនាំមកពីតំបន់ភ្នំដោយទន្លេនានា។ ទោះបីជាដីមិនអំណោយផលដល់ការដាំដុះក៏ដោយ តំបន់នេះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូនេស៊ី។ ផលិតផលសំខាន់ពីតំបន់នេះមាន ប្រេងដូង និង ប្រេងកាត។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅតំបន់ភាគខាងកើតនៃកោះជាទីទំនាប?",
"answer": "តំបន់នេះមាន ប្រេងដូង និង ប្រេងកាត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីបុណ្យនេះ ត្រូវប្រារព្ធឡើង នៅតំបន់ដែលមានចំនួនប្រជាជន ដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចជាប្រទេសកម្ពុជាយើងជាដើម។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ត្រូវបានចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏មានសារៈសំខាន់ សម្រាប់ប្រជាជនចិន ហើយវាក៏មានឥទ្ធិពល ទៅលើពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី របស់ប្រទេសជិតខាងផងដែរ ជាពិសេសចំណងវប្បធម៌ ជាមួយប្រជាជន ដែលជនជាតិចិនធ្វើអន្តរកម្មជាមួយ។",
"question": "ជាអ្វីដែលជាថ្ងៃដ៏មានសារៈសំខាន់នៅពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន?",
"answer": "វាជាអាសយដ្ឋានសម្រាប់ប្រជាជនចិន និងមានឥទ្ធិពលទៅលើពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ប្រទេសជិតខាងផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គេនិយមឡើងលើភ្នំជីសូរ តាមជណ្តើរថ្មខាងលិចដែលមានចំនួន ៣៩០កាំ ហើយ ចុះតាមជណ្តើរខាងត្បូង ដែលមាន ៤០៨កាំ។ នៅចំមុខប្រាសាទមានក្លោងទ្វារ និងមាន ជណ្តើរមួយទៀត សាងសង់តាំងពីសម័យកសាងប្រាសាទដែលភ្ជាប់ទៅ ប្រាសាទសែនត្មុល និងប្រាសាទរវាំង និងទន្លេអ៊ុំ ដែលជាបឹងកាលពីអតីតកាល ដែលគេចាត់ទុកជាបឹងដ៏ពិសិដ្ឋ សំរាប់ធ្វើពិធីងូតទឹកលាងបាបតាមលទ្ធិព្រាហ្មញ្ញសាសនា។ ក្រៅពីនេះនៅមានប្រាសាទជាច្រើនទៀតដ៏ទូលាយ បែរមុខទៅទិសខាងកើត និងពាយ័ព្យ មានបណ្តោយប្រវែង១០០ម និង ទទឹង៨០ម។ មួយផ្នែកធំនៃប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានខូចខាត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទភ្នំជីសូរ ដែលមានជណ្តើរមួយទៀត និងសាងសង់តាំងពីសម័យកសាងប្រាសាទដែលភ្ជាប់ទៅប្រាសាទសែនត្មុល និងប្រាសាទរវាំង ដែលគេចាត់ទុកជាបឹងដ៏ពិសិដ្ឋ សំរាប់ធ្វើពិធីងូតទឹកលាងបាប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដូចពោលខាងលើការស្លៀកប៉ឹងរបស់ជនជាតិ ខ្មែរលើបានបង្ហាញឱ្យដឹងតាមរយៈឯកសារជាច្រើនថា មានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យដឹងថាភាពចំណាស់ នៃប្រពៃណីស្លៀកប៉ឹងមិនចាញ់ជនជាតិឯទៀតៗឡើយ ។",
"question": "តើជនជាតិខ្មែរមានឱ្យដឹងមានអាយុកាលប៉ុន្មានឆ្នាំលើការស្លៀកប៉ឹងមួយទៅមុន?",
"answer": "រាប់ពាន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសអាល់បានីមានឆ្នេរសមុទ្រមួយជាប់ សមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក ប៉ែកខាងលិច និង សមុទ្រអ៊ីអូនីអាន់ ប៉ែកខាងពាយ័ព្យ។ វាមានចំងាយខ្លីជាង ៧២ គីឡូម៉ែត្រ ពីប្រទេសអ៊ីតាលី តាមច្រកអូត្រានតូ ដែលភ្ជាប់រវាងសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក និងសមុទ្រអ៊ីអូនីអាន់ ។",
"question": "តើប្រទេសអាល់បានីមានសមុទ្រប៉ែកខាងលិចជាងមុនមុន?",
"answer": "សមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាស៊ីហ្គេមលើកទី៧ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ពីថ្ងៃទី១ ដល់ទី១៦ កញ្ញា ១៩៧៤។ បវិវេណកីឡាអាហ្សាឌី ត្រូវបានសាងសង់ឡើងសំរាប់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ នេះជាលើកទី១ហើយ ដែលអាស៊ីហ្គេមធ្វើឡើងនៅមជ្ឍិមបូព៌ា។ សហព័ន្ធកីឡាអាស៊ីបានសំរេចដកសមាជិកភាពពីសាធារណរដ្ឋចិន(តៃវ៉ាន់) ដោយទទួលយកសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត្យចិនវិញ។",
"question": "អាស៊ីហ្គេមលើកទី៧ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "ទីក្រុងតេអេរ៉ង់, ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចាប់ពីផ្ទុះសង្គ្រាមលោកលើកទី១ រហូតដល់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងឋិតនៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃអាណានិគមនិយមបារាំងនៅឡើយ។ ចាប់ពីថ្ងៃតាំងអាណាព្យាបាលបារាំងជាផ្លូវការថ្ងៃទី១១ សីហា ១៨៦៣ រហូតដល់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ផ្ទុះឡើង ព្រះរាជាដែលសោយរាជ្យនៅប្រទេសកម្ពុជាមានជាអាទិ ព្រះបាទនរោត្តម(១៨៥៩ - ១៩០៤) ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ(១៩០៤ - ១៩២៧) និងព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស(១៩២៧ - ១៩៤១)។",
"question": "កំណត់មួយៗនៃអ្នកសោយរាជ្យប្រទេសកម្ពុជានៅពេលណា?",
"answer": "ព្រះរាជាដែលសោយរាជ្យនៅប្រទេសកម្ពុជាមានជាអាទិ ព្រះបាទនរោត្តម(១៨៥៩ - ១៩០៤) ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ(១៩០៤ - ១៩២៧) និងព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស(១៩២៧ - ១៩៤១)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឯខាងប្រុស បើគេចាប់ឈូងខាងស្រីបានហើយ គេចោលឈូងនោះសំដៅទៅស្រីៗ កាលត្រូវលើស្រីណាម្នាក់គេចាប់យកស្រីនោះមកទុកខាងគេ។ បើខាងណាអស់មនុស្ស គេចែកគ្នាលេងសាជាថ្មី។ មនុស្សដែលគេចាប់បាននោះ ជួនកាលគេចងមុខជិត លែងអោយរត់ទៅកាន់ទីផ្សេងៗ ជាការកំសាន្ដសប្បាយ។ របៀបបែបទី២ នេះ",
"question": "តើការលើស្រីនោះមកមានមិនគ្រប់គ្រងដោយអ្វីខ្លីទេ?",
"answer": "គេចោលឈូងនោះសំដៅទៅស្រីៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាង្គទី៣ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រាង្គទី២ហើយមានព្រះពន្លាមួយនៅចំពីមុខប្រាង្គនៃទិសខាងលិច។ ប្រាង្គនេះមានសភាពទ្រុឌទ្រោម និងផ្ទាំងថ្មភក់ធ្លាក់រាយប៉ាយនៅលើដី។ នៅផ្នែកខាងលើនៃប្រាង្គមានផ្ទាំងចម្លាក់ខ្លះស្ថិតនៅលើស្លាប់ខាងជើង ដែលបង្ហាញអំពិស្តេចយក្សបាណៈដៃដប់ ជិះរាជរថធ្វើចម្បាំងជាមួយនឹងព្រះក្រិស្ណៈគង់ល់បក្សីគ្រុឌ។ ចំណែកឯស្លាបនៃទ្វារខាងត្បូងមានចម្លាក់រឿងស្តីអំពីព្រះវិស្ណុដៃ៤ក្នុងទម្រង់ជាអាវតាព្រហ្មតឿឈ្មោះវាមនៈឈានជើងបីជំហានសង្រ្គោះភពទាំងបីពីការគ្រប់គ្រងរបស់ស្តេចយក្សក្រុងពាលី។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រាង្គទី៣?",
"answer": "ប្រាង្គទី៣ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រាង្គទី២ហើយមានព្រះពន្លាមួយនៅចំពីមុខប្រាង្គនៃទិសខាងលិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហ្វារ៉ាដេយបានសិក្សាអំពីដែនម៉ាញ៉េទិចនៅជុំវិញអង្គធាតុចំលងដែលមានចរន្តជាប់ឆ្លងកាត់។ គាត់បានបង្កើតគំនិតគ្រឹះអំពីដែនម៉ាញ៉េទិចនៅក្នុងរូបវិទ្យា។ គាត់បានរកឃើញបាតុភូតអាំងឌុចស្យុងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ដ្យាម៉ាញ៉េទិច និង ច្បាប់អគ្គីសនីវិភាគ។ គាត់បានរកឃើញថាម៉ាញ៉េទិចអាចមានឥទ្ធិពលលើកាំពន្លឺនិងបានពោលថា មានទំនាក់ទំនងពិសេស១នៅពីក្រោយបាតុភូតទាំង២នេះ។ គាត់បានរកឃើញគោលការណ៍ដែលគេប្រើក្នុងម៉ាស៊ីនអគ្គីសនី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសិក្សាប្រភេទម៉ាញ៉េទិច និងបាតុភូតដែលមានចំនួន២ នៅជុំវិញអង្គធាតុចំលង ដោយសារតែម៉ាញ៉េទិចមានឥទ្ធិពលលើកាំពន្លឺ និងមានទំនាក់ទំនងពិសេស១នៅពីក្រោយបាតុភូតទាំង២។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គបុត្ររបស់ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២។ ព្រះអង្គបានបញ្ជូនរាជទូតទៅប្រទេសចិន និងបន្តនយោបាយគ្រប់គ្រងទឹកដីប៉ែកខាងលិច(ដងទន្លេមេណាម)។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១ គ្មានរជ្ជទាយាទទេ ទើបរាជសម្បត្តិធ្លាក់ទៅលើព្រះរាជបុត្រីគឺព្រះនាងជ័យទេវី។ ព្រះអង្គបានបែកចែកអាណាចក្រចេនឡាជាតំបន់រដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងដូចជា៖",
"question": "ព្រះអង្គដែលបញ្ជូនរាជទូតទៅប្រទេសចិននិងបន្តនយោបាយគ្រប់គ្រងទឹកដីប៉ែកខាងលិចជាច្រើនមុខ?",
"answer": "ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកអ្នកប្រាជ្ញជជែកពិភាក្សាគ្នា ថាតើនិទានកថានេះកើតចេញពីព្រឹត្តិការណ៍ពិតស៊ីជំរៅយ៉ាណា ទៅលើដើមកំនើត និងឋានៈរបស់កៅណ្ឌិន្យ។ ឯកសារចិនមួយច្បាប់ ដែលបានទទួលរងការកែចុះឡើង៤លើក និងសិលាចារឹកអភិលេខន៍សតវត្សទី៣របស់ចាម្ប៉ាមួយទៀតជាប្រភពសហសម័យ។ អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនចាត់",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រភពសហសម័យក្នុងនិទានកថានេះ?",
"answer": "ឯកសារចិនមួយច្បាប់ ដែលបានទទួលរងការកែចុះឡើង៤លើក និងសិលាចារឹកអភិលេខន៍សតវត្សទី៣របស់ចាម្ប៉ាមួយទៀតជាប្រភពសហសម័យ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទីក្រុងតាកាម៉ាត្ស៊ឹគឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តខាហ្កាវ៉ា ជាមួយទីក្រុងធំៗផ្សេងទៀតរួមមានទីក្រុងម៉ារុហ្គាម៉ិ, មិតុយ៉ុ និងទីក្រុងកាន់អុនជិ ខេត្តខាហ្កាវ៉ាមានទីតាំងនៅលើសមុទ្រសេតុក្នុងដីកាត់ពីខេត្តអូកាយ៉ាម៉ានៅលើកោះហុនស្យ៊ូ ដែលតភ្ជាប់ដោយស្ពានសេតុធំ ខេត្តខាហ្កាវ៉ារួមមានកោះស្យូដូស៊ីម៉ា កោះធំជាងគេទីពីរនៅសមុទ្រសេតុក្នុងដី ហើយព្រំប្រទល់ដីភាគខាងត្បូងនៃខេត្តជាមួយខេត្តតុគុស៊ិម៉ាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយភ្នំសានុគិ",
"question": "តើទីក្រុងតាកាម៉ាត្ស៊ឹគឺជាទីក្រុងណា?",
"answer": "រាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តខាហ្កាវ៉ា",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកញ៉ុក ថែម''' បានធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរនៅថ្នាក់ទី ៥ នៃសាលាគរុវិជ្ជានៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ លោកធ្វើការនៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ព្រមទាំងជាសាស្ត្រាចារ្យ នៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិទៀតផង ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៩៥០ លោកលាឈប់ពីពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ចូលមកបម្រើក្រសួងសិក្សាធិការជាតិ ក្រោយពេលដែលបារាំងផ្ទេរវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ មកជាសម្បត្តិជាតិ ហើយលោកធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យ ជាប់សន្យារហូតមក ។ ប្រាំមួយឆ្នាំក្រោយមក គឺនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ លោកសុំផ្លាស់ទៅធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរ នៅវិទ្យាល័យមុនីវង្ស នាក្រុងបាត់ដំបង ។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៨ លោកបានផ្លាស់ទៅធ្វើការនៅវិទ្យាស្ថានជាតិគរុកោសល្យ នាក្រុងភ្នំពេញវិញ ក្នុងឋានៈជាសាស្ត្រាចារ្យផង និងអ្នកស្រាវជ្រាវឯកសារអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ នៅវិទ្យាស្ថាននោះផង ។ លោកជាសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរ នៅសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល ។",
"question": "លោកញ៉ុក ថែមបានធ្វើជាប្រឈានសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរនៅទីតាំងណា?",
"answer": "លោកញ៉ុក ថែមបានធ្វើជាប្រឈានសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរនៅវិទ្យាល័យមុនីវង្ស នៅក្រោមសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល នាក់ទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រះស្រង់ត្រូវបានកសាងឡើងដោយមានកាំជណ្តើរព័ទ្ធជុំវិញ ហើយមានព្រះពន្លាកិត្តិយសខ្ពស់មួយសាងអំពីថ្មបាយក្រៀមលាយជាមួយថ្មភក់។ ព្រះពន្លានេះធ្លាប់មានប្រក់ដំបូលធ្វើអំពីឈើ ប្រហែលជាទីដែលព្រះមហាក្សត្រគង់ប្រថាប់ជួបជុំជាមួយមន្ត្រី។ នៅលើព្រះពន្លាក្បែរមាត់ទឹកមានចម្លាក់សត្វតោ និងបង្កាន់ដៃនាគ ដែលនៅផ្នែកនៃក្បាលនាគមានរូបបក្សីគ្រុឌត្រដាងស្លាបនៅចន្លោះក្បាលនាគទាំងពីរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្រះស្រង់មានព្រះពន្លានេះដែលមានព្រះពន្លាកិត្តិយសខ្ពស់ និងមានប្រក់ដំបូលធ្វើអំពីឈើ មានចម្លាក់សត្វនៅព្រះពន្លាក្បែរមាត់ទឹក និងមានរូបបក្សីគ្រុឌត្រដាងស្លាបនៅក្បាលនាគ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ថ្ងៃមួយ លោកគ្រូ តាំងពិធីសូត្រមន្តអាគមស្នេហ៍បន្ទន់ចិត្តសិស្សឲ្យមក ។ អាផ្លូញជាសិស្សបានដឹងថាគ្រូតាំងពិធីសូត្រមន្តដូច្នោះ ក៏មកវត្តវិញ ដើម្បីឲ្យគ្រូជឿថាស្នេហ៍ពូកែ ។ លុះដល់វត្តវិញដើរលបៗចូលទៅឃើញគ្រូកំពុងតែអង្គុយសូត្រមន្ត ក៏សួរលោគ្រូថា \"លោកគ្រូធ្វើអ្វី ?\" ។ គ្រូកុហកថា \"អញសូត្រមន្តអាគមបំបាំងខ្លួន ព្រោះអញទើបរៀនពីគេ\" ។ ហើយលោកគ្រូគិតថា \"ស្នេហ៍អញពូកែមែនបានជាសិស្សអញវាមក\" ។ លុះព្រឹកឡើងសិស្សដាំបាយធ្វើម្ហូបស្រេច ទូលថា \"ចង្ហាន់ឆ្អិនហើយ\" ។ លោកគ្រូថា \"បើដូច្នេះឯងលើកយកឲ្យអញឆាន់\" ។ អាផ្លូញក៏លើកមកប្រគេន ធ្វើជាមើលមិនឃើញ ដាក់ថាសទៅលើក្បាលលោកគ្រូៗស្រែកថា \"អាផ្លូញ ! ហេតុម្ដេចក៏យកថាសមកដាក់លើក្បាលអញ ?\" ។ សិស្សទូថា \"ខ្ញុំព្រះករុណាមើលមិនឃើញ\" ។ លោកគ្រូងាកចេញ អាផ្លូញក៏ដាក់លើក្បាលគ្រូទៀត ។ លោកគ្រូថា \"អាឯងដាក់ថាសលើក្បាលអញទៀតហើយ\" ។ សិស្សថា \"ខ្ញុំព្រះករុណាសូមទោសព្រោះមើលមិនឃើញ\" ។ លោកគ្រូជឿថាខ្លួនរៀនស្នេហ៍ៗពូកែប្រាកដ ឥឡូវកុហកវាថា តាំងពិធីមន្តអាគមបំបាំងខ្លួនវិញ ក៏ទៅជាពូកែគេមើលមិនឃើញប្រាកដមែន គួរទន្ទេញឲ្យចាំកុំឲ្យភ្លេច ។",
"question": "លោកគ្រូជឿអ្វីខ្លះនៅពេលដែលសិស្សជឿថាអាផ្លូញមើលមិនឃើញថាសមកដាក់លើក្បាលលោកគ្រូទៀត?",
"answer": "តាំងពិធីមន្តអាគមបំបាំងខ្លួនវិញ ក៏ទៅជាពូកែគេមើលមិនឃើញប្រាកដមែន",
"type": "extract"
},
{
"context": "អំណាចនីតិប្រតិបត្ដិ មាននាយករដ្ឋមន្រ្ដីដែលបានទទួលការតែងតាំងពីព្រះមហាក្សត្រតាមពាក្យក្រាបង្គំទូលរបស់ប្រធានរដ្ឋសភា និងគណៈរដ្ឋមន្រ្ដី ដែលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់តែងតាំងតាមពាក្យក្រាបបង្គំទូលរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្ដី ជាអង្គការគ្រប់គ្រងអំណាច នាយករដ្ឋមន្រ្ដីជាប្រមុខនៃអំណាច។ នាយករដ្ឋមន្ដ្រីកាន់អំណាចមួយអាណត្ដិ ៤ ឆ្នាំ តាមសភាតំណាងរាស្រ្ដ ហើយមិនអាចកាន់អំណាចជាប់គ្នាលើ ៨ ឆ្នាំបានទេ។ នាយករដ្ឋមន្រ្ដីមិនបានទទួលការជ្រើសតាំងដោយផ្ទាល់ពីប្រជាជន តែបានទទួលការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសពីសភាតំណាងរាស្រ្ដ។ គណៈរដ្ឋមន្រ្ដីប្រកបដោយនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ១ រូប និងរដ្ឋមន្ដ្រីផ្សេងៗ ទៀតមិនលើស ៣៥ រូប។",
"question": "តើនាយករដ្ឋមន្រ្ដីមានចំណាត់ថ្នាក់ពេលវេលាដែលអាចកាន់អំណាចបានជាប់គ្នាលើ ៨ ឆ្នាំទេ?",
"answer": "មិនអាចកាន់អំណាចជាប់គ្នាលើ ៨ ឆ្នាំបានទេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកបានចាត់ទុកថាទីនោះជាទីលំនៅរបស់ជនជាតិខ្មែរដើម។ ដូច្នេះដើម្បីបញ្ជាក់នៅអំណះអំណាងនេះ លោកក៏ជ្រើសរើសព្រែកឆ្លូង ជាការធ្វើកំណាយ។ លោកបានរកឃើញវត្ថុធ្វើពីថ្មនិងគ្រឿងចានឆ្នាំង។ លោកថានេះគឺជាជំរុំដែលមានការការពារយ៉ាងម៉ត់ចត់មាំមួន។ លោកបានវាស់កំពែងព័ទ្ធជុំវិញ (មានវិជ្ឈមាត្រ ២០០ ម) មានច្រកផ្លូវចូលពីរ ដែលមានអាយុកាលពី ១៥០០ ដល់ ៥០០ ឆ្នាំមុនគ.ស។ ប្រដាប់ប្រដាដែលធ្វើពីថ្មរំលីងមានរាងជាពងខ្លះជាចតុមុំខ្លះ យកតាមរបស់ធ្វើពីលង្ហិន។ គ្រឿងចានឆ្នាំងមានក្បាច់ល្អវិចិត្រ ក្រោយមកបែរជាគ្មានក្បាច់លំអអ្វីសោះ។ វត្ថុទាំងនេះជាស្នាដៃខ្មែរដើមដែលមិនទទួលឥទ្ធិពលពីឥណ្ឌា។",
"question": "តើវត្ថុណាដែលជាស្នាដៃខ្មែរដើមដែលមិនទទួលឥទ្ធិពលពីឥណ្ឌាជាក់សាច់មួយ?",
"answer": "គ្រឿងចានឆ្នាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងគណិតវិទ្យា ផ្នែកពិតនៃចំនួនកុំផ្លិច(real part of complex number) គឺធាតុដំបូងនៃគូរលំដាប់នៃចំនួនពិតតំណាងអោយ។ មានន័យថាប្រសិនបើ ឬ នោះគេបានផ្នែកពិតនៃគឺ។ វាត្រូវបានគេតាងដោយ Re{z} or {z} ដែលជាអក្សរ R ធំ ។",
"question": "ផ្នែកពិតនៃចំនួនកុំផ្លិចត្រូវបានគេតាងដោយអ្វី?",
"answer": "Re{z}",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដែលពីអតីតកាលមកជា ស្រុកតាខ្មៅ តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០១ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ បច្ចុន្បន្នប្តូរជា ក្រុងតាខ្មៅ តាមអនុក្រឹតលេខ ២២៤ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨។ មានក្រុងតាខ្មៅ បានចែកជា ៦ សង្កាត់ និង ២០ ភូមិ៖",
"question": "យ៉ាងណាបានចែកចាយស្រុកតាខ្មៅជាប្រទេសទៅជាក្រុងតាខ្មៅ?",
"answer": "មានក្រុងតាខ្មៅ បានចែកជា ៦ សង្កាត់ និង ២០ ភូមិ តាមអនុក្រឹតលេខ ២២៤ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កូឡុំប៊ីគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមមហាប្រទេសចម្រុះចំនួនដប់ប្រាំពីរនៅលើពិភពលោក ហើយមានកម្រិតជីវចម្រុះខ្ពស់បំផុតទីពីរនៅលើពិភពលោក។ ទឹកដីរបស់វាបានគ្របដណ្តប់លើព្រៃលិចទឹកអាម៉ាហ្សូន តំបន់ខ្ពង់រាប វាលស្មៅ និងវាលខ្សាច់ ហើយវាជាប្រទេសតែមួយគត់នៅអាមេរិកខាងត្បូងដែលមានឆ្នេរសមុទ្រ និងកោះជាច្រើននៅតាមបណ្តោយមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកផង និងប៉ាស៊ីហ្វិកផង។",
"question": "កូឡុំប៊ីមានកម្រិតជីវចម្រុះខ្ពស់បំផុតនៅទីក្រុងណាដែល?",
"answer": "ទីពីរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កសិកម្មជាអាជីពមូលដ្ឋាន តំបន់កសិកម្មគឺនៅតាមទំនាបទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌី ទន្លេសាក់តូង ទន្លេថ្វាយម៉ាក់រិត មានដាំស្រូវ ក្រចៅ អំពៅ និងដំណាំតំបន់ក្ដៅផ្សេងៗ ទៀត។ ចំណែកនៅតំបន់រដ្ឋឆាន នៅជាប់ទន្លេមេគង្គមានដាំបន្លែជាច្រើន នៅភាគកណ្ដាលផ្នែកខាងលើមានរ៉ែប្រេកាត នៅភាគឥសានមានការជីកយករ៉ែ ថ្ម សង្កសី និងនៅភាគអាគ្នេយ៍មានសំណប៉ាហំាង នៅខាងត្បូងក្រុងម៉ាក់រិតមានពេជ្រនិងត្បូងយ៉ាងច្រើន។ ការធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើ មានការដាំព្រៃម៉ៃសាក់ ភាគខាងជើងនាំចេញទៅលក់និងបណ្ដែតមកតាមទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌីឆ្ពោះមកក្រុងរ៉ង់ហ្គូន។ ឧស្សាហកម្មកំពុងមានការអភិវឌ្ឍ បរិវេណភាគខាងក្រោម ដូចជា រ៉ង់ហ្គូន ម៉ាក់រិត និងថ្វាយ ជាតំបន់ឧស្សាហកម្មទូកសមុទ្រធំៗ របស់ភូមា ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនិងខ្សត់ខ្សោយ។",
"question": "តំបន់កសិកម្មគឺនៅតាមទំនាបទធនាគារណ៍ណា?",
"answer": "តំបន់កសិកម្មគឺនៅតាមទំនាបទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌី ទន្លេសាក់តូង ទន្លេថ្វាយម៉ាក់រិត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សរុបមក ការប្រសូតឡើងតាំងតែពីសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រពៃណីសាក់នេះ គឺជាមរតកវប្បធម៌អរូបីត្រូវបានបន្តរហូត ដល់សព្វថ្ងៃនេះ ហើយកំពុងតែពេញនិយមដោយជនជាតិខ្មែរ និងខ្មែរលើ ។ រីឯការឆ្លាក់ព្រះគាថាជាអក្សរមូល ឬបាលី ឬក៏ការគូរយន្ត្រ លើខ្លួនប្រាណបែបព្រាហ្មណ៍ និងពុទ្ធនិយមវិញ គឺជាសមិទ្ធផលនាជំនាន់ក្រោយតែប៉ុណ្ណោះ (ម.ត្រាណេ) ។",
"question": "តើរីឯការណាដែលជាសមិទ្ធផលនាជំនាន់ក្រោយតែប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងប្រពៃណីសាក់នេះ?",
"answer": "ម.ត្រាណេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមជនជាតិខ្លះនៅកម្ពុជា ដូចជាចាម បានរងនូវការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដោយចំពោះ ដោយចំៗ ហើយនិងប្រកបដោយអំពើហិង្សា។ តាមទស្សនៈពីមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិមួយចំនួនខ្លះបានចាត់ទុកថាវាជា ការប្រល័យពូជសាសន៍ចាម។ គ្រួសារទាំងមូលនិងទីប្រជុំជនត្រូវបានគេកំណត់ទុកជាមុន និងវាយប្រហារចំគោលដៅដោយការកាត់បន្ថយជាសំខាន់លើចំនួនរបស់ពួកគេ និងនៅទីបំផុតកម្ចាត់ពួកគេចោល។",
"question": "យ៉ាងណាជាមុនគ្រួសារទាំងមូលនិងទីប្រជុំជនត្រូវបានគេកំណត់ទុកជាមុន?",
"answer": "គ្រួសារទាំងមូលនិងទីប្រជុំជនត្រូវបានគេកំណត់ទុកជាមុននៅទីបំផុតកម្ចាត់ពួកគេចោល និងវាយប្រហារចំគោលដៅដោយការកាត់បន្ថយជាសំខាន់លើចំនួនរបស់ពួកគេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មេដ្យាននៃត្រីកោណមួយ គឺជាបន្ទាត់ត្រង់កាត់តាមកំពូល និងចំនុចកណ្តាលនៃអង្កត់ជ្រុងដែលឈមនឹងកំពូលនោះ ហើយចែកអង្កត់នោះជាពីរស្មើគ្នា។ មេដ្យានទាំងបីរបស់ត្រីកោណមួយ កាត់គ្នាត្រង់ចំនុចមួយ ហៅថា ទីប្រជុំទំងន់។ ប្រវែងពីកំពូលទៅទីប្រជុំទំងន់ ស្មើនឹង២ដង នៃប្រវែងពីទីប្រជុំទំងន់ ទៅចំនុចកណ្តាលនៃជ្រុងដែលឈមនឹងកំពូលនោះ។",
"question": "តើមេដ្យាននៃត្រីកោណមួយគឺជាប្រវែងណាស់?",
"answer": "មេដ្យាននៃត្រីកោណមួយគឺជាប្រវែងពីកំពូលទៅទីប្រជុំទំងន់ ដែលស្មើនឹង២ដង នៃប្រវែងពីទីប្រជុំទំងន់ទៅចំនុចកណ្តាលនៃជ្រុងដែលឈមនឹងកំពូលនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "យោងតាមស្ថិតិដែលចុះផ្សាយដោយ CNN នៅឆ្នាំ ២០២០ បានឲ្យដឹងថា សាសនាគ្រីស្ទជាសាសនាធំជាងគេ ក្នុងនោះមានគ្រីស្ទបរិស័ទប្រមាណ ៣១.២% នៃមនុស្សជាតិ គោរពជឿតាម។ ក្រៅពីនោះមូស្លីមមាន ២៤.១% អ្នកពុំមានជំនឿលើសាសនា ១៦% ហិណ្ឌូសាសនិក ១៥. ១% ពុទ្ធបរិស័ទ ៦.៩% សាសនាជនជាតិដើមផ្សេងៗ ៥.៧% និងជ្វីហ្វ ០.២%។",
"question": "សាសនាធំជាងគេនៅពិភពលោកគឺជាសាសនាដែលមានប៉ុន្មានភាគរយនៃមនុស្សជាតិ?",
"answer": "សាសនាគ្រីស្ទជាសាសនាធំជាងគេនៅពិភពលោក ដោយមានគ្រីស្ទបរិស័ទប្រមាណ ៣១.២% នៃមនុស្សជាតិ គោរពជឿតាម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទើបព្រះនាងក្រាបបង្គំទូលស្នងព្រះរាជឱង្ការពីខាងក្រៅថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព អញខ្ញុំនេះ ឈ្មោះមទ្រីជាខ្ញុំស្រីព្រះអង្គ ។ សម្តេចព្រះមហាសត្វ ទ្រង់ស្តាប់ជាក់ជាព្រះនាងមទ្រីហើយ ព្រះអង្គមានព្រះទ័យពុំស្រណុកឡើយ ទើបមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះនាងមទ្រីថា មទ្រីនាងអើយ រីដំណើរនាងមកកាន់អញនេះ នោះមានបំណងប៉ុនប៉ង នឹងទម្លាយក្រឹត្យវត្ត ប្រណិប័តអញនេះឲ្យអន្តរាយមិនទេឡើយ យើងបានស្រដីប្តេជ្ញានឹងគ្នាហើយតើ ពីកាលយើងទើបមកដល់ តម្កល់ជា អ្នកបួសនេះ ថាបើវេលាពុំជួនកាល កុំអាលនាងមកកាន់អញឡើយ ក៏ឥឡូវនេះ ហេតុអ្វីឡើយ ក៏នាងមកកាន់អញ នាវេលាពុំជួនកាលដូច្នេះវិញ ។",
"question": "តើអ្នកណាដែលបានទៅកាន់មទ្រីជាខ្ញុំស្រីព្រះអង្គនៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "ព្រះបន្ទូល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជណ្តើរខាងជើងគឺជាជណ្តើរស្ថិតនៅក្បែរព្រំដែនថៃនិងែរ ដែលពីមុនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិអាចចូលតាមច្រកពីប្រទេសថៃបាន តែបច្ចុប្បន្នមិនអាចចូលទស្សនាបានទេ។ ជណ្តើរនេះមានចំនួន ១៦០កាំ។ ជណ្តើរនេះមានទទឹង ៨ម៉ែត្រ និងបណ្តោយ ៧៨,៨ម៉ែត្រ អមដោយរូបចម្លាក់តោនៅសងខាងជណ្តើរ ដែលបច្ចុប្បន្ននៅសល់តែរូបចម្លាក់តោពីរបីប៉ុណ្ណោ។ បន្ទាប់ពីជណ្តើរបុរាណខាងជើងគឺបង្កាន់ដៃនាគដែលមានទទឹង ៧ម៉ែត្រ និងបណ្តោយប្រវែង ៣១,៨ម៉ែត្រ អមដោយរូបចម្លាក់នាគក្បាល៧អមសាងខាងផ្លូវ និងបន្ទាប់ទៀតមានកាំជណ្តើរ ២៥កាំ ដើម្បីឡើងទៅកាន់គោបុរៈទី៥។",
"question": "មានប៉ុណ្ណោៗដែលជណ្តើរខាងជើងមិនអាចទស្សនាបានទេ?",
"answer": "ជណ្តើរខាងជើងមិនអាចទស្សនាបានទេដោយសារពីមុនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិអាចចូលតាមច្រកពីប្រទេសថៃបាន តែបច្ចុប្បន្នមិនអាចចូលទស្សនាបានទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បានជានិលពេជ្រសួរដូច្នោះ ពីព្រោះដឹងច្បាស់ថា សេនាជំនិតដែលមានន្ទមាន នៅជិតនេះ គ្មានអ្នកណាក្រៅពីអគ្គីទេ។ អ្នកធ្លាប់ស្គាល់អគ្គីនេះ ដែលជាមនុស្សពូកែឆើតឆាយមួយដែរ។ មានន្ទត្រូវរបួសផង ប្រាកដជាទៅជ្រកផ្ទះអគ្គីមិនខាន។ អាស្រ័យហេតុនេះ អ្នកបញ្ជាទាហាន ឲ្យបំបោលសេះ កាត់វាលតម្រង់ទៅភូមិរហាត់ទឹកតែម្ដង ទើបឆាប់ការ។ ក្នុងដំណើរ ដ៏ស្រូតរូតនេះ អ្នកឮសូរជើងសេះមួយ ខាងមុខដែរ តែអ្នកនឹកស្មានថា ជាសេះរបស់អ្នកស្រុកធម្មតាទេ។ កាលបើនាយសានឆ្លើយថា បានស្គាល់ផ្ទះអគ្គីច្បាស់ និលពេជ្រត្រេកអរយ៉ាងក្រៃលែង។ គ្រោងការណ៍មួយវាត់ភ្លែត ក្នុងបញ្ញាអ្នក គឺគ្រោងការណ៍ឡោមចាប់មានន្ទឲ្យបាន។",
"question": "តើមានន្ទត្រូវរបួសអគ្គីទីណា នៅជិតជាងគេ?",
"answer": "ជ្រកផ្ទះអគ្គី",
"type": "extract"
},
{
"context": "អធិរាជាណាចក្រទាំងនេះដើមឡើយធ្លាប់ជាសាមន្តរដ្ឋរបស់ខ្មែរ ប៉ុន្តែសាមន្តរាជទាំងនោះក៏បានវាយរុញច្រានចក្រភពអង្គរបន្តិចម្ដងៗ រហូតដល់រាជាណាចក្រនេះនៅទីបំផុតត្រូវសញ្ជ័យបាននៅឆ្នាំ ១៤៣១ ដោយអយុធ្យា។ រាជធានីអង្គរត្រូវបានគេបោះបង់ចោល បន្ទាប់ពីពួកសៀមបានកាន់កាប់តំបន់នេះ។ ប្រាសាទមួយចំនួនដូចជាអង្គរវត្ត តាមពិតទៅមានគេទៅលេងទស្សនាជាបន្តបន្ទាប់ឥតឈប់ឈរ ក៏ប៉ុន្តែភាគច្រើននៃសំណង់អគារត្រូវបានដុះពាសពេញដោយសារពើរុក្ខជាតិនិវត្តន៍ និងរងការពុកផុយដោយធម្មជាតិ។ ការវិលត្រឡប់នៃស្ដេចខ្មែរចុងក្រោយពីពន្ធនាគារសៀម វាមានន័យថាវាជាចំណុចបញ្ចប់នៃអរិយធម៌ខ្មែរដែលមានជាងមួយពាន់ឆ្នាំក្នុងឆ្នាំ ១៥៩៤ នៃគ.ស.។",
"question": "តើរាជធានីអង្គរត្រូវបានគេបោះបង់នៅពេលណា?",
"answer": "បន្ទាប់ពីពួកសៀមបានកាន់កាប់តំបន់នេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "និលពេជ្រហុចសំបុត្រឲ្យទៅឧត្ដមមើល។ កងទាហាន ក៏ចូលមើលក្នុងបន្ទប់ផ្ទះ រកមើលក្រោមគ្រែ បើកទូ រកមើលតាមពាងទឹក និងកៀនកោះសព្វគ្រប់ តែឥតមានឃើញអ្វី។ ឧត្ដម មានក្ដីតក់ស្លុត យ៉ាងខ្លាំង។ លុះចូលក្នុងបន្ទប់ មិនឃើញមានន្ទវិញ ក៏អ្នកហាក់ធូរដើមទ្រូងបន្ដិច តែព្រួយបារម្ភ មិនដឹងមិត្ដនេះ ទៅឯណាបាត់ទៅហើយ។",
"question": "យ៉ាងណាមិត្ដនេះ ឧត្ដមមើលមិនឃើញមានន្ទវិញ?",
"answer": "ព្រួយបារម្ភ មិនដឹងមិត្ដនេះ ទៅឯណាបាត់ទៅហើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កងនិលពេជ្ររត់ទៅ មានន្ទគេចទៅម្ខាង វាយខ្នងនាយធីផូង មួយដាវអស់ទំហឹង ដែលនាំឲ្យធីភ័យជាអនេក។ ដល់ដឹងថា មានន្ទ ក៏ស្ទុះហក់ដេញ តាមប្រកិត ។ ចំនែកខាងនាយកោប និង អគ្គី ក៏បង្កើតបរិយាកាសកំប្លែងលេង លាយមែនដូចគ្នា។ យូរៗ នាយកោប បែរទៅសើចដាក់អគ្គីម្ដង។ មានន្ទញញឹមយ៉ាងរីករាយ នឹងស្ថានការណ៍រីករាយនេះ។ លុះចេញដល់ក្រៅរបង ជនទាំងបី ចេះតែវាយថយ រហូតទៅដល់នឹងហ្វូងសេះ របស់កងនិលពេជ្រ ដែលចងតម្រៀបគ្នា។ មានន្ទបញ្ជាយ៉ាងខ្លាំង ថា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកងនិលពេជ្រដែលមានន្ទគេចទៅម្ខាង វាយខ្នងនាយធីផូង មួយដាវអស់ទំហឹង ដែលនាំឲ្យធីភ័យជាអនេក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលព្រះដ៏មានបុណ្យបានស្តាប់ពាក្យព្រះមហាឧទាយីត្ថេរទូលដូច្នោះកូវ ទ្រង់ព្រះចិន្តាពិចារណាថា ឥឡូវនេះ សម្តេចព្រះវរបិតា អ្នកប្រើព្រះមហាឧទាយីត្ថេរ មកនិមន្តអញតថាគតហើយហៈហ្ន៎ ថាបើដូច្នោះ គួរអញតថាគតនឹងទៅកាន់កបិលពស្តុបុរីស្រីមហានគរបវររាជដ្ឋាន ឲ្យបានដល់ យល់សម្តេចព្រះវរបិតាអញតថាគតហោង ។ ព្រះដ៏មានបុណ្យ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះចិន្តាពិចារណានូវ ប្រការអម្បាលនោះហើយ ទើបព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលនឹងព្រះមហាឧទាយីត្ថេរថា ម្នាលឧទាយីត្ថេរអើយ ថាបើដូច្នោះ ចូរបាទៅប្រាមប្រាប់បង្គាប់អស់ភិក្ខុផងទាំងឡាយ ឲ្យប្រដាប់ប្រដារអាត្មាទីទៃៗឲ្យឆាប់ កុំបីយូរឡើយ ។ ព្រះមហាឧទាយីត្ថេរ ស្តាប់ព្រះបន្ទូលថ្លៃវិសេសនៃព្រះដ៏មានបុណ្យហើយ ក៏ទៅប្រាមប្រាប់អស់ភិក្ខុផងទាំងឡាយថា ម្នាលភិក្ខុផងទាំងឡាយអើយ ឥឡូវនេះ ព្រះដ៏មានបុណ្យ ព្រះអង្គស្តេចនឹងលីលា ទៅកាន់កបិលពស្តុបុរីស្រីមហានគរនោះ ឲ្យអស់ភិក្ខុផងទាំងឡាយ រៀបប្រដាប់ប្រដារអាត្មាទីទៃៗ កុំបីយូរឡើយ ។ កាលនោះ រីអស់ភិក្ខុផងទាំងឡាយ ស្តាប់ពាក្យព្រះមហាឧទាយីត្ថេរដូច្នោះហើយ សឹងដ៏ប្រដាប់ប្រដារអាត្មាទីទៃៗ ស្រេចហើយនៃ ទើបព្រះដ៏មានបុណ្យ ព្រះអង្គលីលាយាត្រាទៅ អំពីនគររាជគ្រឹះបុរី រៀងរាបដរាបទៅដល់កបិលពស្តុបុរីស្រីមហានគរ ដោយនូវព្រះដំណើរជាបឋម មួយអន្លើនឹងអស់ភិក្ខុសង្ឃ អង្គអរហន្តខីណាស្រពផងទាំងឡាយនោះ ប្រមាណ ២ ម៉ឺន ជាបរិវារ មានព្រះមហាឧទាយីត្ថេរឯង ជាមគ្គុទ្ទេសក៍ ដ៏វិសេសតែងនឹងនាំផ្លូវព្រះអង្គហោង ។",
"question": "ដែលជាសម្តេចព្រះវរបិតាអញតថាគតនឹងទៅកាន់កបិលពស្តុបុរីស្រីមហានគរ?",
"answer": "សម្តេចព្រះវរបិតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទលាក់នាងមានទីតាំងស្ថិតនៅស្ទើរតែជាប់ប្រាសាទប្រែរូបផ្នែកខាងឥសានមានចំងាយប្រហែល ១០០ម៉ែត្រ នៅខាងកើតផ្លូវចូលទៅភូមិតាព្រៃ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងអំពីឥដ្ឋបែរមុខទៅទិសខាងកើតនៅភាគទី២ នៃសតវត្សទី១០ ក្នុងឆ្នាំ៩៦០ ដោយព្រះបាទរាជេន្រ្ទវរ្ម័ន ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទលាក់នាង ដែលត្រូវបានកសាងឡើងនៅឆ្នាំ៩៦០ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនានៅខាងកើតនៃភូមិតាព្រៃ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំណែកពេលនេះ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញជូននូវរឿងព្រេងនិទាន ស្ដីពីប្រវត្តិតាត្រសក់ផ្អែមមួយទៀតដោយមានការទាក់ទងទៅនឹងប្រវត្តិទីតាំង ស្ថាននាម មួយចំនួន នៅតំបន់អង្គរភាគ ខាងជើង និងខាងកើត ដែលត្រូវបានរក្សា រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។",
"question": "តើចំណែកពេលនេះ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញជូននូវរឿងព្រេងនិទានអ្វី?",
"answer": "រឿងព្រេងនិទាន ស្ដីពីប្រវត្តិតាត្រសក់ផ្អែមមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពាក្យថា ឈប់ គឺជាការនៅស្ងៀមនៃយានជំនិះលើទ្រូងផ្លូវមួយរយៈ ពេលចាំបាច់ដែលមានអ្នកបើកបរស្ថិតនៅជាប់នឹងចង្កូត ឬកែ្បរយានជំនិះខ្លួនដើម្បីឲ្យអ្នកដំណើរ ឬយានជំនិះដទៃទៀតឆ្លងកាត់ ឬដើម្បីអែបខាងដាក់ទំនិញ ឬអ្នកដំណើរឡើងចុះ",
"question": "តើពាក្យថា ឈប់ គឺជាការអ្វី?",
"answer": "នៅស្ងៀមនៃយានជំនិះលើទ្រូងផ្លូវមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "\"នែ ! ចិត្រ កូនសម្លាញ់ឪពុក ឪពុកទីទ័លក្រណាស់ គ្មានកេរ្តិ៍មត៌កបន្តិចបន្តួចបម្រុងទុកឱ្យកូនឡើយ ដល់ឪពុកស្លាប់ទៅ មានតែសព និងពាក្យបណ្ដាំទុកឲ្យកូន\"។ រីឯវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ឪពុក ដែលនឹងបានទទួលសេចក្ដីសុខក្សេមក្សាន្តក្នុងលោកខាងមុខនោះ លុះតែកូន ប្រតិបត្តិតាមបណ្ដាំរបស់ឪពុកទាំងប៉ុន្មានម៉ាត់នេះ ដែលជាបណ្ដាំចុងក្រោយបំផុតរបស់បិតា មួយទៀតវិជ្ជាដែលឪពុក ទុកដាក់ឱ្យកូនរៀនសូត្រ ដរាបទាល់តែប្រឡងជាប់ប្រកាសនីយប័ត្រនោះ ទុកជាមត៌កមានតម្លៃមួយ ឱ! តាំងពីថ្ងៃនេះទៅហើយ ឪពុកអស់បានជួយទំនុកបម្រុងកូនតទៅទៀតហើយ!\"។",
"question": "យ៉ាងណាជាមត៌កមានតម្លៃមួយដែលបិតា ទុកជាមត៌កនៅទីនោះ?",
"answer": "មត៌កមានតម្លៃមួយដែលបិតាដែលឪពុក ទុកជាមត៌កគឺជាបណ្ដាំចុងក្រោយរបស់បិតានោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការបរិច្ចាគធនទ្រព្យឲ្យទៅជាទាន ដោយចិត្តមេត្តាប្រណីអាណិតខ្លោចផ្សាទួទៅ ចំពោះមនុស្សសត្វមិនរើសមុខ ទាំងមិនប្រាថ្នាទាមទារបំណាច់ផលប្រយោជន៍អំពីមនុស្សសត្វអ្នកទទួលវិញឡើយ គឺតាំងចិត្តថា បរិច្ចាគទ្រព្យនេះឲ្យអស់តែសេចក្តីកំណាញ់ពីក្នុងខន្ធសន្តានប៉ុណ្ណោះ យ៉ាងនេះហៅថា ទានបារមី ៗ ប្រែថា គុណជាតិជាគ្រឿងដល់នូវត្រើយគឺព្រះនិព្វាន ព្រោះការបរិច្ចាគធនទ្រព្យ។ បារមីនេះចែកចេញជា៣យ៉ាងគឺ៖",
"question": "តើគុណជាតិជាគ្រឿងដល់នូវត្រើយគឺជាអ្វី?",
"answer": "ព្រះនិព្វាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទីក្រុងធំជាងគេនៅលើកោះហុកកៃដូគឺជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួនគឺទីក្រុងសាប៉ូរ៉ូ ដែលជាទីក្រុងតែមួយគត់ដែលកំណត់ដោយច្បាប់របស់ខ្លួន កោះសាហាលីនស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 43 គីឡូម៉ែត្រ (26 ម៉ាយ) ទៅភាគខាងជើងរបស់ហុកកៃដូ ហើយនៅភាគខាងកើត និងឦសានគឺកោះគូរីល ដែលគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសរុស្ស៊ី ទោះបីជាបួនភាគខាងត្បូងភាគច្រើនត្រូវបានទាមទារដោយជប៉ុន ឈ្មោះហុកកៃដូពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា អេហ្សូ (អិហ្សុ)",
"question": "យ៉ាងណាជារដ្ឋធានីរបស់ទីក្រុងធំជាងគេនៅលើកោះហុកកៃ?",
"answer": "រដ្ឋធានីរបស់ទីក្រុងធំជាងគេនៅលើកោះហុកកៃគឺជារដ្ឋធានីរបស់ទីក្រុងសាប៉ូរ៉ូ ដែលជាទីក្រុងតែមួយគត់ដែលកំណត់ដោយច្បាប់របស់ខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ថ្ងៃកន្លងមកបន្ទាប់ព្រះអង្គក៏ទៅក្រសាលឧទ្យានម្តងទៀត ។ ព្រះពោធិសត្វបានទតឃើញបុរសមានសីសៈរលីង ជាអ្នកបួស ស្លៀកដណ្តប់សំពត់កាសាវពស្ត្រ លុះឃើញហើយ ក៏សួរឆន្នអាមាត្យ បុរសនេះធ្វើដូចម្តេច បានជាក្បាលរបស់គាត់មិនដូចក្បាលអ្នកដទៃ ទាំងសំពត់របស់គាត់ ក៏មិនដូចរបស់អ្នកដទៃ ។ ឆន្នអាមាត្យក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព នេះគេហៅថា អ្នកបួស ។ បុរសនោះប្រព្រឹត្តធម៌ដោយប្រពៃ មិនបានបៀតបៀន តែងអនុគ្រោះដល់សត្វដទៃ ។ ព្រះអង្គក៏ពិចារណាថា អ្នកបួសគឺជាការស្រួលណាស់ព្រោះមិនបៀតបៀនគេ តែងអនុគ្រោះដល់គេ ។",
"question": "តើព្រះអង្គបានមើលឃើញអ្នកដែលជាក្បាលរបស់គាត់ដូចម្តេចដូចម្តៃនៅក្នុងអ្នកណា?",
"answer": "បុរសមានសីសៈរលីង",
"type": "extract"
},
{
"context": "គេសុទ្ធតែទិញមនុស្សព្រៃ (១) យកមកបង្ខំឲ្យធ្វើជាទាសាទាសី ។ អ្នកដែលមានច្រើន គឺមានទាសាទាសីដល់ទៅជាង មួយរយ នាក់ ឯអ្នកដែលមានតិច ក៏ត្រឹម ១០ - ២០ នាក់ដែរ លើកលែងតែអ្នកក្របំផុតទើបគ្មានសោះ ។ចំណែកមនុស្សព្រៃ ទាំងនោះ គឺអ្នករស់នៅក្នុងព្រៃភ្នំ មានជាវង្សត្រកូលមួយហៅថាអាចោរ “ថុង” (២) (ជង?) ។ពួកនេះបើមកនៅកន្លែង ណាហើយ មិនហ៊ានចេញដើរទៅណាក្រៅផ្ទះឡើយ ។ ពួកអ្នកស្រុកក្រុង គេឈ្លោះគ្នា គេជេរគ្នាថា អាថុងៗ ដូច្នេះ គេ ខឹងខ្លាំងណាស់ ព្រោះទុកជាការមើលងាយយ៉ាងធ្ងន់ ។ ក្មេងៗមានកម្លាំងពេញលក់បានតំលៃមួយរយ “ប៉ូវ” (៣) ប្រសិនបើចា ស់ៗខ្សោយកម្លាំងបានតែ ៣០ ឬ ៤០ទេ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមនុស្សព្រៃមកនៅកន្លែងណាហើយ?",
"answer": "ពួកនេះបើមកនៅកន្លែងណាហើយ មិនហ៊ានចេញដើរទៅណាក្រៅផ្ទះឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រជាជាតិអាល្លឺម៉ង់គឺពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងមុយនិចតែហ៊ីត្លែរវិញមានចិត្តខឹងនឹងអង់គ្លេសយ៉ាងខ្លាំងដែលបានចូលមកជ្រៀតជ្រែករារាំងអាល្លឺម៉ង់មិនឱ្យកាត់យកទឹកដីឆេកូស្លូវ៉ាគីទាំងមូល។ នៅក្នុងសុន្ទរកថាបន្ទាប់ ហ៊ីត្លែរបាននិយាយរិះគុណអង់គ្លេសថាជា\"អ្នកចង់បញ្ឆេះសង្គ្រាម\"ហើយនៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៣៩ លោកបានបញ្ជាឱ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកម្លាំងជើងទឹកអាល្លឺម៉ង់ដោយសម្ងាត់ក្នុងគោលបំណងចង់ប្រកួតប្រជែងជាមួយកម្លាំងជើងទឹកអង់គ្លេស។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៣៩ អាល្លឺម៉ង់បានចូលឈ្លានពានទឹកដីឆេកូស្លូវ៉ាគីដែលនៅសេសសល់រួចបំបែកទៅជារដ្ឋរណប។ អាល្លឺម៉ង់បានបញ្ជូនឱសានវាទទៅលីទុយអានីនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៣៩, ដោយគ្មានជម្រើស លីទុយអានីបានប្រគល់អតីតទឹកដីចក្រភពអាល្លឺម៉ង់គឺតំបន់ក្លៃប៉េដាមកឱ្យអាល្លឺម៉ង់វិញ។",
"question": "តើហ៊ីត្លែរបាននិយាយរិះគុណអង់គ្លេសជាមួយអ្វី?",
"answer": "អង់គ្លេសយ៉ាងខ្លាំងដែលបានចូលមកជ្រៀតជ្រែករារាំងអាល្លឺម៉ង់មិនឱ្យកាត់យកទឹកដីឆេកូស្លូវ៉ាគីទាំងមូល",
"type": "extract"
},
{
"context": "យស [ភាពជាធំ ភោគសម្បត្តិ សេចក្ដីរាប់អាន កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះ គុណទាំងនេះ រួមហៅថា យស ។] តែងចម្រើនកុះករ ដល់បុគ្គលអ្នកមានសេចក្ដីប្រឹងប្រែង មានស្មារតី មានការងារស្អាត (ឥតទោស) ជាអ្នកពិចារណា រួចហើយទើបធ្វើ ជាអ្នកសង្រួម រស់នៅដោយធម៌ មិនមានសេចក្ដីប្រមាទ ។",
"question": "តើយសមានជាទម្រង់អ្វីដែលមាន?",
"answer": "ភាពជាធំ ភោគសម្បត្តិ សេចក្ដីរាប់អាន កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះ គុណ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វត្តបទុមវតីរាជវរារាម ហៅកាត់ថា វត្តបទុមវតីឬវត្តបទុម កាលដើមឡើយមានឈ្មោះថា វត្តខ្ពបតាយ៉ង ព្រោះទីនេះជាដីខ្ពប របស់តាយ៉ងអ្នកធ្វើចម្ការ។ វត្តខ្ពបតាយ៉ង ត្រូវបានកសាងឡើងដំណាលគ្នានឹងវត្តឧណ្ណាលោម អមសងខាងព្រះបរមរាជវាំង គឺវត្តឧណ្ណាលោមនៅពីខាងជើង ហើយវត្តខ្ពបតាយ៉ងនៅពីខាងត្បូងព្រះបរមរាជវាំងប្រមាណ៣០៩ម៉ែត្រ កសាងក្នុងឆ្នាំកុរ បញ្ចស័ក ព. ស ១៩៨៦ គ. ស ១៤៤៣ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមរាជា (ពញាយ៉ាត)(ព. ស ១៩៣៧ . គ . ស ១៣៩៣ ដល់ ព. ស ២០០៧ . គ. ស ១៤៦៣ ) សម័យនោះមិនទាន់មានចែកជានិកាយទេ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងឈ្មោះដើមនៃវត្តបទុមវតីរាជវរារាម?",
"answer": "មួយជាមួយនឹងឈ្មោះដើមនៃវត្តបទុមវតីរាជវរារាមដែលជាមួយនឹងវត្តខ្ពបតាយ៉ង ដែលជាដីខ្ពបរបស់តាយ៉ងអ្នកធ្វើចម្ការ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅអាស៊ីបារាំងបានតម្រង់ទិសដៅមករកប្រទេសចិនភាគខាងត្បូង និងបណ្ដាប្រទេសនៅឥណ្ឌូចិនមាន កម្ពុជា វៀតណាម លាវ សៀម។ នៅក្នុងប្រទេសទាំងនេះ មានបេសកបព្វជិតកាតូលិកចូលមកផ្សព្វផ្សាយសាសនាជាយូរមកហើយ និងយ៉ាងស្ងាត់កំបាំងតាមរយៈប្រជាជនដែលកាន់សាសនាយេស៊ូ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទិសដៅមករកប្រទេសចិនភាគខាងត្បូង និងប្រទេសនៅឥណ្ឌូចិនមានកម្ពុជា វៀតណាម លាវ សៀម និងការចូលមករបស់សាសនាជាយូរនិងយ៉ាងស្ងាត់កំបាំងតាមរយៈប្រជាជនដែលកាន់សាសនាយេស៊ូ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភូមិវិទ្យាដែលពាក្យអង់គ្លេសប្រែថាGeography។ Geography (ដែលគួបផ្សំដោយបណ្តាពាក្យក្រិក Geo (γη) ឬ Gaea (γαια) មានន័យថា \"ផែនដី\"; និងពាក្យgraphein(γραφειν) មានន័យថា \"បរិយាយ\" ឬ \"សរសេរ\" ឬ \"គូរផែនទី\") ជាការសិក្សាអំពីផែនដីនិងកត្តាពិសេសរបស់វា ព្រមទាំងសិក្សាអំពីរបាយនៃជីវិតនៅលើផែនដី។បើបកប្រែតាមន័យត្រង់, ភូមិវិទ្យាមានន័យថា \"អធិប្បាយផែនដី\"។ អ្នកដែលប្រើពាក្យភូមិសាស្ត្រ (geography) មុនគេបង្អស់ គឺលោក Eratosthenes (២៧៥- ១៩៥ ម.គ.ស.) នៅប្រទេសក្រិក។",
"question": "តើភូមិវិទ្យាឈ្មោះអង់គ្លេសជាធម្មតានៅក្នុងអត្ថបទជាអ្វី?",
"answer": "Geography",
"type": "extract"
},
{
"context": "មនុស្សបានចូលមករស់នៅលើទឹកដីវៀតណាមដំបូងនៅក្នុងយុគសម័យថ្មបំបែក និងបានបង្កើតរដ្ឋដំបូងក្នុងសហវត្សទី ១ មុន គ.ស. នៅលើដីសណ្ដទន្លេក្រហមនៃវៀតណាមភាគខាងជើងបច្ចុប្បន្ន។ រាជវង្សហានបានកាត់បញ្ចូលវៀតណាមខាងជើង និងកណ្តាលដាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិនចាប់ពីឆ្នាំ ១១១ មុន គ.ស. រហូតដល់រាជវង្សឯករាជ្យទីមួយបានលេចឡើងនៅឆ្នាំ ៩៣៩។ នគររាជានិយមជាបន្តបន្ទាប់បានស្រូបយកឥទ្ធិពលពីចិនតាមរយៈលទ្ធិខុងជឺ និងព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយបានបន្តរីករាលដាលទៅភាគខាងត្បូងពោលគឺរហូតដល់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ដោយបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់ប្រទេសចាម្ប៉ានៅក្នុងដំណើរនេះ។ រាជវង្សង្វៀន ដែលត្រូវជានគរចុងក្រោយរបស់វៀតណាម បានទទួលចុះចាញ់ក្រោមទ្វៃដៃនៃមហាអំណាចបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៨៣។ បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ខែសីហា បក្សសម្ព័ន្ធជាតិនិយមហៅវៀតមិញ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកបដិវត្តន៍កុម្មុយនីស្តឈ្មោះហូ ជីមិញ បានប្រកាសពីឯករាជ្យភាពរបស់វៀតណាមនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអំពីមនុស្សជើងវៀតណាមដំបូងនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "មនុស្សបានចូលមករស់នៅលើទឹកដីវៀតណាមដំបូងនៅក្នុងយុគសម័យថ្មបំបែក និងបានបង្កើតរដ្ឋដំបូងក្នុងសហវត្សទី ១ មុន គ.ស.",
"type": "explain"
},
{
"context": "បណ្តាប្រវត្តិវិទូដំបូងបំផុតជាជនជាតិក្រិច មានដូចជា លោក អេរ៉ូដូតឺស (Herodotus) លោក ធូស៊ីឌីដេស (Thucydides) លោក ហ្សេណូហ្វូន (Xenophon) ដែលសុទ្ធសឹងតែ ជាប្រវត្តិវិទូដ៏ចំណានបំផុត។ ចំណែក ប្រវត្តិវិទូជនជាតិរ៉ូម៉ាំងមានដូចជា លោក សាឡឺស (Sallust) លោក ស៊ីសេរ៉ូ ( Cicero ) លោក លីវី (Livy) និង លោក តាក់ស៊ីតឹស (Tacytus)។ សំណេរប្រវត្តិសាស្ត្របែបគ្រិស្តសាសនាដំបូង ឬជា(វិទ្យាសរសេរប្រវត្តិសាស្ត្រ) បានទទួលរងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីប្រវត្តិវិទូជនជាតិជ្វីហ ហើយពិសេសនៅ ក្នុងមជ្ឈឹមសម័យ មានការកត់ត្រាទុក នូវព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនដូចជា ព្រឹត្តិការណ៍ បេដ៍ (Bede)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបណ្តាប្រវត្តិវិទូដំបូងរបស់ជនជាតិជាតិផ្សេងៗ និងសំណេរប្រវត្តិសាស្ត្របែបគ្រិស្តសាសនាដំបូង",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លំដាប់នោះអរជុនក៏ដើរចូលទៅរកកងទ័ពមុខដែលកំពុងលើកចូលមក ទោណអាចារ្យក៏ចេញមកទទួលមុខអរជុនបបួលឲ្យច្បាំងតតួ ព្រោះជាក្សត្រិយ៍ជាតិអ្នកចម្បាំង ឮត្រង់ចម្បាំងឥតមានរុញរាប៉ុនសសៃរោមទេ អ្នកចម្បាំងទាំងពីរបានតស៊ូគ្នាក្នុងល្បិចយុទ្ធវិធី ទាំងពីរក៏សំដែងសេចក្ដីក្លា បញ្ញានឹងសេចក្ដីអំណត់អត់ធន់ រកអ្នកឯណាស្មើគ្មាន សង្គ្រាមគ្រាណាក៏គ្មានស្មើដូចគ្រានោះ គ្រានោះជាឱកាសល្អបំផុត ជាឱកាសឲ្យបានឃើញទាហ៊ានឯកស៊ូរគ្នា ។",
"question": "តើអ្នកចម្បាំងទាំងពីរបានតស៊ូគ្នារវាងគ្រឿងមុខមុនមិនមានសេចក្ដីមួយណាដែលមានទេ?",
"answer": "ជាឱកាសល្អបំផុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅពេលនោះ ស្ត្រីម្នាក់អាយុកណ្តាលមនុស្ស និងក្មេងកម្លោះម្នាក់មុខស្ងួតស្ងប់ សម្បុរស្បែកឡើងទង់ដែងដោយត្រូវកំដៅថ្ងៃ ដើរមកពីខាងត្បូងចូលមកក្នុងភូមិ។មនុស្សទាំងពីរនាក់នេះស្លៀកពាក់ខោអាវធ្លុះ ហើយមានដំណើរធេងធោងដោយអស់កម្លាំងជ្រុលពេក។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានសម្បុរស្បែកឡើងទង់ដែងដោយត្រូវកំដៅថ្ងៃនៅពេលនោះ?",
"answer": "មនុស្សទាំងពីរនាក់ មានអាយុកណ្តាល និងក្មេងកម្លោះម្នាក់មុខស្ងួតស្ងប់ និងស្លៀកពាក់ខោអាវធ្លុះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "- ធ្វើចរន្តការនូវរាល់ការផ្លាស់ប្ដូរប្រែប្រួលទាក់ទងទៅនឹងសិទ្ធិ ដែលកើតឡើងដោយកិច្ចសន្យាផ្ទេរដូចជា ការលក់ ការឱ្យ ការដូរ សន្តតិកម្ម ឬ ពាក់ព័ន្ធនឹងការដូរ ប្រភេទ ឬ ស្ថានភាព នៃដីដូចជា ការសាងសង់ ការចាក់បំពេញដី ការជីកកកាយយកដីជាដើម",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរាល់ការផ្លាស់ប្ដូរប្រែប្រួលទាក់ទងទៅនឹងសិទ្ធិ ដែលកើតឡើងដោយកិច្ចសន្យាផ្ទេរដូចជា ការលក់ ការឱ្យ ការដូរ សន្តតិកម្ម ឬ ពាក់ព័ន្ធនឹងការដូរ ប្រភេទ ឬ ស្ថានភាព នៃដី",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គ្រានោះលោកយមរាជ និង មន្រ្ដីតូចម្នាក់ កើតសេចក្ដីវិវាទទាស់ទែងគ្នាជាយូរខែ ហើយមន្រ្ដីតូចនោះ គុំគិតសំលាប់លោកយមរាជនោះអោយបាន។ មន្រ្ដីតូចនោះមានស្រីបំរើម្នាក់ជាទីទុកចិត្ត ប្រើដូចម្ដេចបានទាំងអស់។ ស្រីបំរើនខំផ្គាប់ផ្គន់ចៅហ្វាយមិនអោយទាស់ចិត្ត។ វេលាយប់ស្ងាត់មន្រ្ដីនោះនិយាយ នឹង ស្រីបំរើថា «វេលានេះ ចូរឯងអានិតអញពីព្រោះអញស្អប់លោក",
"question": "យ៉ាងណាឈ្មោះស្រីបំរើដែលមាននៅជាទីទុកចិត្តមន្រ្ដីតូច?",
"answer": "ស្រីបំរើនេះមានឈ្មោះជាទីទុកចិត្តមន្រ្ដីតូចជាប់គ្នាជាយូរខែ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សេដ្ឋកិច្ចនៃសហរាជាណាចក្រ គឺត្រូវបានបូកបញ្ចូលទាំង សេដ្ឋកិច្ចរបស់ អង់គ្លេស ស្កុតឡែន វ៉ែល និង អៀរឡង់ខាងជើង។ ដោយផ្អែកតាមអត្រាប្ដូរប្រាក់នៅលើទីផ្សារ បច្ចុប្បន្នសហរាជាណាចក្រ គឺជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទី៥ លើពិភពលោក និង ទី២ នៅអឺរ៉ុប បន្ទាប់ពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។",
"question": "តើសហរាជាណាចក្រជាងគេនៅលើពិភពលោកដោយផ្អែកតាមសេដ្ឋកិច្ចគឺជាធម្មតាអ្វី?",
"answer": "មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច",
"type": "extract"
},
{
"context": "បេតុងក្លាយជាសូលីតនិងរឹងក្រោយពីការលាយបញ្ចូលគ្នានៃល្បាយបេតុង និង យកទៅចាក់ ដោយសារផលគីមីមួយ ដែលគេហៅថា អ៊ីដ្រាតកម្ម។ ទឹកមានប្រតិកម្មជាមួយស៊ីម៉ង់ត៍ ដែលតភ្ជាប់ធាតុផ្សំផ្សេងទៀតជាមួយគ្នា ដែលអាចបង្កើតបានជាសំភារៈមានលក្ខណៈរឹងដូចថ្ម។ បេតុងត្រូវបានគេប្រើដើម្បីផលិតកំរាលផ្លូវ គ្រោងឆ្អឹងស្ថាបត្យកម្ម គ្រឹះ ផ្លូវ ស្ពាន ចំនតឡាន គ្រោងឆ្អឹងសំនង់ អិដ្ឋរៀបជញ្ជាំង ជើងតាងរបងទ្វារ និងបង្គោលភ្លើង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបេតុងដែលក្លាយជាសូលីតនិងរឹងក្រោយពីការលាយបញ្ចូលគ្នានៃល្បាយបេតុង និង យកទៅចាក់ដោយសារតែអ៊ីដ្រាតកម្ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសដែលបានចំណាយទុនវិនិយោគច្រើនជាងគេនៅវៀតណាមក មានដូចជា សិង្ហបូរី ដែលមានគ្រោងការវិនិយោគដែលបានទទួលការអនុម័តចំនួនគ្រោងការ ក្នុងតម្លៃ៥.៣ ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ តម្លៃការវិនិយោគនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ានក្នុងប្រទេសវៀតណាមមាន ២៧.៦៩% នៃតម្លៃការវិនិយោគអន្ដរជាតិទាំងអស់នៅវៀតណាម ពោលគឺមានតម្លៃ ៨.១៤ ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក នៃតម្លៃការវិនិយោគអន្ដរជាតិសរុប ២៩.៤ ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានគ្រោងការទាំងអស់ ៣៣៧ គ្រោងការ ដោយម៉ាលេស៊ីវិនិយោគលំដាប់ទី២ បន្ទាប់ពីសិង្ហបូរី ថៃវិនិយោគលំដាប់ទី៣។ ប្រភេទនៃការវិនិយោគដែលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានកំពុងដំណើរការនៅវៀតណាមមានដូចជា ឧស្សាហកម្មការផលិត ការបង្កើតស្ថាប័ន លំនៅដ្ឋាន ការផលិតទំនិញឧបភោគបរិភោគនិងការកែច្នៃអាហារ។ វៀតណាមរំពឹងទុកថា ការវិនិយោគពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននេះនឹងមានការរួមចំណែកធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពការវិនិយោគរវាងកូរ៉េខាត្បូង តៃវ៉ាន់ ហុងកុង និងជប៉ុន។",
"question": "តើប្រទេសដែលបានចំណាយទុនវិនិយោគច្រើនជាងគេនៅវៀតណាមមានដូចជាសិង្ហបូរី?",
"answer": "សិង្ហបូរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការបោះឆ្នោតជាសកលនៅឆ្នាំ១៩៩៨ សម្តេចបានដឹកនាំ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងនាមសម្តេចជាអនុប្រធាន រហូតទទួលបានជោគជ័យ ហើយបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ នីតិកាលទី២ នៃរដ្ឋសភាជាតិ ដែលមានគណបក្សធំៗពីរគឺ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេច ប្រទេសកម្ពុជាបានក្លាយជា សមាជិកទី១០នៃប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកដឹកនាំសម្តេចជាសកលនៅឆ្នាំ១៩៩៨?",
"answer": "ដោយសារតែសម្តេចបានដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងនាមសម្តេចជាអនុប្រធាន ហើយបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុត្ររបស់ព្រះចៅរាមាធិបតីទាំង៣គឺ បាសាត បាអាត និងកំបង់ពិសីបានឡើងសោយរាជ្យជាបន្តបន្ទាប់នៅក្រុងអង្គរពីឆ្នាំ ១៣៥២ ដល់ ១៣៥៧។ ពេលនោះព្រះសុរិយោវង្សអនុជព្រះលំពង្សរាជាដែលបានភៀសព្រះអង្គទៅប្រទេសលាវ លានជាង នោះបានលើកទ័ពមកវាយយកបាន ក្រុងអង្គរនៅឆ្នាំ ១៣៥៧។ ចៅកំបង់ពិសីត្រូវសុគតក្នុងសង្គ្រាម។ បន្ទាប់មកខ្មែរក៏បានវាយកំចាត់សៀមអោយចេញផុតពី នគររាជសីមានៅទិសពាយព្យនិង បស្ចឹមនៅទិសនិរតី។ ព្រះបាទស្រីសុរិយោវង្សបានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១៣៦៣ ដោយរោគា។ ក្មួយរបស់ព្រះអង្គព្រះនាមបរមរាមាបានឡើងសោយរាជ្យស្នងពីឆ្នាំ ១៣៦៣ ដល់ ១៣៧៣។ ព្រះអង្គបានចងស្ពានមេត្រីជាមួយព្រះចៅហុងអ៊ូនៃរាជវង្សមិង។ ឯជនជាតិសៀមក៏ពុំបានមកឈ្លានពានខ្មែរទៀតទេ ដោយជាប់ដៃក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយក្សត្របុរីជាច្រើននៅខាងជើងក្រុងអយុធ្យា។",
"question": "ជាមួយអ្វីដែលបានលើកទ័ព បានយកបានក្រុងអង្គរនៅឆ្នាំ ១៣៥៧?",
"answer": "ពេលនោះព្រះសុរិយោវង្សអនុជព្រះលំពង្សរាជាដែលបានភៀសព្រះអង្គទៅប្រទេសលាវ លានជាង នោះបានលើកទ័ពមកវាយយកបាន ក្រុងអង្គរនៅឆ្នាំ ១៣៥៧។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំពោះដំណាំ សំណង់ ឬ ការ្យទាំងឡាយណា ដែលបានធ្វើដោយតតិយជនដោយសុចរិតដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ៣៨ នៃច្បាប់នេះ កម្មសិទ្ធិករមិនអាចសុំដកយកចេញនូវការ្យ ដំណាំ ឬ ការរៀបចំទាំងនោះបានឡើយ ។ កម្មសិទ្ធិករមានជំរើសពីរ ឬ មួយសងថ្លៃសម្ភារៈ និង ថ្លៃពលកម្ម ឬ មួយសងជាទឹកប្រាក់ស្មើនឹងតម្លៃលើស ដែលដីបានកើនតម្លៃក៏បាន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកម្មសិទ្ធិកររបស់តតិយជនដែលមានជំរើសក្នុងការសុំដកយកចេញនូវការ្យ ដំណាំ ឬ ការរៀបចំទាំងនោះ នៅពេលដែលមានចែងក្នុងមាត្រាអំពីសុចរិត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផ្អែកលើស្ថានភាពសណ្ឋានដី កំរងកោះជប៉ុនចែកចេញជា២ផ្នែកធំៗគឺ ជប៉ុនខាងកើតនិងខាងជើង និង ជប៉ុនខាងលិចនិងខាងត្បូង។ ព្រំដែនខ័ណ្ឌផ្នែកទាំង២នេះស្ថិតនៅកោះហុងស្សូភាគកណ្ដាល គឺ ខ្សែតិកតូនិកអ៊ីតុអ៊ីហ្គាវ៉ាស៊ីស្សឹអុកា។ កំរងកោះជប៉ុនស្ថិតនៅទីប្រសព្វនៃផ្លាកធំ៤មាន៖ ផ្លាកអឺរ៉ាស៊ី ផ្លាកសមុទ្រហ្វីលីពីន ផ្លាកប៉ាស៊ីហ្វិក និង ផ្លាកអាមេរិកខាងជើង។ វាជាផ្នែកមួយរបស់ខ្សែក្រវ៉ាត់ភ្នំភ្លើងនិងរញ្ជួយដីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ហេតុនេះហើយទើបប្រទេសនេះសំបូររញ្ជូយដី (១០%ទៅ២០%នៃរញ្ជូយដីពិភពលោកកើតឡើងនៅម្ដុំប្រទេសជប៉ុន)។ រញ្ជូយដីថ្នាក់ទី១និងទី២ មានកើតនៅប្រទេសជប៉ុនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ គុណភាពដីប្រទេសជប៉ុនមានជីវជាតិល្អ ព្រោះជាដីបានមកពីសកម្មភាពភ្នំភ្លើង។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រការដែលប្រទេសជប៉ុនសំបូរអុនសេន ក៏ជាអំណោយផលពីភ្នំភ្លើងផងដែរ។ ក្នុងនោះភ្នំភ្លើង វាជាភោគផលយ៉ាងប្រណិតក្នុងការអនុគ្រោះដល់ការធ្វើកសិកម្ម។",
"question": "ប្រទេសណាចំពោះមានជីវជាតិល្អជាងគេនៅក្នុងកំរងកោះជប៉ុន?",
"answer": "ប្រទេសជប៉ុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ច្រកសិង្ហបុរី (ជាភាសាអង់គ្លេស Singapore Strait ជាភាសាចិន 新加坡海峡) ជាច្រកសមុទ្រនៅចន្លោះច្រកម៉ាឡាកានៅខាងលិច និង សមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅខាងកើត។ វាមានប្រវែង ១០៥ គ.ម និងមានទទឹងមធ្យម ១៦ គ.ម។ ច្រកនេះមានជំរៅទឹកជ្រៅ ដែលអាចអោយនាវាធំៗចូលទៅកំពុងផែសិង្ហបុរីបាន។",
"question": "ច្រកសិង្ហបុរីមានជំរៅទឹកជ្រៅប៉ុន្មាន?",
"answer": "ច្រកសិង្ហបុរីមានជំរៅទឹកជ្រៅដែលអាចអោយនាវាធំៗចូលទៅកំពុងផែសិង្ហបុរីបាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហ្វែរមីរស់នៅទីក្រុងរ៉ូមរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៣៨។ នៅឆ្នាំនោះ ហ្វែរមី(អាយុ៣៧ឆ្នាំ)បានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា សំរាប់បំនកស្រាយរបស់លោកអំពីអត្ថិភាពនៃធាតុវិទ្យុសកម្មថ្មីដែលកើតពីបន្សាយណឺត្រុង និងសំរាប់របកគំឃើញរបស់លោកអំពីប្រតិកម្មនុយក្លេអ៊ែរបណ្ដាលពីណឺត្រុងយឺត។",
"question": "យ៉ាងណាច្រើនឆ្នាំហ្វែរមីរស់នៅទីក្រុងរ៉ូមរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៣៨?",
"answer": "ហ្វែរមីរស់នៅទីក្រុងរ៉ូមរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៣៨ ជាធនាគារ 90 ឆ្នាំ (អាយុ៣៧ឆ្នាំនៅពេលទទួលរង្វាន់)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលនោះ ព្រះអង្គត្រិះរិះ ក្នុងព្រះរាជហឫទ័យ នឹងឲ្យអជ្ឈត្ថិកទាននោះ ក៏កើតជាអស្ចារ្យក្រៃពេក រីក្រឡាមហាប្រឹថពី មានកម្រាស់ ២ សែន ដ៏អធិកនីទៅនូវ ៤ ម៉ឺន យោជន៍ ក៏ពុំអាចនឹងទប់ទល់តំកល់អាត្មានោះបានឡើយ សឹងដ៏កក្រើក រំពើកបញ្ចេញនូវស័ព្ទសម្រែកនោះ ស្ទៀរមហិមាក្រៃពេក មិនតែប៉ុណ្ណោះ មហាសមុទ្រ ដ៏មានទឹកពុះពោរ ជោរឡើង រំជំរំជែង បោកបែកផ្កាត្រែង រលករលង មកលើមាត់ច្រាំង រីភ្នំសិនេរុបព្វតរាជនោះសោត សឹងដ៏មានកំពូលនោះ ទន់ល្វន់ល្វាសទៅមក បីដូចចុងដំបងទងផ្តៅ គិតដ៏អ្នកកាត់ចុងដើម បោះទៅក្នុងពពុរភ្លើង ហើយយកមកបោចបក បញ្ឈរឡើងទន់ល្វន់ល្វាសនោះ មានប្រការដូចម្តេចមិញ ភ្នំព្រះសិនេរុរាជនោះ ក៏ឱនលំទោន ឆ្ពោះទៅកាន់ ជេតុត្តរនគរនោះ មានប្រការដូច្នោះហោង ។ រីបណ្តាភ្នំទាំងពួងសោត សឹងដ៏មានកំពូលនោះរណ្តំគ្នា បន្លឺនូវស័ព្ទ ឮសូរ គឹកកងក្រៃពេក ។ រីផ្គរសោត ដ៏លាន់ឮនូវស័ព្ទនោះកងរំពង ផ្លេកបន្ទោរ ពុំជួកាល សឹងដ៏ដាលច្រវាត់ចាលចាញ់សម្ភារ បារមី នៃព្រះបរមពោធិសត្វ ព្ធដ៏កាលនោះ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ក៏ទះព្រះហស្ថ ថ្វាយស័ព្ទសាធុការ ទាំងមហាព្រហ្ម ក៏ស្លុតី ថ្វាយជ័យមង្គល រីស័ព្ទកោលាហល ក៏កើតប្រាកដ ដរាបដល់ព្រហ្មលោកនាយហោង ។",
"question": "ព្រះអង្គត្រិះរិះនៅពេលណាដែលឲ្យអជ្ឈត្ថិកទាននោះមកជាអស្ចារ្យមហាប្រឹថ?",
"answer": "កាលនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វាលខ្សាច់ជើងទឹក ជាតំបន់ដែលមានវាលខ្សាច់សក្បុសយ៉ាងធំនៅជាប់មាត់ប្រាំងទន្លេ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ សិស្សានុសិស្ស យុវវ័យ តែងតែទៅកំសាន្ត ដោយអង្គុយក្រោយដើមឈើ ញុំាចំនីអាហារ លេងកីឡាដូចជាបាល់ទាត់ បាល់ទះ វាយសី ទាត់សី ឬ លេងល្បែងផ្សេងៗ.....។តំបន់ឆ្នេខ្សាច់នៅទីនោះគឺមិនខុសពីតំបន់មាត់ទន្លេប៉ុន្មានទេ តែទីនោះពុំសូវមានកន្លែងស្អាត និង ត្រជាក់តែពេលថ្ងៃរសៀលរហូត ដល់ពេលល្ងាច។នៅខាងលិចជាប់វាលខ្សាច់ទីនោះមានប្រជាជនកសិករធ្វើស្រែប្រាំងរាប់រយហិតា។ពេលដែលប្រជាជនចាប់ផ្ដើមធ្វើ មើលទៅវាលស្រែ មានសភាពជាជួរៗ ត្រូវតាមប្លង់ប្រៀបបានដូចជាបន្ទាត់។ ពេលស្រូវចាប់ផ្ដើមលូតលាស់ ហាក់មានសភាពខៀវស្រងាត់ ទន់ភ្លន់រូមជាមួយនឹងខ្យល់ដែលបក់មករវិចៗ។ រីឯរដូវស្រូវទុំវិញ គឺស្រូវទាំងអស់មានលក្ខណៈល្អ គ្រាប់ស្រូវធំៗច្រើនហើយធ្ងន់ធ្លាក់ដល់ក្រោម ពិសេសគឺមានពណ៌ចាំងដូចមាសដែលអមជាមួយនឹង ក្លឹនក្រអូបនៃស្រូវទុំតាមរយះខ្យល់បក់ផងដែរ។ពេលព្រះអាទិត្យរៀបលិច ហើយចាំងមកនូវពណ៌ស្រូវដូវមាស គឺជាពេលដែលស្រស់ស្អាត និងពិសេសបំផុត។",
"question": "តើវាលខ្សាច់ជើងទឹកមានគោលដៅសំណួរអ្វីខ្លះមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "សិស្សានុសិស្ស យុវវ័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីព្រេងនាយមានមេកន្ទ្រាញម្នាក់កាំម៉ាក់ គាត់មានប្រពន្ធបីនាក់។ ប្រពន្ធទី១ ឈ្មោះនាងឃ្លីន ទី២ ឈ្មោះនាងតី និងទី៣ ឈ្មោះនាងម៉ី។ ថ្ងៃមួយមេកន្ទ្រាញបាននាំសេនារបស់ខ្លួនចេញទៅបរបាញ់សត្វក្នុង ព្រៃ រីឯប្រពន្ធៗនៅផ្ទះក៏នាំគ្នាជជែកលេងពីនេះពីនោះ រហូតដល់ភ្នាល់គ្នាថា នៅពេលប្ដីត្រឡប់មកវិញ តើគាត់សម្រាន្តជាមួយអ្នកណា? ម្នាក់ៗសុទ្ធតែអះអាងយកប្រៀបរៀងៗខ្លួនថា \"ពិតជានៅជាមួយខ្លួន\"។ នាងឃ្លីន ដែលជាប្រពន្ធទី១ បានអះអាងថា បើប្ដីវិលវិញហើយមិននៅជាមួយខ្លួនទេនោះខ្លួននឹងចាកចេញពីផ្ទះ ទាំងយប់ហើយទៅរស់នៅក្នុងល្អាងភ្នំជារៀងរហូត។",
"question": "តើមេកន្ទ្រាញនាំសេនារបស់ខ្លួនចេញទៅបរបាញ់សត្វក្នុង ព្រៃ ជាមួយអ្នកណា?",
"answer": "នាងឃ្លីន",
"type": "extract"
},
{
"context": "រូងក្រោមសមុទ្រទីមួយសំរាប់រថភ្លើងត្រូវបានបើកដំនើរការនៅថ្ងៃទី ១៥ វិច្ឆិកា ១៩៤២។ រូងក្រោមសមុទ្រសំរាប់ផ្លូវថ្នល់ត្រូវបានបើកដំនើរការនៅថ្ងៃទី៩ មិនា ១៩៥៨។ ស្ពានខាន់ម៉ុងក្យូ ត្រូវបានបើកដំនើរការនៅថ្ងៃទី ១៤ វិច្ឆិកា ១៩៧៣។ រូងក្រោមសមុទ្រសំរាប់ស៊ីងកាងសេនត្រូវបានបើកដំនើរការនៅថ្ងៃទី ១០ មិនា ១៩៧៥។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលរូងក្រោមសមុទ្រសំរាប់រថភ្លើងត្រូវបានបើកដំនើរការ?",
"answer": "រូងក្រោមសមុទ្រសំរាប់រថភ្លើងត្រូវបានបើកដំនើរការនៅថ្ងៃទី ១៥ វិច្ឆិកា ១៩៤២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តកំពង់ចាមគឺជាខេត្តមួយ ដែលមានវ័យចំណាស់មួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយស្ថិតនៅភាគខាងជើងឆៀងខាងកើតរាជធានីភ្នំពេញ។ខេត្តនេះមានចម្ងាយប្រហែល ១២៤គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ ដែលកាត់តាមផ្លូវជាតិលេខ៦ និងផ្លូវជាតិលេខ៧។ ខេត្តកំពង់ចាមមានផ្ទៃដីចំនួន ៤៥៤៩គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានក្រុងចំនួន ១ ស្រុកចំនួន៩ ឃុំចំនួន១៦៩ សង្កាត់ចំនួន៤ ភូមិចំនួន១៧៥៨។ កាលដើមឡើយខេត្តកំពង់ចាមក្រុងចំនួន២ និងស្រុកចំនួន១៤ នៅដើមអាណត្តិនៃរាជរដ្ខាភិបាលកម្ពុជាបានបំបែកខេត្តនេះជាពីរនៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ដោយព្រះករុណាព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ខេត្តនេះស្ថិតនៅវាលទំនាបកណ្តាលនៃទន្លេមេគង្គ ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខាងជើងជាប់ខេត្តកំពង់ធំ និងខេត្តក្រចេះ ខាងកើតជាប់ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ខាងត្បូងជាប់ខេត្តកណ្តាល និងខេត្តព្រៃវែង។",
"question": "យ៉ាងណាខេត្តកំពង់ចាមមានចម្ងាយប្រហែលមួយនៅពីរាជធានីភ្នំពេញ?",
"answer": "ខេត្តកំពង់ចាមមានចម្ងាយប្រហែល ១២៤គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភ្នំពេញ គឺជារាជធានីដែលមានផ្ទៃដី 678.46 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (261.95 sq mi) ដែលមានឋានៈរដ្ឋាភិបាលស្មើនឹងខេត្ត ។ ក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានបែងចែកជា 14 ផ្នែករដ្ឋបាលដែលហៅថា ខណ្ឌ (Distrists) ស្រុកត្រូវបានបែងចែកទៅជា ថ្នាក់ឃុំ (Commune) ដែលមាន 105 សង្កាត់ (Boroughs) និងបែងចែកបន្តទៅជា 953 ភូមិ (Villages) ហើយខណ្ឌទាំងអស់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រាជធានីភ្នំពេញ ។ រចនាសម្ព័នរដ្ឋបាលរាជធានី មានដូចជា៖ ក្រុមប្រឹក្សា ចែកចេញជា៤ ដូចជា គណៈកម្មការសម្របសម្រួលបច្ចេកទេស គណៈកម្មការលទ្ធកម្ម គណៈកម្មការពិគ្រោះយោបល់ស្ត្រី និង កុមារ គណៈកម្មការផ្សេងៗទៀត ។ បន្ទាប់មកមាន មន្ទីរអង្គភាពជំនាញ គណៈអភិបាលក្រុង បន្ទាប់មក នាយករដ្ឋបាល ចែកចេញជា ៨ ទៀតដូចជា ១.ទីចាត់ការរដ្ឋបាល ២.ទីចាត់ការផែនការ និង វិនិយោគ ៣.ទីចាត់ការហរិញវត្ថុ ៤.ទីចាត់ការរៀបចំក្រុង ៥.ទីចាត់ការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្ស ៦.ទីចាត់ការអន្តរវិស័យ ៧.ទីចាត់ការច្បាប់ និង សិទ្ធមនុស្ស ៨.ទីចាត់ការ កិច្ចការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ ។",
"question": "ភ្នំពេញគឺជារាជធានីដែលមានផ្ទៃដីប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ?",
"answer": "ភ្នំពេញគឺជារាជធានីដែលមានផ្ទៃដី 678.46 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (261.95 sq mi)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិចអាស៊ីលោក Sheikh Fahad Al-Sabah បានបាត់បង់ជីវីតនៅក្នុងអំពើឈ្លានពានគុយវ៉ែតពីសំនាក់អ៊ីរ៉ាក់។ ទីស្នាក់ការរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិចអាស៊ីបានរើជាបណ្ដោះអាសន្នទៅអង់គ្លេស រហូតដល់គុយវ៉ែតបានសេរីភាពវិញនៅឆ្នាំ១៩៩១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីជីវិតបាត់បង់នៃប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិចអាស៊ី និងទីស្នាក់ការរបស់គាត់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងកំឡុងដើមសម័យរតនកោសិន្ទ្រ ថៃបានប្រឈមនឹងការវាយលុកពីប្រទេសដទៃ ជាច្រើនលើកច្រើនគ្រារហូតដល់សម័យរជ្ជកាលទី៤ ។ ព្រះរាជនយោបាយរបស់ព្រះមហាក្សត្រក្នុងកំឡុងពេលនោះគឺ ការពារខ្លួនឯងពីមហាអំណាចអាណានិគម តែក៏មានការគាំទ្រឱ្យមានការដាក់ទុនពីបរទេស ការទទួលយកវិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកទេសពីលោកខាងលិច និងការសិក្សាបែបទាន់សម័យដែរ។",
"question": "ព្រះរាជនយោបាយរបស់ព្រះមហាក្សត្រក្នុងកំឡុងពេលសម័យរតនកោសិន្រគឺជាអ្វី?",
"answer": "ការពារខ្លួនឯងពីមហាអំណាចអាណានិគម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពិធីខួបកំណើត ឬចម្រើនព្រះជន្មអាចនិយាយបានថា ក៏មានប្រើពាក្យរួមមួយទៀតដែរ គឺពិធីអាយុវឌ្ឍនៈមង្គល ដែលជាទូទៅគេធ្វើរៀងរាល់១២ឆ្នាំម្ដង គឺនៅអាយុ១២ឆ្នាំ អាយុ២៤ឆ្នាំនិង អាយុ៣៦ឆ្នាំ ។នៅពេលធ្វើពិធី អ្នកចូលរួមត្រូវជាភ្ញៀវកិត្តិយសក្ដី ជាសាច់ញាតិក្ដី ត្រូវប្រសិទ្ធិពរជ័យ សិរីមង្គល និងស្រោចទឹក លាងជម្រះសេចក្ដី មន្ទិលសៅហ្មងទាំងឡាយ ដែលកើតមាននៅឆ្នាំចាស់កន្លងមក ។",
"question": "ពិធីអាយុវឌ្ឍនៈមង្គលគឺជាទូទៅគេធ្វើម្តង់ៗប៉ុន្មានឆ្នាំម្ដង?",
"answer": "ពិធីអាយុវឌ្ឍនៈមង្គលគឺជាទូទៅគេធ្វើរៀងរាល់១២ឆ្នាំម្ដង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តមណ្ឌលគីរី ជាខេត្តស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីធំជាងគេ តែមានប្រជាជនតិចជាងគេ។ ទីរួមខេត្តឈ្មោះក្រុងសែនមនោរម្យ។ ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិធំមួយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិជាច្រើនដូចជាទឹកជ្រោះប្រកបដោយហ្វូងមច្ឆាជាច្រើនប្រភេទ ព្រមទាំងរុក្ខជាតិ សត្វព្រៃ ព្រៃកោងកាង និងភ្នំតូចធំជាច្រើន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខេត្តមណ្ឌលគីរី ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសកម្ពុជា មានប្រជាជនតិចជាងគេ ប៉ុន្តែមានផ្ទៃដីធំជាងគេ និងមានទីក្រុងឈ្មោះក្រុងសែនមនោរម្យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣ ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យពូជសាមគ្គី របស់ក្រុមសហគមន៍កសិកម្មអញ្ចាញរូងសម័យថ្មី ស្ថិតក្នុងភូមិអណ្តូងរវៀង ឃុំអញ្ចាញរូង ស្រុកបរិបូណ៌ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ មានមោទកភាពពេកក្រៃដែលបានពើបនូវទស្សនីយភាពដ៏អស្ចារ្យដែលជាកេរមត៌កដូនតារៀងមក បានលេចឡើងចំពោះមុខដោយក្រុមសម្តែងមកពីមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ សកម្មភាពនេះ បានដាស់ស្មារតីប្រជាពលរដ្ឋឲ្យដឹង កាន់តែច្បាស់ជាងមុន នេះប្រសិនបើគាត់បានដឹងពីប្រវត្តិនៃការកើតឡើង អារម្មណ៍គាត់កាន់តែមោទកភាពចំពោះខ្លួនឯងជាងនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យពូជសាមគ្គី នៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣ ដែលមានមោទកភាពពេកក្រៃ ដែលជាកេរមត៌កដូនតារៀងមក បានលេចឡើងចំពោះមុខ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទនាគព័ន្ធត្រូវបានគេស្គាល់តាំងពីចាប់ផ្តើមការសិក្សាស្រាវជ្រាវស្ថាបត្យកម្មកម្ពុជាមក គឺនៅមុនឆ្នាំ ១៨៦៦ ប៉ុន្តែត្រូវបានកាប់ឆ្ការយកព្រៃចេញពីប្រាសាទដោយលោក ហ្វារុត (Farut) នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៨៦៦-១៨៧៦ បន្ទាប់មកត្រូវបានសម្អាត និងរៀបចំផ្តំថ្មឡើងវិញដោយលោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ ពីឆ្នាំ ១៩២២-១៩២៤ និងលោក M. Glaize ពីឆ្នាំ ១៩៣៨-១៩៣៩ ។ កាលពីមុនមានដើមជ្រៃធំមួយយដើមដុះព័ន្ធជុំវិញប្រាង្គកណ្តាល ប៉ុន្តែត្រូវខ្យល់បក់វាយបំបាក់បំផ្លាញឱ្យដួលនៅឆ្នាំ ១៩៣៥ ។ នៅឆ្នាំ ១៩១១ លោកលុយណេដឺឡាស្ហុងគីយែរបាននិយាយថា មានតែរូបសំណាក់ពីរប៉ុណ្ណោះដែលប្រទះឃើញនៅទីនោះ គឺក្បាលមនុស្សនៅបន្ទប់ខាងកើត និងក្បាលដំរីនៅបន្ទប់ខាងជើង ។ ប៉ុន្តែរូបក្បាលសេះត្រូវបានរកឃើញដោយលោក J-de Mecquenem នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩១២ រីឯក្បាលតោត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២២ ដោយលោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ ហើយធ្វើកំណាយនាំឱ្យលោករកឃើញរូបមួយទៀតគឺព្រះពោធិសត្វលោកេស្វរៈ ។",
"question": "នៅពេលណាដែលប្រាសាទនាគព័ន្ធន៍ត្រូវបានគេស្គាល់តាំងពីចាប់ផ្តើមការសិក្សាស្រាវជ្រាវស្ថាបត្យកម្មកម្ពុជា?",
"answer": "មុនឆ្នាំ ១៨៦៦",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបន្ទាយស្រី .ស្ថិតនៅក្នុងភូមិបន្ទាយស្រី ឃុំបន្ទាយស្រី ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប ដែលចម្ងាយប្រមាណ ៣៩គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងទីរួមខេត្តសៀមរាប ឃ្លាតពីស្រះស្រង់ ២៧គីឡូម៉ែត្រនិងមានចំងាយ៣២គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទអង្គរវត្តតាមផ្លូវឆ្ពោះទៅ ភ្នំគូលេន។ ប្រាសាទបន្ទាយស្រីគឺជាប្រាង្គប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទជាច្រើននៅ ខេត្តសៀមរាប អង្គរដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជានៅលើ ពិភពលោកដែរ ដែលបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនកុះករមកពីតំបន់ជាច្រើន។ ក្រុមភ្ញៀវទេសចរដែលបានទៅទស្សនាប្រាង្គ ប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទដទៃទៀតនៅក្នុងទឹកដីនៃ ខេត្តសៀមរាប តែងតែឆ្លៀតចំណាយពេល ធ្វើដំណើរក្នុងរយៈចម្ងាយដ៏ឆ្ងាយពីទីរួមខេត្ត ។",
"question": "ប្រាសាទបន្ទាយស្រីស្ថិតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "ប្រាសាទបន្ទាយស្រីស្ថិតនៅក្នុងភូមិបន្ទាយស្រី ឃុំបន្ទាយស្រី ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទូរទស្សន៍កងយោធពលខេមរភូមិន្ទកម្ពុជា ឬហៅថា ប៉ុស្តិ៍លេខ ៥ កម្ពុជា (TV5 Cambodia) ឈ្មោះអន្តរជាតិ XU-ATV គឺជាស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា មានក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាជាម្ចាស់របស់ក្រុមហ៊ុន មីកាមេឌា ប៉ុស្តិ៍ផលិតរឿងភាគខ្មែរផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ធ្វើកម្មវិធី ប៉ុស្តិ៍លេខ ៥ កម្ពុជាគឺជាស្ថានីយទូរទស្សន៍កម្ពុជាដំបូងគេដែលចាក់ផ្សាយតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល",
"question": "តើស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍អ្វីមុនគឺជាស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ដំបូងនៃប្រទេសកម្ពុជាចាក់ផ្សាយតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល?",
"answer": "ប៉ុស្តិ៍លេខ ៥ កម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកលី បន្តអោយប្រើភាសាអង់គ្លេសរួមគ្នានៅកន្លែងធ្វើការ និងទំនាក់ទំនងរវាងជាតិសាសន៍ផ្សេងគ្នា។ ជាមួយគ្នានោះ លោកក៏ទទួលស្គាល់ភាសាម៉ាឡេ ភាសាចិន និង ភាសាតាមិល ថាជាភាសាផ្លូវការទាំង៣ផ្សេងទៀត។ សាលាសាធារណៈទាំងអស់ប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាយាន្តក្នុងការអប់រំ។ តែក៏មានមេរៀនជាភាសាកំនើតរបស់ពួកគេដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាភាសាយាន្តដែលសាលាសាធារណៈទាំងអស់ប្រើប្រាស់នៅក្នុងការអប់រំ?",
"answer": "សាលាសាធារណៈទាំងអស់ប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាយាន្តក្នុងការអប់រំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដូច្នេះរឿងរ៉ាវដែលបុព្វជនក្មែរបានទុកឲ្យកូនក្មែរស្រាយនូវប្រស្នារបស់គាត់ គឺ មានច្រើនណាស់ទោះបីជាបរទេសខំជូលក្មែរឲ្យដាប់បំផ្លាញឯកសាររបស់យើងក៏ដាច់ពុំអស់ដែរ ព្រោះឯកសារគាត់ទុកនៅលើគោកផង ក្នុងទឹកផង រឿងព្រេងផង ឈ្មោះភ្នំ ភូមិ ស្រុក ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី… ហើយ ជាពិសេសនោះនៅក្នុងល្បែងដែលក្មេងៗ ស្រុកស្រែតែងលេងពីដើម (គឺល្បែងចាក់ទឹកដូង) ។",
"question": "តើការទុកឯកសាររបស់បុព្វជនក្មែរគេស្រាយបញ្ចូលលើក់ដែល?",
"answer": "គោកផង",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រអម្ចាស់អើយ រីស្ទឹងឯណា គឺឥតទឹកឡើយ ហៅថាស្ទឹងទទេ ។ រីនគរមណ្ឌលរាស្ត្ររដ្ឋទាំងឡាយ ថាបើឥតស្តេចគង់ ហើយ ហៅថា ស្រុកទទេ ពុំហៅនគរប្រសើរឡើយ ។ មួយទៀតសោត ស្រីឯណាបើឥតនឹងប្តី ហៅថា ស្រីមេម៉ាយហោង ។ បពិត្រអម្ចាស់អើយ រីភាពជាស្រីមេម៉ាយនេះ មុខគួរឲ្យជាទុក្ខពេកក្នុងលោកនេះ ។ ហេតុនោះហោង រីអញខ្ញុំ នឹងទៅតាមព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ដែលជាស្វាមីនៃអញខ្ញុំ ជាប្រាកដហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាខណ្ឌបន្ថែមដែលបានគេគេហៅថាស្ទឹងទទេ និងស្រុកទទេ?",
"answer": "ស្ទឹងទទេ និងស្រុកទទេ គេគេហៅថាអ្វីដែលឥតទឹកឡើយ ប៉ុន្តែមួយទៀតសោត ស្រីឯណាបើឥតនឹងប្តី ហៅថា ស្រីមេម៉ាយហោង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ធម៌ដែលទ្រទ្រង់នូវសភាវៈរបស់ខ្លួនឯង ដោយមានហេតុបច្ច័យតាក់តែងឡើង ប្រព្រឹត្តទៅតាមធម្មនិយាម គឺធម្មតាតាមទំនើងខ្លួនឯងមិនមានអ្នកបណ្តាលឲ្យកើត និងមានរូបលក្ខណៈ កិច្ច អាការៈដោយខ្លួនមិនទូទៅដល់ធម៌ដ៏ទៃ មាន ១៨ យ៉ាងគឺ ៖",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនយ៉ាងនៃធម៌ដែលទ្រទ្រង់នូវសភាវៈរបស់ខ្លួនឯងមាន?",
"answer": "ធម៌ដែលទ្រទ្រង់នូវសភាវៈរបស់ខ្លួនឯងមានច្រើនយ៉ាង ជាធម៌មិនមានអ្នកបណ្តាលឲ្យកើត និងមានរូបលក្ខណៈ កិច្ច អាការៈដោយខ្លួនមិនទូទៅដល់ធម៌ដ៏ទៃ មាន ១៨ យ៉ាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ីខាងកើត ឬអាចហៅបានថា អាស៊ីបូព៌ា គឺជាអនុតំបន់មួយនៃអាស៊ីដែលកំណត់តាមតំបន់ភូមិសាស្រ្ត និងវប្បធម៌។ រដ្ឋប្រទេសនៅអាស៊ីខាងកើតមានដូចជា៖ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ហុងកុង (តរព) ម៉ាកាវ (តរព) ជប៉ុន ម៉ុងហ្គោលី កូរ៉េខាងជើង (សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ) កូរ៉េខាងត្បូង (សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ) និងតៃវ៉ាន់ (សាធារណរដ្ឋចិន)។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅអាស៊ីខាងកើតមានរដ្ឋចំនួនបួនដែលមិនទទួលស្គាល់នូវអធិបតេយ្យភាពគ្នាទៅវិញទៅមកហើយរដ្ឋទាំងនោះមាន ចិនដីគោកនឹងកោះតៃវ៉ាន់ ហើយកូរ៉េខាងជើងនឹងកូរ៉េខាងត្បូង។ ម៉ាកាវនិងហុងកុងគឺជារដ្ឋដែលមានស្វ័យភាពខ្ពស់តែត្រូវនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ចិន។ អាស៊ីខាងកើតមានព្រំប្រទល់៖ ខាងជើងជាប់នឹងអាស៊ីខាងជើង ខាងត្បូងជាប់នឹងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ភាគនីរតីគឺជាប់នឹងអាស៊ីខាងត្បូង ខាងលិចជាប់នឹងអាស៊ីកណ្តាល ខាងកើតជាប់នឹងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយភាគអាគ្នេយ៍ជាប់នឹងបណ្តុំកោះមីក្រូណេស៊ី។ នៅពេលខ្លះ ប្រទេសសិង្ហបុរីនិងវៀតណាមក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃអាស៊ីបូព៌ាផងដែរព្រោះថារដ្ឋទាំងពីរនេះមានទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ និងពូជសាសន៍ស្រដៀងនឹងប្រជាជាតិអាស៊ីបូព៌ា។ លើសពីនេះទៅទៀតនោះ សិង្ហបុរីគឺជាសមាជិកនៃកូននាគទាំងបួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអាស៊ីខាងកើត ឬអាចហៅបានថា អាស៊ីបូព៌ា ដែលគឺជាអនុតំបន់មួយនៃអាស៊ីដែលកំណត់តាមតំបន់ភូមិសាស្រ្ត និងវប្បធម៌។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកលឿងគឺជាទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មមួយស្ថិតក្នុងខេត្តព្រៃវែង តាមដងទន្លេមេគង្គ និងផ្លូវជាតិលេខ១។ វាជាឃុំមួយ និង ជាទីរួមស្រុកពាមរ ខេត្តព្រៃវែង ផងដែរ។ គេអាចទៅដល់អ្នកលឿងដោយជិះសាឡាងពីឃុំកំពង់ភ្នំ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្តាល ឬក៏ ដោយជិះទូកឬអូប័រតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គ។",
"question": "តើអ្នកលឿងគឺជាទីក្រុងមួយនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "ខេត្តព្រៃវែង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហៃសាធុសប្បុរសផងទាំងឡាយអើយ កាលនោះ ជូជកព្រាហ្មណ៍ ដើរចេញអំពីចេតបុត្របង្ហាញផ្លូវ ទៅដល់យល់ មហាឥសីមួយរូបឈ្មោះ អច្ចុតមហាឥសី ជូជកក៏មានសេចក្តីត្រេកអរ សំណេះសំណាលជាមួយនឹងឥសី សូត្រជាបាទគាថា ថា បពិត្រព្រះឥសីដ៏មានសិរីសួស្តីប្រសើរអើយ អញខ្ញុំចង់សួរដំណឹងអម្ចាស់ អំពីកាលអ្នកមក សាងផ្នួសបួសជាមហាឥសី សូត្រមន្តចំរើនមេត្តាភាវនា នៅនាព្រៃស្ងាត់ជ្រងំម្នាក់ឯង រីជំងឺអាពាធ (២២៩) បៀតបៀនអ្នក នៅនាអាស្រមនេះឬទេ ។ មួយសោត ទុក្ខភ័យចង្រៃឧបទ្រពអផ្សុកពុំស្រណុក ជាកលិយុគ នៅនាព្រៃសព្វថ្ងៃនេះ តើញុំាងមានឬទេ ។ បពិត្រព្រះមហាឥសីអើយ ការស្វែងរកផ្លែឈើមើមឈើ មកចិញ្ចឹមអាត្មាតាមអ្នកបួស នៅនាព្រៃនេះ តើញុំាងមានឬទេ ។ រីមូស សុចស្រាំង ស្រួយ ខ្ទួច ក្អែប មមង់ មមាច កន្ទេចអាលផង ផ្សំច្រឡំនឹងពស់តូច ពស់ធំ ថ្លាន់ ថ្លែន ខ្យាដំរីផង ។ មួយទៀត ម្រឹគពាឡយង់ឃ្នងផងទាំងឡាយ តើញុំាងមានឬទេ ចូរអ្នកថ្លែងសំដែងប្រាប់ ដោយនូវពំនិតហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជូជកព្រាហ្មណ៍ ដែលសំណេះសំណាលជាមួយនឹងសេចក្តីត្រេកអរ សំណេះសំណាលជាមួយនឹងឥសី សូត្រជាបាទគាថា និងការស្វែងរកផ្លែឈើមើមឈើ មកចិញ្ចឹមអាត្មាតាមអ្នកបួស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជាអ្នកជំនាន់ក្រោយនៃពួកកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិដើម ឬពួកម្ចាស់ស្រុកដើម។ ខ្មែរលើមានប្រហែល៣០ក្រុមជនជាតិ និងគ្រាមភាសាផ្សេងៗគ្នា ក្នុងអំបូរភាសាខ្មែរមន ហើយប្រកបរបរបេះផ្លែឈើ និងដាំចំការព្រៃដុត។ ខ្មែរលើមានចំនួន៧៥០០០នាក់នៅឆ្នាំ១៩៩២។ ពួកនេះមាន ខា ស្នៀង ព្នង ស្អូច សំរែ កួយ ពួន គ្រឹង ចារាយ ... ។ បងប្អូនខ្មែរលើកំពុងជួបប្រទះ កង្វះខាតជាច្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ សុខាភិបាល ការសិក្សាអប់រំ ... ។ ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និងដីព្រៃគឺជាបង្អែកសេដ្ឋកិច្ចនៃពួកខ្មែរលើ តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ សព្វថ្ងៃព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃត្រូវវិនាស ហើយដីព្រៃត្រូវខ្សោះជីជាតិដោយសំនឹក។ នេះជាចំណោទដ៏ធំមួយទៀតចំពោះបងប្អូនខ្មែរលើ។",
"question": "ជាអ្នកជំនាន់ក្រោយនៃពួកកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិដើម ឬពួកម្ចាស់ស្រុកដើម មានមូលដ្ឋានពីណា?",
"answer": "ពួកនេះមាន ខា ស្នៀង ព្នង ស្អូច សំរែ កួយ ពួន គ្រឹង ចារាយ ... ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់នាម \"ហង្សអម្រិត\" ហើយមានបុត្រាមួយអង្គព្រះនាម ជ័យវរ្ម័នទី៣ ក្រោយមកទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ៨៥០ នៃ គ.ស និងទទួលបានបច្ឆាមរណនាមថា ៖ បរមេកេរស្វរៈ ប្រែមកថា \"ព្រះបាទ បរមទេវរាជ\" រាជបល័្លងទ្រង់ត្រូវបានសោយរាជ្យបន្តដោយបុត្រារបស់ទ្រង់ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ ក្នុងឆ្នាំ ៨៣៥ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់បាន រៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់ក្នុងរាជវង្សខ្ពង់ខ្ពស់ដូចគ្នា នាម \"ធរណីន្ទ្រទេវី\" ។",
"question": "តើព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់នាមអ្វី?",
"answer": "ហង្សអម្រិត",
"type": "extract"
},
{
"context": "សេដ្ឋីទាំងប្តីប្រពន្ធ គន់មើលរូបឫកពាចៅផ្កាប់ក្រឡោក នឹកសសើរក្នុងចិត្តថា «កូនប្រសារអញគ្រាន់បើដែរ តែមុខជាខូតខាតជំនួនដូចអ្នកមុនៗ ទៀតហើយ» ហើយសេដ្ឋីប្រាប់ទីកន្លែងឲ្យសង់នៅខាងជើង ឆ្ងាយពីផ្ទះធំ ចំនួន ៥ ព្យាម ។",
"question": "យ៉ាងណាឈាន់សេដ្ឋីទាំងប្តីប្រពន្ធមើលរូបឫកពាចៅផ្កាប់ក្រឡោក នឹកសសើរក្នុងចិត្ត?",
"answer": "ថា «កូនប្រសារអញគ្រាន់បើដែរ តែមុខជាខូតខាតជំនួនដូចអ្នកមុនៗ ទៀតហើយ»",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រអម្ចាស់អើយ រីសម្បត្តិឯណា មានក្នុងជេតុត្តរនគរពេញនូវរ័ត្នទាំង៧ប្រការក្តី ទោះទ្រព្យឯណាផ្សេងៗក្តី នោះ (១២៣) អញខ្ញុំមិនអាល័យសម្បត្តិនោះឡើយ បើព្រាត់ប្រាស់ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរចេញទៅនោះ វាក្តៅផ្សាជាទុក្ខ នៅតែម្នាក់ឯង ។ រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ អ្នកចេញអំពីស្រុកនេះ នាកាលថ្ងៃណាមិញ ក៏អញខ្ញុំនឹងចងក្បិនឲ្យខ្ជាប់ ហើយអញខ្ញុំនឹងពកូនទាំងពីរទៅតាម នាថ្ងៃនោះហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរីសម្បត្តិឯណាដែលមានក្នុងជេតុត្តរនគរពេញនូវរ័ត្នទាំង៧ប្រការក្តី និងសំណួររបស់រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរអំពីស្រុកមួយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភ្នំជីសូរ ស្ថិតនៅភូមិ ចន្លាត់ដៃ ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញតាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមស្រុកបាទី និង ប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចំងាយ៦២គ.ម ដោយប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ស្តាំចូលតាមផ្លូវលំមួយ មានចំងាយ៥គ.ម ពីផ្លូវជាតិ។ បើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្តមានចំងាយ២៧គ.ម។ ភ្នំជីសូរមានកំពស់ ១៣០ម។",
"question": "តើភ្នំជីសូរស្ថិតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "ភូមិ ចន្លាត់ដៃ ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "១- ប្រាសាទបាខែង ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំបាខែងនៅខាងឆ្វេងដៃចូលពីប្រាសាទអង្គរវត្ត ឆ្ពោះទៅអង្គរធំដែលកសាងក្នុងអំឡុងសតវត្សទី៩ ដើមសតវត្សទី១០ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនាក្នុងនោះមានតំកល់លិង្គព្រះឥសូរ និងយោនីព្រះនាងឧមា។ ប្រាសាទនេះមានកំពូលចំនួន ១០៨ និងកំពស់ ៤៥ មាត្រ តំណាងឲ្យភ្នំព្រះសុមេរុមាន ៧ ជាន់ ខ្លះថាតំណាងឲ្យឋានសួគ៌ទាំង ៧ ជាន់របស់ព្រះឥន្រ្ទុ។ ប្រាសាទទាំងនេះទោះបីជារងនៅការបំផ្លិចបំផ្លាញ អស់មួយចំនួនធំក្តី ប៉ុន្តែដោយសារអតីតរាជធានីនេះអំណោយផលផ្នែកធម្មជាតិស្រស់បំព្រង ខ្យល់បរិសុទ្ធលាយឡំ នឹងសំឡេងសត្វយំ ហើយទីនោះខ្ពស់ស្រឡះអាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពនានាបាន ភ្ញៀវទេសចរណ៍ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានបាននាំគ្នាទៅទស្សនានៅទីនោះពេលថ្ងៃរៀបអស្តង្គត យ៉ាងច្រើនកុះករ។",
"question": "ប្រាសាទបាខែងមានកំពូលចំនួនប៉ុន្មាន?",
"answer": "ប្រាសាទបាខែងមានកំពូលចំនួន ១០៨។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករ នៃដី ដែលព្រមឱ្យធ្វើការ្យអ្វីលើដីខ្លួននោះ អាចនឹងសុំប្រើទំនប់ ឬ របាំងទឹកនោះបាន ដោយត្រូវចេញសោហ៊ុយធ្វើ និង សោហ៊ុយថែទាំពាក់កណ្ដាល ។ កម្មសិទ្ធិករនេះមិនត្រូវទារសោហ៊ុយថ្លៃដីឡើយ បើបានទទួលហើយត្រូវតែបង្វិលសងគេវិញ ។",
"question": "ការណ៍នៃកម្មសិទ្ធិករដែលព្រមឱ្យធ្វើការ្យអ្វីលើដីខ្លួនមានអ្វីខ្លះ?",
"answer": "បានទទួលហើយត្រូវតែបង្វិលសងគេវិញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពីឆ្នាំ១៩៤៣ ដល់ ១៩៤៦ លោកធ្វើការនៅ បន្ទប់ពិសោធន៍ជាតិឡូសអាឡាម៉ូស ក្នុងឋានៈជាអ្នកដឹកនាំក្រុម នៃគំរោងម៉ាន់ហាថាន់។ នៅឆ្នាំ១៩៤៤ លោកក្លាយជាពលរដ្ឋអាមេរិកដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ លោកបានបង្រៀនៅសាកលវិទ្យាល័យកូឡុំបៀ សាកលវិទ្យាល័យអ៊ីលីណយ និង សាកលវិទ្យាល័យរីយ៉ូ ដឺ ចានេរ៉ូ។ នៅឆ្នាំ១៩៥៩ លោកជាមួយនឹង អូវិន ឆេមបឺឡែន (Owen Chamberlain) បានរកឃើញអង់ទីប្រូតុង ដែលជាភាគល្អិតមានម៉ាស់ស្មើប្រូតុងតែមានបន្ទុកផ្ទុយគ្នា។ នៅឆ្នាំដដែលនោះលោកបានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យាសំរាប់របកគំហើញនេះ។",
"question": "យ៉ាងណានៅឆ្នាំ១៩៥៩ លោកបានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា?",
"answer": "នៅឆ្នាំ១៩៥៩ លោកបានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យាសំរាប់របកគំហើញអង់ទីប្រូតុង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងបរិបទទេវវិទ្យា លោកិយ ជាធម្មតាសំដៅរូបធាតុ រឺ មណ្ឌលមិនបរិសុទ្ធ ដែលផ្ទុយទៅនឹងឋានសួគ៌ វិញ្ញាណ អចិន្តាយម រឺ ស័ក្ដិសិទ្ធិ។ ទីបញ្ចប់នៃពិភពលោក សំដៅលើឆាកនៃទីបញ្ចប់ចុងក្រោយនៃប្រវត្តិមនុស្សជាតិ ជាញឹកញយសំដៅលើបរិបទសាសនា។",
"question": "តើលោកិយជាធម្មតាសំដៅរូបធាតុ ឬមណ្ឌលមិនបរិសុទ្ធ នៅក្នុងបរិបទទេវវិទ្យា?",
"answer": "រូបធាតុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អេមីល្យូ ហ្គីណូ សេហ្គ្រែ (Emilio Gino Segrè) (១ កុម្ភៈ ១៩០៥ - ២២ មេសា ១៩៨៩) ជាអ្នករូបវិទ្យាជនជាតិអ៊ីតាលី និងជាជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា។ លោកជាមួយនឹង អូវិន ឆេមបឺឡែន (Owen Chamberlain) បានរកឃើញអង់ទីភាគល្អិត អនុអាតូមិចឈ្មោះអង់ទីប្រូតុង។",
"question": "យ៉ាងណាជាអេមីល្យូ ហ្គីណូ សេហ្គ្រែ បានរកឃើញ?",
"answer": "អេមីល្យូ ហ្គីណូ សេហ្គ្រែ បានរកឃើញអង់ទីភាគល្អិត អនុអាតូមិចឈ្មោះអង់ទីប្រូតុង ជាមួយនឹង អូវិន ឆេមបឺឡែន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រហែលជាងមួយខែ ពួកខ្មោចទាំងប៉ុន្មានបបួលគ្នា ព្រមទាំងអាប៉ាងឲ្យទៅរកបាញ់សត្វមកធ្វើជាអាហារ ។ អាប៉ាងក៏ទៅជាមួយនឹងពួកខ្មោចនោះ លុះទៅដល់កណ្តាលព្រៃដើមត្រថុក ដែលខ្មោចទាំងពួងសម្គាល់ថា ដើមឈើទាល បានប្រទេះនឹងកង្កែបមួយ ខ្មោចទាំងនោះស្រែកថា «ប្រយ័ត្នវ៉ីកនយើង! ដំរីធំណាស់ ទៅហើយ! »។ អាប៉ាងឮគេស្រែកថាដំរី ក៏ប្រឹងរកមើល មិនឃើញដំរីសោះ ឃើញតែកង្កែបលោតមកត្រង់មុខអាប៉ាងៗ ក៏ចាប់ដាក់ក្នុងថ្នក់សំពត់ទៅ ។ ខ្មោចអស់នោះ ចេះតែស្រែកថា «ប្រយ័ត្នវ៉ីដំរីស្តមួយធំណាស់» ហើយស្រែកសួរអាប៉ាងថា «ឃើញដំរីឬទេ?» ។ អាប៉ាងស្រែកថា «មិនឃើញទេ!» ។ ពួកខ្មោចក៏នាំគ្នាដើរមកដល់ជិតអាប៉ាងហើយថា «ទៅអាប៉ាងទៅផ្ទះយើង រកសត្វមិនបានទេ» ។ អាប៉ាងថា «អញបានកង្កែបមួយ» ។ ខ្មោចទាំងនោះ សួរទៅអាប៉ាងថា «យ៉ាងដូចម្តេចអាប៉ាងកង្កែបនោះ? ឯងចែកឲ្យយើងរាល់គ្នាស៊ីផង» ។ អាប៉ាងយកកង្កែបចេញពីថ្នក់ ហើយបង្ហាញទៅពួកខ្មោចនោះ ។ ខ្មោចអស់នោះឃើញ ក៏នាំគ្នារត់ព្រោងព្រាតអស់ទៅហើយវាមានវាចាថា «ទុកប្តីមីកន្តីឲ្យនៅមិនបានទេ ព្រោះវាខ្លាំងពូកែណាស់ វាហ៊ានចាប់ដំរីយកទៅដាក់ក្នុងថ្នក់វា, បើដូច្នោះ យើងឲ្យអាប៉ាងនេះនៅមិនបានទេ ឲ្យវាទៅវិញទៅ!» អាប៉ាងក៏បានរួចខ្លួន ហើយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ។",
"question": "តើអាប៉ាងនៅក្នុងស្រេចនេះបានទទួលបានជំនាញមួយមកមើលដំរីអ្វីមួយមិនទៅនៅមុខទេ?",
"answer": "កង្កែប",
"type": "extract"
},
{
"context": "យោងតាមអត្ថន័យរបស់អង្គការ UNICEF បានឲ្យនិយមន័យផ្សេងៗគ្នាទៅតាមប្រភេទនៃក្មេងតាមចិញ្ចើម ថ្នល់ដូចតទៅៈ ក្មេងរស់នៅតាមចិញ្ចើមថ្នល់ ជាក្មេងដែលផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងឪពុកម្តាយរបស់គេ ហើយរស់នៅតែម្នាក់ឯងនៅតាមផ្លូវ។ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ មានប្រហែលជា១២០០នាក់ដែលនៅរស់តាម ផ្លូវ ដែលមាន២០ភាគរយជាក្មេងស្រី និងភាគច្រើនមានអាយុពី១២-១៨ឆ្នាំ។ ក្មេងធ្វើការនៅតាមផ្លូវ ជា ក្មេងដែលចំណាយពេលវេលារបស់ពួកគេទាំងប៉ុន្មាន ឬភាគច្រើននៃពេលវេលារបស់ពួកគេទៅធ្វើការនៅតាម ផ្លូវដើម្បីជួយបង្កើនចំណូលដល់គ្រួសារ ឬសំរាប់ខ្លួនរបស់ពួកគេផ្ទាល់តែម្តង។ ក្មេងៗទាំងនេះមានផ្ទះដើម្បីត្រលប់ទៅស្នាក់នៅវិញ ជារឿយៗពួកគេមិនដេកនៅតាមផ្លូវនោះទេ។ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញមាន១០,០០០ ទៅ២០,០០០នាក់ ដែលមាន៥០ភាគរយជាក្មេងស្រី និងភាគច្រើនមានអាយុពី៦-១៥ឆ្នាំ។ ក្មេងដែលមាន គ្រួសាររស់នៅតាមផ្លូវ ជាក្មេងដែលរស់នៅជាមួយគ្រួសាររបស់ពួកគេនៅតាមផ្លូវ។ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ មានចន្លោះពី៥០០-១៥០០នាក់។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញមាននាក់មួយមានប៉ុណ្ណោះមិនមានគ្រួសាររស់នៅតាមផ្លូវ?",
"answer": "នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញមានក្មេងមានអាយុពី៦-១៥ឆ្នាំជាង៥០០-១៥០០នាក់ដែលមិនមានគ្រួសាររស់នៅតាមផ្លូវ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កិច្ចការដែលប្រវត្តិវិទូត្រូវធ្វើមិនមែនជាការងាយស្រួលប៉ុន្មាននោះទេ។ ពួកគេព្យាយាមប្រើប្រាស់ការ ស្រាវជ្រាវ និងអង្កេតរបស់ពួកគេលើហេតុការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានានា នាពេលបច្ចុប្បន្ន ឬ នាពេលអនាគត។ ដូចត្រូវបានបញ្ជាក់ខាងលើ ប្រវត្តិវិទូព្យាយាមស្វែងរកចម្លើយសំរាប់ចម្ងល់នានា។ តើជាកិច្ចការ របស់ពួកគេឬ ក្នុងការឆ្លើយនឹងសំណួរដូចជា “តើខ្ញុំជាមនុស្សគួរឱ្យស្រលាញ់ដែរឬទេ?” “តើនរណាជាមនុស្សឆ្លាត ជាងគេនៅក្នុងពិភពលោកនេះ?” ... ? ទេ ទាំងនេះមិនមែនជាកិច្ចការរបស់ប្រវត្តិវិទូទេ ព្រោះវាជារឿងឥត ប្រយោជន៍ ថែមទាំងជាសំណួរឡប់ៗទៀតផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកិច្ចការដែលប្រវត្តិវិទូត្រូវធ្វើមិនមែនជាការងាយស្រួល ជាធម្មតាជាមួយការស្រាវជ្រាវ និងអង្កេត សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាដ៏សំខាន់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទន្លេសាប និងដៃទាំងអស់រួមគ្នាបង្កើតជាផ្លូវនាវាចរមួយដ៏មានប្រយោជន៍។ នៅរដូវវស្សាបឹងទន្លេសាបប្រកបទៅដោយទូកប៉ុកចាយបើកក្តោង។ រីឯស្ទឹងមានកប៉ាល់តូចៗ និងទូកប៉ុកចាយដែលមានចំណុះមិនលើសពី១០០តោន។ នៅរដូវប្រាំងក្នុងបឹងទន្លេសាបគេអាចធ្វើនាវាចរបានចំពោះតែកូនទូកតែប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែបឹងទន្លេសាបជាមជ្ឃមណ្ឌលនេសាទមួយយ៉ាងធំគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលត្រីធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ពីព្រោះទីនោះមានព្រៃលិចទឹក ដែលជាជម្រកដ៏សម្បូរអាហារនៃសត្វត្រីទាំងឡាយ។",
"question": "តើប៉ុន្តែបឹងទន្លេសាបមានប្រភេទដែលមិនមានកូនទូកមួយទេ?",
"answer": "ទូកប៉ុកចាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សេដ្ឋវិទូ Alfred Marshall បានអោយនិយមន័យយ៉ាងសាមញ្ញថា \"សេដ្ឋសាស្ត្រគឺការសិក្សាអំពីជីវិតធម្មតានៃមនុស្សជាតិ \" ។ នេះជានិយមន័យយ៉ាងទូលាយបំផុតដែលជាកម្មវត្ថុសិក្សានៃសេដ្ឋសាស្ត្រសំរាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន ពោលគឺសេដ្ឋសាស្ត្រអាចយកទៅប្រើប្រាស់បានយ៉ាងទូលំទូលាយ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌជាគោលការណ៍មួយដែលនឹងយកមកបកស្រាយនៅ ចំណុចជាបន្តបន្ទាប់ខាងក្រោម។ សេដ្ឋវិទូភាគច្រើនកំណត់ឲ្យនិយមន័យសេដ្ឋសាស្ត្រថា \"ជាការសិក្សាអំពីរបៀបដែលសង្គមនិមួយៗចាត់ចែងធនធានដ៏កម្ររបស់ខ្លួន\" ឬ អាចសរុបមួយទៀតថា \"សេដ្ឋសាស្ត្រជាវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សា ស្រាវជ្រាវរកវិធីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ការប្រើប្រាស់ឲ្យចំទីកន្លែង និងចំពេលវេលា និងឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព នូវធនធានសេដ្ឋកិច្ច ឬកត្តាផលិតកម្មដែលយើងមានដោយកម្រ និងគ្រប់គ្រងកត្តាទាំងនេះក្នុងទិស ដៅបំពេញឲ្យបាននូវតំរូវការរបស់សង្គមមនុស្ស\" (សាហ៊ីប និង ថូរ៉ាក់ស៊ី ២០០៤)។ ពិនិត្យតាមនិយមន័យនេះ មានពាក្យបីសំខាន់គឺរបៀប វិធីសាស្ត្រចាត់ចែងធនធានកំរ និងសង្គម អាចប្រែបានថាជាក្បួនខ្នាត ដែលសំដៅទៅលើការរៀបចំធានធានដែលមានកំណត់ ដូចជាផ្ទៃដី ធនធានធម្មជាតិ ប្រជាជន ដោយធ្វើយ៉ាងណាឲ្យទទួលផលមកវិញជាអតិបរមា ហើយមិនមែនសំរាប់មនុស្សម្នាក់ៗទេ តែសំរាប់បណ្ដុំមនុស្សទាំងអស់ ឬក៏សង្គមមួយ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនធានដ៏កម្ររដែលសេដ្ឋសាស្រ្តិ៍ជាច្រើនចាត់ចែងគឺការសិក្សាអំពី?",
"answer": "ជាការសិក្សាអំពីរបៀបដែលសង្គមនិមួយៗចាត់ចែងធនធានដ៏កម្ររបស់ខ្លួន",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប៊ុន-ធឿនកាលបើនឹកឃើញសេចក្តីសំបុត្រនេះហើយ ក៏សែនតក់ស្លុតក្នុងស្មារតី។សេចក្តីបំណងដែលខ្លួនបានគិតទុកទាំងអម្បាលម៉ាន ក៏រលាយដូចជាអំបិលត្រូវទឹក។ឱអញអើយ! ម្ល៉េះសមនឹងត្រូវចាកចេញចោលវិទ្យាល័យ ដើម្បីនឹងមកជួយកម្លាំងឪពុកម្តាយវិញ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសេចក្តីសំបុត្រដែលប៊ុន-ធឿនកាលបើនឹកឃើញ ដែលស្លុតក្នុងស្មារតី និងមានសេចក្តីបំណងរលាយដូចជាអំបិលត្រូវទឹក និងមើលឱអញម្ល៉េះសមនឹងត្រូវចាកចេញចោលវិទ្យាល័យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គុណ ៣ ប្រការនេះ គឺការរក្សាឥន្ទ្រិយ ១ សេចក្ដីសន្តោស ១ ការសង្រួមក្នុងបាតិមោក្ខ ១ ជាខាងដើមនៃព្រះនិព្វាននោះ តែងមានដល់ភិក្ខុអ្នកមានបញ្ញាក្នុងសាសនានេះ (ម្នាលភិក្ខុ) អ្នកចូរគប់រកកល្យាណមិត្ត អ្នកមានព្យាយាមជាគ្រឿងរស់ដោយបរិសុទ្ធិ ជាអ្នកមិនខ្ជិលច្រអូស ។",
"question": "តើគុណ ៣ ប្រការនេះមានសេចក្ដីសន្តោសអ្វីមួយ?",
"answer": "ការសង្រួមក្នុងបាតិមោក្ខ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩១៨ រដ្ឋាភិបាល សូវៀតបានសម្រេចថា ទន្លេ២ ដែលហូរចាក់ទៅសមុទ្រអារ៉ាល់គឺ៖ ទន្លេ Amu Darya នៅភាគខាងត្បូង និងទន្លេ Syr Darya នៅភាគឦសាន ត្រូវបង្វែរទឹកយកទៅស្រោចស្រពលើវាលរហោឋានក្នុងការរៀបចំដើម្បី ដាំស្រូវ ត្រសក់ ធញ្ញជាតិ និងកប្បាស។ គម្រោងនេះស្ថិតនៅក្នុងផែនការរបស់ សូវៀតសម្រាប់ដំណាំកប្បាស (មាសស) ដើម្បីក្លាយជាអ្នកនាំចេញដ៏សំខាន់។ គម្រោងនេះបានបញ្ចប់ជាយថាហេតុ ដោយបន្សល់ឱ្យអ៊ុយប៊ែគីស្ថាន ក្លាយជាអ្នកនាំចេញកប្បាសដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមប្រទេសនាំចេញកប្បាសធំបំផុតក្នុងលោក នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកនាំចេញកប្បាសធំបំផុតក្នុងចំណោមប្រទេសនាំចេញកប្បាសធំបំផុតនៅពេលបច្ចុប្បន្ន?",
"answer": "អ៊ុយប៊ែគីស្ថាន",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្ថានីយ៍ព្រែកឆ្លូង (ស្រុកមេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម) គេរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៩២០ ដោយលោក B.P.Groslier លោកបានសិក្សាពីលើអាកាសតាមយន្តហោះលើដីរាងមូលចាប់ ពីខេត្តឡុកនិញ វៀតណាមមកកាន់ឡាបានសៀក លោកសង្កេតមានឃើញរាយប៉ាយមកដល់តំបន់ដីក្រហមនៃចំការកៅស៊ូធំៗ។",
"question": "តើស្ថានីយ៍ព្រែកឆ្លូងត្រូវបានរកឃើញនៅពេលណា?",
"answer": "ឆ្នាំ ១៩២០",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងរូបភាពខាងស្តាំបន្ទាត់អយល័រត្រូវបានបង្ហាញដោយពណ៌ក្រហម។ វាកាត់តាមទីប្រជុំទំងន់ (ពណ៌ទឹកក្រូច); អរតូសង់ (ពណ៌ខៀវ); រង្វង់ចារឹកក្រៅ (ពណ៌បៃតង); និង ផ្ចិតនៃរង្វង់អយល័រឬរង្វង់ចំនុច៩ (ពណ៌ក្រហម)។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុនៅក្នុងរូបភាពខាងស្តាំបន្ទាត់អយល័រដែលមានពណ៌ដូចជាប់ពណ៌ក្រហម?",
"answer": "វាកាត់តាមទីប្រជុំទំងន់ (ពណ៌ទឹកក្រូច); អរតូសង់ (ពណ៌ខៀវ); រង្វង់ចារឹកក្រៅ (ពណ៌បៃតង); និង ផ្ចិតនៃរង្វង់អយល័រឬរង្វង់ចំនុច៩ (ពណ៌ក្រហម)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទោះបីជាមានឧស្សាហកម្មធុនស្រាលក៏ដោយ (ជាពិសេសការកិនក្រដាស និងផលិតស្រាបៀរ) ប្រជាជនភាគច្រើនត្រូវបានជួលដោយវិស័យសេវាកម្ម ក្នុងឆ្នាំ 2001 វិស័យសេវាកម្ម និងឧស្សាហកម្មទីបីផ្សេងទៀត បានបង្កើតច្រើនជាង 3/4 នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប",
"question": "យ៉ាងណាមានឧស្សាហកម្មធុនស្រាលក៏ដោយ?",
"answer": "ជាពិសេសការកិនក្រដាស និងផលិតស្រាបៀរ ប្រជាជនភាគច្រើនត្រូវបានជួលដោយវិស័យសេវាកម្ម ក្នុងឆ្នាំ 2001 ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស៊ីហ្គេមមានដើមកំណើតតពីការប្រកួតកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Peninsular Games ឬ SEAP Games)។ នៅថ្ងៃទី២២ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៨ ប្រតិភូមកពីបណ្ដាប្រទេសឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលបានចូលរួមការប្រកួតកីឡាអាស៊ី (អាស៊ីហ្គេម Asian Games)លើកទី៣ នៅតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន បានបើកកិច្ចប្រជុំមួយនិងបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតអង្គការកីឡាមួយ។ SEAP Games ត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមគំនិតដោយលោកលួងសុខុមណៃប្រាដិត ដែលពេលនោះជាអនុប្រធានគណកម្មការអូឡាំពិចថៃ។ មូលហេតុនៃការស្នើបង្កើតនោះគឺដើម្បីធ្វើសហប្រតិបត្តិការលើកស្ទួយព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក្នុងតំបន់និងរឹតចំនងមិត្តភាពនិងការយល់ដឹងពីគ្នារវាងបណ្ដាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកីឡាឈ្មោះស៊ីហ្គេម ដែលមានដើមកំណើតតពីការប្រកួតកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងគំនិតនៃការបង្កើតមួយដើម្បីលើកទី៣ នៅតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅពេលដែលគាត់រកឃើញបាតុភូតនេះ អឺស្តែដមិនបានផ្ដល់នូវការពន្យល់គ្រប់គ្រាន់អំពីវាទេ ហើយគាត់ក៏មិនបាតបកស្រាយបាតុភូតនេះតាមគណិតវិទ្យាដែរ។ ប៉ុន្តែ រយៈពេល៣ខែក្រោយមក គាត់បានចាប់ផ្ដើមធ្វើការអង្កេតកាន់តែដិតដល់ និងបានបោះផ្សាយរបកគំហើញរបស់គាត់ ដែលបានស្រាយបញ្ជាក់ថាចរន្តអគ្គីសនីកាត់តាមខ្សែចំលង បង្កើតដែនម៉ាញ៉េទិចជុំវិញវា។ ប្រព័ន្ធខ្នាត CGS បានប្រើ អឺស្តែដ ធ្វើជាខ្នាតអាំងឌុចស្យុងម៉ាញ៉េទិច ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់គាត់ ដែលបានរួមចំនែកក្នុងផ្នែកអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុដែលអឺស្តែដមិនបានផ្ដល់នូវការពន្យល់គ្រប់គ្រាន់ពីបាតុភូតនេះ?",
"answer": "ដោយសារតែអឺស្តែដមិនបានផ្ដល់នូវការពន្យល់គ្រប់គ្រាន់អំពីវាទេ ហើយមិនបាតបកស្រាយបាតុភូតនេះតាមគណិតវិទ្យាដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីមានច្បាប់និងការពិន័យដោយមាន ការធ្វើទណ្ឌកម្មតាមនីតិវិធីលើរាងកាយដោយប្រើរំពាត់ខ្សែតី សំរាប់បទល្មើសរំលោភសេពសន្ធវៈ អំពើហឹង្សា កុបកម្ម ការសេពគ្រឿងញៀន បំផ្លាសសម្បត្តិសាធារណៈ និងបទល្មើសអន្តោរប្រវេសន៍។ សិង្ហបុរីក៏នៅមានប្រើទោសប្រហារជីវិតសំរាប់បទល្មើសសំលាប់មនុស្សកំរិតទី១ ការជួញដូរថ្នាំញៀន និងការប្រើកាំភ្លើងប្រដាប់អាវុធខុសច្បាប់។",
"question": "សិង្ហបុរីមានជីវិតសំរាប់បទល្មើសដោយមើលឱ្យជាអ្វី?",
"answer": "សិង្ហបុរីក៏នៅមានប្រើទោសប្រហារជីវិតសំរាប់បទល្មើសសំលាប់មនុស្សកំរិតទី១ ការជួញដូរថ្នាំញៀន និងការប្រើកាំភ្លើងប្រដាប់អាវុធខុសច្បាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទីបី គឺជាចំណុចសំខាន់ជាងគេ ដែលយុទ្ធជនឥស្សរៈត្រូវចេះ “ការធ្វើឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល”។ ដើម្បីធ្វើឱ្យ ខ្មាំងភ្ញាក់ផ្អើល គេត្រូវធ្វើគំរោងការជាមុនសម្រាប់បំភ័ន្តខ្មាំង ឬ ក៏ធ្វើការបង្វែងដាន ដោយវាយបញ្ឆោត ទីតាំងតូច ដើម្បីងាយស្រួលឆ្មក់វាយទីតាំងធំ។",
"question": "តើដើម្បីធ្វើឱ្យខ្មាំងភ្ញាក់ផ្អើល ត្រូវធ្វើអ什្រៈណាដោយស្រាប់?",
"answer": "គំរោងការជាមុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "៧- ទិព្វចក្ខុ ឬចុតូប្បាតញ្ញាណ (divine eye) ញាណក្នុងការកំណត់ឃើញនូវចុតិនិងបដិសន្ធិនៃពួកសត្វ។ ការដឹងច្បាស់នូវចុតិនិងបដិសន្ធិ គឺការឃ្លាតចាកជីវិតនិងការចាប់កំណើតបាន ដោយការឃើញពួកសត្វដែលកំពុងច្យុតក៏មាន កំពុងចាប់កំណើតក៏មាន ដឹងច្បាស់ថា “ពួកសត្វទាំងនោះមានគតិផ្សេងៗគ្នាខ្លះថោកទាប ខ្លះខ្ពង់ខ្ពស់ តាមយថាកម្មរបស់ខ្លួនៗ ដោយអំណាចផលវិបាកនៃការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកសត្វ”។ ការដឹងច្បាស់នូវចុតិនិងបដិសន្ធិនៃ ពួកសត្វដូច្នេះ ទើបឈ្មោះថា “ចុតូបបាតញ្ញាណ”។",
"question": "អ្វីដែលជាចុតូប្បាតញ្ញាណ (divine eye) នៅក្នុងការកំណត់ឃើញនូវចុតិនិងបដិសន្ធិនៃពួកសត្វ?",
"answer": "ការដឹងច្បាស់នូវចុតិនិងបដិសន្ធិនៃពួកសត្វ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស (Institute of Foreign Languages រឺ Institut des Langues Etrangères) ហៅកាត់ថា IFL ជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាចំនុះអោយសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដែលជំនាញក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាបរទេសដល់និស្សិតកម្ពុជា។ វាមានទីតាំងនៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីសហព័ន្ឋរុស្ស៊ី ខាងកើតជាប់នឹងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។",
"question": "IGL មានជំនាញណាដើម្បីអ្នកណាជាតិ?",
"answer": "IGL មានជំនាញក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាបរទេសដល់និស្សិតកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃមានទម្រង់រដ្ឋជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងប្រើប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបរបបប្រជាធិបតេយ្យបែបរដ្ឋសភា ឬដែលរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃហៅជារួមថា របបប្រជាធិបតេយ្យដែលមានព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ជាប្រមុខ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញច្បាប់បច្ចុប្បន្នគឺ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ ឆ្នាំគ.ស ២០០៧ ដែលជាច្បាប់ទី១៨ ដែលកំណត់ទម្រង់អង្គការគ្រប់គ្រងអំណាចទាំង ៣ ផ្នែកដូចជា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទម្រង់រដ្ឋជារាជាធិបតេយ្យនៃប្រទេសថៃ ដែលមានព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ជាប្រមុខ និងច្បាប់ទី១៨ ដែលកំណត់ទម្រង់អង្គការគ្រប់គ្រងអំណាចទាំង ៣ ផ្នែក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នាងដោះគោរួច នាងនាំទៅចងឯក្រោល ។ នាងត្រលប់មកវិញ អូសរទេះ បញ្ចូលក្នុងខ្ទមនោះ ។ ស្រាប់តែបុរសម្នាក់ ឈរនៅពីមុខនាង ប្រលាក់ចំបើងស្រមាម។ នាងភ្ញាក់ហៀបនឹងស្រែកឡើង តែនាងនឹកឃើញថា មិនមែនចោរទេ។ នាងមើលមុខបុរសនេះ សម្រេចបានជាមនុស្សស្លូតត្រង់។ ទឹកមុខបុរស ហាក់អង្វរឲ្យនាងជួយធុរៈមួយ យ៉ាងធំ។ បុរសហត់អស់កម្លាំង។ ភែ្នកប្រុសដែលមើលនាង ធ្វើឲ្យនាងអាណិត ។ នាងសួរថា៖",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានបង្ហាញពីការដោះគោរួចនាងនៅក្នុងសេចក្តីនេះ?",
"answer": "នាងដោះគោរួចពេលនាងនាំទៅចងឯក្រោល បន្តើម្នាក់ ហើយមើលមុខបុរសម្នាក់ដែលមានទឹកមុខ ហាក់អង្វរឲ្យនាងជួយធុរៈមួយ យ៉ាងធំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងពាក់លើការនាំចេញប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ ឧស្សាហកម្មប្រេងជាប្រភពសំខាន់បំផុតក្នុងការរកប្រាក់ចំណូលឱ្យឥណ្ឌូនេស៊ី។ ចាប់តាំងពីសម័យក្រោយឯករាជ្យ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ីបានយកប្រាក់ចំណូលមកអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសខាងផ្នែកដឹកជញ្ជូននិងគមនាគមន៍ បង្កើតឧស្សាហកម្មដែលមានការវិនិយោគឆ្ពោះទៅរកភាពរឹងមាំដល់ឧស្សាហកម្មរបស់ប្រទេស ដូច្នេះ ពេលកើតវិបត្ដិប្រេងលើទីផ្សារពិភពលោកក្នុងរវាងឆ្នាំគ.ស ១៩៨០-១៩៨៤ ដែលតម្លៃប្រេងក្នុងទីផ្សារពិភពលោកធ្លាក់ចុះយ៉ាងគម្ហក់ ធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរួមរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ទើបរដ្ឋាភិបាលងាកមកអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មការផលិត ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងពាក់ប្រាក់ចំណូលដែលបានពីប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ ដូចជា ឧស្សាហកម្មតម្បាញ រ៉ែលោហៈមានតម្លៃ ទំនិញឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ រួមទាំងអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបន្ថែមផលិតផល ធ្វើឱ្យឥណ្ឌូនេស៊ីមានស្រូវគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចិញ្ចឹមខ្លួនដោយមិនចាំបាច់នាំចូលដូចមុនទៀត លើកលែងឆ្នាំខ្លះដែលផលិតស្រូវមិនបានល្អ ក្នុងពេលជាមួយគ្នាដែរ ប្រាក់ចំណូលបានមកពីការនាំចេញទំនិញផ្សេងៗ ដែលមិនមែនជាប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ ក៏មានការកើនឡើងជាលំដាប់ ជាពិសេសទំនិញឧស្សាហកម្ម បានក្លាយជាទំនិញនាំចេញដ៏សំខាន់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយគិតជាភាគរយគឺ ៧៥% នៃទំនិញនាំចេញ ។",
"question": "ជាសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងពាក់លើការនាំចេញប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ អភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចជាមួយអ្វីមាន់?",
"answer": "មូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសខាងផ្នែកដឹកជញ្ជូននិងគមនាគមន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នក យកព័ត៌មានរបស់ VOD ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលអំពីរបៀបផ្សាយជាលក្ខណៈអាជីព តាមរយៈ ការបណ្តុះបណ្តាលនៅក្នុងអង្គភាព, ការបណ្តុះបណ្តាលដែលមានការសហការណ៍ដោយអង្គភាពសារព៌តមានជាតិ និងអន្តរជាតិ និងការហាត់ការនៅតាមបណ្តាលស្ថានីយវិទ្យុនៅតាមបណ្តាប្រទេសនានា។ អ្នកយកព័តមានរបស់ VOD បានទទួលនូវចំនេះដឹង និងជំនាញជាច្រើនអំពី ស្ថានីយវិទ្យុ KBR 68H ដែលជាភ្នាក់ងារសារព័តមានដែលមានទីតាំងនៅប្រទេស ឥណ្ឌូនេស៊ី ហើយនឹងកំពុងតែគ្រប់គ្រងស្ថានីយវិទ្យុផ្ទាល់ Radyo Utan Kayu នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ អ្នកយកព័តមានរបស់ KBR 68H ដែលមានបទពិសោធន៍បានផ្តល់នូវការបណ្តុះបណ្តាលនៅ VOD យ៉ាងច្រើន និងបានផ្តល់នូវដំបូន្មានដ៏ល្អៗចំពោះការប្រតិបត្តិការរបស់កម្មវិធី វិទ្យុ VOD។ អ្នកយកព័តមានរបស់ VOD ក៏បានចូលរួមរៀនសូត្រអំពីកម្មវិធីវិទ្យុនៅឯ KBR 68H។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកយកព័ត៌មានរបស់ VOD បានផ្តល់នូវការបណ្តុះបណ្តាលនៅ VOD ជាធម្មតា?",
"answer": "អ្នកយកព័ត៌មានរបស់ VOD បានផ្តល់នូវការបណ្តុះបណ្តាលរបស់ពួកគេនៅ VOD ដោយប្រើបទពិសោធន៍ដ៏ល្អចំពោះការប្រតិបត្តិការរបស់កម្មវិធីវិទ្យុ VOD។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានទស្សនៈយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនស្តីអំពីកំនកំណើតប្រវត្តិវិទ្យា។ អ្នកខ្លះជឿជាក់ថា ប្រវត្តិវិទ្យា បានចាប់ផ្តើមតាំងពីសតវត្សទី ៣៤ មុន គ.ស. ម្លេះ ស្របគ្នានឹងកំណើតអក្សរ Cuneiform ក្នុងនោះ មាន អក្សរពួកមេសូប៉ូតាមី (Mesopotamia) ពែក្ស ( Persia) និងអុក្រិត (Ugarit)។ ប្រព័ន្ធអក្សរ Cuneiform ទាំងនេះត្រូវបានគេសរសេរលើបន្ទះដីឥដ្ឋ ដែលជាអក្សររូបតំណាង ត្រូវបានចារដោយស្ទីលឡូ។ អ្វីដែលគួរជា ទីចាប់អារម្មណ៍បន្សល់ទុកដោយស្ទីលឡូ គឺត្រូវបានកែលំអបន្ថែម ដែលនាំឱ្យមានឈ្មោះ Cuneiform នេះ។",
"question": "តើប្រព័ន្ធអក្សរដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីសតវត្សទី ៣៤ មុន គ.ស. ម្លេះ ជាអ្វី?",
"answer": "ប្រព័ន្ធអក្សរ Cuneiform",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រហែលជាក្នុងមួយឆ្នាំ គេអាចសាបព្រោះនិងច្រូតស្រូវបានបី ឬ បួនលើក ពីព្រោះរដូវទាំងបួនមានធាតុអាកាសស្រួល ល្អ ដូចជាខែទី ៥ ទី ៦ ដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀត ស្រុកនេះ គេមិនស្គាល់ដូចម្ដេចថាធ្លាក់ព្រិល ឬ ទឹកកកឡើយ ។ ស្រុកគេ កន្លះឆ្នាំ ភ្លៀង កន្លះឆ្នាំឥតមានភ្លៀងសោះ ។ ចាប់តាំងពីខែទី៤ ដល់ទី៥ តែដល់ពេលរសៀលមានភ្លៀងធ្លាក់រាល់ថ្ងៃ ទឹកនៅក្នុង សមុទ្រទឹកសាប (ទន្លេសាប) ជោរឡើងមានកំពល់ ៧០ -៨០ ហត្ថ ។ ដើមឈើធំៗលិចនៅសល់តែចុង ឯពួកអ្នកស្រុក រស់នៅក្បែរមាត់ទឹកនោះបាននាំគ្នារើលំនៅមកជ្រកខាងក្រោយភ្នំវិញ ។",
"question": "តើសមុទ្រទឹកសាបមានទឹកនៅលើកំពល់ប៉ុន្មាននៅខែទី៤ ដល់ទី៥?",
"answer": "៧០ -៨០ ហត្ថ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពិសេសជាងនេះទៅទៀត រឿងហេរី ផោតធ័រ ក៏ត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាផ្សេងៗទៀតជាច្រើនដូចជា អាឡឺម៉ង់ ជប៉ុន កូរ៉េ ចិន អេស្ប៉ាញ ហើយក្នុងនោះក៏មានភាសាខ្មែរដែរ។ ចំពោះហេរី ផោតធ័រជាភាសាខ្មែរ បកប្រែបានមួយភាគរួចហើយ គឺ ភាគទីមួយ៖ ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព បកប្រែជាខេមរៈភាសា ដោយលោក អ៊ុន ទឹម ជានិស្សិតនៅ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា។ ការបកប្រែអាចប្រព្រឹត្តិទៅបានក៏ដោយសារមានការយល់ព្រមពីម្ចាស់សៀវភៅ គឺអ្នកស្រី J.K. Rowling ចំនែកអ្នកដែលបានទៅចរចាជាមួយនឹងអ្នកស្រីនោះ គឺជាម្ចាស់កាសែត The Cambodia Daily លោក Bernard Krisher។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បំណកប្រែនេះមានការជួយឧបត្ថម្ភពីអ្នកជំនួញជប៉ុនម្នាក់ ដែលបានផ្ដល់ប្រាក់ ១០០០ ដុល្លារ ក្នុងការបោះពុម្ភសំរិតសំរាងចេញជាសៀវភៅ។ សៀវភៅហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព សព្វថ្ងៃលក់ក្នុងតម្លៃ ២៥០០រៀល និង អាចរកជាវបាននៅតាមបណ្ណាគារ រឺ តូបលក់សៀវភៅផ្សេងៗ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលជាភាសាខ្មែរបានបកប្រែហេរី ផោតធ័រមួយភាគរួចហើយ?",
"answer": "ដោយលោកអ៊ុន ទឹម ជានិស្សិតនៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា ក្នុងភាគទីមួយ៖ ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អង្គរ ជារាជធានីរបស់ចក្រភពខ្មែរដែលរីកចំរើនពីប្រមាណពីសតវត្សទី 9 ដល់សតវត្សទី 15 ។ អង្គរគឺជាក្រុងធំការគាំទ្រយ៉ាងហោចណាស់ 0,1% នៃប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកក្នុងអំឡុង ឆ្នាំ 1010-1220 នេះ។ ក្នុងទីក្រុងនេះមានប្រាសាទអង្គរវត្តមួយដ៏អស្ចារ្យដែលជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមកន្លែងជាច្រើនទៀតរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។",
"question": "តើអង្គរគឺជារាជធានីរបស់អ្វី?",
"answer": "ចក្រភពខ្មែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពូខំតែជួយព្រួយ ជួយភ័យស្មានតែត្រឡប់ពីកែបមកវិញនេះ ខានឃើញមុខឯងហើយ។ឯងត្រឡប់ជាគ្រាន់បើទៅវិញ។មនុស្សឥឡូវប្រែច្រើនណាស់។ជាន់ដើម របៀបស៊ឹមឯងនេះ មិនគ្រាន់តែផ្លាស់ ឬដេញចោលទេ ប្រហែលជាត្រូវឃុំខ្លះផងមើលទៅ។ពូសរសើរលោកស៊ឹមឯងណាស់ ដែលមានចិត្តល្អដូចនេះ មិនងាយរកទេ ចៅហ្វាយរបៀបនេះ...។",
"question": "យ៉ាងណាស់ដែលមិនងាយរកទេ នៅក្នុងរបៀបស៊ឹមឯងនេះ?",
"answer": "ជាន់ដើម របៀបស៊ឹមឯងណាស់ ដែលមានចិត្តល្អដូចនេះ មិនងាយរកទេ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំណែកព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជទ្រង់ស្តាប់ទំនាយដូច្នោះហើយ ទើបទ្រង់ទំនុកបម្រុងព្រះពោធិសត្វសិទ្ធត្ថកុមារយ៉ាងល្អក្រែលែង ធ្វើឲ្យព្រះសិទ្ធត្ថកុមារបានសោយសម្បត្តិដូចជាទេវបុត្រ ព្រោះមានប្រាសាទប្រថាប់ ៣ ខ្នង សម្រាប់៣រដូវ មានពួកស្រ្តីស្រីស្នំ រងចាំគាល់បម្រើគ្រប់ពេល ធ្វើដូច្នេះព្រោះព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជ ទ្រង់ប្រាថ្នាឲ្យព្រះសិទ្ធត្ថកុមារនៅសោយរាជ្យសម្បត្តិជាស្តេចចក្រពត្តិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្រាវជ្រាវរាជវង្ស ដែលព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជទ្រង់ប្រាថ្នាធិការជាស្តេចរាជ្យសម្បត្តិនិងជួយព្រះសិទ្ធត្ថកុមារជាទេវបុត្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមនាឆ្នាំ ១៩០៤ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ដែនដី ម្លូព្រៃ ទន្លេរពៅ និង ព្រះវិហារ។ ប៉ុន្តែសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៩០៧ គឺក្នុងរាជ្យព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ (១៩០៤-១៩២៧) ប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាបមកវិញ។",
"question": "តើសន្ធិសញ្ញាដែលនៅឆ្នាំ ១៩០៧ បានផ្តល់ខេត្តអ្វីមួយលើប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "សៀមរាប",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប៉ែនរ៉ន កេីតនៅថ្ងៃទី០៨ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៤៤ មានទីកន្លែងកំណើតនៅទីរួម ខេត្តបាត់ដំបង (បច្ចុប្បន្ន: ក្រុងបាត់ដំបង) មិនមានកំណត់ត្រាពីឪពុកម្ដាយរបស់នាងឡើយ ឪពុករបស់នាងជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកដូរតន្ត្រី អ្នកនាងបានចូលប្រឡូកវិស័យសិល្បៈលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីឪពុក និងបងស្រីផ្ទាល់ គឺ ប៉ែនចន្ថា ដែលបាននាំអ្នកនាងច្រៀងតាមកម្មវីធីបុណ្យផ្សេងៗ និង ច្រៀងតាមភោជនីដ្ឋានផងដែរ បទចម្រៀងដំបូង ដែលធ្វើឱ្យនាង ប៉ែនរ៉ន មានឈ្មោះល្បីប្រចាំខេត្តបាត់ដំបងនេះ គឺបទ \"ផ្កាកប្បាស\" (Pka Kabas) ។ នាងមានបងប្អូនស្រីបង្កើត ៣នាក់ ប៉ែនរ៉ម ប៉ែនរុាំ និង បែ៉នចន្ថា បងប្អូននាងទាំង៣ ក្នុងនោះមាន ២នាក់បួករួមទាំងនាងប៉ែនរ៉នផ្ទាល់ ប្រហែលត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមយកទៅសម្លាប់នៅវាលពិឃាតជើងឯក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ហើយមិនមានកំណត់ត្រាច្រើនពីនាងទៀតឡើយ ចំណែកប្អូនស្រីរបស់នាង ប៉ែនរ៉ម បានរួចជីវិត និង បានទៅរស់នៅ សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វរញ៉ា អ្នកនាងប៉ែនរ៉ម មិនសូវមានការចងចាំបានល្អនោះទេ ក្រោយមកនាងក៏បានមរណៈភាពដោយសារជំងឺ នៅទីនោះក្នុងអំឡុងដើមឆ្នាំ ២០០៥ ។",
"question": "ដែលជាក្រុមជំនាញដែលប៉ែនរ៉នច្រៀងតាមកម្មវីធីបុណ្យផ្សេងៗលើកដំបូង?",
"answer": "បងស្រីផ្ទាល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានសត្វខ្លាមួយ វាដាច់សង្វែង ដើររកចាប់អ្វីមិនបានសោះ ខំដើរស្វែងណាស់ៗទៅប្រទះនឹងសត្វអកមួយ កំពុងតែយំឮសូរអកអូៗ ទំលើដើមព្រឹក្សាមួយនៅមាត់ត្រពាំង ខ្លាក្រឡេកមើលទៅឃើញគិតក្នុងចិត្តថា << ធ្វើម្ដេចនឹងចាប់អានេះបានហ្ន ! បើវានៅខ្ពស់ម្ល៉េះ ? បើអញឡើងទៅ មុខជាវាឃើញ ហើយហើរទៅកាលណានឹងចាប់វាបាន ?\"។ខ្លាអង្គុយចាំមើលកិច្ចកលសត្វអកនោះ ។ ឯសត្វអកនោះកាលណាទំហើយ ភ្នែកវាតែងរំពៃមើលទៅបង្ហែត្រី ក្រែងមានត្រីបន្លៀកខ្លួនឡើងនឹងចាប់ ។ យូរបន្តិចមានត្រីមួយផុសឡើងពីក្នុងទឹក , អកស្ទុះទៅចាប់បានត្រីនោះ យកមកធ្វើជាចំណីវាទៅ ។",
"question": "យ៉ាងណាផ្លាស់ប្តូរសត្វខ្លានៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "សត្វខ្លាបានជួបជើងជាមួយសត្វអកមួយ ហើយសង្វែងដើររកក្នុងចិត្តថាកំពុងធ្វើម្ដេចនឹងចាប់អានេះបានហ្ន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុរសឡើងក្រហមស្លឹកត្រចៀក។ដោយស្រឡាញ់នាងទេវីពេក កាមាមើលមុខនាងឃើញល្អអ្វី ក៏ល្អម៉្លេះទេ ទោះកំពុងខឹងក្រញូវដូច្នោះក៏នៅតែល្អ។សម្លេងពីរោះអ្វីក៏ពីរោះម៉្លេះ ទោះគំហក ដៀលត្មះប៉ុណ្ណោះហើយ ក៏នៅតែពីរោះ។អ្នកមើលមុខនាងដោយអង្វរ ហើយពោលថា៖",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាល្អម៉្លេះប៉ុណ្ណោះសម្លេងពីរោះ?",
"answer": "សម្លេងពីរោះអ្វីក៏ពីរោះម៉្លេះ ទោះគំហក ដៀលត្មះប៉ុណ្ណោះហើយ ក៏នៅតែពីរោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីបណ្ដែតប្រទីប ឬ បណ្ដែតគោម ជាកិច្ចពិធីមួយដែលមានក្នុងឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ ១៩២៨ ផែនដី ព្រះចន្ទរាជា គ.សករាជ ១៥២២ ក្រោយព្រះអង្គឈ្នះសង្គ្រាមស្ដេចកន នាបន្ទាយចតុមុខ ព្រះអង្គបានប្រារព្ធពិធីនេះឡើង ដើម្បីដឹងគុណដល់ព្រះម៉ែគង្គា (Goddess Ganga) ម្ដាយនៃការបង្កើតប្រភពទឹក (Mother of water source creation) ដើម្បីជាកិច្ចសុំខមាលទោសផង និង បន់ស្រន់សូមកុំឱ្យមានទឹកជំនន់នៅតំបន់នេះទៀត ។ \"ព្រះម៉ែគង្គា\" ដែលមានព្រះហស្ថ (ដៃ) កាន់ផ្កាឈូក និង ក្អមទឹក មានយាន្តជំនិះ ជាសត្វទឹក មកករ ត្រីរាជ ក្រពើ អណ្តើក .ល។ គង្គា មកពីពាក្យ ទន្លេនៅឥណ្ឌាឈ្មោះថា កាំងកា (Ganga river) ជាទន្លេ ពិសិដ្ឋ នៃ គ្រប់ជំនឿសាសនាទាំងអស់នៅ ឥណ្ឌា ជាពិសេស ពួកហិណ្ឌូ ទោះបី ពុំមានទន្លេ (Ganga) នៅខ្មែរ តែព្រះម៉ែគង្គា នៅតែជាព្រះម៉ែថែរក្សាទឹកទាំងអស់ដូចជា សមុទ្រ ទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក បឹង ដែលជាប្រភពទឹកនៃការចិញ្ចឹបបីបាច់ដល់មនុស្សសត្វទាំងពួង និង ការហូរនាំនូវដីល្បាប់និង ភោគផលត្រីជាដើម ។",
"question": "ព្រះម៉ែគង្គាចម្លើយជាអ្វី?",
"answer": "គង្គា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយការព្យាយាម និងខំប្រឹងប្រែងលើវិស័យមួយនេះមិនរាថយនៅឆ្នាំ២០០៨ តារាចម្រៀង សុខ ពិសី ក៏បានក្លាយជាតារាចម្រៀងរបស់ផលិតកម្មសាន់ដេ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះហើយកំពុងក្រសោបបានភាពល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ សុខ ពិសី បានបង្កើនទឹកដមសម្លេង និងធ្វើឲ្យតំលៃខ្លួនក្លាយជាគ្រាប់ពេជ្ររបស់ផលិតកម្ម សានដេ។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងការព្យាយាមនិងខំប្រឹងប្រែងលើវិស័យមួយនេះមិនរាថយនៅឆ្នាំ២០០៨ តារាចម្រៀងសុខ ពិសី បានក្លាយជាដំណើរការជាមួយនឹងមួយណា?",
"answer": "តារាចម្រៀងរបស់ផលិតកម្មសាន់ដេ",
"type": "explain"
},
{
"context": "គឺពួកគាត់ពេញចិត្តធ្វើនូវអំពើអកុសលនេះដោយខ្លួនឯងដូច្នេះអំពើនេះធ្វើអោយពួកគាត់ ធ្លាក់ទៅ រងទុក្ខក្នុងអបាយភូមិ ។ យ៉ាងណាមិញ បុព្វជនម៉ែនោះក៏យ៉ាងដូច្នោះដែរ ដោយចង់អោយកូនក្មែរ សម័យក្រោយថ្កំថ្កើងរុងរឿងរស់នៅដោយមោទនភាព គាត់បានធ្វើ សង្រ្កាមពង្វាតទឹកដី រហូតមានស្ដេច ចំណុះ រាប់រយប្រទេស ។ យើងមើលសព្វថ្ងៃមហាអំណាចបច្ចុប្បន្នគ្រាន់តែ",
"question": "ដែលធ្វើអោយពួកគាត់ធ្លាក់ទៅ រងទុក្ខក្នុងអបាយភូមិ នេះ?",
"answer": "អំពើអកុសល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តស្វាយរៀង គឺជាខេត្តមួយដែលស្ថិតនៅអាគ្នេយ៍ (ខាងត្បូងឈៀងខាងកើត) នៃប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយទីក្រុងខេត្តស្វាយរៀង មានឈ្មោះថា ទីក្រុងស្វាយរៀង ។ ខេត្តស្វាយរៀងមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសវៀតណាមខាងកើតនឹងខាងត្បូង និងខេត្តព្រៃវែងខាងលិចនឹងខាងជើង។ តាមលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រខេត្តស្វាយរៀង។ តំបន់នេះជាផ្នែកមួយនៃកសិកម្មរបស់កម្ពុជាជាចម្បង ដោយការធ្វើកសិកម្មជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់។ ការដាំដុះស្រូវគឺជាការអនុវត្តកសិកម្មលេចធ្លោរួមជាមួយនឹងដំណាំផ្សេងទៀតដូចជាពោត ដំឡូងមី និងកៅស៊ូ។",
"question": "តើទីក្រុងខេត្តស្វាយរៀងមានឈ្មោះជាអ្វី?",
"answer": "ទីក្រុងស្វាយរៀង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឆកសមុទ្រកូរ៉េ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Korea Bay) ត្រូវបានគេហៅផងដែរថាឆកសមុទ្រកូរ៉េខាងលិច។ វាស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងសមុទ្រលឿង។ វាស្ថិតនៅចន្លោះខេត្តលាវនីងរបស់ចិននិងខេត្តព្យុងយ៉ាងខាងជើងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ឆកសមុទ្រកូរ៉េខណ្ឌចែកពីសមុទ្របូហៃដោយឧបទ្វីបលាវតុងដែលមានក្រុងតាលាននៅចុងខាងត្បូងបំផុត។ ទន្លេយ៉ាលូដែលជាព្រំដែនរវាងចិននិងកូរ៉េខាងជើងហូរចូលទៅក្នុងឆកសមុទ្រនេះ។",
"question": "កើតពីអ្វីដែលជាមួយនឹងឈ្មោះផ្សេងៗនៃឆកសមុទ្រកូរ៉េ?",
"answer": "ឈ្មោះនេះមាននៅពេលដែលវាស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងសមុទ្រលឿង និងចែកពីសមុទ្របូហៃដោយឧបទ្វីបលាវតុង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់មកព្រះអង្គស្តេចយាងដោយព្រះបាទផ្ទាល់ឆ្ពោះទៅកាន់ព្រៃឥសិបតនម្រឹគទាយវ័ន ហើយទ្រង់ប្រោសសម្តែងព្រះធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រដល់ពួកបញ្ចវគ្គិយ៍មានព្រះកោណ្ឌញ្ញៈជាដើមឲ្យបានត្រាស់ដឹងតាមគ្រប់ៗអង្គ ហើយតាំងពីពេលនោះមកព្រះធម្មចក្រ ក៏បានវិលតាំងតែពេលនោះដរាបដល់សព្វថ្ងៃនេះឯង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីព្រះអង្គស្តេចដែលយាងទៅកាន់ព្រៃឥសិបតនម្រឹគទាយវ័ន ហើយមានការសម្តែងព្រះធម្មចក្កប្បវត្តនិងការវិលតាំងដល់សព្វថ្ងៃនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជារួម ក្នុងករណីនេះ យើងអាចបំភ្លឺនូវប្រភពមន-ខ្មែរនៃទីប្រជុំជននា សម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនោះដែលមានពាសពេញដេរ ដាសនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រថៃ និងកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃខឿនវប្បធម៌ខ្មែរ មុនឥណ្ឌារូបនីយកម្ម ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ដូចនៅប្រទេសទាំងពីរនេះដែរ យើងឃើញនៅមានស្លាកស្នាមវប្បធម៌បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចនៅវៀតណាមខាងត្បូងផងដែរ ។",
"question": "តើជារួមក្នុងករណីនេះ យើងអាចបំភ្លឺប្រភពមន-ខ្មែរនៃទីប្រជុំជននាំងដែលមានពាសពេញដេរដាសនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រថៃនិងកម្ពុជាច់ប្រជុំមួយដែលជាអ្វី?",
"answer": "ទីប្រជុំជន",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមរយៈការធ្វើជំរឿនប្រជាជនក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០១០ ប្រជាជនថៃជាពុទ្ធសាសនិកមាន ៩៣.៤% ដែលចាត់ទុកថាជាសាសនាប្រចាំជាតិរបស់ថៃដោយន័យប្រយោល ថ្វីបើថានៅមិនទាន់មានការបញ្ញត្ដិក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃនៅឡើយក៏ដោយ ទាំងអស់នេះចាត់ទុកបានថា ប្រទេសថៃមានអ្នកគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាលំដាប់ខ្ពស់ដែរក្នុងពិភពលោក។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាលំដាប់ខ្ពស់បំផុតនៅពិភពលោក?",
"answer": "ប្រទេសថៃជាអ្នកគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាលំដាប់ខ្ពស់បំផុតនៅពិភពលោក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "១. ការគាំទ្រ និងការជួយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមទាំងដោយត្រង់និងដោយប្រយោលពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ធ្វើឱ្យវៀតណាមមើលឃើញថា ជាប្រការដែលមកតំណាលគ្នាជាមួយការសម្របខ្លួនខាងយុទ្ធសាស្ដ្រនិងការសម្របខ្លួនខាងនយោបាយក្រៅប្រទេស។ ការចូលជាសមាជិកអាស៊ានធ្វើឱ្យវៀតណាមទទួលបានបទពិសោធក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសពីសមាជិកផ្សេងៗ ដែលជាកត្ដាជំនួយនិងជំរុញខ្លួនទៅរកប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដែលអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសដទៃបាននៅទីបំផុត។",
"question": "តើការគាំទ្រនិងការជួយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមមានគោលប៉ះពាល់អ្វី?",
"answer": "ធ្វើឱ្យវៀតណាមមើលឃើញថាជាប្រការដែលមកតំណាលគ្នាជាមួយការសម្របខ្លួនខាងយុទ្ធសាស្ដ្រនិងការសម្របខ្លួនខាងនយោបាយក្រៅប្រទេស។",
"type": "extract"
},
{
"context": "សហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយមានសិទ្ធិពេញលេញលើចំណែកឯកជនរបស់ខ្លួនដោយមិនបំពានទៅលើចំណែករួម និង មិនរំខាន ឬ រាំងស្ទះដល់ការប្រើប្រាស់ចំណែករួមដោយសហកម្មសិទ្ធិករដទៃទៀត ។ សហកម្មសិទ្ធិករទាំងនោះអាចផ្ទេរសិទ្ធិដោយសេរី ជួល ឬ បង្កើតផលុបភោគរៀបចំសិទ្ធិប្រើប្រាស់ និង អាស្រ័យនៅ ដាក់ហ៊ីប៉ូតែក ដាក់បញ្ចាំនូវចំណែកឯកជនរបស់ខ្លួន ។ ប៉ុន្តែសហកម្មសិទ្ធិករមិនអាចបង្កើតសេវភាពលើចំណែកឯកជនរបស់ខ្លួននោះបានទេ ។",
"question": "សហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយមានជំនាញអ្វីមួយលើការប្រើប្រាស់ចំណែកឯកជនរបស់ខ្លួន?",
"answer": "សហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយមានសិទ្ធិពេញលេញលើចំណែកឯកជនរបស់ខ្លួន មិនបំពានទៅលើចំណែករួម និង មិនរំខាន ឬ រាំងស្ទះដល់ការប្រើប្រាស់ចំណែករួម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃមានពិធីបុណ្យជាតិធំៗ ខេត្តកំពង់ធំកាន់តែសប្បាយ ព្រោះមានមនុស្សជាច្រើនវិលត្រលប់មក ស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេវិញដែលធ្វើឲ្យមានសភាពអ៊ូអរខុសពីធម្មតា។ មានន័យថាចំនួនអ្នកដើរកំសាន្ត ក៏កាន់តែច្រើនដូចគ្នា គឺពាសពេញកន្លែងទេសចរណ៍ទាំងអស់ ទាំងតំបន់ទេសចរណ៍ធំៗ និងកន្លែងផ្សេងទៀត។ ភាគច្រើនការធ្វើដំណើរគឺដោយ ម៉ូតូ មិនសូវមាន រថយន្ត ប៉ុន្មានទេ ព្រោះផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរបើជិះរថយន្ត ត្រូវចំណាយពេលយូរ និងលំបាកជាងជិះម៉ូតូ។សរុបមក ខេត្តកំពង់ធំ ក៏មានតំបន់ទេសចរណ៍ច្រើនមិនចាញ់ ខេត្តដទៃទៀតដែរ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំងអស់ក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។''",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពិធីបុណ្យជាតិធំៗ នៅខេត្តកំពង់ធំ ដែលមានមនុស្សជាច្រើនជួបមក មានសភាពអ៊ូអរខុសពីធម្មតា និងជម្រើសការដំណើរដោយម៉ូតូ មិនសូវមាន រថយន្ត ជាធម្មតាស៊ុងតំបន់ទេសចរណ៍ច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តាមរយៈ ការសិក្សាពន្ធុ ស្ទែនផ្វដថ្មីៗមួយ ប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅឆ្ងាយៗមកពីដើមកំណើតតែមួយ។ ទោះបីជាកូនចៅដំបូងៗនៃជនជាតិទក្សិណអាស៊ី តៃ និងពួកអន្តោប្រវេសន៍ដែលនិយាយមន-ខ្មែរជាអ្នកបានផ្លាស់ទីពីចិនខាងត្បូងកំឡុងយុគសំរិទ្ធិ និងយុគដែកក៏ដោយ ក៏មានការសាយភាយនៃពន្ធុអារ៉ាប់ ចិន ឥណ្ឌា ពហុទ្វីបនិងកាលទ្វីបផងដែរ។ មានក្រុមមនុស្សដ៏ធំនៃអន្តរអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងពួកជនជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ពីកំណើត និងពួកនៃកូនចៅចិន។ ពួកគេក្លាយជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងប្រទេសនានាដូចជា វៀតណាម សិង្ហបុរី ថៃ និងហ៊្វីលីពីន។ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ីក៏បានលាយបញ្ចូលគ្នាប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍-ចិនដែរ។",
"question": "តើមានក្រុមមនុស្សដ៏ធំនៅក្នុងសហការជនជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាអ្វី?",
"answer": "ក្រុមមនុស្សដ៏ធំនៃអន្តរអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងពួកជនជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ពីកំណើត និងពួកនៃកូនចៅចិន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធិ ដែលមិនស្របតាមវិធានដី តែជាប់កិច្ចសន្យាមុនការប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់នេះ មិនអាចប៉ះពាល់បានឡើយ ។ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់នោះមិនអាចពង្រីកថែមនៅក្រោយពេលប្រកាសឱ្យប្រើវិធានដី ដែលបានកំរិត ឬ ហាមឃាត់បានឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមិនអាចប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិដែលមិនស្របតាមវិធានដីទេ?",
"answer": "ការប្រើប្រាស់នោះមិនអាចពង្រីកថែមនៅក្រោយពេលប្រកាសឱ្យប្រើវិធានដី ដែលបានកំរិត ឬ ហាមឃាត់បានឡើយ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "១ = លោកប៉េលិយោត ប្រែត្រង់នេះថា Ecriture ។ តែន័យយើងថានេះទូលាយជាង ព្រោះតម្រូវតាមអក្សរចិន (?) ។ ២ = ត្រង់នេះលោកប៉េលិយោតថា ហៅថាសូ ទៅវិញ ។ តែប្រសិនបើឮតាមចាស់ៗនិយាយតៗមកថា គេសរសេរនឹងដីសពង គឺដីសុទ្ធ តែដូចម្សៅ ។",
"question": "តើលោកប៉េលិយោតប្រែត្រង់ទី១ទៅជាអ្វី?",
"answer": "Ecriture",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រសិនបើជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិមិនមាំមិនអាចទ្រទ្រង់កំពស់ ដែលលើកទៅលើនោះបានអ្នក ដែលចង់លើកឱ្យខ្ពស់នោះអាចរុះរើធ្វើជាថ្មីទាំងអស់ឡើងវិញដោយសោហ៊ុយផ្ទាល់ខ្លួន ។ ឯកំរាស់ជញ្ជាំង ដែលត្រូវធ្វើលើសពីកំរាស់ដើមត្រូវសង់ដាក់ខាងលើដីរបស់ខ្លួន ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាអ្នកដែលចង់លើកឱ្យខ្ពស់នោះអាចរុះរើធ្វើជាថ្មីទាំងអស់ឡើងវិញដោយសោហ៊ុយផ្ទាល់ខ្លួន?",
"answer": "អ្នកដែលលើកទៅលើនោះបាន ដែលចង់លើកឱ្យខ្ពស់នោះអាចរុះរើធ្វើជាថ្មីទាំងអស់ឡើងវិញដោយសោហ៊ុយផ្ទាល់ខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មុនពេលរំលាយ សហភាពសូវៀតបានរក្សាឈ្មោះជាមហាអំណាចមួយ រួមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកអស់រយៈពេលបួនទសវត្សរ៍ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។ ពេលខ្លះត្រូវបានគេហៅថា \"ចក្រភពសូវៀត\" វាបានអនុវត្តអនុត្តរភាពរបស់ខ្លួននៅអឺរ៉ុបខាងកើត-កណ្តាល និងនៅទូទាំងពិភពលោកជាមួយនឹងកម្លាំងយោធា និងសេដ្ឋកិច្ច ជម្លោះប្រូកស៊ី និងឥទ្ធិពលនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងការផ្តល់មូលនិធិដល់ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ជាពិសេសផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាអវកាស និងសព្វាវុធ។ល។",
"question": "មុនពេលរំលាយ សហភាពសូវៀតបានគេហៅជាអ្វី?",
"answer": "ចក្រភពសូវៀត",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សនៅសាលាយោធានោះនៅឆ្នាំ១៧៦១ គាត់បានចូលរួមក្នុងបេសកកម្មគូរផែនទីច្រាំងសមុទ្រប្រទេសអង់គ្លេស។ នៅឆ្នាំ១៧៦៤ គាត់ត្រូវបានគេបញ្ជួនទៅធ្វើបេសកកម្មនៅម៉ាទីនីក ដើម្បីទៅជួយសាងសង់បន្ទាយបួកបុង(Fort Bourbon) ដោយសារតែបន្ទាប់ពីសង្គ្រាម៧ឆ្នាំ កងទ័ពបារាំងបានដាច់ទ័ពដោយឡែក នៅចំកណ្ដាលដែនដីអង់គ្លេសនិងអេស្ប៉ាញ។ គូឡុំបានដឹកនាំការងារនោះរយៈពេល៨ឆ្នាំ។ ក្នុងរយៈពេលនោះគាត់បានធ្វើពិសោធន៍ជាច្រើនទាក់ទិននឹងកំលាំងកកិតរវាងដុំអិដ្ឋ",
"question": "យ៉ាងណាវានៅរយៈពេលគូឡុំដឹកនាំការងារនៅម៉ាទីនីក?",
"answer": "គូឡុំដឹកនាំការងារនៅម៉ាទីនីករយៈពេល៨ឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការអធិស្ឋាន: \"ការរួបរួមគ្នាដ៏ថ្លៃថ្លា គឺជាការប្រសិទ្ធិដើម្បីរំឮកដល់ មរណភាពនៃព្រះយេស៊ូគ្រិស្ដជាម្ចាស់នៃយើង។ វាបានផ្ដល់លទ្ធភាពដល់ពួកយើង ដើម្បីចែករំលែកសាច់ និងឈាមពីព្រះជាម្ចាស់របស់យើង ហើយនិងចូលរួមជាមួយទ្រង់ នោះយើងនឹងអាចមានជីវិតជាអនន្តភាព និងត្រូវបានងើបឈរឡើងនៅថ្ងៃចុងក្រោយ។ ការប្រសិទ្ធិនេះ នឹងត្រូវរក្សាទុកជានិច្ច តាមតែអាចធ្វើបាន។ មានតែនំប៉័ងមិនឡើងសាច់ និងទឹកទំពាំងបាយជូរតែមួយគត់ ដែលគួរតែត្រូវបានប្រើ។\"",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការអធិស្ឋានដែលគួរតែរំឮកដល់មរណភាពនៃព្រះយេស៊ូ និងគេនឹងចូលរួមជាមួយទ្រង់ដើម្បីមានជីវិតជាអនន្តភាព។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលណាគេនិយាយពីបំរែបំរួលកំពស់ គេមិនអាចចាត់ទុកទំនាញផែនដី ថាថេរបានទេ។ ដូច្នេះ g អាស្រ័យនឹង z។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រសិនបើសន្ទនីយ៍នោះជាឧស្ម័ន គេមិនអាចចាត់ទុកវាថាជាអង្គធាតុមិនអាចរួមបាន បានទេ។ ហេតុនេះ ρ ក៏អាស្រ័យនឹង z ដែរ។ ប៉ុន្តេដោយសារបំរែបំរួលរបស់ ρ នេះវាមិនសូវខ្លាំង ប្រសិនបើសំពាធមិនសូវប្រែប្រួល គេអាចចោលវាបានក្នុងករណី z មិនសូវប្រែប្រួលប៉ុន្មាន។",
"question": "យ៉ាងណាជាងនេះទៅទៀត ប្រសិនបើសន្ទនីយ៍នោះជាឧស្ម័ន គេមិនអាចចាត់ទុកវាថាជាអង្គធាតុមិនអាចរួមបាន បានទេ?",
"answer": "ជាងនេះទៅទៀត ប្រសិនបើសន្ទនីយ៍នោះជាឧស្ម័ន គេមិនអាចចាត់ទុកវាថាជាអង្គធាតុមិនអាចរួមបាន បានទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សញ្ជ័យថ្វាយបង្គំលា ត្រឡប់ទៅដល់ក្នុងហស្តិនបុរ ចូលគាល់ព្រះចៅធ្ឫតរាស្ត្រ ទូលថ្លែងក្រសែព្រះរាជតម្រាស់របស់យុធិស្ឋិរថា ដូចនេះ មហារាជដ៏ចម្រើន ការដែលត្រាស់ប្រើទូលបង្គំជាខ្ញុំឲ្យទៅក្រុងវិរាដបានសេចក្ដីដូចនេះ មើលទៅមានអន្លង់នៃសេចក្ដីបែកសាមគ្គីរវាងគោរពនឹងបាណ្ឌព អន្លង់នេះនឹងសង់ស្ពានឆ្លង ដោយសេចក្ដីសំរួបរំរួលឲ្យស្ងប់សង្គ្រាមឲ្យរហូតទៅដល់ត្រើយមិនបាន ម្ដងនេះនឹងផ្សារឃើញជាមិនជិតហើយ ចិត្តយុធិស្ឋិរបំណងចង់បានតែអាណាចក្រពាក់កណ្ដាល សម្រាប់ខ្លួនគេដូចអំពីដើម ថាបើយើងមិនព្រមឲ្យគេ ក៏តោងកើតសង្គ្រាមកាប់សម្លាប់គ្នា ជាគ្រឿងវិនិច្ឆ័យក្នុងរឿងនេះ រកផ្លូវនឹងចៀសវាងមិនបាន ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំបានឃើញកងទាហានខ្នាប់ដែលពុកបាណ្ឌវត្រៀមទុក ព្រោះហេតុនោះ ដែលគេឲ្យមកគម្រាមយើង មិនមែនគម្រាមទទេ ៗ ជាពាក្យស្រែករបស់គេមួយយ៉ាង ជាខុសឬត្រូវដូចម្ដេចក៏តាមតែការ ស្រេចគ្នាយកត្រង់កងទ័ពដ៏មានកម្លាំងនឹងវិនិច្ឆ័យ ឲ្យដាច់ស្រេចទៅ កាលបើដូចនោះ សេចក្ដីឃើញយ៉ាងជាន់ទាប ៗ របស់ទូលបង្គំជាខ្ញុំថា គួរនឹងចៀសវាងការសង្គ្រាម កុំបីឲ្យកើតរឿងកាប់សម្លាប់គ្នានេះឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលទូលបង្គំលាដូចនេះនឹងជួបជាតិមិនជិតជាងមុន?",
"answer": "ជាន់ទាប ៗ របស់ទូលបង្គំជាខ្ញុំថា គួរនឹងចៀសវាងការសង្គ្រាម កុំបីឲ្យកើតរឿងកាប់សម្លាប់គ្នានេះឡើយ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មិនយូរទេ បន្ទាប់ពីពួកបារាំងបានបង្កើតឡើងដំបូងនូវវត្តមានជាស្វយ័ត នៅកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៨៦៣ ពួកបារាំងបានយល់ថាសុបិនរបស់ពួកគេថាកម្ពុជានឹងអាចក្លាយជា សិង្ហបុរីនៅកូសាំងស៊ីន គឺជាការភាន់ច្រឡំមួយ ហើយថាកម្ពុជាគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានលាក់កំបាំងនោះទេ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាក៏មិនបានធ្វើទំនើបកម្មគួរអោយកត់សំគាល់នោះទេ។ បារាំងបានប្រមូលពន្ធដារដោយមានប្រសិទ្ធិភាព ក៏ប៉ុន្តែផ្សេងពីនោះ បាននាំមកវិញនូវការផ្លាស់ប្ដូរតិចតួចចំពោះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងភូមិស្រុក របស់ខ្មែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅពេលដែលបារាំងបានគ្រប់គ្រងនិងការផ្លាស់ប្ដូរសេដ្ឋកិច្ចក្នុងភូមិស្រុករបស់ខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកបើកបរយានខាងមុខនៅពេលដឹងថាយានខាងក្រោយសុំជែង ត្រូវពិនិត្យចំណែកផ្លូវខាងមុខខ្លួន បើគ្មានឧបសគ្គអ្វីទេ ត្រូវឲ្យសញ្ញាប្តូរទិសខាងស្តាំ ឬលើកដៃឆេ្វងឡើងលើបត់ទៅស្តាំ និងបន្ថយល្បឿនអែបទៅខាងស្តាំ ជាសញ្ញាឲ្យអ្នកបើកបរយានខាងក្រោយដែលសុំជែងដឹងថា អាចជែងបាន។ ក្នុងករណីអ្នកបើកបរខាងមុខពិនិត្យឃើញថា នៅចំណែកផ្លូវខាងមុខខ្លួនមិនទំនេរ ឬមានឧបសគ្គ ត្រូវធ្វើសញ្ញា ប្តូរទិសខាងឆេ្វង ឬលាតដៃឆេ្វងសន្ធឹងត្រង់ទៅខាងក្រៅជាសញ្ញាឲ្យដឹងថា ការជែងពុំទាន់អាចធ្វើទៅបានទេ។",
"question": "តើអ្នកបើកបរយានខាងមុខគួរធ្វើសេដ្ឋកិច្ចដែលមួយនៅពេលដឹងថាយានខាងក្រោយសុំជែង?",
"answer": "ពិនិត្យចំណែកផ្លូវខាងមុខខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១៣ មេសា ១៩៥៥ អែងស្តែងបានដួល ដោយមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់នៅត្រង់បរិវេញបេះដូង។ លោកបានចូលដេកពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យព្រីនស្តុន តែបានបដិសេដមិនទទួលយកការវះកាត់ ដោយពោលថា៖ «ខ្ញុំចង់ទៅនៅពេលខ្ញុំចង់។ វាគ្មានន័យអ្វីទេក្នុងការបន្តជីវិតតាមរបៀបសិប្បនិម្មិត។ ខ្ញុំបានធ្វើកិច្ចការដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើហើយ ហេតុនេះវាល្មមដល់ពេលដែលខ្ញុំត្រូវទៅហើយ។ ខ្ញុំនឹងទៅដោយថ្លៃថ្នូរ»។ ទោះជាពេលកំពុងដេកពេទ្យក៏ដោយ អែងស្តែងនៅតែបន្តការស្រាវជ្រាវរបស់លោក ដោយបានបញ្ជាអោយលេខាលោក យកសំភារៈចាំបាច់នានាមកបន្ទប់លោក។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាហេតុមានន័យអ្វីទេក្នុងការបន្តជីវិតតាមរបៀបសិប្បនិម្មិតដោយអែងស្តែង?",
"answer": "ហេតុនេះវាល្មមដល់ពេលដែលខ្ញុំត្រូវទៅហើយ។ ខ្ញុំនឹងទៅដោយថ្លៃថ្នូរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីបុណ្យអុំទូករបស់កម្ពុជាត្រូវបាន Record ជាលើកដំបូងក្នុងរាជព្រះបាទ នរោត្ដម ពីសំណាក់ក្រុមវិទូបារាំង ក្នុងឆ្នាំ ១៨៧៣ នេះបើយោងតាមឯកសាររបស់បារាំង (Magasin Pittoresque 1873) នៅដើមឆ្នាំ ១៨៨៧ រូបភាពនៃទូកប្រណាំងរបស់កម្ពុជាបានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយរបស់បារាំងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងទស្សនាវដ្តី \"Le Magasin Pittoresque\" ហើយនៅឆ្នាំ ១៨៩០ ទស្សនាវដ្តីរដ្ឋាភិបាលបារាំង \"Les Colonies Francaises\" បានពណ៌នាក្នុងទំព័រជាច្រើនអំពីអត្ថន័យនៃពិធីបុណ្យអុំទូក ទស្សនាវដ្ដីនោះបានសរសេរថា៖ \"ការប្រារព្ធពិធីនេះ ដែលពិតជា ពាក់ព័ន្ធនឹងបាតុភូតក្នុងស្រុកដែលប្រហែលជាកើតឡើងនៅកន្លែងណាផ្សេងទៀត\" ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពិធីបុណ្យអុំទូករបស់កម្ពុជាបានត្រូវ Record ជាលើកដំបូង និងត្រូវបានពណ៌នាច្រើនក្នុងទស្សនាវដ្តីបារាំង និងរដ្ឋាភិបាសបារាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ហេតុអ្វីទើបបានជា ចាំបាច់បរិភោគ ផ្លែប៉ោម? ផ្លែប៉ោមជា ប្រភេទអាហារ ដែលសំបូរទៅដោយ ប្រភព Pectin ជាជាតិសរសៃ ងាយនឹងរលាយ ហើយដែលអាចកាត់បន្ថយបាន នូវជាតិខ្លាញ់កូឡេស្តេរ៉ូលក្នុងឈាម ក៏ដូចជា ជួយកំហិតជាតិស្ករក្នុងឈាម ផងដែរ ។ ផ្លែប៉ោមស្រស់ក៏ជាប្រភព ដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីនសេ ដែលជាសារធាតុអុកស៊ីដង់ ជួយការពារ កោសិកានៃរូបកាយ ឲ្យបានចៀសផុតពី សេចក្ដីវិនាសអន្តរាយ ។ វីតាមីនC ក៏នឹងជួយភ្ជាប់ ជាលិកាកូឡាហ្សេន ជួយធ្វើឲ្យ សរសៃឈាមតូចៗ ក្នុងរូបកាយរបស់មនុស្ស ប្រកបដោយសុខភាព រួមជាមួយនឹង ការបង្កលក្ខណៈធ្វើឲ្យរូបកាយ ងាយស្រូបយកជាតិដែក និងជាតិFolate ។",
"question": "តើផ្លែប៉ោមមានជាតិសរសៃដែលអាចកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់កូឡេស្តេរ៉ូលក្នុងឈាមបាន?",
"answer": "Pectin",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថ្ងៃមួយស្ដេចក្នុងនគរនោះទ្រង់ចេញប្រថាប់ចុងព្រះរាជរោង អោយសេនាបតីនាហ្មឺនសព្វមុខមន្រ្ដីចូលគាល់ ទ្រង់មានព្រះឱង្ការថា «មានខែត្រមួយនៅទំនេរ ពុំទាន់មានឈ្មោះណាទៅឈររក្សា បើអ្នកណាយកប្រាក់ ៤០កហាបន: មកដាក់ឃ្លាំង យើងនឹងអោយទៅឈរជាចៅហ្វាយស្រុករក្សាខែត្រនោះ»។ ស្ដេចក៏យាងចូលព្រះបរមរាជវាំងវិញ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយសេនាបតីនាហ្មឺនសព្វមុខមន្រ្ដីជាមួយព្រះឱង្ការ?",
"answer": "ព្រះឱង្ការបានកំណត់ថាមានខែត្រមួយនៅទំនេរ ពុំទាន់មានឈ្មោះណាទៅឈររក្សា បើអ្នកណាយកប្រាក់ ៤០កហាបន: មកដាក់ឃ្លាំង យើងនឹងអោយទៅឈរជាចៅហ្វាយស្រុករក្សាខែត្រនោះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រួសារបុស្កូនេះ ធើ្វការសំរាប់ គ្រសារ បីយីអូនេ ដេលជា អ្នកមាន ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ធ្នាំ១៨១៧ លោក ខ្វ្រាណស៊ីស បុស្កូ ស្លាប់ ពីព្រោះ គាត់យក រោគសួត ។ នៅពេលឧពុក ខ្វ្រាណស៊ីសស្លាប់ កុមាយូហាន មានតែអាយុ២ធ្នាំ។ លោកស្រី ម៉ាការីតា អូគីអេណា ដូចមេម៉ាយហើយ ត្រូវមើលកូនប្រុស៣នាក់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសំរាប់ គ្រសារ បីយីអូនេ និងសម្រាប់រោគសួតដែលកុមាយូហាន បុស្កូនេ បានចូលរួម និងលោកស្រីម៉ាការីតា អូគីអេណា ដែលត្រូវមើលកូនប្រុស៣នាក់",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រមណីយដ្ឋានទេសដូងទេរ ស្ថិតក្នុងទឹកដីភូមិស្នំប្រាំពីរ ឃុំម៉ាក់ប្រាង្គ ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍សម្រាប់ការសម្រាកលំហែរកាយនាចុងសប្ដាហ៍ដែលភ្ញៀវទេសចរទាំងឡាយត្រូវធ្វើដំណើរលើដងផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់រមណីយដ្ឋានទឹកឈូ ក្នុងចម្ងាយប្រហែល ៦គីឡូម៉ែត្រពីចំណុចរង្វង់មូលរូបសំណាកទឹករលកក្បែរស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េ កំពង់បាយទីរួមខេត្តកំពត រួចបត់ចុះទៅផ្នែកខាងស្តាំដៃប្រមាណប្រហែល ៤០០ម៉ែត្របន្ថែមទៀត។",
"question": "រមណីយដ្ឋានទេសដូងទេររម៉ូនីតធនាគារ ស្ថិតក្នុងទឹកដីនៅទីតាំងណា?",
"answer": "រមណីយដ្ឋានទេសដូងទេររម៉ូនីតធនាគារ ស្ថិតក្នុងទឹកដីភូមិស្នំប្រាំពីរ ឃុំម៉ាក់ប្រាង្គ ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អោយស្រីៗនៅម្ខាង ប្រុសៗនៅម្ខាង ហើយគេយល់ថា ភេទស្រីតែងមានកំលាំងខ្សោយជាងបុរស គេតែងដាក់ខាងស្រីអោយមានចំនួនច្រើនលើសប្រុស យ៉ាងតិចត្រឹម២នាក់ជាដរាប គឺបើខាងប្រុស៨នាក់ គេដាក់ខាងស្រី ១០នាក់។ គ្រឿងប្រដាប់សំរាប់លេង គេយកខ្សែព្រ័ត្រធ្វើពីស្បែកគោស្បែកក្របីធ្វើព្រ័ត្រ រឺគេយក ពួរធ្វើពីជក់ដូងជាព្រ័",
"question": "យ៉ាងណាក្នុងការដាក់ខាងមានចំនួនជាងគេទឹកមាន?",
"answer": "គេតែងដាក់ខាងស្រីមានចំនួនច្រើនលើសជាងបុរស ក្នុងលេខទី២នាក់ជាដរាប គឺបើខាងបុរស៨នាក់ គេដាក់ខាងស្រី៩នាក់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពាក្យហរិហរាល័យ ក្លាយមកពីពាក្យហរិហរៈ ដែលជាការផ្សំគ្នារវាងពាក្យហរិ គឺសំដៅដល់ព្រះវិស្ណុ និងហរៈគឺព្រះឥសូរ(ហរិ+ហរៈ)។ ហរិហរៈគឺមានតាំងពីសម័យមុនអង្គរមកម្ល៉េះ ជាការផ្សំនិកាយពីររបស់សាសនាហិណ្ឌូ។ អាចនិយាយបានថាពាក្យហរិហរៈនេះជាសក្ខីភាពមួយ នៃការបង្រួមបង្រួមសាសនាហិណ្ឌូឱ្យមានឯកភាពគ្នាក្នុងទឹកដីរបស់ ខ្មែរសម័យនោះ មានន័យថាដើម្បីទប់ស្កាត់វិបត្តិសាសនារវាងពួកអ្នកគោរពលើព្រះ វិស្ណុ និងអ្នកគោរពព្រះសិវៈ។ ភស្ដុតាងនៃការរួមផ្សំនិកាយទាំងពីរនេះមាននៅលើរូបសំណាក ដែលគេហៅថាជារូបព្រះហរិហរៈ គឺមានរូបព្រះវិស្ណុម្ខាង និងរូបព្រះសិវម្ខាងនៅលើរូបតែមួយ។ គេសម្គាល់បានថាជាព្រះវិស្ណុ និងព្រះសិវតាមរយៈគ្រឿងតុបតែងខ្លួន និងសស្ត្រា វុធ ដែលមានលក្ខណប្លែកគ្នារវាងទេវៈទាំងពីរនេះ។",
"question": "តើពាក្យហរិហរាល័យមានន័យអ្វី?",
"answer": "ដើម្បីទប់ស្កាត់វិបត្តិសាសនារវាងពួកអ្នកគោរពលើព្រះ វិស្ណុ និងអ្នកគោរពព្រះសិវៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំហ្វឹជី (富士山(ふじさん) Mount Fuji) ឬសរសេរបានថា ហ្វូជី គឺជាភ្នំខ្ពស់ជាងគេក្នុង ប្រទេសជប៉ុន មានកំពស់ ៣៧៧៦ ម៉ែត្រ។ វាជាភ្នំដែលមានបន្ទុះភ្នំភ្លើងយ៉ាងសកម្ម ដែលមានផ្ទុះឡើងចុងក្រោយ នៅឆ្នាំ ១៧០៧-០៨។ ភ្នំនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅ អាណាខេត្ត ស៊ីស្ស៊ឹអុកា និង អាណាខេត្ត យ៉ាម៉ាណាស៊ី ភាគខាងលិច ទីក្រុង តូក្យូ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងភ្នំហ្វឹជី?",
"answer": "ភ្នំហ្វឹជីគឺជាភ្នំខ្ពស់ជាងគេក្នុងប្រទេសជប៉ុន មានកំពស់ ៣៧៧៦ ម៉ែត្រ និងជាភ្នំដែលមានបន្ទុះភ្នំភ្លើងយ៉ាងសកម្ម ដែលមានផ្ទុះឡើងចុងក្រោយនៅឆ្នាំ ១៧០៧-០៨។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដែនម៉ាញ៉េទិចដែលប្រែប្រួលបង្កើតជាដែនអគ្គីសនី (នេះជាបាតុភូតអាំងឌុចស្យុងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ដែលជាគោលការណ៍ក្នុងដំនើរការរបស់ហ្សេនេរ៉ាទ័រអគ្គីសនី ម៉ូទ័រអាំងឌុចស្យុង និង ត្រង់ស្វរម៉ាទ័រ)។ ដូចគ្នាដែរ ដែនអគ្គីសនីដែលប្រែប្រួលបង្កើតជាដែនម៉ាញ៉េទិច។ ដោយសារតែមានភាពអាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមករវាងដែនអគ្គីសនីនិងដែនម៉ាញ៉េទិច គេក៏មានគំនិតគេតដែនទាំង២នេះបញ្ចូលគ្នាតែ១ និងដាក់ឈ្មោះថា ដែនអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រែប្រួលបង្កើតដែនម៉ាញ៉េទិចជាដែនអគ្គីសនី និងគំនិតគេតដែនទាំង២នេះជាប់គ្នាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទើបទ្រាំទៅរកស៊ីក្នុងទីនោះបាន ខ្ញុំបាទនឹកក្រែងតែទ្រាំទ្រនឹងធាតុអាកាសទឹកដីនៅទីនោះមិនបានទេដឹង?\" គ្រូពេទ្យទូន្មានថា \"អ្នកឯងនិយាយដូច្នេះក៏ត្រូវដែរ ប៉ុន្តែអ្នកដែលទៅហើយឈឺចាញ់នៅទីនោះ ច្រើនធ្វេសប្រហែសមិនចេះរក្សាខ្លួនឱ្យរដែលអ្នកឯងត្រូវធ្វើនោះ មិនមែននៅក្នុងទីនេះទេ គឺនៅឯស្រុកបប៉ៃលិនឯណោះ\"។",
"question": "តើគ្រូពេទ្យទូន្មានប្រើពាក្យណាពេលគោរ៉ាមាន់អ៊ីមិត្រូវបានរកស៊ីក្នុងទីនោះ?",
"answer": "អ្នកដែលទៅហើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វាបានលូកចូលក្នុងកិច្ចការផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ជីវិតបុគ្គលឯកជន និងទោះជានៅក្នុងគ្រប់ទំនាក់ទំនងស្និទ្ធស្នាល ។ ក្នុងភាសាបារាំង ភាពស្និទ្ធស្នាល ត្រូវបានរៀបរាប់ដោយសព្វនាម ឯង(tu) ដែលខុសពីពាក្យ លោក ឬ អ្នក (vous) ដែលត្រូវប្រើនៅក្នុងភាសាផ្លូវការ ។ បើទោះជាជនជាតិបារាំង ជួនកាល ប្រើពាក្យ ឯង ជារឿយៗក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន កាលពីរបបចាស់ គេប្រើវាសំរាប់ទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធបំផុត ។ មាតាបិតាហៅកូនថា «ឯង» ហើយកូនត្រូវឆ្លើយតបថា «លោក ឬ អ្នក» ។ មនុស្សចាស់ ឬមានអំណាចធំជាងប្រើពាក្យ «ឯង» ទៅកាន់អ្នកមានអាយុតិចជាងឬមនុស្សតូចតាច សំរាប់មនុស្សហៅសត្វ និងសំរាប់ប្រើរវាងគូរសង្សារ ។",
"question": "តើភាពស្និទ្ធស្នាលក្នុងភាសាបារាំងត្រូវបានរៀបរាប់ដោយមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "សព្វនាម ឯង",
"type": "extract"
},
{
"context": "តារាងខាងក្រោមនេះ បង្ហាញអំពីផ្ទះមួយចំនួនដែលមិនបានសាងសង់បង្គន់អនាម័យត្រឹមត្រូវ និង មិនមានទឹកស្អាតដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤។ ក្នុងចំណោមផ្ទះទាំងនេះ សមាជិក និងកុមារ បានប្រឈមមុខទៅនឹង លក្ខ័ណ្ឌអនាម័យខ្សោយនៅឡើយ ដែលអាចនឹងធ្វើឲ្យកើនឡើងនូវភាពប្រថុយប្រថានក្នុងការឆ្លងជំងឺមួយចំនួនដូចជាអាសន្នរោគ ហើយដែលនឹងធ្វើឲ្យកើនឡើងនូវភាពប្រថុយប្រថាននៃអត្រាមរណៈរបស់កុមារ និងអាចកាត់បន្ថយកម្រិតនៃអាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារទៀតផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីផ្ទះមួយចំនួនដែលមិនបានសាងសង់បង្គន់អនាម័យត្រឹមត្រូវ និងមិនមានទឹកស្អាតដើម្បីប្រើប្រាស់ នៅឆ្នាំ ២០០៤ និងផ្តល់សមាគមជំនួយគ្នាដោយសារតែលក្ខ័ណអនាម័យខ្សោយជាក់ស្តែង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភ្លើងហ្វា : នៅពេលយប់ នៅលើទ្រូងផ្លូវដែលគ្មានអគ្គិសនីបំភ្លឺ ជាទូទៅត្រូវប្រើភ្លើងហ្វា ដើម្បីមើលទៅមុខឲ្យបានឆ្ងាយ តែត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នកុំឲ្យរំខានដល់ចរាចរណ៍ដែលមកពីទិសផ្ទុយ។ ហាមបើកភ្លើងហ្វានៅក្នុងទីក្រុង ឬទីប្រជុំជនដែលមានភ្លើងអគ្គិសនីបំភ្លឺគ្រប់គ្រាន់ លើកលែងតែករណីធ្វើសញ្ញាសុំជែង ឬសុំបើកផ្លូវដោយប្រើឆ្លាស់គ្នាជាមួយភ្លើងកូត។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាធម្មតាដែលត្រូវប្រើភ្លើងហ្វានៅក្នុងទីក្រុង?",
"answer": "ហាមបើកភ្លើងហ្វានៅក្នុងទីក្រុង លើកលែងតែករណីធ្វើសញ្ញាសុំជែង ឬសុំបើកផ្លូវដោយប្រើឆ្លាស់គ្នាជាមួយភ្លើងកូត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រតិទិនចិនតាមច័ន្ទគតិ និងសុរិយគតិ គឺជាគោលមួយ សម្រាប់កំណត់កាលបរិច្ឆេទ នៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន។ ប្រតិទិននេះ ក៏ត្រូវបានប្រើនៅក្នុងប្រទេស ដែលយល់ព្រមទទួល ឬក៏បានទទួលឥទ្ធិពលពីវប្បធម៌ នៃជនជាតិហាន (ជាពិសេស ប្រជាជនតៃវ៉ាន់, ជនជាតិកូរ៉េ, ជនជាតិជប៉ុន និងជនជាតិយួន) ហើយប្រហែលជាមានពូជពង្សដ៏សមញ្ញមួយ ជាមួយនឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ស្រដៀងគ្នាដែរ នៅក្រៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត (ដូចជា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទឹកដីនៃប៊ុលកា)។",
"question": "តើប្រតិទិនចិនតាមច័ន្ទគតិ និងសុរិយគតិ គឺជាគោលមួយមួយណា?",
"answer": "កំណត់កាលបរិច្ឆេទ នៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ឬ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដែលបានរំលោភយកទ្រព្យជាអចលនវត្ថុក្នុងមណ្ឌល ដែលខ្លួនមានភារកិច្ចការពារសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និង សន្តិសុខមកធ្វើជារបស់ខ្លួន ត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៣.០០០.០០០ (បីលាន) រៀល ដល់ ៣០.០០០.០០០ (សាមសិបលាន) រៀល ឬ / និង ផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ដល់ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ និង ត្រូវទទួលទោសរដ្ឋបាលថែមទៀត ។មាត្រា ២៦៣ .",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ឬ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានលក្ខណៈសមត្ថភាពជារបស់វាបានផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់និងដាក់ពន្ធនាគារ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ អែងស្តែងស្រាវជ្រាវជាចំបងលើការនិយាយជាទូទៅចំពោះទ្រឹស្ដីទំនាញសកលរបស់គាត់ ដើម្បីបង្រួមនិងសំរួលច្បាប់គ្រឹះក្នុងរូបវិទ្យា ជាពិសេសទំនាញសាកលនិងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។ នៅឆ្នាំ១៩៥០ គាត់បានពិពណ៌នាពីទ្រឹស្ដីរួមអំពីដែននេះនៅក្នុងអត្ថបទរបស់ទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រអាមេរិច Scientific American ក្រោមចំនងជើងថា \"ស្ដីពីទ្រឹស្ដីទូទៅនៃទំនាញសកល\"។",
"question": "យ៉ាងណាគាត់បាននិយាយជាទូទៅចំពោះទ្រឹស្ដីទំនាញសកលរបស់គាត់?",
"answer": "គាត់បាននិយាយជាទូទៅចំពោះទ្រឹស្ដីទំនាញសកលដើម្បីបង្រួមនិងសំរួលច្បាប់គ្រឹះក្នុងរូបវិទ្យា ជាពិសេសទំនាញសាកលនិងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុគ្គលគប្បីរក្សានូវការកម្រើកកាយ គប្បីសង្រួមកាយ គប្បីលះបង់កាយទុច្ចរិត គប្បីប្រព្រឹត្តកាយសុចរិត គប្បីរក្សានូវការកម្រើកវាចា គប្បីសង្រួមវាចា គប្បីលះបង់វចីទុច្ចរិត គប្បីប្រព្រឹត្តវចីសុចរិត គប្បីរក្សានូវការកម្រើកចិត្ត គប្បីសង្រួមចិត្ត គប្បីលះបង់មនោទុច្ចរិត គប្បីប្រព្រឹត្តមនោសុចរិត អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ បានសង្រួមកាយ សង្រួមវាចា អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ បានសង្រួមចិត្តហើយ លោកទាំងនោះឯង ឈ្មោះថា សង្រួមហើយដោយប្រពៃ ។",
"question": "តើអ្នកណាដែលបានសង្រួមកាយ និងវាចា ហើយជាអ្នករក្សានូវការកម្រើកវាចា គប្បីសង្រួមវាចា និងគប្បីលះបង់វាចា?",
"answer": "សង្រួម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជិតដល់សតវត្សទី១៥ ពួកអ្នកជិតខាងខ្មែរកាលពីបុរាណ មននៅភាគខាងលិច និងចាមនៅភាគខាងកើតត្រូវបានគេកៀរឱ្យទៅម្ខាង រឺ ជំនួសបន្តិចៗម្ដងៗដោយពួកសៀម/ថៃ និង អណ្ណាម/យួនដែលបានលូតងើបឡើង។ មហាអំណាចទាំងពីរនេះបានដឹង យល់ និងធ្វើតាមព្រះរាជបញ្ជាយ៉ាងតឹងរឹងដើម្បីគ្រប់គ្រងអាងទន្លេមេគង្គភាគខាងក្រោមដែលជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូចិនទាំងមូល។ ដោយសារនគរខ្មែរជានគរទន់ខ្សោយក៏រឹងរឹតតែជំរុញចិត្តដល់ពួកអ្នករៀបក្បួនពិជ័យសង្គ្រាមនៅអយុធ្យា (ក្រោយមកនៅបាងកក) និង នៅក្រុងហ្វេឱ្យមានការស្រេកឃ្លានកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ការវាយប្រហារ និងការសញ្ជ័យទៅលើព្រះរាជវាំងខ្មែរបានបន្សល់ទុកឱ្យពួកព្រះមហាក្សត្រទាំងប៉ុន្មានក្រោយៗគ្មានមូលដ្ឋានគ្រឹះអំណាចរឹងមាំដើម្បីអភិសេកដោយព្រះអង្គឯង និង រាជសិទ្ធិឡើងសោយរាជ្យស្របច្បាប់បានឡើយ។ អន្តរាគមន៍ក្នុងការឡើងសោយរាជ្យ និង គោលនយោបាយអាពាហ៍ពិពាហ៍ឆ្លងសាសន៍បានប្រព្រឹត្តិឡើងបង្កឱ្យមានការខូចព្រះកិត្តិនាមដល់រាជវង្ស។ ឧដុង្គត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅឆ្នាំ១៦០១ ជាព្រះរាជវាំងចុងក្រោយនៃសម័យកណ្ដាល។",
"question": "ជិតដល់សតវត្សទី១៥ អ្នកដែលជំនួសបន្តិចៗម្ដងៗជិតខាងកើតនិងខាងលិច?",
"answer": "ជិតខាងលិចគឺជំនួសដោយពួកសៀម/ថៃ និងជិតខាងកើតដោយពួកអណ្ណាម/យួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តស្វាយរៀង មានប្រវត្តិដ៏យូរលង់នឹងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប។ ខេត្តស្វាយរៀងត្រូវបានគេស្គាល់ថាសម្រាប់តួនាទីដ៏សំខាន់របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម ជាពិសេសសមរភូមិស្វាយរៀងក្នុងឆ្នាំ១៩៧១។ ខេត្តនេះក៏មានវត្តអារាម និងកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរផងដែរ។ ស្វាយរៀងបានឆ្លងកាត់ការអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន រួមទាំងការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការតភ្ជាប់ផ្លូវគមនាគមន៍ផងដែរ។ សាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ផ្តល់ឱកាសសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាដល់និស្សិតក្នុងស្រុក។ ខេត្តស្វាយរៀង ផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពនៃជីវភាពរស់នៅបែបជនបទរបស់ខ្មែរ ជាមួយនឹងទេសភាពកសិកម្ម និងសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ខេត្តស្វាយរៀងជាកន្លែងមួយដែលភ្ញៀវទេសចរអាចស្វែងយល់ពីជនបទ ស្វែងយល់ពីវប្បធម៌ក្នុងតំបន់ និងទទួលបានបទពិសោធន៍ពីសម្រស់ធម្មជាតិនៃតំបន់។",
"question": "តើខេត្តស្វាយរៀងមានទិដ្ឋភាពណាស់នៅក្នុងជីវភាពរស់នៅបែបជនបទរបស់ខ្មែរ?",
"answer": "ខេត្តស្វាយរៀងផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពនៃជីវភាពរស់នៅបែបជនបទរបស់ខ្មែរ ជាមួយនឹងទេសភាពកសិកម្ម និងសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។",
"type": "extract"
},
{
"context": "បឹងទន្លេសាបគឺជាបឹងទឹកសាបដ៏ធំជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ បឹងនេះមានបណ្តោយប្រមាណ ១១៦គីឡូម៉ែត្រ ទទឹកប្រមាណ ៣គីឡូម៉ែត្រទៅ៣៣គីឡូម៉ែត្រ និងមានឆ្នេរប្រមាណ៤៨២គីឡូម៉ែត្រ នៅរដូវប្រាំង។ បឹងទន្លេសាបគឺជាបេះដូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបានលើផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ បឹងទន្លេសាបបានស្រូបយកទឹកជំនន់ពីទន្លេមេគង្គប្រមាណ ២០%។ វិសាសភាពរបស់បឹងទន្លេសាបមានការប្រែប្រួលទៅតាមរដូវកាល។ នៅរដូវប្រាំង ដែលទឹកបឹកមានជម្រៅពី១ទៅ២ម៉ែត្រ បឹងទន្លេសាបមានផ្តៃក្រឡាប្រមាណ ២៥០០០០ហិកតា ប៉ុន្តែនារដូវវស្សា ទឹកបឹងមានជម្រៅប្រមាណ ៨ទៅ១១ម៉ែត្រ នោះបឹងទន្លេសាបមានផ្ទៃក្រឡាប្រមាណ ១៥០០០០០ហិកតា។ មាឌទឹកបឹងទន្លេសាបនៅរដូវវស្សាបានពីទន្លេមេគង្គ ៦២% និង ៣៨% ទៀតតបានមកពីបណ្តាស្ទឹងធំៗ ដែលស្ថិតនៅជុំវិញចំនួន១១។ មាឌបឹងទន្លេសាបមានការប្រែប្រួលប្រមាណពី ៤៥០០លានម៉ែត្រគូបនៅរដូវប្រាំង ទៅ១៣៥០០០លានម៉ែត្រគូបនៅរដូវវស្សា។ ផ្ទៃក្រឡាបឹងទន្លេសាបនៅរដូវវស្សាមានទំហំធំជាងរដូវប្រាំងប្រមាណ៥ទៅ៦ដង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបឹងទន្លេសាប ដែលជាបឹងទឹកសាបធំជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងមានទំហំ និងវប្បធម៌មួយឆ្នាំរបស់វា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សិល្បៈនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍គ្មានដំណើរទាក់ទងគ្នាជាមួយសិល្បៈនៃតំបន់ដទៃទៀតឡើយ។ របាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ភាគច្រើនក៏មានរួមបញ្ចូលនៃចលនាដៃ ដូចគ្នានឹងជើងដែលបង្ហាញនូវអារម្មណ៍និងអត្ថន័យនៃរបាំផ្អែកលើរឿងដែលនាដកានឹងប្រាប់ដល់ទស្សនិកជន។ ភាគច្រើននៃជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានបញ្ជាក់ថារបាំនេះទៅក្នុងរាជវាំងរបស់ពួកគេ តាមរយៈរបាំរាជទ្រព្យខ្មែរដែលបង្ហាញខ្លួននៅដើមសតវត្សទី៧ជាងគេ មុនសម័យអាណាចក្រខ្មែរដែលបានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយព្រហ្មញ្ញសាសនារបស់ឥណ្ឌា។ របាំអប្សរា ល្បីល្បាញដោយសារចលនាដៃនិងជើងរឹងមាំនៃរបាំនេះ ហើយក៏ជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៃរបាំតំណាងឱ្យហិណ្ឌូសាសនា។ ល្ខោនអាយ៉ងនិងស្រមោលក៏ជាទម្រង់ការកម្សាន្តពេញនិយមក្នុងប៉ុន្មានសតវត្សកន្លងមក ដូចជាមានមួយល្បីល្បាញ ដែលគេបានស្គាល់ថាវ៉ាយ៉ាងមកពីឥណ្ឌូណេស៊ី។ សិល្បៈនិងអក្សរសាស្ត្រនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយចំនួនត្រូវបានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយសាសនាហិណ្ឌូដែលបាននាំមករាប់សតវត្សកន្លងទៅហើយ។",
"question": "តើសិល្បៈនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍មានសម្រាប់សាសនាការណ៍មួយណាដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំង?",
"answer": "ហិណ្ឌូសាសនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំលៀកបំពាក់ ជារឿយៗ មានតួនាទីជាទែម៉ូម៉ែត្រវាស់សីតុណ្ហភាពនយោបាយ ។ ដើម្បីសំគាល់កងទ័ព អង្គការបដិវត្តន៍បានប្រើពាក្យមួយមានប្រភពចេញពីសំលៀកបំពាក់ sans-culotte មានន័យថា «គ្មានទ្រនាប់» គឺអ្នកណាដែលស្លៀកខោវែង ជាជាងស្លៀកទ្រនាប់ដែលជាម៉ូដបុរាណសំរាប់ពួកអភិជន ។ ម៉ូដែលសំរាប់បដិវត្តន៍ ដែលលេចឡើងនៅលើកាំភ្លើង នៅលើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយនិងគ្រឿងភាជន៍ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៧៩៣ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន គឺគេស្លៀកខោវែង អាវចំហ ក អាវធំសំរាប់កងទ័ព ស្បែកជើងកវែង និងពាក់មួកកាតិបសេរីភាពលើសក់ធម្មជាតិ មានន័យថា គេមិនសិតសក់ដោយទុកអោយធ្លាក់ដល់ស្មា ។ រ៉ូបសំរាប់នារី យ៉ាងហោចណស់ស្រ្តីអភិជន នៅសម័យមុនបដិវត្តន៍បន្តិច មានលំអ ដោយវៀល ក និងសំពត់រាងដូចជាល និងមានរាងល្អប្លែក ។ សក់ក្បាលលំអដូចរោមកាំប្រម៉ា លើកឡើងលើកំពស់ប្រហែលពីរបីហ្វីត និងលំអផងដែរដោយ props រាងដូចទីទុយ ។ (សូមមើលរូបខាងក្រោម) ។ ម៉ូដសក់ម៉្យាងត្រូវបានតុបតែងក្នុងរូបភាពជាគង្វាលចៀម មានទាំងបឹង ព្រានបាញ់ទា កង្ហារខ្យល់បក់និងអ្នកកិនស្រូវ ជិះលាទៅផ្សារចំពេលដែលសង្ឃកំពុងរួមរ័ក្សជាមួយភរិយា ។",
"question": "តើម៉ូដធម្មជាតិសំរាប់បដិវត្តន៍មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "sans-culotte",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្ទៃដីមួយភាគធំនៃកោះស៊ូម៉ាត្រាធ្លាប់គ្របដណ្ដប់ដោយព្រៃក្រាស់ ជាទីអាស្រ័យនៃសត្វប្រភេទផ្សេងៗ ដូចជា ស្វាអ៊ូរ៉ង់អ៊ូតង់ និងខ្លាស៊ូម៉ាត្រា និងពូជរុក្ខជាតិដែលជាឯកលក្ខណៈ ដូចជា រ៉េហ្វើលសៀ(Rafesia) តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច រួមជាមួយអំពីពុករលួយនិងការកាប់ឈើខុសច្បាប់ ធ្វើឱ្យតំបន់នេះមានធនធានចុះខ្សោយយ៉ាងលឿន ក្រៅពីនេះតំបន់អភិរក្សក៏ទទួលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាអ៊ុំផ្ទៃដីមួយភាគធំនៃកោះស៊ូម៉ាត្រាធ្លាប់គ្របដណ្ដប់?",
"answer": "ដោយព្រៃក្រាស់ ជាទីអាស្រ័យនៃសត្វប្រភេទផ្សេងៗ ដូចជា ស្វាអ៊ូរ៉ង់អ៊ូតង់ និងខ្លាស៊ូម៉ាត្រា និងពូជរុក្ខជាតិដែលជាឯកលក្ខណៈ ដូចជា រ៉េហ្វើលសៀ(Rafesia)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកតៃ ដែលមកដល់ចុងក្រោយមកកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បាននាំមកជាមួយពួកគេនូវប្រពៃណីសិល្បៈចិនខ្លះៗ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេបានបោះចោលដោយពេញចិត្តនូវប្រពៃណីខ្មែរនិងមន និងសុចនាកម្មតែមួយគត់ប៉ុណ្ណោះនៃទំនាក់ទំនងដើមដំបូងគេរបស់ខ្លួនជាមួយសិល្បៈចិននៅក្នុងរចនាបថវត្តអារាមនានា ជាពិសេសដំបូលស្រួចៗ និងក្នុងគ្រឿងខ្មុកម្រ័ក្សណ៍របស់ខ្លួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពួកតៃដែលមកដល់ចុងក្រោយមកកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងសិល្បៈដែលបានបោះចោលនៅទំនាក់ទំនងដើមដំបូងរបស់ពួកគេជាមួយសិល្បៈចិន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": " ព្រះម៉ែវិនាយៈកី () គឺ ទេពធីតាមុខដំរី នៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីមុខដំរី រក្សាពិភពលោកក្នុងនៅសកលលោក.៕ ព្រះនាងគឺជា ទេពធីតាម្តាយទាំង៨របស់សក្តិនិកាយ. , ព្រះនាងគឺជា អវតារព្រះទេវី ទេពជាយារបស់ព្រះគណេស.។ ៚",
"question": "តើព្រះម៉ែវិនាយៈកីជាប់ពណ៌នាក្នុងសាសនាអ្វី?",
"answer": "ទេពធីតាមុខដំរី នៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុរសទាំង៤នាក់ ភិតភ័យខ្លាំង ក៏នាមគ្នាឆ្លើយប្រកែកទៅនឹងតាចាស់ ដូនចាស់វិញថា << មិនមែនទេ >> ។ តាយាយសួរទៅវិញថា << ហេតុអ្វី ក៏ចៅថាមិនមែន, បើចៅចេះតែប្រកែកយ៉ាងនេះ នុះឃើញថាទាស់ខុសនឹងកិច្ចសន្យាហើយ, បើដូច្នេះ ត្រូវចៅទាំង៤នាក់ មកនៅបម្រើតា ទើបត្រូវនឹងពាក្យសន្យា >> ។ បុរសកុហក៤នាក់ គេចមិនរួច ក៏នៅបម្រើតាយាយទៅ ។",
"question": "តើបុរសទាំង៤នាក់នៅទីនេះត្រូវនឹងពាក្យដែលខុសគ្នាអ្វី?",
"answer": "សន្យា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផែនការដំបូងរបស់សូវៀត គឺត្រូវស្ដារសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញ និងការអភិវឌ្ឍ។ គាត់បានគិតគូរយ៉ាងខ្លាំងដល់ ការបង្កើតប្រព័ន្ធថែរក្សាសុខភាពសកលដោយឥតគិតថ្លៃមួយសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា ការលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្ត្រី និង បង្រៀនប្រជាជនរុស្ស៊ីឲ្យចេះអាន និងសរសេរ។ ប៉ុន្តែជាអាទិភាពទី១ រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលដឹកនាំដោយបក្សបុលសេវិក ត្រូវតែដកប្រទេស រុស្ស៊ីចេញពីសង្គ្រាមលោកសិន។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលសូវៀតត្រូវតែដកប្រទេសរុស្ស៊ីចេញពីសង្គ្រាមលោកសិន?",
"answer": "ជាអាទិភាពទី១ រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលដឹកនាំដោយបក្សបុលសេវិក ត្រូវតែដកប្រទេស រុស្ស៊ីចេញពីសង្គ្រាមលោកសិន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អរិយធម៌សម័យមុនប្រវត្ដិសាស្ដ្ររបស់ប្រទេសវៀតណាមមានឈ្មោះល្បីល្បាញខ្លាំងណាស់ ជាពិសេសអរិយធម៌យុគថ្មថ្មី ដែលមានភស្ដុតាងបញ្ជាក់គឺ ស្គធ្វើពីសំរិទ្ធ និងទីប្រជុំជនបុរាណនៅដុងសឺន ខេត្ដថែងវ៉ា ខាងត្បូងមាត់ទន្លេក្រហម។ គេសន្និដ្ឋានថា បុព្វបុរសរបស់ជនជាតិវៀតណាមបុរាណជាការផ្សំពូជរវាងជនជាតិម៉ុងកូលយដ៍មកពីចិនខាងជើងនិងខាងត្បូង ជាអ្នកស្រុកសមុទ្រ មានមុខរបរធ្វើស្រែដាំស្រូវ និងនេសាទ និងរស់នៅជាមួយគ្នាជាកុលសម្ព័ន្ធ។ កំណត់ត្រាប្រវត្ដិសាស្ដ្រសម័យក្រោយរបស់វៀតណាមហៅសម័យនេះថា អាណាចក្រវ៉ាន់ឡាង មានមេដឹកនាំគ្រប់គ្រងបន្ដគ្នារាប់រយឆ្នាំហៅថា ស្ដេចហ៊ុង តែត្រូវគេចាត់ទុកជាសម័យបុរេប្រវត្ដិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអរិយធម៌សម័យមុនប្រវត្ដិសាស្ដ្ររបស់ប្រទេសវៀតណាម ដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញខ្លាំងណាស់ និងមានកំណត់ត្រាប្រវត្ដិសាស្ដ្រសម័យក្រោយហៅថា អាណាចក្រវ៉ាន់ឡាង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដែនដីសំខាន់របស់ម៉ាឡេស៊ីត្រូវខណ្ឌចែកជា២ដោយសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តែដែនដីទាំង២មានទេសភាពរួមដែលសំបូរដោយច្រាំងសមុទ្រ ខ្ពង់រាប និងភ្នំប្រកបដោយព្រៃក្រាស់ៗ។ ភ្នំដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ីឈ្មោះភ្នំគីណាបាលូ (៤០៩៥,២ម) ដែលស្ថិតនៅកោះបរណេអូ។ ម៉ាឡេស៊ីមានអាកាសធាតុត្រូពិច ទទួលឥទ្ឋិពលពីខ្យល់មូសុង ដែលបក់ពីទិសនិរតីពីខែមេសាដល់ខែតុលា និងបក់ពីទិសឦសានពីខែតុលាដល់ខែកុម្ភៈជារៀងរាល់ឆ្នាំ។",
"question": "ភ្នំដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ីឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ភ្នំគីណាបាលូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទអាថ៏កំបាំង និងសរសរផ្ទះថ្មចំលាក់របស់លោកតាអធិរាជ(ចាវ៉ាន) : ស្ថិតនៅក្នុងឃុំប៉ូយ វាមានចំងាយ៣០ គីឡូម៉ែតពីទីរួមស្រុក វាជាតំបន់ប្រវតិ្តសាស្រ្តផងដែលលោកតាអធិរាជ ចាវ៉ានបំរុងនិងសាងសង់នគរមួយ តែដោយសាតែមានសង្រៀមរវាងទេវរាជ ម្នាក់ដែលចង់មកបំផ្លាញ ទើបការសាងសងមិនបានសំរេច ដូចនេះសព្វថ្ងៃនៅសល់តែសរសរនិង បាសាទភ្នំមួយដែលនៅក្បែរ សរសរប្រាសាទមួយនោះប៉ន្តែរាល់ថ្ងៃ អ្នកគ្មានបុណ្យកាលពីជាតិគ្មានសំណាងនិងបានឃើញប្រាសាទនេះឡើយ គឺយើងឃើញតែភ្នំនិងព្រៃតែប៉ុនោះ តែបើអ្នកបានស្នាក់នៅក្នុងព្រៃនេះតែម្នាកឯងរឺពីនាក់ ពេលយប់អ្នកនឹងឃើញពន្លឺភ្លឺពណ៏មាសចេញពីល្អាងភ្នំមួយនេះ វាជាពន្លឺផ្ទៃប្រាសាទទាំងមួលដែលទេវតារក្សាភ្នំនេះមិនបានបង្ហាញអោយយើងឃើញអស់ទេ មានអ្នកចំនួនមុនបានស្លាបដោយសារបានឃើញពន្លឺនេះហើយបានចូលក៏បានឃើញខ្លាសរ ហើយនិងមាសជាច្រើននៅក្នុងល្អាងនោះស្រាប់តែចេញមកវិញមកដល់ផ្ទះក៏បានស្លាប់តែម្តងទៅ។",
"question": "ស្ថិតនៅក្នុងឃុំណាដោយប្រាសាទអាថ៏កំបាំង និងសរសរផ្ទះថ្មរបស់លោកតាអធិរាជ(ចាវ៉ាន)?",
"answer": "ស្ថិតនៅក្នុងឃុំប៉ូយ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឯបុរសម្ចាស់ដំបង ថ្វាយដំបងទៅស្ដេច ហើយក្រាបលាទៅទៀតស្ដេចឃាត់ក៏ពុំព្រម ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា << ដំបងវាយឯងនេះថ្លៃណាស់ ទ្រង់ព្រះរាជានុញ្ញាតឲ្យបើកឃ្លាំងមាស - ប្រាក់ឲ្យបុរសនោះយកតាមចិត្ត ។ បុរសនោះរើសអស់ទាំងឃ្លាំងមាសប្រាក់អម្បាលនោះទៅ ឃើញកាំបិតបន្ទោះមួយចាស់នៅក្រោមឃ្លាំង ក៏យកកាំបិតនោះនិងប្រាក់បន្តិចបន្តួចគ្រាន់ចាយតាមផ្លូវ ហើយចូលទៅក្រាបថ្វាយបង្គំលាស្ដេច ដើរចេញទៅទៀត ។ ស្ដេចពុំមានព្រះបន្ទូលអ្វីទេ , តែអស់នាហ្មឺន គេត្មះតិះដៀលបុរសនោះ ថាជាមនុស្សឆោត ប្រាក់មាសមិនយកទៅយកឯកាំបិតច្រែះស៊ី ។",
"question": "តើបុរសម្ចាស់ដំបងនៅលើការបង្គំលាស្ដេចបានធ្វើអ្វី?",
"answer": "គេត្មះតិះដៀលបុរសនោះថាជាមនុស្សឆោត ប្រាក់មាសមិនយកទៅយកឯកាំបិតច្រែះស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីបានឯករាជ្យភ្លាម សិង្ហបុរីមានទាហានជើងគោកតែ២កងពលប៉ុណ្ណោះ ដែលដឹកនាំដោយមេបញ្ជាការអង់គ្លេស។ សិង្ហបុរីយល់ឃើញថា កំលាំងនេះវាតូចតាចណាស់មិនអាចផ្ដល់សុវត្ថិភាពដល់ខ្លួន ហេតុនេះទើបការពង្រឹងកំលាំងយោធាក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រអថិភាពរបស់រដ្ឋ។ ទាហានត្រូវហ្វឹកហាត់តាក់តិចប្រយុទ្ធក្នុងព្រៃ ដើម្បីប្រយុទ្ធនៅក្រៅប្រទេសផងដែរ។ សំភារៈសឹកដូចជារថក្រោះភាគច្រើនបានមកពីអ៊ីស្រាអែល។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាបន្ទាត់ដែលទាហានជើងសិង្ហបុរីមានត្រូវហ្វឹកហាត់តាក់តិចប្រយុទ្ធក្នុងព្រៃ?",
"answer": "ទាហានជើងសិង្ហបុរីត្រូវហ្វឹកហាត់តាក់តិចប្រយុទ្ធក្នុងព្រៃ ដើម្បីប្រយុទ្ធនៅក្រៅប្រទេសផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អង្គការសហប្រជាជាតិត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ជំនួសឱ្យអង្គការសង្គមប្រជាជាតិ ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់រាល់ជម្លោះសង្គ្រាមផ្សេងៗនាពេលអនាគត។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៥ បណ្ដាប្រជាជាតិចំនួន ៥០ បានជួបប្រជុំនៅក្នុងសន្និសីទមួយនៅទីក្រុងសានហ្វ្រានស៊ីស្កូ និងបានចេញសេចក្តីព្រាងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយវាត្រូវបានចាប់អនុម័តនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៥ និងបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៥។ ដោយអនុលោមតាមធម្មនុញ្ញ គោលដៅរបស់អង្គការនេះរួមមាន៖ ការរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស ការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងការគោរពរាល់ច្បាប់អន្តរជាតិ។ នៅពេលបង្កើតដំបូង អង្គការសហប្រជាជាតិមានប្រទេសសមាជិកចំនួន ៥១ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋសមាជិកបានកើនឡើងរហូតដល់ ១៩៣ ប្រទេស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដើម្បីប្រើជាធរមាននៅក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់រាល់ជម្លោះសង្គ្រាមផ្សេងៗនាពេលអនាគត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១២ សីហា ២០០៤ លោក ហ្គោស ចុកតុងបានចុះចេញពីតំនែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងចូលកាន់តំនែងជាព្រឹទ្ឋរដ្ឋមន្ត្រីក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក លី សៀនលូង។ នៅថ្ងៃទី ២០ សីហា ២០០៤ លោកបានក្លាយជាប្រធានអាជ្ញាធម៌រូបិយវត្ថុសិង្ហបុរី។",
"question": "យ៉ាងណាដែលលោកហ្គោស ចុកតុងចុះចេញពីតំនែងនោះ?",
"answer": "លោកហ្គោស ចុកតុងចុះចេញពីតំនែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងចូលកាន់តំនែងជាព្រឹទ្ឋរដ្ឋមន្ត្រីក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកលី សៀនលូង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីនាំ PAP អោយទទួលជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោត៧ដងរួចមក លោក លី ក្វាន់យូបានចុះចេញពីតំនែងនៅថ្ងៃទី ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៩០ និងប្រគល់តំនែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តអោយលោកហ្គោស ចុកតុង។ លោក លី ក្វាន់យូបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំនែងយូរជាងគេនៅលើពិភពលោក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបោះឆ្នោតរបស់លោក លី ក្វាន់យូបាន និងការប្រគល់តំនែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីតំបន់ដល់លោកហ្គោស ចុកតុង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គំនិតសិល្បៈប្រពៃណីភូមាត្រូវបានប្រជាជនភូមា និងប្រជាជនមកពីបរទេសពេញនិយម និងគោរព។ សិល្បៈសហសម័យភូមាបានអភិវឌ្ឍយ៉ាងលឿនតាមលក្ខខណ្ឌផ្ទាល់ខ្លួន។ សិល្បករដែលកើតក្រោយទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1980 មានឱកាសកាន់តែច្រើនក្នុងការអនុវត្តសិល្បៈនៅក្រៅប្រទេស។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលសិល្បៈប្រពៃណីភូមាត្រូវបានប្រជាជនជាតិដែលមកពីបរទេសជាធម្មជាតិនៅសិល្បៈសហសម័យភូមា?",
"answer": "សិល្បៈប្រពៃណីភូមាត្រូវបានប្រជាជនភូមា និងប្រជាជនមកពីបរទេសពេញនិយម និងគោរព ជួយគោរពនៅសិល្បៈសហសម័យភូមា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រដ្ឋធមនុញ្ញនៃកម្ពុជាគ្មានលក្ខណ្ឌសម្រាប់ការដាក់រាជ្យឡើយ។ លោកជា-ស៊ីម ប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានទទួលគោរម្យងារប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី (គោរម្យងារមួយដែលលោកបានកាន់ជាច្រើនលើកពីមុនមក) រហូតដល់ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្កបានប្រជុំនៅថ្ងៃ១៤ តុលា និងបានជ្រើសតាំងព្រះនរោត្តម-សីហមុនី ម្នាក់ក្នុងចំណោមព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះសីហនុ ជាស្ដេចថ្មី។ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ជរាណាស់ទៅហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រកាសជា សម្ដេចព្រះករុណា ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះបិតាជាតិកម្ពុជា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការទទួលគោរម្យងារប្រមុខរដ្ឋស្ដីទីនៅកម្ពុជានិងការជ្រើសរើសព្រះនរោត្តម-សីហមុនី ជាស្ដេចថ្មី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រជាជនម្នាក់ដែលមានចំនេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ សព្វថ្ងៃស្គាល់ ៦០០០ ទៅ ៧០០០ អក្សរ ។ អក្សរចិនប្រមាណ ៣០០០ អក្សរ ត្រូវបានគេអាននៅលើទំព័រកាសែត ។ ទោះជាយ៉ាងណា , ប្រជាជន ដែលបានសិក្សាត្រឹមតែ៤០០ អក្សរ ដែលប្រើក្នុងការអានកាសែត ប៉ុន្ដែពួកគេត្រូវធ្វើការស្មានពាក្យទាំងអស់នោះ ។",
"question": "តើចំនេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់មានប៉ុណ្ណោះមួយប៉ុណ្ណោ៖ ៦០០០ ទៅ ៧០០០ អក្សរ ឬអក្សរចិនប្រមាណ ៣០០០ អក្សរ នៅលើទំព័រកាសែត?",
"answer": "អក្សរចិនប្រមាណ ៣០០០ អក្សរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទំព័រដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំង ដែលមានអាថ៌កំបាំង និងពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកលេងល្បែងស្រានាំមកនូវគុណវិបត្តិយ៉ាងច្រើនដូចជា វិនាសទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានស្រាប់ ខាតពេលមិនបានរកទ្រព្យថ្មី និង ខានប្រកបការងារផ្សេងៗ មានរឿងរ៉ាវច្រើន បង្កការឈ្លោះទាស់ទែង និង អំពើហិង្សាញឹកញាប់ និយាយស្តីគ្មានសតិ គ្មានសុជីវធម៌ បាត់បង់សីលធម៌ ខូចភាពថ្លៃថ្នូរ (អាចឲ្យគេមើលងាយដល់កូន ប្រពន្ធ និង វង្សត្រកូល) មិនបានថែគ្រួសារ ខ្សោយប្រាជ្ញា និង ខ្សោយសុខភាពជាលំដាប់ ។",
"question": "តើអ្នកលេងល្បែងស្រានាំមានគុណវិបត្តិយ៉ាងណាដែលលំដាប់លំ dashes មាននៅ?",
"answer": "វិនាសទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានស្រាប់ ខាតពេលមិនបានរកទ្រព្យថ្មី និង ខានប្រកបការងារផ្សេងៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បាទ !ខ្ញុំប្ដេជ្ញាក្នុងចិត្ដថា តស៊ូលុះត្រាស្លាប់ ខ្ញុំក៏ហូតដាវចូលប្រកាប់ប្រចាក់។ ខ្ញុំងងឹតមុខ គិតតែពីប្រលូកគ្មានថយ រហូតដល់ ខ្មាំងស្លាប់អស់ជាច្រើន ដួលរណោងលើដី ឆ្លៀតឱកាសនោះ ខ្ញុំក៏ចាប់សេះមួយរត់មកទីនេះ ។ តាំងពីនោះមក ខ្ញុំលែងចង់បានប្រពន្ធទៀតហើយ។",
"question": "តើអ្នកនេះមានជំរុំសម្រាប់ដំណើរការអ្វីខ្លះនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "ប្រពន្ធទៀត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំណែកទ្រង់ចន្ទរង្សី ក៏បានគេចចេញទៅខេត្តបាត់ដំបង ដែលកាលនោះជាទឹកដីស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ថៃ។ នៅទីនោះ ទ្រង់បានចូលរួមជាមួយចលនាខ្មែរឥស្សរៈ ដែលត្រូវបានបង្កើតដោយលោក ប៉ុក គុណ និងលោក រស់ យឿន រួចទៅហើយ។ គេបានឱ្យទ្រង់កាន់តំណែងជាមេបញ្ជាការកងវរសេនាតូច។ ពួកគេបានធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗ ក្រោមការជួយគាំទ្រពីថៃ រហូតដល់ពេលដែលខេត្តបាត់ដំបងត្រូវផ្ទេរមកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ ក្រុមខ្មែរឥស្សរៈទាំងឡាយត្រូវរត់គេចទៅក្រុងបាងកក។ នៅចន្លោះខែតុលា និងខែវិច្ឆិកា ពួកមេខ្មែរឥស្សរៈទាំងឡាយ នាំគ្នាប្រជុំមួយ ដែលដឹកនាំដោយ ប៉ុក គុណ។ ក្រោយការពិភាក្សាដ៏ល្អិតល្អន់រវាងមេដឹកនាំល្បីៗ ដូចជា ហូលវង្ស អានុភាព, ដាប ឈួន, កៅ តក់, ស៊ីវ ហេង, ហែម សាវាង, តំណាងមកពីរដ្ឋាភិបាលថៃ និងពួកយៀកមិញ, សេចក្ដីសម្រេចចំនួនបួនត្រូវបានអនុម័ត។",
"question": "តើទ្រង់ចន្ទរង្សីបានចូលរួមជាមួយក្នុងការណ៍ដែលមួយនៅខេត្តបាត់ដំបង?",
"answer": "ចលនាខ្មែរឥស្សរៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាប់ផ្ដើមក្រោយពីព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យពីព្រះបិតាគឺព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ដែលទ្រង់បានផ្សំផ្គុំព្រះជ័យជេដ្ឋាទី២ នឹង បុត្រីស្ដេចត្រាញ់យួន ដើម្បីធ្វើជាសម្ព័ន្ធមិត្តទប់ទល់នឹងការលុកលុយទន្ទ្រានរបស់សៀម។ សម័យកាលនោះមេទ័ពដែលល្បីឈ្មោះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺ តេជោមាស និង តេជោយ៉ត។ ឧដុង្គបើតាមរឿងនិទានយកឈ្មោះតាម តាចាស់ ម្នាក់ឈ្មោះតាដុង្គ រឿងតំណាលថានៅពេលនោះមានក្សត្រមួយអង្គ បានពេញចិត្តនឹងកូនស្រីរបស់គាត់ទើបក្រោយពីរៀបអភិសេកនឹងបុត្រីលោក ហើយព្រះរាជាកតាំងឈ្មោះនៅត្រង់នោះថា ឧដុង្គមានជ័យ លុះក្រោយមកទៀតក៏នៅហៅថា ឧដុង្គ ដូចសព្វថ្ងៃនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលបានជំនួយព្រះរាជាកតាគឺព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ នៅក្នុងរឿងនេះ?",
"answer": "ព្រះរាជាកតានៅត្រង់នោះទៀតក៏នៅហៅថា ឧដុង្គ ដូចសព្វថ្ងៃនេះ ជាអ្វីដែលបានជំនួយព្រះរាជាកតាគឺព្រះស្រីសុរិយោពណ៌។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នាយធីដឹកមុខឡើងជណ្ដើរ ដល់ចុង ក៏វាត់ជើងស្ទុះចុះមក។ ក្នុងពេលនោះ ដាវអគ្គីលៀនចេញធ្លោ ពីគុម្ពផ្កាមក តែនាយធីវាយរងដាវទាន់ ដាវទាំងពីរក៏ប្រកួតគ្នាឮឆាំងៗ ដូចរន្ទះកណ្ដាលយប់ស្ងាត់។ ពួកខាងនិលពេជ្រស្រែកថា «មានពួកវាវើយ !» ។ លំដាប់នោះ នាយទាហាន ក៏ជ្រុះមកក្នុងរបងផ្ទះនាយគី ខ្ពោកៗ បន្តបន្ទាប់គ្នា ដូចគ្រាប់ភ្លៀង។ នាយកោប និងអគ្គី តយុទ្ធម៉ាំងៗ យ៉ាងអង់អាច។ និលពេជ្រមកដល់ក្រោយគេ បញ្ជាឲ្យឈប់។",
"question": "តើដាវអគ្គីលៀនចេញនៅពេលណា?",
"answer": "ពីគុម្ពផ្កាមក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងធរណីមាត្រ មេដ្យានទ័រនៃអង្តក់គឺជាអង្កត់ដែលភ្ជាប់ពីកំពូលនៃត្រីកោណទៅកាន់ចំនុចកណ្តាលនៃជ្រុងឈមនឹងកំពូលនោះ។ ក្នុងត្រីកោណនីមួយៗតែងតែមានមេដ្យានបី ដែលមេដ្យាននីមួយៗគូសចេញពីកំពូលកាន់ជ្រុងឈមហើយកាត់ជ្រុងឈមនោះត្រង់ចំនុចកណ្តាល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីមេដ្យាននៃអង្គក់ ដែលជាអង្កត់ដែលភ្ជាប់ពីកំពូលនៃត្រីកោណទៅកាន់ចំនុចកណ្តាលនៃជ្រុងឈមនឹងកំពូលនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទឹកមុខរបស់តាចាស់យើងមើលឃើញគួរសម្បើម សម្បើមត្រង់គាត់មានថ្គាមខ្លា និងភ្នែកមុត។តែបើយើងធ្លាប់ស្គាល់គាត់ យើងមុខជាស្រឡាញ់គាត់វិញ ពីព្រោះគាត់ជាមនុស្សស្លូត ចិត្តត្រង់ចេះអាណិត ចេះជួយសង្គ្រោះដល់អ្នកក្រីក្រគ្រប់ៗគ្នា មិនថាស្រី ឬប្រុស ក្មេងចាស់ទេ។ម្យ៉ាងទៀត គាត់ជាមនុស្សមានវោហារពូកែ មានប្រាជ្ញាវៃឆ្លាតណាស់ក្នុងការដោះស្រាយ និងមានសតិរឹងប៉ឹងចំពោះឧបសគ្គទាំងពួង។",
"question": "តើគាត់មានចិត្តត្រង់ដែលអ្នកដែលជាអ្នកមើលគាត់គួរសម្បើមមិនមាន?",
"answer": "សម្បើមត្រង់គាត់មានថ្គាមខ្លា និងភ្នែកមុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅកូរ៉េខាងត្បូង ភាសាេនះត្រូវបានគេហៅថា ហាន់កុកម៉ាល (한국말) ឬ ហាន់កុកហ្គូ (Hangeul: 한국어, Hanja: 韓國語) ។ ចំណែកឯនៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើងវិញ ភាសានេះ ត្រូវបានហៅថា ឆូសន់ម៉ាល (조선말) or ឆូសន់នូ (조선어, 朝鮮語) ។ ភាសាទាំងពីរនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះខុសគ្នា ព្រោះឈ្មោះទូទៅរបស់កូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូងគឺខុសគ្នា។",
"question": "យ៉ាងណានៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ភាសាដែលត្រូវបានគេហៅថាអ្វី?",
"answer": "នៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ភាសាដែលត្រូវបានគេហៅថា ហាន់កុកម៉ាល (한국말) ឬ ហាន់កុកហ្គូ (Hangeul: 한국어, Hanja: 韓國語) ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មុនពេលបារាំងកសាងស្ពាន ទីនោះគឺជាកំពង់ចម្លងដែលមានដុះដើមស្ពឺច្រើន ។ នៅត្រង់សាលាខេត្តថ្មីដែលបារាំងបានកសាង គឺមានវត្តមួយឈ្មោះថា «វត្តអន្លង់ចាំហែ» ។ នៅពេលបារាំងកសាងសាលាខេត្ត ក៏បញ្ជាឱ្យវត្តអន្លង់ចាំហែរុះរើទៅសាងសង់ថ្មីនៅត្រង់វត្តម្រុំសព្វថ្ងៃ ហើយប្រជាជនដាក់ឈ្មោះវត្តថ្មីថា «វត្តម្រុំ» វិញរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ សព្វថ្ងៃវត្តម្រុំមានពីរគឺ វត្តម្រុំជើង និងវត្តម្រុំត្បូង ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបារាំងកសាងសាលាខេត្ត?",
"answer": "នៅពេលបារាំងកសាងសាលាខេត្ត គឺបញ្ជាឱ្យវត្តអន្លង់ចាំហែរុះរើទៅសាងសង់ថ្មីនៅត្រង់វត្តម្រុំសព្វថ្ងៃ ហើយប្រជាជនដាក់ឈ្មោះវត្តថ្មីថា «វត្តម្រុំ» វិញរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះពុទ្ធមានព្រះនាមដើមថា សិទ្ធត្ថគោតម ។ សិទ្ធត្ថកុមារ ជា ព្រះរាជបុត្រ នៃ ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ និង ព្រះនាង សិរិមហាមាយា ។ ព្រះអង្គ ជា ពូជសាក្យវង្ស ដែលមានព្រះរាជនិវេសដ្ឋាន នៅក្រុង កបិលព័ស្តុ នៃដែន សក្កជនបទ ជាប្រទេសចំណុះឲ្យដែន កោសល មានព្រះបាទ បសេនទិ គ្រងរាជ្យមានក្រុង សាវត្ថី ជារាជធានី ។ ព្រះពោធិសត្វចុះចាប់បដិសន្ធិក្នុងថ្ងៃព្រហស្បន៍ ១៥កើត ខែអាសាឍ ឆ្នាំរការ ។ នៅក្នុងថ្ងៃដែលព្រះពោធិសត្វចុះបដិសន្ធិ ព្រះនាងសិរិមហាមាយា យល់សុបិន្តឃើញមានដំរីសមួយមានប្រមោយពណ៌ដូចប្រាក់ក្ដោបផ្កាឈូកពណ៌ស ជ្រែកចូលតាមផ្ទៃពោះព្រះនាងខាងស្ដាំ ។ លុះ១០ខៃក្រោយមក នៅថ្ងៃសុក្រ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំច ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារ ទ្រង់ប្រសូតិក្នុងឧទ្យាន លុម្ពិនី (សព្វថ្ងៃស្ថិតនៅប្រទេស នេប៉ាល់) ក្នុងរវាងព្រះរាជនិវត្តន៍ទៅកាន់មាតុប្រទេសនៃព្រះនាង សិរិមហាមាយា ព្រះពុទ្ធមាតា ។",
"question": "ព្រះពោធិសត្វចុះចាប់បដិសន្ធិនៅថ្ងៃណាដោយសារអ្វី?",
"answer": "ថ្ងៃព្រហស្បន៍ ១៥កើត ខែអាសាឍ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គណកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិនៅអាស៊ីទាំងអស់សំរេចចិត្តសើរើធម្មនុញ្ញសហព័ន្ឋអាស៊ីហ្គេមឡើងវិញ។ សមាគមថ្មីមួយឈ្មោះ ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA) បានចាប់បដិសន្ឋិ នៅខែវិច្ឆិកា ១៩៨១ ហើយឥណ្ឌាត្រូវបានអនុញ្ញាតិអោយធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៨២ ស្របតាមកាលវិភាគរបស់សហព័ន្ឋចាស់ដដែល។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយគណកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិនៅអាស៊ី?",
"answer": "គណកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិនៅអាស៊ីត្រូវសំរេចចិត្តសើរើធម្មនុញ្ញសហព័ន្ធខ្លួនឯង ហើយក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA) បានចាប់បដិសន្ឋិ នៅខែវិច្ឆិកា ១៩៨១។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប៉ែន រ៉ន (អង់គ្លេស: Pen Ran) (កើតថ្ងៃទី ០៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៤៤) នាងគឺជាតារាចម្រៀងកម្ពុជាមួយរូប ដែលទទួលបាននូវការចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិជន ជាមួយនិងការបង្ហាញខ្លួនរបស់នាងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ ជាមួយនិង អាល់ប៊ុម វាយលុកខ្លាំង (Hits Album) នៃបទចម្រៀងពេញនិយមក្នុងចង្វាក់ទ្វីស (Twist Dance) \"រាំចង្វាក់ទ្វីស\" និង បទចម្រៀង \"ខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេ\" បានរុញកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់នាងជាប់ក្នុងកំពូលបទចម្រៀងវិទ្យុជាតិកម្ពុជា (Top in Radio National Kampuchea) ហៅកាត់ថា RNK និង ជាប់ជាកំពូលបទចម្រៀងក្នុងវិទ្យុជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលមានការពេញនិយមចាក់ស្ដាប់ច្រើនជាងគេផងដែរ ។",
"question": "យ៉ាងណានាងប៉ែន រ៉ន ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិជន?",
"answer": "នាងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិជនជាមួយនិងការបង្ហាញខ្លួនរបស់នាងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ កងកម្លាំងប្រឆាំងរបស់ព្រះសីហនុបានស្រូបទាញជំនួយកងទ័ពមានកម្រិតនិងហិរញ្ញវត្ថុពីសហរដ្ឋ ដែលស្វះស្វែងដើម្បីជួយចលនារបស់ទ្រង់ជាផ្នែកនៃលទ្ធិរីហ៊្គែនដើម្បីតបតនឹងការពាក់ព័ន្ធរបស់សូវៀតនិងវៀតណាមនៅកម្ពុជា។ មួយនៅក្នុងចំណោមនៃពួកស្ថាបត្យករសំខាន់ៗនៃលទ្ធិរីហ៊្គែន លោកម៉ាយគល-ចនស៍នៃមូលនិធិកេរដំណែល បានធ្វើទស្សនកិច្ចកងកម្លាំងរបស់ព្រះសីហនុនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៨៧ និង បានត្រឡប់ទៅកាន់វ៉ាស៊ីនតោន ជម្រុញអោយមានការពង្រីកជំនួយរបស់ស.រ.សម្រាប់កងកម្លាំងតស៊ូរ.រ.ជ.ប.ក. និងព្រះសីហនុជាជម្រើសទីបីចំពោះទាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលបន្តុបនិងគាំទ្រដោយវៀតណាម និងខ្មែរក្រហម ដែលកំពុងតស៊ូនឹងរដ្ឋាភិបាលនេះផងដែរ។",
"question": "តើលោកម៉ាយគល-ចនស៍នៃមូលនិធិកេរដំណែលបានធ្វើអ្វីនៅកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០៨៧?",
"answer": "បានធ្វើទស្សនកិច្ចកងកម្លាំងរបស់ព្រះសីហនុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គូលែនមានវីតាមីន C, B1,B2 កាបូអ៊ីដ្រាត ផូស្វ័រ និងណៃអាស៊ីន (Niacin) ប្រសិនបើអ្នកទទួលទាន ផ្លែគូលែន ជាប្រចាំ នឹងជួយសម្រួលប្រព័ន្ឋរំលាយអាហារ បំបាត់អាការស្រេកទឹក និងជួយដល់អ្នកជំងឺ កង្វះកោសិការឈាមក្រហម (Anemia) ។",
"question": "តើផ្លែគូលែនមានអាការស្រេកជាតិអ្វី?",
"answer": "វីតាមីន C",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១១៤៥ ព្រះបាទសូរ្យវម៌្មទី២បានលើកទ័ពទៅវាយយកប្រទេសចាមដាក់ជានគរចំណុះ។ ឆ្នាំ ១១៧៧ ឆ្លៀតពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាមានភាពវឹកវរ ចាមបានលើកទ័ពចូលមកកំទេចទីក្រុងអង្គរ ធ្វើគុតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ហើយដាក់ប្រទេសកម្ពុជាជាចំណុះវិញ។ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៨រំដោះទីក្រុងអង្គរបានពីចាមមកវិញនៅឆ្នាំ ១១៨១។ ក្រោយមក កងទ័ពខ្មែរបានវាយយកប្រទេសចាមដាក់ជាអាណាខែត្ររបស់ខ្មែរអស់ពេលដ៏យូរ។",
"question": "យ៉ាងណាវាយយកប្រទេសចាមដាក់ជាអាណាខែត្ររបស់ខ្មែរ?",
"answer": "ក្រោយមក កងទ័ពខ្មែរបានវាយយកប្រទេសចាមដាក់ជាអាណាខែត្ររបស់ខ្មែរអស់ពេលដ៏យូរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេស១៧៥ ទោះជាវាមិនមានឧត្តមស្នងការជាន់ខ្ពស់ឬស្ថានទូតនៅបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងចំនោមនោះក៏ដោយ។ វាជាសមាជិករបស់ អង្គការសហប្រជាតិ ខំមិនវ៉ែល អាស៊ាន និង ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ។ ដោយសារលក្ខខណ្ឌភូមិវិទ្យា ទំនាក់ទំនងជាមួយម៉ាឡេស៊ីនិងឥណ្ឌូនេស៊ីមានសារសំខាន់ណាស់។ សិង្ហបុរីមានទំនាក់ទំនងស្អិតរមួតជាមួយប្រទេសនៅអឺរ៉ុបជាពិសេសបារាំង អាល្លឺម៉ង់និងអង់គ្លេស។ ទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ដល់អោយសិង្ហបុរីនួវការរក្សាលំនឹងជាមួយកំលាំងយោធាក្នុងតំបន់។",
"question": "តើសិង្ហបុរីមានទំនាក់ទំនងជាធម្មតានិងជាច្រើនជាងគេនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាតិអាស៊ីដែលមានមិនមានឧត្តមស្នងការជាន់ខ្ពស់ទេ?",
"answer": "ខំមិនវ៉ែល",
"type": "extract"
},
{
"context": "សរុបសេចក្តី មក គ្រប់ការនិយាយអំពីវប្បធម៌ខ្មែរ គេត្រូវផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើទស្សនៈជាមូលដ្ឋានខាងលើនេះជាមុន សិន បើពុំដូច្នេះទេ គេនឹងមិនអាចនឹងឈោងទៅចាប់នូវគំនិតឧបសំយោគមួយដែលជាខ្លឹមសារ ស៊ីជម្រៅពិតរបស់ព្រលឹងជាតិយើងបានជាដាច់ខាត (ម.ត្រាណេ) ។",
"question": "យ៉ាងណាមួយដែលគេត្រូវផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើទស្សនៈជាមូលដ្ឋានខាងលើនេះជាមុន?",
"answer": "សរុបសេចក្តីមក គ្រប់ការនិយាយអំពីវប្បធម៌ខ្មែរ",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្តបន្ទាប់មកទៀតក្នុងឆ្នាំ១៩៥០សារមនី្ទរ កាន់កាប់ដោយលោក Jean Boesselier ដែលជាអភិរក្សរងនៅអង្គរ ក៏បានទទួលការងារដឹកនាំនៅសារមនី្ទរវិញ។ លោកបាន រៀបចំការផេ្ទរអំណាចគ្រប់គ្រងសារមនី្ទរពីសាលាបារាំងចុងបូព៌ាមកជូនរាជរដ្ឋាភិបាលវិញ។ ពេលនោះហើយដែលសារមនី្ទរត្រូវបូ្តរឈ្មោះមកជា សារមនី្ទរជាតិ នៃ កម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីលោក Jean Boesselier មកកញ្ញាម៉ាដឺឡែន ហ្ស៊ីតូ (Madeleine Giteau) (១៩៥៦-១៩៦៦) បានមកធើ្វជាអភិរក្សបន្ត ។",
"question": "លោកដែលជាអភិរក្សរងនៅសារមនី្ទរដំបូងមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "Jean Boesselier",
"type": "extract"
},
{
"context": "២ = ស្ដេចអង្គនេះ លោក A-Leclère សរសេរក្នុង Histoire du Cambodge ថា : ក្នុងចន្លោះពេលនោះ មានស្ដេចសោ យរាជជាច្រើនអង្គមិនប្រាកដនាម តែគេសំគាល់បានមួយតាមលិលាចារឹក គឺ ស្ដេចជយបរមេសូរៈ (ព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី៣) ដែលសោយរាជក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១២៥០ - ១៣០០នេះ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមានស្ដេចសោយរាជជាច្រើនបានមួយតាមលិលាចារឹក?",
"answer": "ស្ដេចជយបរមេសូរៈ (ព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី៣) សោយរាជក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១២៥០ - ១៣០០។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ តាមសិលាចារឹក និង ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រចិនត្រូវបញ្ចប់ក្នុងសម័យនេះ។ ទើបអ្នកប្រវត្តិវិទូបានយកឯកសាររាជពង្សាវតារខ្មែរមកប្រើវិញ ដែលធ្វើអោយព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរមានលំនាំប្រហាក់ប្រហែលចាប់ពីសម័យនោះ។ វាខុសគ្នាតែកាលបរិច្ឆេទ ទីកន្លែងនិងព្រឹត្តិការណ៍បន្ទាប់បន្សំខ្លះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដែលបានផ្តល់ជូនដោយសិលាចារឹក ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រចិន និងឯកសាររាជពង្សាវតារខ្មែរ ដែលប្រើសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពាក់កណ្ដាលខាងកើតនៃឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត (ខាងកើតនៃខ្សែវ៉លឡេស) តាមបរិស្ថានវិទ្យាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប៉ែកនៃអូសេអានី ដែលកាលណោះប៉ែកនៃហ៊្គីណេថ្មីរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ជាប៉ែកនៃអូសេអានីខាងបរិស្ថានវិទ្យា និងភូមិសាស្ត្រដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីពាក់កណ្ដាលខាងកើតនៃឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត ដែលតាមបរិស្ថានវិទ្យាទាន់តែជាប៉ែកនៃអូសេអានី និងជាប៉ែកមួយនៃភូមិសាស្ត្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នារីខិតចូលជិតមានន្ទ ។ នាងចង់និយាយអំពីរឿងផ្សេងៗ ជាច្រើន តែនាងនឹកថា «នាងមានប្ដីហើយ»។ មានន្ទក្រោកអង្គុយឡើង ប្រុងប្រយ័ត្ន មិនឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភរិយាគេទេ រឿងចាស់ជារឿងចាស់។ តោងបង្កប់រឿងចាស់ ក្នុងផ្នូរមួយ រួចបំភ្លេចចោល កុំបីនឹកនា។ គប្បីកុំជម្រុញរឿងថ្មី រហូតដល់ទៅមានតំណមួយ ដែលអាចក្លាយទៅជា កម្មទៀត ។ ហេតុនេះត្រូវកាន់ចិត្ដរឹង ក្នុងរឿងនិយាយគ្នា ជាការសំខាន់បំផុត។ នាងយីហ៊ុបចាប់ដៃមានន្ទ ស្រាយរបួសស្អំទឹកក្ដៅ៖",
"question": "តើនារីខិតនឹងជម្រុញរឿងណាមួយនៅក្នុងផ្នូរមួយ?",
"answer": "គប្បីកុំជម្រុញរឿងថ្មី",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីក្សត្រទាំងបីព្រះអង្គ ស្រដីផងគ្នា នូវប្រការអម្បាលនោះហើយកូវ ព្រះអាទិត្យក៏រះឡើង ក្សិណនោះ អាមាត្យ នាយរាជរថ ប្រដាប់ទឹមនូវសេះអាជានេយ្យ ទាំង៤ បរទៅដាក់នៅទ្វារព្រះរាជវាំងព្រះមហាសត្វ ។ ក្សិណនោះកូវ សម្តេចព្រះរាជមទ្រី ថ្វាយបង្គំលាមេក្មេក បាក្មេកហើយ ស្រដីផ្តាំអស់ស្រីស្នំទាំងអម្បាលនោះហើយ ទើបព្រះនាងយកព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ ឡើងទៅគង់លើព្រះរាជរថនោះ មុនព្រះមហាក្សត្រ ជាព្រះរាជស្វាមីហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលកូវជាមួយនឹងព្រះអាទិត្យក៏រះឡើងនៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "ព្រះអាទិត្យក៏រះឡើង",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជីវិតក្នុង 'របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ' តឹងតែង ដាច់ខាត ហើយនិង កាចសាហាវ ឃោរឃៅ។ នៅក្នុងតំបន់មួយចំនួននៃប្រទេស ប្រជាជនត្រូវបានគេកៀងគរ និងយកទៅសម្លាប់ចោល ដោយសារតែការនិយាយភាសាបរទេស ពាក់វ៉ែនតា (ស្នងភ្នែក) រកអាហារហូបចុក និងសូម្បីតែការយំសោកចំពោះសពអ្នកជាទីស្រលាញ់ក៏ដោយ។ អតីតអ្នកជំនួញ និងអ្នករដ្ឋការត្រូវបានដេញតាមចាប់ខ្លួន និងសម្លាប់រួមគ្នាជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេទាំងអស់ ពួកខ្មែរក្រហមភ័យខ្លាច ដោយសារពួកគេគិតថាពួកអ្នកទាំងនោះអាចនឹងដឹកនាំឲ្យមានការប្រឆាំងនឹងរបបរបស់ខ្លួន។ ពួកអ្នកស្មោះស្ម័គ្រនឹងខ្មែរក្រហមមួយចំនួនតូច ក៏ត្រូវបានគេកាប់សម្លាប់ដោយសារតែរកមិនឃើញអ្នកប្រឆាំងបដិវត្តន៍បានគ្រប់ចំនួន យកទៅប្រហារជីវិត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវិតក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានជម្រើសសម្លាប់ និងការគេកៀងគរ ដោយសារតែការនិយាយភាសាបរទេស ពាក់វ៉ែនតា និងសូម្បីតែការយំសោកនៅក្នុងសារៈសារៈស្រលាញ់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានដើមទទឹម អំពៅ ផ្កាឈូក ក្រអៅឈូក ផ្លែខេម៉ា ចេក ដូចនៅស្រុកចិនដែរ ។ គូលែននិងក្រូចឃ្វិចក៏មានរាងរៅដូច តែជូរ ។ ក្រៅពីនេះមានផ្លែឈើព្រៃជាច្រើនដែលប្រទេសចិនយើងមិនធ្លាប់ដែលឃើញ ហើយប្លែកៗទៀតផង ។ មាន ផ្កាជាច្រើនដែលល្អៗ ហើយមានក្លិនក្រអូបណាស់ ។ ផ្កាដែលដុះនៅក្នុងទឹកក៏មានច្រើនយ៉ាង តែខ្ញុំមិនស្គាល់ថាជាឈ្មោះ ផ្កាអ្វីទេ ។ ចំណែកដើមថោ លី ហេងបួយ សុង ប៉េក សាំ ក្វាយ ឡី ចោ អ៊ាងលីវ គុយឡាង កេកលួយ ឈើប្រភេទអស់នេះ គ្មានទេ ។ នៅស្រុកនោះ ខែទី១ ក៏មានផ្កាឈូកដែរ ។",
"question": "តើមានផ្ការបស់ស្រុកណាក៏មាននៅខែទី១?",
"answer": "ផ្កាឈូក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ត្រឹមខែតុលា អាល្លឺម៉ង់បានសម្រេចគោលដៅកាន់កាប់តំបន់បាលទិកនិងអ៊ុយក្រែនដោយនៅសល់តែទីក្រុងលេនីនក្រាដនិងស្តេវ៉ាស្តូប៉ូលនោះទេដែលមិនទាន់បានកាន់កាប់។ ការវាយលុកលើរដ្ឋធានីម៉ូស្គូបានធ្វើឡើងសារជាថ្មីក្រោយពីបានប្រយុទ្ធតតាំងគ្នាអស់រយៈពេលជាងពីរខែក្នុងអាកាសធាតុដ៏ត្រជាក់។ កងទ័ពអាល្លឺម៉ង់បានធ្វើដំណើរជិតដល់ជាយក្រុងម៉ូស្គូទៅហើយប៉ុន្តែដោយសារតែពួកគេនឿយហត់ពេកទើបការបន្តវាយប្រហារត្រូវបានផ្អាក។ អាល្លឺម៉ង់បានក្តោបកាន់កាប់ទឹកដីសូវៀតខាងកើតបានមួយភាគធំមែនប៉ុន្តែគោលដៅចម្បងក្នុងយុទ្ធនាការរបស់ពួកគេកំពុងតែទទួលបរាជ័យព្រោះថាទីក្រុងសំខាន់ៗចំនួនពីរគឺកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដៃសូវៀតនៅឡើយ ម្យ៉ាងវិញទៀតកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់សូវៀតនៅក្នុងសង្គ្រាមគឺមិនទាន់អស់នោះទេ ហើយកម្លាំងយោធាសូវៀតគឺនូវមានសក្តានុភាពនូវឡើយ។",
"question": "តើការវាយលុកលើរដ្ឋធានីម៉ូស្គូបានធ្វើឡើងនៅពេលណា?",
"answer": "ការវាយលុកលើរដ្ឋធានីម៉ូស្គូបានធ្វើឡើងសារជាថ្មីក្រោយពីបានប្រយុទ្ធតតាំងគ្នាអស់រយៈពេលជាងពីរខែ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាង្គលេខ២ស្ថិតនៅខាងក្រោយប្រាង្គលេខ១។ ប្រាង្គនេះមានទ្វារបើចំហនៅទិសទាំងបួន សង់នៅលើខឿនខ្ពស់មួយដែលមានកំពែងព័ន្ធជុំវិញ។ នៅលើជញ្ជាំងរបស់ប្រាង្គមានចម្លាក់ក្បាច់ដ៏ល្អស្អាតជាពិសេសរូបចម្លាក់ឆ្មាំយាមនៅសងខាងបង្អួច និងទ្វារដែលមានរចនាបថស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទបន្ទាយស្រីស្ទើបេះដាក់។ នៅលើខ្លោងទ្វារខាងលិច ខាងត្បូង និងខាងកើតមានចម្លាក់ផ្តែរសម្អរូបផ្សេងៗគ្នាក្នុងនោះមានដូចជា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាង្គលេខ២ ដែលមានទ្វារនិងចម្លាក់ក្បាច់ស្អាតជាពិសេស និងមានប្រាសាទបន្ទាយស្រីស្ទើបេះដាក់លើជញ្ជាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅសម័យអិដុ (១៦០៣-១៨៦៧) ពួកដៃម៉្ញូ (អ្នកដឹកនាំកងទ័ពពីសតវត្សរ៍ទី១០ដល់ទីដើមសតវត្សរ៍ទី១៩នៅជប៉ុន) ដែលដឹងថាមិនអាចពង្រីកឥទ្ឋិពលរបស់ខ្លួនតាមរយៈសឹកសង្គ្រម បានងាកមករកការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចវិញ។ ពួកសាមុរ៉ៃត្រូវតែរៀនពីកសិកម្មនិងគណនីបន្ថែមពីលើយុទ្ឋសាស្ត្រយោធានិងសិល្បៈប្រយុទ្ឋ។ ដូចគ្នាផងដែរ ពាណិជ្ជករមានៗ ត្រូវការការអប់រំ ក្នុងការធ្វើជំនួញរបស់ពួកគេ។ ប្រជាជនសាមញ្ញតែងធ្វើការសិក្សាតាមរបៀប តិរ៉ាកុយ៉ា (សាលាវត្ត) ។ មានគេប៉ាន់ប្រមាណថា នៅចុងសម័យអិដុ បុរស៥០% និង ស្ត្រី២០% អាចអាននិងសរសេរបាន។ ទោះជាមានការហាមឃាត់មិនអោយមានការទាក់ទងជាមួយបរទេសក៏ដោយ សៀវភៅត្រូវបានគេនាំចូលយ៉ាងគំហុគពីប្រទេសចិននិងអឺរ៉ុប។",
"question": "យ៉ាងណានៅសម័យអិដុដែលមានការសិក្សាដោយប្រជាជនសាមញ្ញមាន់ៗ?",
"answer": "ប្រជាជនសាមញ្ញតែងធ្វើការសិក្សាតាមរបៀប តិរ៉ាកុយ៉ា (សាលាវត្ត)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វចនានុក្រមខ្មែរ គឺជាឈ្មោះសៀវភៅគោលអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដ៏ធំមួយ ដែលកើតមុនគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សៀវភៅនេះ មាន១៨៨៨ទំព័រ ដែលប្រជុំដោយមេពាក្យ វេយ្យាករណ៍ និងគោលក្បួនខ្នាតទាំងឡាយ សម្រាប់ពង្រីកភាសា និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។ មេពាក្យទាំងនោះ សរសេរតាមលំដាប់ព្យញ្ជនៈ ស្រៈ និងមានការពន្យល់ន័យសេចក្ដីផង។ មេពាក្យខ្លះ ប្រាប់ពីប្រភព សូរ និងរបៀបប្រើប្រាស់ពាក្យថែមទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាជាឈ្មោះសៀវភៅវចនានុក្រមខ្មែរ?",
"answer": "ជាឈ្មោះសៀវភៅគោលអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដ៏ធំមួយ ដែលកើតមុនគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទឃ្លាំងជាប្រាសាទ២ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាដែលមួយឋិតនៅពីខាងជើង និងមួយទៀតឋិតនៅពីខាងត្បូង ប៉ុន្តែប្រាសាទទាំងពីរនេះឋិតនៅពីខាងក្រោយប្រាសាទសួរព្រ័ត ភាគខាងកើតព្រះបរមរាជវាំង ដោយមានផ្លូវកាត់ពីព្រះបរមរាជវាំងទៅកាន់ទ្វារជ័យនៃរាជធានីអង្គរធំ។ ប្រាសាទនេះសាងសង់ឡើងអំពីថ្មភក់ ដោយប្រាសាទឃ្លាំងដែលនៅពីខាង ជើងហៅថាប្រាសាទឃ្លាំងជើង និងប្រាសាទដែលនៅពីខាងត្បូងហៅថាប្រាសាទឃ្លាំងត្បូង។ ប្រាសាទទាំងពីរនេះថ្វីត្បិត តែសាងសង់ឡើងនៅមុនក្រោយគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានរូបរាងស្ទើរដូចគ្នាទាំងស្រុងទោះបីប្រាសាទឃ្លាំងខាងត្បូង តូចជាងបន្តិចក៏ដោយ។ ប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើងកសាងឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី១០ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥ និងប្រាសាទឃ្លាំងខាងត្បូងកសាងឡើងនៅសតវត្សទី១១ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១។ ក្រៅពីប្រាសាទទាំងពីរដែលឋិតក្នុងរចនាបថឃ្លាំង នៅមានប្រាសាទផ្សេងទៀតដូចជាប្រាសាទភិមានអាកាស និងប្រាសាទតាកែវក៏ឋិតក្នុងរចនាបថឃ្លាំងផងដែរ។ ឃ្លាំងមានន័យថាជាបន្ទប់សម្រាប់ផ្ទុកនូវសម្ភារផ្សេងៗ ក៏ប៉ុន្តែប្រាសាទនេះមិនមែនជាឃ្លាំងផ្ទុកដូចឈ្មោះនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញថា ទីនេះទំនងជាកន្លែងសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដូចជាពួកអភិជន ឬជនបរទេសជាដើម។ ប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើងកាលដើមឡើយក្នុងរាជព្រះបាទរាជេន្ទ្ររ្ម័នទី២សាងសង់ឡើងពីឈើ ប៉ុន្តែត្រូវរុះរើជួសជុលពីថ្មភក់វិញម្ដងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥មុនការសាងសង់ប្រាសាទឃ្លាំង ខាងត្បូង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទឃ្លាំង ដែលមានរចនាបថឃ្លាំងនៅពីខាងជើងនិងត្បូង និងសាងសង់ឡើងនៅសតវត្សទី១០-១១ និងទីនេះជាប្រទេសជាច្រើនសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រោយកេនស៊ាន(After Keynes) មានការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីពន្យល់ថាគ្មានភាពខុសគ្នារវាងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងមីក្រូសេដ្ឋកិច្ចទេ។ ដោយចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ១៩៥០ ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចវិទូបានបង្កើតម៉ូដេលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្អែកមីក្រូសេដ្ឋកិច្ច(Micro-based models of macroeconomic behavior) ដូចជាអនុគមន៍ចំណាយ(Consumption Function)។ សេដ្ឋកិច្ចវិទូជនជាតិហូឡង់ឈ្មោះJan Tinbergenបានបង្កើតម៉ូដេលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដំបូងគេសំរាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងប្រទេសហូឡង់ ហើយក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ត្រូវបានយកទៅប្រើក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិច ចក្រភពអង់គ្លេស។ ម៉ូដេលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដំបូងគេសំរាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងពិភពលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោកLawrence Kleinដែលទទួលបានណូលបែលប្រាយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច(Nobel Memorial Prize in Economics)ក្នុងឆ្នាំ១៩៨០។",
"question": "យ៉ាងណាជាមូដេលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដំបូងដែលJan Tinbergenបានបង្កើតសំរាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងប្រទេសហូឡង់?",
"answer": "សេដ្ឋកិច្ចវិទូជនជាតិហូឡង់ឈ្មោះJan Tinbergenបានបង្កើតម៉ូដេលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដំបូងគេសំរាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងប្រទេសហូឡង់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពហុកីឡាដ្ឋានសុផាចាឡាសៃ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាពហុកីឡាដ្ឋានជាតិថៃ។ វាជាពហុកីឡាដ្ឋានពហុប្រយោជន៍ ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។ បច្ចុប្បន្ន វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ភាគច្រើនសំរាប់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់។ ពហុកីឡាដ្ឋាននេះធ្វើការប្រារព្ឋកីឡា អាស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ ១៩៦៦ ១៩៧០ និង ១៩៧៨។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពហុកីឡាដ្ឋានសុផាចាឡាសៃ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាពហុកីឡាដ្ឋានជាតិថៃ និងមានប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់និងអាស៊ីហ្គេម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គេទៅ .. ឱ ! គេទៅ ពាក្យនេះអីក៏មានជម្រៅក្រៃម្លេះ? គេទៅបាត់ ... ឱ ! ពាក្យនេះធ្វើឲ្យព្រឺសព្វសាច់អីម៉្លេះទេ បាត់ស្ងាត់សូន្យៗលើភពផែនដី សូន្យក្នុងភូមិ សូន្យពីចក្ខុនាង។ ពុំងានឹកស្ដាយ ស្ដាយត្រង់មុនទៅស្រីពុំដឹង ខានមិនបានមើលមុខប្រុសឲ្យជាក់ច្បាស់ ដើម្បីចាំទុកឲ្យច្បាស់ក្នុងចិត្ដ ... ស្ដាយត្រង់ពុំបាននិយាយគ្នា លាគ្នា ចាប់ដៃគ្នាជាចុងបង្ហើយ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម៌មានជម្រៅក្រៃម្លេះនេះ?",
"answer": "ជាធម៌សាច់ស៊ុន្យ ដែលស្ដាយត្រង់មុនទៅស្រី ហើយបាត់ស្ងាត់សូន្យក្នុងភពផែនដី សូន្យក្នុងភូមិ សូន្យពីចក្ខុនាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រឹស្ដីបទការ៉េទាំង៤របស់ឡាហ្គ្រង់ត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់នៅឆ្នាំ១៧៧០ ដោយអ្នកគណិតវិទ្យាអ៊ីតាលីឈ្មោះចូសែហ្វ ល្វី ឡាហ្គ្រង់ ត្រូវគ្នានឹង សមីកាឌីយ៉ូហ្វានទី ដែលអាចដោះស្រាយបានដោយប្រើតិចនិចក្នុងនព្វន្ឋម៉ូឌុលែរ។ ទ្រឹស្ដីនេះចែងដូចតទៅ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទ្រឹស្ដីបទការ៉េទាំង៤របស់ឡាហ្គ្រង់ ដែលត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់នៅឆ្នាំ១៧៧០ និងជាចុងក្រោយមានទំនាញនឹងសមីការីយ៉ូហ្វានទី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាហ្រ្វិកជាទ្វីបតែមួយគត់ដែលស្ថិតនៅលើខ្សែអេក្វាទ័រ និងមេឌីរីយាងតែមួយ ហើយក៏ជាទ្វីបតែមួយដែរដែលលាតសន្ធឹងពីតំបន់អាកាសធាតុភាគខាងជើងទៅអាកាសធាតុភាគខាងត្បូង។ មួយភាគធំនៃទ្វីបនេះនិងប្រទេសភាគច្រើនមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងអឌ្ឍគោលខាងជើង ហើយតំបន់និងប្រទេសមួយចំនួនតូចស្ថិតនៅអឌ្ឍគោលខាងត្បូង។ មួយចំណែកធំនៃទ្វីបនេះបានគ្របដណ្ដប់លើតំបន់ត្រូពិច លើកលែងតែសាហារ៉ាខាងលិច អាល់ហ្សេរី លីប៊ី និងអេហ្ស៊ីប ចុងខាងជើងនៃប្រទេសម៉ូរីតានី និងទឹកដីទាំងមូលនៃប្រទេសម៉ារ៉ុក ស៊ីអ៊ូតា មេលីឡា និងប្រទេសទុយនីស៊ី ដោយតំបន់និងប្រទេសខាងលើនេះសុទ្ធតែស្ថិតនៅផ្នែកខាងលើតំបន់ត្រូពិចកក្កដានិវត្តន៍ ពោលគឺនៅតំបន់អាកាសធាតុខាងជើង។ ផ្ទុយទៅវិញ ភាគខាងត្បូងប្រទេសណាមីប៊ី ភាគខាងត្បូងប្រទេសបូតស្វាណា មួយផ្នែកធំនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ទឹកដីទាំងមូលនៃរដ្ឋឡេសូតូ និងអេស្វាទីនី និងចុងខាងត្បូងនៃប្រទេសម៉ូសំប៊ិក និងម៉ាដាហ្កាស្កាសុទ្ធតែមានទីតាំងនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃតំបន់ត្រូពិចមករានិវត្តន៍ ពោលគឺនៅតំបន់អាកាសធាតុខាងត្បូង។",
"question": "តើអាហ្រ្វិកជាទ្វីបតែមួយដែលមានគោលដៅជាមួយអឌ្ឍគោលទាំងពីរនៅខាងជើងនិងត្បូងមានអ្វី?",
"answer": "មួយភាគធំនៃទ្វីបនេះនិងប្រទេសភាគច្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយផ្ទាំងអនាគតលោតត្រដាងឡើងពុំបានរុងរឿងសោះ នោះវិសេសក្លាហានមានទុក្ខព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ គាត់នឹកថា ទៅថ្ងៃមុខ អ្នករួមសុខទុក្ខជាមួយកញ្ញាទេវី គឺប្រាកដជានាងភួង ពីព្រោះនាងភួងជាទាសីដែលបានបំបៅដោះនាងទេវី។នាងភួងស្រឡាញ់នាងទេវីដូចជាកូនបង្កើត។នាងភួងពុំដាច់ចិត្តទៅណាចោលនាងទេវីសោះ ហើយព្រមរស់ដោយលំបាកជាមួយនាង ដើម្បីជួយមើលថែរក្សានាង ដើម្បីបានមើលមុខនាង។ ដោយនឹកឃើញដូច្នោះ វិសេសក្លាហានអាណិតនាងភួងក្រៃពេក រកវត្ថុអ្វីមកប្រៀបផ្ទឹមស្មើគ្មាន៕",
"question": "យ៉ាងណានាងភួងជាមួយនាងទេវី?",
"answer": "នាងភួងស្រឡាញ់នាងទេវីដូចជាកូនបង្កើត ហើយព្រមរស់ដោយលំបាកជាមួយនាង ដើម្បីជួយមើលថែរក្សានាង ដើម្បីបានមើលមុខនាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចាប់តាំងពីនាងកញ្ញា ទូច ស៊ុននិច បានប្រឡូកក្នុងវិស័យសិល្បៈចម្រៀងមក នាងត្រូវម្ចាស់ផលិតកម្មធំៗ កវីនិពន្ធល្បីៗមានដូចជា៖ លោកគង់ ប៊ុនឈឿន លោកសង អក្ខរា លោក ហ្វៃ សំអាង លោក ឯល ប៊ុណ្ណា និងកវីនិពន្ធល្បីជាច្រើនរូបទៀតបាននិពន្ធបទចម្រៀងថ្មីៗ ជាច្រើនរយបទឲ្យនាងច្រៀង។ ដោយសារតែស្រឡាញ់សម្លេងដ៏ពីរោះរណ្ដំរបស់នាង ម្ចាស់ផលិតកម្ម និងកវីនិពន្ធខ្មែរទាំងនោះក៏បានសំណូមពរឲ្យនាងកញ្ញាច្រៀងស្នាដៃនិពន្ធរបស់ពួកគេសារឡើងវិញដែរ។ បទចម្រៀងដែលកញ្ញាច្រៀងហើយទទួលបានល្បីល្បាញខ្លាំងនោះរួមមាន៖",
"question": "អ្នកដែលបានប្រឡូកក្នុងវិស័យសិល្បៈចម្រៀងដោយបានម្ចាស់ផលិតកម្មនិងកវីនិពន្ធល្បីៗ?",
"answer": "ទូច ស៊ុននិច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខាងកើតឈៀងខាងត្បូងជាប់នឹង វៀតណាម។ ទីរួមខេត្ត គឺក្រុងតាខ្មៅ ដែលមានចំងាយ ១១ គម ខាងត្បូងនៃ[ភ្នំពេញ]។ កណ្ដាលគឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តដែលស្ដុកស្ដម្ភជាងគេក្នុងប្រទេស។ ខេត្តកណា្តលមានស្រុកចំនួន១១ ក្រុង១ ឃុំ១៤៧ ភូមិចំនួន១០៨៧ និង១៤៧សង្កាត់ មានប្រជាជនចំនួន ១០៧៥១២៥នាក់ ហើយខេត្តនេះផងដែរមានផែ្ទដី ៣៥៦៨គីឡូម៉ែតការេ។ ហើយខេត្តនេះផងដែរមានផែ្ទដី ៣៥៦៨ សហាតិមាត្រការ៉េ។ ប្រជាជនខេត្តកណា្តលភាគច្រើនប្រកបរបរកសិកម្ម ដាំដំណាំ ក្រៅពីនេះរដូវធើ្វស្រែ ពួកគាត់មានរបរមួយទៀតគឺ របរឡើងត្នោត និងធើ្វស្រូវប្រាំង ព្រមទាំងដាំដំណាំផ្សេងៗទៀត ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសាររបស់ខ្លួន។",
"question": "យ៉ាងណានៅលើផែកដីខេត្តកណានៅលើខេត្តកណា្តលមាន?",
"answer": "ខេត្តកណា្តលមានមានផែ្ទដី ៣៥៦៨គីឡូម៉ែតការេ និង ៣៥៦៨សហាតិមាត្រការ៉េ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិធី៖ គេជ្រើសយកព្យញ្ជានៈក្នុងពាក្យណាមួយធ្វើជាគោល ។ ពាក្យគោលនៅក្នុងឃ្លាណាមួយនោះ ត្រូវបានកំណត់ជ្រើសរើសយកមកដាក់តម្រៀបជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់អស់ពាក្យគោល ដូចមានបញ្ជាក់ជូននៅក្នុងឧទាហរណ៍ខាងលើស្រាប់ ។ ",
"question": "តើវិធីដែលគេជ្រើសយកព្យញ្ជានៅក្នុងពាក្យណាមួយធ្វើជាគោលជាអ្វី?",
"answer": "ក្នុង",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា មេដឹកនាំដែលបានរៀនសូត្រនៅប៉ារីស—ប៉ុល-ពត អៀង-សារី នួន-ជា និង ស៊ុន-សេន— ពួកគេជាអ្នកក្ដោបក្ដាប់អំណាច។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៅខែ មករា ១៩៧៦ បានធ្វើឲ្យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យក្លាយជាសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកុម្មុយនិស្ត និងសមាជិកសភា ២៥០ រូប ជាអ្នកតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា (សតប) ត្រូវបានជ្រើសតាំងនៅខែ មីនា ដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំសមូហភាពនៃគណៈប្រធានរដ្ឋ ដែលប្រធាននៃគណៈនេះបានក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋ។",
"question": "តើមេដឹកនាំដែលបានរៀនសូត្រនៅប៉ារីសនេះមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ប៉ុល-ពត អៀង-សារី នួន-ជា និង ស៊ុន-សេន",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានសារធាតុរ៉ែនិងឧស្ម័នលាយឡំតិចតួចបំផុត(ក្រោម១ក្រាមក្នុង១លីត្រ)។ ប្រតិកម្មជាមួយស្បែកតិចតួច។ ថ្លាគ្មានពណ៌ គ្មានក្លិន គ្មានរស់ជាតិ។ ព្យាបាលជំងឺទាក់ទងនិងសសៃប្រសាទ សាច់ដុំ សន្លាក់ ជាំ ថ្លោះគ្រេច អាការរងា និងបំបាត់ភាពនឿយហត់។ ពាក្យថាសាមញ្ញនេះមានន័យថា មានសារធាតុអុនសេនច្រើនប្រភេទក្នុងបរិមាណតិចតូច លាយឡំគ្នាក្នុងសមាមាត្រយ៉ាងល្អ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងសារធាតុរ៉ែនិងឧស្ម័នលាយឡំតិចតួចនេះ?",
"answer": "ប្រតិកម្មជាមួយស្បែកតិចតួច និងពាក្យថាសាមញ្ញមានន័យថា មានសារធាតុអុនសេនច្រើនប្រភេទក្នុងបរិមាណតិចតូច លាយឡំគ្នាក្នុងសមាមាត្រយ៉ាងល្អ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះខ្លាឃ្មុំរើរួច បោលទៅជួបនឹងចចកៗ សួរខ្លាឃ្មុំថា ៖ “បងខ្លាឃ្មុំ បោលអីគ្មានមើលក្រោយម្ល៉េះ ?” ។ ខ្លាឃ្មុំប្រាប់ទៅវិញថា ៖ “ បងចចកអើយ ! អាចន្ទរំលៀក វាបញ្ឆោតវាយខ្ញុំ ហើមខ្លួនអស់” ។ ហើយខ្លាឃ្មុំបោលទៅ ។ ចចកក៏អួតថា ៖ “ បើដូច្នោះ ទុកឲ្យអញទៅហែកលបតាចន្ទ យកត្រីចែកគ្នាស៊ី ឲ្យអស់ កុំទុកឲ្យវាឡើយ” ។ លុះព្រឹកឡើង តាចន្ទ គាត់កាន់កាំបិតព្រាមួយនិងច្រវាមួយ ទៅលើកលបគាត់ក្នុងបឹង ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលលុះខ្លាឃ្មុំរើរួចគឺមានប្រយោគសារណ៍មួយមកឱ្យចចកៗ?",
"answer": "លុះខ្លាឃ្មុំរើរួច បោលទៅជួបនឹងចចកៗ សួរខ្លាឃ្មុំថា ៖ ‘បងខ្លាឃ្មុំ បោលអីគ្មានមើលក្រោយម្ល៉េះ ?’",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ីបានដំនើរការកម្មវិធីប្ដូរទីលំនៅប្រជាជនកោះជ្វាទៅកាន់កោះផ្សេងៗទៀតដែលមិនសូវមានមនុស្សរស់នៅ។ កម្មវិធីផ្ដល់លទ្ឋផលចំរុះ រួមមានជំលោះរវាងអ្នកស្រុកនិងអ្នកចូលមកតាំងទីលំនៅថ្មីផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកម្មវិធីប្ដូរទីលំនៅប្រជាជនកោះជ្វាទៅកោះផ្សេងៗដែលមិនសូវមានមនុស្សរស់នៅ ដោយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ី ហើយផ្ដល់លទ្ធផលជំនួញមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បទឧត្តមដួងចិត្ត ស្តាប់ លោកឆាយាជាកូនបានអះអាងថាជាបទអនុស្សាវរីយ៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ឪពុកលោកនិងម្តាយរបស់លោក ក្នុងរយៈពេលដែលលោកទាំងពីរមានទំនាស់នឹងគ្នា ហើយម្តាយលោកបានចុះចោលលោកក្នុងរយៈពេលយ៉ាងយូរធ្វើឱ្យលោកតែងបទចម្រៀងនេះឡើង ក្នុងបំណងបង្ហាញពីចិត្តដែលពោរពេញដោយវិប្បដិសារីរបស់លោក ។",
"question": "លោកដែលបានចុះចោលក្នុងបទឧត្តមដួងចិត្ត ស្តាប់ លោកឆាយាជាកូនមានសំណាងសំណាងជាងមុខ?",
"answer": "ម្តាយលោក",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រមហារាជក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ រីបាដំរីព្រៃដ៏ល្អ ដ៏មានចាមរនោះល្គាយល្គងរាំងគន្លងបោសព្រះធរណី ដ៏មានសម្បុរ នោះខៀវ បីដូចផ្ទៃមហាមេឃ ដ៏មានភ្លុកធំល្អ ទោះល្ងាចក្តីព្រឹកក្តី វាដើរទៅមុនញីខ្លោងទាំងឡាយ ហើយវា ស្រែកស្ទៀរ សំឡេង (៨១) ដូចក្រៀល សមនឹងសប្បាយព្រះរាជហរទ័យ ម្រាងឡើយ ក៏នឹងនឹករលឹកមកកាន់រាជសម្បត្តិ ឯអាយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបពិត្រមហារាជក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ រីបាដំរីព្រៃដ៏ល្អ ដ៏មានចាមរនោះល្គាយល្គងរាំងគន្លងបោសព្រះធរណី ដ៏មានសម្បុរ នោះខៀវ បីដូចផ្ទៃមហាមេឃ ដ៏មានភ្លុកធំល្អ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្យ៉ាងទៀតអាចនិយាយថា រឿងនេះជាការពិត ព្រោះកាលនៅបាងកកប្រហែលជាមន្ត្រីទាំងពីរនេះបានរួមគំនិតគ្នា ធ្វើឃាតព្រះអង្គចន្ទ ដើម្បីលើកក្សត្រអង្គស្ងួនឲ្យឡើងសោយរាជ្យ។ ដោយសាររឿងនេះធ្វើឲ្យចៅហ្វាយខេត្តខ្លះ ដូចជាកំពង់ស្វាយ និងបាត់ដំបង ដែលជាសត្រូវនឹងអង្គចន្ទបានរៀបចំទ័ព ដើម្បីទប់ទល់ការវាយប្រហារណាមួយរបស់ទ័ពព្រះរាជា។",
"question": "តើរឿងនេះជាអ្វីខ្លី?",
"answer": "រឿងនេះជាការពិត ព្រោះកាលនៅបាងកកប្រហែលជាមន្ត្រីទាំងពីរនេះបានរួមគំនិតគ្នា ធ្វើឃាតព្រះអង្គចន្ទ ដើម្បីលើកក្សត្រអង្គស្ងួនឲ្យឡើងសោយរាជ្យ។",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប៉ឹងស្ត្រីមានលក្ខណៈដូចជាប៉ឹងរបស់បុរសដែរតែខ្លីជាង ហើយជូនកាលមានក្បាច់ឆ្មារល្អប្រណីតមិនខុសពីសំពត់របស់ស្ត្រីខ្មែរ នាសម័យនេះប៉ុន្មានដែរ ។ ដូចប៉ឹងបុរសដែរ ប៉ឹងស្ត្រីមានប្រវត្តិយ៉ាងយូរលង់ណាស់មកហើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាដូចប៉ឹងស្ត្រីខ្មែរនៅសម័យនេះ?",
"answer": "យ៉ាងណាដូចប៉ឹងស្ត្រីខ្មែរនៅសម័យនេះគឺមានលក្ខណៈដូចជាប៉ឹងរបស់បុរសដែរតែខ្លីជាង ហើយជូនកាលមានក្បាច់ឆ្មារល្អប្រណីតមិនខុសពីសំពត់របស់ស្ត្រីខ្មែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សម្បទានដីជាសិទ្ធិស្របច្បាប់ ដែលបានចែងក្នុងឯកសារគតិយុត្តចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច តាមអំណាចឆន្ទានុសិទ្ធិឱ្យរូបវន្តបុគ្គល ឬ នីតិបុគ្គល ឬ ក្រុមមនុស្សដើម្បីកាន់កាប់ដី និង ប្រើប្រាស់សិទ្ធិលើដីនោះតាមការកំណត់ នៃច្បាប់នេះ ។",
"question": "តើសម្បទានដីជាសិទ្ធិស្របច្បាប់មានអ្វីមួយតែមួយដែលត្រូវបានចែងក្នុងឯកសារគតិយុត្តមុននេះ?",
"answer": "តាមអំណាចឆន្ទានុសិទ្ធិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៩០ លោក ហ្គោស ចុកតុង បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២របស់សិង្ហបុរី បន្ទាប់ពីលោក លី ក្វាន់យូ។ លោក លី ក្វាន់យូ នៅតែជា សមាជិកដ៏មានឥទ្ឋិពលក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីដោយកាន់តំនែងជាព្រឹទ្ឋរដ្ឋមន្ត្រី។ នៅឆ្នាំ ១៩៩២ លោក លី ក្វាន់យូ បានផ្ទេរតំនែង ជាអគ្គលេខាធិការ បក្សទៅលោក ហ្គោស ចុកតុង ហើយអន្តរកាលនៃការផ្លាស់ប្ដូរថ្នាក់ដឹកនាំត្រូវបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ។",
"question": "នៅពេលណាដែលលោក ហ្គោស ចុកតុង បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២របស់សិង្ហបុរី?",
"answer": "នៅថ្ងៃទី ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៩០",
"type": "extract"
},
{
"context": "គេបានយកទ្រឹស្ដីរបស់ពុទ្ធសាសនាថេរវាទមកធ្វើជាអាវុធដើម្បីវាយប្រហារស្ដេច។ ដោយសាររងទុក្ខដោយសារស្ដេចជាច្រើនផងទើបធ្វើអោយប្រជានុរាស្ត្រគោរព ពេញចិត្ត ស្រលាញ់ អនុវត្តទ្រឹស្ដីថ្មីរបស់ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។ ដូចនោះទើបគេមានជំនឿថាវាសនាអនាគតរបស់គេស្ថិតនៅលើពុទ្ធសាសនាផ្នែកថេរវាទ។ ដោយមានលក្ខណៈស្របតាមគោលគំនិត ចំណង់របស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ ប្រកបដោយមេត្តាធម៌ និងសណ្ដោសប្រណីដល់សព្វសត្វគ្រប់វណ្ណៈទាំងអស់ដោយឥតរើសអើងឡើយ។ គេខ្ចីកំលាំងខាងថេរវាទទៅតយុទ្ធនឹងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ វាគឺជាការប្រយុទ្ធនឹងរបបរាជានិយមផ្ដាច់ការ ដែលលទ្ធិព្រហ្មញ្ញជាជន្ទល់របស់ព្រះមហាក្សត្រ។ ការប្រយុទ្ធខាងទ្រឹស្ដីនិងមនោគមនវិជ្ជាវាស្រដៀង នឹងពិភពលោកបច្ចុប្បន្នដែរ ដូចជាលទ្ធិកុម្មុយនិស្តនិងលោកសេរី (សង្គ្រាមត្រជាក់)។ កំលាំងគឺមានលទ្ធភាពអាចរំលំរបបរាជានិយមបាន។",
"question": "តើទ្រឹស្ដីរបស់ពុទ្ធសាសនាថេរវាទត្រូវបានយកមកធ្វើជាអ្វី?",
"answer": "អាវុធដើម្បីវាយប្រហារស្ដេច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោចក្រយានយន្ត និងត្រីចក្រយានយន្តថ្មីដែលមិនទាន់ប្រើប្រាស់ត្រូវមកទទួលយកវិញ្ញាបនប័ត្រត្រូតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសយានយន្តដែលមានសុពលភាព៤ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មកត្រូវមកធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសរៀងរាល់២ឆ្នាំម្តង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលត្រូវមកធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសមក្ដាម?",
"answer": "ត្រូវមកធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសរៀងរាល់២ឆ្នាំម្តង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិបានបង្ហាញថាបច្ចេកទេសបានដើរមុនរូបវិទ្យា។ ម៉ាស៊ីនងាយ(កង់ ឃ្នាស់ ប្លង់ទេរ រ៉ក) ការរំលាយលោហៈ សុទ្ឋតែត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមិនបានគិតពីអ្វីដែលយើងហៅថារូបវិទ្យា។ ទ្រឹស្ដីនៅក្នុងរូបវិទ្យាប្រើសំរាប់អោយបច្ចេកទេសទាំងនោះមានភាពឥតខ្ចោះជាងមុនប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិបានបង្ហាញថាបច្ចេកទេសបានដើរមុនរូបវិទ្យា និងតំណាងឱ្យព័ត៌មានថារូបវិទ្យាបានកើនឡើងជាធម្មតានៅលើសពីការរំលាយលោហៈ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មុនព្រឹត្តិការណ៍នេះលេនីន បានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះរឿងនយោបាយតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ គាត់មានបំណងប្រាថ្នាចង់ក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យ បង្រៀនអំពី អក្សរសាស្ត្រក្លាស៊ីក និងអំពីមនុស្សជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលបងប្រុសជាទីស្រឡាញ់បានស្លាប់ លេនីនក៏បានបោះបង់បំណងប្រាថ្នានោះចោល ដោយគេឃើញលេនីន បានមកសុំចុះឈ្មោះចូលរៀនផ្នែកច្បាប់នៅសាកលវិទ្យាល័យកាហ្សង់ (Kazan State University)។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលលេនីនបានបោះបង់បំណងប្រាថ្នា?",
"answer": "ពេលដែលបងប្រុសជាទីស្រឡាញ់បានស្លាប់",
"type": "explain"
},
{
"context": "មោទនភាពខ្លួនរបស់ជប៉ុនបានថយចុះភ្លាមៗដែលជាលទ្ធផលនៃការបរាជ័យក្នុងសមរភូមិមីដវ៉េ។ ក្រោយពីសមរភូមិមីដវ៉េបានបញ្ចប់ ជប៉ុនក៏បានងាកមកផ្តោតលើការដណ្តើមកាន់កាប់កំពង់ផែម័រស៍ប៊ីដោយប្រើប្រាស់យុទ្ធនាការផ្លូវគោកវិញឆ្លងតាមរយៈទឹកដីប៉ាពួ។ អាមេរិកបានរៀបចំគ្រោងការវាយប្រហារមកលើទីតាំងរបស់ជប៉ុននៅឯភាគខាងត្បូងកោះសូឡូម៉ុង វាគឺជាជំហានដំបូងក្នុងការឈានទៅរកការកាន់កាប់តំបន់រ៉ាបាល់ដែលត្រូវជាមូលដ្ឋានដ៏សំខាន់មួយរបស់ជប៉ុននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការងាររបស់ជប៉ុនក្នុងសមរភូមិមីដវ៉េ និងការដណ្តើមរកការកាន់កាប់តំបន់រ៉ាបាល់ ដែលជាជំហានដំបូងរបស់ពួកគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីបទនេះត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់ដំបូងដោយ ចច អាឡិចសាន់ដឺ ពីក (Georg Alexander Pick) ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៩ ហើយត្រូវបានពន្លាតបានលក្ខណៈទូទៅចំពោះប្រព័ន្ធគោលបីនិងខ្ពស់ជាង តាមរយៈពហុធា Ehrhart ។ រូបមន្តនេះក៏ជារូបមន្តទូទៅសំរាប់គណនាក្រលាផ្ទៃនៃពហុត័ល (polyhedra) ផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណានៅលើទ្រឹស្តីបទនេះដែលត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់ដំបូងដោយចច អាឡិចសាន់ដឺ ពីក?",
"answer": "ទ្រឹស្តីបទនេះត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់ដំបូងដោយ ចច អាឡិចសាន់ដឺ ពីក (Georg Alexander Pick) ក្នុងឆ្នាំ៧៩៩៩។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ថ្ងៃទី ១១ ខែ កុម្ភះ ឆ្នាំ២០០៧ ព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី បានយាងមកក្រុងព្រះសីហនុ ឯកឧត្តម ស្បោង សារ៉ាត់ អភិបាលក្រុង បានទទួលព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាមួយនឹង ព្រះសង្ឃនិមន្តមកពីគ្រប់វត្តនិង ថ្នាក់អ្នកដឹកនាំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ នៅក្រុងព្រះសីហនុ និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ សិស្សានុសិស្ស ហើយ និងសាលាបច្ចេកទេស ដុនបូស្កូ ក្រុងព្រះសីហនុ៕",
"question": "ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានទទួលដោយអ្នកណាដែល?",
"answer": "ឯកឧត្តម ស្បោង សារ៉ាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទំនាក់ទំនងគ្នាក្នុងការទម្លាក់គ្រាប់បែកក្រាលព្រំច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅកម្ពុជាដោយសហរដ្ឋ និង ការផុសឡើងនៃពួកខ្មែរក្រហម ជាហេតុឱ្យមានការកែនទ័ព និង ការគាំទ្ររបស់ប្រជាជន គឺជាចំណុចគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ចំពោះពួកអ្នកប្រវត្តវិទូ។ ពួកអ្នកប្រវត្តិវិទូខ្លះបានទាញហេតុសំអាងថាអន្តរាគមន៍ និងយុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់ស.រ. (រយៈពេលចាប់ពី ១៩៦៥-១៩៧៣) ជាកត្តាសំខាន់នាំឱ្យមានកំណើនការគាំទ្រដល់ពួកខ្មែរក្រហមចំណោមពួកកសិករខ្មែរ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកជីវលេខន៍ប៉ុល-ពត លោកដាវីដ-ឈែនដ្លឺរបានលើកឡើងថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះ មានប្រសិទ្ធិភាពដូចដែលអាមេរិកចង់បាន-វាបានបំបែកការឡោមព័ទ្ធរបស់កុម្មុយនិស្តនៅភ្នំពេញ។ ភីតថឺរ-រ៉ដម៉ឹន និងម៉ៃឃល-លីនដ៍បានអះអាងថាអន្តរាគមន៍របស់ស.រ.បានសង្គ្រោះកម្ពុជាពីការដួលរលំនៅឆ្នាំ ១៩៧០ និង ១៩៧៣ ទៅវិញទេ។ លោកខ្រេខ-អិឆឆិសសឹនបានយល់ស្របថាវា មិនសមហេតុផលទេ ដែលអះអាងថាអន្តរាគមន៍ស.រ.បានបណ្ដាលឱ្យខ្មែរក្រហមមានជ័យជម្នះ គ្រាដែលគេយល់ថាវាប្រហែលជាដើរតួនាទីតូចមួយក្នុងការកែនកងទ័ពកើនឡើងដោយពួកកុបករ។ វ៉ឹល្លៀម-ឝខ្រស យ៉ាងណាៗ បានសសេរថាការទម្លាក់គ្រាប់បែក និងការលុកលុយលើដីគោករបស់ស.រ.បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់លិចចូលក្នុងភាពចលាចលដែលព្រះសីហនុបានធ្វើការងារអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីជៀសវាងឱ្យផុត។",
"question": "អ្នកណាចំណេះដឹងថាអន្តរាគមន៍ស.រ.បានបណ្ដាលឱ្យខ្មែរក្រហមមានជ័យជម្នះ ហើយតែមួយក្នុងការកែនកងទ័ពកើនឡើងដោយពួកកុបករ?",
"answer": "លោកខ្រេខ-អិឆឆិសសឹន",
"type": "extract"
},
{
"context": "សម្ដេចមានព្រហ្មវិហារដ៏ទូលាយ សង្គ្រោះដល់សាធារណជនមិនត្បិតត្បៀតពេកឡើយ កិច្ចការដែលចេះតែមាន ចេះតែដើរទៅស្រួល មិនចេះឈប់ មិនចេះគាំង នៅថែមទាំងមានប្រយោជន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហៅថា “បណីតសកម្មភាព”។",
"question": "យ៉ាងណាជាមិនចេះឈប់ មិនចេះគាំង នៅថែមទាំងមានប្រយោជន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហៅថា 'បណីតសកម្មភាព'?",
"answer": "កិច្ចការដែលចេះតែមាន ចេះតែដើរទៅស្រួល",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជនជាតិអុឺរ៉ុបដំបូងបង្អស់ដែលបានរកឃើញ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ក្នុងឆ្នាំ ១៥៨៦ នៃគ.សករាជ លោកមានឈ្មោះថា \"អានតូនីញូ ដា មាដេឡេណា\" (Antonio da Magdalena) លោកគឺជាបុព្វជិត សាសនកាតុលិក (Catholic Religion) ដែលជាជនជាតិ \"ប៉ុទុយហ្គេស\" (Portuguese) ដែលបានធ្វើកំណត់ត្រានៃការរកឃើញប្រាសាទអង្គរវត្ត ជាមួយនិងការពណ៌នាអំពីដំណើររបស់លោកចូលមកក្នុងព្រៃដ៏ជ្រៅ និងបានប្រទះឃើញនូវប្រាសាទក្នុងព្រៃជាច្រើន ជាមួយនិងកំពូលប្រាំនៃប្រាសាទដែលមានរចនាបថ ដូចទៅនិងផ្កាឈូក ដែលត្រូវបានបំផុសគំនិតឱ្យពួកគេធ្វើកំណត់ត្រាពីប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យនេះ ។ រយៈពេល ៣ឆ្នាំ បន្ទាប់ ពោលគឺនៅឆ្នាំ ១៥៨៩ នៃគ.សករាជ មានប្រវត្តិវិទូជនជាតិ ប៉ុទុយហ្គេស មួយរូបទៀតមានឈ្មោះថា \"ឌៀអាហ្គូ ដូគោតូ\" (Diago do Couto) ដែលបានរកឃើញប្រាសាទក្នុងតំបន់អង្គរ ជាមួយនិងការពិពណ៌នារបស់លោក អំពីលក្ខណៈដែលលោកបានមើលឃើញ នៅសំណង់ប្រាសាទ ដែលមើលទៅដូចជ្រុងនៃទីក្រុងមួយក្នុងទម្រង់ដូចរាជវាំង ដែលមានគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញ និង មានស្ពានឆ្លងកាត់ចំនួន ៥ច្រកទ្វារ ជាមួយនិងរូបចម្លាក់ដែលមានសណ្ឋានដូចកាន់ខ្សែរពួរ និង មានត្រចៀកវែងៗ ផងដែរ ដែលនេះប្រហែលជាទីក្រុង អង្គរធំ ។",
"question": "អ្នកដែលបានរកឃើញប្រាសាទអង្គរវត្តដំបូងនៅឆ្នាំ ១៥៨៦ នៃគ.សករាជ?",
"answer": "អានតូនីញូ ដា មាដេឡេណា",
"type": "extract"
},
{
"context": "គណបក្សគួមីនតាងនៅប្រទេសចិនបានបើកយុទ្ធនាការបង្រួបបង្រួមជាតិមួយតាមរយៈការប្រឆាំងនឹងស្តេចត្រាញ់នៅតាមតំបន់នីមួយៗនៃប្រទេសចិនហើយក៏បានបង្រួបបង្រួមប្រទេសជាតិខ្លួននៅពាក់កណ្តាលទស្សវត្តឆ្នាំ១៩២០ ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មាន បក្សគួមីនតាងក៏បានធ្លាក់ចូលក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលប្រយុទ្ធតតាំងជាមួយអតីតសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនគឺបក្សកុម្មុយនិស្តចិននិងស្តេចត្រាញ់ថ្មីៗមួយចំនួនទៀត។ នៅឆ្នាំ១៩៣១ ចក្រភពជប៉ុនដែលមានអំណាចយោធាដ៏ខ្លាំងអស្ចារ្យបានបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ម៉ាន់ជូរីឡើងទុកជាលេសចូលឈ្លានពានប្រទេសចិន (តំបន់ម៉ាន់ជូរី) រួចក៏បង្កើតចេញជារដ្ឋអាយ៉ងមួយហៅថាម៉ាន់ជូគួរ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលចក្រភពជប៉ុនបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ម៉ាន់ជូរីឡើងទុកជាលេសចូលឈ្លានពានប្រទេសចិន?",
"answer": "នៅឆ្នាំ១៩៣១ ចក្រភពជប៉ុនបានបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ម៉ាន់ជូរីឡើងទុកជាលេសចូលឈ្លានពានប្រទេសចិន (តំបន់ម៉ាន់ជូរី)",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ថែមពីលើការងាររបស់អង្គការនេះក្នុងកិច្ចកំចាត់មេរោគ អង្គការសុខភាពពិភពលោកក៏បានអនុវត្តនូវយុទ្ធនាការទាក់ទងនឹងសុខភាពផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ ដូចជាការជំរុញឲ្យមានបម្រើបំរាស់បន្លែ និងផ្លែឈើទូទាំងពិភពលោក និង កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ ថ្នាំជក់។",
"question": "តើអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានអនុវត្តនូវយុទ្ធនាការអ្វីទៀតជាមួយកិច្ចកំចាត់មេរោគនេះ?",
"answer": "ការជំរុញឲ្យមានបម្រើបំរាស់បន្លែ និងផ្លែឈើទូទាំងពិភពលោក និង កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ ថ្នាំជក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងអស់សង្ឃឹមដើម្បីឱ្យទទួលបានការគាំទ្រក្នុងស្រុកនៅប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនៃសង្គ្រាម ពួកជប៉ុនបានរំលាយរដ្ឋបាលអាណានិគមបារាំងនៅថ្ងៃ ៩ មីនា ១៩៤៥ និងបានជំរុញអោយកម្ពុជាប្រកាសឯករាជ្យរបស់ខ្លួននៅក្នុងមណ្ឌលវិបុលភាពរួមអាស៊ីខាងកើតធំជាងគេ។ បួនថ្ងៃក្រោយមក ព្រះបាទសីហនុបានចេញរាជក្រឹត្យថាកម្ពុជាបានឯករាជ្យ។ លោកសឺន-ង៉ុកថាញ់បានត្រឡប់មកពីតូក្យូនៅខែ ឧសភា ហើយលោកត្រូវបានគេតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស។ ថ្ងៃ ១៥ សីហា ១៩៤៥ ថ្ងៃដែលជប៉ុនបានចុះចាញ់ រដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយត្រូវគេបង្កើតឡើងដែលមានលោក សឺន-ង៉ុកថាញ់ដើរតួជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ នៅពេលដែលកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានកាន់កាប់ភ្នំពេញនៅខែ តុលា លោកថាញ់ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួនដោយសារសហការជាមួយពួកជប៉ុននិងត្រូវបញ្ជូននិរទេសទៅកាន់បារាំងដោយឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះ។ ពួកអ្នកគាំទ្រលោកមួយចំនួនបានរត់ទៅភាគខាងជើងឆៀងខាងលិចកម្ពុជា បន្ទាប់មកស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សៀម ជាកន្លែងដែលពួកគេផ្ដុំគ្នារួមជាក្រុមបក្សពួកមួយក្នុងចលនាខ្មែរឥស្សរៈ ដំបូងឡើយបង្កើតឡើងជាមួយការលើកទឹកចិត្តរបស់ថៃនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៤០។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនថ្ងៃក្រោយមកព្រះបាទសីហនុបានចេញរាជក្រឹត្យថាកម្ពុជាបានឯករាជ្យ?",
"answer": "បួនថ្ងៃក្រោយមកព្រះបាទសីហនុបានចេញរាជក្រឹត្យថាកម្ពុជាបានឯករាជ្យ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះបាទឥន្រ្ទវម៌្មទី១ ជាព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គធំកំពូល ក្លាហានខ្លាំងពូកែ ក្នុងចំបាំងព្រះអង្គមិនដែលចាញ់ រឺ ដកឃ្លាថយឡើយ សិលាចារឹកនៅប្រាសាទព្រះបាទ និង បាគងបានសរសេរបន្ដទៀតថា «ព្រះបាទឥន្រ្ទវម៌្មទី១ ជាព្រះមហាក្សត្រ ដែលប្រកបទៅដោយទសពិធរាជធម៌ ជាទីត្រជាក់ត្រជុំរបស់ប្រជានុរាស្រ្ដ។ ព្រះអង្គមានគុណសម្បត្ដិគ្រប់យ៉ាងឥតមានខ្វះ ព្រះអង្គមានមហិទ្ធិរិទ្ធិអំណាចបីយ៉ាង ព្រះអង្គអាចយកជ័យជំនះឈ្នះលើរូបព្រះអង្គ ព្រះអង្គមិនដែលភ្លេចគោរពបូជាព្រះ ហើយព្រះអង្គបានការពារទឹកដីដូចជាមនូ(១) ដោយស្គាល់ដឹងយល់អ្វីដែលត្រូវធ្វើ និងអ្វីដែលមិនត្រូវធ្វើ។ ព្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ បានចូលទិវង្គតក្នុងគ.ស ៨៨៩ នៅរាជធានី ហរិហរាលយ។",
"question": "តើព្រះបាទឥន្រ្ទវម៌្មទី១ មានគុណសម្បត្ដិអ្វីខ្លះ?",
"answer": "ព្រះមហាក្សត្រ ដែលប្រកបទៅដោយទសពិធរាជធម៌ ជាទីត្រជាក់ត្រជុំរបស់ប្រជានុរាស្រ្ដ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម ហ្វែរមីបានបំរើការមួយរយៈខ្លីជាគណកម្មាធិការប្រឹក្សាទូទៅនៃស្នងការដ្ឋានថាមពលអាតូមិច។ នៅក្នុង.....វ័យរបស់លោក ហ្វែរមីបានធ្វើការងារលើរូបវិទ្យាស្ដីពីភាគល្អិត ជាពិសេសការសិក្សាលើពីញ៉ុងនិងមុយញ៉ុង។ លោកក៏បន្តបង្រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យជីកាហ្គោ លើផ្នែកមេកានិចកង់ទិច រូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ និង ទែរម៉ូឌីណាមិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាធម្មតាដែលហ្វែរមីបានធ្វើការជាមួយនឹងរូបវិទ្យាស្ដី?",
"answer": "នៅក្នុងវ័យរបស់លោក ហ្វែរមីបានធ្វើការងារលើរូបវិទ្យាស្ដីពីភាគល្អិត ជាពិសេសការសិក្សាលើពីញ៉ុងនិងមុយញ៉ុង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករ នៃដីជាប់មាត់ទឹក ដែលចង់ប្រើប្រាស់ទឹកដើម្បីស្រោចស្រពដីរបស់ខ្លួនអាចមានសិទ្ធិធ្វើសិល្បៈការ្យចាំបាច់ទល់ទៅលើដី ដែលស្ថិតនៅជាប់មាត់ទឹកម្ខាងទៀតដើម្បីរៀបចំយកទឹកតែត្រូវទទួលបន្ទុកចេញសោហ៊ុយ នៃការខូចខាត ។",
"question": "កម្មសិទ្ធិករ នៃដីជាប់មាត់ទឹក ត្រូវទទួលបន្ទុកអ្វីមួយមុននឹងយកទឹកមកតែត្រូវទទួលបន្ទុកចេញសោហ៊ុយ នៃការខូចខាត ?",
"answer": "កម្មសិទ្ធិករ នៃដីជាប់មាត់ទឹក ត្រូវទទួលបន្ទុកចេញសោហ៊ុយ នៃការខូចខាត មុននឹងយកទឹកមកតែ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាំងពីថ្ងៃនោះមក ចៅចិត្រក៏បានធ្វើជាកម្មករជីកត្បូងនៅគេហស្ថាន របស់ហ្លួងរតនសម្បត្តិទោះបីការនោះជាការធ្ងន់ក៏ដោយ ចៅចិត្រក៏ឥតមានចិត្តធុញទ្រាន់ តែងតែខំធ្វើការនោះដោយខ្មីឃ្មាតអស់ពីចិត្តពីថ្លើម មិនមាននឹកនាដល់សេចក្ដីនឿយហត់ឡើយ ។ ភាសិតមួយ បទថា ខ្លួនជាទីពឹងរបស់ខ្លួន ដែលជាពាក្យបណ្ដាំរបស់បិតានោះ នៅឮសូរកងរំពងក្នុងត្រចៀករបស់ចៅចិត្រ ហាក់ដូចជាមានទេវតាមកចាំខ្សឹបប្រាប់នឹងត្រចៀកជានិច្ច ។ ការខំប្រឹងធ្វើការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ឥតមានទម្រន់នឹងអធ្យាស្រ័យល្អ របស់ចៅចិត្រនោះ ជាហេតុធ្វើឲ្យពួកអ្នកធ្វើការផងគ្នាស្រឡាញ់រាប់អានជាច្រើន រហូតដល់ហ្លួងរតនសម្បត្តិ ក៏មានចិត្តមេត្តាក្មេងកម្លោះនោះជាច្រើនដែរ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការធ្វើជាកម្មករជីកត្បូងនៅគេហស្ថានរបស់ហ្លួងរតនសម្បត្តិ ហើយមានចិត្តមេត្តាក្មេងកម្លោះជាច្រើនពេលដែលចៅចិត្រមិនមានចិត្តធុញទ្រាន់ទេ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិប៊ូគីតចាលីល}}ស៊ីហ្គេមលើកទី១៦' ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទសម៉ាឡេស៊ី ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី ១៧ កញ្ញា ២០០១។ សមាជិករបស់ស៊ីហ្គេមបានកើនឡើងដល់១១ប្រទេស ដោយបញ្ជូលសមាជិកថ្មីគឺប្រទេសទីម័រខាងកើត។",
"question": "ទីក្រុងណាដែលធ្វើឡើងនៅពេលស៊ីហ្គេមលើកទី១៦បានជើងគ្រួសារប្រទេសម៉ាឡេស៊ី?",
"answer": "កូឡាឡាំពួរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គជាផ្លូវនាវាចរណ៍ដ៏សំខាន់។ ទឹកហូរពីតំបន់ខ្ពង់រាបទីបេប្រទេសចិនតែងនាំមកនូវដីល្បាប់ដ៏មានជីជាតិ សម្រាប់ដាំដំណាំនានា ហើយពេលទឹកស្រកវាជាកន្លែងនេសាទដ៏សកម្ម។ ប្រព័ន្ធនេះជាប្រភពផ្ដល់ទឹកសម្រាប់បញ្ចូលស្រែចំការ និងអាចទាញយកថាមពលវារីអគ្គិសនីបានថែមទៀត ដូចជានៅល្បាក់ខោន និងស្ទឹងព្រែកត្នោតជាដើម។",
"question": "តើប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គមានគោលបំណងអ្វីខ្លីជាងគេ?",
"answer": "ទឹកស្រកវាជាកន្លែងនេសាទ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីសម្តេចព្រះស្រីសព៌េជ្ញតាញាណ ព្រះអង្គឲ្យដំបូន្មានអស់ព្រះញាតិផងទាំងឡាយ ឲ្យបានថ្វាយបង្គំប្រណម្យព្រះអង្គនូវប្រការអម្បាលណោះហើយ ទើបព្រះអង្គហោះចុះមក អំពីកណ្តាលអាកាស ស្តេចមកគង់លើគ្រែបវរពុទ្ធាសនាក្រឡាសម្រាប់ គិតដ៏អ្នកប្រដាប់ក្រាលនូវកម្រាលផងប្រព្រៃ ព្ធដ៏កណ្តាលជុំនុំអស់ព្រះញាតិផងទាំងឡាយ សឹងលុះដោយ នូវដំបូន្មានព្រះអង្គក្នុងកាលនោះហោង ។ ព្ធដ៏កាលនោះ រីអស់ស្តេចសាក្យរាជផងទាំងឡាយ សឹងដ៏មានព្រះរាជហឫទ័យនោះត្រេកអរសាទរព្រមជាមួយនឹងគ្នា ។ អណ្តាប់នោះ មហាមេឃ ក៏បង្អុរនូវភ្លៀងសួគ៌មួយឈ្មោះបោក្ខរព័ស ជាអស្ចារ្យកណ្តាលជុំនុំព្រះញាតិផងទាំងឡាយ ថាបើអ្នកឯណាចង់ទទឹក អើក៏ភ្លៀងនោះទទឹក ថាបើអ្នកឯណាពុំចង់ទទឹក ក៏ភ្លៀងនោះពុំដិតដល់សុរិលអ្នកនោះដល់តិចឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាវាមានព្រះរាជហឫទ័យនោះត្រេកអរសាទរព្រមជាមួយនឹងគ្នា នៅពេលណា?",
"answer": "ពេលដែលសាក្យរាជផងទាំងឡាយមានព្រះរាជហឫទ័យនោះត្រេកអរសាទរព្រមជាមួយនឹងគ្នា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ធ្វើចៅហ្វាយស្រុក ខ្លួនអែងប្រឹងយកប្រាក់ ៤០កហាបនៈវេចនឹងកំនាត់ជាតិ មកអោយគេទាំងយប់ អិលូវគេបានធ្វើចៅហ្វាយស្រុកហើយ គេមិនមេត្តាករុណាឯងបន្តិចសោះ គេដាក់ច្រវាក់ឃុំឯងទុកអោយវេទនា»។ អាចោរចិត្តជានិយាយតែពាក្យដដែលៗម្នាក់ឯងមិនឈប់ ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងអត្ថបទនេះដែលមាននៅក្នុងការធ្វើចៅហ្វាយស្រុក?",
"answer": "ប្រាក់ ៤០កហាបនៈវេចនឹងកំនាត់ជាតិ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដំណោះស្រាយក្នុងការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់ គឺជាទស្សនវិស័យនៃសមុទ្រកាសព្យែន ហើយនិងការកំណត់ព្រំដែនទឹកនៃរដ្ឋជាប់ដែនទឹកទាំង៥។ ជម្លោះបច្ចុប្បន្នជុំវិញព្រំដែនទឹករវាង តូមិននីស្ថាន និងអ៊ីរង់អាចបណ្ដាលឱ្យជះឥទ្ធិពលដល់ផែនការអភិវឌ្ឍនាពេលអនាគត។",
"question": "ជម្លោះបច្ចុប្បន្នជុំវិញព្រំដែនទឹកមានធនាគារមុខជាងមុខមួយប៉ុន្មាន?",
"answer": "តូមិននីស្ថាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់អំពែរបានពីការណ៍ដែលគាត់បានរកឃើញទំនាក់ទំនងរវាងអគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច ដែលបានពង្រីកតទៅទៀតជាអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច (តាមអំពែរគាត់ហៅថាអេឡិចត្រូឌីណាមិច)។ នៅថ្ងៃទី១១ សីហា ១៨២០ គាត់បានលឺពីរបស់គំឃើញរបស់អឺស្តែដ អំពីទ្រនិចត្រីវិស័យដែលងាកដោយសារចរន្តអគ្គីសនី។ រយៈពេលមួយសប្ដាហ៍ក្រោយមក គឺនៅថ្ងៃទី១៨ សីហា អំពែរបានបង្ហាញនិក្ខេបបទមួយនិយាយបកស្រាយកាន់តែជ្រៅពីបាតុភូតស្រដៀងគ្នានោះ ទៅកាន់បណ្ឌិតសភា។ នៅថ្ងៃដដែល អំពែរបានបកស្រាយនៅចំពោះមុខសមាជិកបណ្ឌិតសភា ថាខ្សែចំលងស្របគ្នាឆ្លងកាត់ដោយចរន្តអគ្គីសនី ទាញគ្នាចូលឬច្រានគ្នាចេញ (អាស្រ័យលើទិសដៅចរន្ត៖ បើដូចគ្នាទាញចូល បើផ្ទុយគ្នាច្រានគ្នាចេញ)។ នេះជាគ្រឹះរបស់អេឡិចត្រូឌីណាមិច។",
"question": "តើអំពែរបានលឺពីរបស់គំឃើញរបស់អឺស្តែដ នៅថ្ងៃណាដែលមានសារៈខ្សែចំលងស្របគ្នាដោយចរន្តអគ្គីសនី?",
"answer": "ថ្ងៃទី១៨ សីហា",
"type": "extract"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋានម៊ែរដេកា}}កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣' ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទសម៉ាឡេស៊ី ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ថ្ងៃទី២១ កញ្ញា ១៩៦៥។ ដើមឡើយគេគ្រងនឹងធ្វើវានៅប្រទេសឡាវ ប៉ុន្តែត្រូវបានឡាវបដិសេដដោយសារបញ្ហាថវិកា។",
"question": "យ៉ាងណាមានប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កញ្ញា ១៩៦៥?",
"answer": "ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ថ្ងៃទី២១ កញ្ញា ១៩៦៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងជាអង្គការមួយនៅឆ្នាំ១៩៦១ ដែលមានឈ្មោះថាសមាគមអាស៊ីអាគ្នេយ៍(ASA) ដែលជាក្រុមមួយដែលមានប្រទេសចូលរួមដូចជាហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងថៃ។អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧ នៅពេលដែលរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃប្រទេសចំនួនប្រាំដូចជាឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាអាស៊ានដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជាសន្ធិសញ្ញាក្រុងបាងកក។",
"question": "នៅពេលណាផ្ទះដែលអាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងជាអង្គការមួយ?",
"answer": "ថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "រូបមន្តដឺម័រ (De Moivre's formula) ត្រូវបានគេហៅដោយយកតាមឈ្មោះរបស់លោក អាប្រាហាម ដឺ ម័រ (Abraham de Moivre) ដែលជាជនជាតិបារាំង ដោយបានចែងថាចំពោះគ្រប់ចំនួនកុំផ្លិច (និងជាពិសេសចំពោះគ្រប់ចំនួនពិត) x និង គ្រប់ចំនួនគត់ n គេបាន",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយរូបមន្តដឺម័រ?",
"answer": "រូបមន្តដឺម័រត្រូវបានគេហៅដោយយកតាមឈ្មោះរបស់លោក អាប្រាហាម ដឺ ម័រ (Abraham de Moivre) ដែលជាជនជាតិបារាំង ហើយចែងថាចំពោះគ្រប់ចំនួនកុំផ្លិច (និងជាពិសេសចំនួនពិត) x និង គ្រប់ចំនួនគត់ n គេបាន",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់រាជវង្សថាងនិងសុង ប្រទេសចិនបានឈានចូលទៅដល់យុគសម័យមាសដោយទទួលបានការអភិវឌ្ឍន៍ស្ទើរគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសគឺវិស័យសេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងវប្បធម៌។ រាជវង្សថាងបានស្តារការគ្រប់គ្រងនៅភាគខាងលិចវិញដែលជាទីកន្លែងនៃផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏ល្បីល្បាញ។ អំណាចរបស់រាជវង្សថាងបានធ្លាក់ចុះជាលំដាប់ដោយសារតែការបះបោរអានលូសាននៅអំឡុងសតវត្សទី៨។ នៅឆ្នាំ ៩០៧ រាជវង្សថាងបានដួលរលំទាំងស្រុងនៅពេលដែលស្តេចត្រាញ់ម្នាក់បានឡើងគ្រប់គ្រងអំណាច។ នៅឆ្នាំ ៩៦០ រាជវង្សសុងបានលេចឡើងជាមហាអំណាចមួយស្មើនឹងរាជវង្សលៀវ (រាជវង្សស្នងពីថាង)។ រដ្ឋាភិបាលសុងគឺជារដ្ឋាភិបាលដំបូងបង្អស់នៅលើពិភពលោកដែលជម្រុញឱ្យប្រជាជនប្រើប្រាស់លុយក្រដាស និងជារដ្ឋបាលនយោបាយចិនដំបូងគេដែលបង្កើតកងនាវាឈរជើងអចិន្ត្រៃយ៍ដោយទទួលបានការគាំទ្រពីក្រុមឧស្សាហកម្មផលិតនាវានិងឈ្មួញពាណិជ្ជកម្មសមុទ្រ។",
"question": "ដែលជារាជវង្សដែលបានលេចឡើងជាមហាអំណាចនៅឆ្នាំ ៩៦០ នៅក្នុងប្រទេសចិន?",
"answer": "រាជវង្សសុង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជីវិតក្នុង 'កម្ពុជាធិបតេយ្យ' តឹងតែងនិងព្រៃផ្សៃ។ គ្រប់តំបន់នៃប្រទេស ប្រជាជនត្រូវបានកៀងប្រមូលនិងសម្លាប់ចោលដោយសារតែការនិយាយភាសាបរទេស ពាក់ស្នងភ្នែក (វ៉ែនតា) ការដើររើសអាហារ និងសូម្បីតែយំសោកចំពោះអ្នកជាទីស្រលាញ់ដែលបានស្លាប់ទៅហើយក៏ដោយ។ អតីតពួកឈ្មួញនិងពួកអ្នកការិយាធិបតេយ្យត្រូវបានដេញតាមចាប់ខ្លួន និងសម្លាប់ព្រមគ្នាជាមួយគ្រួសារទាំងមូលរបស់ពួកគេ ខ្មែរក្រហមបានភ័យខ្លាចដោយគិតថា ពួកអ្នកទាំងនោះអាចដឹកនាំឱ្យមានការប្រឆាំងនឹងរបបរបស់ខ្លួន។ ពួកអ្នកស្មោះត្រង់នឹងខ្មែរក្រហមមួយចំនួន ក៏ត្រូវបានគេសម្លាប់ចោលដែរ ដោយសារការបរាជ័យចំពោះការស្វែងរក 'ពួកជនប្រឆាំងបដិវត្តន៍' មិនគ្រប់ចំនួនដើម្បីឱ្យគេយកទៅប្រហារជីវិត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវិតក្នុងកម្ពុជាធិបតេយ្យ ដែលប្រជាជនត្រូវបានកៀងប្រមូលនិងសម្លាប់ជាច្រើនពីប្រតិបត្តិការជាតិ ជំនួយជាតិ និងការស្វែងរក 'ពួកជនប្រឆាំងបដិវត្តន៍' មិនគ្រប់ចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់នៅផ្នែកខាងក្រៅយ៉ាងច្បាស់ដែលមិនអាចដូរ រឺ លុបបានដោយ ងាយ ហើយផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់នេះ ត្រូវមានតែមួយគត់សំរាប់ហិបនោះ និង សំគាល់បានថាហិបនោះ ទាក់ទងទៅនឹងឃុំ សង្កាត់ និង ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ ។",
"question": "តើផ្លាកលេខ ឬ សញ្ញាសំគាល់មួយគត់នៅហិបនោះត្រូវទាក់ទងទៅនឹងអ្វី?",
"answer": "ឃុំ សង្កាត់ និង ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការហាមប្រាម ទៅលើកិច្ចពិធីលយកន្ទោង ឬ លយសំពៅ តាមមាត់ស្ទឹង បឹង ឬ តាមដងទន្លេធំៗ ដែលធ្វើឱ្យកខ្វក់ដល់បរិស្ថានទឹក ប្រាសចាកនូវក្រមសីលធម៌នៅក្នុងសង្គម ដែលធ្លាប់បានលើកឡើង ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ដោយលោក ត្រឹង ងា ដែលជា សាស្ត្រាចារ្យ នៃវិទ្យាស្ថាន ខ្មែរមន ។ ដូចនេះគួរធ្វើពិធីលយកន្ទោង ទៅតាមស្រះសមល្មម ដែលមាននៅក្នុងវត្ត ដោយភ្ជាប់ជាមួយនិងការសំអាតអនាម័យចេញ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាធនាគារលយកន្ទោងដែលត្រូវធ្វើនៅក្នុងពេលមានការហាមប្រាម?",
"answer": "ដោយលោក ត្រឹង ងា ដែលជាសាស្ត្រាចារ្យ នៃវិទ្យាស្ថាន ខ្មែរមន គួរធ្វើពិធីលយកន្ទោង ទៅតាមស្រះសមល្មម ដែលមាននៅក្នុងវត្ត ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅគ.ស.១៨៥៥ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅចៅយូហួបានមានព្រះបរមរាជឱង្ការឲ្យតាំងកោះកុង ដោយព្រះរាជទាននាមក្រុងនេះថា ក្រុងបច្ចន្តគិរីខែត្រដើម្បីឲ្យក្លាយជាក្រុងជាប់សមុទ្ទផ្នែកខាងកើតរបស់សៀមដោយសារជាក្រុងដែលមានផ្ទៃដីជាប់នឹងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសវៀតណាម។",
"question": "នៅពេលណាព្រះរាជទានមាននាមក្រុងថា ក្រុងបច្ចន្តគិរីខែត្រដើម្បីឲ្យក្លាយជាក្រុងជាប់សមុទ្ទផ្នែកខាងកើតរបស់សៀម?",
"answer": "នៅគ.ស.១៨៥៥",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទស្នឹងស្ថិតនៅក្នុងឃុំស្នឹង ស្រុកបាណន់ មានចំងាយ ២២ គ.ម ពីទីរួមខេត្ត។ ប្រាសាទស្នឹងកសាងអំពីឥដ្ឋនៅលើទួលមួយបណ្តោយ ៣០ម ទទឹង ២០ម។ តាមការសង្កេតមើល ប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងបណ្តាប្រាសាទកសាងក្នុងសតរត្សទី ១២ ដែរ។ ប្រាសាទចំនួន ២ ស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណរត្តស្នឹង និង មួយទៀតស្ថិតនៅពីមុខវត្ត នៅលើបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ ៥៧ ដែលជាផ្លូវតភ្ជាប់ពីខេត្តបាត់ដំបងទៅក្រុងប៉ៃលិន។",
"question": "តើប្រាសាទស្នឹងស្ថិតនៅក្នុងឃុំអ្វី?",
"answer": "ស្នឹង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ មក ធនាគារអេស៊ីលីដា បានធ្វើការពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនយ៉ាងលឿន ជាមួយនឹងអត្រាកើនឡើងជាមធ្យមនៃចំនួនទឹកប្រាក់ឥណទានសរុប ៤៦,១៩% ក្នុងមួយឆ្នាំ ។ នាចុងឆ្នាំ២០០៦ ធនាគារអេស៊ីលីដា មានសមតុល្យឥណទានសរុបប្រមាណ ១៥៨,៥លានដុល្លារអាមេរិក នៅលើដៃអតិថិជនជាង ១៥៩.៩០០នាក់ ដែលក្នុងនោះមាន ៦០.៥៩% ជាស្ត្រី ។ ធនាគារអេស៊ីលីដា កាន់កាប់ទីផ្សារបានប្រមាណ ១៨% នៃទំហំទីផ្សារឥណទានសរុប ហើយនឹងបន្តកើនឡើងបន្ថែមទៀត និង មានទ្រព្យសកម្មលើសពី ២២២លានដុល្លារអាមេរិក ។ បច្ចុប្បន្ន ធនាគារអេស៊ីលីដា មានបុគ្គលិកសរុប ៥.៦១០ កំពុងបម្រើការងារនៅក្នុង ២១៩ការិយាល័យ ដែលគ្របដណ្តប់ ២៤ខេត្ត-ក្រុងនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ធនាគារ អេស៊ីលីដា ត្រូវបានធ្វើសវនកម្មតាមធម្មនិយាមអន្តរជាតិដោយ ប្រាយវ័តធ័រហាវខូភើស៍ និង មានក្រុមប្រឹក្សាច្បាប់មួយនៅទីក្រុងភ្នំពេញ គឺ Sciaroni & Associates ។",
"question": "តើធនាគារអេស៊ីលីដាមានបុគ្គលិកសរុបប៉ុន្មាននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាន់?",
"answer": "៥.៦១០",
"type": "extract"
},
{
"context": "បា្រសាទមានជ័យមានទីតាំងនៅភូមិចាន់ផែ្អម ឃុំខ្វាវ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប និងស្ថិតនៅចំងាយប្រមាណ ១៥គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទបឹងមាលាទៅទិសខាងកើត។ ប្រាសាទមានជ័យស្ថិត នៅកណ្តាលព្រៃជ្រៅគ្មានផ្លូវលំចូលទៅដល់ទេ តែបើចង់ទៅលុះត្រាតែដើរកាត់ព្រៃ ទាក់ជើងនឹងវល្លិបន្លាយ៉ាងក្រាស់ស្ទើរងាកខ្លួនមិនរួច ទើបទៅដល់ ។ ប្រាសាទនេះចែកជា ២ផែ្នកគឺប្រាសាទមានជ័យខាងកើត និងប្រាសាទមានជ័យខាងលិច ដោយឃ្លាតពីគ្នាប្រហែល៥០០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទទាំងពីរនេះសង់នៅលើដីរាបស្មើ ក្នុងនោះប្រាសាទខាងលិចមាន",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទមានជ័យ ដែលស្ថិតនៅភូមិចាន់ផែ្អម ឃុំខ្វាវ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប និងមានព្រមទាំងពីរផែ្នមានជ័យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ហេដ្ឋារចនាសំព័ន្ឋគមនាគមន៍ក្នុងស្រុកមានបណ្ដាញផ្លូវថ្នល់ពាសពេញកោះទាំងមូល ប្រវែលសរុប ៣៣៥៦គម រាប់បញ្ចូលទាំងបណ្ដាញផ្លូវអិចស្ព្រេសវេយប្រវែង១៦១គម ផងដែរ។ បណ្ដាញដឹកជញ្ជួនសាធារណៈបំរើការដោយ សេវ៉ាកម្មឡានក្រុងរបស់រដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនតាក់ស៊ីមានអាជ្ញាបណ្ឌមួយចំនួន។ ប្រជាជនសិង្ហបុរីអាស្រ័យខ្លាំងលើសេវ៉ាកម្មឡានក្រុង ក្នុងការធ្វើដំនើរទៅសាលាឬកន្លែងធ្វើការ។ បណ្ដាញផ្លូវដែកចែកចេញជា MRT(Mass Rapid Transit ៖ បណ្ដាញដឹកជញ្ជូនផ្លូវដែកខ្នាតធំ) និង LRT(Light Rail Transit ៖ បណ្ដាញដឹកជញ្ជូនផ្លូវដែកខ្នាតតូច)។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រជាជន២.៨៥លាននាក់ប្រើប្រាស់ឡានក្រុង ១,៥លាននាក់ប្រើប្រាស់ LRT ឬ MRT និងប្រហែល១លាននាក់ប្រើប្រាស់តាក់ស៊ី។ ការប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំនើរឯកជនមិនត្រូវបានគេលើកទឹកចិត្តទេ ដោយរដ្ឋបានដាក់អោយមានប្រព័ន្ឋប្រមូលថ្លៃប្រើប្រាស់ផ្លូវអេឡិកត្រូនិក នៅម៉ោងដែលមានចរាចរណ៍មមាញឹក បង្ខំអោយបង់ពន្ឋយានយន្តក្នុងតំលៃថ្លៃ និងដាក់អោយមានកូតាក្នុងការទិញយានយន្ត។ នៅឆ្នាំ២០០១ បណ្ដាញគមនាគមន៍សាធារណៈបានដាក់ប្រើប្រព័ន្ធEZ-Link ដែលអនុញ្ញាតអោយគេប្រើកាតអាចបញ្ចូលទឹកប្រាក់បាន ធ្វើជាសំបុត្រ។",
"question": "តើបណ្ដាញដឹកជញ្ជូនមានបណ្ដាញផ្លូវអិចស្ព្រេសវេយប្រវែងប៉ុន្មានគមន៍?",
"answer": "១៦១គម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះគោមានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំថាឡាបរិវ៉ាត់ ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ប្រាសាទមួយនេះបច្ចុប្បន្នបានបាក់បែកស្ទើរអស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែប្រជាជននៅតែគោរពបូជា ព្រោះថានៅទីនោះគ្មានវត្ថុណាមកប្រៀបផ្ទឹម និងប្រាសាទបុរាណរបស់មួយនេះបានឡើយ។ ប្រាសាទព្រះគោបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី ៦ ធ្វើអំពីឥដ្ឋក្រហម និងមានផ្តែរកសាងអំពីថ្មភក់ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានបាក់ទ្រុឌទ្រោមស្ទើរទាំងស្រុងហើយ។ នៅខាងមុខប្រាសាទ្រាសាទមានកសាងរូបសំណាកព្រះគោមួយយ៉ាងធំថែមទៀតផង ទើបបានគេឱ្យឈ្មោះថា ប្រាសាទព្រះគោមកដល់សព្វថ្ងៃ។",
"question": "ហេតុអ្វីបានបាក់បែកប្រាសាទព្រះគោ?",
"answer": "ប្រាសាទមួយនេះបានបាក់បែកស្ទើរអស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែព្រោះថាដែលទីនោះគ្មានវត្ថុណាមកប្រៀបផ្ទឹម និងប្រាសាទបុរាណរបស់មួយនេះបានឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រះទឹកបុរាណមួយនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងឆ្វេងនៃព្រះថ្នល់ ដែលនៅចន្លោះគោបុរៈទី៥ និងគោបុរៈទី៤ ស្រះទឹកនេះជាស្រះទឹកខ្នាតធំដែលមានទទឹងប្រវែង ១៦.៨០ម៉ែត្រនិងបណ្តោយប្រវែង ៣៧.៨០ម៉ែត្រនិងមានកាំជណ្តើរចុះក្រោមជាថ្នាក់។",
"question": "តើស្រះទឹកបុរាណមួយនេះមានទទឹងប្រវែងប៉ុន្មានម៉ែត្រ?",
"answer": "១៦.៨០ម៉ែត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្នមានបងប្អូនខ្មែរមួយចំនួន បានយល់ច្រឡំនៅរូប អ្នកនាងប៉ែនចន្ថា ដែលត្រូវជាបងស្រី អ្នកនាងប៉ែនរ៉ន យកទៅផុសពាសពេញបណ្ដាញសង្គម ដោយរូបមួយនោះ ជាបងអ្នកនាងប៉ែនចន្ថា មានមុខប៉ោងចាស់បន្តិច ហើយមិនមានប្រជ្រុយខាងក្រោមមាត់ផ្នែកខាងស្ដាំ ដូចអ្នកនាងប៉ែនរ៉ននោះទេ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបងប្អូនខ្មែរមួយចំនួនដែលយល់ច្រឡំនៅរូប និងពាសពេញបណ្ដាញសង្គម មានមុខប៉ោងចាស់និងមិនមានប្រជ្រុយខាងក្រោមមាត់ផ្នែកខាងស្ដាំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនណារារាំងដល់ការឃាត់យានជំនិះ រឺ មិនព្រមបញ្ឈប់យាន ជំនិះតាមការបញ្ជារបស់នគរបាលមានសមត្ថកិច្ច រឺប្រកែកមិនព្រមអោយធ្វើការត្រួតពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់យាន រឺ ប្រកែកមិនព្រមដាក់ខ្លួនអោយធ្វើតេស្តពិនិត្យជាតិអាកុល រឺ គ្រឿងញៀន ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពីប្រាំមួយ(៦)ថ្ងៃ ទៅមួយ(១)ខែ រឺ/និងពិន័យជាប្រាក់ពី ពីរម៉ឺនប្រាំពាន់ (២៥.០០០)រៀលទៅម្ភៃម៉ឺន (២០០.០០០)រៀល។",
"question": "តើជនណារារាំងមានគោលបំណងអ្វីពេលឃាត់យានជំនិះ?",
"answer": "មិនព្រមបញ្ឈប់យានជំនិះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកធ្លាប់ជាតំណាង សម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ SNC ។ លោកធ្លាប់ជា រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ ១៩៩៤ ដោយធ្លាប់បានបញ្ចុះប្រាក់ដុល្លារ ពី ១ដុល្លារអាមេរិក = ៣៦០០រៀស មកត្រឹម ១ដុល្លារអាមេរិក = ២៥០០រៀល ប៉ុណ្ណោះហើយតំលៃសាំងនៅត្រឹម ១៧០០រៀល ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងមុខដំណែង លោកបានដំឡើងប្រាក់ខែអោយមន្ត្រីរាជការ ១០០% ចំនួន ៣ ដង ។ ក្នុងជីវិតនយោបាយ លោកត្រូវបានគេយាយី ប្រុងផ្តាច់ជីវិតលោក ជាច្រើនលើកច្រើនសារ ដូចជាពេល លោក ចុះត្រួតពិនិត្យការទំលាក់ឈើហ៊ុបពីក្រចេះ លោកត្រូវបានបាញ់ដោយ សឿង ផែនដី តែអង្គរក្សលោកបានច្រានលោកធ្លាក់ទឹកទាន់។ លើកទី២ នៅមុខមន្ទីររដ្ឋសភាចាស់ពេលលោកទាមទាអោយមានប្រព័ន្ធតុលាការយុត្តិធម៌ ត្រូវគេគប់គ្រាប់បែក៤គ្រាប់ដែលបណ្តាលអោយលោករបួស និងមានមនុស្សស្លាប់ចំនួន១៦នាក់។ លើកទី៣ នៅពេលលោកទៅយាមហឹបឆ្នោតនៅក្នុងក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវបានគេប៉ងធ្វើឃាតដោយបោះគ្រាប់បែកម្តងទៀត។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែចេញទៅតាមដងផ្លូវជាច្រើនលើកច្រើនសារដើម្បីទាមទារសិទ្ធិជូនប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយអំពើរំលោភបំពាននិង សិទ្ធិកម្មករជានិច្ច។ ដើម្បីបង្ហាញពីចិត្តប្រឆាំងនឹងប្រទេសវៀតណាម នៅ ខេត្តស្វាយរៀង លោកបានទៅដកតំរុយព្រំដែនដែលឈ្លានពានមកទឹកដីកម្ពុជា ហើយត្រូវបានតុលាការស្វាយរៀងកាត់ទោសអោយពន្ធនាគារចំនួន១២ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នលោកជាមេដឹកនាំនៃគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំគឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។",
"question": "លោកជាតំណាង សម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ បានធ្លាប់បានអ្វីទៅនឹងប្រាក់ខែមន្ត្រីរាជការជាមួយមន្ត្រីមុនរយៈពេលប៉ុន្មានខែ?",
"answer": "លោកជាតំណាង សម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ បានធ្លាប់បានអ្វីមុនជាមួយមន្ត្រីរាជការ ៣ ដង រយៈពេល ៣ ខែ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អែងស្តែងបានសិក្សាពីលំយោលទែរម៉ូឌីណាមិច ដោយសិក្សាពីបំរែបំរួលដង់ស៊ីតេក្នុងសន្ទនីយ៍មួយនៅចំនុចគ្រីទិចរបស់វា។ ជាធម្មតា ភាពឡើងចុះរបស់ដង់ស៊ីតេ (លំយោល) កំនត់ដោយដេរីវេទី២ ថាមពលសេរីធៀបនឹងដង់ស៊ីតេ។ នៅចំនុចគ្រីទិច តំលៃដេរីវេនេះស្មើនឹងសូន្យ ដែលនាំអោយមានលំយោលយ៉ាងខ្លាំងក្លាមួយ។ លំយោលដង់ស៊ីតេនេះ បណ្ដាលអោយពន្លឺនៅគ្រប់ជំហានរលក រាយប៉ាយ និងធ្វើអោយសន្ទនីយ៍នោះមើលទៅមានពណ៌សទឹកដោះគោ។ អែងស្តែងបានភ្ជាប់បាតុភូតនេះទៅបាតុភូត សំនាយរ៉េយលី ដែលពន្យល់ពីផ្ទៃមេឃមានពណ៌ខៀវ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអែងស្តែងបានសិក្សាបំរែបំរួលដង់ស៊ីតេ?",
"answer": "អែងស្តែងបានសិក្សាពីបំរែបំរួលដង់ស៊ីតេក្នុងសន្ទនីយ៍មួយនៅចំនុចគ្រីទិចរបស់វា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខណ្ឌនេះត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១២សង្កាត់ និង ៩៥ភូមិ។ ខណ្ឌនេះមានផ្ទៃក្រឡា ១០,៧៨ គម២។ តាមរយៈជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨របស់កម្ពុជា ខណ្ឌនេះមានប្រជាជន១៨៧ ០០៤នាក់។ ឈ្មោះខណ្ឌត្រូវបានគេសរសេរជាឡាតាំងថា Chamkamorn តាមរយៈប្រព័ន្ធឡាតាំងយានកម្មដែលបានប្រើនៅកម្ពុជាកំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និង ១៩៦០។ អាសយដ្ឋានទំនាក់ទំនង",
"question": "តើឈ្មោះខណ្ឌនេះត្រូវបានសរសេរជាឡាតាំងជាអ្វី?",
"answer": "Chamkamorn",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហ្វីលីពីនជាសមាជិកស្ថាបនិកនិងសកម្មមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ តាំងពីកំនរកំនើតអង្គការនេះនៅថ្ងៃទី២៤ តុលា ១៩៤៥ និងជាសមាជិកស្ថាបនិករបស់អាស៊ាន។ ហ្វីលីពីនជាសមាជិករបស់ East Asia Summit (កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីខាងកើត ហៅកាត់ថាEAS) និងជាសមាជិកសកម្មរបស់ Asia-Pacific Economic Cooperation (កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ហៅកាត់ថាAPEC) , Latin Union (សំព័ន្ឋឡាទីន)",
"question": "យ៉ាងណាជាឧ្មុំមួយនៃតំណភ្ជាប់ហ្វីលីពីននិងសាធារណៈមួយមួយ?",
"answer": "ហ្វីលីពីនជាសមាជិករបស់ East Asia Summit (កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីខាងកើត) និងជាសមាជិកសកម្មរបស់ Asia-Pacific Economic Cooperation (កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីបណ្ដែតប្រទីប របស់កម្ពុជាដូចគ្នាទៅនិងពិធីបុណ្យគោម នៃបណ្ដាលប្រទេសមួយចំនួនដូចជា៖ វៀតណាម ចិន តៃវ៉ាន់ កូរ៉េខាងត្បូង ឡាវ ជប៉ុន និងដូចគ្នា ទៅនិង ពិធី \"Ganga puja\" or \"Ganga Dussehra\" របស់ឥណ្ឌា ដែលប្រារព្ធដើម្បីដឹងគុណដល់ព្រះម៉ែគង្គា ឬ (Goddess Ganga) ដែលធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីពិធីបណ្ដែតប្រទីប និងពិធីបុណ្យគោម ដែលទទួលបានប៉ុណ្ណោះពីបណ្ដាលប្រទេសមួយចំនួន និងពិធី 'Ganga puja' ឬ 'Ganga Dussehra' របស់ឥណ្ឌា ដែលជារៀងរាល់ឆ្នាំដឹងគុណទៅនឹងព្រះម៉ែគង្គា ឬ (Goddess Ganga)",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មួយសបា្តហ៍បន្ទាប់នៅទីក្រុងដដែលនេះស្រីម្នាក់អ្នកជំនួយការហាងម្នាក់ត្រូវបានរកឃើញចងកដោយ ខ្សែពួរក្នុងបន្ទប់របស់នាង។ ប៉ូលីសបានស្រាវជ្រាវឃាតកម្មនេះដោយរកឃើញថាសចម្រៀង Gloomy Sunday នៅក្នុងបន្ទប់ដេករបស់នាង។ រយៈពេល២ថ្ងៃបន្ទាបើពីសោកនាដកម្មនោះមក ស្រ្តីលេខានូវយ៉កម្នាក់បានបំពុលខ្លួនឯងដោយសារធាតុហ្គាស ព្រមជាមួយសំបុត្រខ្លីមួយច្បាប់ដែល សរសេរសុំឲ្យគេចាក់បទ Gloomy Sunday នេះក្នុងពិធីបុណ្យសពរបស់នាង។ ប៉ុន្មានសប្តាហ៍បន្ទាប់មកទៀត អ្នកទីក្រុង នូវយ៉កម្នាក់ទៀតអាយុ៨២ឆ្នាំបានលោតទំលាក់ខ្លួនពីអាគារកំពស់៧ជាន់ របស់គាត់ បន្ទាប់ពីគាត់លេងព្យាណូបទចម្រៀង “មរណៈ” នេះរួចមក។ ក្នុងរយៈពេលបន្តបន្ទាប់មកទៀត យុវជននៅទីក្រុងរ៉ូមដែលបានស្តាប់បទអពមង្គលនេះបានលោតទំលាក់ខ្លួនពីលើស្ពានស្លាប់ម្នាក់ទៀត។",
"question": "តើសំបុត្រខ្លីមួយច្បាប់ណាដែលសរសេរសុំឲ្យគេចាក់បទ Gloomy Sunday ត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "សំបុត្រខ្លីមួយច្បាប់ដែលសរសេរសុំឲ្យគេចាក់បទ Gloomy Sunday នេះក្នុងពិធីបុណ្យសពរបស់នាង",
"type": "extract"
},
{
"context": "លិខិតធម្មតា និងអត្ថបទទាំងអស់ ដូចជាឯកសារផ្លូវការជាដើម សុទ្ធតែសរសេរលើស្បែកសត្វប្រើស រមាំង ឬ ស្បែកដ ទៃទៀត ដែលគេយកមកហាលស្ងួតលាបពណ៌ខ្មៅ ។ គេកាត់ស្បែកនោះឲ្យមានទំហំធំ ឬ តូច ទៅតាមសេចក្ដីត្រូវការ និងយកម្សៅម្យ៉ាងមកប្រើ មានសន្ឋានដូចដីសនៅស្រុកចិន ដោយលញ់ឲ្យវែង ចិតចុងស្រួចគេហៅថា សោ(២) ហើ យគេសរសេរដោយដៃ បានជាប់ដិតល្អណាស់ មិនងាយនឹងរលុបឡើយ ។ កាលណាគេសរសេរហើយ គេយកដីសនោះ មកសៀតនឹងត្រចៀក នាំឲ្យគេចំនាំបានថា អ្នកនេះហើយជាអ្នកសរសេរ ។ ប្រសិនបើសរសេរហើយត្រូវការលុបវិញ តោង ប្រើរបស់ទទឹកយកមកជូតទើបរលុបអក្សរនោះទៅវិញ ។ អក្សរនេះ មានសន្ឋានដូចអក្សរជនជាតិហួយតូវ (តួរក៍) ដូច្នេះ ដែរ ។ ការសរសេរជាលិខិតអ្វីក៏ដោយ គេសុទ្ធតែសរសេរពីក្រោយទៅមុខ មិនមែនសរសេរពីលើចុះក្រោម ។ ខ្ញុំឮអ៊ា សាយហាយ៉ា និយាយថាស្រះនៃអក្សររបស់គេ ស្រដៀងគ្នានឹងអក្សរជាតិមុងហ្គោលដែរ មានប្លែកគ្នាតែពីរបីប៉ុណ្ណោះ ។ កាលនោះគ្មានអត្ថបទបោះពុម្ពទេ ប៉ុន្ដែមានអ្នកនិពន្ធ និងអ្នកតែងកាព្យពេចន៍ដែរ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាឧបករណ៍ដែលគេកាត់ស្បែកសត្វប្រើស រមាំង ឬ ស្បែកទៃទៀតមកហាលស្ងួតលាបពណ៌ខ្មៅជាមួយនឹងលាបពណ៌មុខមុខ?",
"answer": "គេកាត់ស្បែកសត្វប្រើស រមាំង ឬ ស្បែកទៃទៀតមកហាលស្ងួតលាបពណ៌ខ្មៅជាមួយនឹងលាបពណ៌មុខមុខដែលគេយកមកហាលស្ងួតលាបពណ៌ខ្មៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តព្រៃវែង គឺជាខេត្តមួយនៃប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តព្រៃវែងជាខេត្តមួយដែលស្ថិតនៅតំបន់ទំំំំំំំនាបកណ្ដាលជាខេត្តដែលផលិតស្រូវច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តព្រៃវែងជាខេត្តមួយដែលមានចំនួនប្រជាជន១.១ លាននាក់ច្រើនជាងគេទី៣នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តព្រៃវែងជាប់នឹងដងទន្លេមេគង្គដែលអំណោយផលក្នុងវិស័យកសិកម្មផងដែរ។",
"question": "តើខេត្តដែលមានចំនួនប្រជាជន១.១ លាននាក់ច្រើនជាងគេជាអ្វី?",
"answer": "ខេត្តព្រៃវែង",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩១៨ ហ្វែរមីបានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាលាដែលមានឈ្មោះល្បីមួយឈ្មោះ Scuola Normale Superiore នៅទីក្រុង ពីសា ដែលនៅទីនោះលោកបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ និងថ្នាក់បណ្ឌិតរបស់លោក។ ដើម្បីចូលរៀននៅសាលានោះ បេក្ខជនត្រូវតែឆ្លងកាត់ការប្រលងចូលរៀនដែលតំរូវអោយសរសេរអត្ថបទសាកល្បងមួយ។ អត្ថបទសាកល្បងរបស់ហ្វែរមី សរសេរលើប្រធានបទ លក្ខណៈសំគាល់របស់សំលេង។ ហ្វែរមីដែលនៅពេលនោះទើបមានអាយុ១៧ឆ្នាំនៅឡើយ បានជ្រើសរើសទាញរកនិងដោះស្រាយសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលដោយផ្នែក នៃរលកលើខ្សែ ដោយប្រើគណិតវិទ្យាវិភាគហ្វួរីយ៉េ។ មេប្រយោគដែលសំភាសលោក បានសរសើរពីអត្ថបទសាកល្បងរបស់លោក ហើយបានលើកតំកើងថាវាសឹងតែសក្តិសមសំរាប់ជាសារណាបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតផង។ អង់រីកូ ហ្វែរមីបានឆ្លងកាត់ការប្រលងចូល ក្នុងលំដាប់ទី១។ នៅពេលសិក្សានៅ Scuola Normale Superiore ហ្វែរមីបានធ្វើជាមិត្តជាមួយសិស្សម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ហ្វ្រង់កូ រ៉ាសិតទី (Franco Rasetti) ដែលជាមិត្តលេងសើចរបស់លោក។ ក្រោយមកពួកគេទាំង២បានក្លាយជាមិត្តស្និទ្ឋស្នាលនិងជាសហការីគ្នា។",
"question": "យ៉ាងណាអត្ថបទសាកល្បងរបស់ហ្វែរមីសរសេរលើប្រធានបទណា?",
"answer": "អត្ថបទសាកល្បងរបស់ហ្វែរមីសរសេរលើប្រធានបទ លក្ខណៈសំគាល់របស់សំលេង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅពេលភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍បពោ្ចញពន្លឺក្រហមគឺជាសញ្ញាឃាត់ឲ្យឈប់ អ្នកបើកបរត្រូវឈប់នៅមុខខែ្សបន្ទាត់គំនូសជាប់ពណ៌សកាត់ទទឹងទ្រូងផ្លូវ ឬមុខគំនូសសម្រាប់ថ្មើរជើងឆ្លងកាត់។ បើគ្មានឧបសគ្គនៅខាងមុខ យានជំនិះខាងស្តាំបំផុតអាចបត់ស្តាំបាននៅត្រង់ចំណុចភ្លើងក្រហមណា ដែលមានសញ្ញាអនុញ្ញាតបត់ស្តាំ។",
"question": "ពេលណាដែលអ្នកបើកបរត្រូវឈប់នៅមុខខែសបន្ទាត់គំនូសជាប់ពណ៌សកាត់ទទឹងទ្រូងផ្លូវឬមុខគំនូសសម្រាប់ថ្មើរជើងឆ្លងកាត់?",
"answer": "នៅពេលភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍បពោ្ចញពន្លឺក្រហម",
"type": "extract"
},
{
"context": "មេដឹកនាំពិភពលោកបានសម្ដែងការខឹងសម្បាយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចំពោះការធ្វើឃាតមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងនៃប្រទេសប៉ាគីស្ថានគឺ លោកស្រី បេណាហ្សៀរ ប៊ូតូ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ២៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៧ កន្លងទៅនេះ ដោយបានហៅការសម្លាប់នោះថាជាការវាយប្រហារទៅលើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋឥស្លាមមួយនេះ។",
"question": "តើមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងនៃប្រទេសប៉ាគីស្ថានដែលសម្លាប់នៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "លោកស្រី បេណាហ្សៀរ ប៊ូតូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រធានរដ្ឋបាលនៃអង្គការសហប្រជាជាតិគឺ អគ្គលេខាធិការ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងកាន់ដោយអ្នកនយោបាយ និងអ្នកការទូតជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ម្នាក់ឈ្មោះអង់តូនីញ៉ូ ហ្គុយទែរស៍ដែលអាណត្តិប្រាំឆ្នាំដំបូងរបស់លោកបានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧ ហើយត្រូវបានជាប់មួយអាណត្តិទៀតនៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។ អង្គការនេះបានទទួលហិរញ្ញប្បទានដោយប្រមាណតម្លៃ និងការរួមចំណែកដោយស្ម័គ្រចិត្ត ពីរដ្ឋជាសមាជិករបស់ខ្លួន។",
"question": "យ៉ាងណាមាន់ត្រូវបានជាប់មួយអាណត្តិនៅអង្គការរដ្ឋបាលសហប្រជាជាតិ?",
"answer": "អង្គការនេះបានទទួលហិរញ្ញប្បទានដោយប្រមាណតម្លៃ និងការរួមចំណែកដោយស្ម័គ្រចិត្ត ពីរដ្ឋជាសមាជិករបស់ខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការចំនាយជាមធ្យមនៅមហាវិទ្យាល័យ (ថ្លៃសាលា និង ហូបចុក) ក្នុងមួយឆ្នាំ ១,៤លានយ៉េន (១ម៉ឺនដុល្លា) (ស្ថិតិឆ្នាំ១៩៨៦)។ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការចំនាយទាំងនេះ និស្សិតទាំងឡាយតែងចេញទៅធ្វើការក្រៅម៉ោង ឬខ្ចីប្រាក់ពី សមាគមអាហារូបករណ៍ជប៉ុន ដែលជាសមាគមគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន។ ជំនួយក៏អាចទទួលបានពីរដ្ឋបាលតំបន់ សហគ្រាស និង ស្ថប័ននានាផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមធ្យមនៃការចំនាយជាមួយនឹងថ្លៃសាលា និង ហូបចុក នៅមហាវិទ្យាល័យ (ស្ថិតិឆ្នាំ៧៩៨៦)?",
"answer": "មធ្យមនៃការចំនាយជាមួយនឹងថ្លៃសាលា និង ហូបចុក នៅមហាវិទ្យាល័យគឺ ១,៤លានយ៉េន (១ម៉ឺនដុល្លា)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៩ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាត់វិធានការផ្តល់ជំនួយដល់ចិននិងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចនិងបានធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់អព្យាក្រឹតភាពដើម្បីផ្តល់ជំនួយជាសាច់ប្រាក់និងអាវុធដល់សម្ព័ន្ធមិត្ត។ បន្ទាប់ពីអាល្លឺម៉ង់បានកាន់កាប់ទីក្រុងប៉ារីសនៅឆ្នាំ១៩៤០ ទំហំនៃកងកម្លាំងជើងទឹកអាមេរិកបានកំពុងតែកើនឡើងជាលំដាប់។ នៅខែកញ្ញា អាមេរិកបានធ្វើសេចក្តីព្រមព្រៀងដោះដូរយកមូលដ្ឋានយោធាអង់គ្លេសហើយជាថ្នូរ ខ្លួននឹងផ្តល់នាវាចម្បាំងមួយចំនួនឱ្យអង់គ្លេស។ នៅឆ្នាំ១៩៤១ ប្រជាជនអាមេរិកាំងភាគច្រើនបាននាំគ្នាប្រឆាំងនឹងការចូលរួមធ្វើអន្តរាគមន៍នៅក្នុងសង្គ្រាមលោកមួយនេះ។ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤០ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោករ៉ូសឺវេលត៍បានចោតប្រកាន់ហ៊ីត្លែរថាមានផែនការគ្រប់គ្រងពិភពលោកនិងបានច្រានចោលរាល់កិច្ចចរចាទាំងប៉ុន្មានជាមួយអាល្លឺម៉ង់ថាគ្មានប្រយោជន៍ហើយអំពាវនាវឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជា\"ឃ្លាំងអាវុធនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ\" និងជំរុញកម្មវិធីគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អង់គ្លេសនិងសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងសង្គ្រាម។ ក្នុងពេលដំណើរគ្នានេះដែរ អាមេរិកបានរៀបចំផែនការតតាំងប្រឆាំងនឹងអាល្លឺម៉ង់។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានកើនឡើងជាលំដាប់នៅខែវិច្ឆិកានេះ នៅក្នុងប្រទេសអាមេរិក?",
"answer": "ទំហំនៃកងកម្លាំងជើងទឹកអាមេរិក",
"type": "explain"
},
{
"context": "សញ្ញាសូរស័ព្ទពិសេស គឺជាសញ្ញាសូរស័ព្ទបនែ្ថមដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់យានមានសិទ្ធិអាទិភាព ដូចជាយានបម្រើការងារនគរបាល យោធា អាវុធហត្ថ ឬពន្លត់អគ្គីភ័យដែលមានបនែ្ថមសំឡេងស៊ីរ៉ែនរោទិ៏។ ចំណែកឯយានសង្គ្រោះបន្ទាន់សម្រាប់មន្ទីរពេទ្យមានបនែ្ថមសំឡេងរោទិ៏ ពីរដងឡើងចុះៗ។",
"question": "តើសញ្ញាសូរស័ព្ទពិសេសគឺជាសញ្ញាសូរស័ព្ទប្រើប្រាស់សម្រាប់អ្វី?",
"answer": "យានមានសិទ្ធិអាទិភាព",
"type": "extract"
},
{
"context": "មុជហែលទៅដល់ស្ដេចត្រីទូលតាមដំនើរដែលបុរសប្ដីប្រពន្ធមកបាចទឹកសមុទ្រនោះ។ ស្ដេចត្រីដឹងហើយបង្គាប់ត្រីទាំងប៉ុន្មានដែលទៅទូលនោះថា «ឯងរាល់គ្នាពាំយកមាសបាន ៥ក្រឡ ប្រាក់ ៥ក្រឡ និង តុ ថាស ផ្ទិល ចាន ទៅអោយបុរសប្ដីប្រពន្ធអង្វរគេអោយលែងបាចទឹកសមុទ្រទៅ”។ ត្រីទាំងនោះក៏យកវត្ថុគ្រប់ចំនួនតាមស្ដេចត្រីបង្គាប់រួចនាំគ្នាពាំហែលមកដល់បុរសប្ដីប្រពន្ធ អង្វរសូមអោយលែងបាចទឹកសមុទ្រ ត្រីទាំងនោះក៏ហាមាត់ខ្ជាត់ ក្រឡ មាសប្រាក់តុថាសផ្ទិលចានអោយបុរសប្ដីប្រពន្ធ។ បុរសប្ដីប្រពន្ធមានសេចក្ដីត្រេកអរពន់ពេកក៏ឈប់លែងបាចទឹកពីថ្ងៃនោះ នាំប្ដីប្រពន្ធរែកជញ្ជូនទៅទុកផ្ទះត្រាតែអស់។ បុរសប្ដីប្រពន្ធក៏មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន ថ្កើនរុងរឿងបានសេចក្ដីសុខរៀងទៅ ។",
"question": "យ៉ាងណាមុជហែលទៅដល់ស្ដេចត្រី?",
"answer": "មុជហែលទៅដល់ស្ដេចត្រីទូលតាមដំនើរដែលបុរសប្ដីប្រពន្ធមកបាចទឹកសមុទ្រនោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរមកដល់ខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៥ គេត្រូវធ្វើដំណើរតាមផ្លូវព្រះថ្នល់ឡើងមកទៀតប្រហែលចម្ងាយ ២៤៤ម៉ែត្រ ។ នៅតាមព្រះថ្នល់ គេមានបោះគោលតាមសងខាងផ្លូវ ដើរមកបានចូលខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៤ ។ នៅខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៤នេះ មានហោជាងឆ្លាក់ពិពណ៌នាពីរឿងទេវកថាគីរឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ គឺជារឿងនៃការបង្កើតសត្វលោក និងនៅខាងក្រោមមានផ្តែរជារូបព្រះវិស្ណុផ្ទំ ។ នៅពេលដែលឡើងជណ្តើរនៅខាងឆ្វេងដៃ មានស្រះបុរាណមួយ ។ ស្រះនេះគឺមានន័យសំខាន់ណាស់ ព្រោះថា កាលពីពេលដែលព្រះមហាក្សត្រថៃ សព្វថ្ងៃគឺ ព្រះបាទភូមិផុន អាឌុល យ៉ាដេត ឡើងគ្រងរាជ្យនៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៦ ថៃបានមកយកទឹកពីស្រះនេះទៅ ដើម្បីបំពេញពិធីអភិសេកព្រះមហាក្សត្រថៃ នៅឯទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ។",
"question": "បន្ទាប់ពីមានដំណើរទៅខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៥ គេត្រូវធ្វើដំណើរតាមផ្លូវព្រះថ្នល់ទៅដល់ខ្លោងណាស់?",
"answer": "នៅតាមព្រះថ្នល់ គេមានបោះគោលតាមសងខាងផ្លូវ ដើរមកបានចូលខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៤",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើគ្មានការជំទាស់ពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សភាពាណិជ្ជកម្មមួយចំនួនអាចនឹងខ្ចីឥណទានរួម ដើម្បី យកមកបង្កើត ផ្គត់ផ្គង់គ្រឹះស្ថានសេវា រឺសំនង់ដែលជាប្រយោជន៍រួមរបស់សភាពាណិជ្ជកម្មទាំងនោះ។ សំនង់បំនុលនេះត្រូវរ៉ាប់រងដោយប្រាក់ចនូលរួមនៃអាជីវកម្ម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសភាពាណិជ្ជកម្មមួយចំនួនដែលមានគោលដៅខ្ចីឥណទានរួម ដើម្បីយកមកបង្កើតផ្គត់ផ្គង់គ្រឹះស្ថានសេវាដោយប្រើប្រាស់ប្រាក់ចនូលរួមនៃអាជីវកម្ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅពេលនេះក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត វេជ្ជបណ្ឌិត បានខិតខំស្វះសែ្វងគ្រប់វិធីដើម្បីរកវិធីព្យាបាល ហើយក៏មានក្តីសង្ឃឹមខ្លះដែរ ទោះបីជាមិនមាន ថ្នាំព្យាបាលពិតប្រាកដ ក៏អាចកាត់បន្ថយ គ្រោះថ្នាក់បានខ្លះៗដែរ ។ សង្ឃឹមថាគេនឹងរកឃើញថ្នាំ និងវិធីព្យាបាលក្នុងរយៈពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តវេជ្ជបណ្ឌិតដែលស្វះសែ្វងគ្រប់វិធីដើម្បីរកវិធីព្យាបាល និងមានក្តីសង្ឃឹមថាគេនឹងរកឃើញថ្នាំនិងវិធីព្យាបាលក្នុងរយៈពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានន្ទចាត់ការយ៉ាងជ្រះស្រលះល្អណាស់។ ពលរេហ៍ឈរតំរៀបត្រៀបត្រាជាជួរ ក្រាស់មីរដេរដាស ឃើញតែចុងខែល និងលំពែងចំរុះច្រោងច្រាង។ ខាងទ័ពសេះ ក៏ត្រៀមស្រេចតាមសណ្ដាប់ធ្នាប់។ មានន្ទដើររាប់កងទាហានបែកញើសរហាម។ ក្នុងពេលនោះរដ្ឋបុរសក្រឡេកឃើញឪពុកអ្នកដែលឈរនៅមុខទ្វារ ទឹកមុខញញឹមពេញចិត្ដ នឹងពីធីត្រៀមទ័ពរៀបចេញដំនើរនេះ។ នៅជិតបិតានេះ អ្នកឃើញកាមាប្អូនប្រុសអ្នក។",
"question": "តើក្នុងពេលណាផ្នែកតំរៀបត្រៀបត្រាជាជួរមានន្ទដើរមករហាម?",
"answer": "ខាងទ័ពសេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទធម្មនន្ទមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមវង់តូចដោយចេញពីរាជធានីអង្គរធំ តាមទ្វាជ័យចំងាយប្រហែល ៥០០ម៉ែត្រនៅខាងជើងផ្លូវ។ ប្រាសាទធម្មនន្ទស្ថិតនៅក្បែរប្រាសាទចៅសាយទេវតាប្រាសាទនេះស្ថាបនាឡើងនៅចុងសតវត្សទី១១ និង ដើមសតវត្សទី១២ ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (១១១៣-១១៥០) ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានចតុកោណ មានប្រាង្គបែរមុខទៅទិសខាងកើត និង មានគូទឹក និង កំពែងមានគោបុរៈពីរនៅខាងកើតនិងខាងលិច ព្រមទាំងមានបណ្ណាល័យមួយនៅទិសអាគ្នេយ៍។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទធម្មនន្ទ ដែលសាងសង់នៅចុងសតវត្សទី១១ និង ដើមសតវត្សទី១២ នៅក្បែរប្រាសាទចៅសាយទេវតាប្រាសាទនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលនាងទាំង ១២ ដឹងថា នគរនោះជានគរយក្ស នាង សន្ធមារ ជាយក្ខិនី ហើយក៏នាំគ្នារត់ចេញ ។ នាង សន្ធមារ តាមរកទៅឃើញនាងទាំង ១២ បានជាមហេសីព្រះបាទ រថសិទ្ធ នៅនគរមនុស្ស ក៏តំណែងខ្លួនជាស្រីក្រមុំ បានធ្វើជាមហេសីព្រះបាទ រថសិទ្ធ នោះដែរហើយនាង សន្ធមារ ពុតធ្វើជាឈឺធ្ងន់ ញុះញង់ពេទ្យឲ្យទូលព្រះបាទ រថសិទ្ធ ឲ្យឆ្កៀលភ្នែកនាងទាំង ១២ យកមកធ្វើជាថ្នាំព្យាបាលរោគខ្លួន និងឲ្យយកនាង ១២ ដែលមានគភ៌គ្រប់គ្នាទៅទុកក្នុងរណ្ដៅមួយជាមួយគ្នា បង្អត់អាហារ ហើយឲ្យយកគ្រាប់ភ្នែកនាងទាំង ១២ ទៅទុកក្នុងឃ្លាំងឯនគររបស់ខ្លួន ឲ្យនាងកង្រីជាកូនខ្លួនថែរក្សា ។",
"question": "តើនាង សន្ធមារ តាមរកទៅឃើញនាងទាំង ១២ ជាប្រភេទអ្វី?",
"answer": "មហេសីព្រះបាទ រថសិទ្ធ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម៉េង និងស៊ឹមបានទៅដល់ផ្ទះមីងប្រេម។គេបានសួរសុខទុក្ខគ្នារួចហើយ មីងប្រេមអញ្ជើញភ្ញៀវឲ្យចូលទៅក្នុងខ្ទមគាត់ដែលចុះតែកូនគ្រែតូចមួយ។គ្រែនេះជាកន្លែងដេករបស់មីងប្រេម នាងប្រុញ និងអាប្រាជ្ញកូនតូចគាត់។គ្រែនេះជាកន្លែងទទួលភ្ញៀវ ហើយនៅពេលភ្ញៀវចេញ គ្រែនេះក៏ក្លាយទៅជាកន្លែងបាយទៀត។នៅក្រោមគ្រែមានឆ្នាំងដី ពាងក្រឡ លាយឡំចម្រុះនឹងចានគ្រើមបីបួន។មីងប្រេមបានហៅនាងប្រុញឲ្យយកអាប្រាជ្ញមកឲ្យគាត់ ហើយបង្គាប់ឲ្យរកថ្នាំដាក់ជូនម៉េង និងស៊ឹម។បន្ទាប់មកគាត់និយាយ៖",
"question": "យ៉ាងណាគ្រែនេះក៏ក្លាយទៅជាកន្លែងបាយទៀតនៅពេលភ្ញៀវចេញ?",
"answer": "គ្រែនេះជាកន្លែងដេករបស់មីងប្រេម នាងប្រុញ និងអាប្រាជ្ញកូនតូចគាត់ ហើយនៅពេលភ្ញៀវចេញ គ្រែនេះក៏ក្លាយទៅជាកន្លែងបាយទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ថាហើយ ឧត្ដមបើកទ្វារចេញទៅក្រៅ រួចបិទទ្វារវិញយ៉ាងស្រួល។ គឺបុរសម្នាក់ អាយុប្រមាណសាមសិបឆ្នាំ មុខមាំ ស្លូតបូត សម្ដីម៉ាត់ៗ។ បន្ដិចក្រោយមក បុរសដ៏ប្រពៃនេះ ត្រលប់ចូលមកក្នុងបន្ទប់វិញ កាន់ទឹកមួយផ្ដិលមក ហុចឲ្យមានន្ទ។ មានន្ទទទួលផ្ដិលទឹកនេះ រួចផឹកឮក្អឿកៗ។ ឧត្ដមច្រត់ចង្កេះ មើលមិត្ដកម្សត់របស់អ្នក ដោយស្នេហា៖",
"question": "តើបុរសដ៏ប្រពៃនេះមានអាយុប៉ុន្មានឆ្នាំ?",
"answer": "ប្រមាណសាមសិបឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្លេងពិណពាទ្យគឺត្រូវបានគេជឿថាមានប្រភពដើម នៅកំឡុងសម័យហ្វូណន ខណៈពេលក្រុមនោះ ត្រូវបានគេហៅថា ពិណបាង និងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ហៅថាពិណ ដែលគេជឿថាបានផ្សព្វផ្សាយមកពីប្រទេសឥណ្ឌា។ បន្ទាប់មកក្នុងសម័យអង្គរ មានសាក្សីខ្លះថាមានក្រុមមួយទៀតហៅថា កុងពិត ដែលត្រូវបានហៅមកពីឧបករណ៍តន្ត្រីកុង។ នៅពាក់កណ្តាលសម័យនោះមានក្រុមពីរ ដែលបម្រើឱ្យតាមអ្នកព្រហ្មញ្ញសាសនា និងអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងចំណោមភ្លេងខ្មែរទាំងអស់ តន្ត្រីពិណពាទ្យ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីអំណាចក្នុងសម័យអង្គរ។ បច្ចុប្បន្នក្រុមភ្លេងពិណពាទ្យគឺជា ក្រុមវង់ភ្លេងព្រះរាជវាំង។ ភ្លេងពិណពាទ្យមានពីរវង់គឺ វង់តូច និងវង់ធំ។ មានប្រជាជនខ្មែរមួយចំនួន នៅតែហៅវង់ភ្លេងនេះថា វង់ភ្លេងសៀម ។ នេះជាការខុសឆ្គងមួយដែលប្រជាជនខ្មែរមិនយល់ពីប្រវត្តិនៃ ភ្លេងពិណពាទ្យ ខ្លួនបែរជាហៅវង់ភ្លេងនេះជារបស់សៀមទៅវិញ៕",
"question": "តើគេហៅវង់ភ្លេងពិណពាទ្យថាអ្វី?",
"answer": "វង់ភ្លេងសៀម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហ្វារ៉ាដេយជាអ្នកពិសោធដ៏ពូកែដែលពន្យល់គំនិតនានារបស់គាត់បានច្បាស់ដោយប្រើភាសាសមញ្ញៗ។ ប៉ុន្តែសមត្ថភាពគណិតវិទ្យារបស់គាត់បានត្រឹមតែពិជគណិតងាយៗ មិនដល់ត្រីកោណមាត្រផង។ គឺ ចេម ឃ្លើក ម៉ាកស្វែល (James Clerk Maxwell) ដែលបានយកស្នាដៃរបស់ហ្វារ៉ាដេយនិងអ្នកដទៃទៀត ទៅចងក្រងបញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតជាសំនុំសមីការដែលគេស្គាល់ថាជាសមីការម៉ាកស្វែល សំរាប់ពន្យល់រាល់ទ្រឹស្ដីបទទំនើបៗក្នុងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។",
"question": "យ៉ាងណានៅលើសមត្ថភាពគណិតវិទ្យានៃហ្វារ៉ាដេយ?",
"answer": "សមត្ថភាពគណិតវិទ្យានៃហ្វារ៉ាដេយបានត្រឹមតែពិជគណិតងាយៗ មិនដល់ត្រីកោណមាត្រផង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបវិទ្យា មានន័យដោយត្រង់ថា វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីរូបធាតុនិងចលនារបស់វា។ រូបវិទ្យាជាវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាទាក់ទងនឹង កំលាំង ថាមពល ម៉ាស់ និង បន្ទុកអគ្គិសនី ជាដើម។ និយាយអោយទូលំទូលាយជាងនេះទៀត រូបវិទ្យាជាការវិភាគវែកញែកពីធម្មជាតិ ដើម្បីបកស្រាយពន្យល់ពីបាតុភូតជុំវិញខ្លួនយើងនិងកត្តាដែលបង្កវា។",
"question": "រូបវិទ្យាជាមួយនឹងអ្វីខ្លះ?",
"answer": "រូបវិទ្យាជាមួយនឹងវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីរូបធាតុនិងចលនារបស់វា និងកំលាំង ថាមពល ម៉ាស់ និង បន្ទុកអគ្គិសនី ជាដើម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីគ្មានវប្បធម៌ជាធំដុំ ហើយក៏គ្មានភាសារួមដែរ។ តែក្រោមកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក លី ក្វាន់យូ បានព្យាយាមកសាងនូវអត្តសញ្ញាណរួមគ្នាមួយសំរាប់ប្រជាជនសិង្ហបុរី។ លោកនិងរដ្ឋាភិបាលលោក បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់ក្នុងការប្រកាន់គោលការណ៍នៃការអនុគ្រោះគ្នារវាងសាសនា និងការចុះសំរុងគ្នារវាងជាតិសាសន៍នានា។ រដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការប្រើប្រាស់ច្បាប់ប្រឆាំងនិងអំពើទាំងឡាយណា ដែលញុះញុងអោយមានអំពើហិង្សារវាងសាសនានិងជាតិសាសន៍។",
"question": "តើលោកដែលបានព្យាយាមកសាងនូវអត្តសញ្ញាណរួមគ្នាមួយសំរាប់ប្រជាជនសិង្ហបុរីគឺជាអ្នកណា?",
"answer": "លី ក្វាន់យូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បំពេញទំរង់បែបបទបដិសេធដែលបានកំនត់ ដោយបញ្ជាក់ពីមូលហេតុច្បាស់លាស់ចំពោះការបដិសេធលើការជំទាស់នេះ ចុះហត្ថលេខា និង កាលបរិច្ឆេទជូនដល់អ្នកប្តឹងជំទាស់មួយច្បាប់ ជូនដល់អ្នកដែលគេត្រូវប្តឹងជំទាស់មួយច្បាប់ ហើយផ្ញើទំរង់បែបបទនេះដល់គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតមួយច្បាប់ និង រក្សាទុកជាអែកសារមួយច្បាប់",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការបំពេញទំរង់បែបបទបដិសេធដែលបានកំនត់ មានគោលបំណងចំពោះការជំទាស់ និងផ្ញើទំរង់បែបបទទៅគណកម្មការខេត្ត ក្រុង និងអ្នកប្តឹងជំទាស់មួយច្បាប់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងជាច្រើន បានយល់ច្រឡំរាប់ពុទ្ធសករាជភ្ជាប់ទៅនឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ។ នេះគឺជាការភាន់ច្រឡំមួយ ដែលយើងមិនត្រូវឲ្យមានតទៅទៀត។ នេះប្រហែលជាបណ្ដាលមកអំពី យើងមិនបានដឹងច្បាស់ទេថា ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខែ្មរ គេបានប្រារព្ធចាប់តាំងពីពេលណាមក ហើយរាប់ចាប់ពីពេលណាមក ទើបបានជាធ្វើឲ្យយើងមានការភាន់ច្រឡំយ៉ាងដូច្នេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលយល់ច្រឡំរាប់ពុទ្ធសករាជភ្ជាប់ទៅនឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅដើមសម័យអង្គរ ប្រទេសចាម្ប៉ាបានលើកទ័ពចូលមកលុកលុយប្រទេសកម្ពុជាញឹកញាប់តាមជើងគោកផង តាមជើងទឹកផង។ ពេលចូលមកលុកលុយកម្វុជទេឝម្ដងៗ ពួកចាមបានឆក់ប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ និងដុតផ្ទះសំបែងរបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរជារៀងរាល់លើក។ ពេលនោះកងទ័ពខ្មែរបានដេញកំចាត់ចាមឲ្យរត់ខ្ចាត់ខ្ចាយអស់ទៅវិញជាបន្តបន្ទាប់។ ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ទ្រង់បានច្បាំងនឹងចាមជាច្រើនដង ដោយវាយយកនគរចាមដាក់ជាចំណុះ និងឲ្យចាមនាំសួយសារអាករមកថ្វាយព្រះអង្គ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការលើកទ័ពចូលមកលុកលុយប្រទេសកម្ពុជាញឹកញាប់តាមជើងគោកផង និងជើងទឹកផង នៅដើមសម័យអង្គរ ដែលជាសម័យដែលប្រទេសចាម្ប៉ាបានលើកទ័ពចូលមកលុកលុយប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅពេលមុនការចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាក្រុងរ៉ូមនាឆ្នាំ ១៩៥៧ ប្រជាជាតិផ្សេងទៀតត្រូវបានគេអញ្ជើញឲ្យចូលជាសមាជិក EEC ផងដែរ។ ចក្រភពអង់គ្លេសដោយខ្លាចបាត់បង់សិទ្ធិសម្រេចគោលនយោបាយជាតិ បានថ្លែងបញ្ឆិតបញ្ឆៀង ដល់ការធ្វើសមាហរណកម្មអឺរ៉ុបនិងបានខិតខំបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យប្រជាជាតិអឺរ៉ុបបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីជំនួសវិញ។ ក្រោយពេលសន្ធិសញ្ញាEEC ត្រូវបានអនុម័ត, ចក្រភពអង់គ្លេស, ណ័រវ៉េ, ស្វីតដែន (ស៊ុយអ៊ែត), ដាណឺម៉ាក, ស្វីស (ស្វីតហ្សឺឡែន), អូទ្រីស, និងព័រទុយហ្គាល់បាននាំគ្នាបង្កើតសមាគមពាណិជ្ជកម្មសេរីអឺរ៉ុប (European Free Trade Association- EFTA) ។ សន្ធិសញ្ញា EFTA មានគោលដៅគ្រាន់តែបំបាត់ពន្ធគយលើទំនិញឧស្សាហកម្មក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនបានឈានទៅដល់បំបាត់ពន្ធគយលើផ្នែកទំនិញកសិកម្មទេ ហើយក៏មិនបានកំណត់ពន្ធរួមលើទំនិញមកពីប្រទេសខាងក្រៅដែរលើសពីនេះទៅទៀត រដ្ឋជាសមាជិកណាមួយអាចដកខ្លួនចេញពីសន្ធិសញ្ញាក្នុងពេលណាក៏បានដែរ។ ដូច្នេះ EFTA គឺជាសហភាពមួយទន់ខ្សោយជាងទីផ្សាររួម (Common Market) របស់ EEC ឆ្ងាយណាស់។",
"question": "យ៉ាងណាវាត្រូវបានជ្រើសរើសជាធម៌សមាគមពាណិជ្ជកម្មសេរីអឺរ៉ុប (EFTA) ជាមួយសន្ធិសញ្ញាដែលមានគោលដៅលើទំនិញឧស្សាហកម្ម?",
"answer": "សន្ធិសញ្ញាបំបាត់ពន្ធគយលើទំនិញឧស្សាហកម្មក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកប៉ុណ្ណោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសវិទ្យាកម្ពុជា ធ្វើការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេស ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជាក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្រ្ត វិស្វករ ហើយមានការសិក្សាពីរផ្នែក៖",
"question": "តើវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសវិទ្យាឈ្មោះអ្វីជាធម្មតាជាមួយនឹងបណ្តុះបណ្តាលអ្នកគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេស?",
"answer": "វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសវិទ្យាកម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ គឺជាស្ថាប័នកំពូលមួយក្នុងចំណោមស្ថាប័នកំពូលទាំងប្រាំមួយនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (អសប) ហើយស្ថាប័ននេះមានទំនួលខុសត្រូវលើការធានានូវសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យទទួលយកសមាជិកថ្មីនៃ អសប ទៅកាន់មហាសន្និបាត និងអនុម័តបម្លាស់ប្តូរណាមួយចំពោះធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ អំណាចរបស់ស្ថាប័ននេះរួមមាន៖ ការបង្កើតប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាព ការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ និងការអនុញ្ញាតសកម្មភាពយោធា។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខគឺជាស្ថាប័នតែមួយគត់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការចេញសេចក្តីសម្រេចដែលមានចំណងលើរដ្ឋជាសមាជិក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងការសម្រេចដែលមានចំណងលើរដ្ឋជាសមាជិក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទតានៃជាប្រាសាទមួយនៅស្ថិតនៅក្នុងព្រៃចូលតាមផ្លូវលំតូច ខាងកើតប្រាសាទតាកែវ ឈ្ពោះទៅខាងជើងប្រហែល៨០០ម៉ែត្រ និងមានចម្ងាយប្រវែង ១៥០ម៉ែត្រពីខាងលិចបារាយណ៍ខាងកើត ប្រាសាទនេះមានប្រវែង ១៥០ម៉ែត្រពីខាងត្បូងស្ទឹងសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន។",
"question": "តើប្រាសាទមួយនៅស្ថិតនៅក្នុងព្រៃមានប្រវែងប៉ុន្មានម៉ែត្រពីខាងត្បូងស្ទឹងសៀមរាប?",
"answer": "១៥០ម៉ែត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "យោងទៅតាម រឿងនិទាន និងរឿងព្រេង ការចាប់ផ្ដើមនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន បានផ្ដើមឡើងជាមួយការវាយប្រយុទ្ធ ប្រឆាំងជាមួយ សត្វក្នុងទេវកថា មានឈ្មោះថា នៀន មានន័យថាឆ្នាំ ជាភាសាចិន។ នៅថ្ងៃទីមួយ ក្នុងឆ្នាំថ្មី នៀនបានមកកាប់សំលាប់ពួកបសុសត្វ សូម្បីតែអ្នកភូមិក៏ដោយ ជាពិសេសគឺពួកក្មេងៗ។ ដើម្បីការពារខ្លួន ពួកអ្នកភូមិ បានដាក់ចំណីអាហារនៅមុខផ្ទះរបស់ពួកគេជារៀងរាល់ដើមឆ្នាំ។ គេមានជំនឿថា បន្ទាប់ពីនៀន បានស៊ីចំណីអាហារ ដែលពួកគេដាក់ឲ្យរួចហើយ វានឹងមិនធ្វើបាប កាប់សម្លាប់ប្រជាជនទៀតទេ។ គ្រាមួយ អ្នកភូមិបានឃើញ នៀន មានភាពភ័យខ្លាច ជាមួយនឹងក្មេងៗ ដែលស្លៀកពាក់ពណ៌ក្រហម។ រួចហើយ អ្នកភូមិក៏នាំគ្នាយល់ថា នៀន ខ្លាចពណ៌ក្រហម។ ហេតុនេះហើយ នៅពេលដែលឆ្នាំថ្មីមកដល់ អ្នកភូមិនាំគ្នា បំពាក់គោមពណ៌ក្រហម និងបិតក្រដាសពណ៌ក្រហម នៅតាមទ្វារ និងបង្អួចផ្ទះរៀងៗខ្លួន។ អ្នកភូមិ ក៏បានប្រើផាវ ដើម្បីបណ្ដេញ នៀន ឲ្យទៅឆ្ងាយផងដែរ។ បន្ទាប់ពីពេលនោះមក នៀន ពុំបានមកក្នុងភូមិម្ដងទៀតឡើយ។ នៅចុងក្រោយ ហុងជុនឡាវស៊ូ ជាព្រះសង្ឃសាសនាតាវបុរាណម្នាក់ បានចាប់សត្វ នៀន នោះ។ សត្វ នៀន ក៏ខ្លាចទៅជា យានជំនិះ របស់ ព្រះសង្ឃហុងជុនឡាវស៊ូ ទៅ។",
"question": "តើនៀនមានឈ្មោះអ្វី នៅក្នុងរឿងនិទាន និងរឿងព្រេង នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន?",
"answer": "នៀនមានឈ្មោះថាឆ្នាំ ជាភាសាចិន នៅក្នុងរឿងនិទាន និងរឿងព្រេង នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការស៊ើបអង្កេតរបស់ស.រ.បានរាយការណ៍ថា ២-៣ លាន នាក់ បានស្លាប់ ខណៈពេលនោះយូនីសែហ្វបានប៉ាន់ស្មានថា ៣ លាន នាក់ ត្រូវបានគេសម្លាប់។ ការវិភាគតាមបែបប្រជាសាស្ត្រដោយ ផាតធ្រិខ-យូវ៉ឹលលីនអោយយោបល់ថាខ្មែររវាង ១,១៧ និង ៣,៤២ លាន នាក់ត្រូវបានគេកាប់សម្លាប់ គ្រានោះដែរលោកម៉ារ៉ិខ-ស៊្លីវវីនស្គីប៉ាន់ប្រមាណថា ១,៨លាន គឺជាតួលេខមិនប្រែប្រួល។ អ្នកស្រាវជ្រាវលោកខ្រេខ-អិឆឆឹសសឹននៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាផ្ដល់យោបល់ថាចំនួនអ្នកស្លាប់ចន្លោះពី ២ និង ២,៥ លាន នាក់ ជាមួយ តួលេខប្រហាក់ប្រហែលខ្លាំងបំផុតគឺ ២,២ លាន នាក់។ បន្ទាប់ពី៥ឆ្នាំនៃការស្រាវជ្រាវឡើងវិញពីទីរណ្ដៅនានាទាំងនោះមក លោកបានសន្និដ្ឋានថា រណ្ដៅធំៗទាំងនេះមានសំណល់សាកសពជនរងគ្រោះ ១៣៨៦៧៣៤ នាក់ ដោយសារការប្រហារជីវិត។",
"question": "ការស្រាវជ្រាវមួយមានតួលេខប្រហាក់ប្រហែលប៉ុន្មាន នាក់ត្រូវបានគេសម្លាប់នៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់ស.រ.?",
"answer": "ការស្រាវជ្រាវមួយមានតួលេខប្រហាក់ប្រហែល ២,២ លាន នាក់ត្រូវបានគេសម្លាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងក្នុងរាជ ព្រះបរមរាជាទី១ នៃអង្គ ពញ្ញាយ៉ាត ដែលបានប្រកាសជាផ្លូវការណ៍ ក្នុងឆ្នាំ ១៤០០ នៃគ.សករាជ ត្រូវនិង ស.វទី១៤ ។ ក្រុងភ្នំពេញ បានចាប់ផ្ដើមសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៣៩៧ នៃគ.សករាជ អំឡុងពេលដែលរាជធានីទួលបាសាន នាខេត្ត កំពង់ចាម ត្រូវបានទឹកជំនន់ជន់លិច ហើយព្រះរាជាបានផ្លាសរាជធានីមកតំបន់ចតុមុខ ដើម្បីកងសាងទីក្រុងនេះឡើង ដែលប្រើពេលសាងសង់អស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ទើបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ១៤០០ នៃគ.សករាជ ហើយទ្រង់បានប្រកាសរាជធានីថ្មីនេះថា \"ក្រុងចតុមុខ មង្គលសកលកម្ពុជាធិបតី សិរីធរៈបវរ ឥន្ទបត្តបុរី រដ្ឋរាជសីមាមហានគរ\" (Krong Chaktomuk Mongkol Sakal Kampuchea Thipadei Sereythorabovor Indrabat Borei Roth Reach Seima Maha Nokor) ដែលត្រូវបានហៅកាត់ថា \"ក្រុងចតុមុខ\" ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលក្រុងភ្នំពេញបានចាប់ផ្ដើមសាងសង់ឡើង?",
"answer": "ក្រុងភ្នំពេញ បានចាប់ផ្ដើមសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៣៩៧ នៃគ.សករាជ",
"type": "explain"
},
{
"context": "Einstein, Albert (1924), \"Quantentheorie des einatomigen idealen Gases (ទ្រឹស្ដីកង់ទិចនៃឧស្ម័នបរិសុទ្ធម៉ូណូអាតូម)\", Sitzungsberichte der Preussichen Akademie der Wissenschaften Physikalisch—Mathematische Klasse: 261–267 ។ អត្ថបទដំបូងគេស្ដីពីប្រធានបទនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទ្រឹស្ដីកង់ទិចនៃឧស្ម័នបរិសុទ្ធម៉ូណូអាតូមដោយ Albert Einstein នៅឆ្នាំ 1924។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការដាក់ធានាគឺជាកិច្ចសន្យាមួយ ដែលបានសម្រេចឡើងដើម្បីធានាការសងបំណុល ដែលក្នុងនោះកូនបំណុលប្រគល់ទៅឱ្យម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួន មិនមែនជាទ្រព្យទេតែជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ នៃទ្រព្យនោះ ដែលបានចុះនិទ្ទេសក្នុងបញ្ជីសុរិយោដី ។",
"question": "តើការដាក់ធានាគឺជាប៉ាន់ស្រេចនៅក្នុងប្រព័ន្ធអ្វីដែលជាផ្លូវការទៅមួយមួយនោះ?",
"answer": "ទ្រព្យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភស្តុតាងបុរាណវត្ថុវិទ្យាបានបង្ហាញថា អម្បូរហូមីនីដាយដំបូងៗបានមកតាំងទីលំនៅលើទឹកដីប្រទេសចិនតាំងពី ២.២៥ លានឆ្នាំមុនមកម្លេះ។ ផូស៊ីលហូមីនីតបុរាណដែលមានសម្មតិនាមថាមនុស្សប៉េកាំង (ប្រភេទអម្បូរពូជមនុស្សបុរាណ) ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងរូបភ្នំមួយនៅចូកូឌានក្បែរទីក្រុងប៉េកាំង ហើយផូស៊ីលទាំងនោះមានអាយុកាលពីចន្លោះ ៦៨០,០០០ និង ៧៨០,០០០ ឆ្នាំមុន។ ផូស៊ីលធ្មេញនៃអូម៉ូសាព្យាង (មានអាយុពី ១២៥,០០០–៨០,០០០ ឆ្នាំមុន) ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងរូបភ្នំហ្វុយាននៅស្រុកដាវ ខេត្តហ៊ូណាន។",
"question": "យ៉ាងណាជាអម្បូរហូមីនីដាយដំបូងៗមកតាំងទីលំនៅលើទឹកដីប្រទេសចិន?",
"answer": "អម្បូរហូមីនីដាយដំបូងៗមកតាំងទីលំនៅលើទឹកដីប្រទេសចិនតាំងពី ២.២៥ លានឆ្នាំមុនមកម្លេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករ ដែលដីរបស់ខ្លួនត្រូវបានបិទជិត និង គ្មានច្រកចេញចូលទៅផ្លូវសាធារណៈ ឬ មានច្រកមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អាជីវកម្មកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម នៃកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន មានសិទ្ធិស្នើសុំបើកផ្លូវឆ្លង តាមដីអ្នកជិតខាងខ្លួន ដោយត្រូវចេញសំណងតាមសមាមាត្រចំពោះការខូចខាត ដែលបណ្ដាលមកពីកិច្ចការនោះ ។",
"question": "តើកម្មសិទ្ធិករមានសិទ្ធិដែលជាច្រើនមុខងារខូចខាតមួយ?",
"answer": "ជិតខាងខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានគោលបំណងដើម្បីធ្វើឱ្យអាស៊ានមានទីផ្សារនិងមូលដ្ឋាននៃការផលិតជាមួយគ្នា និងមានការផ្លាស់ប្ដូរទំនិញ សេវាកម្ម ការវិនិយោគ ហិរញ្ញវត្ថុ និងកម្មករជំនាញដោយសេរី។ អាស៊ានបានរៀបចំផែនការការចាត់តាំងសមាគមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន(ASEAN Economic Community Blueprint) ដែលជាផែនការលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីសម្រេចគោលបំណង ៤ យ៉ាងគឺ",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមានគោលបំណងដើម្បីធ្វើឱ្យអាស៊ានមានទីផ្សារនិងមូលដ្ឋាននៃការផលិតជាមួយគ្នា?",
"answer": "មានការផ្លាស់ប្ដូរទំនិញ សេវាកម្ម ការវិនិយោគ ហិរញ្ញវត្ថុ និងកម្មករជំនាញដោយសេរី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ កញ្ញា ទូច ស៊ុននិច បានសរសេរសារបង្ហោះនៅក្នុងទំព័រគណនីហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់របស់នាងដែលមានឈ្មោះ Touch Sunnix ដើម្បីស្នើរសុំឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជួយរកយុត្តិធម៌ជូនរូបនាង និងគ្រួសាររបស់នាងថា៖ «២១ តុលា ២០០៣ មកដល់ ថ្ងៃនេះ ២១ តុលា ២០២២ គឺ១៩ឆ្នាំកន្លងមកហើយដែលខ្ញុំនិងក្រុមគ្រួសារនាងខ្ញុំចងចាំមិនភ្លេចឡើយនូវឧក្រិដ្ឋកម្មបាញ់ប្រហារដ៏សាហាវព្រៃផ្សៃ អយុត្តិធម៌មកលើអ្នកម្ដាយនាងខ្ញុំនិងរូបនាងខ្ញុំដែលបណ្ដាលអោយអ្នកម្ដាយនាងខ្ញុំទទួលមរណៈភាពយ៉ាងអាណោចអាធ័មមជាទីបំផុត ហើយរូបនាងខ្ញុំត្រូវរស់ក្នុងភាពពិការដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ តាំងពីពេលនោះមកនាងខ្ញុំលោកឳពុកនាងខ្ញុំព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារនាងខ្ញុំមិនទាន់ឃើញមានក្រសួងពាក់ព័ន្ធនិងទទួលខុសត្រូវណាមួយវែកមុខរកពួកឃាតករនិងពួកក្រុមមេឃាតករឈាមថោកនរកអវិចីអស់ទាំងនោះឃើញ ហើយផ្ដន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់នៅឡើយទេ! តើឯណាទៅយុត្តិធម៌សំរាប់មនុស្សបរិសុទ្ធស្លូតត្រង់ដូចជាអ្នកម្ដាយនាងខ្ញុំ រូបនាងខ្ញុំនិងក្រុមគ្រួសារនាងខ្ញុំនោះ? សូមសម្ដេចហ៊ុនសែនជួយរកយុត្តិធម៌ វែកមុខរកពួកក្រុមឃាតករដើម្បីយកមកផ្ដន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់ អោយអ្នកម្ដាយនាងខ្ញុំនិងរូបនាងខ្ញុំព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារនាងខ្ញុំបានទទួលយុត្តិធម៌ពិតផង»។",
"question": "តើអ្នកណាដែលបានសរសេរសារបង្ហោះនេះនៅទំព័រគណនីហ្វេសប៊ុកនេះ?",
"answer": "កញ្ញា ទូច ស៊ុននិច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភាពចំរូងចំរាស់នៃទ្រឹស្តីម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចមានច្រើន។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ Friedman, M. បានពោលថាគោលបំនងសំខាន់នៃការស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច មិនមែនជាការរកខុសរឺត្រូវ តែជាការជំរុញធ្វើអោយមានប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ច។",
"question": "តើអ្នកណាច្បាប់ថាគោលបំនងសំខាន់នៃការស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ចមិនមែនជាការរកខុស 亦或仅仅是寻求对经济产生影响?",
"answer": "Friedman, M.",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានការ ឈ្លានពាននៃពួកអាល្លឺម៉ង់ បានធ្វើអោយទីក្រុងទៅជាសម័យអន់ថយ។ ទីក្រុងនេះ បានកែប្រែភាពដើមរបស់វា ដោយហៅថា ប៉ារីស នៅចុងបញ្ចប់នៃឈ្លានពានរបស់ពួករ៉ូមាំង ។ ព្រះមហាក្សត្រ ល្វីទី១ បាន ដាក់ទី ក្រុង ប៉ារីស ទៅជារាជធានី នៅក្នុងឆ្នាំ ៥០៨ ។",
"question": "តើព្រះមហាក្សត្រល្វីទី១ បានដាក់ទីក្រុងណាដោយជារាជធានីនៅក្នុងឆ្នាំ ៥០៨?",
"answer": "ប៉ារីស",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកស្រុកនេះ គ្មានកើតមាសកើតប្រាក់ទេ គេនឹកឃើញតែមាសមកពីស្រុកចិន គឺមាសប្រាក់ជាផលលេខ១ កំណាត់មាន ពណ៌ទាំងប្រាំជាលេខ២ ។ បន្ទាប់មកគេត្រូវការសំនរមកពីស្រុកចេងផីវ ថាំងតែស្មាច់មកពីស្រុកអ៊ូជីវ ថូផ្កាពណ៌មកពី ស្រុកជួរជីវ និង ទឺកប្រាក់ជាតិហិង្គុល ក្រដាសសរសេរ ស្ពាន់ធ័រ ថ្មដុត ឈើក្រអូប រិសប៉េកជី ក្រលៀនប្រើស សំពត់សរ សៃធ្មៃ សំពត់ហ្វាងឆាវ ឆ័ត្រ ឆ្នាំងដែក ថាសស្ពាន់គជ ម្រ័ក្យណ៍ ក្រាសឈើ ម្ជុល ជាដើម ។ ក្រៅពីនេះរបស់ដែលធំៗដូច ជាកន្ទេលស្រុកម៉ែងជីវ ដែលគេពេញចិត្ដបំផុតគឺ មានសញ្ញារូបម្ទេស តែគេមិនងាយនឹងយកទៅបានទេ ។",
"question": "យ៉ាងណាគេត្រូវការសំនរមកពីស្រុកចេងផីវ?",
"answer": "គេត្រូវការសំនរមកពីស្រុកចេងផីវ ថាំងតែស្មាច់មកពីស្រុកអ៊ូជីវ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហ៊្វូណនត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយទេវកថាជាច្រើន ដូចជា រឿងព្រេងកិរ្តិនគរ និង រឿងព្រេងដើមកំនើតខ្មែរ ក្នុងនោះមានព្រាហ្មណ៍ឥណ្ឌាម្នាក់ រឺ ព្រះអង្គម្ចាស់ដែលមានព្រះនាមព្រះថោង ជាភាសាខ្មែរ កៅណ្ឌិន្យជាភាសាសំស្ក្រឹត និង ហ៊ុនទៀនក្នុងកំនត់ត្រាចិន បានរៀបអភិសេកនឹងម្ចាស់ស្រុក ព្រះនាងមួយអង្គ ព្រះនាម នាគី សោមា (លីវយីក្នុងកំនត់ត្រាចិន) នាំឱ្យមានការបង្កើតសន្តតិវង្សក្សត្រខ្មែរឡើង។",
"question": "ការបង្កើតសន្តតិវង្សក្សត្រខ្មែរដោយហ៊្វូណនតាមតែអ្វី?",
"answer": "មានការបង្កើតសន្តតិវង្សក្សត្រខ្មែរឡើង",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទុកអគ្គីសនីជាសញ្ញាណអរូបី ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងម៉ាស់ដែរ ដែលអាចអោយយើងពន្យល់ពីបាតុភូតមួយចំនួន។ ខុសគ្នាពីម៉ាស់ បន្ទុកអគ្គីសនីអាចមានទំរង់២ផ្ទុយគ្នាគឺ វិជ្ជមាន និង អវិជ្ជមាន។ បន្ទុកអគ្គីសនីដែលមានធម្មជាតិដូចគ្នាច្រានគ្នាចេញ ហើយបន្ទុកដែលមានធម្មជាតិ(សញ្ញា)ផ្ទុយគ្នាទាញគ្នាចូល។ យើងហៅបាតុភូតនេះថា អន្តរកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។ បាតុភូតនេះត្រូវបានពន្យល់ដោយរូបមន្តក្នុងច្បាប់គូឡុំ ដែលបានចែងថាកំលាំងអេឡិចត្រូស្ដាទិចរវាងបន្ទុកអគ្គីសនីទាំង២សមាមាត្រនឹងផលគុណបន្ទុកទាំង២និងច្រាស់សមាមាត្រនឹងការ៉េរបស់ចំងាយរបស់វាទាំង២។ អន្តរកម្មរវាងបន្ទុកអគ្គីសនីនិងដែនអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចបង្កើតបានជាកំលាំងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ដែលជាកំលាំង១ក្នុងចំនោមកំលាំងគ្រឹះទាំង៤។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអន្តរកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច និងបាតុភូតរវាងបន្ទុកអគ្គីសនីមួយៗនឹងម៉ាស់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកនេសាទត្រេកអរណាស់ គាត់ក្រោកយួរផ្លែដូងទាំងបីធ្វើដំនើរទៅកាន់លំនៅនៃអាត្មាដោយទឹកមុខរីករាយជាពន់ពេក។ ទៅដល់ទីលំនៅប្រពន្ធកូនប្រុសស្រីរបស់គាត់បានឃើញផ្លែដូចទិព្វទាំងបីនោះពុំមាននរណាពេញចិត្ដឡើយ ប្រពន្ធក៏ផ្ដើមស្រដីថា តាប៉ិ!. យកផ្លែដូងមកធ្វើអី អញមិនស៊ីដូងទេ កូនទាំង១២នាក់ក៏ជួយស្រែបន្ទរ។ លឺដូចនោះបុរសកំសត់ក៏ដាក់ផ្លែដូងចុះ ហើយអង្គុយក្បែរនោះពោលដោយទឹកមុខញញឹមថា៖",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលប្រពន្ធកូនប្រុសស្រីរបស់អ្នកនេសាទត្រេកមើលឃើញផ្លែដូងពុំមាននរណាពេញចិត្ដឡើយ?",
"answer": "ប្រពន្ធកូនប្រុសស្រីរបស់គាត់បានឃើញផ្លែដូងពុំមាននរណាពេញចិត្ដឡើយ ហើយបានផ្ដើមស្រដីថា តាប៉ិ!",
"type": "explain"
},
{
"context": "កន្ទោងបាយ គឺជា បាយសិង្ឃាដក៍ ដែលមានន័យថាបាយដែលគេពូតជាដុំៗ ពី១ដុំ ដល់ ១៥ដុំ តំណាងឱ្យថ្ងៃ១រោច ដល់ ១៥រោច រួចគេយកទៅដាក់សែននៅតាមកែងផ្លូវ ឬ កែងរបងវត្ត ដែលសន្មតថាជាបាយតំណាងឱ្យផ្លូវបែកជា៣ ឬ ផ្លូវបែកជា៤ ដើម្បីហៅពួកព្រលឹងខ្មោចផ្សេងៗ ឱ្យជួយស្វែងរកខ្មោចញាតិរបស់ពួកគេ ដើម្បីជួយនាំផ្លូវព្រលឹងខ្មោចញាតិរបស់ពួកគេមកកាន់តំបន់ខ្លួនរស់នៅ ព្រោះខ្លាចក្រែងញាតិរបស់ពួកគេស្វែងរកពួកគេគ្រប់៧វត្ត មិនឃើញក៏ជេរប្រទេចដាក់បណ្ដាសារកូនចៅខ្លួន ឱ្យលំបាលក្រក្សត់វេទនាផ្សេងៗ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកន្ទោងបាយ ដែលគេប្រើសម្រាប់ហៅពួកព្រលឹងខ្មោចផ្សេងៗ និងជួយស្វែងរកខ្មោចញាតិរបស់ពួកគេ ដែលមានន័យថាបាយដែលគេពូតជាដុំៗ ពី១ដុំ ដល់ ១៥ដុំ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដោយសារ ការទទួលស្គាល់ចំពោះ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការផ្សះផ្សាជាតិ សន្តិភាព ព្រមជាមួយនឹងការខិតខំ អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច សម្តេច ហ៊ុន សែន ត្រូវបានប្រទានងារជា “ សម្តេច ” ដោយព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះបាទព្រះនរោត្តម សីហនុ។",
"question": "តើអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច សម្តេច ហ៊ុន សែន ត្រូវបានប្រទានជា អ្វី?",
"answer": "សម្តេច",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាកលវិទ្យាល័យវេទមហាឫសី (សវម) (, MVU) គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង ចំងាយប្រមាណ១៤០គមពីភាគខាងកើតក្រុងភ្នំពេញ។ បរិវេណសាកលវិទ្យាល័យមានទំហំប្រមាណ៧០ហិចតា មានអាគារជាង៣០",
"question": "សាកលវិទ្យាល័យវេទមហាឫសី (សវម) មានទីតាំងស្ថិតនៅក្រោមមីន់ត់ណាដែលមានឈ្មោះមួយប៉ុន្មាន?",
"answer": "សាកលវិទ្យាល័យវេទមហាឫសី (សវម) មានទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង",
"type": "explain"
},
{
"context": "តំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស ដែលមានវាលស្រៃធំល្វឹងល្វើយ និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង ក្នុងទំហំ៥១៣ហិចតា និង ស្រសេវស្សា ១៣៨៦ហិចតា ដែលមានអាងទឹកបីកន្លែងជាប់ៗគ្នា គឺធ្នស់តាគង់ ទួលលក និងសែនពារាម។",
"question": "យ៉ាងណាជាមាន់ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរ?",
"answer": "ភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស ដែលមានវាលស្រៃធំល្វឹងល្វើយ និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទាំងនេះគឺជាហូលខ្មែរ ផាមួង និងក្រមាសូត្រដែលជាស្នាដៃរបស់ស្រ្ខ្តីខ្មែរនៅក្នុងស្រុកសំរោង។ ផលិតផលទាំងអស់នេះត្រូវបានទិញនៅគ្រប់វិស័យ កីឡា ទេសចរណ៏និងទីផ្សារក្នុងស្រុក។ ហើយពួកវាត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងគុណភាពល្អបំផុត និងមានប្រយោជន៏សម្រាប់ការតុបតែងផ្ទះ និងការប្រើប្រាស់។ យើងអាចរកទិញបាននៅតាមទីផ្សារមួយចំនួនណៅក្នុងខេត្តតាកែវ ដូចជា ផ្សារ អង្គតាសោម ផ្សារសំរោងយ៉ោង និងនៅតាមទីផ្សារផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងខេត្តតាកែវ និងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ទាំងនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណខ្មែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាពួកវាត្រូវបានគេត្បាញនៅក្នុងខេត្តជាំច្រើនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សូមអញ្ជើញមកទស្សនា និងទិញផលិតផលទាំងនេះដែលមានតម្លៃតោកសមរម្យ ហើយមានគុណភាពខ្ពស់។",
"question": "តើទាំងនេះគឺជាហូលមានធនាគារលើសពីមុខធនាគារដែលមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ផាមួង និងក្រមាសូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បឹងយក្សឡោមជាបឹងមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំយក្សឡោម ស្រុកបានលុង [ខេត្តរតនគិរី]។ បឹងយក្សឡោមជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ ដ៏ស្រស់ត្រកាលគ្មានពីរក្នុង ប្រទេសដែលបានកើតឡើង ដោយសារបន្ទុះភ្នំភ្លើងតាំងពីរាប់ រយឆ្នាំមុនមកម៉េ្លះ។ ទិដ្ឋភាពក្នុងបឹងយក្សឡោម មើលទៅដាច់កន្ទុយភែ្នក មានព្រៃព្រឹក្សា ដុះអមជុំវិញ បឹងដែលជាម្លប់សម្រាប់ កម្សាន្ត រីឯផៃ្ទទឹកមានពណ៏ខៀវស្រងាត់ ទឹកត្រជាក់ថ្លាឆ្វង់ស្ទើរតែអាចឆ្លុះមុខបាន រហូតធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាមិនចង់ឃ្លាតពីកនែ្លងនេះ ឡើយ។ រមណីយដ្ឋានបឹងយក្សឡោមមានចម្ងាយប្រមាណ ៩គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងបានលុងដែល ជាបេះដូងនៃខេត្តរតនគិរី។ បឹងនេះមានបរិមាត្រ ២៦១២ម៉ែត្រ ដែលមានអង្កត់ផ្ចិត ៨០០ម៉ែត្រ និងជម្រៅ៥០ម៉ែត្រ។ ដោយសារតែខេត្តនេះជាខេត្តមួយសម្បូរទៅដោយសម្បត្តិធម្មជាតិបែបនេះ បានជាធ្វើឲ្យបណ្តាប្រជាជន ដែលរស់នៅ ជុំវិញខេត្តនេះនាំគ្នាទៅរស់នៅទីនោះ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលបឹងយក្សឡោមជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិស្រស់ត្រកាលគ្មានពីរក្នុង ប្រទេសដែលបានកើតឡើង?",
"answer": "ដោយសារបន្ទុះភ្នំភ្លើងតាំងពីរាប់រយឆ្នាំមុនមកម៉េ្លះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សព្វថ្ងៃ រូបវិទ្យាជាមុខវិជ្ជាបែកមែកសាខាទូលំទូលាយ និងចែកចេញជាច្រើនផ្នែកតូចៗ។ លើសពីនេះទៅទៀត គេអាចចែកវាជា២សាខាគំនិតគឺ រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី (ទាក់ទិននឹងការបង្កើតទ្រឹស្ដីថ្មី) និង រូបវិទ្យាពិសោធ (ទាក់ទិននិងការពិសោធន៍ទ្រឹស្ដីថ្មីនិងចាស់)។ ទោះបីជារបកគំឃើញសំខាន់ៗមួយចំនួនធំត្រូវបានគេរកឃើញក្នុង៤សតវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះក៏ដោយ ចំងល់ពីធម្មជាតិជាច្រើនទៀតនៅតែមិនទាន់មានចំលើយជាហេតុធ្វើអោយរូបវិទ្យានៅតែជាមុខវិជ្ជាមានភាពរស់រវើក។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកចែកចៅរូបវិទ្យា៖ រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី និង រូបវិទ្យាពិសោធ?",
"answer": "គេចែកចៅរូបវិទ្យាដោយការបង្កើតទ្រឹស្ដីថ្មី និងការពិសោធន៍ទ្រឹស្ដីថ្មីនិងចាស់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លានជល់ដំរីស្ថិតនៅខាងមុខនៃគោបុរៈខាងកើតនៃកំពែងព្រះបរមរាជវាំង។ លានជល់ដំរីនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ នៃគ្រិស្តសករាជ ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ នៅទីនេះមានរូបចំលាស់ដំរី និងហ្មរជាច្រើន។ រូបនោះបង្ហាញពីដំរីដែលប្រើប្រាស់ប្រមោយដើម្បីប្រមាញ់ និងប្រយុទ្ធជាមួយនឹងខ្លា។ លាននេះមានប្រវែងប្រហែល ៣៥០ម៉ែត្រ ចាប់ពីប្រាសាទបាពួន ដល់លានស្តេចគំលង់។ លាននេះមានរានហាលចំនួនបី និងមានពីរជាន់។ ជណ្ដើរឡើងខាងត្បូងអមសងខាងដោយដំរីក្បាល៣កាន់ផ្កាឈូកនៅប្រមោយរបស់វា។ ជណ្ដើរឡើងកណ្ដាលលំអដោយផ្ទាំងចំលាក់សិង្ហនិងគ្រុឌឈរទ្រជណ្ដើរ។ លាននេះត្រូវបានព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ប្រើប្រាស់ជាវេទិកាពីការវិញត្រលប់នៃកងទ័ពរបស់ព្រះអង្គដែលបានទទួលជ័យជំនះពីសង្គ្រាម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលានជល់ដំរីដែលសាងសង់នៅចុងសតវត្សទី១២ នៃគ្រិស្តសករាជ ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅខាងមុខនៃគោបុរៈខាងកើតនៃកំពែងព្រះបរមរាជវាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "(១៤៩) ហៃសម្លាញ់ទាំងឡាយអើយ រីទ្រព្យឯណាមិញ ជាទ្រព្យទទួលភ្ញៀវ ក៏មហាបពិត្រយកមកឲ្យយើង ៗនឹងទទួល ប៉ុន្តែសម្តេចព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ពិរោធនឹងយើង ៗត្រូវទៅកាន់ភ្នំគិរីវង្កត សុំឲ្យមហាបពិត្រណែនាំផ្លូវយើង ៗទៅនៅភ្នំនោះហោង ។",
"question": "តើទទួលសម្តេចព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ពិរោធនឹងយើងត្រូវទៅកាន់ពេលណា?",
"answer": "ភ្នំគិរីវង្កត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៨៤០/១៨៤១ មានការបះឡើងប្រឆាំងនឹងការត្រួតត្រារបស់យួននៅកម្ពុជាដែលធ្វើឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងយួន-សៀម តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប្រទេសខ្មែរត្រូវស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ។ រជ្ជកាលនៃព្រះបាទអង្គឌួងតាមមើលទៅ ជាសម័យកាលនៃសន្តិភាពនិងវិបុលភាពគ្រាន់បើដែរ។ ដើម្បីតស៊ូនឹងឥទ្ធិពលសៀម និង យួន ឆ្នាំ ១៨៥៤ ព្រះបាទអង្គឌួងបានដាក់សំណើរកការការពារពីអធិរាជបារាំងណាប៉ូឡេអុងទី៣ ប៉ុន្តែក៏ធ្លាប់មានជំនួបព្រះអង្គនឹងពួកបារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៥៦ ដែរ តែនៅតែមិនបានសម្រេចដោយសារតែក្នុងរាជវាំងមានពួកអ្នកឃ្លាំមើលសៀម។",
"question": "យ៉ាងណានៅជើងគោមុខរបស់ព្រះបាទអង្គឌួងនៅឆ្នាំ ១៨៥៦?",
"answer": "នៅឆ្នាំ ១៨ᵥ៦ មានជំនួបព្រះអង្គនឹងពួកបារាំង ដែលមិនបានសម្រេចដោយសារតែក្នុងរាជវាំងមានពួកអ្នកឃ្លាំមើលសៀម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "- កាលបើអចលនវត្ថុជាមរតកប្រើប្រាស់សម្រាប់ជាលំនៅឋាន នៃគ្រួសាររបស់ខ្មោច ឬ ដីប្រើប្រាស់សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពដោយផ្ទាល់ ទាយាទមិនអាចសុំបែងចែក ឬ សម្រេចលក់ទ្រព្យនោះទេ លើកលែងមានការយល់ព្រមដោយច្បាស់ពីសហទាយាទទាំងអស់ ។ ក្នុងករណីមានការជំទាស់អំពីការបែងចែកមរតក សហទាយាទមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការដើម្បីសុំឱ្យដោះស្រាយទំនាស់នេះ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគោលការណ៍សម្រេចលក់ ឬបែងចែកមរតក ដែលមានការជំទាស់ពីសហទាយាទទាំងអស់ ហើយសហទាយាទមានសិទ្ធិជំនួសតុលាការដើម្បីសុំឱ្យដោះស្រាយទំនាស់នេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ព្រះសីហនុបានយាងទៅបារាំង។ ដោយបានប្រកាសក្ដែងៗថា ព្រះអង្គកំពុងតែធ្វើដំណើរដើម្បីព្រះរាជសុខភាពទ្រង់ តែព្រះអង្គកំពុងតែចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលពួកបារាំងអោយប្រគល់ឯករាជ្យពេលលេញមកឱ្យកម្ពុជា។ បរិយាកាសនៃការយល់ឃើញនៅកម្ពុជានៅពេលនោះមានដូចតទៅថា បើសិនជាទ្រង់មិនបានសម្រេចឯករាជ្យភាពភ្លាមៗទេ ប្រជាជនប្រហែលជាបែរត្រលប់ទៅរក លោកសឺន-ង៉ុកថាញ់ និងពួកខ្មែរឥស្សរៈ ដែលពួកគេតាំងចិត្តពេញទីដើម្បីសម្រេចគោលដៅមួយនេះ។ នៅក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំង និងជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្សេងៗទៀត ព្រះសីហនុបានធ្វើអោយពួកបារាំងក្លាយជា អ្នករងការភិតភ័យភ្ញាក់ផ្អើល ហួសហេតុអំពីស្ថានភាពនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសរបស់ទ្រង់។ ពួកបារាំងក៏បានធ្វើការគំរាមកំហែងលាក់កំបាំងបន្តិចថា បើសិនព្រះអង្គបន្តមិនធ្វើសហប្រតិបត្តិការទេ ពួកគេអាចនឹងផ្លាស់ប្ដូរព្រះអង្គចេញពីតំណែង។ ព្រះរាជដំណើរនេះបានទទួលបរាជ័យ ក៏ប៉ុន្តែនៅតាមផ្លូវមកប្រទេសកំណើតវិញឆ្លងកាត់តាម សហរដ្ឋ កាណាដា និង ជប៉ុន ព្រះសីហនុបានផ្សព្វផ្សាយអំពីស្ថានភាពដ៏អាក្រក់របស់កម្ពុជានៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។",
"question": "ព្រះសីហនុបានយាងទៅបារាំងនៅពេលណា?",
"answer": "ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនពាលទុកជាបរិភោគភោជនដោយចុង [បានសេចក្ដីថា យកចុងស្បូវទៅចាក់ភោជន ហើយយកមកតេះនឹងចុងអណ្តាត ចំពោះគាថានេះ ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់សំដែងប្រារព្ធនឹងជម្ពូកាជីវក ដែលជាអ្នកប្រព្រឹត្តបរិភោគបែបនោះជាវត្ត ក្នុងពេលដែលមហាជននាំភោជនមកបូជា ។] ស្បូវរាល់ៗខែ ជនពាលនោះ ក៏មិនដល់មួយចំណិតនៃចំណែកទី១៦ ៗ លើក របស់បុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមានធម៌បានដឹង ឬបានពិចារណាហើយឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជនពាលដែលទុកជាបរិភោគភោជន និងប្រព្រឹត្តបរិភោគនៅក្នុងរយៈពេលមហាជននាំភោជនមកបូជាចំពោះគាត់ ដែលមានធម៌បានដឹង ឬបានពិចារណាហើយឡើង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៧៨៤ គាត់បានចេញផ្សាយនិក្ខេបបទមានចំនងជើងថាRecherches théoriques et expérimentales sur la force de torsion et sur l'élasticité des fils de metal (ការស្រាជ្រាវផ្នែកទ្រឹស្ដីនិងពិសោធន៍លើកំលាំងរមួលនិងភាពយឺតនៃខ្សែកាប។ នៅក្នុងនិក្ខេបបទនេះ គាត់បានបរិយាយពីប្រភេទរបស់លំនឹងកំលាំងរមួល។ គាត់បានប្រើឧបករណ៍ទាំងនេះប្រកបដោយជោគជ័យនៅក្នុងការពិសោធន៍របស់គាត់ក្នុងសិក្សាពីរបាយបន្ទុកអគ្គីសនីលើផ្ទៃ និងច្បាប់នានាទាក់ទិននឹងកំលាំងអគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច។",
"question": "នៅក្នុងនិក្ខេបបទដែលមានជើងថា Recherches théoriques et expérimentales sur la force de torsion et sur l'élasticité des fils de metal គាត់បានបរិយាយអំពីប្រភេទនៃលំនឹងមុខណាដែលមានលក្ខណៈជាច្រើន?",
"answer": "លំនឹងកំលាំងរមួល",
"type": "extract"
},
{
"context": "អំណាចរបស់អាណាចក្ររបស់ភុកាមចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះជាសន្សឹមៗ ដោយហេតុផល ២ ប្រការគឺ ទី១ ដោយសារត្រូវគ្រប់គ្រងដោយពួកគណៈសង្ឃអ្នកមានអំណាច និងទី២ ដោយសារការរុករានរបស់ចក្រភពម៉ុងកូលដែលចូលមកភាគខាងជើង។ ព្រះចៅនរសីហបតី(គ្រងរាជគ.ស ១២៣៦-១២៨៧) ទ្រង់បាននាំទ័ពវាយយូណានដើម្បីរារាំងការពង្រីកអំណាចរបស់ពួកម៉ុងកូល តែពេលព្រះអង្គចាញ់សង្គ្រាមនៅង៉ាសងគីយ៉ាន់(Nasaunggyan) ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១២៧៧ ទ័ពរបស់អាណាចក្រភុកាមក៏ត្រូវបែកខ្ចាត់ខ្ចាយស្ទើរតែទាំងស្រុង។ព្រះចៅនរសីហបតីត្រូវព្រះរាជឱរសធ្វើគត់ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១២៨៧ ក្លាយជាកត្ដាជំរុញឱ្យអាណាចក្រម៉ុងកូលសម្រេចចិត្ដវាយយកអាណាចក្រភុកាមក្នុងឆ្នាំជាមួយគ្នានោះ។ ក្រោយសង្គ្រាមនេះ អាណាចក្រម៉ុងកូលក៏អាចចូលមកគ្រប់គ្រងដែនដីរបស់អាណាចក្រភុកាមបានទាំងអស់ រាជវង្សភុកាមត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយម៉ុងកូលក៏តែងតាំងរដ្ឋបាលអាយ៉ងឡើងដើម្បីគ្រប់គ្រងដែនដីភូមាក្នុងឆ្នាំគ.ស ១២៨៩ ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលជាប្រការទាំងពីរដែលបង្កើនអំណាចរបស់អាណាចក្រភុកាមចូលជាសន្សឹមៗ?",
"answer": "ដោយសារត្រូវគ្រប់គ្រងដោយពួកគណៈសង្ឃអ្នកមានអំណាច និងទី២ ដោយសារការរុករានរបស់ចក្រភពម៉ុងកូលដែលចូលមកភាគខាងជើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទជប់ពលស្ថិតនៅក្នុងភូមិបារាយណ៍ ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកដូនកែវ ខេត្តតាកែវ ចំងាយ៣,៥គីឡូម៉ែត្រភាគឦសានពីទីរួមខេត្តតាកែវ។ រមណីដ្ឋាននេះគឺជាបុរាណដ្ឋានដែលគួរជាទីចាប់អារម្មណ៍ ដែលមានគួទឹក ទន្លេអ៊ុំ បារាយណ៍ជាដើម។ សព្វថ្ងៃនេះ ខេត្តតាកែវនៅសល់ប្រាសាទបុរាណមួយចំនួនតូច។ ប្រាសាទជប់ពលនេះមានរាងការ៉េ ជ្រុងនីមួយៗមានកំពស់ប្រមាណ១៣ម៉ែត្រ ធ្វើអំពីឥដ្ឋដែលសព្វថ្ងៃនេះ គេឃើញមាននៅសល់តែតួប្រាសាទផ្នែកខាងក្រោមប៉ុណ្ណោះ។ នៅជុំវិញប្រាសាទមានគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញដែលមានទំហំ ១៣០ម × ១៥០ម ប្រកបដោយទឹកថ្លាធ្វេង។ នៅក្នុងតំបន់នេះមានបុរាណដ្ឋានជាច្រើន ជាពិសេសប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានគិតគូដល់ការងារកសិកម្មជាចម្បង ក្នុងនោះមានស្រះស្រង់មួយមានទំហំ ៧ម × ១០០ម ដែលអ្នកស្រុកនិយមហៅថាទន្លេអ៊ុំ។",
"question": "ប្រាសាទជប់ពលស្ថិតនៅក្នុងអត្ថបទណាស់?",
"answer": "ភូមិបារាយណ៍ ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកដូនកែវ ខេត្តតាកែវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៧៦៧ អយល័របានបង្ហាញថាក្នុងត្រីកោណមួយ អរតូសង់ ផ្ចិតនៃរង្វង់ចារឹកក្រៅត្រីកោណ ទីប្រជុំទំងន់ និងផ្ចិតនៃរង្វង់អយល័រ(រង្វង់ចំនុច៩) គឺកូលីនេអ៊ែរនឹងគ្នា។ ចំពោះត្រីកោណសម័ង្ស ចំនុចទាំងបួននេះគឺត្រួតស៊ីគ្នា ប៉ុន្តែចំពោះត្រីកោណប្រភេទផ្សេងទៀតចំនុចទាំងបួននេះមិនត្រួតស៊ីគ្នា និង បន្ទាត់អយល័រគឺកំនត់ដោយចំនុចពីរក្នុងចំនោមចំនុចទាំងបួននេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយចំនុចទាំងបួននៃរង្វង់ចារឹកក្រៅត្រីកោណនិងរង្វង់អយល័រនៅត្រីកោណសម័ង្ស?",
"answer": "ចំនុចទាំងបួននេះត្រួតស៊ីគ្នា ហើយបន្ទាត់អយល័រកំនត់ដោយចំនុចពីរក្នុងចំនោមចំនុចទាំងបួននេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កុំគប់រកសត្វ និងសង្ខារទាំងឡាយ ដែលជាទីស្រឡាញ់ និងមិនជាទីស្រឡាញ់ ក្នុងកាលណា ៗ ឡើយ ព្រោះថា ការមិនចួបប្រសព្វសត្វ និងសង្ខារជាទីស្រឡាញ់ក្ដី ការចួបប្រសព្វសត្វ និងសង្ខារមិនជាទីស្រឡាញ់ក្ដី ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលកុំគប់រកសត្វ និងសង្ខារទាំងឡាយ ជាអ្វីមួយដែលមិនត្រឹមត្រូវ?",
"answer": "ព្រោះថាអ្នកកុំគប់រកសត្វ និងសង្ខារជាអ្វីដែលមិនជាទីស្រឡាញ់ និងមិនចួបប្រសព្វជាទីស្រឡាញ់ក្ដី ដែលជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ីហ្គេមលើកទី៩ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងញូដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា ពីថ្ងៃទី១៩ វិច្ឆិកា ដល់ទី៤ ធ្នូ ១៩៨២។ នេះជាលើកទី២ហើយដែលញូដេលីបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីហ្គេម។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាលើកនេះរៀបចំដោយក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិចអាស៊ី (OCA)។ សហព័ន្ធកីឡាអាស៊ី បន្ទាប់ពីបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អាស៊ីហ្គេមបាន៨លើក ក៏រំលាយខ្លួនទៅ ដើម្បីបើកផ្លូវអោយ OCA។",
"question": "តើទីក្រុងណាដែលបានជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីហ្គេមលើកទី៩ នេះ?",
"answer": "ញូដេលី",
"type": "extract"
},
{
"context": "អនុគមន៍ហ្គុឌែរម៉ាន់ (Gudermannian Function) ត្រូវបានគេយកឈ្មោះតាមអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ឈ្មោះគ្រីស្តុប ហ្គុឌែរម៉ាន់ (Christoph Gudermann) (១៧៩៨ - ១៨៥២) ។ អនុគមន៍នេះផ្តល់នូវទំនាកទំនងរវាងអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ និង អនុគមន៍អ៊ីពែបូលីក ដោយមិនប្រើប្រាស់ចំនួនកុំផ្លិច។",
"question": "យ៉ាងណាគេហៅអនុគមន៍ហ្គុឌែរម៉ាន់ (Gudermannian Function)?",
"answer": "គេហៅអនុគមន៍ហ្គុឌែរម៉ាន់ (Gudermannian Function) តាមអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ឈ្មោះគ្រីស្តុប ហ្គុឌែរម៉ាន់ (Christoph Gudermann) (១៧៩៨ - ១៨៥២)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ រីព្រះបរមពោធិសត្វ ចាប់ដើមអំពីប្រសព្វនឹងព្រះនាងមទ្រី សោយរាជសម្បត្តិ លុះខ្ចាត់មកនៅព្រៃនេះ នឹងដែលមានព្រះបន្ទូលអ្វី ជាថ្នាំងថ្នាក់អាក់ព្រះរាជហរទ័យព្រះនាង ដល់ម្តងនោះ ពុំមានឡើយ ហើយព្រះនាងមទ្រីសោត នឹងដែលធ្វើអ្វីឲ្យសៅហ្មងឆ្គងនឹងព្រះរាជហរទ័យនោះ គ្មានឡើយ ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលបន្តុះថា ចិត្តលោកិយអម្បាលណេះ ហេតុប្រយោជន៍នឹងឲ្យព្រះនាងស្រាកស្រាន្ត រសាយព្រះសោកបុត្តវិយោគព្រាត់ប្រាស ចាកពីឱរា លុះស្តេចមានព្រះបន្ទូលនូវប្រការអម្បាលនោះហើយ ទើបស្តេចធ្វើជាខ្ញាល់ ឱនព្រះភក្ត្រដាក់ព្រះនេត្រ ប្រែព្រះបិដ្ឋិឲ្យព្រះនាង ហើយផ្គត់ព្រះភ្នែនពែនព្រះបាទស្ងៀមនៅ ។",
"question": "ជាត្នាំងណាដែលព្រះនាងមទ្រីសោតនឹងដែលធ្វើអ្វីឲ្យសៅហ្មងជាធម្មជាតិនោះ?",
"answer": "ព្រះរាជហរទ័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ទឹងសែនជាស្ទឹងមួយដែលហូរកាត់ខេត្តកំពង់ធំ មានប្រភពមកពីទីខ្ពង់រាប។ វាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ដល់ប្រជាជន រស់នៅតំបន់នោះ ដូចជា ផ្តល់ទឹកសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ដំណាំស្រូវ ដំណាំចម្ការទាំងប្រាំង និងវស្សា ផ្តល់ត្រីសម្រាប់បំពេញនូវតម្រូវការម្ហូបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ជាផ្លូវគមនាគមន៍ ផ្តល់ទឹកសម្រាប់ ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ជាកន្លែងទេសចរណ៍ និង ផ្តល់នូវគ្រប់តម្រូវការផ្សេងៗ។ ក្រៅពីតំបន់ទេសចរណ៍ធំៗទាំង៣ មានតំបន់ទេសចរណ៍តូចៗផ្សេងៗទៀតដែរដូចជា:-ទំនប់ទឹកធ្លាក់៧មករានៅកំពង់ថ្ម",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្ទឹងសែនដែលហូរកាត់ខេត្តកំពង់ធំ ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់ប្រជាជនរស់នៅតំបន់នោះ ដូចជាមុខងារផ្សេងៗជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឱព្រះភិក្ខុអើយ! ទំនាយក្បួនតម្រា និងពាក្យអធិប្បាយតាមគម្ពីររបស់លោក ដែលជាអ្នកទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនានៃព្រះបរមគ្រូនោះ បែរទៅជានាំជនពីរនាក់ ដែលមានសេចក្ដីស្នេហាទៅមកយ៉ាងធំបំផុត ឲ្យខានបានជួបគ្នាទៅវិញ ហាក់ដូចជាលោកជួយច្រានគូសង្សារនេះ ទម្លាក់ទៅរណ្ដៅទុក្ខសង្រេង។",
"question": "ដែលជាអ្នកទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនានៃព្រះបរមគ្រូនោះ?",
"answer": "ឱព្រះភិក្ខុអើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ ៖ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ រួមមានទន្លេមេគង្គលើ និងទន្លេមេគង្គក្រោម (ពីល្បាក់ខោនដល់ក្អមសំណរ) និងទន្លេបាសាក់មានប្រវែង ១០០គីឡូម៉ែត្រ និងដៃទន្លេទាំងអស់របស់ទន្លេមេគង្គ។ ទន្លេមេគង្គមានប្រភពនៅ ខ្ពង់រាបទីបេ លើរយះកំពស់ ៥០០០ម៉ែត្រ មានប្រវែងសរុប ៤២០០ គ.ម មានអាងទន្លេ ៨០០ ០០០គ.ម២ ហូរកាត់ប្រទេស ឡាវ ភូមា ថៃ កម្ពុជា និង វៀតណាម។ ទន្លេមេគង្គកម្ពុជាមានប្រវែង ៥០០គ.ម ចាប់ពី ល្បាក់ខោន (ព្រំប្រទល់ឡាវ កម្ពុជា) ដល់ព្រំដែន វៀតណាម កាត់តាមខេត្តស្ទឹងត្រែង ខេត្តក្រចេះ ខេត្តកំពង់ចាម ខេត្តកណ្តាល និងខេត្តព្រៃវែងd។",
"question": "ទន្លេមេគង្គមានប្រវែងប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ?",
"answer": "ទន្លេមេគង្គមានប្រវែងសរុប ៤២០០ គ.ម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទបាគងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិឪឡោក ឃុំបាគង ស្រុកបាគង ខេត្តសៀមរាប និងស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃ រាជធានីហរិហរល័យ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រាសាទព្រះគោ ហើយត្រូវបានកសាងនៅក្នុងរាជកាលព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១ នៅក្នុងឆ្នាំ៨៨១។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រាសាទរាជ សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រះឥសូរ ហើយក៏ឧទ្ទិសដល់អំណាចរបស់ព្រះរាជផ្ទាល់ផងដែរ ហើយនៅពេលព្រះអង្គយាងចូលទីវង្គត ប្រាសាទនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្នូររបស់ព្រះអង្គ។ ដូចប្រាសាទលលៃ ប្រាសាទព្រះគោ និង ប្រាសាទព្រៃមន្ទីរ ប្រាសាទបាគងស្ថិតក្នុងក្រុមរលួស តែ ស្ថិតចំកណ្តាលនៃទីក្រុងអង្គរទី១ ឬហរិហល័យ ដោយមានចម្ងាយប្រមាណជា ១២គ.ម ពីទីរួមខេត្តសៀមរាបបច្ចុប្បន្ន ។ សូមជម្រាប ថា ប្រាសាទអង្គរទាំងនោះ ស្ថិតមិនឆ្ងាយពីគ្នាប៉ុន្មានទេ ពី ១ ទៅ ២,៥គ.ម តែប៉ុណ្ណោះ។ ស្ថិតនៅខាងត្បូងនៃប្រាសាទព្រះគោ នៅក្នុងភូមិបាគង ស្រុកបាគងខេត្តសៀមរាប ប្រាសាទបាគងត្រូវបានសាងសង់ឡើង ដោយព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១ នៅឆ្នាំ៨៨១ នៃគ.ស ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះវិស្ណុដ៏មានមហិទ្ធិឫទ្ធិ។ ប្រាសាទបាគងដែលជាប្រាសាទមុនគេ សាងសង់អំពីថ្មភក់ ប្រកបដោយនិម្មាបនកម្មដ៏ល្អប្រណិត ដែលមានឈ្មោះដើមថា ថ្មនៃឥសៈ ហើយតំណាងភ្នំសុមេរុ ព្រោះស្ថិតចំកណ្តាលនៃទីក្រុងហរិហល័យ ។។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទបាគង ដែលសាងសង់នៅក្នុងរាជកាលព្រះបាទឥន្ទវរ្ម័នទី១ នៅក្នុងឆ្នាំ៨៨១ នៅក្នុងសតវត្សទី១ នៅភូមិឪឡោក ឃុំបាគង ស្រុកបាគង ខេត្តសៀមរាប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ ប៉ុនប៉ងបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសលើផ្ទៃមហាសមុទ្រ និងធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីធ្វើឲ្យអង់គ្លេសចុះខ្សោយនៅក្នុងការប្រកួតប្រជែង នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ និងដើម្បីធ្វើការបែងចែកពិភពលោកសាជាថ្មី។ ជាពិសេស អាល្លឺម៉ង់ចង់ដណ្ដើមយកតំបន់ឧស្សាហកម្មនៅប៉ែកឦសានប្រទេសបារាំង កាត់ផ្ដាច់ប្រទេសតំបន់បាលទិកពីចក្រភពរុស្ស៊ី កាន់កាប់តំបន់ដុនបាស គ្រីម តំបន់អាសូវ និងកាវកាស។",
"question": "អាល្លឺម៉ង់បានធ្វើឲ្យអង់គ្លេសជិតជាងមុនប៉ុន្មាននៅក្នុងការប្រកួតប្រជែងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិមុន?",
"answer": "ចក្រភពអង់គ្លេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិទំពួនជាអ្នកភ្នំ រស់នៅតាមភូមិករតូចៗដែលមានគ្នាពី១០០ ទៅ ៤០០នាក់។ ភូមិទាំងឡាយជាទូទៅមានរាងជាការ៉េ និងមានរោង(ផ្ទះសហគមន៍)នៅចំកណ្ដាល។ បច្ចុប្បន្ន ភូមិទំពួនភាគច្រើនមានអណ្ដូងទឹករួមគ្នា មានតារាងបាល់ទះ និង រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវនៅកណ្ដាលភូមិផងដែរ។ បន្ថែមពីលើផ្ទះមួយខ្នងនៅក្នុងភូមិ ជនជនទំពួនភាគច្រើនមានផ្ទះមួយខ្នងផ្សេងទៀតនៅលើដីចំការរបស់ខ្លួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជនជាតិទំពួនដែលរស់នៅតាមភូមិករតូចៗ និងបច្ចុប្បន្នមានប្រព័ន្ធបង្ហាញទឹករួមគ្នា និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវនៅកណ្ដាលភូមិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ថ្ងៃព្រឹកឡើងកងទ័ពទាំងពីរខាង គឺកងទ័ពគោរព និងបាណ្ឌពក៏មកតាំងនៅទីវាលធំ មិនឆ្ងាយអំពីក្រុងហស្តិនបុរប៉ុន្មាន អំពីនោះមកទីនោះក៏ប្រាកដនាមក្នុងពង្សាវតារថា (សង្គ្រាមកុរុក្សេត្រ) ភីស្មៈ ត្រូវរើសជាស្ដេចសឹកកំពូលទ័ព គឺមេទ័ពស្រួច ខាងទ័ពកុរុ ទោណអាចារ្យជាអ្នកបញ្ជាការស្លាបស្ដាំ (គឺជាមេទ័ពខាងស្ដាំ) មានសកុនីជាភូឈួយ និងកងទាហានគន្ធារីជិះសេះកាន់ទួន ទុហសាសនជាអ្នកបញ្ជាការខាងឆ្វេង (គឺមេទ័ពខាងឆ្វេង) ព្រះធ្ឫតរាស្ត្រជាអ្នកបញ្ជាកងទ័ពខាងក្រោយមានសញ្ជ័យ នាយសារថីរបស់ព្រះអង្គនៅជាមួយផង ចាំក្រាបទូលរាយការណ៍សេចក្ដីប្រព្រឹត្តទៅក្នុងទីចម្បាំងឲ្យទ្រង់ ជ្រាប ។",
"question": "នៅទីណាដែលជាស្ដេចសឹកកំពូលទ័ព នៃសង្គ្រាមកុរុក្សេត្រ?",
"answer": "ភីស្មៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៨ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានទទួលគោរមងារជា “ ព្រឹទ្ធបុរសអស់មួយជីវិត” និង “ឯកអគ្គរាជទូតដ៏ឆ្នើមដឹកនាំពិភពលោក” ពីរដ្ឋសភាអន្តរជាតិដើម្បីស្ថិរភាពនិងសន្តិភាព។ តាមរយៈ Universidad Empresarial de Costa Ricaក៏បានផ្តល់គោរមងារជា “សាស្ត្រាចារ្យកិត្តិយសនៃទំនាក់ទំនងការទូត និងអន្តរជាតិ” ជូនសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេ ជោហ៊ុន សែន ជាការគោរព និងកោតសរសើរអស់ពីដួងចិត្តនូវភាពវាងវៃប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត ដែលសម្តេចតេជោ មានសេចក្តីក្លាហានក្រោកឈរឡើង ក្នុងសតវត្សរ៍ទីម្ភៃដើម្បីជួយសង្គ្រោះអាយុជីវិតមនុស្សរាប់លាននាក់ រួបរួមកំលាំងជាមួយគ្នា និងការខិតខំប្រឹងប្រែងផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីផ្តល់សេរីភាពជូនប្រជាជនក្នុងគ្រាដ៏យ៉ាងលំបាក ហើយរក្សាបាននូវវិបុលភាព សេរីភាព និងសុភមង្គល និងជ័យជំនះថ្ងៃ៧មករា១៩៧៩ បានផ្តល់អោយប្រជាជនកម្ពុជានូវ អនាគតរុងរឿង វប្បធម៌រឹងមាំ និងលិទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ។",
"question": "យ៉ាងណាបានសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ទទួលគោរមងារជាប្រភេទមួយនៃ“ព្រឹទ្ធបុរសអស់មួយជីវិត”?",
"answer": "សម្តេចបានទទួលគោរមងារជាប្រភេទមួយនៃ“ព្រឹទ្ធបុរសអស់មួយជីវិត”ពីរដ្ឋសភាអន្តរជាតិដើម្បីស្ថិរភាពនិងសន្តិភាព។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បានសិក្សានៅឯសាកលវិទ្យាល័យកូឡំប៊ី ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក អំពីវិទ្យាសាស្រ្ត ខាងនយោបាយ ក្នុងការទំនាក់ទំនង ហើយគាត់បានបញ្ចប់បរិញ្ញាប័ត្រក្នុងឆ្នាំ១៩៨៣ហើយគាត់ក៏បានសិក្សា ខាងផ្នែកនិតិសាស្រ្ត អំពីច្បាប់អស់រយៈពេលបីឆ្នាំ នៅឯសាកលវិទ្យាល័យហា វ៉ាត ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ គាត់មានកិត្តិយសយ៉ាងខ្លាំង ដោយបានទទូលសញ្ញាប័ត្រជាន់ខ្ពស់។",
"question": "គាត់បានសិក្សានៅឯសាកលវិទ្យាល័យដែលនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "សាកលវិទ្យាល័យកូឡំប៊ី នៅទីក្រុងញូវយ៉ក និងសាកលវិទ្យាល័យហា វ៉ាត",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ ហើយមិត្តអ្នកអានត្រូវចុចទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "\"មានអ្នកខ្លះអាចគិតថា តើវាមានប្រយោជន៍អ្វីទៅក្នុងការធ្វើការងារយ៉ាងលំបាកគ្រាន់តែដើម្បីប្រមូលបានការពិតមួយចំនួនដែលមិនផ្ដល់នូវសេចក្ដីរីករាយ តែផ្ដល់នូវសាស្ត្រាចារ្យសក់វែងប៉ុន្មាននាក់ដែលចូលចិត្តប្រមូលទុករបស់បែបហ្នឹង ដែលនឹងគ្មានប្រយោជន៍សំរាប់អ្នកដទៃ លើកលែងតែទុកសំរាប់អោយអ្នកឯកទេសដ៏ពូកែប៉ុន្មាននាក់ស្វែងយល់នោះ? ចំពោះសំនួរបែបនេះ ខ្ញុំអាចប្រថុយឆ្លើយដោយទុកចិត្តដូចតទៅ។ ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យាបានបង្រៀនយើងថាការរីកចំរើនផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនៅកំរិតដំបូង មិនយូរមិនឆាប់នឹងនាំទៅដល់ការអនុវត្តន៍ក្នុងបច្ចេកទេសនិងឧស្សាហកម្ម ដែលបានធ្វើបដិវដ្ដន៍ជីវភាពរស់នៅរបស់យើង។ ចំពោះខ្ញុំ វាទំនងជាមិនអាចទេដែលថា កិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ខ្ញុំក្នុងការស្វែងយល់ពីទំរង់រូបធាតុ ជាករណីលើកលែងនោះ។ អ្វីដែលមិនសូវប្រាកដ ហើយអ្វីដែលយើងប៉ងនោះគឺថា មនុស្សជាតិនិងក្លាយជាមនុស្សចាស់ទុំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីប្រើប្រាស់ថាមពលពីធម្មជាតិក្នុងផ្លូវល្អ។\"",
"question": "តើការរីកចំរើនផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនៅកំរិតដំបូងមានសេចក្ដីសិក្សារបស់វាសម្រាប់ការអនុវត្តន៍ក្នុងបច្ចេកទេសនិងឧស្សាហកម្មមុនមួយប៉ុន្មាន?",
"answer": "មិនយូរមិនឆាប់នឹងនាំទៅដល់ការអនុវត្តន៍ក្នុងបច្ចេកទេសនិងឧស្សាហកម្ម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងករណីយានជំនិះត្រូវបង្ខំឲ្យឈប់ ឬ ចតនៅលើទ្រូងផ្លូវដែលអាចបង្កជាឧបសគ្គ ឬ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដូចជានៅជិតផ្លូវប្រសព្វ ផ្លូវបត់ ផ្លូវកោង ផ្លូវចុះទួល និងផ្លូវកាត់ផ្លូវរថភ្លើងដោយមូលហេតុយានខូចគាំង ឬជាប់ទាក់ទិននឹងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ហើយមិនអាចរំកិលយានចេញពីទ្រូងផ្លូវបាននោះ អ្នកបើកបរត្រូវប្រាប់ដំណឹងអំពីឧបសគ្គដល់អ្នកបើកបរផេ្សងទៀត ដោយប្រើភ្លើងសញ្ញាអាសន្ន ឬដាក់សញ្ញាត្រីកោណយ៉ាងតិចចម្ងាយ ៣០ម៉ែត្រពីខាងក្រោយយាន។ ចំពោះយានដែលមានទំនិញធ្លាក់លើទ្រូងផ្លូវហើយមិនអាចលើកទំនិញបានភ្លាមៗនោះ ត្រូវធ្វើសញ្ញាប្រាប់ដំណឹងដល់អ្នកបើកបរផេ្សងទៀត ដោយប្រើសញ្ញាត្រីកោណ និងភ្លើងសញ្ញាអាសន្នព្រមគ្នា ឬយ៉ាងហោចណាស់ក៏ប្រើសញ្ញាត្រីកោណមួយនៅចម្ងាយយ៉ាងតិច៣០ម៉ែត្រពីទំនិញនោះ។",
"question": "តើសារៈដែលត្រូវប្រាប់ដំណឹងនៅក្នុងករណីយានជំនិះត្រូវបង្ខំឲ្យឈប់ឬចតនៅលើទ្រូងផ្លូវមានមូលហេតុយានខូចគាំងឬជាប់ទាក់ទិននឹងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ជាអ្វី?",
"answer": "សញ្ញាអាសន្ន ឬដាក់សញ្ញាត្រីកោណ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ (Voice Of Democracy: VOD) គឺជាកម្មវិធីវិទ្យុរបស់ មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) ដែលជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមានទីតាំងនៅភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើការលើកតំកើងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ តាមរយៈការរាយការណ៍ព័ត៌មានតាមវិទ្យុ។",
"question": "តើវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ (VOD) គឺជាប្រព័ន្ធអ្វី?",
"answer": "កម្មវិធីវិទ្យុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "5. រមណីយដ្ឋានខ្សាច់ស (ស្រុកបរិបូណ៌) មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតាំងត្រពាំង ឃុំពេជចង្វារ ស្រុកបរិបូណ៌ ចម្ងាយប្រមាណ ១៥ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមស្រុកបរិបូណ៌ (ផែនទី) ។ ទីតាំងនេះស្ថិតនៅលើដងស្ទឹងបរិបូណ៌ ដែលស្ថិតនៅខាងលើស្ពានអញ្ចាញរូង។ ទីនេះមានឆ្នេរខ្សាច់ស្រស់ស្អាត រួមទាំងមានទឹកសម្រាប់លេងកម្សាន្ត និងមានកន្លែងថតរូបស្អាតៗ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរមណីយដ្ឋានខ្សាច់ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតាំងត្រពាំង ឃុំពេជចង្វារ ស្រុកបរិបូណ៌ និងមានប្រសិទ្ធភាពប្រជុំលេងនិងថតរូបស្អាតៗ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រោយពីព្រះរាជឱរសប្រសូតបានប្រាំថ្ងៃ ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈបានជ្រើសរើសព្រាហ្មណ៍ដ៏ពូកែៗ៨នាក់ ដើម្បីឲ្យថ្វាយព្រះនាម មើលនិងទាយនូវលក្ខណៈរបស់ព្រះពោធិសត្វ ។ ព្រះនាមរបស់ព្រះបរមពោធិសត្វត្រូវបានជ្រើសរើសថា សិទ្ធត្ថ ដែលប្រែថា អ្នកសំរេចប្រយោជន៍គ្រប់យ៉ាង ។ ក្រោយពីមើលលក្ខណៈព្រះពោធិសត្វរួច ឃើញថា ព្រះអង្គប្រកបដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ៣២ប្រការ ព្រាហ្មណ៍៧នាក់ក៏លើកម្រាមដៃពីរទាយថា បើព្រះរាជកុមារស្ថិតនៅជាក្សត្រ ព្រះអង្គនឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិ បើព្រះអង្គចេញសាងផ្នួសនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ កាលនោះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នៅក្មេងជាងគេឈ្មោះ កោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍បានពិចារណាលើទីកន្លែងដែលទ្រង់ប្រសូត គឺនៅក្នុងឧទ្យានក៏លើកម្រាមដៃតែមួយទាយថា ព្រះរាជកុមារប្រាកដជានឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ។ ក្រោយពេលព្រះអង្គប្រសូតបាន៧ថ្ងៃ ព្រះមាតាព្រះអង្គក៏សោយទីវង្គត់ ។ ព្រះរាជកុមារសិទ្ធត្ថ ត្រូវបានព្រះមាតុច្ឆាព្រះអង្គព្រះនាមមហាបជាបតីគោតមីបីបាច់រក្សាតមក ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាក្រុមព្រាហ្មណ៍ដ៏ពូកែដ៏ទំនាញដែលបានជ្រើសរើសដើម្បីឲ្យថ្វាយព្រះនាមមើលនិងទាយលក្ខណៈរបស់ព្រះពោធិសត្វ?",
"answer": "ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈបានជ្រើសរើសព្រាហ្មណ៍ដ៏ពូកែ៨នាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅផ្នែកខាងក្នុងនៅកំពែងទី២មានសាលវែងប្រក់ដោយដំបូលសងអំពីថ្មភក់មានសភាពទ្រុឌទ្រោមខ្លាំងនៅផ្នែកខាងជើងនិងខាងត្បូង។ នៅទីធ្លារនៅផ្នែកខាងក្នុងមានប្រាង្គចំនួន២ឈរត្រង់ជួរគ្នាពីកើតទៅលិច ប៉ុន្តែកំពូលរបស់ប្រាង្គត្រូវបានបាក់បែកខូចខាត។",
"question": "យ៉ាងណានៅផ្នែកខាងក្នុងនៅកំពែងទី២មានសាលវែងប្រក់?",
"answer": "នៅផ្នែកខាងក្នុងនៅកំពែងទី២មានសាលវែងប្រក់ដោយដំបូលសងអំពីថ្មភក់មានសភាពទ្រុឌទ្រោមខ្លាំងនៅផ្នែកខាងជើងនិងខាងត្បូង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ មានសិស្សនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រចំនួន ៤,៨០២ នាក់ដែលសិក្សាលើ ៤ មហាវិទ្យាល័យ។ ក្នុងចំណោមសិស្សទាំងនោះ មាននិស្សិតនារីចំនួន ១,៤៧៨ នាក់។ ចំណុចពិសេសមួយនៃចំណុចសំខាន់នៃសាកលវិទ្យាល័យ គឺការបង្ហាត់បង្រៀនដែលមានគុណភាពនិងបុគ្គលិករដ្ឋបាល។ បច្ចុប្បន្ននេះ ថ្នាក់ក្រោយឧត្ដមសិក្សាដែលទើបបង្កើតមានសិស្ស ៥០៧ នាក់។ មានសាស្ដ្រាចារ្យធ្វើការពេញម៉ោង ៨៤ នាក់ និងគ្រូបង្រៀនក្រៅម៉ោង ១១២ នាក់និង សាស្ដ្រាចារ្យបរទេសចំនួន ៧០ នាក់ដែលផ្ដល់ការបង្រៀនក្រោមកម្មវិធីផ្លាស់ប្ដូរនិស្សិត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីចំណោមសិស្សនិស្សិតនៅមហាវិទ្យាល័យ និងការបង្ហាត់បង្រៀនដែលមានគុណភាពនិងបុគ្គលិករដ្ឋបាល ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឯនាងនារីនឹកប្រារព្ធនឹងខ្លួនឯងថា កូនឈ្នួលកម្លោះនេះចំឡែកជាងកូនឈ្នួលដទៃៗទៀត ជាអ្នកមានអំនួតបន្តិច ថែមទាំងប្រើសំដីមិនចេះក្រែងចិត្តអ្នកណាទេ តែចេះនិយាយសមហេតុសមផល ទើបនាងចូលចិត្តនិយាយ ឬជជែកពីរឿងអ្វីៗលេង នាងធ្លាប់គិតថា នាងគិតដូច្នេះនឹងមានប្រយោជន៍អ្វី ហើយគេជាអ្វីនឹងនាង គេគ្រាន់តែជាកូនឈ្នួលនាងម្នាក់ប៉ុណ្ណោះទេតើ!",
"question": "តើឯនាងនារីនឹកប្រារព្ធនឹងខ្លួនឯងថាលើការជាអ្វីនៃកូនឈ្នួលនាងម្នាក់?",
"answer": "នាងគេគ្រាន់តែជាកូនឈ្នួលនាងម្នាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើនិយាយអំពីនាមនៃរបាំប្រជាប្រិយមួយនេះ គេបានស្គាល់ជាទូទៅថា របាំស្នែងទន្សោង នេះក៏ដោយសារតែគេឲ្យនាមនេះតាមរយៈតួរសម្តែងទាំងពីរ ដែលមានពាក់ស្នែងទន្សោងនៅលើក្បាល។ ហើយឈ្មោះនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅ ពេញក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងមានកត់ត្រាជាសំណេរជាហូរហែរផងដែរ។ ចំពោះនាមមួយទៀត គេហៅខ្លីត្រឹមថា របាំទន្សោង ដែលឈ្មោះនេះគេសម្គាល់តាមរយៈអ្នកសម្តែង ឬការកើតឡើងនៃរបាំនេះ ដែលរាំត្រាប់តាមសត្វទន្សោងញីឈ្មោល។ ហើយក៏មានទំនុកច្រៀងខ្លះមានចំណងជើងថា ទន្សោងគោព្រៃជាដើម ដែលមានជាច្រើនទំនុក ច្រើនបែបទៅតាមតំបន់ ឬតាមការស្រាវជ្រាវ។ ចំណែកនាមមួយទៀត ដែលមានឈ្មោះរីកសុសសាយតែត្រឹមតំបន់ប៉ុណ្ណោះ ជាពិសេសក្នុងភូមិសាស្ត្រនៃឃុំអញ្ចាញរូង ស្រុកបរិបូណ៌ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនេះឯង។ របាំទន្សោងព្រៃព្រាល ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធិនាមតាមទំនុកច្រៀងមួយឃ្លាដ៏ល្បីល្បាញប្រចាំតំបន់ដូចដែលបានលើកឡើងនៅចំណុចខាងលើ។ ឈ្មោះនេះគេយកប្រយោគដើមនៃល្បះមកសម្គាល់ ដែលព្រៃព្រាលគឺជាឈ្មោះភូមិមួយ ក្នុងចំណោមភូមិទាំង ៦ នៅក្នុងឃុំអញ្ចាញរូង ហើយយើងមិនបានដឹងអំពីមូលហេតុដែលគេលើកយកភូមិព្រៃព្រាល មកភ្ជាប់ជាមួយទំនុកច្រៀងនេះឡើយ។ តែនេះក៏បានបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណមួយនៃឈ្មោះរបស់របាំប្រជាប្រិយ ប្រចាំតំបន់មួយដែរ។ (ស្មេរដោយ៖ កវីសិសិររដូវ)",
"question": "តើអ្វីដែលជាប្រភេទនៃនាមរបាំប្រជាប្រិយមួយដែលមានឈ្មោះតាមរយៈតួរសម្តែងទាំងពីរមានពាក់ស្នែងទន្សោងនៅលើក្បាល?",
"answer": "របាំស្នែងទន្សោង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដូចនេះចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៦៧ ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមទាំងមូលក្លាយជាអាណានិគមរបស់បារាំង។ ឯកម្ពុជាលើតាមលក្ខន្តិកៈ ជាប្រទេសក្រោមអាណាព្យាបាល។ ម្ល៉ោះហើយអាជ្ញាធរបារាំងនៅកូសាំងស៊ីន តែងតែធ្វើការកែប្រែបន្ទាត់ព្រំដែនតាមទំនើងចិត្តដោយសំអាងលើបញ្ហានយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ហើយការកែប្រែសុទ្ធតែចំណេញទឹកដីទៅខាងកូសាំងស៊ីនជានិច្ច ដោយមិនអើពើដល់ការតវ៉ារបស់ព្រះរាជាខ្មែរ និងមិនស្នើសួរព្រះយោបល់ផងទេ",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទឹកដីកម្ពុជាគ្រប់គ្រាន់មកម្ដងទៅជាអាណានិគមរបស់បារាំង?",
"answer": "ដូចនេះចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៦៧ ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមទាំងមូលក្លាយជាអាណានិគមរបស់បារាំង និងឯកម្ពុជាលើតាមលក្ខន្តិកៈជាប្រទេសក្រោមអាណាព្យាបាល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នេះជាចំណងជើងសៀវភៅបាឋកថារបស់វរសេនីយ៍ឯក R.Ingersol ជនជាតិអាមេរិកកាំងដែលសមាគមអ្នហេតុផលនិយមបោះពុម្ពផ្សាយ មហាជននិយមចូលចិត្តសៀវភៅនេះជាខ្លាំងរហូតដល់ប្រជាជនក្នុងប្រទេសអាមេរិកនាំគ្នារៃអង្គាស់ប្រាក់កសាងរូបសំណាកលោកវរសេនីយ៍ឯក R.Ingersol ទុកជាអនុសាវរីយ៍ ។",
"question": "តើជនជាតិណាដែលសមាគមអ្នហេតុផលនិយមបោះពុម្ពផ្សាយមហាជននិយមចូលចិត្តសៀវភៅដែលមានចំណងជើងសៀវភៅជាខ្លាំងរហូតដល់ប្រជាជនក្នុងប្រទេសអាមេរិកនាំគ្នារៃអង្គាស់ប្រាក់កសាងរូបសំណាកលោកវរសេនីយ៍ឯក R.Ingersol ទុកជាអនុសាវរីយ៍?",
"answer": "អាមេរិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិសិង្ហបុរី}}ស៊ីហ្គេមលើកទី១២' ធ្វើឡើងនៅប្រទសសិង្ហបុរី ពីថ្ងៃទី២៨ ឧសភាដល់ថ្ងៃទី៦ មិថុនា ឆ្នាំ១៩៨៣។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគ្រោងនឹងធ្វើនៅប៊្រុយណេទេ បើយោងតាមរបៀបថ្មីនៃការប្ដូរវេនធ្វើជាម្ចាស់ដោយធ្វើតាមការវិលជុំនៃអក្ខរក្រម។ សិង្ហបុរីបានយល់ព្រមទទួលធ្វើជំនួសដោយសារ ប៊្រុយណេជាប់រវល់ត្រៀមខ្លួនទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេសនាពេលឆាប់ៗនោះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយគ្រោងនឹងធ្វើព្រឹត្តិការណ៍នេះ?",
"answer": "គ្រោងនឹងធ្វើនៅប៊្រុយណេទេ បើយោងតាមរបៀបថ្មីនៃការប្ដូរវេនធ្វើជាម្ចាស់ដោយធ្វើតាមការវិលជុំនៃអក្ខរក្រម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅជិតគាត់ មីងពតអ្នកលក់នំបញ្ចុកបានស្រែកហៅគូលីបើកលុយមកភ្លក់នំបញ្ចុកគាត់ដែរ។ ដូចចឹកការ៉េម មីងពតបានលក់នំបញ្ចុកជឿឲ្យក្រុមគូលីសង់ផ្ទះ។ រាល់ល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍ ប្ដីគាត់បានមកជាមួយផងដែរ។ ប្ដីគាត់បានកាន់កូនសៀវភៅតូចមួយ ហើយឈ្មោះអ្នកស៊ីជឿឲ្យសងលុយគាត់។",
"question": "យ៉ាងណាមីងពតអ្នកលក់នំបញ្ចុកបានស្រែកហៅគូលីបើកលុយមកភ្លក់នំបញ្ចុក?",
"answer": "មីងពតបានលក់នំបញ្ចុកជឿឲ្យក្រុមគូលីសង់ផ្ទះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀងត្រូវបានចាប់ផ្តើមកសាងឡើងនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៤ និងកសាងរួចជាស្ថាពរនៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៥។ សាកលវិទ្យាល័យនេះត្រូវបានសម្ពោធន៍ដាក់អោយដំណើរការជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ និង សម្ភោធអាគារសិក្សាថ្មី ដែលប្រសិទ្ធិនាមថា អាគារ ឯកឧត្តម ហុក ឡង់ឌី និង ចែកសញ្ញាបត្រដល់និស្សិត ដែលបានប្រឡងបញ្ចប់ការសិក្សា នៅថ្ងៃ ចន្ទ ទី ១៩ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១០ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាកសាងរួចសាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង?",
"answer": "កសាងរួចសាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ និង សម្ភោធអាគារសិក្សាថ្មី ដែលប្រសិទ្ធិនាមថា អាគារ ឯកឧត្តម ហុក ឡង់ឌី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានភាពច្របូកច្របល់ដែលបានបន្សល់ទុកជាកេរ្តិ៍តំណែលនៃបញ្ហាសង្គមជាច្រើន ដោយបូកបញ្ចូលនូវចំនួនក្មេងដែលរស់នៅ និងធ្វើការនៅតាមផ្លូវដ៏ច្រើនលើសលប់ផងដែរ។ តាមរបាយការ ណ៍ដែលបានដកស្រង់ទិន្នន័យពីអង្គការសង្គ្រោះកុមារបានឲ្យដឹងថា មានក្មេងប្រមាណជា១០,០០០នាក់ ដែលកំពុងធ្វើការនៅតាមផ្លូវ ហើយមាន១០០០នាក់កំពុងរស់នៅតាមផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ភាពក្រីក្រជាតួ នាទីដ៏ធំមួយដែលនាំឲ្យក្មេងៗផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់គេរស់នៅតាមផ្លូវ ប៉ុន្តែក៏មានកត្តារួមផ្សំផ្សេងៗទៀតដូចជា អំពើហឹង្សាក្នុងគ្រួសារ ម្តាយឫឪពុក ឫទាំងម្តាយឪពុកបានបាត់បង់ជិវិតដោយសារមេរោគអេដស៍ជាដើម។ មូលដ្ឋានសំខាន់ដើម្បីឲ្យមានជីវិតរស់នៅបាន កុមារទាំងនោះពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ខិតខំធ្វើការទៅតាមសកម្ម ភាពផ្សេងៗពីគ្នាដូចជា ធ្វើជាពេស្យាចារ ចោរកំប៉ិកកំប៉ុក អ្នកសុំទាន អ្នកលាងឡាន អ្នកលក់សៀវភៅ លក់ផ្កា និងកាសែតជាដើម។ ពួកគេមិនអាចទៅសាលាបានទេ ដោយសារតែថ្លៃសាលាមានតំលៃខ្ពស់ពេក ហើយគ្រួសារពួកគេជារឿយៗពឹងផ្អែកទៅលើប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេ ទោះបីជាមានចំនួនតិចតួចស្តួចស្តើង ក៏ដោយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីមានភាពច្របូកច្របល់ដែលបានបន្សល់ទុកជាកេរ្តិ៍តំណែលនៃបញ្ហាសង្គមជាច្រើន ដោយបូកបញ្ចូលនូវចំនួនក្មេងដែលរស់នៅ និងធ្វើការនៅតាមផ្លូវដ៏ច្រើនលើសលប់ផងដែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រវត្ដិសាស្ត្រគឺជាវិទ្យាសាស្ដ្រដែលរៀនហេតុការណ៍របស់មនុស្ស។ មានពីរគំនិតអំពីប្រវត្តិមួយដែល និយាយថាប្រវត្តិដើម នៅពេលមនុស្សបានបង្កើតអក្សរ (១០០០០ឆ្នាំហើយនៅ ទ្វីបអាស៊ីខាងលិច)។ ប្រវត្តិមុនមនុស្សស្គាល់អក្សរគេហៅពេលនោះ បុរេប្រវត្តិសាស្ដ្រ។ មួយទៀតដែលគិតថាប្រវត្តិដើមនៅប្រទេសមួយពេលមាននិវេទន៏របស់ប្រទេសមួយ។ ស្គាល់ប្រវត្តិគឹជាសារះសំខាន់សំរាប់ស្វែងយល់បច្ចុប្បន្នកាលពីព្រោះសង្គមបច្ចុប្បន្នគឹជាលទ្ធផលរបស់អតីត។ហើយនិងពេលគេស្គាល់ប្រវត្តិគេបានគិតដល់អនាគតកាល។",
"question": "យ៉ាងណាជាវិទ្យាសាស្ត្រដែលរៀនហេតុការណ៍របស់មនុស្ស?",
"answer": "វិទ្យាសាស្ត្រដែលរៀនហេតុការណ៍របស់មនុស្សគឺជាប្រវត្តិសាស្ដ្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក អូបាម៉ា បានរៀបការជាមួយ លោកស្រីមីឆហ៊ីលី អូបាម៉ា តាំងពីឆ្នាំ១៩៩២។ លោកស្រី បានបញ្ចប់ការសិក្សាបរិញ្ញាប័ត្រ ផ្នែកសិល្បៈ ហើយក៏បានទទួលនូវ សញ្ញាប័ត្រជាន់ខ្ពស់ ពីសាកលវិទ្យាល័យ ហា វ៉ាត ផ្នែកខាងច្បាប់ផងដែរ។ លោកស្រីបានធ្វើការជាមេធាវី ហើយពួកគេមានកូនស្រីពីរនាក់ គឺ មាល័រ អាន ដែលបានកើតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ ហើយកូនស្រីម្នាក់ទៀតឈ្មោះថា ណាត តាស្យា(ហៅថា ស្យាស្យា)បានកើតក្នុងឆ្នាំ២០០១ ហើយពួកគេនៅតែបន្តការរស់នៅ ឆីកា ហ្គូ និងផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់សេតវិមាន វិញនៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ២០០៩។ គាត់នឹងមានគំរោង ទៅលេងឆ្កែជាទីស្រលាញ់របស់គាត់ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់ការសិក្សា។",
"question": "តើលោកស្រីអូបាម៉ាបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីណា និងផ្នែកណា?",
"answer": "សាកលវិទ្យាល័យហា វ៉ាត ផ្នែកខាងច្បាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រៅពីម្រេច និងស្រូវ ខេត្តកំពត សំបូរទៅដោយដំណាំល្អៗ និងប្លែកៗ ដូចជា ទុរេន សាវម៉ាវ ដូង សណ្តែកសៀង សណ្តែកដី ពោត និងប៉េងប៉ោះជាដើម។ យើងទាំងអស់គ្នា ច្បាស់ជាបានស្គាល់ហើយនូវរសជាតិទុរេនកំពត។ ទុរេនកំពត ត្រូវបានគេដាំដុះនៅតំបន់ខ្ពង់រាប ជាពិសេសនៅតំបន់ទឹកឈូ។ ប្រជាជនខេត្តកំពត ក៏ប្រសប់ណាស់ដែរ ក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វសម្រាប់បម្រើវិស័យកសិកម្ម និងសម្រាប់ផលិតផលនៅលើទីផ្សានេះដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ មានគ្រួសារសរុប ១ ៤១៣ ចិញ្ចឹមត្រីដោយក្នុងនោះអ្នកស្រុកដងទង់ជាអ្នកចិញ្ចឹមច្រើនជាងគេ។ ប្រជាជនជាងពាក់កណ្តាល ៨ ម៉ឺនគ្រួសារចិញ្ចឹម[[ជ្រូក ជាង ១ សែនគ្រួសារចិញ្ចឹមមាន់ ៤៥ ០០០ គ្រួសារចិញ្ចឹមទា ១០៣ គ្រួសារចិញ្ចឹមពពែ និង ៩៣៤ គ្រួសារចិញ្ចឹមសេះ។ ជាមធ្យមគ្រួសារនីមួយៗមានគោឬក្របីសម្រាប់ជំនួយ កសិកម្មចំនួន ២,៥ ក្បាល។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ គេប្រមូលផលពោតបាន ៣ ៤០០ តោន សណ្តែកដីបាន ៤៥៨ តោន ដំឡូងមី ៩៤៥ តោន និងប៉េងប៉ោះ ៩៥២ តោន។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខេត្តកំពតបាននាំចេញដូងយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសមកកាន់ ទីក្រុងភ្នំពេញដោយសារទីនោះសំបូរដើមដូង ជាពិសេសដូងតុកកែ ដែលយើងស្គាល់គ្រប់ៗគ្នា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រៅពីម្រេច និងស្រូវ ខេត្តកំពត ដែលមានការសំបូរទៅដោយដំណាំល្អៗ និងប្លែកៗ ជាធម្មជាតិ និងការចិញ្ចឹមសត្វសម្រាប់កសិកម្ម និងផលិតផលនៅលើទីផ្សាន់ទឹក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទេចៅ (យាយម៉បប្រកែក) យាយជូនទៅមិនបានទេ ព្រោះយាយខ្លាចមហាចោរនោះណាស់ ធម្មតា ចិត្តមហាចោរ តែដល់មានការអ្វីស្រួលមិនស្រួលកើតឡើង វាមុខជាមកសម្លាប់យាយចោលហើយ !។ យាយចាស់ហើយ តែយាយនៅចង់រស់នៅឡើយ។ ចូរចៅជឿជាក់ថា យាយចង់ឲ្យចៅនិងនាងនោះ បានគ្នាជាប្តីប្រពន្ធណាស់ ព្រោះតាំងតែពីកាលយាយបានឃើញនាងមក ទោះពេលយាយចេញដើរទៅផ្សារ ទៅកាន់ភូមិនានា ទៅសង្រ្គោះគេក្តី យាយតែងតែគយគន់សម្លឹងមើលរាល់ថៃ្ង តែមិនប្រទះឃើញ បុរសកម្លោះណាម្នាក់ ឲ្យសមល្មមនិងចិត្តយាយសោះ ទើបតែពេលនេះចៅមកដល់ចំជាមហាលាភហើយ ចៅគេងឲ្យស្រួលទៅ ព្រឹកសែ្អកចាំចៅចេញដំណើរទៅរកនាង។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកបានជឿជាក់ថាអ្នកជាមកសម្លាប់យាយចោលជាធនាគារនេះ?",
"answer": "ជាធនាគារនេះ យាយមិនបានទេ ព្រោះយាយខ្លាចមហាចោរនោះណាស់ ហើយជឿជាក់ថាផ្លោះពេលនេះយាយតែងតែគយគន់សម្លឹងមើលរាល់ថៃ មិនប្រទះឃើញជាមកសម្លាប់យាយចោល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សម័យយុគដែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានចាប់ផ្ដើមនៅប្រហែល ម.គ. ៥០០ និង បន្តរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃសម័យហ៊្វូណាន ប្រហែលគ.ស.៥០០ ខណៈដែលវាផ្ដល់ភស្តុតាងរឹងមាំលើកដំបូងអំពីពាណិជ្ជកម្មសមុទ្រដែលមិនចេះដាច់ និង អន្តរកម្មសង្គមនយោបាយជាមួយឥណ្ឌា និង អាស៊ីខាងត្បូង។ ជិតដល់សតវត្សទី១ ពួកអ្នកស្រុកបានវិវឌ្ឍខ្លួនកាន់តែសាំញ៉ាំ ដោយបានរៀបចំជាសង្គមៗ និង លោកធាតុវិទ្យាបែបសាសនាផ្សេងៗ ដែលតំរូវឱ្យមានភាសានិយាយរីកចំរើនកាន់តែខ្លាំងឡើងពាក់ព័ន្ធគ្នានឹងភាសាដែលគេនិយាយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។",
"question": "តើសម័យយុគដែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានចាប់ផ្ដើមនៅពេលណា?",
"answer": "ម.គ. ៥០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "កោបិមហានិកាយ (ប្រសូតថ្ងៃអា ទិត្យ ១៥កើត ខែបុស្ស ឆ្នាំរោង ចត្វាស័ក ព.ស.២៤៣៥/គ.ស.១៨៩២ សុគត ឆ្នាំថោះ ព.ស.២៥១៩/គ.ស.១៩៧៥) ជាសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជអង្គទី៥ នៃគណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ទ្រង់កាន់តំណែងពីព.ស.២៥១៣ ដល់ ព.ស.២៥១៩ ក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។៚",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាប្រសើរជនជំនាញមួយដែលបានទ្រង់កាន់តំណែងជាប្រធានាមហានិកាយនៅសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ?",
"answer": "កោបិមហានិកាយ (ប្រសូតថ្ងៃអា ទិត្យ ១៥កើត ខែបុស្ស ឆ្នាំរោង ចត្វាស័ក ព.ស.២៤៣៥/គ.ស.១៨៩២ សុគត ឆ្នាំថោះ ព.ស.២៥១៩/គ.ស.១៩៧ᕥ)",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងរឿងនិទានមួយរបស់ម៉ាឡេ មានរៀបរាប់អំពីព្រះអង្គម្ចាស់មួយអង្គឈ្មោះ ស្រីវិចាយ៉ា ដែលបានរួចរានជីវិតមកដល់កោះនេះ ក្រោយពីនាវារបស់ទ្រង់បានលិច នៅស.វទី១៣។ នៅលើកោះនោះទ្រង់បានឃើញសត្វចំលែកមួយក្បាលដែលទ្រង់បានប្រាប់គេឯងថាជាសត្វតោ។ ដោយជឿថានេះជានិមិត្តរូបល្អ ទ្រង់បានបោះទីតាំងនៅទីនោះ ហើយដាក់ឈ្មោះកន្លែងនោះថា ស៊ីងហ្គាពូរ៉ា (Singapura ៖ បុរីនៃសត្វសិង្ហ)។ ប៉ុន្តែគេជឿថាគ្មានសត្វតោរស់នៅលើកោះនេះទេ។ សត្វដែលព្រះអង្គម្ចាស់នោះឃើញ ប្រហែលជាសត្វខ្លាម៉ាឡាយ៉ានទេ។",
"question": "ព្រះអង្គម្ចាស់មួយនៅក្នុងរឿងនេះឃើញសត្វណាដែលទ្រង់បានប្រាប់គេឯងថាជាសត្វតោ?",
"answer": "សត្វចំលែក",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមសិលាចារឹកលង្វែកដដែលនេះ ប្រាសាទបាភួនមានឈ្មោះដើម \"ហេមាទ្រី (Hemadri)\" មានន័យថា \"ភ្នំមាស\"។ សូមសម្រួលនិងសង្ខេបន័យនៅក្នុងសិលាចារឹកដែលនិយាយថា \"នៅកណ្ដាលជម្ពូទ្វិប ដែលជាលំនៅនៃទេពទាំងឡាយ មានភ្នំមាសមួយ (ហេមាទ្រី)។ ព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២បានលើកភ្នំមាសមួយនេះនៅកណ្ដាលទីក្រុង...\"។ ទាក់ទងនឹងភ្នំមាស ឬប្រាសាទមាសនេះក៏មាននិយាយនៅក្នុងកំណត់ត្រារបស់អ្នកការទូតចិន ជីវតាក្វាន់ ដែលមកអង្គរនៅក្នុងឆ្នាំ១២៩៦។ក្នុងកំណត់ត្រានោះនិយាយថា៖ \"...ព្រះរាជវាំងស្ថិតនៅផ្នែកខាងជើងនៃប្រាសាទមាសនិងស្ពានមាស នៅជិតទ្វារចូលខាងជើង ចម្ងាយប្រហែលពី៥ទៅ៦លី (ព្រះរាជវាំងគឺនៅក្នុងបរិវេណអង្គរធំ មានប្រាសាទភិមានអាកាសនៅកណ្ដាល) ។ អ្នកស្រាវជ្រាវយល់ថាប្រាសាទមាសនិងស្ពានមាសដែលនិយាយក្នុងកំណត់ត្រាចិននោះ គឺជាប្រាសាទបាភួននេះឯង។",
"question": "យ៉ាងណានៅកណ្ដាលជម្ពូទ្វិបមានភ្នំមាសមួយ?",
"answer": "នៅកណ្ដាលជម្ពូទ្វិប ដែលជាលំនៅនៃទេពទាំងឡាយ មានភ្នំមាសមួយ (ហេមាទ្រី)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ច្រើនជាង៩០%នៃប្រជាជនកោះជ្វាជាមូស្លីម។ មានក្រុមអ្នកកាន់ព្រហ្មញ្ញសាសនាតូចៗនៅទូទាំងកោះផងដែរ ដែលសហគមន៍ធំរបស់ពួកគេមាននៅឆ្នេរភាគខាងកើតក្បែរកោះបាលី។ ក្រុមអ្នកកាន់គ្រឹស្តសាសនាច្រើនមាននៅទីក្រុងធំៗ។ អ្នកកាន់គ្រឹស្តសាសនានិកាយរ៉ូម៉ាន់កាតូលិកតឹងរឹងមាននៅភាគខាងត្បូងនៃកោះ។ អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ឋសាសនាមាននៅទីក្រុងធំៗផងដែរ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីដើមកំនើតចិន។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីបានទទួលស្គាល់សាសនាផ្លូវការចំនួន៦។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីក្រុមអ្នកកាន់ព្រហ្មញ្ញសាសនានៅកោះជ្វាជាមូស្លីម ដែលមានសហគមន៍ធំនៅជើងទឹក និងទីក្រុងធំៗ និងសាសនាផ្លូវការចំនួន៦ដែលទទួលស្គាល់ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចាប់តាំងពីការរលំរលាយនៃសហភាពសូវៀត ប្រជាជននៅសហភាពសូវៀតក្ដី និងនៅប្រទេសរណបក្ដី នៅពាសពេញពិភពលោកនាំគ្នាសម្រេចធ្វើរួចមកហើយ គឺនាំគ្នាផ្ដួលរំលំរូបសំណាកដែលធ្វើឡើងដើម្បីជាគារគោរពដល់រូបគាត់ ដែលភាគច្រើននៅអឺរ៉ុបខាងកើត ប៉ុន្តែរូបសំណាករបស់គាត់ជាច្រើនទៀតនៅប្រទេសរុស្ស៊ី និងអតីតសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតនៅអាស៊ីកណ្ដាល មិនត្រូវបានបំផ្លាញទេ។ នៅឆ្នាំ១៩៩១ ក្រោយពីបិទបញ្ចប់ការបោះឆ្នោត និងការតស៊ូនយោបាយរវាងពួកកុម្មុយនិស្ត និងពួកសេរីនិយម ទីក្រុងលេនីនក្រាតត្រូវបានប្ដូរទៅជា សាំងពីទឺប៊ឺស ដែលជាឈ្មោះដើមប្រើនៅជំនាន់ស្ដេចត្សារវិញ។ ប្រជាជននៃក្រុងអ៊ូលីយ៉ាណូវស្ក ដែលជាស្រុកកំណើតរបស់លេនីន បានប្រឆាំងរាល់ការប៉ុនប៉ងទាំងឡាយណា ដើម្បីប្ដូរឈ្មោះទីក្រុងនេះទៅជា ស៊ីមបៀរស្កវិញ។ ប្រធានបទនៃការបញ្ចុះសពលេនីន បានធ្វើឲ្យនឹកឃើញព្រឹត្តិការណ៍ ដែលកន្លងទៅច្រើនឆ្នាំមកហើយនៅប្រទេសរុស្ស៊ី។",
"question": "ហេតុអ្វីជាមួយនឹងការប្រឆាំងរាល់ការប៉ុនប៉ងរបស់ប្រជាជននៃក្រុងអ៊ូលីយ៉ាណូវស្កនៅឆ្នាំ១៩៩១?",
"answer": "ប្រជាជននៃក្រុងអ៊ូលីយ៉ាណូវស្កបានប្រឆាំងរាល់ការប៉ុនប៉ងទាំងឡាយដើម្បីប្ដូរឈ្មោះទីក្រុងពីលេនីនទៅជាស៊ីមបៀរស្ក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅ 165,25 លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (63,8 លានម៉ាយការ៉េ) នៅក្នុងតំបន់នេះផ្នែកដ៏ធំបំផុតនៃមហាសមុទ្រពិភពលោក - និងនៅក្នុងវេន, hydrosphere នេះ - គ្របដណ្តប់ប្រមាណជា 46% នៃផ្ទៃទឹកផែនដីនិងប្រហែលមួយភាគបីនៃផ្ទៃលើដីរបស់ខ្លួនសរុប ធ្វើឱ្យវាមានទំហំធំជាងទាំងអស់នៃតំបន់ដីផែនដីរបស់បញ្ចូលគ្នា [1] សមីការ subdivides វាទៅក្នុងភាគខាងជើងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកមហាសមុទ្រនិងភាគខាងត្បូងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកមហាសមុទ្រដោយមានពីរករណីលើកលែង: ។ នេះGalápagosនិង Gilbert កោះខណៈពេលដែល straddling សមីការនេះត្រូវបានចាត់ទុកទាំងស្រុងនៅក្នុងភាគខាងត្បូងបាន នៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ [2] ការ Trench ម៉ារៀណាភាគខាងលិចនៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើងគឺជាចំណុច deepest នៅក្នុងពិភពលោកឈានដល់ជម្រៅនៃ 10.911 ម៉ែត្រ (35,797 ft) នៃមួយទេ។ [3]",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីមហាសមុទ្រពិភពលោក ដែលមានទំហំធំជាងទាំងអស់នៃតំបន់ដីផែនដីរបស់បញ្ចូលគ្នា និងមានពីរភាគខាងជើងនិងខាងត្បូង ដែលមានពីរករណីលើកលែង: នេះGalápagos និង Gilbert កោះ នៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ/. ដោយផ្អែកទៅលើការបកស្រាយខាងលើ យើងអាចទាញយកនូវហេតុផលពីអតីតកាលដែលមានទាក់ទងនូវរឿងព្រេងរបស់ក្មែរក្នុងការបង្កើតទឹកដីគឺ “រឿង ព្រះថោង នាងនាគ” មកធ្វើ ការបកស្រាយ បន្ថែម តែពេលនេះ ខ្ញុំពុំលើកពី (ព្រះថោងឡើយ) ព្រោះគាត់គឺជាអ្នកចំណូលថ្មីក្រោយ ដូច្នេះខ្ញុំលើកតែព្រះនាងនាគមកបកស្រាយពន្យល់តែប៉ុណ្ណោះ ។ ព្រោះព្រះនាងនាគ ជាបុព្វហេតុដែលនាំអោយកើតពាក្យថា (មេ ឬ ក្មេរ ) នេះ ។ ពាក្យ (ព្រះនាងនាគ) បើ យើងមិនមើលការពន្យល់បកស្រាយ ឲ្យបានក្បោះក្បាយ និង ត្រឹមត្រូវនោះទេ នោះប្រាកដជានឹងមានការយល់ច្រលំទៅ លើ (សត្វនាគ) ជាមិនខាន ព្រោះមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះយើងនៅតែច្រលំ ដោយសារតែការមិនបានបំបែកគំនិតក្នុងថ្ម ដែលបុព្វបណ្ឌិតយើងបានឆ្លាក់ចារិកទុកលើប្រាសាទ រាប់ពាន់នៅតាម ផ្តែរ សសរ ហោជាង …។ល។ សំរាប់អោយ មនុស្សសម័យក្រោយស្វែងយល់ ។ បើយើងត្រិះរិះពិចារណាតាមហេតុផល ក្នុងទ្រឺស្តី (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) បារមគ្រូនៃយើង យើង ឃើញថា មនុស្សកើតមកពីមនុស្ស តិរច្ឆានកើតមកពីតិរច្ឆាន វាពុំអាចមានមនុស្សកើតកូនមកជាតិរច្ឆានឬតិរច្ឆានកើតកូនមកជាមនុស្សនោះឡើយ។",
"question": "ពាក្យដែលមានជំនួយពីរឿងព្រះថោងនាងនាគមានអ្វី?",
"answer": "មេ ឬ ក្មេរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "យោងតាម អនុក្រឹត្យ លេខ ១៤៥ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ ស្ដីពីការបំបែកសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ នៃខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យត្រូវបំបែកជាបី សង្កាត់គឺ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី១ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី២ និងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី៣។ អម និងអនុក្រឹត្យ លេខ ១៤៦ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ ស្ដីពីការបំបែកសង្កាត់បឹងទំពុន នៃខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ សង្កាត់បឹងទំពុនក៏ត្រូវបំបែកជាពីរសង្កាត់ទៀតដែរ គឺសង្កាត់បឹងទំពុនទី១ និងសង្កាត់បឹងទំពុនទី២។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបំបែកសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ និងសង្កាត់បឹងទំពុន រាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចៅចិត្រក្រឡេកមើលមកក្រោយ ស្រាប់តែឃើញភ្នែកគ្រប់ៗគូ សំឡឹងមើលមកចំខ្លួន ។ បាឡាត់ស្រុកភ្លាត់ធ្លាក់ពីទីអង្គុយ ហ្លួងរតនសម្បត្តិកំពុងយកដៃស្ទាបក្បាល ដែលប៉ះទង្គិចនឹងដំបូលរថ នាងនារីផ្អៀងទ្រេតវិះតែធ្លាក់ តែចួនជាចាប់បង្អែកទាន់បាន ។",
"question": "តើបាឡាត់ស្រុកភ្លាត់ធ្លាក់ពីដែល?",
"answer": "ទីអង្គុយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាលសន្និសិទចតុមុខ \"ចតុម្មុខ\" យកឈ្មោះតាមទីតាំងដែលវាតាំងនៅគឺនៅត្រង់ចតុមុខ។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦២ ដោយវិស្វករខ្មែររបស់រោងចក្រសុីម៉ង់ចក្រីទីងគឺលោក(មិនចាំឈ្មោះ) ដើម្បីត្រៀមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទទួល សន្និសិទពុទ្ឋសាសនា នៅភ្នំពេញ។ សាលសន្និសិតនេះមានលទ្ឋភាពទទួលសមាជិកបានចំនួន ៨០០នាក់។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយសាលសន្និសិទចតុមុខ?",
"answer": "សាលាខាងនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦២ ដោយវិស្វករខ្មែរ និងត្រៀមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទទួល សន្និសិទពុទ្ឋសាសនា នៅភ្នំពេញ ហើយមានលទ្ធផលទទួលសមាជិកចំនួន ៨០០នាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សហភាពពន្ធគយប៊ែលណឺលុច្ស (Benelux Customs Union) ដែលឥឡូវក្លាយជាសហភាពសេដ្ឋកិច្ចប៊ែលណឺលុច្ស (Benelux Economic Union) គឺជាឧទាហរណ៍ដំបូងមួយនៃស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ចបែប supranational ។ សហភាពនេះអនុញ្ញាតឲ្យមានតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី ដែលក្នុងនោះរួមមានដូចជាប្រទេសបែលហ្សិក, ណឺឌ័រឡែន (ឬ ហុឡង់ដ៍), និង លុច្សសំប៊ួរ ។ លើសពីនេះទៅទៀត វាក៏អនុញ្ញាតឲ្យមាន តារាងពន្ធគយរួមសម្រាប់ទំនិញមកពីប្រទេសនៅក្រៅសហភាពផងដែរ។ ដោយមានកំណើតនៅឆ្នាំ ១៩៤៨, សហភាពនេះបានកើតឡើងនិងរីកធំធាត់ក៏ដោយសារគំនិត ដែលទទួលស្គាល់ថាសេដ្ឋកិច្ចនៃរដ្ឋទោលនីមួយៗមិនមានទំហំធំល្មម សម្រាប់ប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារសកលលោកទេ។ តាមការពិត ប្រទេសបែលហ្សិក និងលុច្សសំប៊ួរបានរួមគ្នាជាសហភាពសេដ្ឋកិច្ចតាំងពីឆ្នាំ ១៩២១ មកម្លេះ ហើយចំណែករដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសបែលហ្សិក និងហុឡង់ដ៍ បានព្រមព្រៀងគ្នាលើគោលការណ៍ស្ដីពីសហភាពពន្ធគយ តាំងពីកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ផងដែរ។ ប្រទេសទាំងបីនេះបានក្លាយជារដ្ឋដ៏សកម្មក្នុងដំណើរការសហប្រតិបត្តិការក្នុងអឺរ៉ុប ហើយពួកគេបានបន្តប្រឹងប្រែង ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រទេសពួកគេមានសមាហរណកម្មកាន់តែខិតជិតចូលគ្នាថែមទៀតក្នុងក្របខ័ណ្ឌមួយឯករាជ្យពីការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងទី្វបអឺរ៉ុបទាំងមូល។",
"question": "យ៉ាងណាជាមានតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីក្នុងសហភាពប៊ែលណឺលុច្ស?",
"answer": "មានតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីក្នុងសហភាពប៊ែលណឺលុច្សដែលរួមមានប្រទេសបែលហ្សិក, ណឺឌ័រឡែន (ឬ ហុឡង់ដ៍), និង លុច្សសំប៊ួរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុណ្យបច្ច័យបួន គេធ្វើសម្រាប់ជូនអ្នកមានគុណនៅពេលលោកចាស់ជរា ក្នុងបំណងចង់ឲ្យអ្នកមានគុណបានឃើញផ្ទាល់ ត្រេកអរ ជ្រះថ្លាក្នុងការធ្វើកុសល។ ម្យ៉ាងទៀត គេធ្វើដើម្បីបញ្ជូនកុសលទៅដល់មាតាបិតា ជីដូនជីតាដែលបានចែកឋានទៅហើយ ដោយខ្លាចក្រែងលោកមានកង្វះខាតនៅលោកខាងមុខ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបុណ្យបច្ច័យបួន ដែលធ្វើសម្រាប់ជូនអ្នកមានគុណ មានគោលដៅជាច្រើន មានទៅដល់មាតាបិតា ជីដូនជីតាដែលបានចែកឋានទៅហើយ និងមានការប្រើប្រាស់អ្នកមានគុណជ្រះថ្លាក្នុងការធ្វើកុសល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ហៃសាធុសប្បុរសផងទាំងឡាយអើយ រីព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី ទ្រង់ព្រះកន្សែងដូច្នេះទៀតថា ឱ! ហេតុអ្វីអើយ ក៏គេ មកបំបរបង់បាវេស្សន្តរ ដ៏ជាអ្នកឥតទោស ដោយនូវពាក្យអ្នកស្រីពិរាស្ត្រនេះ ឱ! ដូចអញគិតនេះហើយ ថាបើឥតនឹងបា វេស្សន្តរហើយ សមជីវិតអញនឹងក្ស័យមែនហោង ។ ហៃសប្បុរសផងទាំងឡាយអើយ កាលណាព្រះនាងសុបារសុប្បតី ទ្រង់ព្រះកន្សែងយោបំដូច្នោះហើយ ក្សិណនោះ រីអស់ទាំងស្រីស្នំ ក្រមការ បរិពារ បម្រើទាំងអម្បាលម៉ាន នៅក្នុងព្រះរាជ មន្ទីរនោះក្តី នៅក្រៅព្រះរាជមន្ទីរព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យក្តី កាលណាបើឮសព្ទយោបំព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី ទ្រង់ព្រះកន្សែងហើយ អស់ស្រីស្នំទាំងអម្បាលនោះ សឹងមកជំនុំព្រមនឹងគ្នាហើយ សឹងដ៏លើកដៃដាក់លើត្បូង ដៃមួយគក់ ទ្រូងទួញយំសោកស្រណោះ អាឡោះអាឡ័យក្សត្រថ្លៃទាំងពីរព្រះអង្គនោះ ពុំអាចនឹងទប់ទល់ តម្កល់អាត្មាភាពបានឡើយ សឹងដ៏មានខ្លួនញ័រចំប្រប់ សន្លប់ដួលទៅ នៅនាព្រះរាជមន្ទីរ បីដូចព្រៃសាលវ័ន ដូលទៅ ដោយអំណាចខ្យល់បក់ បំភ្លូកដូច្នោះហោង ។",
"question": "ពេលណាដែលព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី ទ្រង់ព្រះកន្សែងដូច្នោះហើយ មានស្រីស្នំទាំងអម្បាលម៉ានមកជំនុំនៅព្រះរាជមន្ទីរ?",
"answer": "ក្នុងពេលព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី ទ្រង់ព្រះកន្សែងយោបំព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យក្តី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភាគខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦៖ គឺផ្ទៃដីគ្របដណ្តប់ទៅដោយផ្ទៃដីខ្ពង់រាប និងព្រៃឈើប្រមាណ ៧០ ភាគរយ ហើយអាកាសធាតុផ្តល់ផលល្អសម្រាប់របរកសិកម្មនានា ដូចជាការធ្វើស្រែចម្ការ ហើយរុក្ខសាស្រ្ត និង សត្វពាហនៈគឺអោយទិន្នផលល្អ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជារបរកសិកម្មនានានៅក្នុងភាគខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦?",
"answer": "របរកសិកម្មនានានៅក្នុងភាគខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦ គឺអោយទិន្នផលល្អសម្រាប់ការធ្វើស្រែចម្ការ ហើយរុក្ខសាស្រ្ត និង សត្វពាហនៈ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពេលចូលដល់ប្រាសាទ ភ្ញៀវទេសចរនិងឃើញមានការប្រើប្រាស់ទឹកលុបពណ៌សសម្រាប់ការបង្ហាញការស្រលាញ់របស់យុវជនមួយចំនួន នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នដែលមិនបានគិតពីផលប៉ះពាល់និងតម្លៃកេរ្តិ៍តំណែលរបស់ប្រាសាទ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានបូជាសាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ក្នុងការកសាងទុកជាកេរ្ដិ៍តំណែលឳ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយធ្វើជាទីសក្ការៈបូជា។",
"question": "យ៉ាងណាជាធរណីមាត្រាធម្មជាតិដែលបានបង្ហាញក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "មានការប្រើប្រាស់ទឹកលុបពណ៌សសម្រាប់ការបង្ហាញការស្រលាញ់របស់យុវជនមួយចំនួន",
"type": "explain"
},
{
"context": "បាណ្ឌវក្សត្រិយ៍ព្រមគ្នាធ្វើវន្ទាព្រះរាជា ហើយក៏ថយចេញមកអំពីមុខព្រះទីនាំង តអំពីនោះមកមួយស្របក់ មានស្ត្រីម្នាក់តែងកាយរយីករយាក ដើរចូលទៅក្នុងអន្តេបុរស្ថាន គឺព្រះរាជវាំងជាន់ក្នុង តែទម្រង់ឆោមល្អឥតខ្ចោះ អ្នកណាឃើញហើយក៏មានចិត្តបដិព័ទ្ធនឹងឆោមរបស់នាងស្ទើរភ្លាំងភ្លើស្មារតី ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការវន្ទាព្រះរាជា និងមុខព្រះទីនាំង ហើយមានសំណុំរបស់ស្ត្រីម្នាក់ដែលមានចិត្តបដិព័ទ្ធនឹងឆោមរបស់នាង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំពោះនាងទេវីស្រីនឹងកត់ត្រាទុកក្នុងចិត្តជាប់ជានិច្ចថា រាត្រីនេះជារាត្រីធំបំផុតតែមួយក្នុងមួយជីវិតរបស់នាង។ឆោមស្រស់ចង់ឲ្យរាត្រីនេះក្លាយទៅជារាត្រីឯករបស់ប្រវត្តិសង្ខារនាង។ សង្សារស្រីចង់សរសើររាត្រីនេះ ចង់ច្រៀងតែពីរាត្រីនេះ ប្រយោជន៍ឲ្យគូស្នេហ៍ជាន់ក្រោយៗស្គាល់តែរាត្រីមួយនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជារាត្រីធំបំផុតតែមួយក្នុងមួយជីវិតរបស់ទេវីស្រី?",
"answer": "រាត្រីនេះជារាត្រីធំបំផុតតែមួយក្នុងមួយជីវិតរបស់នាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ១៩៥៩ PAPដណ្ដើមបាន៤៣កៅអីក្នុងចំនោម៥១កៅអីក្នុងសភា។ សិង្ហបុរីបានទទួលស្វ័យភាពគ្រប់គ្រងលើគ្រប់ផ្នែក លើកលែងតែវិស័យការពារជាតិនិងទំនាក់ទំនងការបរទេស។។ លោក លី ក្វាន់យូបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១នៃរដ្ឋសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី៣ មិថុនា ១៩៥៩។ បន្ទាប់ពីទទួលបានស្វ័យភាពពីអង់គ្លេស លោកបានជួបបញ្ហាជាច្រើនដូចជា វិស័យអប់រំ ការផ្ដល់ជំរក និងភាពអត់ការងារធ្វើ។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកង្វះទីជំរក លោកបានបង្កើតអោយមានគណៈកម្មាធិការផ្ដល់ជំរកនិងអភិវឌ្ឍន៍(Housing and Development Board)។ គណៈកម្មាធិការនេះជាភ្នាក់ងារអនុវត្តកម្មវិធីសាងសង់ជំរកសាធារណៈទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីកាត់កង្វះខាតផ្ទះសំបែង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការជួបបញ្ហានិងការគាំទ្រជំរករដ្ឋសិង្ហបុរី ដោយលោក លី ក្វាន់យូបានជួបជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១ និងបង្កើតគណៈកម្មាធិការផ្ដល់ជំរកនិងអភិវឌ្ឍន៍ (HDB)។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការធ្វើរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៨៥១ នៅបារាំងគឺជាឫសគល់ដើមដំបូងគេ ដែលនាំទៅដល់ការប្រកាសសង្គ្រាមទៅលើរុស្ស៊ីពីសំនាក់ពួកបារាំង និងអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី២៨ មិនា ១៨៥៤។ ណាប៉ូលេអុងទី៣ បានបញ្ជូនទូតទៅកាន់ចក្រភពអូតូម៉ង់ ដើម្បីបង្ខំអោយចក្រភពនេះទទួលស្គាល់បារាំងថាជាអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងនៅដែនដីពិសិទ្ឋ។",
"question": "តើណាប៉ូលេអុងទី៣ បានបញ្ជូនទូតទៅកាន់អ្វីមុនមុនមាន់?",
"answer": "ចក្រភពអូតូម៉ង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិទំពួនពេលរៀបការរួច បុរសយកត្រកូលខាងគ្រួសារនារី។ ការផ្ទេរកេរ្តិ៍មរតកក៏ធ្វើឡើងតាមខ្សែស្រលាយខាងស្រីដែរ។ ជាធម្មតា ជនជាតិទំពួនរៀបការនៅអាយុពី១៤ទៅ១៨ឆ្នាំ។ តាមប្រពៃណី គូស្វាមីភរិយាថ្មោងថ្មីត្រូវទៅនៅបំរើគ្រួសារខាងស្រីរយៈពេល៣ឆ្នាំ រួចទៅនៅបំរើគ្រួសារខាងប្រុសបន្ថែម៣ឆ្នាំទៀត។ ដល់ពេលនោះ ពួកគេមានអាយុគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចាប់ផ្ដើមធ្វើចំការដោយខ្លួនឯង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការទៅនៅបំរើគ្រួសារនិងការចាប់ផ្ដើមធ្វើចំការរបស់ជនជាតិទំពួនពេលរៀបការ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភ្នំជីសូរ ស្ថិតនៅភូមិស្លា ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញទៅច្រកភ្នំឌិន (ច្រកព្រុំដែនអន្ដរជាតិកម្ពុជានិងវៀតណាម) តាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមក្រុងតាខ្មៅ ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ស្រុកបាទី និង ប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចំងាយ ៦២ គ.ម ដោយប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ស្តាំចូលតាមផ្លូវលំមួយមានចំងាយ៥ គ.ម ពីផ្លូវជាតិ។ បើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្តមានចំងាយ ២៧ គ.ម។ ភ្នំជីសូរមាន កំពស់ ១៣០ ម។",
"question": "តើភ្នំជីសូរស្ថិតនៅទីតាំងណា?",
"answer": "ភូមិស្លា ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្រូវគឺជាទិន្នផលកសិកម្មចម្បងសម្រាប់ខេត្តកំពត។ ដីប្រហែល ១២៥ ០០០ ហិកតា ត្រូវបានរក្សាទុកសម្រាប់ដាំស្រូវដោយមានទិន្នផលជាមធ្យមខ្ពស់ចំនួន ២,៦ តោនក្នុងមួយហិកតានៅរដូវវស្សា និង ៣,៣ តោន ក្នុងមួយហិកតា នៅរដូវប្រាំង។ ផ្លែឈើក៏ជាដំណាំសំខាន់នៅក្នុងខេត្តកំពតផងដែរ។ ជាពិសេសទុរេន (ប្រហែល ៧០ ៥០០ ដើម) ស្វាយ (៥៩ ៣០០ ដើម ) និងដូង (៨៧៧ ០០០ ដើម)។ ខេត្តកំពតមានឈ្មោះ ល្បីល្បាញខាងដំណាំម្រេច។ ម្រេចកំពតទទួលបានពានរង្វាន់ជាអន្តរជាតិ ហើយទទួលបានឋានៈ សុចនាករផ្នែកភូមិសាស្រ្តដែលជួយដាក់យីហោផលិតផលនិងខេត្តរបស់យើង។ បច្ចុប្បន្ននេះ ម្រេចខ្មៅ កំពត ត្រូវបានគេប្រទះឃើញប្រើប្រាស់នៅតាមភោជនីយដ្ឋានធំៗនៅអឺរ៉ុប។ ចម្ការម្រេចនៅខេត្តកំពត ផ្តល់ទិន្នផលរហូតដល់ ៦,៥ តោនក្នុងមួយហិកតា។ បន្លែត្រូវបានដាំនៅលើផ្ទៃដីប្រហែល ៦៦ ហិកតា ហើយផ្គត់ផ្គង់ដល់រាជធានីភ្នំពេញ។ ការនេសាទ និងការដាំសារាយសមុទ្រក៏មានសារៈសំខាន់ចំពោះ សេដ្ឋកិច្ចខេត្តផងដែរ។ ខេត្តកំពតតំណាង អោយជាង ១០ % នៃការចិញ្ចឹមបក្សីសរុបរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។",
"question": "ជាពិសេសទុរេន ស្វាយ និងដូងមានអត្ថបទមួយណា?",
"answer": "ជាពិសេសទុរេន (ប្រហែល ៧០ ៥០០ ដើម) ស្វាយ (៥៩ ៣០០ ដើម ) និងដូង (៨៧៧ ០០០ ដើម)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សេ អា តូ ជាអង្គការការពារអាស៊ីប៉ែកអាគ្នេយ៍ដែលពួកអាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស បង្កបង្កើតឡើង។គេបានក្តាប់ដៃហ្វីលីពីននៅក្បែរៗយើងនេះ។ចំពោះសេ អា តូ នេះ អ្នកនយោបាយអព្យាក្រឹតចំណានៗបានប្រឆាំងពេញទី ហើយបានចោទសេ អា តូជាអង្គការសង្គ្រាម បំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងសឺណែវដែលបាននាំសន្តិភាពមកឲ្យប្រទេសឥណ្ឌូចិន។ថ្មីៗនេះទៀត ពួកវង់សេ អា តូបានបញ្ចេញចង្កូមធ្វើសមយុទ្ធនៅប្រទេសថៃ បាងកក ដើម្បីគំរាមប្រទេសអព្យាក្រឹត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអង្គការការពារអាស៊ីប៉ែកអាគ្នេយ៍ដែលមានឈ្មោះសេ អា តូ ដែលមានគោលបំណងសង្គ្រាម បំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀង ហើយទាន់ទៅតាមសមយុទ្ធនៅប្រទេសថៃ បាងកក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការរៀបរៀងអត្ថបទសករាជដូចខាងលើនេះ ឃើញថាត្រឹមត្រូវល្មមទុកជាគតិទៅអនាគតបាន ដោយមានក្បួនតម្រាជាភស្ដុតាងគ្រប់សករាជ, ប៉ុន្តែ បើពិនិត្យអំពីការប្រើសករាជនៅប្រទេសខ្មែរយើង ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ជាផ្លូវការក្ដី ជាសាធារណៈក្ដី ឃើញច្រើនតែប្រើគ្រិស្តសករាជពុំសូវមានប្រើពុទ្ធសករាជឡើយ ។",
"question": "នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ជិតជាធម្មជាតិប្រទេសខ្មែរ តើមានមូលហេតុអ្វីដែលជាច្រើនជាងគេប្រើសករាជជាធម្មតាសម្រាប់ការរៀបរៀងអត្ថបទ?",
"answer": "គ្រិស្តសករាជ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាហាររបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីមានច្រើនប្រភេទ សមស្របទៅតាមភូមិសាស្ដ្រ និងប្រវត្ដិសាស្រ្ដ គឺមានទាំងមីនុយអាហារមុស្លីម ចិន ឥណ្ឌា ដាណឺម៉ាក។ ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីនិយមធ្វើអាហារតែមួយដងក្នុងពេលព្រឹក ហើយអាចញ៉ាំបានទាំងពេលថ្ងៃរហូតដល់ពេលល្ងាច លើកលែងតែមានភ្ញៀវពន្លឺមកលេង ដែលជាឱកាសពិសេស ម្ចាស់ផ្ទះត្រូវចូលចង្ក្រានធ្វើអាហារថ្មី ជាការស្វាគមន៍អ្នកមកលេង។",
"question": "ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីនិយមធ្វើអាហារតែមួយដងនៅពេលណា?",
"answer": "ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីនិយមធ្វើអាហារតែមួយដងក្នុងពេលព្រឹក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "Dambae district is home to the Haung resort and waterfall, a popular picnic and holiday spot. The falls are located in Srae Veng Village, Teuk Chrov Commune near the border with ស្រុកមេមត់ and about 90 kilometres from the provincial capital. Haung is set in beautiful mountain scenery including 1,800 hectares of natural forest. The waterfall is the most popular spot and over time, the falls have worn out a 1,425 square metre stone crater below the cascade.",
"question": "តើHaung resort និង waterfall នៅក្នុងតំបន់ណា?",
"answer": "Dambae district",
"type": "extract"
},
{
"context": "អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានតម្រង់គោលដៅឆ្ពោះទៅរកការបំបាត់ចោលនូវរោគខួរឆ្អឹងខ្នងនៅក្នុងកំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំទៅមុខទៀតនេះ។ អង្គការនេះធ្លាប់បានអនុម័តនូវឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវមេរោគ HIV/AIDS ជាផ្លូវការលើកដំបូងបង្អស់ឲ្យប្រទេស ហ្សីមបាបវី រួចទៅហើយ (កាលពី ខែតុលា ទី៣ ឆ្នាំ២០០៦) ហើយបានធ្វើឲ្យក្លាយជាស្ដង់ដាអន្តរជាតិ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមេរោគស្រាវជ្រាវមេរោគដែលអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានអនុម័តជាផ្លូវការលើកដំបូងបង្អស់ឲ្យប្រទេស ហ្សីមបាបវី?",
"answer": "មេរោគស្រាវជ្រាវមេរោគ HIV/AIDS",
"type": "explain"
},
{
"context": "យូរៗ កាមាមកម្ដង និយាយពាក្យដដែលៗ ចែចង់ដែលៗ ធ្វើបាបដដែលៗ គ្មានឈប់ឈរ។ វេលាក្រោយមក កាមាបណ្ដេញទេវីឲ្យទៅទីណាឆ្ងាយផុតពីភូមិខ្លួន។ នាងទេវីក៏នាំនាងភួង ទៅនៅទីភូមិក្រោមចំងាយប្រមាណប្រាំគីឡូម៉ែត្រពីទីកន្លែងធ្លាប់នៅ។ កល្យាណរងទុក្ខវេទនាអនេកទាំងពីរប្រាណ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកាមាបណ្ដេញទេវី ដែលទេវីនាំនាងភួងទៅនៅទីភូមិថ្មីនៅក្រោមចំងាយប្រមាណប្រាំគីឡូម៉ែត្រពីទីកន្លែងធ្លាប់នៅ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "'អត្ថបទជាអក្សរទ្រេត'អត្ថបទជាអក្សរទ្រេត''អត្ថបទជាអក្សរទ្រេត[[ឯកសារ:--ច្រាន់រៀម ម៉ោង១៣:២២ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ (UTC)ឧទាហរណ៍.jpg--ច្រាន់រៀម ម៉ោង១៣:២២ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ (UTC)អត្ថបទតូចអត្ថបទតូចអត្ថបទតូច]]''''''",
"question": "តើអត្ថបទមានប្រភេទមួយមួយនៅក្នុងអត្ថបទជាអក្សរទ្រេតមួយមួយ?",
"answer": "អត្ថបទជាអក្សរទ្រេត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឈាមសម្បូរអុកស៊ីសែន និងអាហារចេញពីថតក្រោមឆ្វេង តាមអាអកអាទែ កូនអាទែ សរសៃឈាម ប្តូរចូលក្នុងកោសិកា។ ក្នុងកោសិកាឈាមបាត់បង់ អុកស៊ីសែន និងអាហារ រួចផ្ទុកកាបូនឌីអុកស៊ីត និងសំណល់ ប្រែជាពណ៌ក្រហមក្រមៅ ចេញពីកោសិកាតាម កូនវ៉ែន វ៉ែន វ៉ែនកាវ មកកាន់ថតលើស្តាំនៃបេះដូង។",
"question": "យ៉ាងណាឈាមបាត់បង់នៅក្នុងកោសិកា?",
"answer": "ក្នុងកោសិកាឈាមបាត់បង់ អុកស៊ីសែន និងអាហារ រួចផ្ទុកកាបូនឌីអុកស៊ីត និងសំណល់ ប្រែជាពណ៌ក្រហមក្រមៅ ចេញពីកោសិកាតាម កូនវ៉ែន វ៉ែន វ៉ែនកាវ មកកាន់ថតលើស្តាំនៃបេះដូង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពហុកីឡាដ្ឋានស៊ូហ្គាថាដាសា ជាពហុកីឡាដ្ឋានពហុប្រយោជន៍ មានទីតាំងនៅរដ្ឋធានី កូឡុំបូ ប្រទេសស្រីលង្កា។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ភាគច្រើនសំរាប់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ និង អត្តពលកម្ម។ ពហុកីឡាដ្ឋាននេះមានចំនុះ ២៥ ០០០ នាក់។ កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងឆ្នាំ១៩៩១ និង ឆ្នាំ២០០៦ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីនេះ។",
"question": "ទីតាំងនៃពហុកីឡាដ្ឋានស៊ូហ្គាថាដាសាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "រដ្ឋធានី កូឡុំបូ ប្រទេសស្រីលង្កា",
"type": "extract"
},
{
"context": "គាត់មានចិត្តទោមនស្សក្រៃពេក។ម្ចាស់គេហដ្ឋានដ៏ស្តុកស្តម្ភនោះឈ្មោះ ព្រះកម្ពុត ។ គឺជាខ្មែរមួយរូបដែរ ដែលបានទៅរៀននៅខាងសៀម រួចបានរលាយជាតិខ្លួនជាជាតិសៀម ភ្លេចនឹកនាដល់អរិយធម៌ខ្មែរ ដល់កត្តិយសខ្មែរ ដល់កិត្យានុភាពខ្មែរសូន្យឈឹង រួចគិតធ្វើបាបដល់រាស្ត្រខ្មែរ មានការចាប់ចង កំហែងគំរាម កេណ្ឌប្លន់ កាប់សម្លាប់គ្នាឯងជាដើម។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកមានចិត្តទោមនស្សក្រៃពេកម្ចាស់គេហដ្ឋានដ៏ស្តុកស្តម្ភនោះ?",
"answer": "ម្ចាស់គេហដ្ឋានដ៏ស្តុកស្តម្ភនោះឈ្មោះ ព្រះកម្ពុត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នារីដំបូងភ្ញាក់ខ្លួនដូចកន្ត្រាក់ ប៉ុន្តែលុះដៃនិងដៃជួបគ្នា មុខនិងមុខជល់គ្នា ម្រាមនាងរាវរឹតកប្រុសចម្លែកជើងឆើតនេះយ៉ាងខ្លាំងបន្ថែមទៀត។រួចគឺឈាមដែលរត់ខុសធម្មតា គឺបេះដូងដែលវាយលឿនជាងធម្មតាគឺមនោសញ្ចេតនាដែលជ្រួល ខ្មួលលើសធម្មតាក្នុងរូបយុវជនទាំងពីរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រធានាធិបតីនារីដែលប៉ុន្មានជើងឆើត ហើយលុះដៃនិងដៃជួបគ្នារួចគឺឈាមដែលរត់ខុសធម្មតាពីមនោសញ្ចេតនាដែលជ្រួល ខ្មួលលើសធម្មតាក្នុងរូបយុវជនទាំងពីរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ថាហើយនាងមើលមុខវិសេសក្លាហាន។ តែទឹកមុខបិតានៅក្រហមដដែល ភ្នែកនៅតែសម្លក់ក្រឡោតដដែល មានតែថ្គាមទាំងពីរ ដែលប្រខាំគ្នាថែមទៀត នារីអស់សង្ឃឹម។ ញើសលោតចេញពីថ្ងាសនាងផ្លោតៗ ហូរតាមខ្នងនាង។ ស្ងួនភ្ងាដឹងថា ឪពុកនាងពុំប្រណីទោសនាងទេ។ ហេតុនេះមានតែទឹកភ្នែកប៉ុណ្ណោះ ដែលនិយាយទៅទៀត។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលមានតែទឹកភ្នែកប៉ុណ្ណោះ?",
"answer": "ហេតុនេះមានតែទឹកភ្នែកប៉ុណ្ណោះ ដែលនិយាយទៅទៀត ជាផ្លូវការនារីមើលមុខវិសេសក្លាហាន និងការស្ងែកទឹកមុខបិតានៅក្រហម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដើម្បីផ្ដល់ឱ្យពួកអ្នកទេសចរណ៍លោកខាងលិចកាន់តែស្គាល់ច្បាស់ច្រើនអំពីសំណង់បាក់បែកនៅអង្គរ នៅសតវត្សទី១៩ អ្នកស្រាវជ្រាវម្នាក់គឺលោកអង់ហ៊្រី-មូអ៊ោតបានបង្ហាញនូវសៀវភៅស្ដីពីការធ្វើដំណើរ និង ស្នាដៃសិល្បៈខ្លះៗដែលលួចបានមក រួចបញ្ជូនទៅកាន់អឺរ៉ុប។ ពួកអ្នករុករកទាំងនោះបានរកឃើញអង្គរ មុនពេលដែលពួកបារាំងចូលមកឥណ្ឌូចិនទៅទៀត ជាការពិតទៅអង្គរត្រូវរកឃើញដោយអ្នករុករកអឺរ៉ុបទីមួយគឺលោកហង់រី-មូហូ វាមិនមែនជាលើកទីមួយសម្រាប់ជនជាតិអាស៊ី រឺ ខ្មែរឡើយបើផ្អែកតាមសិលាចារឹកនៅនគរវត្ត។",
"question": "ដែលជាការពិតទៅអង្គរត្រូវរកឃើញដោយអ្នករុករកអឺរ៉ុបទីមួយ?",
"answer": "លោកហង់រី-មូហូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កីឡាអាស៊ីខាងលិចលើកទី១ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ប្រទេស អ៊ីរ៉ង់ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ទៅ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៩៧។ មានកីឡាករ៨៥០នាក់និងមន្ត្រីដឹកនាំ២៣៦នាក់មកពីប្រទេស១០ចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា១៥ប្រភេទ។ ដើមឡើយមានតែបុរសប៉ុណ្ណោះដែលអាចចូមរួមប្រកួត។",
"question": "យ៉ាងណាមានកីឡាករ២៣៦នាក់មកពីប្រទេស១០ចូលរួមប្រកួតក្នុងកីឡាអាស៊ីខាងលិចលើកទី១?",
"answer": "មានមន្ត្រីដឹកនាំ២៣៦នាក់មកពីប្រទេស១០ចូលរួមប្រកួតក្នុងកីឡាអាស៊ីខាងលិចលើកទី១។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រឹកនោះធម្មជាតិជូនទេសភាពមួយជាទីពេញចិត្តបំផុត។រុក្ខាមានស្លឹកពណ៌បៃតងខ្ចី ត្រដាងផ្ទៃមួយយ៉ាងធំទូលាយទៅលើពសុធា។នៅចុងស្លឹកនីមួយៗ នៅទងធាងនីមួយៗ នៅកៀនមែកនីមួយៗ គឺបុប្ផាពណ៌ស លឿង ខៀវ ក្រហម ស្វាយ រីករហង់ត្រង់នោះគ្រប់បែបយ៉ាង ខ្លះមានរំយោលឆើតឆាយ ខ្លះមានទងផ្កាជាក្បាច់ ជាក្បូរដែលធ្វើឲ្យចក្ខុមនុស្សលោកឃើញចម្លែកប្លែកអស្ចារ្យ ចង់ឲ្យតែទស្សនាគយគន់ មើលមិនចេះអស់មិនចេះហើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរុក្ខាមានស្លឹកពណ៌បៃតង ដែលមានទងផ្កាជាក្បាច់ជាច្រើន និងធ្វើឲ្យចក្ខុមនុស្សលោកឃើញជាចម្លែកប្លែកអស្ចារ្យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខណ្ឌដង្កោ (សរសេរជាឡាតាំង Dangkao)គឺជាខណ្ឌមួយនៅភាគខាងលិចនៃរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ ខណ្ឌនេះត្រូវបានចែកទៅជា ១៣សង្កាត់ និង ?ភូមិ។ ខណ្ឌនេះមានផ្ទៃក្រឡា១១១,៧៥៨៥ គម២។ តាមរយៈជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨កម្ពុជា វាមានប្រជាជន៩២ ៤៦១នាក់ កាលពីខណ្ឌដង្កោស្ថិតនៅទីតាំងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យនៅឡើយ។",
"question": "ភូមិមុន្ដូដែលស្ថិតនៅខណ្ឌដង្កោជាតិមានប៉ុន្មាន?",
"answer": "តាមរយៈជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨កម្ពុជា ខណ្ឌដង្កោស្ថិតនៅទីតាំងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ហើយមានប្រជាជន៩២ ៤៦១នាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ លោកបានទទួលការអប់រំនៅ សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល (ផ្នែកការទូត) ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបានទទួលសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតច្បាប់ពីមហាវិទ្យាល័យច្បាប់នៅទីក្រុងប៉ារីស និងសញ្ញាប័ត្រពីវិទ្យាស្ថានអឺរ៉ុបនៃការសិក្សាអន្តរជាតិជាន់ខ្ពស់ នៅប្រទេសបារាំង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីជីវិត និងការសិក្សានៃមនុស្សមួយដែលកើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយបានទទួលការអប់រំនៅសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល និងសាលាដើម្បីទទួលសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឯអាចោរចិត្តជា កាលបើដឹងថាមន្រ្ដីនោះបានធ្វើចៅហ្វាយស្រុកហើយ ក៏ដើរស្វែងរកលួចអ្នកស្រុកក្នុងខែត្រនោះ ធ្វើដំនើរអោយគេចាប់វាបានម្ចាស់ទ្រព្យនាំអាចោរចិត្តជានោះទៅជូនចៅហ្វាយស្រុក ចៅហ្វាយស្រុកបង្គាប់មេគុកអោយដាក់ច្រវាក់ឃុំទុក ក្រោមផ្ទះលោក។ វេលាយប់ស្ងាត់អាចោរចិត្តជានិយាយតែម្នាក់ឯងថា «ឱ! ហេតុតែឯងមានចិត្តអានិតគេ ៗចង់",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងការធ្វើដំនើរជូនចៅហ្វាយស្រុកនៅពេលមានអាចោរចិត្តជាដើម?",
"answer": "មានចំណោមជើងជើងដែលត្រូវស្វែងរកលួចអ្នកស្រុក ដើរស្វែងរកលួចអ្នកស្រុកក្នុងខែត្រនោះ និងធ្វើដំនើរអោយគេចាប់វាបានម្ចាស់ទ្រព្យនាំអាចោរចិត្តជាដើម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សាកលវិទ្យាល័យឯកជនមានច្រើនរួមមានសាកលវិទ្យាល័យបរទេសដែលមកដាក់សាខានៅសិង្ហបុរី ដូចជា សាលាពាណិជ្ជកម្មឈីកាហ្គោ (Chicago Business School) និង សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាមឿនហិន(Technical University Munich) ជាដើម។",
"question": "មានសាកលវិទ្យាល័យបរទេសណាដែលមកដាក់សាខានៅសិង្ហបុរីមួយមួយ?",
"answer": "សាលាពាណិជ្ជកម្មឈីកាហ្គោ (Chicago Business School)",
"type": "extract"
},
{
"context": "[១១] ធម៌ទាំងឡាយ មានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត (មានចិត្តជាធំ) សម្រេចអំពីចិត្ត បើបុគ្គលមានចិត្តត្រូវទោស [ធម៌ជាទោស ឬជាឧបក្កិលេសនៃចិត្ត មានអភិជ្ឈាជាដើម ដែលចូលមកធ្វើចិត្តឲ្យវឹកវរ ។] ប្រទូស្តហើយ ពោលក្ដី ធ្វើក្ដី (នូវទុច្ចរិត) ព្រោះទុច្ចរិតទាំងនោះ ទុក្ខ រមែងជាប់តាមបុគ្គលនោះទៅ ដូចកង់រទេះវិលតាមដានជើងគោដែលកំពុងអូសទៅ ។",
"question": "យ៉ាងណាក្នុងអាជីវកម្មមានចិត្តជាប្រធាន និងចិត្តជាធំ?",
"answer": "មានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត សម្រេចអំពីចិត្ត បើបុគ្គលមានចិត្តត្រូវទោស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "AEC ជាការវិវដ្ដមកពីសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍(The Association of South East Asian Nations: ASEAN) បង្កើតឡើងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបាងកក(Bangkok Declaration) កាលពីថ្ងៃទី៨ សីហា ១៩៦៧ ដោយមាន ៥ ប្រទេសចូលរួមដំបូងគឺ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបូរី និងថៃ។ ក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៤ ព្រុយណេក៏បានចូលជាសមាជិក បន្ទាប់មក ១៩៩៥ វៀតណាមក៏ចូលជាសមាជិក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ឡាវចូលជាសមាជិក ហើយក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ កម្ពុជាក៏បានចូលជាសមាជិកលំដាប់ទី១០ ធ្វើឱ្យបច្ចុប្បន្នអាស៊ានក្លាយជាតំបន់ភូមិភាគសេដ្ឋកិច្ចធំមួយ មានប្រជាជនសរុបប្រហែល ៥០០លាននាក់។",
"question": "តើAECបង្កើតឡើងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទីណា?",
"answer": "ទីក្រុងបាងកក",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤០ អាល្លឺម៉ង់បានចូលឈ្លានពានប្រទេសដាណឺម៉ាកនិងន័រវែសក្នុងគោលបំណងការពារការនាំចេញនៃរ៉ែដែកពីប្រទេសស៊ុយអែតដែលក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តកំពុងព្យាយាមកាត់ផ្តាច់។ ដាណឺម៉ាកបានសុំទទួលចុះចាញ់ពីរបីម៉ោងក្រោយការឈ្លានពានខណៈន័រវែសត្រូវបានអាល្លឺម៉ង់កាន់កាប់ក្នុងរយៈពេលពីរខែទោះជាទទួលបានជំនួយពីសម្ព័ន្ធមិត្តក្តី។ អង់គ្លេសបានកើតការមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីខ្លួនបានបរាជ័យនៅក្នុងយុទ្ធនាការការពារប្រទេសន័រវែសហើយជាលទ្ធផល លោកវីនស្តុន ឆឺឈីលត្រូវបានគេតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនៃសហរាជាណាចក្រនៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤០។",
"question": "តើលោកដែលតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនៃសហរាជាណាចក្រនៅឆ្នាំ៧៤៤០ជាងមុន?",
"answer": "វីនស្តុន ឆឺឈីល",
"type": "extract"
},
{
"context": "មូលធនទាំងអស់ត្រូវតែបានយកទៅបង្កើតជាមូលនិធិដោយមេធាវីរបស់ខ្ញុំ ដែលប្រាក់ដែលបានពីមូលនិធិនេះគួរតែបរិច្ចាគជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងរូបភាពជារង្វាន់ដល់ អ្នកណាដែលបានរួមចំនែកដ៏មានតំលៃដល់ផលប្រយោជន៍មនុស្សជាតិទូទៅ។មូលនិធិដែលបានពោលខាងលើត្រូវតែបែងចែកជា៥ចំណែកស្មើៗគ្នាដូចតទៅ៖",
"question": "មូលធនដែលបានពីមូលនិធិនេះគួរតែទាន់តែមានចំណែកតំលៃដែលមានប៉ុន្មាន?",
"answer": "មូលនិធិដែលបានពីមូលធននេះត្រូវតែបែងចែកជាធម្មជាតិដែលមាន៥ចំណែកស្មើៗគ្នា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលពីព្រេងនាយ មានសេដ្ឋីម្នាក់ នៅនគរមួយ ជាមនុស្សឥតកូន បាននាំប្រពន្ធទៅបន់សុំកូននៅដើមជ្រៃមួយ ។ ក្រោយពីបន់មក ប្រពន្ធមានកូន ១២ នាក់ សុទ្ធតែស្រី ។ លុះបានកូនហើយ សេដ្ឋីធ្លាក់ខ្លួនជាអ្នកទាល់ក្ររកអាហារចិញ្ចឹមគ្មាន ក៏រទេះដឹកកូនទាំង ១២ ទៅប្រោសចោលក្នុងព្រៃជ្រៅ ។",
"question": "តើប្រពន្ធបានកូនជាងគេនៅលើព្រៃជ្រៅដែលជាអ្នកណាច្រៀងមើល?",
"answer": "សេដ្ឋី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម៉ាល់តា និងទឹកដីមួយចំនួនទៀតរបស់បារាំង អ៊ីតាលី ព័រទុយកាល់ និងអេស្ប៉ាញគឺមានទីតាំងស្ថិតនៅលើផ្លាកទ្វីបអាហ្រ្វិកដោយតំបន់ខ្លះមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅជិតទ្វីបអាហ្រ្វិកច្រើនជាងអឺរ៉ុបទៅទៀតប៉ុន្តែយោងតាមសន្និបាត អ.ស.ប តំបន់ទាំងនោះគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់អឺរ៉ុបនិងស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ប្រទេសអេស៊ីបគឺជាប្រទេសនៅតំបន់អាហ្រ្វិកទោះបីជាទឹកដីមួយផ្នែកដែលមានឈ្មោះថាឧបទ្វីបស៊ីណៃស្ថិតក្នុងទ្វីបអាស៊ីក្តី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទឹកដីមួយចំនួនរបស់បារាំង, អ៊ីតាលី, ព័រទុយកាល់ និងអេស្ប៉ាញ និងមានសំណុំសិទ្ធិរបស់អឺរ៉ុប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការឃ្លាំមើលបណ្ដាញព័ត៌មាននៅសិង្ហបុរីនៅមានកំរិតតឹងរឹងនៅឡើយ។ រដ្ឋនឹងប្រើគំនាបនៅលើបណ្ដាញព័ត៌មានណាដែលធ្វើការរិះគន់ដល់មន្ត្រីក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។ អាជ្ញាធម៌អភិវឌ្ឍបណ្ដាញព័ត៌មាន (Media Development Authority) គ្រប់គ្រងបណ្ដាញព័ត៌មាននៅសិង្ហបុរី ដោយរក្សាលំនឹងរវាងតំរូវការសិទ្ធិជ្រើសរើសនិងការបង្ការព័ត៌មានមិនសមរម្យ។ គេហាមប្រាមមិនអោយមានខ្ទះផ្កាយរណបជាឯកជនទេ ហើយអ៊ីនធឺណិតក៏ត្រូវគេដាក់កំហិតដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអង្គការដែលគ្រប់គ្រងបណ្ដាញព័ត៌មាននៅសិង្ហបុរី?",
"answer": "អាជ្ញាធម៌អភិវឌ្ឍបណ្ដាញព័ត៌មាន (Media Development Authority) គ្រប់គ្រងបណ្ដាញព័ត៌មាននៅសិង្ហបុរី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងក្រុមលាយបេតុង ស្រីប្រុសវៀតណាមធ្វើការលាយចម្រុះគ្នា។អ្នកទាំងអស់គ្នាបែកញើសសស្រាក់ខំធ្វើការតែរៀងខ្លួន ខ្លះជញ្ជូនថ្មដាក់ធុងវាល់ ខ្លះចូកខ្សាច់ ខ្លះលាយបេតុង ខ្លះរែកទឹក ខ្លះលីបាវស៊ីម៉ងត៍ ខ្លះទៀតជញ្ជូនបេតុងយកទៅចាក់ឫសផ្ទះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការលាយចម្រុះរបស់ស្រីប្រុសវៀតណាមក្នុងក្រុមលាយបេតុង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តាមរយៈទំនៀមទម្លាប់រ បស់បងប្អូនខ្មែរលើដែលបានតពូជពង្សពីសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជាពួករដែ ស្ទៀង និងខ្មុ (ដូចពួកព្នង) ស្ថិតនៅក្នុងអម្បូរមន-ខ្មែរ បានឱ្យដឹងថាក្រោយពិធីបូជាក្របីរួច គេបែងចែកសាច់ទៅតាមមនុស្សរួមអាវុធ ឬរួមលោហិតដើម្បីយកទៅបរិភោគ ហើយជួនកាលត្រូវច្រៀងរាំយ៉ាងសប្បាយ ដើម្បីបង្កើនសេចក្តីអង់អាចឡើង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបង្កើតឡើងដោយបងប្អូនខ្មែរក្នុងសេចក្តីជួនកាលបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ?",
"answer": "ជួនកាលត្រូវច្រៀងរាំយ៉ាងសប្បាយ ដើម្បីបង្កើនសេចក្តីអង់អាចឡើង",
"type": "explain"
},
{
"context": "សង្គមរបបខ្មែរក្រហមគឺសម្បូរទៅដោយអត្ថាធិបតេយ្យភាព ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេស និងការគាបសង្កត់មកលើប្រជាជនខ្លួនឯង។ មរណភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងរបបនេះភាគច្រើនគឺបណ្តាលមកពីគោលនយោបាយរបស់បក្សដែលគេតែងហៅថា'មហាលោតផ្លោះ' ដែលជាការយកត្រាប់តាមយុទ្ធនាការនយោបាយរបស់ចិនគឺមហាលោតផ្លោះដែលជាហេតុបណ្តាលឱ្យប្រជាជនចិនជាច្រើននាក់ធ្លាក់នៅក្រោមការស្រេកឃ្លាន។ គោលបំណងរបស់ខ្មែរក្រហមគឺចង់កែទម្រង់វិស័យកសិកម្មតាមរយៈការប្រមូលផ្តុំប្រជាជនឱ្យធ្វើការរួមគ្នាដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការអត់ឃ្លាននៅពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ខណៈពេលដែល'អង្គការ'បានស្បថថានឹងជួយមើលថែរក្សាប្រជាជន ប៉ុន្តែតាមពិតវាបែរជាផ្ទុយពីនោះទៅវិញ។ បន្ទាប់ពីបានកាន់កាប់អំណាច ខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់រាល់អ្នកនយោបាយណាដែលប្រឆាំងនឹងពួកគេ ជាពិសេសគឺមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ហើយគំនិតប្រកាន់ជាតិសាសន៍ជ្រុលនិយមរបស់ពួកគេបានបណ្តាលឱ្យកើតមានអំពើប្រល័យពូជសាសន៍មកលើជនជាតិភាគតិចថែមទៀតផង។",
"question": "តើមរណភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងសង្គមរបបខ្មែរក្រហមភាគច្រើនគឺបណ្តាលមកពីអ្វី?",
"answer": "គោលនយោបាយរបស់បក្សដែលគេតែងហៅថា'មហាលោតផ្លោះ'",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុគ្គលណា មិនមានអាល័យ ក្នុងគិហិភាព ដូចដើមឈើតាំងនៅក្នុងព្រៃ មានចិត្តចុះស៊ប់ក្នុងព្រៃ គឺតបធម៌ ជាអ្នករួចស្រឡះចាកព្រៃ គឺតណ្ហា ហើយស្ទុះទៅរកព្រៃ គឺតណ្ហាវិញ អ្នកទាំងឡាយ ចូរមើលបុគ្គលនោះឯង បុគ្គលនោះ រួចចាកចំណង គឺឃរាវាសហើយ ស្ទុះទៅរកចំណង គឺឃរាវាសវិញ ។",
"question": "យ៉ាងណាឈើយបុគ្គលណាមិនមានអាល័យនៅក្នុងគិហិភាព ដូចដើមឈើតាំងនៅក្នុងព្រៃ?",
"answer": "គឺតបធម៌ ជាអ្នករួចស្រឡះចាកព្រៃ គឺតណ្ហា ហើយស្ទុះទៅរកព្រៃ គឺតណ្ហាវិញ",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើប្រសិនជាអ្នកដំណើរនោះឆ្ពោះវង់ភ័ក្ត្រមើលត្រង់ទៅខាងកើត ក៏នឹងឃើញពន្លឺចង្កៀងចាំងចេញតាមប្រឡោះស្លឹករុក្ខជាតិ ហើយនឹងឃើញមានផ្លូវមួយក្រាលឥដ្ឋ នាំជំហានទៅដល់ជណ្តើរនៃគេហដ្ឋានមួយដែលសង់ជារោងដោយដំបូលប្រក់ក្បឿង ជញ្ជាំងក្តារឥតលាបថ្នាំ ដែលប្រែសម្បុរទៅជាប្រផេះដោយត្រូវភ្លៀង និងត្រូវពន្លឺថ្ងៃ។នៅយ៉ខាងមុខដែលភ្ជាប់នឹងរានហាល មានសង់ហោណាំងមួយ ប្រក់សង្កសីនឹងមានបន្ទះឈើជាចំរឹងព័ទ្ធពីខាងមុខ។នៅទីនោះមានក្តារងឿងមួយធ្វើពីខ្លឹមក្រកោះខ្មៅរលើប។ អ្នកម្ចាស់ផ្ទះ មុននឹងបិទទ្វារដេក តែងមកសន្ធឹងយករំហើយនៅកន្លែងនេះ។",
"question": "តើពេលដែលអ្នកម្ចាស់ផ្ទះតែងមកសន្ធឹងយករំហើយនៅលើក្រុមហ៊ុនមានសំណួរណា?",
"answer": "មុននឹងបិទទ្វារដេក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឈូងសមុទ្រ ជាផ្នែកមួយនៃសមុទ្រដែលលយចូលមកក្នុងដីទ្វីប។ ជាទូទៅឈូងសមុទ្រមានទំហំធំជាងឆកសមុទ្រនិងមានជំរៅទឹករាក់។ ឈូងសមុទ្រភាគច្រើនកកើតឡើងឬពង្រីកខ្លួនដោយការកើនឡើងនៃកំពស់ទឹកសមុទ្រនៅចុងយុគទឹកកកចុងក្រោយ។ មានឈូងសមុទ្រខ្លះទៀតកកើតឡើងដោយការស្រុតចុះនៃស្រទាប់ដីដែលធ្វើអោយផ្នែកខ្លះនៃឆ្នេរធ្លាក់ចុះទៅក្រោមផ្ទៃសមុទ្រ។ តួយ៉ាងដូចជាឈូងសមុទ្រកាលីហ្វរនៀនិងឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ជាដើម។ ឈូងសមុទ្រភាគច្រើនតភ្ជាប់ទៅសមុទ្រតាមរយៈច្រកសមុទ្រមួយឬច្រើន។",
"question": "យ៉ាងណាជាផ្នែកមួយនៃសមុទ្រដែលមានទំហំធំជាងឆកសមុទ្រ?",
"answer": "ឈូងសមុទ្រជាផ្នែកមួយនៃសមុទ្រដែលមានទំហំធំជាងឆកសមុទ្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ផ្ញើទំរង់បែបបទបដិសេធលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតជូនគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំ ការបោះឆ្នោតមួយច្បាបជូនគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតមួយច្បាប់ ជូនអ្នកជំទាស់មួយច្បាប់ ជូន គ្រប់តំនាងគណបក្សនយោបាយ ដែលមានបញ្ជីបេក្ខជនក្នុងឃុំ សង្កាត់នោះមួយច្បាប់ និង រក្សាទុកជាអែកសារ មួយច្បាប់ ។",
"question": "តើផ្ញើទំរង់បែបបទនេះបណ្តោះអាសន្នអ្វីមួយមាន់?",
"answer": "ការបោះឆ្នោតជូនគណកម្មាធិការជាតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឃើញលក្ខណលោកគ្រូនោះសព្វគ្រប់ ក៏បែកចិត្ដចេញពីសង្សាចាស់ មកជាប់នឹងលោកគ្រូកែវនោះវិញ ពីព្រោះលោកអង្គនោះមានរូបឆោមស្អាតជាងបណ្ឌិតស្រី ពេញលក្ខណប្រុសគួរអោយស្រលាញ់ ព្រះនាងដំនាលសេចក្ដីទុក្ខរបស់ទ្រង់ទូលលោកគ្រូសព្វគ្រប់ហើ ក៏សំដែងអាការៈស្និទស្នាលហាក់ដូចជាទុកចិត្ដគ្នាយូរមកហើយ។ អាការដែលព្រះនាងពណ៌នារឿងរ៉ាវរបស់ទ្រង់នោះ នាំអោយលោកគ្រូកែវអត់ទ្រាំពុំបាន ក៏មានចិត្ដទោទន់ទៅរកព្រះនាង ហើយមានពុទ្ធដិកាទន់ភ្លន់ទៅរក។ កាលបើព្រះនាងបានលឺពុទ្ធដិកាលោកផ្អែមល្អែមទន់ភ្លន់មករកដូច្នោះ ក៏នឹកសង្ឃឹមថា តទៅមុខអញនឹងមានអាង លែងកើតទុក្ខតាំងពីថ្ងៃនេះទៅហើយ។ ចាប់តាំងពីថ្ងៃនោះមក ព្រះនាងមានពណ៌សំបុរស្រស់បំព្រងដូចស្រីទេពអប្សរ។",
"question": "យ៉ាងណាបានជាមួយលោកគ្រូកែវនៅពេលព្រះនាងពណ៌នារឿងរ៉ាវ?",
"answer": "លោកគ្រូកែវមិនអាចទ្រាវរឿងរ៉ាវរបស់ព្រះនាងបាន ហើយមានចិត្ដទោទន់ទៅរកព្រះនាង និងមានពុទ្ធដិកាទន់ភ្លន់ទៅរក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមសិលាចារឹកលេខ K-៧១៣ ប្រាសាទព្រះគោមានឈ្មោះដើមថា បរមេស្វរៈ ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្តឹត ដែលមានន័យថាព្រះសិដ៏ប្រសើរ ជាឈ្មោះព្រះសិវៈនិងព្រះមរណនាមព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២(៨០២-៨៥០)។ប្រាសាទនេះបានស្ថាបនាឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ៨៧៩នៃគ្រិស្តសករាជក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទព្រះគោ ដែលមានឈ្មោះដើមថា បរមេស្វរៈ និងតំណាងឱ្យព្រះសិវៈនិងព្រះមរណនាមព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ដែលបានស្ថាបនានៅក្នុងឆ្នាំ៨៧៩ នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប៉ាណរវដ្ឋ (ឈ្មោះដើម: អភិជេស្ឋ) កិតតិករចម្រើន មានឈ្មោះក្រៅថា ប៊ីក សមាជិកវង់តន្ត្រី ឌីធូប៊ី (០២ ធ្នូ គ.ស. ១៩៨២- ០៩ ធ្នូ គ.ស. ២០០៧) មានរហស្សនាមពីទស្សនិកជនថា ឈិនចាំង ព្រោះមានចិញ្ចើមក្រាស់ដូចតួការទូនឈិនចាំង",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលប៉ាណរវដ្ឋ (ឈ្មោះដើម: អភិជេស្ឋ) កិតតិករចម្រើនមានឈ្មោះក្រៅ?",
"answer": "ប៊ីក សមាជិកវង់តន្ត្រី ឌីធូប៊ី",
"type": "explain"
},
{
"context": "គិនិតរបស់អែងស្តែងលើទ្រឹស្ដីនេះផ្អែកស្ទើទាំងស្រុងលើគំនិតក្នុងទែរម៉ូឌីណាមិច មិនមែនផលហ្វូតូអគ្គីសនីដែលរកឃើញ១៥ឆ្នាំក្រោយមកនោះទេ។ អែងស្តែងបានគិតពិអង់ត្រូពីរបស់ពន្លឺនៅសីតុណ្ហភាព T និងបានបំបែកវាជា២ផ្នែក គឺផ្នែកហ្វ្រេកង់ទាប និងផ្នែកហ្វ្រេកង់ខ្ពស់។ ផ្នែកហ្វ្រេកង់ខ្ពស់មានអង់ត្រូពីស្រដៀងគ្នានឹងអង់ត្រូពីរបស់ឧស្ម័នរបស់ភាគល្អិតក្លាស់សិច។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគិនិតរបស់អែងស្តែងលើទ្រឹស្ដីនេះ និងការបំបែកអង់ត្រូរបស់ពន្លឺជា២ផ្នែក គឺផ្នែកហ្វ្រេកង់ទាប និងផ្នែកហ្វ្រេកង់ខ្ពស់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពួកឈ្មួញចិនបានធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយតំបន់នេះអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយតាមរយៈភស្តុតាងនៃកំណត់ត្រាការដើរសមុទ្ររបស់លោកម៉ាហ្សឺឡឹងថាព្រុយណេមានកាំភ្លើងធំច្រើនជាងសំពៅពួកអឺរ៉ុបទៀត អញ្ជឹងវាបង្ហាញថាពួកចិនបានការពារពង្រឹងពួកគេ។",
"question": "តើម៉ាហ្សឺឡឹងថាព្រុយណេមានការពារពង្រឹងអ្វី?",
"answer": "ការដើរសមុទ្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កីឡាអូឡាំពិកគឺជាប្រភេទកីឡាអន្តរជាតិចំរុះដែលត្រូវបានបែងចែកជាពីរព្រឹត្តិការណ៍គឺ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារ។ ព្រឹតិ្តការណ៍ទាំងពីរនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់បួនឆ្នាំម្តង។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទាំង២នេះត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំជាមួយគ្នារហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩២។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ពួកវាក៏ត្រូវពន្លាតពីគ្នាចំនួន២ឆ្នាំ។",
"question": "តើកីឡាអូឡាំពិកមានប្រភេទប៉ុន្មាននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍គីម៉ូនុំ?",
"answer": "ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គេស្គាល់ថាជា ប៉ាណាមេ ក្នុងភាសាសាមញ្ញរបស់ ប៉ារីស្ថាន គេហៅថា អាថ្កត់ (ជាខ្មែរមានន័យថា ភាសាដោយឡែក) ។ រេណាអូត ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាង នោះធ្វើអោយមានប្រជាជនរាប់អានគាត់ជា ខ្លាំងក្នុង ចំ ណោមយុវជន ជាមួយនឹង ក្រុម អាម៉ូរ៉ូ ឌ័រ ប៉ាណាមេ របស់គាត់ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ ។ ទីក្រុងប៉ារីស មានសម្មតិនាមច្រើន ហើយអ្នកស្រុកទីក្រុងប៉ារីស គឺស្គាល់ជាភាសាអង់គ្លេសជា ប៉ារីសហ្សាន ហើយជាបារាំង ប៉ារីសហ្សីន ។",
"question": "រេណាអូត ធ្វើអោយមានប្រជាជនជាតិណាដោយការជួយមានជាមួយ ក្រុមអាម៉ូរ៉ូ ឌ័រ ប៉ាណាមេ នៅឆ្នាំ២០០០មុន?",
"answer": "រេណាអូត ធ្វើអោយមានប្រជាជនជាតិអាម៉ូរ៉ូ ដោយការជួយមានជាមួយ ក្រុមអាម៉ូរ៉ូ ឌ័រ ប៉ាណាមេ នៅឆ្នាំ១៩៧៦",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាញឹកញាប់លោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ តែងមានប្រសាសន៍ប្រាប់អ្នកផងទាំងពួងអំពីការជាប់ចិត្តដឹងគុណ គ្មានថ្ងៃភ្លេចបាននិងពុំមានអ្វីប្រៀបអំពីគុណូបការៈដ៏ធំធេងរបស់ មាតាលោក។ សូម្បីលោកមានជន្មាយុក្នុងវ័យ៨០ឆ្នាំហើយក្ដី លោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ ធ្លាប់បានឲ្យដឹងថា លោកតែងនឹកឃើញនិងមានពេលខ្លះលោកសម្រាន្តសោកសង្រេងយំខ្សឹកខ្សួល រហូតពេញមួយថ្ងៃក៏មាន ព្រោះនឹកឃើញសម្ដីដ៏ពីរោះប្រកបដោយក្ដីមេត្តា ភាពថ្នាក់ថ្នមលួងលោមឥតឃ្នើសរបស់មាតាលោកជានិច្ចនិងជាដរាប។",
"question": "យ៉ាងណាក់លោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ បានសម្រាន្តសោកសង្រេងយំខ្សឹកខ្សួល?",
"answer": "ព្រោះនឹកឃើញសម្ដីដ៏ពីរោះប្រកបដោយក្ដីមេត្តា ភាពថ្នាក់ថ្នមលួងលោមឥតឃ្នើសរបស់មាតាលោកជានិច្ចនិងជាដរាប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទោះជាការចោទប្រកាន់ខាងលើនេះ បានបង្កើតឱ្យមានមន្ទិលជាច្រើនពីសាធារណៈ ហើយក៏មានផងដែរការសុំឱ្យមានការលើកលែងទោសពីបណ្ដាមេដឹកនាំប្រទេសជាច្រើននៅលើពិភពលោក។ លោក ហ្ស៊ូលហ្វីការ អាលី ប៊ូតូ ត្រូវបានគេព្យួរកនៅថ្ងៃទី ០៤ មេសា ១៩៧៩។ ការអំពាវនាវឲ្យមានការលើកលែងទោសត្រូវបានច្រានចោលដោយប្រធានាធិបតីស្ដីទី ឧត្ដមសេនីយ៍ Muhammad Zia-ul-Haq ។ លោកស្រីប៊ូតូ និងម្ដាយរបស់គាត់ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួននៅក្នុងជំរំរបស់ប៉ូលិសរបស់ដល់ដំណាច់ខែ ឧសភា ក្រោយការប្រហារជីវិតឪពុករបស់គាត់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការលើកលែងទោសនៃលោក ហ្ស៊ូលហ្វីការ អាលី ប៊ូតូ និងការអំពាវនាវដែលបានច្រានចោលដោយប្រធានាធិបតីស្ដីទី ឧត្ដមសេនីយ៍ Muhammad Zia-ul-Haq ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រៅពីខ្លឹមសារដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅកម្ពុជសុរិយាឆ្នាំ២០០៣ ត្រង់ទំព័រ ៦២នេះ នៅក្នុងវចនានុក្រមសម្ដេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត ត្រង់ទំព័រ ៧៧៩ បញ្ជាក់ថា ពោធិ៍សាត់ គឺជាឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជារដ្ឋ នៅជាប់ខាងកើតខេត្តបាត់ដំបង។ តាមពាក្យដំណាលពីព្រេងនាយថា មានដើមពោធិ៍តូចមួយរសាត់ច្រាសទឹកមកជាអស្ចារ្យប្លែក ហើយគេបានស្រង់យកទៅដាំនៅកន្លែងមួយ។ ដោយហេតុដូច្នេះ ទើបឲ្យឈ្មោះភូមិប្រទេសនោះថា ពោធិ៍សាត់ ព្រោះពាក្យថា រសាត់ និងសាត់ ជាពាក្យតែមួយអាចប្រើជួសគ្នាបាន។ លុះសំណេរជាយូរអង្វែងមក បានក្លាយជា \"ពោធិ៍សាត់\" រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។",
"question": "ពោធិ៍សាត់ គឺជាផ្នែកមួយនៃខេត្តមួយមួយណាដែលជាប់ខាងកើតខេត្តបាត់ដំបង?",
"answer": "ពោធិ៍សាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទីក្រុងតូក្យូគឺមានន័យថាជា (រាជធានី នៃភាគខាងកើត) នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ វាបានក្លាយជារាជធានីនៃប្រទេសជប៉ុនគឺនៅពាក់កណ្ដាលនៃសតវត្សទី១៩ ហើយនៅសតវត្សនោះគឺទីក្រុងតូក្យូមានឈ្មោះថា អេឌូ តូ តូក្យូ ។ បន្ទាប់មកគឺមានឈ្មោះថា គីយូតូ ដែលជារាជធានីនៃប្រទេសជប៉ុន។ រាជាធិរាជនៃប្រទេសជប៉ុន មានឈ្មោះថា តេនណូដែលរស់នៅក្នុងគីយ៉ូតូ។ អ៊ីដូគឺជាកន្លែងដែល តូគូកាវា សូហ្កាន់រស់នៅ។ ទីក្រុងថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ សូហ្កាន់ ។ បន្ទាប់មកវាបានកកើតជាទីក្រុងតូចមួយ នៅក្នុងសមុទ្រ ។ អេឌូ មានន័យថា (មាត់ ទន្លេ) ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។",
"question": "មានន័យអ្វីនៅពេលដែលទីក្រុងតូក្យូមានឈ្មោះថា អេឌូ តូ តូក្យូ?",
"answer": "នៅសតវត្សទី១៩ ទីក្រុងតូក្យូមានឈ្មោះថា អេឌូ តូ តូក្យូ ហើយគឺជារាជធានីនៃប្រទេសជប៉ុន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ សាកលវិទ្យាល័យបានត្រូវប្តូរឈ្មោះជាសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ។ នៅសម័យខ្មែរក្រហម សាកលវិទ្យាល័យនៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានបិទទ្វារ ហើយសាស្ត្រាចារ្យទាំងអស់បានក្លាយជាមុខសញ្ញានៃការសម្លាប់របស់ពួកខ្មែរក្រហម។ នៅឆ្នាំ១៩៨១ វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសIFL ត្រូវបានបើកនិងធ្វើការបណ្តុះបណ្តាលសាស្រ្តាចារ្យ ភាសារុស៊ី និង ភាសាវៀតណាម។ ក្រោយមកមានការបញ្ចូលគ្នានូវវិទ្យាស្ថាននេះនិងសាលាគរុវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់ដើម្បីបង្កើតជាសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ ដែលត្រូវប្តួរឈ្មោះមកដូចបច្ចុប្បន្ននៅឆ្នាំ ១៩៩៦។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ សាកលវិទ្យាល័យ បានបែងចែកជា៣គ្រឹះស្ថានគឺ មហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ មហាវិទ្យាល័យសង្គមសាស្ត្រនិងមនុស្សសាស្ត្រ និង វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសIFL។ នៅឆ្នាំ ២០០១ សាកលវិទ្យាល័យបានបើកការបណ្តុះបណ្តាលថ្នាក់ក្រោយបរិញ្ញាបត្រ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលសាកលវិទ្យាល័យបានត្រូវប្តូរឈ្មោះជាសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ?",
"answer": "ដោយសារត្រូវបានបើកវិទ្យាស្ថាននេះនិងសាលាគរុវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់ដើម្បីបង្កើតជាសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលរបស់អាស៊ាន គឺអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន មានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋធានីហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានអគ្គលេខាធិការទទួលបន្ទុកសម្របសម្រួល និងអនុវត្តសកម្មភាពនានារបស់អាស៊ាន។ អគ្គលេខាធិការនោះ ត្រូវតែងតាំងដោយកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន មានអាណត្តិ ៥ឆ្នាំ ប្ដូរវេនគ្នាទៅតាមលំដាប់អក្ខរក្រមនៃឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសរបស់រដ្ឋជាសមាជិក។",
"question": "អគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ានមានមូលដ្ឋាននៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "មេលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ានមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋធានីហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លំដាប់នោះ ក៏ចាប់ផ្ដើមប្រឡងធនូសិល្បរើសស្នាដៃពូកែ ក្សត្រិយ៍អំបាលនោះ ខ្លះក៏នឹករាក្នុងព្រះហឫទ័យ ដែលមើលទៅឃើញមហាធនូដ៏សម្បើមនិងវង់ដែលចាំតែគេចព្រួញធនូ គិតថាម្ដេចក៏បាញ់មិនត្រូវ ឲ្យគ្រាន់តែយិតធនូបានក៏រាប់ថាវិសេសណាស់ទៅហើយ ក្សត្រិយ៍ទាំងឡាយចូលទៅប្រឡងម្ដង ១ អង្គ ៗ រួចហើយក៏ត្រឡប់មកអង្គុយតាមដើមវិញ ដោយមិនវិសេសប្លែកអ្វី ធ្វើឲ្យតែអ្នកអង្គុយចាំមើល លបអស់សំណើចលេងតែសាមីខ្លួន មានតែសេចក្ដីទោមនស្ស តូចចិត្តពន់ប្រមាណ ដែលខុសគំនិតគិតទុកមកនោះបែរជាមិនសមប្រាថ្នា ព្រះភក្ត្រមិនស្រួលតែរាល់អង្គពួកអ្នកច្បាំងដែលល្បីឈ្មោះទាំងប៉ុន្មាន កាលដើរទៅជិតមហាធនូ ក៏ឲ្យរន្ធត់មុខស្លេកស្លាំង មិនអាចនឹងលើកមហាធនូនោះរួចឡើយ ខ្លះដើរចូលទៅខែងរែងជាងគេ ដោយអំណាចមានះខំធ្វើឫកឡើង តែក៏គង់ត្រឡប់មកអង្គុយដដែលវិញ មិនប្លែកទៅជាងអ្នកមុន ៗ ទាំងពួង អ្នកដែលធ្វើការមិនសម្រេចអម្បាលនោះ ខ្លះក៏ក្លែងធ្វើទឹកមុខឲ្យរីករាយ តែសេចក្ដីអៀនខ្មាសក្នុងចិត្ត ខ្លះក៏ធ្វើជាញញឹមបែបស្ងួត ៗ ។",
"question": "ក្នុងអត្ថបទ ដែលជាអង្គដែលជួសជុំជិតមហាធនូបំផុត?",
"answer": "ក្សត្រិយ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះបាទនរោត្ដម-សីហនុ បានឡើងសោយរាជ្យ នៅឆ្នាំ ១៩៤១ គឺចំពេលដែលភ្លើងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កំពុងឆាបឆេះ។ នៅពេលដែល ពួកយោធានិយមជប៉ុនកំពុងមានជ័យជម្នះនៅចុងបូព៌ា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ បារាំងចុះចាញ់សង្គ្រាម ហើយបានព្រមព្រៀងស្ដីពីកិច្ចការពាររួមលើដែនដីឥណ្ឌូចិន។ ម្ដងនេះកម្ពុជា បានឆ្លាក់ទៅនៅក្រោមរបបត្រួតត្រាពីរត្រួតគឺ អាណានិគមបារាំង និងរបបយោធាជប៉ុន។ ជប៉ុនបានយកកម្ពុជាធ្វើជាមូលដ្ឋានទ័ព និងគាបយកវត្ថុធាតុដើម ខាងកសិកម្មដោយតម្លៃថោកបំផុត។ តាមការទាមទារ របស់ជប៉ុន រដ្ឋាភិបាលបារាំងបង្ខំឱ្យកសិករខ្មែរលក់ផលដំណាំបំពេញតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលព្រះបាទនរោត្ដម-សីហនុ បានឡើងសោយរាជ្យ?",
"answer": "ព្រះបាទនរោត្ដម-សីហនុ បានឡើងសោយរាជ្យ នៅឆ្នាំ ១៩៤១ គឺជាចំពេលដែលភ្លើងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កំពុងឆាបឆេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះអង្គទ្រង់ដកព្រះខ័នចាប់ក្តាប់កោរព្រះកេសា ហើយអធិដ្ឋានថា \"បើអាត្មាអញនេះ ពិតជាបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធមែន ចូរកេសាទាំងឡាយនៃអាត្មាអញនេះឈប់ដុះតទៅទៀតចុះ\" អធិដ្ឋានហើយព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់បាច ព្រះកេសាទាំងឡាយឡើងទៅលើអាកាស ហ្វូងទេវតាទាំងឡាយកាន់ភាជន៍មាស មកទទួលត្រងយកទៅទុកនៅស្ថានទេវលោកក្នុងគ្រានោះទៅ ។",
"question": "តើព្រះអង្គទ្រង់ដកព្រះខ័នជួយដំណើរទៅលើអាកាសតាមរយៈម៉ូលីតធន់ដែលអ្វី?",
"answer": "ព្រះកេសាទាំងឡាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សារមន្ទីរជាតិនៅទីក្រុងភ្នំពេញជាសារមន្ទីរធំជាងគេនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាទីតាំងប្រមូលផ្ដុំសម្បត្តិវប្បធម៌និងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់។ សារមន្ទីរជាតិមានរក្សាទុករូបសំណាកនិងភស្ដុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ចំនួនជាង១ម៉ឺន៤ពាន់ តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ សម័យអង្គរ និង សម័យក្រោយៗមកទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាជាសារមន្ទីរជាតិនៅទីក្រុងភ្នំពេញ?",
"answer": "សារមន្ទីរជាតិនៅទីក្រុងភ្នំពេញជាសារមន្ទីរធំជាងគេនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាទីតាំងប្រមូលផ្ដុំសម្បត្តិវប្បធម៌និងប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះហស្ថរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២នោះ សាងឡើងដើម្បីឧទ្ធិសថ្វាយព្រះវិស្ណុដោយមានកសិណទឹក (គូទឹក )ព័ទ្ធជុំវិញរាប់គីឡូម៉ែត្រខណ្ឌទីតាំងប្រាសាទ ឲ្យក្លាយជាកោះមួយនោះ ដូច្នេះប្រាសាទបេងមាលាក៏ត្រូវតែមានន័យដូចគ្នាដែរ។ ប្រាសាទបេងមាលាស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មភក់ និងថ្មបាយកៀមដែលមានទ្រង់ទ្រាយប្រហាក់ប្រហែលប្រាសាទអង្គរវត្តដែលបុរាណវិទូមួយចំនួនយល់ថា ប្រាសាទបេងមាលាជាប្លង់មេឬថា បុព្វបុរសខែ្មរ ចាប់កសាងប្រាសាទនេះសិនមុននឹង ឈានទៅកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញដោយមើលតាមគំរូដើម។ អ្វីដែលស្ថាបត្យករខែ្មរជំនាន់នោះធ្វើដោយខានមិនបានគឺការជីកកសិណទឹកនៅជុំវិញប្រាសាទដើម្បីយកអាចម៍ដីទៅចាក់គ្រឹះប្រាសាទការពារកុំឲ្យបាក់ស្រុត ក៏ដូចជាការយកទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ផង។ទន្ទឹមនឹងនោះកសិណទឹកនីមួយៗបានក្លាយទៅជានិមិត្តរូបនៃសមុទ្រទឹកដោះ និវេសនដ្ឋានព្រះអាទិទេពក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។",
"question": "យ៉ាងណានោះជាប្លង់មេឬថា បុព្វបុរសខែមរ នៅក្នុងការសាងសង់ប្រាសាទបេងមាលា?",
"answer": "ជាប្លង់មេឬថា បុព្វបុរសខែមរ បានសាងសង់ប្រាសាទនេះសិនមុននឹង ឈានទៅកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញដោយមើលតាមគំរូដើម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មេដឹកនាំក្រុមនេះគឺលោក សឺន-ង៉ុកថាញ់។ នៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ជប៉ុនបានបណ្ដេញបារាំងចេញពីកម្ពុជា ហើយប្រកាសកម្ពុជាជារដ្ឋឯករាជ្យ ដោយលើក សឺន-ង៉ុកថាញ់ ឱ្យធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលតាមការពិតរដ្ឋាភិបាលរបស់ សឺន-ង៉ុកថាញ់ គ្រាន់តែជារដ្ឋាភិបាលទីងមោងប៉ុណ្ណោះ នៃឯករាជ្យក្លែងក្លាយដែលផ្ដល់ដោយពួកយោធានិយមជប៉ុន។ ក្រោយពេលជប៉ុនចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ បារាំងបានវិលមកកាន់កម្ពុជាជាថ្មី កងទ័ពរបស់ សឺន-ង៉ុកថាញ់ បានប្រឹងទប់ទល់នឹងបារាំងដែរ តែពុំអាចតស៊ូនឹងបារាំងបានឡើយ ហើយសឺន-ង៉ុកថាញ់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនយកទៅឃុំនៅប្រទេសបារាំង។ នៅឆ្នាំ ១៩៥១ បារាំងបានដោះលែង សឺន-ង៉ុកថាញ់ តាមសំណើរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ។ នៅដើមឆ្នាំ ១៩៥២ សឺន-ង៉ុកថាញ់ បានរត់ទៅប្រទេសថៃបង្កើតចលនាខ្មែរសេរី។",
"question": "តើលោកណាច្រើនដែលជាហ៊ុនដំបូងនៃក្រុមនេះ?",
"answer": "លោក សឺន-ង៉ុកថាញ់",
"type": "extract"
},
{
"context": "5 ចូលរួមប្រកួតក្នុងនាមភូមារហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៥។ ទីរួមខេត្តជុនបុរី និងបាងកក ក៏ជាកន្លែងប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី២៤ដែរ។ ស៊ីហ្កេមលើកទី២៦ដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅឥណ្ឌូនេស៊ី បើតាមរបាយការណ៍បានអោយដឹងថាក្រៅពីក្រុងចាការតា នឹងមានក្រុង៣ផ្សេងទៀត(បានឌុង ប៉ាឡេមបាង និងសេម៉ារ៉ាង) ដែលនឹងចូលរួមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។",
"question": "អ្វីដែលជាផ្នែកមួយនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី២៦?",
"answer": "ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានក្រុង៣ផ្សេងទៀតដែលជាម្ចាស់ផ្ទះដែលបានណាដែលជាចំណេះដឹងគឺបានឌុង ប៉ាឡេមបាង និងសេម៉ារ៉ាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨ សមាជិកអាស៊ានបានជួបប្រជុំគ្នានៅរដ្ឋធានីចាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីអនុម័តនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៧ដោយមានគោលបំណងផ្លាស់ប្ដូរឱ្យអាស៊ានមានលក្ខណៈដូចសហភាពអឺរ៉ុបដែរ។រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះបានប្រែក្លាយអាស៊ានទៅជានីតិបុគ្គលមួយដែលបានបំណងបង្កើតនូវតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីមួយសម្រាប់តំបន់មួយដែលមានប្រជាជនជាង៥០០លាននាក់។ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីSusilo Bambang Yudhoyonoបានថ្លែងថា\"នេះជាគម្រោងអភិវឌ្ឍដែលអាស៊ាននឹងត្រូវពង្រឹង ការរួមបញ្ចូលនិងផ្លាស់ប្ដូរអាស៊ានឱ្យទៅជាសហគមន៍មួយ។វាត្រូវបានគេសម្រេចបាន ខណៈពេលដែលអាស៊ានកំពុងស្វែងរកតួនាទីសំខាន់ក្នុងកិច្ចការអាស៊ីនិងក្នុងពិភពលោកដែលប្រទេសអន្តរជាតិកំពុងជួបវិបត្តិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។\"សំដៅទៅលើការផ្លាស់ប្ដូរអាកាសអាតុនិងភាពវឹកវរផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច លោកក៏បានបន្ថែមទៀតថា\"តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នឹងមិនក្លាយជាតំបន់ដែលមានសង្គ្រាមឈ្លានពានទឹកដីដូចនៅចន្លោះទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ដល់១៩៧០ទៀតទេ\"។",
"question": "ជាមួយនឹងសំដៅទៅលើការផ្លាស់ប្ដូរអាកាសអាតុនិងភាពវឹកវរ នៅទីក្រុងណាដែលបានជួបប្រជុំសមាជិកអាស៊ាន?",
"answer": "រដ្ឋធានីចាកាតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហេតុនេះប្រសិនទ្រឹស្តីបទនេះពិតចំពោះពហុកោណដែលត្រូវបានសង់ពី n ត្រីកោណ នោះទ្រឹស្តីបទនេះក៏ពិតចំពោះពហុកោណដែលត្រូវបានសង់ពី (n+1) ត្រីកោណដែរ។ ដើម្បីបញ្ចប់ការសំរាយបញ្ជាក់នេះដោយប្រើវិចារកំនើនគណិតវិទ្យា ត្រូវបង្ហាញថាទ្រឹស្តីបទនេះពិតចំពោះត្រីកោណ។ មានបីជំហានសំរាប់បញ្ជាក់អំនះអំនាងនេះ៖",
"question": "ហេតុអ្វីប្រសិនទ្រឹស្តីបទនេះពិតចំពោះពហុកោណដែលត្រូវបានសង់ពី (n+1) ត្រីកោណ?",
"answer": "មានបីជំហានសំរាប់បញ្ជាក់អំនះអំនាង ដែលជាធនធានសម្រាប់បញ្ចប់ការសំរាយបញ្ជាក់ទ្រឹស្តីបទនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការភ្ជាប់ពាក្យជាជំហានចុងក្រោយនៃការស្វែងយល់ចិត្ត។ តាមរយៈការភ្ជាប់ពាក្យនេះ សាមីខ្លួនទាំងពីរ នឹងទៅដល់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ការភ្ជាប់ពាក្យបានបំពេញបំណងមួយដល់សាមីខ្លួនទាំងពីរ និងសហគមន៍ ព្រោះការភ្ជាប់ពាក្យបង្ហាញថា ការរៀបការនឹងឈានមកដល់ហើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការភ្ជាប់ពាក្យជាជំហានចុងក្រោយនៃការស្វែងយល់ចិត្ត និងការសាមីខ្លួនទាំងពីរទៅដល់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោក ហ្សេណូហ្វុន (៤៣០-៣៥៤ មុន គ.ស.) ជាប្រវត្តិវិទូ និងទាហានក្រិច ដែលបានក្លាយជាសិស្សរបស់សូក្រាត។ នៅឆ្នាំ ៤១០ គាត់បានដឹកនាំទាហាន ស៊ីឈ្នួលជនជាតិក្រិចមួយក្រុមដែលមានចំនួន ១០០០០ នាក់ ប្រកបដោយ ជោគជ័យនៅក្នុងការដកថយមួយ ដោយធ្វើដំណើរកាត់តាមចក្រភពពែក្ស ក្រោយ ពេលអតីតមេបញ្ជាការរបស់ពួកគេឈ្មោះ ស៊ីរុស ត្រូវបានគេសម្លាប់នៅក្នុងសមរភូមិ។ ជោគជ័យនេះបានជួយ ឱ្យគាត់សម្រេចបាននូវស្នាដៃដ៏ល្បីល្បាញមួយ គឺ អាណាបាស៊ីស (Anabasis)។ ស្នាដៃផ្សេងទៀតរបស់គាត់ មានដូចជា អនុស្សាវរីយ៍គួរចង់ចាំ (Memorabilia) ខមាលទោស (Apology) និងកម្រង់ស្នាដៃឯក (Symposium)ដែលសហការជាមួយសូក្រាត។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលគាត់បានដឹកនាំស៊ីឈ្នួលជនជាតិក្រិចមួយក្រុមមកដល់ចក្រភពពែក្ស ក្រោយពេលមួយ?",
"answer": "ជោគជ័យនៅក្នុងការដកថយមួយ ហើយធ្វើដំណើរកាត់តាមចក្រភពពែក្ស ក្រោយពេលអតីតមេបញ្ជាការរបស់ពួកគេឈ្មោះ ស៊ីរុស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រមណីយដ្ឋាននគរភ្នំ : រមណីយដ្ឋានគំរូស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបាភ្នំ គឺជារមណីយដ្ឋានមួយដែលមានទេសចរជាច្រើនមកពីតំបន់ផ្សេងៗជួបជុំគ្នាដើម្បីប្រារព្ធធ្វើពិធីសាសនាតាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍មួយ គឺ បុណ្យឡើងអ្នកតាមេសរ ដែលមានរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ ។ ប្រជាជនតែងប្រារព្ធធ្វើបុណ្យឡើង អ្នកតាមេសរ រៀងរាល់ឆ្នាំ ព្រោះពិធីនេះគឺជាទំនៀមទម្លាប់មានតាំងពីបុរាណ ។ ប្រជាជនខ្មែរតែងនាំគ្នាប្រារព្ធធ្វើពិធីនេះដើម្បីរំលឹកគុណបុព្វបុរស ដើម្បីសុំសេចក្ដីសុខ សុំទឹកភ្លៀង និង ជាពិសេសដើម្បីសុំអ្នកតាមេសរជួយការពារសុវត្ថិភាព និង សន្តិសុខជូនប្រជាជន ។",
"question": "តើរមណីយដ្ឋាននៅក្នុងស្រុកបាភ្នំមានជំនាញដែលប្រជាជនជួបជុំគ្នាសម្រាប់សាសនាផ្នែកណា?",
"answer": "ទេសចរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សេចក្ដីក្រោធខឹងមួយឆួលឆេះឡើងយ៉ាងពេញទំហឹង មករោលរាលរូបគាត់។ គាត់ក្រោកអង្គុយសម្លឹងមើលមុខនាងទេវីមិនដាក់ភ្នែក។ លោកច្រានកែវដែលធ្លាប់ជាពន្លកចេញពីខ្លួនលោក កុំឲ្យស្រីអប្បលក្ខណ៍កាន់សាច់លោកទៀត។ នាងទេវីឆ្ងល់ ឆ្ងល់នឹងកាយវិការនេះ ទើបនាងនឹកភ្លែតឡើងថា លោកឪពុកនាងជ្រាបរឿងនេះហើយ។ នាងលុតជង្គង់ ដៃទាំងពីរខ្ទប់មុខយំឮឃឹកៗ។ កញ្ញាពោលទាំងត្រដាបត្រដួសថា៖",
"question": "យ៉ាងណានាងទេវីជួបនៅពេលនេះ?",
"answer": "នាងទេវីជួបនៅពេលលោកច្រានកែវកុំស្រីអប្បលក្ខណ៍កាន់សាច់លោក ហើយនាងទេវីនឹកភ្លែតឡើងថា លោកឪពុកនាងជ្រាបរឿងនេះហើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស៊ីហ្គេមលើកទី១៥ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទសម៉ាឡេស៊ី ពីថ្ងៃទី២០ដល់ថ្ងៃទី៣១ សីហា១៩៨៩។ ទោះបីជាកម្ពុជាមិនបានមកចូលរួមវិញក៏ដោយ ឡាវបានត្រលប់មកវិញក្រោមឈ្មោះថ្មីនិងទង់ជាតិថ្មីមួយ។ វៀតណាមដែលបានបង្រួបបង្រួមក៏បានត្រលប់មកស៊ីហ្គេមវិញផងដែរនៅស៊ីហ្គេមទី១៥នេះ។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកជោគជ័យនៅស៊ីហ្គេមទី១៥នេះ?",
"answer": "ឡាវបានត្រលប់មកវិញក្រោមឈ្មោះថ្មីនិងទង់ជាតិថ្មីមួយ ហើយវៀតណាមដែលបានបង្រួបបង្រួមក៏បានត្រលប់មកស៊ីហ្គេមវិញផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅទីនោះអាកាសធាតុគឺអំណោយផលមិនសូវល្អមិនក្តៅខ្លាំងហើយមានភ្លៀងមិនសូវគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើស្រែចំការតែពុំមាន ផលប៉ះពាល់ដល់ស្រែចំការនិងដំណាំផ្សេងៗឡើយ។អាកាសធាតុប្រែប្រួលទទួលខ្យល់មូសុង[២] ។ ក្ដៅហើយសើមពេលខ្លះក្ដៅខ្លាំងពេលខ្លះក្ដៅល្មម ។ ចាប់ពី វិច្ឆិការដល់ខែកុម្ភះ និង មានរដូវលំហែរមានប្រាំង និង វស្សា ចាប់ ខែមិនា ដល់ខែឧសភា រដូវភ្លៀង មានចាប់ពី ខែមិថុនា ដល់ខែតុលា។ នៅថ្ងៃដែលក្តៅ មានកំដៅរហូតទៅដល់ ៣៧អង្សា ហើយបើត្រជាក់ជាងគេវិញមានរហូត ២១អង្សា ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាអាកាសធាតុដែលគឺមិនសូវល្អនៅទីនោះ?",
"answer": "មានភ្លៀងមិនសូវគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើស្រែចំការ និងមានផលប៉ះពាល់ដល់ស្រែចំការតែពុំមាន",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទីក្រុងព្រៃនគរ ត្រូវបានគេស្កាល់ជាទូទៅថា ទីក្រុងហូជីមិញ (TP Hồ Chí Minh胡志明市) ឋិតនៅក្នុងតំបន់វាលទំនាបនៃដែនដី កម្ពុជាក្រោម ឬភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម បច្ចុប្បន្ន។ មុនពេលជនជាតិយួនភៀសខ្លួនមករស់នៅ នាសតវត្សរ៍ ទី ១៧ ព្រៃនគរ ជាទីក្រុងដ៏សំខាន់របស់ខ្មែរ និងមានពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមរស់នៅរាប់សតវត្សរ៍មកហើយ។",
"question": "តើទីក្រុងព្រៃនគរមានឈ្មោះជាអង់គ្លេសជាធម្មតាក្នុងបច្ចេកទេសជាតិណា?",
"answer": "TP Hồ Chí Minh胡志明市",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្លង់សុរិយោដីគ្របដណ្ដប់តំបន់ ដែលបានធ្វើការវិនិច្ឆ័យ ដោយមានកំណត់ព្រំប្រទល់កម្មសិទ្ធិសាធារណៈ ឬ / និង កម្មសិទ្ធិឯកជនទាំងអស់ ហើយមានបញ្ជាក់អំពីប្រភេទដីដូចជា ដីដាំដុះ ដីព្រៃ ដីលិចទឹក ដីសរាប់សំណង់ឧស្សាហកម្មជាដើម ។ ការកសាងប្លង់សុរិយោដីត្រូវអនុវត្តតាមនីតិវិធី ដែលត្រូវចែងក្នុងអនុក្រឹត្យស្ដីពីនីតិវិធី នៃការសាងប្លង់សុរិយោដី និង សៀវភៅគោលបញ្ជីដី ។ ក្បាលដីកម្មសិទ្ធិនីមួយៗត្រូវមានលេខរបស់វា ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រភេទដីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ក្នុងការកសាងប្លង់សុរិយោដី?",
"answer": "ដីដាំដុះ ដីព្រៃ ដីលិចទឹក ដីសរាប់សំណង់ឧស្សាហកម្ម",
"type": "explain"
},
{
"context": "យាយនួនមានអាយុ៥០ឆ្នាំប្លាយហើយ សក់ស្កូវមួយៗ ហើយកោរខ្លី ដោយគាត់កាន់ឧបោសថមិនដែលខានឡើយ។ នេត្រគាត់ដែលមានពន្លឺថ្លាយង់ ហើយជ្រកនៅក្នុងរូងព្រមទាំងរង្វង់ថ្គាមមាំ យ៉ាងរឹងប៉ឹង សម្តែងឲ្យយល់ថា ស្ត្រីនេះជាអ្នកចិត្តរឹងរូសមានៈណាស់។ បើគំនិតគាត់បែរទៅចាប់អ្វីហើយ គ្មាននរណាងាយនឹងដកគំនិតនោះយកមកបានទេ។ តាំងតែប្តីគាត់ស្លាប់ចោលទៅកាលណា គាត់លះបង់ជំនួញជួញប្រែទាំងអស់។គាត់ខំតែការពារធនធានដែលមានទាំងប៉ុន្មាន ទុកឲ្យកូនស្រីគាត់ដែលគាត់មានសេចក្តីប្រតិព័ទ្ធលើសលប់ជាងអ្វីៗទាំងអស់។",
"question": "តើនរណាជាអ្នកចិត្ដរឹងរូសមានៈណាស់នៅក្នុងកំណត់មាន់មួយ?",
"answer": "យាយនួ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះភិក្ខុនិឆិរេន Nichiren (ភិក្ខុជាតិជប៉ុន) ដែលការទូន្មានរបស់ព្រះអង្គ មានមូលដ្ឋានក្នុងឈូកសូត្រ បានប្រកាសក្នុងលិខិត “ការប្រៀបធៀប រវាងឈូកសូត្រនឹងសូត្រដទៃ” ថា ទ្រឹស្តីនៃអរិយសច្ច៤ ជាការបង្រៀនពិសេស ពន្យល់ចំពោះតែ សាវ័កសិស្សប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯឈូកសូត្រវិញ គឺបង្រៀនស្មើៗគ្នាទាំងអស់ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងការទូន្មានរបស់ព្រះភិក្ខុ Nichiren?",
"answer": "មានមូលដ្ឋានក្នុងឈូកសូត្រ បានប្រកាសក្នុងលិខិត “ការប្រៀបធៀប រវាងឈូកសូត្រនឹងសូត្រដទៃ”",
"type": "explain"
},
{
"context": "កុំព្យូទ័រប្រភេទនេះ គេច្រើនប្រើនៅក្នុងអង្គភាពខ្នាតធំ។កុំព្យូទ័រប្រភេទនេះគេច្រើនប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើការរួមគ្នា នៅក្នុងកន្លែងណាមួយ កាលពីសម័យមុនដោយផ្គុំឡើងទំហំធំៗ ជាច្រើនរួមគ្នា ហើយខាងក្នុងនៃទូមានបញ្ចូលឧបករណ៍ផ្សេងៗដែលសមស្របសំរាប់ការងារ នៅក្នុងអង្គភាពដែលត្រូវការសមត្ថភាពធ្វើការខ្ពស់ និងធ្វើការកត់ត្រាទិន្នន័យបានចំនួនច្រើន។ វាមានចំណុចខ្សោយត្រង់ថា វាមានទំហំពិបាកក្នុងការទុកដាក់ព្រោះវាត្រូវការកន្លែងធំដើម្បីទុកវា លើសពីនេះទៅទៀតវាមានតំលៃថ្លៃ បើយើងធ្វើការប្រៀបធៀបទៅនឹងកុំព្យូទ័ររបស់យើងបច្ចុប្បន្ននេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកុំព្យូទ័រប្រភេទនេះដែលគេច្រើនប្រើនៅក្នុងអង្គភាពខ្នាតធំ និងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការងារជាច្រើនដែលត្រូវការសមត្ថភាពធ្វើការខ្ពស់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំប្រមាណ១៧២០ មានរោងចក្រផលិតស្ករសជាច្រើននៅតាមដងស្ទឹងនេះ។ ក្នុងចំនោមរោងចក្រទាំង១៣០ មានរោងចក្រចំនួន៥០សង់ជាប់នឹងមាត់ស្ទឹងនេះតែម្ដង។ កម្មកររោងចក្រតែងតែបោះចោលកាកអំពៅចូលទៅក្នុងស្ទឹងនេះ ជាហេតុធ្វើអោយវាស្ទះមិនអាចហូរទឹកបាន។",
"question": "តើគោលដៅរោងចក្រមានជាតិណាដែលបោះចោលកាកអំពៅចូលទៅក្នុងស្ទឹងនេះ?",
"answer": "កម្មកររោងចក្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោក សម សារី បានរត់គេចខ្លួនពីកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ 1959 នៅពេលដែលលោក សម រង្ស៊ី មានអាយុត្រឹមដប់ឆ្នាំដោយរងការសង្ស័យថាបានចូលរួមនៅក្នុង ផែនការសម្ងាត់ក្រុងបាងកក ខណៈពេលដែលម្តាយគាត់ត្រូវបានចាប់ឃុំឃាំងនៅក្នុងពន្ធនាគារ។ ជីតារបស់លោក សម រង្ស៊ី គឺលោក សម ញាណ បានបម្រើការជាប្រធាននៃព្រះរាជក្រុមប្រឹក្សានៃកម្ពុជា និងត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកដ៏សំខាន់នៃ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (កម្ពុជា) នៅក្នុងឆ្នាំ 1940 ។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកលោក សម សារី បានរត់គេចខ្លួន?",
"answer": "លោក សម សារី បានរត់គេចខ្លួនពីកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ 1959 នៅពេលដែលលោក សម រង្ស៊ី មានអាយុដប់ឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមសន្ធិសញ្ញាថ្ងៃទី ២៣ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩០៧ រដ្ឋាភិបាលសៀមបានប្រគល់ឲ្យបារាំងវិញនូវខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប និងស៊ីសូផុន។ ប៉ុន្តែបារាំងត្រូវឲ្យជាថ្នូរទៅវិញនូវដែនដីដាន់សៃ(Dan – sai) និងត្រាត។ ខេត្តទាំងបីខាងលើ បារាំងប្រគល់មកឲ្យខ្មែរវិញ។ ទាំងនេះជាជោគជ័យមួយនៃនយោបាយបារាំងនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានចារឹកទុកជាអនុស្សាវរីយ៍នៅត្រង់ភាគខាងត្បូងវត្តភ្នំដូនពេញសព្វថ្ងៃ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជោគជ័យមួយនៃនយោបាយបារាំងនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលបារាំងប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប និងស៊ីសូផុនឲ្យខ្មែរវិញ និងទទួលខេត្តដែនដីដាន់សៃនិងត្រាតឲ្យបារាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃដដែរនោះ អាល្លឺម៉ង់បានបើកការវាយប្រហារលើប្រទេសបារាំង។ ដើម្បីចៀសវាងខ្សែការពារម៉ាជីណូតនៅតាមព្រំដែនបារាំង-អាល្លឺម៉ង់ កងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់បានវាយសម្រុកចូលប្រទេសអព្យាក្រឹតមានដូចជា បែលស៊ិក ហុល្លង់ និងលុចសំបួររួចឆ្លងចូលបារាំង។ កម្លាំងអាល្លឺម៉ង់បានធ្វើសមយុទ្ធសង្ខាងបានយ៉ាងជោគជ័យនៅតំបន់អារដេនដែលកន្លងមកក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានគិតថាជាតំបន់ដែលមិនងាយឆ្លងកាត់បានព្រោះតែវត្តមានព្រៃឈើក្រាស់ៗនិងបណ្តុំភ្នំច្រើន។ បន្ទាប់ពីអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រព្លីតស៍គ្រីក (សង្គ្រាមភ្លេកបន្ទោរ) ប្រកបដោយជោគជ័យ កងកម្លាំងវែរម៉ាកត៍បានឆ្ពោះបន្តទៅចក្រសមុទ្រអង់គ្លេស-បារាំងរួចបានកាត់ផ្តាច់កងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តនៅបែលស៊ិក ហើយបានឡោមព័ទ្ធកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តមួយក្រុមនៅឯព្រំដែនបារាំង–បែលស៊ិក ក្បែរទីក្រុងលីល។ អង់គ្លេសបានជម្លៀសទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តមួយចំនួនចេញពីអឺរ៉ុបដីគោកបានដោយជោគជ័យនៅអំឡុងដើមខែមិថុនាតែខ្លួនត្រូវលះបង់ចោលនូវគ្រឿងបរិក្ខារប្រយុទ្ធជាច្រើននៅក្នុងដំណើរនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការវាយប្រហារនៃកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់ទៅប្រទេសបារាំង និងការជម្លៀសទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងសង្គ្រាមភ្លេកបន្ទោរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តមកនៅឆ្នាំ១៩៨៣ លោកទក្សិណ ជិនវ័ត្រ ក៏បានស្ថាបនា និងធ្វើជាប្រធានក្រុមហ៊ុន ជិនវ័ត្រ កុំព្យូទ័រ ចំកាត់ (ឈ្មោះដើមហាងភាគហ៊ុន អាយស៊ីអេសអាយ (ICSI) បច្ចុប្បន្នបានចុះបញ្ជីផ្សារភាគហ៊ុនរបស់ប្រទេសថៃ និងប្ដូរឈ្មោះជា ក្រុមហ៊ុន ជិន ខពើរេសិន ចំកាត់ (មហាជន) មានលោក បុណ្យគ្លី ប្ល័ងសិរិ ជាប្រធានគ្រប់គ្រង) ដោយរកស៊ីជួលកុំព្យូទ័រឲ្យក្រសួងមន្ទីរនានា និងបន្ទាប់មកបានពង្រីកទៅជាសេវាកម្មវិទ្យុទាក់ទង ទូរស័ព្ទចល័ត ផ្កាយរណប និងទូរគមនាគម រហូតបានសងបំណុលគេអស់ និងទទួលជោគជ័យធុរកិច្ចនេះនៅទីបំផុត។",
"question": "លោកទក្សិណ ជិនវ័ត្រ បានស្ថាបនាប្រធានក្រុមហ៊ុនអ្វី?",
"answer": "ជិនវ័ត្រ កុំព្យូទ័រ ចំកាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "សុពលភាពប័ណ្ណបើកបររបស់ជនបរទេស ដែលត្រូវបានប្តូរមកប័ណ្ណបើកបររបស់កម្ពុជា មានរយៈពេល ១ឆ្នាំ។ ចំពោះសុពលភាពប័ណ្ណបើកបររបស់ជនបរទេសដែលបានប្រឡងជាប់មានរយៈពេលដូចគ្នានឹងជនជាតិខ្មែរដែរ។ ក្នុងករណីប័ណ្ណបើកបរជាតិរបស់ជនបរទេសអស់សុពលភាព សាមីខ្លួនត្រូវធ្វើការប្រឡងទាំងទ្រឹស្តី ទាំងការអនុវត្តន៍ដៃចង្កូតឡើងវិញ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាផ្នែកមួយនៃសុពលភាពប័ណ្ណបើកបររបស់ជនបរទេសដែលត្រូវបានប្តូរមកជាប៉ុណ្ណោះមានរយៈពេល ១ឆ្នាំ?",
"answer": "ចំពោះសុពលភាពប័ណ្ណបើកបររបស់ជនបរទេសដែលបានប្រឡងជាប់មានរយៈពេលដូចគ្នានឹងជនជាតិខ្មែរដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សិលាចារឹកមានចំនួន៥ផ្ទាំងត្រូវបានគេប្រទះឃើញនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទបន្ទាយក្តី។ សិលាចារឹកចំនួន៣ត្រូវបានគេសិក្សារួចរាល់ហើយ។ នៅក្នុងអត្ថន័យនៃសិលាចារឹកទាំងនោះមាននិយាយអំពីឈ្មោះរបស់អាទិទេព អ្នកបម្រើការខាងសាសនារបស់ព្រះមហាក្សត្រជាដើម។ នៅក្នុងចំណោមសិលាចារឹកទាំងអស់មានសិលាចារឹកតែមួយគត់ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រាសាទរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ចំណែកឯសិលាចារឹកផ្សេងទៀតគឺត្រូវបានគេយកមកតម្កល់ទុកនៅសារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ។",
"question": "តើសិលាចារឹកប៉ុន្មានត្រូវបានគេសិក្សារួចរាល់ហើយ?",
"answer": "សិលាចារឹកចំនួន៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "រឿងប្រាសាទនាងខ្មៅ អ្នកនិពន្ធចង់បង្ហាញប្រាប់អំពី «សេចក្ដីស្នេហា» របស់សត្វលោករមែងតែងតែពុះពោរដុតកញ្ជ្រោលរោលរាល ធ្វើអោយវង្វេងភាន់ភាំងស្មារតី លែងដឹងខុស លែងដឹងត្រូវបាន។ អ្នកនិពន្ធបានរៀបចំឆាករឿងដាក់តួអង្គនាងខ្មៅ ដ៏មានរូបឆោមលោមពណ៌ល្អល្អះក្រៃលែង ហើយមានវណ្ណៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ជាបុត្រីព្រះរាជាផែដី",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរឿងប្រាសាទនាងខ្មៅ ដែលចំណាយពេលកំណត់ត្រាអំពី «សេចក្ដីស្នេហា» របស់សត្វលោករមែងតែងតែពុះពោរដុតកញ្ជ្រោលរោលរាល ហើយមានគំនូរង្វាន់បានមានវណ្ណៈខ្ពង់ខ្ពស់ ជាបុត្រីព្រះរាជាផែដី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សមិទ្ធិផល របស់អ្នកនាង រស់ សេរីសុទ្ធា ត្រូវបានសាកសួរពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលឆ្លងកាត់នាសម័យកាលនោះ ពានរង្វាន់ និង ការតែងតាំង និងត្រូវបានកែសម្រួលបន្ថែមទៀត ឱ្យមានភាពសុក្រិតនិង ត្រឹមត្រូវ បើការចងក្រងនេះរកឃើញនៅ ប្រភពជាក់លាក់ ឬ ឯកសារយោង ណាមួយច្បាស់លាស់បន្ថែមទៀតនោះ ។",
"question": "យ៉ាងណាមួយច្បាស់លាស់បន្ថែមទៀតនោះ មានការចងក្រងនេះរកឃើញនៅ ប្រភពជាក់លាក់ ឬ ឯកសារយោង?",
"answer": "ប្រភពជាក់លាក់ ឬ ឯកសារយោង ណាមួយច្បាស់លាស់បន្ថែម",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមរយ: លាម សារុន អតីតព្រះសង្ឃគង់នៅវត្តឧណ្ណាលោម ហើយក៏ជាអតីតមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ កាំងហ្កេកអ៊ាវ ដែលទស្សនាវដ្តីស្វែងរកការពិតនៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា លេខ៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ បានដកស្រង់នោះ ឱ្យដឹងថា កាំងហ្កេកអ៊ាវ ជាសិស្សម្នាក់ដែលរៀនពូកែខ្លាំងណាស់ ៖ «រៀននៅកំពង់ធំល្បីវារៀនពូកែខាង គណិតវិទ្យា គឺលេខ១ រហូត ប្រឡងទូទាំងប្រទេសគឺវាជាប់លេខ១ទៀត។ ដល់វារៀនជាប់បាក់អង ទៅប្រឡងធ្វើសាស្ត្រាចារ្យ ជាប់ទៀត។ ដល់ពេលចេញមកវិញ រៀនយកសញ្ញាបត្រជាមួយខ្ញុំខាងអក្សរសាស្ត្រនៅសកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញវិញ អត់យកគណិតវិទ្យាទេ»។",
"question": "ដែលជាអតីតមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ កាំងហ្កេកអ៊ាវ?",
"answer": "លាម សារុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ល្បែងបាយខុម ត្រូវលេងដោយមនុស្សពីរនាក់។ បាយខុំ មាន១០រន្ធ និងគ្រាប់ចំនួន៤២គ្រាប់។ មួយប៉ែក ឬមួយស្រុក មាន៥រន្ធ។ ដំបូង គេដាក់គ្រាប់៥គ្រាប់ ក្នុងរន្ធក្បាលមឿង និងដាក់៤គ្រាប់ ក្នុងរន្ធធម្មតា។ អ្នកដើរមុន ត្រូវចាប់គ្រាប់ពីរន្ធណាមួយ ក្នុងប៉ែករបស់ខ្លួន ហើយទម្លាក់ម្ដងមួយគ្រាប់ៗ ក្នុង១រន្ធ។ បើអស់គ្រាប់នៅត្រង់រន្ធណា គេត្រូវយកគ្រាប់នៅរន្ធបន្ទាប់ រួចដើរបន្តទៅទៀត។ លុះដើរអស់គ្រាប់ត្រង់រន្ធណា ហើយរន្ធបន្ទាប់នោះ ជារន្ធទទេ គេនឹងស៊ីគ្រាប់នៅរន្ធបន្ទាប់ពីរន្ធទទេនោះ។ បើគេដើរអស់គ្រាប់ ហើយជួបនឹងរន្ធទទេពីរជាប់គ្នា គេហៅថាឃ្វាង។ ពេលនោះ អ្នកទីពីរត្រូវដើរម្ដង។ អ្នកណាស៊ីបានគ្រាប់ច្រើន អ្នកនោះជាអ្នកឈ្នះ។",
"question": "យ៉ាងណាក្នុងការល្បែងបាយខុម?",
"answer": "មួយប៉ែក ឬមួយស្រុក មាន៥រន្ធ និងគេត្រូវចាប់គ្រាប់ពីរន្ធណាមួយ ក្នុងប៉ែករបស់ខ្លួន ហើយទម្លាក់ម្ដងមួយគ្រាប់ៗ ក្នុង១រន្ធ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មែនហើយ ! ឃុននារី ! ធម្មជាតិជារបស់ចំឡែកនេះ អាចប្រលោមលួងលោមអារម្មណ៍របស់មនុស្សយើងឲ្យបានសុខស្រួល ពន្លឺរស្មីព្រះចន្រ្ទ ខ្យល់រំភើយផាត់ និងក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់របស់ផ្កានានា អាចធ្វើចិត្តគំនិតរបស់យើងឲ្យមានអារម្មណ៍រីករាយទៅបានយ៉ាងចំឡែក ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរបស់ធម្មជាតិដែលអាចធ្វើចិត្តគំនិតនិងអារម្មណ៍របស់មនុស្សឲ្យមានអារម្មណ៍រីករាយទៅបាន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សង្ឃរតនៈគឺពួកក្រុមដែលប្រព្រឹត្តបតិបត្តិតាមគន្លងព្រះធម៌នៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់នោះឯង។ ព្រះសង្ឃអង្គសាវ័កជាអ្នកប្រតិបត្តិល្អ ប្រតិបត្តិត្រង់តាមផ្លូវមជ្ឈិមាបដិបទាប្រតិបត្តិ ដើម្បីចេញចាកទុក្ខ និងប្រតិបត្តិដ៏សមគួរដល់សាមីចិកម្ម។ ព្រះសង្ឃមានពីរពូកគឺសម្មតិសង្ឃ សង្ឃជាបុថុជ្ជននៅឡើយ និងអរិយសង្ឃ សង្ឃជាព្រះអរិយៈទាំងឡាយបានដល់ព្រះសោតាបន្នបុគ្គល១ ព្រះសកទាគាមិបុគ្គល១ ព្រះអនាគាមិបុគ្គល១ ព្រះអរហន្តាខីណាស្រព១។ ព្រះអរិយសង្ឃទាំង៤ពួកនេះលោកចាត់ទុកថាជាសង្ឃរតនៈដ៏ប្រសើររបស់សត្វលោក។",
"question": "តើសង្ឃរតនៈគឺជាប្រព្រឹត្តបតិបត្តិនៃដែល?",
"answer": "ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ថែមពីលើផែនទី កិច្ចការងាររបស់អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ ក៏ពាក់ព័ន្ធផងដែរជាមួយនូវទិន្នន័យស្ថិតិ ដែលត្រូវបាន រៀបចំជា រូបតារាង ក្រាហ្វិច និងតារាងផ្សេងៗ។ ទិន្នន័យទាំងនេះពណ៌នាអំពីចំនួនអ្វីមួយកាលពីអតីតកាល (ដូចជាចំនួន ក៏នាវាចំបាំង ចំនួនមនុស្សស្លាប់ជាដើម ...) ដើម្បីប្រៀបធៀបនឹងចំនួន ឬបរិមាណនៅក្នុងពេលវេលា មួយផ្សេងទៀត។ សូមមើល សូមមើល Benjamin Jules R. (2001) “A Student’s Guide to History” 8th edition. ទំព័រទី ២៧-៣២។",
"question": "តើទិន្នន័យស្ថិតិត្រូវបានរៀបចំជាអ្វីខ្លីជាងគេ?",
"answer": "រូបតារាង ក្រាហ្វិច និងតារាង",
"type": "extract"
},
{
"context": "គ/ ចំពោះពាក្យទាំងឡាយណា ដែលក្លាយមកពីភាសាបាលីឬសំស្រ្កឹត មិនត្រូវប្រើសញ្ញា (់) នេះឡើយ ដូចជាពាក្យ បទ, សព, ភព, កុសល, ផល កិច្ចកល ធនធាន រសជាតិ លាមក ... ពាក្យទាំងនេះមានសំឡេងខ្លីស្រេចហើយ តាមទម្លាប់អានបែបបាលីនិងសំស្រ្កឹត ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនធានដែលមានសំឡេងខ្លីស្រេចហើយតាមទម្លាប់អានបែបបាលីនិងសំស្រ្កឹត?",
"answer": "ពាក្យបទ, សព, ភព, កុសល, ផលកិច្ចកល, ធនធាន, រសជាតិ, លាមក",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសអាល់បានី ក៏ជាសមាជិក អង្គការសហប្រជាជាតិ ណាតូ(អង្គការការពារសន្តិសុខ និង សហប្រតិបត្តិការសហគមអឺរ៉ុប អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក អង្គការសន្និសិទ្ធិនៃសាសនាអ៊ីស្លាម ហើយក៏ជាផ្នែកមួយរបស់សមាជិកស្ថាបនានៃសមុទ្រម៉េឌីទែរ៉ាណេផងដែល ។ ប្រទេសនេះក៏ធ្លាប់ជាបេក្ខជន ដ៏មានសក្កានុពលក្នុងការចូលរួម ជាមួយសហគមអឺរ៉ុបចាប់តាំងពី ខែមករា ឆ្នាំ២០០៣ ហើយក៏បានដាក់ពាក្យជាផ្លូវការមួយ ដើម្បីធ្វើជាសមាជិករបស់សហភាពអឺរ៉ុប(EU) នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រទេសអាល់បានី ដែលមានការសម្រេចចិត្តជាសមាជិក អង្គការសហប្រជាជាតិ និងមានសក្កានុពលក្នុងការចូលរួមជាមួយសហគមន៍អឺរ៉ុប និងជាសមាជិករបស់សហភាពអឺរ៉ុប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ បានកំពុងទទួលការព្យាបាលខាងវេជ្ជសាស្ត្រនៅទីក្រុងប៉េកាំង (ប៉ីជិង) ចាប់តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ២០១២ ចំពោះបញ្ហាព្រះរាជសុខភាពមួយចំនួន រួមមានមហារីកព្រះពោះវៀនធំ ព្រះមធុមេហរោគ និង ព្រះសម្ពាធខ្ពស់។ ព្រះអង្គបានសោយទិវង្គតបន្ទាប់ពីការគាំងព្រះហឫទ័យ(គាំងបេះដូង) នៅទីក្រុងប៉េកាំង (ប៉ីជិង) នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នៅថ្ងៃ១៥ តុលា ២០១២ មុន១៦ថ្ងៃពេលព្រះរាជពិធីចម្រើនរបស់ព្រះអង្គព្រះជន្មគម្រប់ ៩០ យាងចូល ៩១ ព្រះវស្សា។ ទង់ជាតិបានបង្ហូតនៅពាក់កណ្ដាលដង និង ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នព្រះនរោត្តម-សីហមុនី និងលោកនាយរដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន-សែនបានទៅទីក្រុងប៉េកាំង (ប៉ីជិង) នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដើម្បីយាងដង្ហែយាងព្រះបរមសពរបស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ មករាជធានីភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាវិញ ដើម្បីប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យព្រះបរមសពនៅឯព្រះបរមរាជវាំង។",
"question": "ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ បានទទួលការព្យាបាលខាងវេជ្ជសាស្ត្រនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "ទីក្រុងប៉េកាំង (ប៉ីជិង)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសប៊្រុយណេ ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ប៊្រុយណេដារូសាឡឹម (ប្រែថា៖ ប្រ៊ុយណេ ទ្វារនៃសន្តិភាព) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងកោះបរនេអូក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប៊្រុយណេមានព្រំដែនជាប់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ដែនដីប្រទេសនេះមានភូមិសាស្ត្រចែកចេញជាពីរផ្នែកដោយតំបន់លីមបាំងរបស់រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០ ប្រទេសប៊្រុយណេមានប្រជាជនសរុបចំនួន ៤៦០,៣៤៥ នាក់ដែលក្នុងនោះមានមនុស្សចំនួន ១០០,០០០ នាក់កំពុងរស់នៅក្នុងរាជធានីនិងជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសឈ្មោះបង់ដាសេរីបេកាវ៉ាន់។ ប៊្រុយណេមានរដ្ឋាភិបាលប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យផ្តាច់ការដែលដឹកនាំដោយព្រះចៅស៊ុលតង់ហើយអនុវត្តច្បាប់ទូទៅរបស់អង់គ្លេស និងច្បាប់ឥស្លាមសារីយ៉ា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប៊្រុយណេ ដែលជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងកោះបរនេអូ មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រចិន និងរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ និងមានប្រជាជនសរុបចំនួន ៤៦០,៣៤៥ នាក់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោក អៀង សារី បានទទួលការលើកលែងទោសពីអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៦ បន្ទាប់ពីបានដឹកនាំកងទ័ពខ្មែរក្រហមរាប់ពាន់នាក់ ចុះចូលជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ។",
"question": "លោក អៀង សារី បានទទួលការលើកលែងទោសពីអ្វី?",
"answer": "សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅមុនសង្គ្រាម កងទ័ពក្រហមសូវៀតបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រប្រយុទ្ធវាយអាល្លឺម៉ង់ប៉ុន្តែប្រតិបត្តិការបាបារ៉ូសាបានបង្ខំឱ្យមេបញ្ជាការកំពូលសូវៀតផ្លាស់ប្តូរពីយុទ្ធសាស្ត្រប្រយុទ្ធមកយុទ្ធសាស្ត្រការពារវិញ។ នៅអំឡុងនិទាឃរដូវ កងកម្លាំងអ័ក្សបានចូលត្រួតត្រាទឹកដីសូវៀតបានមួយភាគធំដែលជាហេតុបង្កឱ្យពួកគេខាតបង់ច្រើនទាំងកម្លាំងនិងសម្ភារៈប្រយុទ្ធ។ នៅពាក់កណ្តាលខែសីហា ឧត្តមមេបញ្ជាការអាល្លឺម៉ង់បានសម្រេចចិត្តបញ្ជាឱ្យក្រុមកងទ័ពកណ្តាលផ្អាកការវាយលុកបន្តព្រោះតែពួកគេកំពុងខ្វះខាតកម្លាំងហើយបានបង្វែរកងកម្លាំងក្រុមរថក្រោះទីពីរទៅជួយកងទ័ពដែលកំពុងធ្វើការរុញច្រានទៅទឹកដីភាគកណ្តាលនៃរដ្ឋអ៊ុយក្រែននិងទីក្រុងលេនីនក្រាដ។ ការប្រយុទ្ធនៅគៀវបានផ្តល់លទ្ធផលជោគជ័យឱ្យខាងអាល្លឺម៉ង់ដោយក្នុងនោះ កងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់បានឡោមព័ទ្ធនិងកម្ចាត់ចោលនូវក្រុមកងទ័ពសូវៀតចំនួនបួន, លើសពីនេះទៅទៀតនោះ វាបានបើកផ្លូវឱ្យអាល្លឺម៉ង់សម្រុកចូលទៅកាន់តំបន់គ្រីមៀនិងតំបន់ឧស្សាហកម្មអ៊ុយក្រែនខាងកើត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការងាររបស់កងទ័ពក្រហមសូវៀតនៅមុនសង្គ្រាម ដែលបានបង្កើតទឹកដីសូវៀត និងបន្តរំលោះទៅកាន់ទឹកដីភាគកណ្តាលរដ្ឋអ៊ុយក្រែននិងទីក្រុងលេនីនក្រាដ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្មែរក្រហម គឺជាផ្នែកមួយនៃអ្នកនយោបាយដែលបានប្រើរបបគុម្មុយនីសនៅប្រទេសកម្ពជាយើង។ ដែលបានកែប្រែលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។ ជាបន្តបន្ទាប់ការបាត់បង់កំលាំងពលកម្ម ដែលបានបង្ហាញពីការចូលលុកលុយ របស់ជនជាតិវៀតណាម នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ដែលខ្មែរក្រហម បានត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរឹងបំផុត ហើយចំនែកនៅតាមសាសនាខ្លះៗនៅឆ្នាំ១៩៩៨ នៅពេលដែលការបញ្ចប់ បានយ៉ាងមាំមួន នៅក្នុងភូមិអន្លង់វែង បានធ្លាក់ក្លាយទៅជា របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ក្រុមខ្មែរក្រហម ត្រូវបានបារាំង គឺបានផ្តល់ដោយលោហ:ដោយ ជនជាតិខ្មែរបានដឹកនាំ ដោយរដ្ឋនរោត្តមសីហនុ ហើយក្រោយមកបានអនុម័ត ដោយអ្នក ដែលបាននិយាយភាសាអង់គ្លេស។ វាគឺធ្លាប់បានបែងចែក ការទទួលបាននូវភាពជោគជ័យមួយ ដែលបានដោយសារ គណ:បក្សកំមុយនីសនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ដែលសម្មយុទ្ធ បានធ្លាក់ចូលក្នុងការគ្រប់ គ្រងរបស់គណ:កំមុយនីស នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយក្រោយមកទៀត ជាគណ:បក្សលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ អង្គការត្រូវបានទទួលស្គាល់ ដោយការធ្លាប់បានស្គាល់នោះគឺ របបខ្មែរកំមុយនីស ហើយនិងសញ្ជាតិកងទ័ព នៃប្រជាធិតេយ្យកម្ពុជា។ របបខ្មែរក្រហមបានធ្វើអោយមានការ ចងចាំបំផុតដែលបានកាប់សំលាប់មនុស្សជាច្រើននាក់តាមការវាយតំលៃប្រមាណជា ១,៥ លាននាក់ ទៅ មួយភាគប្រាំនៃចំនួនប្រជាជនសរុប នៅក្នុងប្រទេស តាមការវាយតំលៃប្រមាណ ៨៥០០០០នាក់ ទៅ ២០០០០០០នាក់។",
"question": "ក្រុមខ្មែរក្រហមត្រូវបានដោយលោហទៅតាមសាសនាអ្វី?",
"answer": "សាសនាខ្លះៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្វីដែលធ្វើអោយគេមិនសរសើរមិនបាននោះគឺការដាក់ខ្លួនរបស់ហ្វែរមី និងសមត្ថភាពរបស់លោកក្នុងធ្វើការងារគ្រប់ជំពូក។ នេះហើយដែលជាកត្តាធ្វើអោយលោកមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំនោមមនុស្សគ្រប់ឋានៈ តាំងពីជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែលទៅដល់អ្នកបច្ចេកទេស។ លោក ហង់រី ដឺវ៉ូលហ្វ ស្មីត (Henry DeWolf Smyth) ប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់រូបវិទ្យានៅព្រីនស្តុន ម្ដងនោះបានអញ្ជើញហ្វែរមីអោយទៅធ្វើការពិសោធន៍មួយចំនូននៅក្នុងបន្ទប់ស៊ីក្លូត្រុងរបស់ព្រីនស្តុន។ ថ្ងៃមួយពេលលោកស្មីតបានដើរចូលទៅក្នុងបន្ទប់ពិសោធ លោកបានឃើញហ្វែរមីជួយនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាម្នាក់សែងតុ។ មានពេលមួយទៀត ពេលដែលមិត្តម្នាក់របស់លោកទៅលេងលោកនៅកូឡុំបៀ តែមិនបានឃើញលោកនៅក្នុងបន្ទប់ពិសោធនិងការិយាល័យ តែបែរជាទៅរកឃើញហ្វែរមីនៅក្នុងរោងជាង កំពុងកាត់បន្ទះសំណប៉ាហាំងដោយប្រើកន្ត្រៃយ៍យ៉ាងធំមួយ។",
"question": "តើហ្វែរមីបានជួយអ្វីមួយនៅក្នុងបន្ទប់ស៊ីក្លូត្រុងរបស់ព្រីនស្តុន?",
"answer": "និស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាម្នាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "[៣៣] តថាគតនឹងអត់ទ្រាំពាក្យល្មើស ដូចដំរី កាលអត់ទ្រាំចំពោះព្រួញ ដែលរបូតចេញអំពីធ្នូ ក្នុងសង្គ្រាមដូច្នោះ ព្រោះថា ជនទ្រុស្តសីល មានច្រើននាក់ ។ ពួកជនតែងនាំវាហនៈ ដែលទូន្មានហើយ ទៅកាន់ទីប្រជុំ ព្រះរាជា តែងស្តេចឡើងកាន់វាហនៈ ដែលទូន្មានហើយ បណ្តាមនុស្សទាំងឡាយ មនុស្សណា អត់សង្កត់នឹងពាក្យល្មើសបាន មនុស្សនោះ ជាអ្នកមានខ្លួនទូន្មានហើយ ឈ្មោះថា បុគ្គលប្រសើរបំផុត ។ ពួកសេះអស្សតរក្ដី សេះអាជានេយ្យក្ដី សេះសិន្ធពក្ដី ដំរីកុញ្ជរដ៏ប្រសើរក្ដី ដែលបុគ្គលប្រៀនប្រដៅបានបទហើយ រាប់ថាជាសត្វប្រសើរ បុគ្គលដែលមានខ្លួនទូន្មានបានបទហើយ ប្រសើរជាងសត្វទាំងអស់នោះ ។",
"question": "តើអ្នកណាច្រើននាក់ដែលជាអ្នកមានខ្លួនទូន្មានហើយមានឈ្មោះដែលមិនបាច់ប្រើពាក្យល្មើស?",
"answer": "បុគ្គលប្រសើរបំផុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្ទះនេះនៅស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានឮមាត់មនុស្សសោះ ឮតែនាឡិកាភ្លេងមួយដើរតិកតក់, តិកតក់ និងសូររ៉ោៗ នៃយន្តដេរមួយ។នៅជិតបង្អួចដែលបែរមុខទៅរកធ្លា មានយុវនារីម្នាក់ធាត់មាំ ស្លៀកសំពត់ខ្មៅចងក្បិនពាក់អាវទេសឯកស។អង្គុយខិតខំធ្វើការឥតមើលនាយអាយឡើយ។មាណវីនេះទុកសក់ប្រះស្មា ឯដងខ្លួននាងក៏ងក់ងើបៗ យោលចុះឡើង ដោយជើងធាក់ឈ្នាន់យន្ត ហើយបណ្តាលឲ្យរំជួលដល់ទៅខ្សែកមាសដែលព្យូរបន្តោងនិលមួយគ្រាប់នៅលើសុរង។នាងខំធ្វើការនេះខ្ជាប់ខ្ជួនណាស់ ទាល់តែមានញើសគ្រាប់ល្អិតៗដេរដាសលើចុះច្រមុះ។",
"question": "យ៉ាងណាមានយុវនារីម្នាក់ធាត់មាំនៅជិតផ្ទះនេះ?",
"answer": "មានយុវនារីម្នាក់ធាត់មាំ ស្លៀកសំពត់ខ្មៅចងក្បិនពាក់អាវទេសឯកស នៅជិតបង្អួចដែលបែរមុខទៅរកធ្លា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្រៅទីប្រជុំជន យានជំនិះត្រូវចត ឬឈប់សត្វពាហនៈត្រូវឈប់ក្រៅទ្រូងផ្លូវបើអាចធ្វើទៅបានបើគ្មានទីណាផេ្សងទៀតដែលអាចចតបានក្រៅពីទ្រូងផ្លូវទេនោះត្រូវអនុវត្តតាមបទប្បញ្ញត្តិ ដែលមានចែងក្នុងចំណុចទី២ នៃមាត្រានេះ។",
"question": "តើយានជំនិះនិងសត្វពាហនៈត្រូវធ្វើអ្វីនៅក្រៅទីប្រជុំជន?",
"answer": "ចត ឬឈប់សត្វពាហនៈត្រូវឈប់ក្រៅទ្រូងផ្លូវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាប់ដើមអំពីកាលព្រះពោធិសត្វ មហាបុរសរ័ត្នវិសេស បានសោយរាជសម្បត្តិហើយ ស្តេចក៏ចាយព្រះរាជទ្រព្យ ឲ្យជាទានអស់ស្មូមយាចក អ្នកកំសត់ទុគ៌តទាំងឡាយ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ៦សែនតម្លឹង គ្រប់សព្វសាលាទានទាំង៦នោះ ។ លុះយូរលង់បន្តិចទៅ សម្តេចព្រះភគវតីមទ្រីទេវី ទ្រង់គភ៌ ខែ១០គ្រប់បរិបូណ៌ ពុំយូរឡើយ ព្រះនាងប្រសូត្រព្រះរាជបុត្រ មួយបរិសុទ្ធកន្លង រីពពួកព្រះញាតិទាំងឡាយ ទទួលព្រះរាជកុមារនឹងបណ្តាញមាស ហេតុនោះហោង ក៏សន្មតនាមហៅថា ចៅជាលីកុមារ ។ លុះចៅជាលីកុមារ ចេះចាប់សៀរ ដើរទេងទោង ឈោងវារបន្តិចៗ ព្រះនាងប្រសូត្រ ព្រះរាជបុត្រីមួយទៀត អស់ព្រះញាតិផងទាំងឡាយ នាំគ្នាទទួលព្រះរាជបុត្រីនោះ នឹងស្បែកខ្លាឃ្មុំ រាយផ្កាយសឹងមាស ហេតុនោះឯង ទើបសន្មតកត់ហៅថា នាងក្រស្នាកុមារី ដូច្នេះ ។ ព្រះមហាសត្វ ព្រះអង្គឡើងគង់លើដំរីរ័ត្នមង្គលដ៏ប្រសើរ ស្តេចទៅទតសាលាទានទាំង៦ ក្នុង១ខែៗ ៦ដង ។",
"question": "តើសម្តេចដែលទាន់អស់ស្មូមយាចក មហាបុរសរ័ត្នវិសេស ជាទីមួយនេះមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "សម្តេចក៏ចាយព្រះរាជទ្រព្យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចិត្តដែលបណ្ឌិតទាំងឡាយណា បានអប់រំល្អហើយ ក្នុងអង្គនៃធម៌ ជាគ្រឿងត្រាស់ដឹងទាំងឡាយ ឬបណ្ឌិតទាំងឡាយណា មិនប្រកាន់មាំ ត្រេកអរតែក្នុងការលះនូវសេចក្ដីប្រកាន់មាំ បណ្ឌិតទាំងឡាយនោះ ៗ រមែងជាអ្នកអស់អាសវៈ មានសេចក្ដីរុងរឿង បរិនិព្វានក្នុងលោក ។",
"question": "យ៉ាងណាមិនប្រកាន់មាំ ត្រេកអរតែក្នុងការលះនូវសេចក្ដីប្រកាន់មាំ បណ្ឌិតទាំងឡាយនោះ ៗ?",
"answer": "រមែងជាអ្នកអស់អាសវៈ មានសេចក្ដីរុងរឿង បរិនិព្វានក្នុងលោក ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លាយថ្មបាយកៀ្រមហើយស្ថិតក្នុងរចនាបថមុនអង្គរ ។ តួប្រាសាទលើកំពូលភ្នំនេះ មានកំពូល5 គឺបួនជ្រុងគ្រប់ទិស និងធំមួយចំកណ្តាលប្រាសាទដែល នៅចំផ្លូវឡើងពីខាងកើត គឺប្រាសាទតាដំបងដែកដែលពីមុនមកមានរូបសំណាកតាដំបងដែកនៅឈរចាំ។ ចំណែកឯ នៅជើងភ្នំបាណន់មានគូទឹក និងល្អាងសំខាន់ពីរ គឺល្អាងព្រះទឹក និង ល្អាងបិទមាស។ ចំណែកឯកំពូលប្រាសាទទី2 នាទិសខាងត្បូងឈ្មោះថា ប្រាសាទទម្លាក់ដូង ដែលចាស់ៗបានប្រាប់តៗមកថា ក្នុងប្រាសាទនេះមានល្អាងចុះមកក្រោមតែពុំមានមនុស្សណាហ៊ានចុះទេ មានតែពិសោធន៍មើលពេលបុណ្យទានដែលគេតែងតែយកផែ្លដូងទៅទម្លាក់ក្នុងល្អាងប្រាសាទនោះ រួចហើយមករង់ចាំមើលនៅខាងក្រោមនៃមាត់ស្ទឹងសងែ្កដែលមានរូងមួយក៏ឃើញដូងនោះធ្លាក់មកចូលក្នុងស្ទឹងសងែ្កតែម្តង។",
"question": "តើប្រាសាទណាមួយមានកំពូលប្រមាណមួយចំកណ្តាលប្រាសាទទៅនឹងនៅជើងភ្នំបាណន់?",
"answer": "ប្រាសាទតាដំបងដែក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដែលមានបណ្ដោយ៥៤ម៉ែត្រ និង ជម្រៅ៦៦ម៉ែត្រ ហើយសង់លើខឿនដែលមានកម្ពស់២ម៉ែត្រកន្លះ។ ពិធីសម្ភោធបានប្រព្រឹត្តិនិងទៅ ថៃ្ងទី ១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩២០ ក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាពរបស់ ព្រះករុណា ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា និង ចំពោះមុខលោក ហង់រី បូឌ្វាំង អ្នកប្រចាំការជាន់ខ្ពស់បារាំងនៅកម្ពុជា។ កាលពីដំបូងឡើយសារមនី្ទរជាតិនេះមានឈ្មោះថា សារមនី្ទរក្រុងកម្ពុជាធិបតី ហើយដើម្បីលើកកិតិ្តយសដល់លោកទេសាភិបាលបារាំងឈ្មោះ អាល់ប៊ែរ សារូត៍ (Albert Sarraut) ទើបប្តូរឈ្មោះជាសារមនី្ទរអាល់ប៊ែរ សារូត។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលជាសារមនី្ទរក្រុងកម្ពុជាធិបតី?",
"answer": "សារមនី្ទរក្រុងកម្ពុជាធិបតីមានឈ្មោះដើម្បីលើកកិតិ្តយសលោកទេសាភិបាលបារាំងឈ្មោះអាល់ប៊ែរ សារូត់ (Albert Sarraut) ហើយប្តូរឈ្មោះជាសារមនី្ទរអាល់ប៊ែរ សារូត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៥ អ្នកទាំងពីរបានចេញបទចម្រៀងឆ្លងឆ្លើយ ក្នុងអាល់ប៊ុម ទី១ ដែលមានចំណងជើងថា (ខ្មៅអើយខ្មៅ) ជាប្រភេទតន្ត្រីនៃចង្វាក់ បូលេរ៉ូ (Bolero) ដែលជាចង្វាក់ពេញនិយម ក្នុងពេលនោះ ហើយនោះក៏ជាពេលដែលសុធា បានចាប់ផ្ដើមល្បីឈ្មោះចាប់ពីពេលនោះមក និងបានបន្តចេញបទចម្រៀងច្រើនជាងមួយពាន់បទផងដែរ ។",
"question": "តើអ្នកទាំងពីរបានចេញបទចម្រៀងមើលឲ្យមានចំណងជើងអ្វី?",
"answer": "(ខ្មៅអើយខ្មៅ)",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតនៃវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ សង្គ្រាមដណ្ដើមរាជ្យគ្នាត្រូវបានផ្ទុះឡើងដោយសារព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គពីរអង្គ គឺ យឝោវម៌្មទី១ និង ព្រះភាតារបស់ព្រះអង្គ។ គេបានយល់ថាសង្គ្រាមនេះបានធ្វើឡើងតាមផ្លូវគោក និងសមុទ្រនៅក្បែរទន្លេសាប។ នៅទីបញ្ចប់យឝោវម៌្មបានទទួលបានជ័យជំនះ។",
"question": "តើសង្គ្រាមដណ្ដើមរាជ្យរបស់វ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ត្រូវបានផ្ទុះឡើងដោយអ្វី?",
"answer": "សារព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គពីរអង្គ គឺ យឝោវម៌្មទី១ និង ព្រះភាតារបស់ព្រះអង្គ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រដ្ឋាភិបាលថ្មីបានតម្រង់ទៅរកការបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមកម្ពុជាឡើងវិញទាំងស្រុង។ កម្អែលសង្គមចាស់ត្រូវបានលុបបំបាត់ព្រមទាំងសាសនា ជាពិសេសព្រះពុទ្ធសាសនា និងសាសនាកាតូលិកត្រូវបានគាបសង្កត់។ កសិកម្មបានក្លាយជាសមូហភាព និងផ្នែកឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗត្រូវបានបោះបង់ចោល រឺក៏ ជំនួសវិញក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ។ កម្ពុជាមិនមានរូបិយវត្ថុ រឺ ក៏ប្រព័ន្ធធនាគារឡើយ។",
"question": "តើការបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមកម្ពុជាឡើងវិញទាំងស្រុងមានអ្វីខ្លះ?",
"answer": "កម្អែលសង្គមចាស់ត្រូវបានលុបបំបាត់ព្រមទាំងសាសនា ជាពិសេសព្រះពុទ្ធសាសនា និងសាសនាកាតូលិកត្រូវបានគាបសង្កត់។",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងដំនាក់កាលនេះ គេមានភស្ដុតាងដែលថាដាវីអាចព្យាយាមបង្អាក់ដំនើររបស់ហ្វារ៉ាដេយក្នុងការក្លាយខ្លួនជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ។ ឧទាហរណ៍នៅឆ្នាំ១៨២៥ ដាវីបានអោយហ្វារ៉ាដេយធ្វើពិសោធពីកែវអុបទិច ដែលមិនបានហុចលទ្ធផលធំដុំឡើយក្នុងរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ដាវីនៅឆ្នា១៨២៩ ទើបហ្វារ៉ាដេយឈប់ធ្វើការងារគ្មានបានការបែបនេះ និងងាកមកធ្វើការប្រឹងប្រែងលើអ្វីដែលមានតំលៃអោយធ្វើជាង។ នៅឆ្នាំ១៨៣១ គាត់បានផ្ដើមធ្វើពិសោធជាស៊េរីដ៏អស្ចារ្យរបស់គាត់ ដែលក្នុងនោះគាត់បានរកឃើញបាតុភូតអាំងឌុចស្យុងអេឡិចម៉ាញ៉េទិច។ ចូសេហ្វ ហិនរី តំនងជារកឃើញបាតុភូតអូតូអាំងឌុចស្យុងរយៈពេលពីរបីខែមុននេះ។",
"question": "តើដាវីបានជួយហ្វារ៉ាដេយកាន៍ស្រុកមុនពេលដែលមានរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ?",
"answer": "៦ឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកជ្រាបទេ? ខ្ញុំស្រឡាញ់អ្នកយូរមកហើយ។ឳពុកខ្ញុំ ព្រះកម្ពុតជាចៅហ្វាយលើភពផែនដី ចង្វាត់សិរីសោភ័ណនេះ។ខ្ញុំអាចសូមឪពុកខ្ញុំ ចូលដណ្តឹងអ្នកបាន។តែខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ដឹងចិត្តអ្នកបន្ថែមបន្តិចទៀតទេ បានជាខ្ញុំតែងឆ្លៀតឱកាស ចង់ជួបនឹងអ្នក ដើម្បីយើងនិយាយគ្នាឲ្យដឹងដើម ដឹងចុងបន្តិច។ឳពុកខ្ញុំប្រាកដជាស្រឡាញ់អ្នកដែរ ពីព្រោះគាត់បាននិយាយដំណាលពីរឿងអ្នករឿយៗណាស់។",
"question": "តើពុកខ្ញុំមានចិត្តអ្នកអ្វីមួយដូចម្តេច?",
"answer": "ជួបនឹងអ្នក ដើម្បីយើងនិយាយគ្នាឲ្យដឹងដើម ដឹងចុងបន្តិច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុងព្រះសីហនុ ទីក្រុងព្រះសីហនុ គឺជាទីក្រុងមួយដែលស្ថិតនៅភាគខាងលិចនៃប្រទេស ហើយក៏ជាកន្លែងដែលមានឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត ព្រមទាំងមានរោមនីដ្ឋានផ្សេងៗទៀត ជាពិសេសនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រមានសណ្ឋាគារនិងបឹងហ្គាឡូជាច្រើនផងដែរ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ឈប់ សំរាកតែងមានមនុស្សជាច្រើនទាំងភ្ញៀវជាតិទាំងភ្ញៀវអន្តរជាតិមកដើរលេងកំសាន្តនិងថ្ងៃសំរាកកាយរបស់ពួកគេ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលជាកន្លែងសំរាកតែងមានមនុស្សជាច្រើននៅក្រុងព្រះសីហនុ?",
"answer": "ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ឈប់ សំរាកតែងមានមនុស្សជាច្រើនទាំងភ្ញៀវជាតិទាំងភ្ញៀវអន្តរជាតិមកដើរលេងកំសាន្តនិងថ្ងៃសំរាកកាយរបស់ពួកគេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងនាមជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងជានាយកស្ថាប័ន Smithsonian Institution ហិនរីតែងទទួលការមកលេងរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងអ្នកបង្កើតរបស់ថ្មីដទៃទៀត ដែលមករកដំបូន្មានពីគាត់។ ហិនរីជាមនុស្សមានការអត់ធ្មត់ ចិត្តល្អ ស្លូតបូត មានរបៀប និងកំប្លែង។ សូម្បីអ្នកបិតាទូរស័ព្ទ អេឡិចសេនដឺ ហ្គ្រាហាំ បែល (Alexander Graham Bell) ក៏បានមកសុំដំបូន្មានពីហិនរីនៅឆ្នាំ១៩៧៥ដែរ។",
"question": "អ្នកណាចំពោះហិនរីតែងទទួលការមកលេងរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងអ្នកបង្កើតរបស់ថ្មីទៀត?",
"answer": "Alexander Graham Bell",
"type": "extract"
},
{
"context": "និក្ខេបបទរបស់លោក ស្ដីពីធម្មជាតិជាភាគល្អិតរបស់ពន្លឺ ដែលនិយាយថាពន្លឺជាកញ្ចប់ថាមពល (កង់តា) ជួយអោយគេពន្យល់បានយ៉ាងងាយពីបាតុភូតមួយចំនួនដូចជា ផលហ្វូតូអគ្គីសនី។ គំនិតនេះត្រូវបានលើកឡើងដំបូងដោយ ម៉ាក ផ្លង់ (Max Planck) នៅឆ្នាំ១៩០០ ក្នុងទំរង់ជាការគណនាបែបគណិតវិទ្យាសុទ្ធសាត។ គំនិតនេះហាក់ដូចជាប្រឆាំងនឹងទ្រឹស្តីធម្មជាតិជារលករបស់ពន្លឺ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់នៅពេលនោះ។ ការរកឃើញនេះត្រូវបានអែងស្តែងខ្លួនឯងអោយឈ្មោះថា បដិវដ្ដន៍។",
"question": "យ៉ាងណាជាម៉ាក ផ្លង់ (Max Planck) បានចែកចាយគំនិតនេះមក?",
"answer": "ម៉ាក ផ្លង់ (Max Planck) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកលើកឡើងគំនិតនេះក្នុងឆ្នាំ១៩០០ នៅទំរង់ជាការគណនាបែបគណិតវិទ្យាសុទ្ធសាត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រុកអូរជុំគឺជាស្រុកមួយដែលស្ថិត នៅប៉េកខាងត្យូង នៃទីរូមខេត្តរតនគិរីដែលមានចំងាយផ្លូវ៧គីឡូម៉ែតពីរួមខេត្ត នៅក្នុងស្រុកនេះមានជនជាតិ ចំរុះគ្នជាច្រើនដែលរស់នៅក្នុងទីរួមស្រុក រូមមានជនជាតិទំពួន ជនជាតិគ្រឹង ជនជាតិឡាវ និង ជនជាតិខ្មែរនិងជនចំណាក់ស្រុកជាច្រើនភាសារទៀតដែលមិនបានរៀបរាប់អស់ ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកមមុខរបរ ផ្សេងៗគ្នាដូចជា ធ្វើស្រែចំការ ជំនួញ និងធ្វើការរាជការនិង ស្ថាប័នអង្គការក្រុមហ៊ុនផ្សែងៗ ហើយការកាន់នូវសាសនា និង ទំនៀមទំលាប់ព្រពៃណីមានភាពខុស់ៗដែរ នៅតាមភូមិនិងតំបន់ផ្សេងៗ។",
"question": "ស្រុកអូរជុំស្ថិតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "ស្រុកអូរជុំស្ថិតនៅប៉េកខាងត្យូង នៃទីរូមខេត្តរតនគិរី ដែលមានចំងាយផ្លូវ៧គីឡូម៉ែតពីរួមខេត្ត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី២ អាចគ្រប់គ្រងបានដោយរក្សាបរិមាណ ជាតិស្ករឲ្យស្ថិតនៅក្នុង កំរិតធម្មតាជានិច្ចតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ហើយការគ្រប់គ្រង ជាតិស្ករអាចធ្វើទៅ បានតែតាមរយៈការហាត់ប្រាណឲ្យ បានទៀងទាត់ និងគ្រប់ការតមអាហារឲ្យបានម៉ត់ចត់តែប៉ុណ្ណោះ។ ការសម្រកទម្ងន់អាចជួយអ្នកលើស ទម្ងន់ខ្លះក្នុងការរក្សាកំរិតជាតិស្ករ ក្នុងឈាមស្ថិតនៅក្នុងសភាពធម្មតាបាន។",
"question": "តើប្រភេទទឹកណាដែលអាចគ្រប់គ្រងជាតិស្ករបានដោយរក្សាបរិមាណជាតិស្ករឲ្យស្ថិតនៅក្នុងកំរិតធម្មតាជានិច្ចតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន?",
"answer": "ជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី២",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្លើងទីតាំង : នៅពេលយប់ ក្នុងទីប្រជុំជន យានជំនិះទាំងឡាយដែលកំពុងបើកបរយ៉ាងហោចណាស់ក៏ត្រូវមានភ្លើងទីតាំងដែរ ដោយមិនបាច់ប្រើភ្លើងកូត បើសិនជាទ្រូងផ្លូវមានពន្លឺភ្លើងអគ្គិសនីគ្រប់គ្រាន់។ ភើ្លងទីតាំងនេះប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រាប់វត្តមានយាន និងទំហំយានដល់អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវដែលមើលពីមុខ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីភ្លើងទីតាំង ដែលមានគេហទំព័រសម្រាប់ប្រាប់វត្តមានយាន និងទំហំយានដល់អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លិខិតបញ្ជាក់លើសេវាឥណនទាន(ខ្ចីប្រាក់) នឹងត្រូវបង់ថ្លៃសេវាចំនួន ៤,០០០រៀល(បួនពាន់រៀល)ក្នុង១សន្លឹក ដែលមានសុពលភាពរហូតដល់ចប់កិច្ចសន្យា។ រយៈពេលនៃការផ្ដល់សេវាគឺ យ៉ាងយូរ ៣ថ្ងៃនៃថ្ងៃធ្វើការ។ ការស្នើសុំត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវ÷",
"question": "យ៉ាងណានៅលិខិតបញ្ជាក់លើសេវាឥណនទាន(ខ្ចីប្រាក់)?",
"answer": "លិខិតបញ្ជាក់ថាដោយសារតែត្រូវបង់ថ្លៃសេវាចំនួន ៤,០០០រៀល (បួនពាន់រៀល)ក្នុង១សន្លឹក ដែលមានសុពលភាពរហូតដល់ចប់កិច្ចសន្យា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលនោះ អស់មហាជនផងទាំងឡាយ យល់អស្ចារ្យប្រាកដកើតមានដូច្នោះហើយ សឹងសរសើរ បារមីនៃព្រះដ៏មានបុណ្យថា ឱ! ព្រះពុទ្ធអើយ ព្រះអង្គមានព្រះបារមី រឹទ្ធីអានុភាពច្រើន អ្វីមាល្បាយអេះ ភ្លៀងបង្អុរចុះមកអំពីកណ្តាលអាកាស ធ្លាក់ចុះទៅនាកណ្តាលជុំនុំព្រះញាតិផងទាំងឡាយ អ្នកឯណាចង់ទទឹក ក៏ភ្លៀងនោះទទឹក អ្នកឯណាពុំចង់ទទឹក ក៏ភ្លៀងនោះពុំទទឹកឡើយ ដូចទឹកធ្លាក់ទៅលើស្លឹកឈូកហោង ។",
"question": "តើព្រះពុទ្ធអ្វីទាំងអ្វីដែលមាននៅក្នុងព្រះបារមីនៃព្រះមានបុណ្យថា ឱ!",
"answer": "ព្រះអង្គ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គបន្ទូលនឹងអស់ភិក្ខុទាំងឡាយ ទ្រង់សូត្រជាបាទព្រះគាថា ភិក្ខុអើយ រីព្រះនាងសុបារសុប្បតី ដ៏ជាសម្តេចព្រះវរមាតា ព្រះនាងលីលាចូលទៅ ដោយនូវព្រះបាទទទេ ឥតសុពណ៌បាទុក៍ ទៅដល់ទ្វារព្រៃភ្នំគិរីវង្កត នាហៀបទៀបនឹងដល់ព្រះបរមសាលាក៏ព្រះពោធិសត្វនិងសម្តេចព្រះនាងមទ្រី ទតទៅយល់សម្តេចព្រះវរមាតាមកដល់ប្រាកដ ហេតុតែសេចក្តីរឮកព្រះវរមាតានេះច្រើនណាស់មិញ ក៏ស្ទុះផ្លោះរត់ទៅទទួលហើយក្រាបថ្វាយបង្គំ ។ ព្រះនាងមទ្រីក្រាបថ្វាយបង្គំប្រណម្យទូលថា បពិត្រព្រះមេអម្ចាស់អើយ ខ្ញុំអម្ចាស់នេះឈ្មោះមទ្រី ជាកូនប្រសាព្រះអង្គ មកក្រាប ថ្វាយ បង្គំ ប្រណម្យនៅក្រោមល្អងធូលីព្រះបាទ ។ ក្សិណនោះព្រះនាងសុបារសុប្បតី ទ្រង់ព្រះកន្សែងមួយអន្លើនឹងព្រះនាងមទ្រីនោះហោង ។ រីក្សត្រទាំង ៤ អង្គបន្ទោបង់ នូវទុក្ខសោកគង់បានបន្តិច ចៅជាលីនិងនាងក្រស្នាក៏លីលាមកមួយអន្លើនឹងអស់ក្មេងប្រុសស្រីចោមរោមជាបរិវារ ។ ក្សិណនោះព្រះនាងមទ្រីទតយល់ព្រះរាជបុត្រទាំងពីរនោះហើយ សឹងស្ទុះផ្លោតទៅទទួលកូន បីដូចសត្វម្រឹគភ្លឹករលឹកកូន មានប្រការនោះម្តេចមិញ រីព្រះនាងមទ្រី ស្ទុះទៅទទួលកូននោះ មានឧបមេយ្យដូច្នោះហោង ។",
"question": "មានហេតុអ្វីជាសម្តេចព្រះវរមាតានេះច្រើនណាស់មិញមិនចែងច្បាស់?",
"answer": "ជាសេចក្តីរឮកព្រះវរមាតានេះច្រើនណាស់មិញ ក៏ស្ទុះផ្លោះរត់ទៅទទួលហើយក្រាបថ្វាយបង្គំ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជនទាំងឡាយណា ជាអ្នកប្រាជ្ញ [សំដៅយកអសេក្ខមុនិ ដែលសម្រេចមគ្គផល ដោយមោនេយ្យប្បដិបទា ។ អដ្ឋកថា ។] មិនបៀតបៀនសត្វដទៃ សង្រួមហើយដោយកាយទ្វារ (ជាដើម) ជានិច្ច ជនទាំងឡាយនោះ រមែងទៅកាន់ស្ថានដ៏មិនប្រែប្រួល ជាស្ថានដែលគេទៅដល់ហើយ តែងមិនសោកស្តាយ ។",
"question": "តើជនទាំងឡាយនេះប្រាជ្ញនៅក្នុងអសេក្ខមុនិ ដែលមានគោលបំណងជាតួអ្នកដែលមោនេយ្យប្បដិបទាច្រើន ឬអ្នកដែលមោនេយ្យប្បដិបទំនាក់ទំនងជាតិមួយមួយ?",
"answer": "មោនេយ្យប្បដិបទា",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅមុនឯករាជ្យឆ្នាំ១៩៦៥ សិង្ហបុរីមាន GDP (ផលិតផលក្នុងស្រុកក្នុងម្នាក់) តែត្រឹម ៥១១ ដុល្លារ (លេខបីនៅនាពេលនោះ)។ បន្ទាប់ពីទទួលឯករាជ្យ ដោយមានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសនិងការជំរុញឧស្សាហកម្មដោយរដ្ឋ សេដ្ឋកិច្ចសិង្ហបុរីរីកចំរើនយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចុះ -៦,៨% នៅត្រីមាសទីបួនឆ្នាំ២០០៩ GDP សិង្ហបុរីបានកើនឡើងវិញចំនួន ១៤,៥% នៅឆ្នាំ២០១០។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាសាកល្បងនៃបន្ទាប់ពីឯករាជ្យសិង្ហបុរី?",
"answer": "ដោយមានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសនិងការជំរុញឧស្សាហកម្មដោយរដ្ឋ សេដ្ឋកិច្ចសិង្ហបុរីរីកចំរើនយ៉ាងខ្លាំងក្លា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩១២ សាធារណរដ្ឋចិនត្រូវបានប្រកាសបង្កើតឡើងដោយមានលោកស៊ុន យ៉ាតសេន (ប្រធានបក្សជាតិនិយម\"គួមីនតាង\") ជាប្រធានាធិបតីបណ្តោះអាសន្ន។ តែមិនយូរប៉ុន្មាន តំណែងប្រធានាធិបតីនោះក៏ត្រូវប្រគល់មកឱ្យលោកយ័ន ស៊ីខាយដែលជាអតីតឧត្តមសេនីយ៍នៅក្នុងរបបរាជវង្សឆេងហើយនៅឆ្នាំ១៩១៥ លោកបានប្រកាសខ្លួនលោកជាអធិរាជចិនថ្មី។ ក៏ប៉ុន្តែ ការស្តាររបបរាជានិយមឡើងវិញនៅចិនដោយស៊ីខាយមិនបានទទួលផលអ្វីនោះឡើយដោយលោកត្រូវបានកងទ័ពប៉ីយ៉ាងប្រឆាំងហើយបង្ខំឱ្យដាក់រាជ្យនិងបង្កបង្កើតសាធារណរដ្ឋចិនឡើងវិញ។",
"question": "លោកដែលជាប្រធានាធិបតីបណ្តោះអាសន្ននៅពេលដែលសាធារណរដ្ឋចិនត្រូវបានប្រកាសបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩១២?",
"answer": "លោកស៊ុន យ៉ាតសេន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសភាគច្រើនដែលគេនិយាយគឺ អតីតសហភាពសូវៀត ដែលជនជាតិអ៊ុយក្រែនជាច្រើនបានធ្វើចំណាកស្រុក។ ប្រទេសកាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ជាផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនដ៏ច្រើនផងដែរ។ បែកគ្នាតាមប្រទេស (ដល់ជិតពាន់)៖ [៧៣]",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាទៅប្រទេសដែលជនជាតិអ៊ុយក្រែនជាច្រើនបានចំណាកស្រុក?",
"answer": "ប្រទេសភាគច្រើនដែលគេនិយាយគឺ អតីតសហភាពសូវៀត, ប្រទេសកាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនដ៏ច្រើន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "១.ទស្សនៈលោក លី ធាមតេង យោងទៅកំណត់ហេតុរបស់ជីវ-តាក្វាន់ ចេនឡាគឺពួកចិនបានដាក់ឈ្មោះឲ្យប្រទេសមួយដែលមានព្រៃក្រាស់ ដែលស្ថិតនៅភាគខាងលើវ្នំ ដោយសារតែស្រុកនោះមានក្រមួនជាច្រើន ទើបឈ្មួញចិនឧស្សាហ៍ទៅទិញក្រមួននៅទីនោះទើបមានឈ្មោះថាចេនឡា គឺថា ចេន រឺ ចេង ប្រែថា សុទ្ធ ឯ ឡា រឺ ឡាក់ ប្រែថា ក្រមួន ឬ ឃ្មុំ រឺ ទៀន (ភាសាចិនគេដាក់គុណនាមមុននាម) មានន័យថាស្រុកក្រមួនសុទ្ធ។",
"question": "តើប្រទេសមួយដែលមានព្រៃក្រាស់នៅភាគខាងលើវ្នំមានឈ្មោះដូចម្តេចនៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "ចេនឡាគឺ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោះជាយ៉ាងណា ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងជាថ្មីម្តងទៀតដោយមានការចូលរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ដែលបានបង្កើតទំរង់នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋថ្មីមួយ និងនៅសម័យអង្គរមានការបង្កើតរាជធានីផ្សេងៗទៀត បានសំដៅជាប្រាសាទអង្គរនៅដើមសតវត្សទី៩នេះ។ ការតុបតែងនៃប្រាសាទតោ (ក្រុមកណ្តាល) មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនឹងរចនាបថនៃប្រាសាទជាកម្មសិទ្ធិរបស់អំឡុងពេលនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ នេះជាពិសេសរូបចំលាក់សត្វតោលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងរូបចម្លាក់នេះបានរកឃើញនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ មកពីហេតុផលទាំងនេះស្មុគស្មាញនេះត្រូវបានឱ្យដឹងថាស្ថាបត្យកម្មត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងការរយៈពេលនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារដែលត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងការរយៈពេលនេះ?",
"answer": "ស្ថាបត្យកម្មត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងការរយៈពេលនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាងកំពីងពួយបានត្រូវកសាងឡើងក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យអំឡុងទស្សវត្សទី ៧៦ប្រជាជនជាច្រើនរយពាន់អ្នកត្រូវបានពលីក្នុងការកសាងអាងទឹកនេះ។ អាងកំពីងពួយស្ថិតនៅចន្លោះភ្នំពីរគឺ ភ្នំគល់ និងភ្នំតាង៉ែន ក្នុងឃុំតាគ្រាម ស្រុកបាណន់ មានចំងាយ ៣៥ គ.ម ពីទីរួមខេត្ត និងមានចំងាយ ១៩ គ.ម ពីផ្លូវជាតិលេខ ៥៧ អតីតផ្លូវជាតិលេខ ១០ ត្រង់ចន្លោះភ្នំក្រពើនិងភ្នំទ្រុងមាន់។ ទំនប់អាង មានបណ្តោយ ៧៥០០ ម និងទទឹងមាន ១៩០០ម អាចផ្ទុកទឹកបានចំនួន ១១០.០០០.០០០ ម៉ែតគូប នៅក្នុងរដូវវស្សា គឺជាប្រភពទឹកសំរាប់ស្រោចស្រព តាមសេចក្តីត្រូវការក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ អាងកំពីងពួយមិនគ្រាន់តែផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនក្នុងវិស័យកសិកម្មតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ ជាពិសេសលើសពីនេះទៅទៀតបានផ្តល់ប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់បំរើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ គឺជារមណីយដ្ឋានមួយដែលទេសចរណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិនិយមទៅលំហែយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ ទស្សនាភ្នំ និងមុជទឹកលេង។ ប្រជាជននៅក្បែរអាងកំពីងពួយមានអាជីវកម្មធ្វើស្រែចំការនិងនេសាទត្រី។",
"question": "អាងកំពីងពួយស្ថិតនៅចន្លោះភ្នំមុនុយប៉ុន្មានគ.ម?",
"answer": "អាងកំពីងពួយស្ថិតនៅចន្លោះភ្នំគល់ និងភ្នំតាង៉ែន ក្នុងឃុំតាគ្រាម ស្រុកបាណន់ មានចំងាយ ៣៥ គ.ម ពីទីរួមខេត្ត និងមានចំងាយ ១៩ គ.ម ពីផ្លូវជាតិលេខ ៥៧។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជ័យជម្នះជាប់ៗគ្នារបស់អាល្លឺម៉ង់នៅឯភាគអឺរ៉ុបបានជម្រុញឱ្យជប៉ុនបង្កើនសម្ពាធបន្ថែមលើរដ្ឋាភិបាលលោកខាងលិចនៅភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ រដ្ឋាភិបាលហុល្លង់បានយល់ព្រមផ្តល់របបផ្គត់ផ្គង់ជារ៉ែប្រេងកាតទៅឱ្យជប៉ុនតាមរយៈទឹកអាណានិគមឥណ្ឌីខាងកើតហុល្លង់ ប៉ុន្តែកិច្ចចរចាដោយសន្តិវិធីរវាងរដ្ឋទាំងពីរបានឈានចូលដល់ទីបញ្ចប់នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤១។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤១ ជប៉ុនបានបញ្ជូនទ័ពមកភាគខាងត្បូងនៃអនុតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលគេបានចាត់ទុកថាជាសកម្មភាពគំរាមកំហែលលើកម្មសិទ្ធិទឹកដីអាណានិគមរបស់អង់គ្លេសនិងហុល្លង់នៅក្នុងតំបន់។ សហរដ្ឋអាមេរិក អង់គ្លេស និងរដ្ឋាភិបាលលោកខាងលិចដទៃទៀតបានឆ្លើយតបនឹងទង្វើមួយនេះដោយបញ្ឈប់ដំណើរការពាណិជ្ជកម្មជាមួយជប៉ុនមានដូចជាហាមឃាត់ការនាំចេញនូវរ៉ែប្រេងកាតជាដើម។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះដែរ ជប៉ុនបានរៀបចំផែនការចូលឈ្លានពានទឹកដីចុងបូព៌ារបស់សូវៀតខណៈដែលសូវៀតកំពុងជាប់ប្រយុទ្ធជាមួយអាល្លឺម៉ង់នៅឯទិសបស្ចឹមប៉ុន្តែជប៉ុនបានលះបង់ផែនការនេះចោលបន្ទាប់ពីដឹងឮថារដ្ឋលោកខាងលិចបានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើខ្លួន។",
"question": "តើអ្វីដែលជាអ៊ុយប្រជុំកំហែលមួយដែលជប៉ុនបានគេបញ្ចូលទៅនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤១?",
"answer": "ទឹកអាណានិគមឥណ្ឌីខាងកើត",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុគ្គល ដែលបានអាស្រ័យផល នៃភោគៈកន្លងមក គិតមកដល់កាលបរិច្ឆេទ ដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ប្រសិនបើបានបំពេញគ្រប់គ្រាន់នូវលក្ខខណ្ឌទាំងឡាយក្នុងការក្លាយទៅជាកម្មសិទ្ធិករ អាចត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឱ្យបន្ថែមរយៈពេលកាន់កាប់ភោគៈរបស់ខ្លួនរហូតគ្រប់រយៈពេលស្របច្បាប់ ៥ (ឆ្នាំ) និង បានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្ថាពរ ។ ការអនុញ្ញាតឱ្យបន្តរយៈពេលមិនអាចត្រូវបានបដិសេធដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឡើយ ប្រសិនបើភោគៈបានមកដោយសន្តិវិធី និង មិនមានការជំទាស់ ។ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដែលបដិសេធដោយរំលោភនូវការអនុញ្ញាតឱ្យបន្តរយៈពេលត្រូវទទួលខុសត្រូវខ្លួនចំពោះមុខច្បាប់ ។ ការទទួលស្គាល់ដោយរំលោភដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច នូវភោគៈ ដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌ នៃច្បាប់ ត្រូវចាត់ទុកជាមោឃៈ និង គ្មានអានុភាព ។ អាជ្ញាធរ ដែលបានទទួលស្គាល់ដោយរំលោភនេះ ត្រូវទទួលខុសត្រូវដោយផ្ទាល់ខ្លួនចំពោះមុខច្បាប់ ។",
"question": "តើអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចអាចអនុញ្ញាតបន្ថែមរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំជាធរមានសមត្ថកិច្ចឱ្យបន្ថែមរយៈពេលកាន់កាប់ភោគៈរបស់ខ្លួន?",
"answer": "៥ (ឆ្នាំ)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រាហ្មណ៍ទាំង៨នាក់នោះមានឈ្មោះតាមដែលប្រកដក្នុងអដ្ឋកថាជាតក អវិទូរេនិទាន នៃព្រាហ្មណកថាគឺ រាមា១ ធជៈ១ លក្ខណៈ១ សុជាតិមន្តី១ ភោជៈ១ សុយាមៈ១ សុទត្ត១ កោណ្ឌញ្ញៈ១។ ចំណែកក្នុងបឋមពោធិកថា និងអដ្ឋកថាសារត្ថបកាសិនី ក៏សម្តែងដែរ តែមានការខុសប្លែកគ្នាដោយឈ្មោះខ្លះៗ។",
"question": "យ៉ាងណាជាតក អវិទូរេនិទាន នៃព្រាហ្មណកថាគឺដោយសារមានឈ្មោះតាមដែលប្រកដក្នុងអដ្ឋកថា?",
"answer": "ជាតក អវិទូរេនិទាន នៃព្រាហ្មណកថាគឺ រាមា១ ធជៈ១ លក្ខណៈ១ សុជាតិមន្តី១ ភោជៈ១ សុយាមៈ១ សុទត្ត១ កោណ្ឌញ្ញៈ១។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខាងក្រោមនេះជាតារាងអាំងតេក្រាល (ព្រីមីទីវ) នៃ អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ។ សំរាប់អាំងតេក្រាលដែលមានអិចស្ប៉ូណង់ស្យែលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ សូមមើលតារាងអាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល។ សំរាប់តារាងពេញលេញសូមមើលតារាងអាំងតេក្រាល។. សូមមើលផងដែរ អាំងតេក្រាលត្រីកោណមាត្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីតារាងអាំងតេក្រាល (ព្រីមីទីវ) នៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ ហើយបង្ហាញពីមីទីវនៃអនុគមន៍អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដោយភាពល្បីក្នុងវិស័យសិល្បៈក៏ដូចជាសម្រស់គ្មានផ្ទឹមរបស់កញ្ញា សុខ ពិសី ធ្វើឲ្យមានការចាប់អារម្មណ៏ពីម្ចាស់ផលិតផលមួយចំនួន។ ក្នុងនោះ កញ្ញា សុខ ពិសី ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទ Vivo, Lux, Fairly lovely, Kongfulong, Zorus Cambodia, Hanna body lotion អញ្ជើញជាទូតសុច្ឆន្ទៈ នៃក្រុមហ៊ុនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានតំលៃរាប់ម៉ឺនដុល្លារ។ ចំពោះការចេញសម្តែងក្នុងការប្រគំតន្ត្រីម្តងៗ មានពី៣០០០ដុល្លារទៅ ៤០០០ដុល្លារ។ ចំណែកការចូលរួមច្រៀងជាកិតិ្តយសក្នុងពិធីមង្គលការមានពី៣០០០ដុល្លារ ទៅ ៤០០០ដុល្លារជាដើម។",
"question": "តើក្រុមហ៊ុនណាជាអ្វីដែលអញ្ជើញជាទូតសុច្ឆន្ទៈសម្រស់គ្មានផ្ទឹមរបស់កញ្ញា សុខ ពិសី?",
"answer": "ក្រុមហ៊ុនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាស់ មានស្លាប់ មានកើត មានឈឺ មានជរា។ រីឯសន្ដានចិត្ដវិញក៏ប្លែកដែរ។ ចិត្ដកូនចំពោះឪពុកម្ដាយមានជំរៅមួយបែបទៅ។ ចិត្ដប្ដីចំពោះប្រពន្ធមានទម្ងន់មួយបែបទៅ។ចិត្ដគូសង្សារស្រលាញ់គ្នាមានអាថ៌កំបាំងដែលជាក់ជានិច្ច។ ឯចិត្ដទាំងអស់នេះប្រទាក់ប្រទងគ្នាយ៉ាងក្រៃអនេក។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលចាស់មានស្លាប់មានកើតមានឈឺ មានជរា និងរីឯសន្ដានចិត្ដវិញក៏ប្លែកដែរ?",
"answer": "ចិត្ដកូនចំពោះឪពុកម្ដាយមានជំរៅមួយបែបទៅ និង ចិត្ដប្ដីចំពោះប្រពន្ធមានទម្ងន់មួយបែបទៅ",
"type": "explain"
},
{
"context": "សន្លឹកឆ្នោតទាំងអស់ ដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ តាម អាណត្តិនីមួយៗ ត្រូវរៀបចំទុកដាក់អោយមានសុវត្ថិភាព ក្នុងរយពេលមួយឆ្នាំ បន្ទាប់ពីថ្ងៃបោះឆ្នោត ។ បន្ទាប់ពី រយពេលនេះគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបង្កើតគណកម្មការមួយ ដើម្បីបំផ្លាញចោលនូវសន្លឹកឆ្នោត ទាំងនោះ លើកលែងតែសន្លឹកឆ្នោតនៅការិយាល័យបោះឆ្នោត រឺ ឃុំ សង្កាត់ណាដែលមានការប្តឹងជំទាស់ ប្តឹងតវ៉ា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការរៀបចំទុកដាក់សន្លឹកឆ្នោតមានសុវត្ថិភាព និងការបង្កើតគណកម្មការបោះឆ្នោតតាមរយពេលមួយឆ្នាំ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជាអវសាន កែវចាំៗៗពុំឃើញប្រុសកម្លោះមកដល់សោះ។សូរចង្រិតយំក្នុងគុម្ពស្មៅ ធ្វើឲ្យចិត្តនាងស្រើបស្រាលត្រេកត្រអាលក្រៃពេក។អំពិលអំពែកហើរចាប់ភ្នែកនាងឲ្យមើលឃើញតាម ក្រែងឆ្លុះឃើញគូជីវិតរួចដឹងថាសង្សារនៅទីណា។សូរថ្លែនផ្លាស់កន្លែងទាញឆក់ក្រដាសត្រចៀកនាងឲ្យតាមសូរ។",
"question": "យ៉ាងណាគូជីវិតរួចដឹងថាសង្សារនៅទីណា?",
"answer": "គូជីវិតរួចដឹងថាសង្សារនៅទីណាដោយមើលឃើញតាមក្រែងឆ្លុះឃើញគូជីវិត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អប្បនាសមាធិ គឺសមាធិចិត្តដែលគង់ស៊ុបក្នុងអារម្មណ៍នៃឈានសមាបត្តិមានរូបជ្ឈានជាដើមដែលចិត្តខណៈនោះកំពុងសោយអារម្មណ៍ដែលជាអង្គនៃឈានមានវិតក្ក វិចារ បីតិ សុខ ចិត្តេកគតារួមជាអង្គ៥។ ចុះអ្វីទៅជាអារម្មណ៍របស់សមថសមាធិ? ពាក្យថាសមាធិប្រែថាចិត្តស្ងប់នេះមិនមែនសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវជាសម្មាសមាធិទាំងអស់ទេ ឯមិច្ឆាសមាធិគឺសមាធិខុសចាកគន្លងធម៌ឬសមាធិចិត្តដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវវិបស្សនូបក្កិលេសថាជាលោកុត្តរៈមានមគ្គផលនិព្វានហើយលះបង់ការប្រតិបត្តិចម្រើនភាវនាចោល ព្រោះហេតុដូច្នេះសមាធិចិត្តជាសម្មាសមាធិទៅបាន កេចិអាចារ្យ ឬអដ្ឋកថាចារ្យទាំងឡាយពោលថាត្រូវផ្តោតចិត្តទៅលើអារម្មណ៍ណាមួយនៃអារម្មណ៍កម្មដ្ឋានទាំង៤០យ៉ាងតាមអធ្យាស្រ័យឬចរិតរៀងៗខ្លួននៃបុគ្គលម្នាក់ៗ។ នៅមានត។ ភិក្ខុ ឃឹម សាលីម សរសេរអត្ថបទ។",
"question": "នៅតែមុនសមាធិចិត្តមិនមែនសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវជាសម្មាសមាធិទាំងអស់ទេ អ្វីជាផ្នែកដែលមានគោលដៅច្រើនជាងគេនៃសមាធិជាប់ទៅជាអារម្មណ៍របស់វាហើយ?",
"answer": "លះបង់ការប្រតិបត្តិចម្រើនភាវនាចោល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដូចគ្នាដែរសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ដែលបានទទួលការយល់ព្រមរួមពីប្រធានាធិបតី និងឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតពីសមាជិកសភាតំណាងរាស្ដ្រហើយ តែប្រធានាធិបតីមិនចុះហត្ថលេខដោយហេតុផលណាក៏ដោយ ក្នុងរយៈពេល ៣០ថ្ងៃ ត្រូវចាត់ទុកថាជាផលបង្គាប់ឱ្យប្រើច្បាប់បានដោយបរិបូរណ៍។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលប្រធានាធិបតីមិនចុះហត្ថលេខនៅក្នុងរយៈពេល ៣០ថ្ងៃ?",
"answer": "ក្នុងរយៈពេល ៣០ថ្ងៃ ត្រូវចាត់ទុកថាជាផលបង្គាប់ឱ្យប្រើច្បាប់បានដោយបរិបូរណ៍ ដោយដោយដោយមិនមានហត្ថលេខាក៏ដោយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាសាគេបង្កើតពាក្យដោយប្រើ បទដើម រឺ ផ្នត់ដើម រឺ បុព្វបទ (prefixes), បទជ្រែក រឺ ផ្នត់ជែក រឺ អព្វាបទ (infixes) និង បទចុង រឺ ផ្នត់ចុង រឺ បច្ច័យបទ (suffixes)។ ចំពោះខ្មែរយើងបទដើម និង បទជ្រែកឃើញមានប្រើមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ដែលប្រកបដោយក្បួនច្បាប់ច្បាស់លាស់ណាស់។ ភាសាមនក៏មានលក្ខណៈបែបនេះដូចខ្មែរយើងដែរ៖",
"question": "តើភាសាគេបង្កើតពាក្យមានប្រភេទបទណា?",
"answer": "បទដើម រឺ ផ្នត់ដើម រឺ បុព្វបទ (prefixes), បទជ្រែក រឺ ផ្នត់ជែក រឺ អព្វាបទ (infixes) និង បទចុង រឺ ផ្នត់ចុង រឺ បច្ច័យបទ (suffixes)",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្រោមរជ្ជកាលរបស់ស៊ូឡៃម៉ានទី១ ចក្រភពអូតូម៉ង់បានឈានចូលដល់ចំណុចកំពូលនៃអំណាច និងភាពរុងរឿងរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍន៍ខ្ពស់បំផុតនៃប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ នៅដើមសតវត្សទី១៧ ចក្រភពនេះមានខេត្តចំនួន ៣២ និងសាមន្តរដ្ឋជាច្រើន។ រដ្ឋចំណុះទាំងនោះខ្លះត្រូវបានពួកអូតូម៉ង់កាត់ចូលជាផ្នែកនៃចក្រភពអូតូម៉ង់ផ្ទាល់ រីឯខ្លះទៀតត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិស្វ័យភាពផ្សេងៗ។ ដោយមានទីក្រុងកុងស្តង់ទីណូប្ល៍ (បច្ចុប្បន្នហៅ អ៊ីស្តង់ប៊ុល) ជារាជធានី និងការគ្រប់គ្រងទឹកដីនៅជុំវិញអាងទឹកមេឌីទែរ៉ាណេ ចក្រភពនេះបានក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃអន្តរកម្មរវាងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងទ្វីបអឺរ៉ុបអស់រយៈពេលប្រាំមួយសតវត្ស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីចក្រភពអូតូម៉ង់ ពីរជ្ជកាលរបស់ស៊ូឡៃម៉ាន ដល់សតវត្សទី១៧ មានប្រយោគទៅជាចំណុចកណ្តាលនៃអន្តរកម្មរវាងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងទ្វីបអឺរ៉ុប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់មកទៀត មហេសីដែលមាននាមថា អ្នកម្នាង ពត មានជំងឺរួចក៏ស្លាប់នៅទីនោះ ក្រោយមក ដើម្បីជាអនុស្សាវរីយ៍យូរលង់តទៅ ចំពោះស្ត្រីដែលព្រះអង្គសព្វព្រះទ័យជាងគេ ជាពិសេសព្រះអង្គក៏ប្រទានឈ្មោះកន្លែងនោះថា កំពត។",
"question": "តើមហេសីដែលមាននាមថា អ្នកម្នាងពត ត្រូវបានជ្រើសរើសជាអ្វីនៅក្នុងស្ដ្រីដែលព្រះអង្គជាងគេ?",
"answer": "ពិសេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅជាប់នឹងគូទឹកខាងត្បូងអង្គរធំ និង ខាងជើងប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង ចម្ងាយប្រហែល ១២៥ម៉ែត្រ ពីផ្លូវចូលអង្គរធំ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅសតវត្សទី១០ តែមិនដឹងជាស្នាដៃរបស់ព្រះរាជាអង្គណាមួយទេ គេគ្រាន់តែដឹងថាប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះឥសូរក្នុងព្រហ្មមញ្ញសាសនា។ សំណល់ប្រាសាទថ្មបាយក្អែក គឺបាក់បែកស្ទើរតែអស់ទៅហើយ គឺនៅសល់តែគ្រឹះ (ខឿន) ទ្វារប្រាសាទខាងកើត និងលិង្គព្រះឥសូរ តែប៉ុណ្ណោះនៅកណ្ដាលតួប្រាសាទ តែគ្មានឃើញបំបែកទម្រងយោនីនោះទេ។ គេគិតថា ប្រាសាទនេះអាចជាតួប៉មមួយនៃតួប៉មរាប់រយដែលព័ទ្ធពាសជុំវិញភ្នំបាខែង (នៅលើភ្នំបាខែង មានតួប៉មរហូតដល់ទៅ១០៨)។ ដូច្នេះប្រាកដនេះ វាស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថបាខែង ក្រោមការបញ្ជាសាងសង់នៃព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ ដូចប្រាសាទបីដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទមួយដែលត្រូវបានស្ថាបនាអាចមើលឃើញពីទីក្រុង និងជាតួប៉មមួយនៃតួប៉មរាប់រយដែលព័ទ្ធពាសជុំវិញភ្នំបាខែង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងវិស័យផ្លូវគមនាគមន៍ បណ្ដាញផ្លូវថ្នល់ត្រូវបានគេពង្រីកយ៉ាងខ្លាំង។ ផ្លូវរថភ្លើងទី១ ពីភ្នំពេញទៅព្រំដែនប្រទេសសៀម ដោយកាត់តាមខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅគ.ស.១៩៣២។ ផ្លូវនេះមានប្រវែង២៧៥គីឡូម៉ែត។ ក្រៅពីនេះ ស្ពានធ្វើពីបេតុងជាច្រើនបានស្ថាបនាផងដែរ ជាពិសេសស្ពានដែលឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក់(ប្រវែង២៩២ម៉ែត) ហើយដែលមានឈ្មោះថាស្ពានព្រះមុនីវង្ស ត្រូវបានសម្ពោធនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩២៨។",
"question": "តើបណ្ដាញផ្លូវណាដែលបានគេពង្រីកយ៉ាងខ្លាំងនៅវិស័យផ្លូវគមនាគមន៍?",
"answer": "បណ្ដាញផ្លូវរថភ្លើងទី១",
"type": "extract"
},
{
"context": "តែនៅថ្ងៃព្រឹកឡើងបារាំងឆក់ឱកាសកំណត់បញ្ជាបន្ថែមទៀតដោយប្រកាសរឹបអូសយកប៉ាកណាំ (មាត់ទឹក) និងក្រុងចន្ទបុរីជាឈ្លើយ និងបង្គាប់ឲ្យថៃដកចេញពីផ្នែកខាងឆ្វេងទន្លេមេគង្គថែមទៀត។ ថៃចាំបាច់ត្រូវយល់ព្រមដោយគ្មានវិធីជ្រើសរើស។ នៅពេលដែលថៃបដិបត្តិតាមពាក្យបញ្ជានេះហើយ បារាំងក៏បានដកការព័ទ្ធឈូងសមុទ្ទថៃនៅថ្ងៃទី០៣ ខែសីហា វេលាម៉ោង ១២ ថ្ងៃត្រង់ តែការរឹបអូសយកប៉ាកណាំ និងក្រុងចន្ទបុរីនៅបន្តដដែល។",
"question": "តើវិធីជ្រើសរើសដែលថៃចាំបាច់គ្មានជាមួយគ្មានប្រភេទសមុទ្រណាស់?",
"answer": "មាត់ទឹក",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨៩៥ រ៉នថ៍ហ្គិន បានរកឃើញកាំរស្មី X ដែលជាបន្សាយកាំរស្មីអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចដែលមានប្រេកង់ខ្ពស់។ វិទ្យុសកម្មត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ១៨៩៦ ដោយ ហង់រី បេកឺរ៉ែល(Henri Becquerel) និង ក្រោយមកសិក្សាបន្ថែមដោយ ម៉ារី គុយរី(Marie Curie) និង ព្យែរ គុយរី(Pierre Curie)។ ការណ៍នេះផ្ដល់កំនើតអោយរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ។",
"question": "យ៉ាងណាអោយរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរត្រូវបានផ្ដល់កំនើត?",
"answer": "ការណ៍ដែលហង់រី បេកឺរ៉ែលនិងម៉ារី គុយរីសិក្សាបន្ថែមដោយបានរកឃើញកាំរស្មីX នៅក្នុងឆ្នាំ1896 បានផ្ដល់កំនើតអោយរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចៅ ចិត្រ គ្រវីក្បាលដោយអាការបដិសេធ ព្រមទាំងមានទឹកមុខប្រកបដោយចិត្តអាណិតអាសូរបិតា ទើបនិយាយជម្រាបទៅវិញថា \"ខ្ញុំបាទមិនទាន់ងងុយទេលោកឪពុក! ប្រហែលជាលោកឪពុកមិនទាន់ពិសាថ្នាំយោងកម្លាំងទេដឹង? លោកគ្រូពេទ្យបានផ្ដាំខ្ញុំបាទថា សូមឱ្យលោកឪពុកពិសាកុំខាន\"។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលចៅ ចិត្រ គ្រវីក្បាលដោយអាការបដិសេធ ព្រមទាំងមានទឹកមុខប្រកបដោយចិត្តអាណិតអាសូរបិតា ទើបនិយាយជម្រាបទៅវិញ?",
"answer": "លោកគ្រូពេទ្យបានផ្ដាច់ខ្ញុំបាទថា សូមឱ្យលោកឪពុកពិសាកុំខាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងការចោទជាសំណួរប្រវត្តិសាស្រ្តបែបនេះ ខ្ញុំដឹងពីប្រសិទ្ធិភាពនៃតួនាទីប្រវត្តិច្បាប់ និង លក្ខ័ណ្ឌធានាអះអាង និងចូលស្រុកអូស្រ្តាលី ជាឧទាហរណ៍គឺថាមិនដែលមានជំងឺអាសន្មរោគ នៅទ្វីបអូស្រ្តាលីទេ ។ ប៉ុន្តែ ជារឿយៗ លក្ខ័ណ្ឌ ការវិវត្តន៍ និងគំលាតខុសគ្នា មិនអាចពន្យល់តាមវិធីសាស្រ្តថ្លឹងថ្លែងហេតុផលក្នុងន័យជំងឺឆ្លងរាលដាលឬ មីក្រូជីវៈសាស្រ្ត…",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រសិទ្ធិភាពនៃតួនាទីប្រវត្តិច្បាប់ លក្ខ័ណ្ឌធានាអះអាង និងចូលស្រុកអូស្រ្តាលី ដែលមានជំនួយពីជំងឺសម្រាប់ការវិវត្តន៍ និងគំលាតខុសគ្នា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការជួបជុំសព្វគ្រប់ដូច្នេះ ហើយលំដាប់នោះក្បួនហែក៏ហែទៅដល់ទីព្រះស្រែក្នុងពេលបន្ទាប់ៗ គ្នានេះកាលទៅដល់ស្ដេចមេឃ និងព្រះមេហួចូលទៅថ្វាយបង្គំព្រះទេវរូបនៅរោងពិធីទិសនិរតី(ជា ទីតាំងព្រះចន្ទទេវរូប) បាគូផ្លុំស័ង្ខ៣បទ រួចចេញច្រត់ព្រះនង្គ័លភ្នាក់ងារអ្នកកាន់នង្គ័លស្ដេចមេឃក៏ប្រគល់ឲ្យស្ដេចមេឃ ហើយចេញទៅដើរនាំមុខនង្គ័ល១ច្រត់មុខយោង នង្គ័ល១ទៀតច្រត់តាមក្រោយព្រះនង្គ័លស្ដេចមេឃនៅជាកណ្ដាល មានម្នាក់បាំងក្លស់និងមហាតលិក៤នាក់កាន់គ្រឿងដើរតាមក្រោយ។",
"question": "ការជួបជុំសព្វគ្រប់ដូច្នេះ និងលំដាប់នោះក្បួនហែក៏ហែ នៅក្នុងពេលប៉ុន្មាន គ្នានេះកាលទៅដល់ស្ដេចមេឃ?",
"answer": "ពេលបន្ទាប់ៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សម្ដេចសីហនុបានលាលែងពីតំណែងប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃទី ៤ មេសា។ ថ្ងៃ ១៤ មេសា បន្ទាប់ពីការប្រជុំលើកទីមួយ សភាប្រជាជនកម្ពុជា (សតប) បានប្រកាសថា ខៀវ-សំផន នឹងកាន់តំណែងគណៈប្រធានរដ្ឋ (ប្រធានរដ្ឋ) សម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំ។ សភាបានជ្រើសសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ១៥ រូប ដែលដឹកនាំដោយប៉ុល-ពត ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សម្ដេចសីហនុប្រាកដជាត្រូវបានគេចាប់ដាក់ឃុំក្នុងព្រះរាជដំណាក់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រជុំនៃសភាប្រជាជនកម្ពុជាបន្ទាប់ពីការលាលែងរបស់សម្ដេចសីហនុ និងការជ្រើសរើសមាជិកគណៈប្រធានរដ្ឋមន្ត្រី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីរៀបការរួច អ្នកស្រីពិសិដ្ឋ ពីលីកា បានបន្តការងារជាតារាសំដែង និងអ្នករបាំប្រពៃណីតទៅទៀត។ គាត់បានសំដែងក្នុងខ្សែជាង៦០រឿង និងបានថតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាច្រើនទៀត។ ខ្សែភាពយន្តដែលអ្នកស្រីចូលចិត្ត រួមមាន រឿង សំលេងទ្រខ្មែរ រឿង ស្រមោលអន្ធកាល និងរឿង ទុក្ខពីររបស់កែវ និងនាងនិត។ ក្រៅពីកិច្ចការថតខ្សែភាពយន្ត អ្នកស្រីរវល់នឹងការសំដែងនៅលើឆាកផងដែរ។ នៅក្នុងជីវិតរបស់អ្នកស្រី អ្នកស្រីបានទៅសំដែងនៅប្រទេសក្រៅជាច្រើន ដែលរួមមាន៖",
"question": "តើអ្នកស្រីពិសិដ្ឋ ពីលីកា បានសំដែងក្នុងខ្សែជាង២រឿងមុននៃរឿងណាដែលគាត់ចូលចិត្តនៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត?",
"answer": "រឿង សំលេងទ្រខ្មែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីចប់ភារកិច្ចកងទ័ពពីឆ្នាំ១៩២៨ដល់ឆ្នាំ១៩២៩ លោកបានចូលធ្វើការជាមួយ អុតតូ ស្ទើន នៅ ហាំបួក (អាល្លឺម៉ង់) បន្ទាប់មកជាមួយ ភាធើ ហ្ស៊ីម៉ាន់នៅអាំស្ទើដាំ (ហុល្លង់)ក្នុងនាមជាបុគ្គលិកមូលនិធិរ៉ក់ហ្វែលឡឺនៅឆ្នាំ១៩៣០។ សេហ្គ្រែត្រូវបានតែងតាំងជាសាស្ត្រាចារ្យជំនួយផ្នែករូបវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យរ៉ូម ពីឆ្នាំ១៩៣២ដល់ឆ្នាំ១៩៣៦។ ពីឆ្នាំ១៩៣៦ដល់ឆ្នាំ១៩៣៨ លោកធ្វើជានាយកបន្ទប់ពិសោធន៍រូបវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យប៉ាលើម៉ូ។ នៅឆ្នាំ១៩៣៦ លោកបានរកឃើញធាតុតិចនេចូម ដែលជាធាតុគីមីបានដោយការសំយោគដោយមនុស្ស ដំបូងគេ។",
"question": "លោកបានចូលធ្វើការជាមួយអ្នកណានៅហាំបួក (អាល្លឺម៉ង់)?",
"answer": "លោកបានចូលធ្វើការជាមួយអុតតូ ស្ទើន នៅហាំបួក (អាល្លឺម៉ង់)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងប្រតិទិនគ្រីកូរី (ប្រតិទិនដែលប្រើក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង និងនៅប្រទេសមួយចំនួនធំទៀត) បុណ្យចូលឆ្នាំចិនស្ថិតនៅថ្ងៃខុសៗគ្នា រៀងរាល់ឆ្នាំ គឺនៅចន្លោះថ្ងៃទី២១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ។ នេះមានន័យថា ជានិច្ចកាល ថ្ងៃបុណ្យស្ថិតនៅថ្ងៃទីពីរកើត (កំរនឹងថ្ងៃទីបីណាស់) បន្ទាប់ពីថ្ងៃដែលខ្លីជាងគេប្រចាំឆ្នាំ។ នៅក្នុងវប្បធម៌ប្រពៃណីចិន លីចុនគឺជាពេលវេលា សម្រាប់ព្រះអាទិត្យចាប់ផ្ដើមនិទាឃរដូវ ដែលកើតឡើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ។",
"question": "បុណ្យចូលឆ្នាំចិនស្ថិតនៅថ្ងៃណា?",
"answer": "បុណ្យចូលឆ្នាំចិនស្ថិតនៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ គឺនៅចន្លោះថ្ងៃទីពីរកើត (កំរនឹងថ្ងៃទីបីណាស់) បន្ទាប់ពីថ្ងៃដែលខ្លីជាងគេប្រចាំឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លើសពីនេះទៅទៀត រូបចម្លាក់ដ៏ស្រស់បស់ មាត់រីកស្គុះស្គាយដូចបុប្ផា និងឥរិយាបថដ៏ទន់ភ្លន់របស់ស្រីទេពអប្សរមានតួនាទី ធ្វើឱ្យសេចក្តីហត់នឿយទៅជាលែងហត់ អ្នកមានទុក្ខទៅជាអស់ទុក្ខ អ្នកមានកង្វល់ក្លាយទៅជាសប្បាយរីករាយទៅវិញ ព្រោះនៅទីនោះ ដែលជាទេវស្ថាន ហើយដែលមានរូបនាងជាអ្នកបម្រើ គឺជាស្ថានសួគ៌ ។",
"question": "តើទេវស្ថានដែលមានរូបនាងជាក្រុមអ្នកបម្រើគឺជាធម្មជាតិណាដែលមិនមានជំនាញទេ?",
"answer": "ស្ថានសួគ៌",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ និង សៀមរាប។ ក្រៅពីនេះមានអាកាសយាន្តដ្ឋាននៅតាមទីរួមខេត្តនិងក្រុងជាច្រើនទៀតដូចជា ៖ បាត់ដំបង រតនះគីរី មណ្ឌលគីរី ស្ទឹងត្រែង កោះកុង និង ក្រុងព្រះសីហនុ។ អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញមានផ្លូវចុះប្រវែង ៣២០០ម ដែលយន្តហោះធន់ធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទអាចចុះចតបាន។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិមួយនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ានបានសម្រេចការសម្រុះសម្រួលបានកាន់តែច្រើននៅពាក់កណ្ដាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ដែលបានផ្លាស់ប្ដូរតុល្យភាពអំណាចនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃសង្រ្គាមវៀតណាម។កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថាមវន្តរបស់តំបន់នេះក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ការពង្រឹងអង្គការធ្វើឱ្យអាស៊ានអនុម័តជាការឆ្លើយតបជារួមមួយដើម្បីប្រតិកម្មនឹងការលុកលុយរបស់វៀតណាមមកលើកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៧៩។កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទីមួយបានប្រារព្ធលើកោះបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនៅឆ្នាំ១៩៧៦ ជាលទ្ធផលនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងលើគម្រោងឧស្សាហកម្មជាច្រើននិងការចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាពនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមួយ និងសេចក្ដីព្រមព្រៀងរួមរស់ជាមួយគ្នា។ការបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមត្រជាក់រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពសូវៀតនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ បានអនុញ្ញាតឱ្យបណ្ដាប្រទេសអាស៊ានអនុវត្តឯករាជ្យភាពផ្នែកនយោបាយកាន់តែច្រើននៅក្នុងតំបន់នេះ ហើយនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ អាស៊ានបានយកចិត្តទុកដាក់សំខាន់ទៅលើបញ្ហាខាងពាណិជ្ជកម្មនិងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។",
"question": "ការពង្រឹងអង្គការដែលបានធ្វើឱ្យអាស៊ានអនុម័តជាការឆ្លើយតបជារួមមួយដើម្បីប្រតិកម្មនឹងការលុកលុយរបស់វៀតណាមមកលើកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០៧៩ គឺជាសេចក្ដីណាស់មួយមួយមួយ?",
"answer": "កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទីមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកនយោបាយគិតគូរបញ្ហាគ្រប់គ្រងរដ្ឋ មានបញ្ហារដ្ឋធម្មនុញ្ញ បញ្ហាលទ្ធិ បញ្ហាសេរីភាព បញ្ហាបោះឆ្នោតជាដើម។អ្នកតិចនិកដោះស្រាយបញ្ហារដ្ឋបាល មានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ បញ្ហាយោធា បញ្ហាសាធារណការ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ទូរស័ព្ទ វិទ្យុជាដើម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបញ្ហារដ្ឋធម្មនុញ្ញ បញ្ហាលទ្ធិ បញ្ហាសេរីភាព និងបញ្ហាបោះឆ្នោត សម្រាប់អ្នកនយោបាយគិតគូ ហើយផងដែរបញ្ហានៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហារដ្ឋបាល ជាដើម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សម័យលង្វែក (ព.សករាជ ២០៧២ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៥២៨) ព្រះបាទ អង្គចន្ទ ទី១ នៃអាណាចក្រលង្វែក ទ្រង់តាំងពញ្ញាតាត ងារជាស្និទ្ធភូបាល ជាស្ដេចត្រាញ់នៅកម្ពុជាក្រោម មានឋានៈជាចៅហ្វាយ ខេត្តបាសាក់ នាស្រុកបាសាក់ ឲ្យត្រៀមទ័ពខ្មែរជើងទឹកដើម្បីច្បាំងជាមួយ និង ទ័ពយួនជើងទឹក ដែលបានចូលមកលុកលុយ ខេត្តព្រះត្រពាំង (បច្ចុប្បន្នវៀតណាមហៅ ត្រាវិញ) ដឹកនាំដោយ ស្ដេចត្រាញ់យួននាម ម៉ាក ដាងដុង (Mạc Đăng Dung of Đại Việt) នៃអាណាចក្រដាយវៀត ។",
"question": "តើព្រះបាទអង្គចន្ទទី១ នៃអាណាចក្រលង្វែកត្រូវតែងដោយអ្វី?",
"answer": "ព្រះបាទអង្គចន្ទទី១ នៃអាណាចក្រលង្វែក ទ្រង់តាំងពញ្ញាតាត ងារជាស្និទ្ធភូបាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី ១៩៧៥ កងទ័ពកុម្មុយនិស្តបានចាប់ផ្ដើមការវាយលុកមួយ ក្នុងសង្គ្រាមប្រយុទ្ធគ្នាដ៏ស្វិតស្វាញបំផុតរយៈពេល ១១៧ ថ្ងៃ ដែលបានធ្វើឲ្យដួលរលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ ការវាយប្រហារដំណាលគ្នានៅជុំវិញបរិវេណទីក្រុងភ្នំពេញ បានខ្ទាស់កងកម្លាំងសាធារណរដ្ឋជាប់ ពេលនោះអង្គភាពនៃបក្សកុម្មុយនិស្តផ្សេងៗ បានលុកលុយរាតត្បាតដុតបំផ្លាញមូលដ្ឋានទ័ពជាច្រើន ដែលគ្រប់គ្រងផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ចុះឡើងនៃតំបន់មេគង្គក្រោមដ៏សំខាន់។ ការដឹកជញ្ជូនអាវុធយុទ្ធភណ្ឌ និងស្រូវអង្ករតាមអាកាស ដែលបានផ្ដល់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចប់ នៅពេលដែលមានសមាជបដិសេធការផ្ដល់ជំនួយបន្ថែមទៀតដល់កម្ពុជា។ រដ្ឋាភិបាលលន់-ណុលនៅភ្នំពេញបានចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី ១៧ មេសា ១៩៧៥ ត្រឹមតែប្រាំ (៥) ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីបេសកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកបានដកចេញពីកម្ពុជា។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលបានកើតឡើងលើជើងកងទ័ពកុម្មុយនិស្តក្នុងសង្គ្រាមមួយនេះ?",
"answer": "កងទ័ពកុម្មុយនិស្តបានចាប់ផ្ដើមការវាយលុកមួយ ក្នុងសង្គ្រាមប្រយុទ្ធគ្នាដ៏ស្វិតស្វាញបំផុតរយៈពេល ១១៧ ថ្ងៃ ដែលបានធ្វើឲ្យដួលរលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្សែអេក្វាទ័រ គូសខ័ណ្ឌចែកផែនដីជា២អឌ្ឍគោល គឺ អឌ្ឍគោលខាងជើង និង អឌ្ឍគោលខាងត្បូង។ ពាក្យ «អេក្វាទ័រ» (អង់គ្លេស៖ equator) មកពីពាក្យ «equate» មានន័យថា ធ្វើឲស្មើ ។ ឯពាក្យ «ភូមធ្យរេខា» គឺពាក្យក្លាយមកពីភាសាបាលី « भूमध्यरेखा » (Bhūmadhyarēkhā) ដែលចេញមកពីពាក្យ ភូមិ (ផែនដី, ដី, ...) + រេខា (ស្នាម, គំនូស, ...) ។",
"question": "ពាក្យ «អេក្វាទ័រ» មកពីពាក្យណា?",
"answer": "ពាក្យ «អេក្វាទ័រ» (អង់គ្លេស៖ equator) មកពីពាក្យ «equate» មានន័យថា ធ្វើឲស្មើ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទគោកបេងស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទជ័យព្រឹក្ស នៅក្នុងភូមិគោកបេង ឃុំកំពង់ប្រណាក់ ស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ រវាងឆ្នាំ៩៣៦ និង ៩៥១ ដោយមេទ័ពម្នាក់ឈ្មោះគោក តាមបញ្ជារបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤។ នៅជិតប្រាសាទនេះមានដើមឈើបេងមួយយ៉ាងធំ។ ដូច្នេះហើយបានជាព្រះអង្គដាក់ឈ្មោះប្រាសាទនេះថាប្រាសាទគោកបេង។ សព្វថ្ងៃនេះមាននៅសេសសល់តែថ្មនៃប្រាសាទចាស់ៗខ្លះប៉ុណ្ណោះ។ ប្រាសាទនេះត្រួវបានស្ថាបនាឡើងវិញអំពីបេតុងនៅឆ្នាំ១៩៩៨។ ប្រាសាទថ្មីនេះមានកំពស់៨ម៉ែត្រ និង ទំហំ១២ម៉ែត្រការ៉េ។ នៅទីនោះមានព្រះពោធិសាត់ចំកណ្តាល ដែលជាកន្លែងគោរពបូជា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទគោកបេង ដែលត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅជិតឆ្នាំ៧០០មាន ដែលមាននៅសេសសល់តែថ្មនៃប្រាសាទចាស់ៗខ្លះ និងមានព្រះពោធិសាត់ចំកណ្តាល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បុគ្គលណា ប្រទូស្តដោយអាជ្ញា ចំពោះបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានអាជ្ញា មិនប្រទូស្ត បុគ្គលនោះ រមែងដល់នូវហេតុនៃសេចក្ដីទុក្ខណាមួយ ក្នុងហេតុ ១០យ៉ាង ដោយទាន់ហន់ គឺគប្បីដល់នូវវេទនាដ៏អាក្រក់ ១ សេចក្ដីវិនាសទ្រព្យ ១ បែកធ្លាយសរីរៈ ១ អាពាធជាទម្ងន់ ១ ក្រឡកចិត្ត (ឆ្កួត) ១ រឹបជាន់អំពីស្តេច ១ ពោលពាក្យបង្កាច់ដ៏អាក្រក់ ១ អស់ពួកញាតិរលីង ១ ពុកផុយភោគសម្បត្តិទាំងឡាយ ១ ទាំងភ្លើងនឹងឆេះបំផ្លាញនូវផ្ទះរបស់បុគ្គលនោះ ១ បុគ្គលមិនមានប្រាជ្ញានោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយ រមែងទៅកើតក្នុងនរក ។",
"question": "តើបុគ្គលណាមានហេតុនេះដែលគួរមើលមើលនៅលើគោមបុគ្គលមួយដែលមានវេទនាដ៏អាក្រក់មួយសេចក្ដី?",
"answer": "គប្បីដល់នូវវេទនាដ៏អាក្រក់ ១",
"type": "extract"
},
{
"context": "គ្មានពីព្រោះទេ ។ តោងឯងដឹងឲ្យច្បាស់ថា សព្វថ្ងៃឪពុកស្រលាញ់កូនលើសលុបរកអ្វីប្រៀបស្មើគ្មាន។ ឪពុកមិនចង់ឲ្យកូនលំបាកវេទនាសោះ។ ឪពុកចង់ឲ្យតែកូនបានសប្បាយរាល់ពេលវេលា។ កូនឯងទាំងរូបកាយ ទាំងចរិយា ទាំងចិត្ដក្លាហាន បានធ្វើឲ្យឪពុកពេញចិត្ដជាទីបំផុត ក៏ប៉ុន្ដែនៅពេលនេះ ប្រទេសមានអាសន្នធំ។ ចំនួនមួយខែមកហើយ កងទ័ពភូមាវាយចូលលុកតាមអានាខេត្ដឈៀងម៉ៃ ឆ្ពោះមកក្រុងអយុធ្យា (រាជធានី) កងទ័ពយើងបានចេញតស៊ូយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ តែចាញ់ដៃខ្មាំងជានិច្ច។ ឥឡូវព្រះរាជាព្រះចៅយើងបានបញ្ជាមកឲ្យកងទ័ពយើងទៅជាប្រញាប់ ដើម្បីជួយក្រុងអយុធ្យាពីភយន្ដរាយ។ សរុបសេចក្ដីនគរត្រូវការឈាមយើងហើយ។ ក្នុងការរិះរកមេដឹកនាំកងទ័ពយើងទៅនេះ ឪពុកបានរិះរកមើលគុណសម្បត្ដិរបស់មេទ័ពទាំងអស់ ឪពុកឃើញមានតែឯងមួយទេ ដែលអាចបំពេញការងារនេះបាន។ ហេតុនេះចូរកូនប្រមូលទ័ពទៅទាំងយប់នេះ។",
"question": "តើឪពុកមិនចង់កូនស្រលាញ់អ្វី?",
"answer": "វេទនាសោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្រោយមកទៀត លោកស៊ីន ស៊ីសាមុតថតអាល់ប៊ុមអោយផលិតកម្មច័ន្ទឆាយា និងផលិតកម្មហេងសេង។ លោកក៏សរសេរចម្រៀងអោយផលិតកម្មភាពយន្តផ្សេងៗផងដែរ។ រហូតមកទល់ឆ្នាំ១៩៧២ លោកបានលក់ចម្រៀងជាង១ពាន់បទអោយផលិតកម្មនានា។ រហូតដល់ការដួលរលំនៃសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅឆ្នាំ១៩៧៥ លោកបានថតចម្រៀងប្រហែល១ពាន់បទទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាមានលំនាំសម្រាប់លោកស៊ីន ស៊ីសាមុតនៅក្រោយមកទៀត?",
"answer": "លោកស៊ីន ស៊ីសាមុតថតអាល់ប៊ុមអោយផលិតកម្មច័ន្ទឆាយា និងហេងសេង សរសេរចម្រៀងមួយចំនួន និងលក់ចម្រៀងជាង១ពាន់បទ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម្នាលសារីបុត្ត មួយទៀត តថាគតបានធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់នូវចេតោវិមុត្តិ នូវបញ្ញាវិមុត្តិ មិនមានអាសវៈ ព្រោះអស់ទៅនៃអាសៈទាំងឡាយ ដោយប្រាជ្ញារបស់ខ្លួនក្នុងបច្ចុប្បន្ន ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅដោយឥរិយាបថ ៤ ។ ម្នាលសារីបុត្ត ត្រង់ដែលព្រះតថាគតបានធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់នូវចេតោវិមុត្តិ នូវបញ្ញាវិមុត្តិ មិនមានអាសវៈ ព្រោះអស់ទៅនៃអាសៈទាំងឡាយ ដោយប្រាជ្ញារបស់ខ្លួនក្នុងបច្ចុប្បន្ន ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅដោយឥរិយាបថ ៤ ម្នាលសារីបុត្ត នេះឯងជាតថាគតពលញ្ញាណរបស់ព្រះតថាគត(ទី ១០) ជាពលញ្ញាណដែលព្រះតថាគតតែងអាស្រ័យហើយ ទើបបានដល់នូវថ្នាក់ដ៏ប្រសើរ បន្លឺសីហនាទក្នុងបរិស័ទទាំងឡាយ ញ៉ាំងព្រហ្មចក្រឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ។",
"question": "ម្នាលសារីបុត្តនេះជាអ្វី?",
"answer": "តថាគតពលញ្ញាណ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មាន major releases ចំនួន ១១ ៖ 1.0, 1.1, 2.0, 2.1, 2.2, 3.0, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 and 3.5 ។ ដែល major release បច្ចុប្បន្នគឺ 3.5 ដែលបានរួចរាល់នៅ ថ្ងៃទី ២៩ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2005។ major release បន្ទាប់អាចជា KDE 4.0 ដែលត្រូវបានដាក់ ជាការកំណត់ពេលសម្រាប់ការចេញផ្សាយ នៅ ថ្ងៃទី ១១ ខែ មករា ឆ្នាំ 2008 (មើល the KDE 4 roadmap)។ KDE 4 ពឹងផ្អែកទៅលើ Qt 4.x, នៃការផ្លាស់ប្ដូរ major ទៅកាន់ផ្ទៃតុមួយចំនួន ។",
"question": "ក្នុងពេលណាដែលមាន major release បច្ចុប្បន្នមួយមួយមាននៅលើ KDE 4.0?",
"answer": "major release បច្ចុប្បន្នមួយមួយមាននៅលើ KDE 4.0 នៅ ថ្ងៃទី ១១ ខែ មករា ឆ្នាំ 2008",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រានោះមានបុរសម្នាក់ឈ្មោះបណ្ឌិត ស្រី ទើបនឹងសឹកពីសាមនេរ មានរូបឆោមល្អល្អះស្អាតបាតជាងប្រុសឯទៀតចេះមន្ដអាគមវិជ្ជាការ។បណ្ឌិតនេះមានទីលំនៅៗភូមិមួយខាងលិចភ្នំជំសូរ ជិតផ្លូវដែលចុះទៅទន្លេប្រទ្រុន។ ថ្ងៃនេះបណ្ឌិតស្រី មានសេចក្ដីអផ្សុកចេញទៅលេងជិតផ្លូវនោះ បានឃើញព្រះនាងខ្មៅចុះពីលើភ្នំ ជាមួយនឹងស្រីជាបរិវារ ក៏មានសេចក្ដីប្រតិព័ទ្ធជាប់ចិត្ដនឹងព្រះនាងក្រៃពេក។",
"question": "តើបណ្ឌិតស្រីទើបនឹងសឹកពីអ្វី?",
"answer": "សាមនេរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចូរចាំថា មាន៦របៀបក្នុងការគណនា u ជាមួយ (4) ។ វាមានចំលើយ២ចំពោះឫសការេ() ហើយ ចំលើយជាចំនួនកុំផ្លិច៣ ចំពោះឫសគូប ។ គុណចំលើយគោលនឹង ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សញ្ញានៃឫសការេ(បូក ឬ ដក) មិនប៉ះពាល់ដល់ចំលើយចុងក្រោយទេ។ ដំបូង បើ p = 0 នោះ ឫសមួយអាចត្រូវជ្រើសរើសឫសការេអវិជ្ជមាន ដែលនាំអោយ u មិនស្មើសូន្យ ឧទាហរណ៍ ។ ទី២ បើ p = q = 0 នោះយើងមានឫសពិត៣ x = −a/3 ។",
"question": "យ៉ាងណាក៏ដោយ សញ្ញានៃឫសការេ(បូក ឬ ដក) មិនប៉ះពាល់ដល់ចំលើយចុងក្រោយទេ?",
"answer": "សញ្ញានៃឫសការេ(បូក ឬ ដក) មិនប៉ះពាល់ដល់ចំលើយចុងក្រោយទេ ព្រោះវាគោលនឹងគុណចំលើយ ហើយគុណចំលើយគោលនឹងមុខងារដែលមានចំលើយជាចំនួនកុំផ្លិច៣ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បា្រសាទបាភួនមានទីតាំងស្ថិតនៅផ្លូវចូលទៅកាន់ទ្វារដីឆ្នាំង ស្ថិតនៅបន្ទាប់ពីប្រាសាទបាយ័ន និងក្បែរព្រះពន្លាជល់ដំរី។ ដើរឆ្លងកាត់ចេញពីប្រាសាទបាយ័នបន្តិចឆ្ពោះទៅទិសខាងជើងស្ថិតនៅខាងឆ្វេងដៃមានរូងរូបសំណាក់ព្រះពុទ្ធដល់ធំមួយ ហើយបើយើងដើរឆ្ពោះទៅទិសខាងជើងចម្ងាយប្រហែលបួនដប់ម៉ែត្រទីនោះ យើងឃើញមានបំណែកថ្មយ៉ាងច្រើនអនេករាយពាសពេញផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់ប្រាសាទបាពួន។ បើយើងទស្សនាប្រាសាទបាពួនពីទិសខាងកើតដោយឡើងពីទីលានខាងមុខយើងនឹងឃើញផ្លួវតភ្ជាប់ពីព្រលានខាងមុខសំដៅទៅកានើខឿនរបស់ប្រាសាទជាទម្រង់ស្ពាន់ផ្លូវចូល។",
"question": "បាសាទបាភួនមានទីតាំងស្ថិតនៅទីណា?",
"answer": "ផ្លូវចូលទៅកាន់ទ្វារដីឆ្នាំង ស្ថិតនៅបន្ទាប់ពីប្រាសាទបាយ័ន និងក្បែរព្រះពន្លាជល់ដំរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហៃសាធុសប្បុរសផងទាំងឡាយអើយ រីព្រះអច្ចុតមហាឥសីនោះ ស្តាប់ពាក្យ (២៣៥) ព្រាហ្មណ៍ស្រដីដូច្នោះហើយ ក៏ជឿថាមែនពិតស្មោះ ។ ក្សិណនោះ មហាឥសីយកអស់ផ្លែឈើទុំខ្ចីនោះ ឲ្យទៅព្រាហ្មណ៍ បរិភោគស្រេចហើយ ទើបឲ្យតាជីសម្រាន្តអស់មួយរាត្រី លុះព្រឹកឡើង នាំព្រាហ្មណ៍នោះ ទៅបង្ហាញផ្លូវហើយ លើកដៃស្តាំចង្អុលប្រាប់ថា ហៃព្រាហ្មណ៍អើយ ចូរប្រស្តែងដើរទៅ ផ្លូវនេះឯងហោង ។ (២៣៦) ហៃមហាព្រាហ្មណ៍ដ៏ចម្រើនអើយ រីភ្នំឯនាយនោះ សឹងដ៏រាបទាបរៀបរយ ពាសពេញដោយថ្មស លោកសន្មតហៅថា ភ្នំគន្ធមាទន៍ ។ មហា (២៣៧) ព្រាហ្មណ៍អើយ រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះផ្នួសជាមហាឥសី មួយអន្លើនូវព្រះរាជបុត្រាបុត្រីព្រះរាជទេពី ព្រះអង្គទ្រង់នូវជ្រនីក ទម្ពក់ ថ្ពក់ផ្លែឈើ ហើយអ្នកចងព្រះកេសាជាជដាមណ្ឌល ទ្រង់នូវស្បែកខ្លា ក្រវាត់ស្បូវក្លាំង មានទាំងធម្មក្រក ពំនួតភ្លើង ទ្រង់នមស្ការ បូជាព្រះភ្លើង តម្កើងរស្មីតាងចីវរព្រះបច្ចេកពោធិហោង ។",
"question": "តើមហាឥសីយកដែលមានជើងស្រេចបានអនុម័តជាអ្វី?",
"answer": "ក្សិណ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សហរដ្ឋអាមេរិកដកកម្លាំងទ័ពចេញពីវៀតណាមខាងត្បូងជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៩៧៣ ទើបកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងនិងវៀតកុងអាចវាយយកសៃហ្កន និងវៀតណាមខាងត្បូងបានទាំងអស់ ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៩៧៥ ។ ការបញ្ចូលវៀតណាមទាំងពីរចូលគ្នាត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២ កក្កដា ១៩៧៦ ហើយប្ដូរឈ្មោះប្រទេសវៀតណាមជា សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម តាំងពីពេលនោះមក។",
"question": "តើពេលណាដែលកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងនិងវៀតកុងបានជោគជ័យនៅក្នុងការដកកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក?",
"answer": "ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៩៧៥",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងគម្ពីរ តិរោកុឌ្ឌសូត្រ (Khuddaka Nikaya) បានបរិយាយថា ព្រះបាទពិម្ពិសារ (Bimbisara) ដែលកើតនៅឆ្នាំ 558 BC មុនគ.សករាជ ព្រះអង្គមានពួកញាតិមួយក្រុមបានបំពេញទានមិនបរិសុទ្ធ គឺបរិភោគអាហារ មុនព្រះសង្ឃ លុះពេលខាងមុខក៏បានលាចាកលោក ដោយសេចក្ដីប្រមាថទៅលើសាវៈ របស់ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ ក៏បានកើតទៅជាប្រេត ជាប់ឃុំឃាំងនៅឋាននរក ដោយមិនមានអាហារបរិភោគ ។ ពពួកប្រេតទាំងនោះតែងចូលតាមសុបិនទៅពន្យល់សប្តិសុំអាហារបរិភោគ ពីព្រះបាទពិម្ពិសារ ដោយការភិតភ័យក្នុងសុបិន ព្រះអង្គបានសុំឱ្យ អង្គតថាគត នៃព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ ឱ្យជួយដោះស្រាយចម្ងល់នេះ ។ ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ បានសម្មាធិដកដួងវិញាណ ទៅកាន់ឋាននរក ក៏បានជួបពពួកប្រេតទាំងនោះកំពុងយំសោក ស្រេកឃ្លានអាហារជាពន់ពេក ព្រះអង្គក៏បានសួរអំពីហេតុការណ៍នេះ ហើយព្រះអង្គទ្រង់សម្ដែងថា \"ចាំមើលព្រះបាទពិម្ពិសារជាញាតិ របស់ម្នាលប្រេតទាំងឡាយទ្រង់ឱ្យទានអាហារដល់សាវៈ របស់ តថាគត នោះសាវៈរបស់អត្មាតថាគត និងសូត្រធម៌ចម្លងអាហារទាំងនេះ នឹងញាំងឱ្យសំរេចដល់ម្នាលប្រេតទាំងឡាយ\" ទុកជាកុសលផលបុណ្យដែលពួកគេបានឧទ្ទិសមក ។ ពេលនោះហើយទើបកើតមានការវេរចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃដើម្បីញាំងឱ្យអាហារទាំងអស់នោះបានដល់ ក្រុមញាត្តិការ របស់ពួកគេ ដែលផ្លាំងភ្លាត់ឧបប្រឌិតកើតជាកំណើតបាបកម្មទាំងអស់នេះ ហើយទំនៀមមួយនេះបានប្រតិបត្តិក្នុងសាសនាព្រះពុទ្ធដែលផ្សារផ្ជាប់ទៅនិងល្ធិជំនឿសែនដូនតា របស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាចម្ងល់ដែលព្រះអង្គបានសម្មាធិដកដួងវិញាណទៅកាន់ឋាននរក?",
"answer": "ពពួកប្រេតទាំងនោះតែងចូលតាមសុបិនទៅពន្យល់សប្តិសុំអាហារបរិភោគ ពីព្រះបាទពិម្ពិសារ ដោះស្រាយចម្ងល់នេះ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិបត្ដិនយោបាយនេះទាក់ទងនឹងក្រុមប្រជាជន ២ ក្រុមគឺ ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ដប្រជាជនដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ និងក្រុមចលនារួមប្រជាធិបតេយ្យប្រឆាំរបបផ្ដាច់ការថ្នាក់ជាតិ។ ក្រុមទី១ បាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលតាក់ស៊ីន ជារហូតមក រហូតដល់រដ្ឋាភិបាលលោកសាម៉ាក់ស៊ុនថារ៉ាវេត និងរដ្ឋាភិបាលលោកស៊ុមឆាយវង់សាវ៉ាត ដោយមានបាតុកម្មធំក្នុងកំឡុងឆ្នាំគ.ស ២០០៨ ។ ចំណែកក្រុមទី២ បាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលលោកអភិសិទ្ធិវេចាជីវ៉ា រវាងឆ្នាំគ.ស ២០០៩-២០១១ ដោយមានការធ្វើបាតុកម្ម មានការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សដល់ទៅ ២ លើក ក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០០៩ និង ២០១០ ។ នៅទីបំផុតមានការបោះឆ្នោតជាសាកលម្ដងទៀតក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០១១ លទ្ធផលគឺគណបក្សភឿថៃបានឈ្នះការបោះឆ្នោត និងជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។",
"question": "តើក្រុមណាដែលមានបាតុកម្មធំក្នុងកំឡុងឆ្នាំគ.ស ២០០៨?",
"answer": "ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ដប្រជាជនដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចលនានៃតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកដែនទឹកនេះត្រូវបានស្របតាមទ្រនិចនាឡិកាជាទូទៅនៅក្នុង Hemisphere ខាងជើង (ខាងជើងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក gyre) និងរាប់-ទ្រនិចនាឡិកានៅក្នុង Hemisphere ភាគខាងត្បូង។ ភាគខាងជើង Equatorial បច្ចុប្បន្ន, ដឹកនាំ westward នៅតាមបណ្តោយ 15 ° N, latitude ដោយខ្យល់បក់ពាណិជ្ជកម្មណ៌េភាគខាងជើងនៅក្បែរប្រទេសហ្វីលីពីនដើម្បីក្លាយជាក្តៅនៅប្រទេសជប៉ុនឬ Kuroshio បច្ចុប្បន្ន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីចលនានៃតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកដែនទឹកនេះ ដែលត្រូវបានស្របតាមទ្រនិចនាឡិកានៅក្នុង Hemisphere ខាងជើងនិង Hemisphere ភាគខាងត្បូង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រ៉ាសិតទីចាប់កំនើតនៅ កាស្ទីហ្គ្លីយ៉ូនេ ដែល ឡាហ្គោ ប្រទេសអ៊ីតាលី។ នៅឆ្នាំ១៩៤៧ លោកបានទៅនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយនៅឆ្នាំ១៩៥២ ក៏ក្លាយជាពលរដ្ឋអាមេរិកដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ លោកទទួលមរណភាពនៅ វ៉ារ៉ែម ប្រទេសបែលហ្ស៊ីក ក្នុងជន្មាយុ១០០ឆ្នាំ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរ៉ាសិតទីចាប់កំនើតនៅកាស្ទីហ្គ្លីយ៉ូនេ និងការទៅនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក្លាយជាពលរដ្ឋអាមេរិកដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងទទួលមរណភាពនៅវ៉ារ៉ែម ប្រទេសបែលហ្ស៊ីក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កីឡាអាស៊ីខាងកើត (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ East Asian Games) ជាព្រឹត្តិការណ៍ពហុកីឡា ដែលរៀបចំឡើងដោយសមាគមកីឡាអាស៊ីខាងកើត (East Asian Games Association EAGA)។ វាជាព្រឹត្តការណ៍កីឡាធ្វើឡើងរៀងរាល់៤ឆ្នាំម្ដង ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ ដែលមានប្រទេសនៅអាស៊ីខាងកើតចូលរួម។",
"question": "យ៉ាងណាជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីខាងកើត (East Asian Games)?",
"answer": "ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីខាងកើតជាព្រឹត្តិការណ៍ពហុកីឡា ដែលរៀបចំឡើងដោយសមាគមកីឡាអាស៊ីខាងកើត ហើយវានៅតែជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធ្វើឡើងរៀងរាល់៤ឆ្នាំម្ដង ចាប់តាំងពីឆ្នាំ៧៣។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គឺជាខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុនមានទីតាំងនៅតំបន់ថូហុគឹរបស់កោះហុងស្ស៊ូ ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាមានប្រជាជនចំនួន 1,079,950 នាក់ (1 មិថុនា 2019) និងមានផ្ទៃដី 9,325 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (3,600 ម៉ាយការ៉េ) ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តអាគីតានៅភាគខាងជើង ខេត្តមីយ៉ាហ្គិនៅភាគខាងកើត ខេត្តហ្វូគូស៊ីម៉ាទៅភាគខាងត្បូង និងខេត្តនីហ្កាតាទៅភាគនិរតី",
"question": "យ៉ាងណាអាចកំណត់ប្រជាជននិងផ្ទៃដីនៃខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតា?",
"answer": "ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាមានប្រជាជនចំនួន 1,079,950 នាក់ (1 មិថុនា 2019) និងមានផ្ទៃដី 9,325 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (3,600 ម៉ាយការ៉េ).",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាឆ្នេរដែមានសភាពស្រស់ស្អាតនៅខេត្តព្រះសីហនុ ត្បិតថាវាមានប្រវែងខ្លី តែវាអាចទាញយកភ្ញៀវទេសចរណ៏ដែចូលចិត្តភាពស្ងប់ស្ងាត់ បានយ៉ាងច្រើន តែនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះឆ្នេរនេះត្រូវបាន ក្រុមហ៊ុនបរទេស(ចិន) សុំសិទ្ធិសាងសង់អគារធំៗជាច្រើន ហើយវាសឹងតែក្លាយជាឆ្នេរឯកជនទៅហើយសព្ធថ្ងៃ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជាឆ្នេរដែលមានសភាពស្រស់ស្អាតនៅខេត្តព្រះសីហនុ និងការសុំសិទ្ធិសាងសង់អគារធំៗដោយក្រុមហ៊ុនបរទេស(ចិន) ដើម្បីក្លាយជាឆ្នេរឯកជន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងពេលដែលធ្វើការកាត់បន្ថយអំណាចបក្សនយោបាយនោះ ស៊ូហារតូបាននាំយកទ្រឹស្ដី “ប្រជាជនហេលហាល” មកប្រើព្រមៗ គ្នាដែរ គឺបែបចែកប្រជាជនចេញពីកិច្ចការរបស់បក្សនយោបាយ។ ប្រជាជនទូទៅអាចចូលរួមនយោបាយបានតែក្នុងពេលបោះឆ្នោតសកល រៀងរាល់ប្រាំឆ្នាំម្ដងប៉ុណ្ណោះ ដែលស្មើនឹងការផ្ដាច់ប្រជាជនចេញពីនយោបាយនោះឯង។ សភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងសម័យនោះផ្ដល់ប្រយោជន៍តែចំពោះពួកថ្នាក់ដឹកនាំ និងក្រុមនាយទុនតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រជាជនភាគច្រើនមិនមានការងារធ្វើ ហើយក្រីក្រណាស់។ ការរិះគន់ផ្សេងៗ ដែលទាក់ទិននឹងភាពក្រីក្រឬវិសមភាពសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាណាក៏ដោយ ដែលអាចនាំទៅរកអស្ថេរភាពក្នុងប្រទេស ត្រូវបានរឹតត្បិតយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសបំផុតនោះគឺប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ត្រូវបានគ្រប់គ្រង និងជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការពីសំណាក់ក្រុមការងារស្ថេរភាពរបស់រដ្ឋគ្រប់ពេលវេលា ទាំងស្ថានីយ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេង ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ និងការសែតផ្សេងៗ របស់រដ្ឋនិងឯកជន។ បើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះចង់ផ្សាយព័ត៌មានឬព្រឹត្ដិការណ៍ផ្សេងៗ ត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រូតពិនិត្យនិងការអនុញ្ញាតិជាផ្លូវការពីរដ្ឋជាមុន បើចចេសនឹងត្រូវទទួលទោសដោយគ្មានការលើកលែងទាំងអស់។",
"question": "យ៉ាងណាស៊ូហារតូបាននាំយកទ្រឹស្ដី“ប្រជាជនហេលហាល” មកប្រើព្រមៗ គ្នាដែរ?",
"answer": "ស៊ូហារតូបាននាំយកទ្រឹស្ដី“ប្រជាជនហេលហាល” មកប្រើព្រមៗ គ្នាដែរ គឺបែបចែកប្រជាជនចេញពីកិច្ចការរបស់បក្សនយោបាយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កានពូជី (ចិនទាជីវអាន : កាំព័រទី) : ជាសំដីចិន កត់តាមសំដីខ្មែរ : កម្ពុជ ឬ កម្ពុជា ។ ហេតុនេះហើយ បានជាចិនដែលសរសេរក្រោយជីវតាក្វាន់កែទៅជា កាំពូចេ ដែលនៅប្រើជាប់រហូតសព្វថ្ងៃនេះ ។ ជីវតាក្វាន់ បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីផ្ដើម ថា តាមការកត់ត្រារបស់ពួកអឺរ៉ុបថា ប្រទេសនេះឈ្មោះដូច្នេះដែរ ។ ត្រង់នេះនាំឲ្យយើងដឹងថា ជីវតាក្វាន់ បានមើល សៀវភៅកំណត់ហេតុរបស់អឺរ៉ុប គឺពួកព័រទុយហ្គេ ដែលសរសេរឈ្មោះប្រទេសយើងថា Kambuja រី Kamvuja កម្វុជ (សូ មមើលសៀវភៅ Le Cambodge ។",
"question": "តើជីវតាក្វាន់បានមើលឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជាពីអឺរ៉ុបមានមួយប៉ុន្មាន?",
"answer": "Kambuja រី Kamvuja កម្វុជ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការត្រាច់ទៅ របស់បុគ្គលឯកឯង ជាគុណជាតប្រសើរផុត (ព្រោះថា) សហាយតាគុណ រមែងមិនមានក្នុងជនពាលឡើយ បុគ្គលនោះ គប្បីជាអ្នកមិនមានសេចក្ដីខ្វល់ខ្វាយ ត្រាច់ទៅតែម្នាក់ឯងផង មិនគប្បីធ្វើអំពើបាបទាំងឡាយផង ដូចដំរីឈ្មោះមាតង្គៈ ជាសត្វមិនមានសេចក្ដីខ្វល់ខ្វាយ លះបង់ហ្វូង ត្រាច់ទៅតែឯកឯងក្នុងព្រៃ ដូច្នោះដែរ ។",
"question": "តើអ្នកត្រាច់ទៅតែម្នាក់ឯងផងនៅពេលណា?",
"answer": "មិនគប្បីធ្វើអំពើបាបទាំងឡាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងសម័យកាល គ.ស. ២៤៥-២៥០ ពួកអ្នកមានបណ្ដាសក្ដិយសនៃនគរអ៊ូរបស់ចិនបានមកទស្សនកិច្ចទីក្រុងរបស់ហ៊្វូណន វ្យាធបុរៈ។ ពួកបេសកទូត ខាងថៃ និង ជូយីងបានបញ្ជាក់ថាហ៊្វូណន ខណៈនោះមានវប្បធម៌ព្រហ្មញ្ញដោយឡែកខុសគេ។ ពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិនបានចាប់ផ្ដើមក្រោយពីការពង្រីកទឹកដីរបស់រាជវង្សហានឆ្ពោះមកខាងត្បូង ប្រហែលសតវត្សទី២ មុន គ.ស.។ ហ៊្វូណន\"បានគ្រប់គ្រងផ្លូវគោកយុទ្ធសាស្ត្រក្រៅតែពីតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ\" យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ ហើយក៏បានកាន់កាប់ទីតាំងដ៏លេចធ្លោមួយដែលជា\"មជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និង រដ្ឋបាល\" ស្ថិតនៅចន្លោះបណ្ដាញពាណិជ្ជកម្មតាមមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងចិន ដែលត្រូវបានគេហៅជារួមថា ផ្លូវសូត្រសមុទ្រ។ ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម ដែលនៅទីបំផុតបានបញ្ចប់នៅរ៉ូមដ៏សែនឆ្ងាយ ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយកាសនិងវត្ថុបុរាណរបស់ចក្រភពរ៉ូម និងពែរ្ស៍ជាច្រើន ត្រូវបានគេរកឃើញនៅស្ថានីយ៍បុរាណវិទ្យាពីស្លាកស្នាមតាំងទីលំនៅក្នុងសតវត្សទី២ និងទី៣។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពាណិជ្ជកម្មហ៊្វូណន និងរបៀបគ្រប់គ្រងផ្លូវគោកយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលបានគេហៅថា ផ្លូវសូត្រសមុទ្រ នៅសម័យកាល គ.ស. ២៤៥-២៥០។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩៣៥ អែងស្តែងរួមជាមួយ ប៊ីរីស ប៉ូដុលស្គី (Biris Podolsky) និង នេស៊ាន រ៉ូហ្សិន (Nathean Rosen) បានប្រកាសពី ប៉ារ៉ាដុក EPR (E=អែងស្តែង, P=ប៉ូដុលស្គី, R=រ៉ូហ្សិន) ដែលនិយាយពីវដ្ដ មេកានិចកង់ទិច និង ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ។ នៅឆ្នាំដដែល អែងស្តែងបានសុំបានសិទ្ធិស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅអាមេរិក និងបានដាក់ពាក្យបន្តសុំសញ្ជាតិអាមេរិក។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានប្រកាសពីប៉ារ៉ាដុកEPRនៅឆ្នាំ៧៣៥?",
"answer": "អែងស្តែងរួមជាមួយ ប៊ីរីស ប៉ូដុលស្គី (Biris Podolsky) និង នេស៊ាន រ៉ូហ្សិន (Nathean Rosen) បានប្រកាសពីប៉ារ៉ាដុកEPRនៅឆ្នាំ៧៣៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការផ្ដើមគំនិតសើរើ ឬការផ្ដើមគំនិតធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាសិទ្ធិរបស់ ព្រះមហាក្សត្រ របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរបស់ប្រធានរដ្ឋសភា តាមសេចក្ដីស្នើរបស់តំណាងរាស្ត្រមួយភាគបួន នៃចំនួនសមាជិករដ្ឋសភាទាំងមូល។",
"question": "តើព្រះមហាក្សត្រនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញមានសិទ្ធិអ្វី?",
"answer": "ការផ្ដើមគំនិតសើរើ ឬការផ្ដើមគំនិតធ្វើវិសោធនកម្ម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការទទួលទានផ្លែប៉េងប៉ោះ ត្រឹមតែមួយថ្ងៃ ១-២ផ្លែនោះ នឹងជួយអោយរាងកាយរបស់អ្នក មានថាមពល ទប់ទល់នឹងជំងឺតម្កាត់បានដូចជា ជួយព្យាបាលជំងឺលើសឈាម ប៉ូវខ្សែភ្នែក បំបាត់អាការទាស់នោម ជំនួយអញ្ចាញ និងធ្មេញ បង្ការសរសៃឈាមរឹងខ្ឡួន ព្យាបាលជំងឺរាក់ស៊ីធ្មេញ ថែមទាំងជួយបង្ការជំងឺផ្តាសាយ បានទៀតផង ។ ជាពិសេស គឺមានប្រយោជន៍ ក្នុងការជួយថែបំប៉នស្បែក អោយមានឈាមឡើងក្រហមតាមធម្មជាតិ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលទទួលទានផ្លែប៉េងប៉ោះ មានប្រយោជន៍មួយដែលជាប្រភេទមួយមួយធម្មជាតិមួយមួយ?",
"answer": "ជាពិសេស គឺមានប្រយោជន៍ ក្នុងការជួយថែបំប៉នស្បែក អោយមានឈាមឡើងក្រហមតាមធម្មជាតិ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ.ស. 2006 និតិភូមិ ឈរឈ្មោះបោះឆ្មោតសមាជិកព្រឹទ្ធសភា លេខប្រចាំខ្លួនអ្នកឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត 164 បានទទួលសំលេងឆ្នោតចំណាត់ថ្នាក់លេខ 1 នៅទីក្រុងបាងកក គឺ 257,420 សំលេង បានទទួលជ័យជំនះទៅលើលោក ស្មាក់ ស៊ុនថនរះវេត ក្រោយមកបានឡើងជានាយករដ្ឋមន្រីរបស់ប្រទេសថៃ, លោក ក្លាណះរុង្គ ច័នធិក, អ្នកស្រី រុស្សនា តូស៊ិត្រាក់កូល, លោកអ៊ុថ័យ ភិម្ភច័យឈុន (អតីតប្រធានរដ្ឋសភា នឹងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម), លោកភិជិត រ័តតកូល (អតីតអភិបាលក្រុងបាងកក) ហើយបេក្ខជនផ្សេងរួមទាំងអស់ 260 អ្នក នៃទីក្រុងបាងកក ហើយបានចំណាត់ថ្នាក់ទី 1 នៃ បណ្តាអ្នកឈរឈ្មោះទូទាំងប្រទេស ខណះពេលរងចាំសេចក្តីប្រកាស មានការធ្វើរដ្ឋប្រហារមួយបានកើតឡើងដោយគណះបដិរូបការគ្រប់គ្រងក្នុងរបបប្រជាធិប្បតេយ្យដែលមានអង្គព្រះមហាក្សត្រយ៍ជាប្រមុខ នៅថ្ងៃទី 19 កញ្ញា គ.ស. 2006",
"question": "អ្នកណាច្រើនបំផុតទទួលជ័យជំនះនៅក្នុងសំណង់ជ័យជំនះនេះ?",
"answer": "លោក ស្មាក់ ស៊ុនថនរះវេត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៦១៣ ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌បានដាក់រាជ្យអោយបុត្រានាម ជ័យជេដ្ឋាទី២(១៦១៨ - ១៦២៨) ព្រះអង្គបាន លើករាជធានីមកតាំងនៅឧត្តុង្គ។ នៅន្លោះឆ្នាំ(១៦២០-១៨៦៣) មានព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនកើតឡើង ដូចជា ទំនាក់ទំនង ខ្មែរ-ថៃ និង ខ្មែរ-យួន ព្រមទាំងព្រឹត្តិការណ៍ចំបងពីរទៀតគឺសម្ព័ន្ធភាពរវាងខ្មែរនឹងយួន និងការ ដណ្តើមអំនាចគ្នា រវាងយួន និងសៀមលើប្រទេសកម្ពុជា។ ",
"question": "ជ័យជេដ្ឋានាមប៉ុណ្ណោះមានម៉ោងប៉ុណ្ណោ៖(១៦១៨ - ១៦២៨) នៅពេលណា?",
"answer": "រាជ្យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឱ ! សេចក្ដីស្នេហានៃមាតាចំពោះបុត្រ គ្មានវត្ថុក្នុងនាលោកនេះអាចប្រៀបធៀបបានឡើយ។ តាំងពីបានបុត្រីកំសត់នេះមក នាងទេវីកើតទុក្ខតែនាងសប្បាយយ៉ាងអនេក ។ នាងកើតទុក្ខក្នុងសង្គម ព្រោះនាងព្រាត់ប្រាស់ឪពុក ព្រាត់ប្រាស់ប្ដីសម្លាញ់ ។ ម្យ៉ាងទៀត ព្រោះកាមាជាមនុស្សបានមកយាយីដល់រូបនាងរាល់ពេលវេលា រហូតដល់បណ្ដេញនាងឲ្យចេញពីភូមិឋានផ្ទះសំបែង។ នាងសប្បាយ សប្បាយព្រោះក្នុងសង្គមដដែលនេះ អរុណមួយថ្មីរះក្នុងជីវិតនាង គឺនាងបទុមតែមួយនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននាងសប្បាយក្នុងសង្គមដដែលនេះ?",
"answer": "នាងសប្បាយព្រោះក្នុងសង្គមដដែលនេះ មានអរុណមួយថ្មីរះក្នុងជីវិតនាង គឺនាងបទុមតែមួយនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចៅចិត្រនិយាយថា \"ការនេះ ជាការថ្មោងថ្មីក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំបាទ\"។ គ្រូពេទ្យថា \"គ្រាន់បើជាងនៅទំនេរ មិនទាន់មានការអ្វីធ្វើមែនទេ? បើព្រមទទួលខ្ញុំនឹងចាត់បញ្ជូនអ្នកឯងនៅវេលាឆាប់ៗនេះ ដោយខ្ញុំមានសេចក្ដីសង្ឃឹមទុកចិត្តថាអ្នកនឹងខិតខំធ្វើការម៉ឺងម៉ាត់ជាទីពេញចិត្តរបស់គេពុំខាន\"។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការថ្មោងថ្មីនៃជីវិត ហើយមានការសង្ឃឹមទុកចិត្តពីការធ្វើការម៉ឺងម៉ាត់ជាទីពេញចិត្ត",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នីតិបុគ្គលប្រតិស្រុត(Permitted Entity) សំដៅដល់នីតិបុគ្គលដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យបោះផ្សាយ និងធ្វើសំណើលក់មូលបត្រជាសាធារណៈក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាស្របតាមច្បាប់នេះ និង បទប្បញ្ញត្តិផ្សេងៗ។ នីតិបុគ្គលនេះមិនមែនជាក្រុមហ៊ុនមហាជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិតដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅព្រះជាណាចក្រកម្ពុជា។",
"question": "តើនីតិបុគ្គលប្រតិស្រុតមានគោលបំណងអ្វីខ្លីជាងមុន?",
"answer": "ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យបោះផ្សាយ និងធ្វើសំណើលក់មូលបត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថ្លែងពីសេចក្ដីឈឺចាប់របស់ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបាត់បង់ជិវិតចន្លោះពី 2.7 លាននាក់ រហូតដល់ 3 លាននាក់ ក្នុងរបប កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឆ្នាំ 1975 - 1979 ដែលដឹកនាំដោយ ប៉ុលពត, ខៀវ សំផន, នួនជា, អៀង សារី, កាំង ហ្កិច អ៊ាវ និង បក្សពួកដ៏ទៃៗទៀត រាល់ជនទាំងឡាយណា ដែលសរសេរក្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រ បំភ្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយលើកក្រុមបក្សពួកខ្មែរក្រហមជាអ្នកស្នេហាជាតិ ពួកគេគឺជាខ្មាំងប្រឆាំងនិងប្រជាជាតិកម្ពុជា គ្មានការបង្កើតទឹកដីណាមួយនៅលើពិភពលោក ដែលគ្មានវត្តមាន ប្រជាជាតិនោះទេ ។ សេចក្ដីអំពាវនាវ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា របស់ ក្រុមបុរាណាចារ្យ រាល់សាច់ញាតិ របស់ពួកខ្មែរក្រហម មិនថា ជីដូនមួយ ឬ សាច់ថ្លៃ ដាច់ខាតសូមកុំឱ្យពួកគេបានចូលបម្រើការងារក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋរបស់កម្ពុជា ។",
"question": "ណាមួយដែលសរសេរក្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រ បំភ្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅលើកក្រុមបក្សពួកខ្មែរក្រហម?",
"answer": "ប៉ុលពត, ខៀវ សំផន, នួនជា, អៀង សារី, កាំង ហ្កិច អ៊ាវ និង បក្សពួកដ៏ទៃៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងជីវិតសិល្បៈរបស់លោក លោកធ្លាប់ថតបទចម្រៀងឆ្លងឆ្លើយជាមួយអ្នកចម្រៀងស្រីជាច្រើនមានដូចជា អ្នកស្រី ម៉ៅ-សារ៉េត អ្នកស្រី កែវ-សិដ្ឋា អ្នកស្រី ឈុន-វណ្ណា អ្នកស្រី ហួយ-មាស អ្នកស្រី រស់-សេរីសុទ្ធា និង អ្នកស្រី ប៉ែន-រ៉ន។ អ្នកស្រី ម៉ៅ-សារ៉េត ជាអ្នកចម្រៀងស្រីដែលមានឈ្មោះល្បីទូទាំងប្រទេសដំបូងគេចាប់ពីកម្ពុជាបានឯករាជ្យ។ បទចម្រៀងល្បីរបស់អ្នកស្រីគឺ បទសំបុត្រក្រោមខ្នើយ និងបទអោយអូនអស់ចិត្ត។ អ្នកស្រី ប៉ែន-រ៉ន ចាប់ផ្តើមថតចម្រៀងជាមួយលោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត នៅឆ្នាំ ១៩៦៦។ អ្នកស្រី រស់-សេរីសុទ្ធា ចាប់អាជីពសិល្បៈករនៅឆ្នាំ ១៩៦៧ ជាមួយនឹងបទស្ទឹងខៀវ។ សំឡេងស្រួយស្រេះរបស់អ្នកស្រីសក្តិសមឥតខ្ចោះជាមួយសំឡេងធ្ងន់ក្រអួនរបស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត។",
"question": "លោកធ្លាប់ថតបទចម្រៀងជាមួយអ្នកចម្រៀងស្រីមានឈ្មោះណា?",
"answer": "លោកធ្លាប់ថតបទចម្រៀងជាមួយអ្នកចម្រៀងស្រីជាច្រើនមាន ម៉ៅ-សារ៉េត, កែវ-សិដ្ឋា, ឈុន-វណ្ណា, ហួយ-មាស, រស់-សេរីសុទ្ធា និង ប៉ែន-រ៉ន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី៣ បានធ្វើការចាត់ចែងការកសាងទីក្រុងប៉ារីសឡើងវិញដោយបានចាត់តាំងលោកហ្ស៊ក-អ៊ូជេន ហ៊ូសម៉ាន់ជាប្រមុខដឹកនាំនៃផែនការដ៏ធំមហិមានោះ។ ព្រះអង្គបានពង្រីក និងបង្រួបបង្រួមប្រព័ន្ធផ្លូវដែកនៅទូទាំងប្រទេស និងធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធធនាគារ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទ្រង់បានលើកកម្ពស់ការកសាងប្រឡាយស៊ុយអេ និងបង្កើតប្រព័ន្ធកសិកម្មទំនើបដែលជាហេតុនាំឱ្យលែងកើតមានគ្រោះទុរ្ភិក្សនៅក្នុងប្រទេសតទៅទៀត និងប្រែប្រទេសបារាំងទៅជាប្រទេសនាំចេញកសិផល។ ព្រះអង្គបានផ្តើមការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកូបដិន-ឆេវ៉ាលីយេរក្នុងឆ្នាំ១៨៦០ ជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស និងកិច្ចព្រមព្រៀងស្រដៀងៗគ្នាជាមួយដៃគូពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបផ្សេងៗទៀត។ កំណែទម្រង់សង្គមក្នុងរបបទ្រង់រួមមានការផ្តល់សិទ្ធិឱ្យកម្មករបារាំងធ្វើកូដកម្ម សិទ្ធិជួបជុំ និងសិទ្ធិឱ្យស្ត្រីចូលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យបារាំង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបង្ហាញសិទ្ធិ និងការកសាងទីក្រុងប៉ារីសដោយព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី៣ ដែលបានចាត់តាំងលោកហ្ស៊ក-អ៊ូជេន ហ៊ូសម៉ាន់ជាប្រមុខដឹកនាំនៃផែនការមហិមានោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដើម្បីបំភ្លេចសេចក្ដីទន្ទឹង នាងដើរចុះដើរឡើង តែក្នុងផ្ទះម្នាក់ឯង ក្នុងការទន្ទឹងរង់ចាំនេះ មួយនាទីយូរដូចមួយសតវត្ស។ មនុស្សម្នាក់លោតចូលតាមបង្អួចឮសូរគ្រឹប។ នាងទេវីភ្ញាក់ងាកទៅ ស្រាប់តែឃើញកាមាជាប្អូនមានន្ទមកដល់។ នាងភ័យតក្កមា ស្ទើរស្លុតស្មារតី។ កាមាដើរទៅរកនាងឈរជំទាញជើង ដៃទាំងពីរកាន់ដាវ ដែលហូតទុកជាស្រេច។",
"question": "យ៉ាងណាមានន្ទាប់ពីមនុស្សម្នាក់លោតចូលតាមបង្អួចឮសូរគ្រឹប?",
"answer": "នាងទេវីភ្ញាក់ងាកទៅ ស្រាប់តែឃើញកាមាជាប្អូនមានន្ទមកដល់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដូចនេះ ៖ ប្រហែលជាលោក បណ្ឌិតមានការយល់ច្រឡំ រវាងការប្រើតួអក្សរ សំស្ក្រឹត និង តួអក្សរខ្មែរ បញ្ចុប្បន្ន ដែលមានន័យថា បើលោកបណ្ឌិត ចង់ឱ្យមានការប្រើពាក្យ (វម្ម៌) ជាពាក្យប្រើប្រាសទូទៅផ្លូវការណ៍ លោកបណ្ឌិត ត្រូវស្នើសុំសភាអក្សរសាស្ត្រជាតិកម្ពុជា លប់អក្សរក្រមកម្ពុជា ដែលមានព្យញ្ជនៈ ៣៣តួ ពី ក ដល់ អ និង ស្រៈ ទាំងអស់ចេញ ពីកម្មវិធីសិក្សារបស់រដ្ឋជាមុនសិន បន្ទាប់មកត្រូវស្នើសុំអង្គព្រះមហាក្សត្រ និង នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទាត់ចោលនូវស្នាដៃរបស់អ្នកចងក្រងពីមុន ជាមុនសិន ទើបលោកបណ្ឌិតអាចយក ព្យញ្ជនៈ និង ស្រៈ នៃពាក្យសំស្ក្រឹតទាំងអស់ មកជំនួស ព្យញ្ជនៈ និង ស្រៈ នៃពាក្យ ខេមរៈភាសាបាន ហើយលោកបណ្ឌិត ត្រូវពន្យល់ពីរបៀបប្រកបពាក្យចំនួនរាប់លាន ដែលបានចងក្រងដោយ សម្ដេចសង្ឃរាជជួនណាត ក្នុងទម្រង់ជាសំស្ក្រឹត បន្ទាប់មក លោកបណ្ឌិត ត្រូវបង្កើតការប្រកបទាក់ទង និង ពាក្យចំនួនរាប់លានទៀត នៃក្រុមពាក្យរបស់ជនជាតិភាគតិចកម្ពុជា ដែលមានដូចជា៖ កួយ ភ្នង ចារាយ ល-។ មានសព្វគ្រប់ដូចការរៀបរាប់ខាងលើនេះហើយ ទើបលោកបណ្ឌិតអាចធ្វើការផ្លាសប្ដូរ នូវអ្វីដែលលោកបណ្ឌិតយល់ឃើញនេះ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការយល់ច្រឡំរវាងការប្រើតួអក្សរសំស្ក្រឹតនិងតួអក្សរខ្មែរ និងការប្រកបដោយប្រើតួអក្សរខ្មែរជាមួយមុខងារសំស្ក្រឹតរបស់ប្រហែលជាលោកបណ្ឌិត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទីក្រុងអាគីតាគឺជារាជធានីនិងទីក្រុងធំរបស់ខេត្តអាគីតា ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមានយ៉ូកូតិ ដៃសេន និងយូរិហុងចូ ខេត្តអាគីតាស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃសមុទ្រជប៉ុន ហើយលាតសន្ធឹងទៅទិសខាងកើតដល់ភ្នំអូអ៊ឹ ជួរភ្នំវែងបំផុតនៅប្រទេសជប៉ុន នៅព្រំដែនជាមួយខេត្តអ៊ីវ៉ាតិ ខេត្តអាគីតាបានបង្កើតពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃខេត្តដេវ៉ាជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតា",
"question": "តើទីក្រុងអាគីតាគឺជារាជធានីនៅទីក្រុងណាដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេ?",
"answer": "យ៉ូកូតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងវេលាមុនច្រត់ព្រះនង្គ័ល៣ថ្ងៃ គឺក្នុងពេលដែលព្រាហ្មណ៍ធ្វើពិធី៣ថ្ងៃ ព្រះគោទាំងគូ និងព្រះនង្គ័លនោះតាមទំនៀមពីដើម គេយកទៅតាំងក្នុងរោងមួយដែលទើបសង់ថ្មី នៅក្នុងទីព្រះស្រែនោះ ដោយមានភ្នាក់ងារក្រុមព្រះស្រែមើលថែរក្សា ដាក់ស្មៅ ដាក់ទឹកឲ្យព្រះគោស៊ី ផឹក ឆ្អែតឆ្អន់រាល់ថ្ងៃ ក្នុងរវាង៣ថ្ងៃនោះ ហាមមិនឲ្យយកចេញទៅក្រៅទីព្រះស្រែ សម្ដេចឥសីភទ្ទាធិបតីម៉ាំងថា ព្រះគោ និងព្រះនង្គ័លនេះធ្លាប់មានជារបស់ព្រះរាជទ្រព្យមកតាំងពី បុរាណ ទើបមកលើកលែងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសម្ដេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ ដោយលុបមិនឲ្យមានក្រុមក្សត្រ និងមិនឲ្យមានគោព្រះរាជទ្រព្យឡើយ ដល់ពេលធ្វើព្រះរាជពិធី គេយកតែនង្គ័លទៅតាំងនៅរោងទិសនិរតី រហូតដល់សព្វឆ្នាំនេះការតាំងដូច្នោះដើម្បីឲ្យព្រះគោ និងព្រះនង្គ័លចូលក្នុងពិធីរបស់ព្រាហ្មណ៍ផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការតាំងព្រះគោ និងព្រះនង្គ័លមុនច្រត់ព្រះនង្គ័ល៣ថ្ងៃ ដោយមានប្រតិបត្តិការរបស់ព្រះរាជទ្រព្យនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសម្ដេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពេលដែលខ្ញុំបានឃើញរឿងរ៉ាវនេះ គឺនៅថ្ងៃ៦ ខែទី ៤ នៃឆ្នាំតេងអីវ ក្នុងរដ្ឋការស្ដេច តាយតេក (គ.ស ១២៩៧)នៅពេល ដែលមុនធ្វើពិធីនេះ កូនស្រីត្រូវនៅដែកក្នុងបន្ទប់ជាមួយអូវពុកម្ដាយ លុះដល់ធ្វើពិធីនេះរួចហើយ កូនស្រីត្រូវបែកទៅ ដែកបន្ទាប់ដទៃ ហើយនាងចង់ទៅដេកកន្លែងណាក៏បាន តាមចិត្ដចង់ ឥតមាននរណាតាមមើលគយឃ្លាំឡើយ ។",
"question": "នាងចង់ទៅដេកកន្លែងណាក៏បានតាមចិត្ដចង់?",
"answer": "ដែកបន្ទាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាស៊ី (ភាសាអង់គ្លេស៖ Asia, ភាសាបារាំង៖ Asie) គឺជាទ្វីបមួយធំជាងគេ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបង្អស់នៅលើភពផែនដី។ ទ្វីបនេះ បានគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ៤៤,៥៧៩,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹង ៣០% នៃផ្ទៃដីសរុបនៅលើផែនដី និង ៨.៧% នៃផ្ទៃផែនដី។ ដោយមានប្រជាជនជាង ៤ ពាន់លាននាក់ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៦០% នៃប្រជាជនទាំងអស់នៅលើពិភពលោក អាស៊ីគឺមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងប្រជាជននៅទ្វីបផ្សេងទៀតទាំងអស់បូកបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត។",
"question": "អាស៊ីមានប្រជាជនច្រើនជាងនៅទ្វីបណាដោយអ្វី?",
"answer": "មានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងប្រជាជននៅទ្វីបផ្សេងទៀតទាំងអស់បូកបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បិទ eastward នៅប្រហែល 45 ° N, ដែលជា forks Kuroshio និងទឹកខ្លះផ្លាស់ទី northward ជាបច្ចុប្បន្ន Aleutian ខណៈពេលដែលនៅសល់បានបើកការ southward ដើម្បី rejoin ភាគខាងជើង Equatorial បច្ចុប្បន្ន។ ការ Aleutian សាខាបច្ចុប្បន្នដូចដែលវាវិធីសាស្ដ្រអាមេរិចខាងជើងនិង forms មូលដ្ឋាននៃឈាមរត់រាប់-ទ្រនិចនាឡិកានៅក្នុងសមុទ្រ Bering នេះ។ ដៃភាគខាងត្បូងរបស់វាបានក្លាយជាការគម្រាមយឺតភាគខាងត្បូងរដ្ឋ California-លំហូរបច្ចុប្បន្ន។",
"question": "អ្វីដែលជាបច្ចុប្បន្ននៃការ Aleutian នៅមុខរបស់ទឹកខ្លះនៅជើង Bering?",
"answer": "ការ Aleutian សាខាបច្ចុប្បន្នដូចដែលវាវិធីសាស្ដ្រអាមេរិចខាងជើងនិង forms មូលដ្ឋាននៃឈាមរត់រាប់-ទ្រនិចនាឡិកានៅក្នុងសមុទ្រ Bering នេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បាយ,ពាណិជ្ជកម្ម , វិស័យអប់រំ ,ការកំសាន្ដ ,ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ,កន្លែងដែលពេញនិយម ,វិទ្យាសាស្រ្ដ និង សិល្បះ ដែលជាកន្លែងចេញវិភាគទាន ដូចទីក្រុងប្រជុំអ្នកដឹកនាំរបស់ពិភពលោក។ ប៉ារីស និង ភូមិភាគប៉ារីស មាន ការកើន ឡើងយ៉ាងឆាប់ រហ័សនូវ GDP(ផលិតផលជាតិសរុប) របស់ប្រទេសបារាំង ជាមួយនិងទឹក ប្រាក់ប្រមាណជា ៨១៣.៤ កោដិដុល្លា។ បើយោងតាមការសន្និដ្ឋាន កាលពីរឆ្នាំ ២០០៧ បានអោយដឹងថា ភាពផ្ដុំ នៃ",
"question": "តើប៉ារីសមានចំនួនតំបន់ដែលមានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់ជាមួយទឹកប្រាក់ប្រមាណមួយតំបន់ទៀត?",
"answer": "៨១៣.៤ កោដិដុល្លា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសអេហ្ស៊ីប (ភាសាអារ៉ាប់៖ مِصر) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអារ៉ាប់អេហ្ស៊ីប គឺជាប្រទេសឆ្លងទ្វីបមួយដែលលាតសន្ធឹងពីជ្រុងប៉ែកឦសាននៃទ្វីបអាហ្វ្រិក ដល់ជ្រុងភាគនិរតីនៃទ្វីបអាស៊ី តាមរយៈឧបទ្វីបស៊ីណៃ។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេនៅភាគខាងជើង ដែនជ្រោយកាសា (ប៉ាឡេស្ទីន) និងអ៊ីស្រាអែលនៅភាគឦសាន សមុទ្រក្រហមនៅទិសខាងកើត ប្រទេសស៊ូដង់នៅភាគខាងត្បូង និងលីប៊ីនៅភាគខាងលិច។ ឈូងសមុទ្រអាកាបានៅភាគឦសានបានបំបែកប្រទេសអេហ្ស៊ីប ពីប្រទេសហ្ស៊កដានី និងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។ គែរគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស ខណៈដែលក្រុងអាឡិចសាន់ឌ្រីដែលជាទីក្រុងធំបំផុតទីពីរ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្ម និងទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់នៅឯឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ១០០ លាននាក់ អេហ្ស៊ីបគឺជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ១៤ នៅលើពិភពលោក។",
"question": "តើប្រទេសអេហ្ស៊ីបមានឈ្មោះជាផ្លូវការដែលមិនមែនជាមួយឈ្មោ៉ះមួយរបស់រដ្ឋធានីគេ?",
"answer": "សាធារណរដ្ឋអារ៉ាប់អេហ្ស៊ីប",
"type": "extract"
},
{
"context": "អនុស្សាវរីយ៍កម្សត់មួយ ងើបផុសចេញពីផ្នូរចាស់មក។ មានន្ទនឹកឃើញនាងយីហ៊ុប ឡើងវិញពេញទី ។ អ្នកឃើញនាងបេះផ្លែត្របែក យកឲ្យអ្នក ឃើញនាង និងអ្នកលេងលោតអន្ទាក់ ក្រោមដើមក្រខុប។ នាងយីហ៊ុប នឹកឃើញដូចគ្នា ដែរ។ គឺនាងហើយ ដែលចាប់និយាយតទៅទៀត៖",
"question": "យ៉ាងណាឈានាងយីហ៊ុបឡើងវិញពេញទី?",
"answer": "មានន្ទនឹកឃើញនាងយីហ៊ុបឡើងវិញពេញទី ហើយជួយអ្នកឃើញនាងនិងអ្នកលេងលោតអន្ទាក់ ក្រោមដើមក្រខុប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពីឆ្នាំ១៧៧៤ដល់ឆ្នាំ១៧៨០ គូឡុំទទួលបន្ទុកក្នុងការជួសជុលបន្ទាយទ័ពនៅកោះîle d'Aix។ នៅទីនោះគាត់បានធ្វើពិសោធន៍ជាច្រើនអំពីខ្សែកាប ហើយនៅឆ្នាំ១៧៨១ គាត់បានទទួលរង្វាន់ពីបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រ សំរាប់ស្នាដៃក្នុងការកំនត់ច្បាប់កំលាំងកកិតនិងតំនឹងខ្សែកាប។",
"question": "យ៉ាងណាធូឡុំទទួលបន្ទុកក្នុងការជួសជុលបន្ទាយទ័ពនៅកោះîle d'Aix?",
"answer": "គូឡុំទទួលបន្ទុកក្នុងការជួសជុលបន្ទាយទ័ពនៅកោះîle d'Aix ដោយធ្វើពិសោធន៍ជាច្រើនអំពីខ្សែកាប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "- ចំពោះដី ដែលកើនឡើងដោយសារចរន្តទឹកហូរនាំល្បាប់បន្តិចម្ដងៗមើលមិនដឹងពីច្រាំងម្ខាងទៅគរនៅច្រាំងម្ខាងទៀត ជាប់ជាមួយនឹងដីអ្នកផ្សេង កម្មសិទ្ធិករ នៃដី ដែលជាប់នឹងដីដុះនោះទទួលបានគុណប្រយោជន៍ នៃល្បាប់នេះ ដោយមិនអាចឱ្យមានដីនៅច្រាំងម្ខាង ដែលបាត់ដីមកតវ៉ាយកដី ដែលបាត់នោះបានឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីល្បាប់បន្តិចម្ដងៗនៃការបោះឆ្នោតនៃដី ដោយមិនអាចឱ្យមានដីនៅច្រាំងម្ខាង ហើយតែបាត់ដីមកតវ៉ាយកដី ដែលបាត់នោះបានឡើយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "និងដីនោះមេខ្លែងមិនត្រូវចាប់គេទេ។ កាលអស់កំលាំងហត់រៀងខ្លួនហើយ ក៏ឈប់ សំរាកបន្ដិច ហើយផ្លាស់ប្ដូរគ្នាលេងតទៅទៀត គេលេងតែងរបៀបនេះរហូតដល់ពេល ឈប់។ ប៉ុន្ដែល្បែងដូចគ្នានេះ នៅស្រុកខ្លះ គេហៅតំរូវន័យតាមរបៀបលេងថា «ល្បែង ខ្លែងចាប់កូនមាន់» ក៏មាន។ ល្បែងនេះ ជាការបង្ហាត់មនុស្សអោយចេះប្រុងស្នៀតប្រុងស្មារតីអោយរហ័យរហួន ចេះការពារខ្លួននិងគ្រួសារផង។",
"question": "តើល្បែងដូចគ្នានេះនៅស្រុកខ្លះត្រូវហៅតំរូវន័យប៉ុន្មាន?",
"answer": "«ល្បែង ខ្លែងចាប់កូនមាន់»",
"type": "extract"
},
{
"context": "កញ្ញា សុខ ពិសី ជាតារាចម្រៀងមួយដួង ដែរបានឈរជើងលើផលិតកម្ម សាន់ដេនេះមិនដែលងាករេម្ដងណាឡើយ បានបន្សល់បទចម្រៀងពិរោះៗជាច្រើនបទ ដូចជា «សុខសប្បាយទេសង្សារចាស់» «លះបង់» «ស្នេហាខ្ញុំមានអ្នកទីបី» ជាពិសេស «យប់នេះខ្ញុំសេដ» «ផ្លូវកម្ម» «ខ្វេះភ្នែកអូនទៅ!» ជាដើម។ និងមានច្រៀងឆ្លើយឆ្លងជាមួយ នាយចើម លោក ខេមរៈ លោក ឆៃ វីរៈយុទ្ធ ជាច្រើនបទទៀត។",
"question": "តើតារាចម្រៀងមួយដួងដែលមានច្រៀងជាមួយ នាយចើម លោក ខេមរៈ លោក ឆៃ វីរៈយុទ្ធ មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "កញ្ញា សុខ ពិសី",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨៣១ គាត់បានផលិតម៉ាស៊ីនដើរដោយអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ដែលជាបុព្វបុរសរបស់ម៉ូទ័រចរន្តជាប់។ នៅពេលនេះដែរគាត់បានរកឃើញលក្ខណៈរបស់អូតូអាំងឌុចស្យុង ដំនាលគ្នានឹងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេស ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ ដែរ។ ដោយសារហ្វារ៉ាដេយបានបោះផ្សាយលទ្ធផលនេះបានមុន ហ្វារ៉ាដេយត្រូវគេទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថាបានរកឃើញបាតុភូតអូតូអាំងឌុចស្យុងនេះ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលគាត់បានរកឃើញលក្ខណៈរបស់អូតូអាំងឌុចស្យុង?",
"answer": "នៅពេលដែរគាត់បានរកឃើញលក្ខណៈរបស់អូតូអាំងឌុចស្យុងគឺជាក់លាក់នឹងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេស ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ផ្លាយអាស់ឡើងរឹងពេលដាក់ក្នុងចំហាយឧស្ម័ន ហើយប្រមូលដោយអង្គបង្កកអេឡិចត្រូស្តាទិច រឺក៏ថង់តំរង។ ដោយសារតែភាគល្អិតកកចូលគ្នាពេលដាក់ក្នុងចំហាយឧស្ម័ន ភាគល្អិតផ្លាយអាស់ជាទូទៅមានរាងស្វ៊ែរ ហើយមានទំហំ ចាប់ពី 0.5 µm ទៅ 100 µm។ ពួកវាមួយផ្នែកធំផ្សំពី ស៊ីលីកូនឌីអុកស៊ីត ដែលមានទ្រង់ទ្រាយពីរយ៉ាង: មួយ អសណ្ឋាន ដែលមានរាងមូលរលោង និងមួយទៀត គ្រីស្តាលីន ដែលមានរាងជ្រុង ស្រួច កញ្ឆិញកញ្ឆុញ; អាលុយមីញ៉ូមអុកស៊ីត (Al2O3) និង ដែកអុកស៊ីត(Fe2O3)។ ផ្លាយអាស់ ជាទូទៅអេតេរ៉ូសែនខ្លាំង ប្រកបដោយភាគល្អិតថ្លាចំរុះគ្នា ដែលមានទ្រង់ទ្រាយគ្រីស្តាល់ដែលគេអាចកត់សំគាល់បាន ដូចជាក្វាត មុយលីត និង ដែកអុកស៊ីតផ្សេងទៀត។",
"question": "តើផ្លាយអាស់លើសពីមុខងារណាដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទមានទំហំប៉ុន្មានµm?",
"answer": "0.5 µm ទៅ 100 µm",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដីនិងឯកភាពជាតិ ទ្រង់បានសោយព្រះទិង្គតនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ ត្រូវនឹងថ្ងៃ ១៥រោច ខែភទ្របទ ឆ្នាំរោង ចត្វាស័ក ព.ស.២៥៥៦ វេលាម៉ោង០១:២០នាទីរំលងអាធ្រាត (ម៉ោងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា) នាមន្ទីរពេទ្យទីក្រុងប៉េកាំង នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ក្នុងព្រះជន្មាយុ៩០ព្រះវស្សា ដោយរោគាពាធ។ ព្រះបរមសពរបស់ទ្រង់ត្រូវបានដង្ហែពីមន្ទីរពេទ្យទីក្រុងប៉េកាំងមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយព្រះករុណាព្រះបាទសីហមុនី និង សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុនសែន នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា វេលាម៉ោង ២:៣០ រសៀល។ ការដង្ហែព្រះបរមសពពីព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ មក ព្រះបរមរាជវាំងកាត់តាមវិមានឯករាជ្យ បានបញ្ចប់នៅម៉ោង ៥:៣០ ល្ងាច ដោយមានប្រជានុរាស្ត្រប្រមាណជាង ១ ០០០ ០០០ (មួយលាន) ទៅជាង ១ ២០០ ០០០ (មួយលានពីរសែន) នាក់មកចាំដង្ហែដែលមានទាំងបព្វជិត និង គ្រហស្ថ។ ព្រះបរមសពរបស់ទ្រង់នឹងតម្កល់នៅព្រះបរមរាជវាំងយ៉ាងតិច ៣ខែ។",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រជានុរាស្ត្រប្រមាណជាង ១០០០ ០០០ ២០០ ០០០ នាក់មកចាំដង្ហែព្រះបរមសព៍?",
"answer": "ការដង្ហែព្រះបរមសពពីព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ មក ព្រះបរមរាជវាំងកាត់តាមវិមានឯករាជ្យ",
"type": "explain"
},
{
"context": "គេមានបីចំនុច D, E, និង F នៅលើបន្ទាត់នៃជ្រុងរៀងគ្នា (BC), (AC) និង (AB) នៃត្រីកោណ ABC ។ ជាចំនោលនៃ មកលើបន្ទាត់ (EF) ស្របនឹង (BC) ។ ជាចំនុចប្រសព្វនៃបន្ទាត់ (EF) ដែលស្របនឹង (BC) គូសចេញពីកំពូល A ។ តាមទ្រឹស្តីបទតាលែសចំពោះត្រីកោណ FBD និង EDC គេបានទំនាក់ទំនងជារង្វាស់ពិជគណិតដូចខាងក្រោមៈ",
"question": "តើជាចំនុចប្រសព្វនៃបន្ទាត់ (EF) ដែលស្របនឹង (BC) គូសចេញពីកំពូល A ជាអ្វី?",
"answer": "ត្រីកោណ ABC",
"type": "extract"
},
{
"context": "គងម៉ង់រឺក៏រគាំងឈរត្រង់កណ្ដាលទីជិតអ្នកទាំងពីរដែលកាន់ខ្សែឈរប្រទល់មុខគ្នានោះ ផ្ដើមស្រែកឡើងព្រមគ្នាថា យក្សអរ(១) !.! លឺយ៉ាងខ្លាំងៗ ធ្វើសំលេងវែងៗ រលាក់រលែកយ៉ាងគ្រលួច។ អែអ្នកប្រុងទាញព្រ័ត្រទាំងប៉ុន្មានជួយស្រែកទទួលឡើងព្រមគ្នាថា ហ៊ោវ៉ឺយៗ ៣ដង ទើបនាំគ្នាទាញប្រុងយកជ័យជនះតែរៀងខ្លួន។ ក្នុងពេលពួកអ្នកទាញព្រ័ត្រ កំពុងតែខំប្រឹងទាញ អ្នកកាន់សំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺរគាំង គេចេះតែបញ្ជើតសំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺក៏រគាំងរឿងៗ លឺសូរតាក់ទីងៗ រឺម៉ូងៗ ម៉ឹងៗ ជាដរាប ទាល់តែឃើញចាញ់ឃើញឈ្នះម្ខាងៗ ទើបឈប់បញ្ឆើត។",
"question": "ពេលណាដែលអ្នកកាន់សំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺរគាំង គេចេះតែបញ្ជើតសំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺក៏រគាំងរឿងៗ?",
"answer": "ក្នុងពេលពួកអ្នកទាញព្រ័ត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិ នៃអចលនវត្ថុ ដែលបានចែងក្នុងមាត្រា ២៥ ត្រូវបានផ្ដល់ដោយរដ្ឋជូនសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាព ។ កម្មសិទ្ធិសមូហភាពរួមមានរាល់សិទ្ធិ និង ការការពារកម្មសិទ្ធិដូចកម្មសិទ្ធិឯកជនដែរ ។ ប៉ុន្តែសហគមន៍នោះគ្មានសិទ្ធិចាត់ចែងនូវចំណែកណា មួយ នៃកម្មសិទ្ធិសមូហភាព ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋឱ្យទៅបុគ្គល ឬ ក្រុមណាមួយបានឡើយ ។ ការអនុវត្តនូវសិទ្ធិជាកម្មសិទ្ធិទាក់ទង និង អចលនវត្ថុរបស់សហគមន៍ និង លក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ នៃការប្រើប្រាស់ដីត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់អាជ្ញាធរ ប្រពៃណី និង យន្តការ នៃការធ្វើសេចក្ដីសំរេចរបស់សហគមន៍ អនុលោមតាមទំនៀមទំលាប់របស់ពួកគេ ហើយត្រូវដាក់ឱ្យនៅក្រោមច្បាប់ នៃការអនុវត្តទូទៅទាក់ទងនឹងអចលនវត្ថុដូចជា ច្បាប់ការពារបរិស្ថានជាដើម ។ បញ្ញត្តិ នៃមាត្រានេះមិនមែនជាឧបស័គ្គដល់សកម្មភាពការងាររបស់រដ្ឋ ដែលជាតម្រូវការ នៃផលប្រយោជន៍ជាតិ ឬ តម្រូវការជាបន្ទាន់របស់ជាតិឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកម្មសិទ្ធិសមូហភាពនៃអចលនវត្ថុ ដែលមានគោលបំណងជាច្រើន ប៉ុន្តែគ្មានសិទ្ធិចាត់ចែងនូវចំណែកណាមួយ ហើយត្រូវដាក់ឱ្យនៅក្រោមច្បាប់ទូទៅទាក់ទងនឹងអចលនវត្ថុ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិ នៃទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៥.០០០.០០០ (ប្រាំលាន) រៀល ដល់ ៥០.០០០.០០០ (ហាសិបលាន) រៀល ឬ / និង ផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ ដល់ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ។",
"question": "តើប្រាក់ពីរបៀបណាដែលត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ក្នុងការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិ នៃទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ?",
"answer": "៥០.០០០.០០០ (ហាសិបលាន) រៀល",
"type": "extract"
},
{
"context": "Seress បានផ្ញើបទនិពន្ធ របស់គាត់ទៅក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មមួយហើយរងចាំការឆ្លើយតបប្រកប ដោយក្តីសង្ឈឹមច្រើជាងអ្វីដែលគាត់ធ្លាប់មាននៅក្នុងចិត្តពីមុនៗ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក ក្រដាសចម្រៀងនោះត្រូវបានផ្ញើត្រលប់មកវិញជាមួយនឹងពាក្យបញ្ចាក់ថា ” Gloomy Sunday មានភាពចម្លែក ប៉ុន្តែវាបានបង្ហាញពីកំរិតកំពូលនៃទំនុកនិងចង្វាក់ ហើយពួកយើងក៍សោកស្តាយផងដែរ ដែលយើងមកអាចទទួលយកបទនេះបាន“។ គាត់មិនបោះបង់ឡើយ គាត់បានផ្ញើបទនោះទៅផលិតកម្មដ៍ទៃទៀត ហើយក៍ត្រូវបានគេយល់ព្រមទទួលយក។ ម្ចាស់ផលិតកម្មបាននិយាយប្រាប់ Seress ថាបទរបស់គាត់នឹងចែកចាយទៅកាន់ទីក្រុងនានាជុំវិញពិភពលោក។ អ្នកនិពន្ធជនជាតិហុងគ្រីរូបនោះសប្បាយអទ្តែតអណ្តូងយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែប៉ុន្មានខែក្រោយពីបទនេះបានចេញផ្សាយក៍មានរឿងដ៍ចម្លែកៗកើតឡើងជាច្រើនដែលគេនិយាយថាបណ្តាលមកពីបទចម្រៀថ្មីនេះ។ នៅទីក្រុងប៊ែឡាំងបុរសវ័យក្មេងម្នាក់បានសុំឲ្យក្រុមចម្រៀងមួយក្រុមលេងបទ Gloomy Sunday ។ ក្រោយពីបទនេះត្រូវបានលេងជាច្រើនលើករួចមក បុរសនោះបានទៅត្រលប់ទៅផ្ទះ រួចបាញ់សំលាប់ខ្លួនឯងចំក្បាលដោយកាំភ្លើងខ្លី រ៉េវ៉ុលវ៉ែ បន្ទាប់ពីបុរសរូបនោះរអ៊ូរទាំប្រាប់សាច់ញាតិថាគាត់មានអារម្មណ៍ក្រៀមក្រំ ពេលបានស្តាប់ទំនុកបទចម្រៀងថ្មីនេះ ហើយគាត់ពុំអាចបំភ្លេចវាពីខួរក្បាលបាន។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលមានរឿងដ៍ចម្លែកជាច្រើនកើតឡើងមាននៅទីក្រុងប៊ែឡាំង?",
"answer": "ជាច្រើនរឿងដ៍ចម្លែកកើតឡើងមាននៅទីក្រុងប៊ែឡាំង ដែលគេនិយាយថាបណ្តាលមកពីបទចម្រៀថ្មីនេះ ហើយបានជួយលើការសុំឲ្យក្រុមចម្រៀងមួយក្រុមលេងបទ Gloomy Sunday ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើពោលដោយសងេ្ខបទៅ បុរាណដ្ឋាននេះ ជាទីដំណែលអំពីមហាក្សត្រអង្គណាមួយក្នុងអតីតកាលមែន ប៉ុនែ្តពុំមានដានខាងអក្សរចារិកឲ្យច្បាស់លាស់ យកជាពត៌មានពិតប្រាកដប្រជាបានឡើយ យើងយល់បានត្រឹមតែសេចក្តី សន្និដ្ឋានប៉ុណ្ណោះ ដោយសងេ្កតយកតាមរូបភាព ទីកនែ្លង និងសេចក្តីនិទានខ្លះ របស់អ្នកស្រុកដែលចេះតែចាំតៗគ្នា ប៉ុណ្ណោះ។ ដូចេ្នះបើយើងសន្មតកំណត់ឲ្យដាច់ស្រេចថា ក្សត្រអង្គណាជាអ្នកកសាង ឬការកសាងនេះពីក្នុងរជ្ជកាលណានោះពុំទាន់បាននៅឡើយទេ ការងារនេះនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ តែរាល់ថៃ្ង។",
"question": "តើពោលដោយសង់ខបទៅបុរាណដ្ឋាននេះជាប៉ុណ្ណោះមានសេចក្តីស្លាប់ជាងមុនមានប៉ុន្មានទៀត?",
"answer": "សេចក្តី សន្និដ្ឋាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាដំបូងព្រះបាទពញាយ៉ាត ទ្រង់បានត្រាស់បង្គាប់ឲ្យ សម្ដេចចៅពញាកែវ និងឧកញ៉ាហោរាធិបតីខៀវ និងនាម៉ឺនមន្ត្រីឯទៀត គន់គូរពិនិត្យមើល ស្ថានភាពដី ដែលស្ថិតនៅជិតភ្នំដូនពេញ។ លុះធ្វើការពិនិត្យតាមក្បួនតម្រាសព្វគ្រប់ហើយ មន្ត្រីទាំងនោះ ក៏ថ្វាយដំណឹងទៅព្រះបាទ ពញាយ៉ាតវិញភ្លាមថា «តំបន់ដែលស្ថិតនៅទិសអាគ្នេយ៍ នៃភ្នំដូនពេញ មានជ័យភូមិល្អល្មម សម្រាប់ស្ថាបនារាជធានីថ្មីបាន»។",
"question": "តើសម្ដេចណាដែលទ្រង់បានត្រាស់បង្គាប់ពីព្រះបាទពញាយ៉ាត?",
"answer": "សម្ដេចចៅពញាកែវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃចន្ទ ទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១២ ព្រះសិរព្រះនារាយណ៍ធ្វើអំពីថ្មភក់មួយបំណែករកឃើញនៅប្រាសាទត្រពាំងផុង។ ព្រះសិរព្រះនារាយណ៍មួយបំណែកខាងស្តាំត្រូវបានក្រុមការងារជុសជុលប្រាសាទត្រពាំងផុងប្រទះឃើញនៅខាងក្នុងតួប៉មកណ្តាលនាំប្រាសាទនេះ។ បំណែកព្រះសិរធ្វើអំពីថ្មភក់មានកម្ពស់៣៨សង់ទីម៉ែត្រ ទទឹង២០សង់ទីម៉ែត្រ និងកម្រាស់១៨សង់ទីម៉ែត្រមានព្រះភក្រ្តមួយចំហៀងខាងស្តាំ ដែលនៅលើព្រះភក្ត្រនេះមានសល់ទ្រនុងចិញ្ចើម ព្រះនេត្រ ចុងច្រមុះ បបូមមាត់បន្តិច និងស្លឹកត្រចៀកមួយចំហៀង។ រីឯផ្នែកខាងលើមានម្កុដរាងស៊ីឡាំង ដែលគ្របត្រឹមថ្ងាសទៅតាមជើងសក់នៅជុំវិញពីផ្នែកខាងមុខដល់ក្រោយ។ ក្រោយពីធ្វើកំណត់ហេតុប្រគល់បំណែកចម្លាក់ខាងលើដោយមានស្ថាប័ននគរបាលការពារបេតិកភណ្ឌព្រមទាំងភ្នាក់ងារទេសចរណ៍រួចមក បំណែកចម្លាក់ត្រូវបានដឹកយករក្សាទុកជាបណ្តោះអាសន្ននៅមជ្ឈមណ្ឌលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដើម្បីធ្វើការចុះបញ្ជីទុកជាឯកសារផង និងបន្តស្វែងរកទិន្នន័យបំណែកផ្សេងៗទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាវាបំណែកព្រះសិរសម្រាប់ថ្មភក់មួយបំណែកនៅប្រាសាទត្រពាំងផុង?",
"answer": "បំណែកព្រះសិរសម្រាប់ថ្មភក់មួយបំណែកនៅប្រាសាទត្រពាំងផុងមានកម្ពស់៣៨សង់ទីម៉ែត្រ ទទឹង២០សង់ទីម៉ែត្រ និងកម្រាស់១៨សង់ទីម៉ែត្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមរយៈការបង្រៀនរបស់ព្រះវិហារអំពីអាពាហ៍ពិពាហ៍និងការរៀបចំមង្គលការ គូស្នេហ៍ ទាំងពីរត្រូវស្ថិតនៅក្នុងអំឡុងពេលដ៏ខ្លាំងក្លានៃការត្រៀមផ្នែកស្មារតីសំរាប់ការរៀបការរបស់ពួកគេ។ វារួម មានមិនត្រឹមតែការបង្រៀនតាមបែបសាសនាបុណ្ណោះទេ តែវាផ្តល់នូវការពិចារណាស៊ីជំរៅនិងសង្កត់ធ្ងន់ទៅ លើធម្មជាតិនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលមានលក្ខណៈបរិសុទ្ធផងដែរ។ គូស្នេហ៍ចាប់ផ្តើមមានការយល់ដឹង កាន់តែ ប្រសើរចំពោះសហគមន៍វិហារក្នុងតំបន់ និងទទួលបាននូវការអធិដ្ឋានពីវិហារផងដែរ។ គូស្នេហ៍ត្រូវតែធ្វើ ការអធិដ្ឋានទាំងម្នាក់ឯង ទាំងអស់គ្នានិង ទាំងជាមួយអ្នកដែលនឹងរៀបការ ព្រមទាំងត្រូវចូលរួមអោយទៀង ទាត់នៅក្នុងពិធីសាសនារៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ ព្រោះវាជាផ្នែកមួយសារៈសំខាន់ណាស់ នៃការត្រៀមសំរាប់ អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ពួកគេ។ ប្តីប្រពន្ធនឹងផ្គត់ផ្គង់តំរូវការរបស់គ្នានិងគ្នា រួមទាំងកូនៗរបស់គេជាមួយនឹងភាព ទន់ភ្លន់ សប្បុរស និង សេចក្តីមេត្តានៃព្រះយេស៊ូ។ ពួកគេនឹងត្រូវបំពេញអោយបាននូវតំរូវការដ៏ធំបំផុត និង ធ្វើការបញ្ចប់នូវការបែងចែកនិងអសមភាពនៅក្នុងសង្គម។ នេះអាចធ្វើអោយគូស្នេហ៍យល់ថាទំនាក់ទំនងនិង អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់គេ គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងព្រះ ហើយការរៀបការនោះវាមិនត្រឹមតែជាទំនួលខុស ត្រូវមួយួប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏ជាអំនោយទានមួយនៅក្នុងវិហារផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មជាតិនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលគូស្នេហ៍ត្រូវបង្រៀនពីវិហារ?",
"answer": "វិហារផ្តល់នូវការពិចារណាស៊ីជំរៅនិងសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើធម្មជាតិនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលមានលក្ខណៈបរិសុទ្ធផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំណេះដឹងប្រភេទនេះមានប្រភពចេញពីការត្រិះរិះ ពិចារណាតែម៉្យាងគត់ ដើម្បីបំលែងឱ្យអ្វីមួយក្លាយជាចំណេះដឹង។ ប្រសិនបើការសន្មត់ ឬការសំអាងណាមួយ ហាក់ដូចជាទំនង ហើយក្រោយពេលត្រិះរិះរកហេតុផលយ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់កត្តវិទ្យា នោះគេនឹងមានការ សន្និដ្ឋានពីសច្ចៈភាពតែម្តង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមានការសន្និដ្ឋានពីសច្ចៈភាពតែម្តង?",
"answer": "គេនឹងមានការសន្និដ្ឋានពីសច្ចៈភាពតែម្តងនៅពេលដែលការសន្មត់ ឬការសំអាងមួយ ហាក់ដូចជាទំនង ហើយក្រោយពេលត្រិះរិះរកហេតុផលយ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់កត្តវិទ្យា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "(៨៣) រីសម្តេចព្រះភគវតីព្រះនាងមទ្រី ដ៏ប្រកបនូវបញ្ចពិធកល្យាណី ដ៏ជាស្រីរ័ត្នឧត្តម សមនូវទម្រង់កម្ពស់ប្រពៃ បានអភិសេក ជាអគ្គមហេសី ព្រះនាងសសើរព្រៃហេមពាន្ត ហាក់ដូចព្រះនាងធ្លាប់គង់នៅក្នុងព្រៃហេមពាន្ត មកជាយូរ អង្វែងហើយ ទើបព្រះនាងសម្តែងថ្លែងដំណើរ និយាយស្រាយប្រាយប្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ សូត្រជាបាទគាថានូវប្រការ អម្បាលណោះឯងហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរីសម្តេចព្រះភគវតីព្រះនាងមទ្រី ដែលបានអភិសេកជាអគ្គមហេសី ហើយទើបព្រះនាងសម្តែងថ្លែងដំណើរ និយាយស្រាយប្រាយប្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកអនុរដ្ឋលេខាធិការ បានឲ្យដឹងបន្តថា : នាសម័យបុរេអង្គរក៏ដូចជា សម័យអង្គរដែរ រទេះគោខែ្មរបានបំពេញតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បំផុតក្នុងសង្គមខែ្មរ។ រទេះគោនេះមិន ត្រឹមតែក្នុងការដឹកជញ្ជូន និងសង្គមកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេតែថែមទាំងមានការពាក់ព័ន្ធទៅ នឹងវិស័យជំនឿសាសនា ផងដែរ។ តាមរយៈចម្លាក់ ប្រាសាទអង្គរវត្ត នាសតវត្សរ៍ទី១២ នៃគ្រឹស្តសករាជ យើងឃើញយ៉ាងច្បាស់ថារទេះសេះ ដែល ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី2 គង់ប្រថាប់ពីលើនោះគឺ ជាសញ្ញាណតំណាងនូវព្រះ អាទិត្យ ឬព្រះ សុរិយា ដែលជានិមិត្តរូបនៃសន្តតិវង្សរបស់ទ្រង់។ ម៉្យាងទៀតការសមែ្តងក្បួនទ័ពដូចជាក្នុងរឿងរាមកេរ មហាភាតរ ឬក៏ក្នុងជាតក បែបពុទ្ធនិយមជាដើម គេក៏បានឃើញការ និយម រទេះគោនេះដែរ។",
"question": "តើរទេះគោមានធនាគារសម័យដែលមានតែតម្លៃលើមុខទៅជាអ្វី?",
"answer": "សម័យអង្គរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងធរណីមាត្រ បារីសង់ (barycenter, centroid) នៃវត្ថុ ក្នុងលំហដែលមានវិមាត្រ គឺជាចំណុចប្រសព្វនៃគ្រប់ប្លង់ដែលបែងចែកវត្ថុ ជាពីរផ្នែកដែលមានម៉ូម៉ង់ស្មើគ្នាចំពោះប្លង់។ ជាធម្មតា វាត្រូវបានគេហៅថា មធ្យមនៃគ្រប់ចំណុចនៃ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាចំណុចប្រសព្វនៃគ្រប់ប្លង់ដែលបែងចែកវត្ថុជាពីរផ្នែកដែលមានម៉ូម៉ង់ស្មើគ្នា?",
"answer": "ជាធម្មតា វាត្រូវបានគេហៅថា មធ្យមនៃគ្រប់ចំណុចនៃ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មាណពក្រាបប្រណិប័តន៍លាលោកយាយហើយកចេញដំណើរទៅ ថៃ្ងជ្រេបន្តិច ទើបទៅដល់សំណាក់ មហាចោរ គាប់ជួនពេលនោះមហាចោរមិននៅ ចេញទៅរកប្លន់គេបាត់ ទុកតែកូនស្រីឲ្យនៅចាំផ្ទះ តែម្នាក់ឯង នាងកំពុងតែដើរតត្រុក បោសច្រាសសម្អាតផ្ទះសមែ្បងតាមទំលាប់ ពុំមានគិតក្រែងអ្វី ឡើយ ឯចៅមាណពនោះ ទៅលបគយគន់ឃើញសព្វគ្រប់ហើយដឹងថា នាងនៅម្នាក់ឯង ក៏ប្រថុយ ស្រែកហៅ នាងឮសូរមាត់មនុស្សចំលែក នឹកភ័យណាស់ គិតថា",
"question": "តើមាណពក្រាបប្រណិប័តន៍លាលោកយាយត្រូវការរកមាន់អ្វីបានទៅបោះពុម្ព?",
"answer": "ប្លន់គេបាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "គឺជាទឹកដីក្នុងដីក្បែរឆ្នេរនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេក្នុងព្រំដែននៃតំបន់ហ្គាហ្សាជាប់ព្រំប្រទល់នៃនគរ Hashemite និងសមុទ្រមរណៈនៅភាគខាងកើត និងភាគនិរតីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ ក្រោមការកាន់កាប់របស់យោធាអ៊ីស្រាអែលតាំងពីឆ្នាំ 1967 តំបន់របស់វាត្រូវបានបំបែកទៅជាកោះប៉ាឡេស្ទីនចំនួន 165 ដែលស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលស៊ីវិលមួយផ្នែកដោយអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីន និងការតាំងទីលំនៅរបស់អ៊ីស្រាអែលចំនួន 230 ដែលច្បាប់របស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានបំពង់បង្ហូរ ព្រំដែនរបស់វ៉េសប៊ែងក៏រួមបញ្ចូលទឹកដីដែលរួមមានយេរូសាឡឹមខាងកើត",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទឹកដីក្នុងដីក្បែរឆ្នេរនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងការបំបែករបស់វាបន្តយោធាអ៊ីស្រាអែលតែមួយកាលពីឆ្នាំ 1967",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំណែកព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជទ្រង់ស្តាប់ទំនាយដូច្នោះហើយ ទើបទ្រង់ទំនុកបម្រុងព្រះពោធិសត្វសិទ្ធត្ថកុមារយ៉ាងល្អក្រែលែង ធ្វើឲ្យព្រះសិទ្ធត្ថកុមារបានសោយសម្បត្តិដូចជាទេវបុត្រ ព្រោះមានប្រាសាទប្រថាប់៣ខ្នង សម្រាប់៣រដូវ មានពួកស្រ្តីស្រីស្នំ រងចាំគាល់បម្រើគ្រប់ពេល ធ្វើដូច្នេះព្រោះព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជ ទ្រង់ប្រាថ្នាឲ្យព្រះសិទ្ធត្ថកុមារនៅសោយរាជ្យសម្បត្តិជាស្តេចចក្រពត្តិ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះបាទសុទ្ធោទនមហារាជទ្រង់ទំនុកបម្រុងព្រះពោធិសត្វសិទ្ធត្ថកុមារ?",
"answer": "ទំនុកបម្រុងពួកស្រ្តីស្រីស្នំ រងចាំគាល់បម្រើគ្រប់ពេល ធ្វើដូច្នេះព្រះសិទ្ធត្ថកុមារនៅពេលនេះបានសោយសម្បត្តិដូចជាទេវបុត្រ",
"type": "explain"
},
{
"context": "សេអ៊ូលធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិករដូវក្ដៅឆ្នាំ១៩៨៨ និង ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកហ្វីហ្វាឆ្នាំ២០០២។ សេអ៊ូលតែងតែជាប់លំដាប់ថ្នាក់១០ខាងលើក្នុងចំនោមទីក្រុងហិរញ្ញវត្ថុនិងពាណិជ្ជកម្ម និងជាទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិជាច្រើនដូចជា ក្រុមហ៊ុនសាំស៊ុង(Samsung; 삼성) ក្រុមហ៊ុនអិលជី(LG) និងក្រុមហ៊ុនហ្យុនដាយ(Hyundai; 현대)។ វាជាទីក្រុងថ្លៃជាងគេទី៥លើពិភពលោក និងទី២នៅអាស៊ី និងជាទីក្រុងមានជាងគេទី៤នៅអាស៊ី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសេអ៊ូល ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិករដូវក្ដៅឆ្នាំ៧៨៨ និងពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកហ្វីហ្វាឆ្នាំ២០០២ និងជាទីក្រុងមានជាងគេរបស់ក្រុមហ៊ុនជាច្រើននៅអាស៊ី",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឧទាហរណ៍៖ មានបុគ្គល ៣រូបដែលបានស្លាប់ទៅហើយនិងបានក្លាយខ្លួនទៅជាព្រលឹងខ្មោច និង ប្រេត បុគ្គលទី១ និង បុគ្គលទី២ បានក្លាយខ្លួនជាព្រលឹងខ្មោច នៅពេលនោះ បុគ្គលទី១ និង បុគ្គលទី២ បានមូលវិញាណ ស្ថិតនៅកន្លែងណាមួយមិនថាទីណា នៃភពមនុស្ស ពេលនោះក្រុមសាច់ញាតិ នៃក្រុមបុគ្គលទី១ ដែលរស់នៅដល់ ប្រទេសក្រៅក្ដី បានធ្វើពិធីបង្សុកូល វេរចង្ហាន់ ម្ហូបអាហារ ជាមួយព្រះសង្ឃ ក៏ញាំងឱ្យអាហារទាំងនោះ បានផុសចេញភ្លាមៗ នៅនិងមុខ ខ្មោចបុគ្គលទី១ បានជាការបរិភោគ ចំណែកខ្មោចបុគ្គលទី២ មិនមានសាច់ញាតិធ្វើពិធីឧទ្ទិសអាហារទាំងនោះមកសោះ ឃើញដូចនេះ ខ្មោចបុគ្គលទី១ អានិតទៅដល់ ខ្មោចបុគ្គលទី២ដែលជាមិត្តយ៉ាងខ្លាំង ក៏ចែករំលែកអាហាររបស់ខ្លួនឱ្យហូប ប៉ុន្តែអាហារទាំងនោះបែរជាប្រែជាដុំភ្លើងឆេះសន្ធោសន្ធៅ ក្ដៅក្រហល់ក្រហាយ ទៅដល់បុគ្គលខ្មោចទី២ ជាពន់ពេក ពីព្រោះតែការឧទ្ទិសអាហារ មិនបានធ្វើឱ្យចំឈ្មោះញាតិ នៃបុគ្គលខ្មោចទី២ នោះទេ ដោយមិនអាចបរិភោគនៅអាហារ ដែលខ្មោចជាមិត្តផ្ដល់ឱ្យនោះបាន បុគ្គលខ្មោចទី២ ក៏ចាកចេញ ទៅស្វែងរកញាតិរបស់ខ្លួនគ្រប់ចំនួន ៧វត្ត ហើយនៅតែរកមិនឃើញញាតិរបស់ខ្លួនមកឧទ្ទិសអាហារឱ្យខ្លួនសោះ ក៏សម្រេចចិត្ត ជេរប្រទេចបណ្ដាសារ ដាក់ទៅពួកញាតិរបស់ពួកគេ ឱ្យអស់បុណស័ក្ដិ រកសុីមិនបានចេះតែខ្វៀង រហូតដល់អស់ទ្រព្យធន ធ្លាក់ខ្លួនវេទនា ឱ្យសមនិងទង្វើរបំភ្លេចញាតិខ្សែរលោហិតរបស់ខ្លួន ។",
"question": "តើបុគ្គលទី១ និង បុគ្គលទី២ ត្រូវបានក្លាយខ្លួនជាអ្វី?",
"answer": "ព្រលឹងខ្មោច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយសារលក្ខ័ណ្ឌអាកាសធាតុអំណោយផល (២៦,២៧ oC) ភ្លៀងធ្លាក់ជាមធ្យម ២ ១៤៨ ម.ម. ក្នុងមួយឆ្នាំ និងការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អង្គការ ដៃគូអភិវឌ្ឍធំៗ និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានាទៅលើវិស័យកសិកម្ម ខេត្តកំពតមានសមត្ថភាពអាចផលិតស្រូវបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ ក្នុងស្រុក។ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធធារាស្រ្ត គឺជាគន្លឹះដ៏ចម្បងមួយក្នុងការបង្កើននូវផលិតកម្មស្រូវ និងទប់ស្កាត់ រាល់ហានិភ័យទាំងឡាយ ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះធម្មជាតិ។ ផ្ទៃដីដាំដុះទាំងឡាយ ត្រូវបានពង្រីក ព្រម ជាមួយនិងការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងដល់ប្រជាកសិករខេត្ត អំពីការប្រើប្រាស់ពូជ ប្រភេទដី និងវិធានការ នានាដើម្បីទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញដំណាំស្រូវពីសត្វល្អិតចង្រៃ ជាពិសេសសត្វមមាចត្នោត គឺជាអ្វីដែលខេត្ត កំពតសម្រេចបានក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ",
"question": "អ្វីដែលជាអ្វីដែលខេត្តកំពតសម្រេចបានក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ?",
"answer": "ការប្រើប្រាស់ពូជ ប្រភេទដី និងវិធានការ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញដំណាំស្រូវពីសត្វល្អិតចង្រៃ ជាពិសេសសត្វមមាចត្នោត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ បុរសទុរគត៌ជាតិហុងគ្រីម្នាក់ ដែលមានឈ្មោះថា “Rezso Seress” បានព្យាយាមរស់ដោយសារមុខរបរជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងនៅទីក្រុងប៉ារីស ប៉ុន្តែគាត់មិនទទួលជោគជ័យទាយទាល់តែសោះ គឹមានតែភាពបរាជ័យយ៉ាងកំសត់។ រាល់បទចម្រៀងរបស់គាត់ ពុំបានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មនៅបារាំងចាប់អារម្មណ៍ឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី Seress មិនបោះបង់ការតាំងចិត្តរបស់គាត់ឡើយ។ គាត់កំណត់ខ្លួនឯងថាគាត់ត្រូវតែជាអ្នកនិពន្ធអន្តរជាតិមួយរូបដ៍ល្បីល្បាញ។ មិត្តស្រីរបស់គាត់បានបញ្ចុះបញ្ជូលគាត់ឲ្យបោះបង់មហិច្ចតាដែលគ្មានរូបរាងនេះ ចោល ដោយនាងបានបង្ខំឲ្យគាត់រកការងារ ពេញម៉ោងធ្វើ។ ប៉ុន្តែ Seress មិនព្រមតាមឡើយ គាត់បានប្រាប់ទៅនាងថា បើមិនធ្វើជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងគាត់សុខចិត្តធ្វើជាជនអនាថា។",
"question": "តើរបស់ Rezso Seress ជួសជុលជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងមានអ្វីខ្លះ?",
"answer": "គាត់មិនទទួលជោគជ័យទាយទាល់តែសោះ គឹមានតែភាពបរាជ័យយ៉ាងកំសត់។",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពិនិត្យសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នីមួយៗ ត្រូវមានការប្រឹក្សា និងមានឯកភាពគ្នារវាងសមាជិកសភាតំណាងរាស្រ្ដ ជាមួយប្រធានាធិបតី។ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ណាដែលមិនបានទទួលការយល់ព្រមពីប្រធានាធិបតី នឹងមិនអាចនាំយកមកពិចារណាជាថ្មីទៀតបានឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាមិនអាចនាំយកមកពិចារណាជាថ្មីបានឡើយដោយសារតែសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ណាដែលមិនបានទទួលការយល់ព្រមពីប្រធានាធិបតី?",
"answer": "សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ណាដែលមិនបានទទួលការយល់ព្រមពីប្រធានាធិបតី នឹងមិនអាចនាំយកមកពិចារណាជាថ្មីទៀតបានឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកណា បូជា (លោកិយមហាជន) ដោយទ្រព្យមួយពាន់រាល់ខែ ៗ អស់ ១រយឆ្នាំគត់ ចំណែកអ្នកណា គប្បីបូជាចំពោះបុគ្គលដែលមានខ្លួនអប់រំហើយតែ ១នាក់ សូម្បីតែមួយរំពេច ការបូជានោះឯង ប្រសើរជាងការបូជារបស់អ្នកដែលបូជាអស់ ១រយឆ្នាំនោះ ការបូជាអស់ ១០០ឆ្នាំ មិនប្រសើរឡើយ ។",
"question": "អ្នកណាចំណែកអ្នកណា គប្បីបូជាចំពោះបុគ្គលដែលមានខ្លួនអប់រំហើយតែ ១នាក់ សូម្បីតែមួយរំពេច?",
"answer": "អ្នកណា បូជា (លោកិយមហាជន)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកសត្វដែលតណ្ហាជាទីញ៉ាំងសត្វឲ្យតក់ស្លុត ក្រុងទុកហើយ តែងរន្ធត់ដូចទន្សាយ ដែលនាយព្រាន ទាក់បានហើយដូច្នោះ ព្រោះហេតុនោះ ភិក្ខុកាលប្រាថ្នាធម៌ជាគ្រឿងប្រាសចាករាគៈ ដើម្បីខ្លួន គប្បីបន្ទោបង់តណ្ហា ដែលជាគ្រឿងតក់ស្លុតចោលចេញ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការតណ្ហាជាទីញ៉ាំងសត្វឲ្យតក់ស្លុត និងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលភិក្ខុកាលប្រាថ្នាធម៌ប្រាស់ប្រែងសម្រាប់បន្ទោបង់តណ្ហា ដែលជាគ្រឿងតក់ស្លុតចោលចេញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពិធីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ គេអាចធ្វើជាលក្ខណៈធំ ឬតូចទៅតាមលទ្ធភាពស្ថានភាពគ្រួសារ។ តែគេក៏មិនភ្លេចដែរថា អ្វីដែលសំខាន់ក្នុងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ។ ការរៀបចំពិធីរៀបមង្គលការត្រូវបានធ្វើឡើងតាមដំណាក់កាលដូចខាងក្រោម៖",
"question": "យ៉ាងណាផ្នែកណាដែលមានសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារជាធម្មតាទៅជាលក្ខណៈដែលអាចធ្វើជាលក្ខណៈធំឬតូចទៅតាមលទ្ធភាពស្ថានភាពគ្រួសារ?",
"answer": "សុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ លោកស៊ីបានអំពាវនាវឱ្យបក្សកុម្មុយនិស្តរឹតបន្តឹងការក្តោបក្តាប់លើប្រទេសដើម្បីលើកកម្ពស់សាមគ្គីភាពនៃថ្នាក់ដឹកនាំរបស់បក្សនិងសម្រេចបាននូវ\"ក្តីសុបិន្តចិនក្នុងការបង្កើនយុវកម្មជាតិ\"។ កង្វល់ផ្នែកនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសចិនរួមមានកំណើននៃគម្លាតរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រ និងអំពើពុករលួយក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលជាដើម។ តែទោះជាយ៉ាងណា ការគាំទ្ររបស់សាធារណជនចំពោះរដ្ឋាភិបាលនិងការគ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិគឺមានកម្រិតខ្ពស់ដោយប្រជាជនចិនប្រមាណ ៨០–៩៥% បានសម្តែងការពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលខ្លួនបើយោងតាមការស្ទង់មតិនៅក្នុងឆ្នាំ២០១១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការអំពាវនាវឱ្យបក្សកុម្មុយនិស្តរឹតបន្តឹងការក្តោបក្តាប់លើប្រទេស និងកម្មវិធីនៃការគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលនិងជាតិនៅក្នុងប្រទេសចិន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រាជាណាចក្ររួមជាប្រទេសដែលប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស្រ័យសភាឯកភូត។ ព្រះរាជាបច្ចុប្បន្នគឺព្រះអង្គម្ចាស់ឆាលស៍ទី៣ ហើយទ្រង់បានសោយរាជ្យតាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ។ រាជធានីនិងទីក្រុងធំបំផុតរបស់សហរាជាណាចក្រគឺទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលបច្ចុប្បន្នជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកហើយមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១៤ លាននាក់។ សហរាជាណាចក្រផ្តុំឡើងដោយប្រទេសចំនួន បួនមាន៖ អង់គ្លេស អៀរឡង់ខាងជើង ស្កុតឡិន និងវេលស៍។ ក្រៅពីអង់គ្លេស ប្រទេសទាំងបីទៀតគឺមានប្រតិភូរដ្ឋាភិបាល ដែលមានអំណាចផ្សេងៗគ្នា។",
"question": "រាជាណាចក្ររេប៊ុមជាប្រទេសដែលប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស្រ័យសភាឯកភូតមួយមួយដែរទេ?",
"answer": "ទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១៤ លាននាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្ថានភាពនៅអឺរ៉ុបកំពុងតែមានភាពតានតឹងឡើងដោយសារតែនយោបាយឈ្លានពាននិងវាតទីរបស់អាល្លឺម៉ង់និងអ៊ីតាលី។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៣៨ អាល្លឺម៉ង់បានកាត់ទឹកដីប្រទេសអូទ្រីសបញ្ចូលជារបស់ខ្លួនដោយមិនទទួលការគំរាមឬអើពើពីមហាអំណាចណាមួយឡើយ។ ដោយឃើញបែបនេះ ហ៊ីត្លែរកាន់តែបានចិត្តហើយបានអះអាងថាទឹកដីស៊ូដែតឡង់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន (ទឹកដីមួយផ្នែកនៃឆេកូស្លូវ៉ាគីដែលសម្បូរទៅដោយជនជាតិអាល្លឺម៉ង់)។ មិនយូរប៉ុន្មាន បារាំងហើយអង់គ្លេសក៏ងាកមករកដំណោះស្រាយតាមរយៈគោលនយោបាយសន្តិភាពរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោកឆេមប៊ឺលេនដោយបានប្រគល់ទឹកដីមួយផ្នែកនោះទៅឱ្យអាល្លឺម៉ង់នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងមុយនិចទោះបីជាវាត្រូវបានបដិសេដដោយរដ្ឋាភិបាលឆេកូស្លូវ៉ាគីយ៉ាងណាក៏ដោយ។ អង់គ្លេសនិងបារាំងបានដាក់សំណើមួយមកឱ្យអាល្លឺម៉ង់ថាខ្លួនលែងមានសិទ្ធិកាត់បញ្ចូលទឹកដីប្រទេសណាមួយចូលជាផ្នែកនៃទឹកដីរបស់ខ្លួនទៀតហើយ។ មិនយូរប៉ុន្មានក្រោយពីកិច្ចព្រមព្រៀងមុយនិចបានបញ្ចប់ អាល្លឺម៉ង់និងអ៊ីតាលីបានបង្ខំឱ្យឆេកូស្លូវ៉ាគីប្រគល់ទឹកដីមួយផ្នែកទៅឱ្យប្រទេសហុងគ្រីខណៈដែលប៉ូឡូញបានកាត់យកទឹកដីតំបន់ហ្សាអូលស៊ី។",
"question": "ដែលបានកាត់ទឹកដីប្រទេសអូទ្រីសបញ្ចូលជារបស់ខ្លួនដោយមិនទទួលការគំរាមឬអើពើពីមហាអំណាចណាមួយឡើយនៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៣៨?",
"answer": "អាល្លឺម៉ង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "កិច្ចចរចាសន្តិភាព បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩១៧ មួយសប្ដាហ៍ក្រោយពីបញ្ចប់ការឈប់បាញ់រវាងរុស្ស៊ី និង មហាអំណាចកណ្ដាល នៅទីក្រុងប្រេស្ត-លីតូវស្ក។ ភាគីចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ តំណាងដោយអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Richard von Kühlmann, ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី តំណាងដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Ottokar Czernin, ចក្រភពអូតូម៉ង់ អញ្ជើញចូលរួមដោយ Talat Pasha ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកិច្ចចរចាសន្តិភាព ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩១៧ នៅទីក្រុងប្រេស្ត-លីតូវស្ក ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការកសាងដំបូងគឺជាទីបដិសរណដ្ឋាន(ជាទីសំរាប់ជ្រកកោន) សំរាប់ជាកន្លែងតំកល់គម្ពីរព្រះត្រៃបិតក និងជាកន្លែងជួបជុំនៃព្រះសង្ឃខ្មែរនិងព្រះសង្ឃស្រីលង្កា។ ដើម្បីជាការរំលឹកនៃពិធីជួបជុំនេះ គេក៏បានហៅវត្តនេះថាជាវត្តលង្កា។",
"question": "តើការកសាងដំបូងនៃវត្តលង្កាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ជាទីសំរាប់ជាកន្លែងតំកល់គម្ពីរព្រះត្រៃបិតក និងជាកន្លែងជួបជុំនៃព្រះសង្ឃខ្មែរនិងព្រះសង្ឃស្រីលង្កា",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាល់ការទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេ មានការចាំបាច់បំផុតនៅក្នុងចំណោមប្រជាជនអ៊ីស្លាមប៉ុណ្ណោះ។ សម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុបានប្រទានឈ្មោះដល់ពួកគេ ”គឺជនជាតិខ្មែរអ៊ីស្លាម ” ប៉ុន្តែពួកគេមិនមែនជាជនជាតិខ្មែរសុទ្ធសាធទេ។ ពួកគេជាអ្នកជាប់ខ្សែស្រឡាយ (កូនចៅ)នៃនគរចំប៉ា។ នគរចំប៉ានេះ ត្រូវបានបំផ្លាញចោលដោយប្រទេសវៀតណាម នៅស.វទី១៥។ អតីតនគរចំប៉ានេះ ស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាមសព្វថ្ងៃនេះ។ខ្មែរក្រហម ក៏ជាចំណុចមួយដែលធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់សហគមន៍(អ៊ីស្លាម)នេះផងដែរ។ ពុំមាន ហេតុផលណាមួយ ជាជាងការប្រកាន់បក្សនិយមប៉ុណ្ណោះសំរាប់ជំនឿសាសនានោះ ។ មានប្រជាជនប្រមាណជាង ១០០,០០០នាក់ត្រូវបានសំលាប់ចោល។អ្នកកាន់សានាកាតូលិក រួមទាំងអ្នកកាន់ប្រពៃណីទំនៀមទំលាប់ សាសនាផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកជាប់ខ្សែស្រឡាយនៃនគរចំប៉ាមាន់មិនជាជនជាតិខ្មែរទេ?",
"answer": "ពួកគេជាអ្នកជាប់ខ្សែស្រឡាយ (កូនចៅ) នៃនគរចំប៉ា ដែលត្រូវបានបំផ្លាញចោលដោយប្រទេសវៀតណាម នៅស.វទី១៥ ហើយមានប្រជាជនជាច្រើនត្រូវបានសំលាប់ចោល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទលលៃស្ថិតនៅខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦ (សៀមរាប-ភ្នំពេញ)ត្រង់បង្គោល គីឡូម៉ែត្រលេខ១៣ បត់ចុះចម្ងាយ ៥០០ម៉ែត្រពីផ្លូវជាតិ ក្នុងភូមិលលៃ ឃុំប្រាសាទបាគង ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅកណ្តាលបារាយណ៍ \"ឥន្រ្ទតាដាក\" ដែលមានបណ្តោយប្រវែង ៣៨០០ម៉ែត្រ និងទទឹង ៣០០ម៉ែត្រ នៅជិតព្រះវិហារវត្តលលៃ។",
"question": "តើប្រាសាទលលៃស្ថិតនៅទីតាំងណា?",
"answer": "ខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦ (សៀមរាប-ភ្នំពេញ)ត្រង់បង្គោល គីឡូម៉ែត្រលេខ១៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាមួយនឹងផ្ទៃដីសរុប ៩,៨៣៣,៥២០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងប្រជាជនប្រមាណ ៣៣៣ លាននាក់ សហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រទេសធំជាងគេលំដាប់ទី ៣ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី ៣ នៅលើពិភពលោក។ សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាប្រជាជាតិមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍និងពហុវប្បធម៌ច្រើនជាងគេលើពិភពលោក ដែលជាលទ្ធផលនៃការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ដ៏ច្រើនលើសលប់ចូលមកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកជាច្រើនសតវត្សមកនេះ។ សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិក គឺឈរនៅលំដាប់ទី ១ លើពិភពលោក។ បើគិតតាមឆ្នាំ២០០៨ ផលទុនជាតិសរុប (GDP) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រមាណជា ១៤,៣ កោដិលានដុល្លារ (ដែលប្រមាណជា ២៣% នៃ GDP និងជិត ២១% នៃអំណាចទិញ (PPP) ពិភពលោក)។",
"question": "សហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រជាជាតិមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍និងពហុវប្បធម៌ប៉ុន្មានជាងគេលើពិភពលោក?",
"answer": "សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាប្រជាជាតិមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍និងពហុវប្បធម៌ច្រើនជាងគេលើពិភពលោក",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានរឿងមួយ ដំណាលថា : កាលនោះ មានព្រៃមួយធំ មានខ្លាសាហាវ តែងខាំមនុស្សជាច្រើន នឹងចូលទៅរកបោចផ្ដៅវល្លិពុំបាន ។ គ្រាដែលតាចន្ទគាត់ចូលទៅបោចវល្លិក្នុងព្រៃនោះ ខ្លាវាលបចេញពីក្នុងព្រៃ ប៉ងនឹងខាំតាចន្ទ ដែលចូលទៅបោចវល្លិ ។ តាចន្ទ ឃើញវាមុន ហើយគាត់រកពុទ្ធោថា ៖",
"question": "តើអ្វីដែលខ្លាវាលបចេញពីក្នុងព្រៃជាធម្មតាសម្រាប់តាចន្ទ?",
"answer": "ខាំតាចន្ទ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយគាត់ចាស់ហើយ ដៃគាត់កាន់អាវុធទៀតពុំកើត ជើងគាត់រត់ដើរទៀតលែងបាន មាត់គាត់ប្រាសចាកអស់សម្លេង គាត់ហាក់ឃើញអានុភាពបុរាណរបស់គាត់ទ្រុឌទ្រោម ពីមុខអយុត្តិធម៌របស់ព្រះកម្ពុត។នៅក្នុងទ្រូងក្លាហានមានតែក្នុងចិត្ត កម្លាំងបញ្ញាទេដែលរស់រវើកក្នុងថ្លើមគាត់ ហើយដែលហេតុនាំឲ្យគាត់ចំបែងរាល់ពេលវេលា។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកបានគេងគាត់ជាមួយនឹងអានុភាពបុរាណ?",
"answer": "ពីមុខអយុត្តិធម៌របស់ព្រះកម្ពុត ហើយនៅក្នុងទ្រូងក្លាហានមានតែក្នុងចិត្ត កម្លាំងបញ្ញាទេដែលរស់រវើកក្នុងថ្លើមគាត់ ហើយដែលហេតុនាំឲ្យគាត់ចំបែងរាល់ពេលវេលា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រុកដំបែមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃខេត្តកំពង់ចាម ហើយមានព្រំប្រទល់ភាគខាងជើងជាប់ ស្រុកព្រែកប្រសព្វនៃខេត្តក្រចេះ ភាគខាងកើតជាប់ស្រុកមេមត់ ភាគខាងត្បួងជាប់ស្រុកពញាក្រែក និងភាគខាងលិចជាប់ជាមួយស្រុកត្បូងឃ្មុំ និងស្រុកក្រូចឆ្មារ នៃខេត្តកំពង់ចាម។",
"question": "តើស្រុកដំបែមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងមីនុញ្ញាណអ្វីខ្លះ?",
"answer": "ភាគខាងកើតនៃខេត្តកំពង់ចាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "អង់រីកូ ហ្វែរមី (Enrico Fermi) (២៩ កញ្ញា ១៩០១ – ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៥៤) ជាអ្នកប្រាជ្ញរូបវិទ្យាជនជាតិអ៊ីតាលី ដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈស្នាដៃរបស់លោកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍រេអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរដំបូងគេ។ លោកក៏បានរួមចំនែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ ទ្រឹស្ដីកង់ទិច រូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ រូបវិទ្យាអំពីភាគល្អិត មេកានិចស្ថិតិ ផងដែរ។ ហ្វែរមីត្រូវបានគេផ្ដល់រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា នាឆ្នាំ១៩៣៨។ លោកត្រូវបានគេចាត់ទុកជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពូលម្នាក់នៅស.វទី២០។ គាត់ក៏ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ផថដែរថាជាអ្នករូបវិទ្យាតែម្នាក់គត់ដែលទទួលបានជោគជ័យត្រចះត្រចង់ទាំងផ្នែកទ្រឹស្ដីនិងផ្នែកពិសោធន៍។ ហ្វែរមីញ៉ូមជាធាតុគីមីបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥២ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលហ្វែរមីត្រូវបានគេផ្ដល់រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា នាឆ្នាំ២០៣៨?",
"answer": "ដោយសារត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈស្នាដៃរបស់លោកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍រេអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរដំបូងគេ",
"type": "explain"
},
{
"context": "វាលថ្មដាកំអែភ្នំភ្លើង : វាលថ្មដាកំអែភ្នំភ្លើងជាកន្លែង វាលថ្មកំអែភ្លើងដែលបានផ្ទុះឡើង កាលពីសម័យបុរាណកាលកន្លងមក ហើយក៏កា្លយជាវាលថ្មដ៏អស្ចារ្យកា្រលនៅលើដីដូចរាប់ការរោឥត ផ្ទះសំណងអញ្ចឹងដែលជាស្លាកស្នាមនៃមាត់ភ្នំភ្លើងប្រមាណ ៥០០០ ឆ្នាំមុន ស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងផ្លូវទៅស្រុកតាវែង ដែលមានប្រវែងពីទីរួមស្រុកប្រហែល ៥,៤ គ.ម ។វាលមានរាងស្ទើរជារង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតប្រមាណ ៥២០ម។ នៅជុំវិញវាល សំបូរដោយដើមឈើធំៗ និងល្អាងផ្ទាំងថ្ម ដែលជាជំរកនៃសត្វព្រៃ និងសត្វកំរៗនានាជាច្រើន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវាលថ្មដាកំអែភ្នំភ្លើង ដែលជាកន្លែង វាលថ្មកំអែភ្លើងដែលបានផ្ទុះឡើង កាលពីសម័យបុរាណកាលមក ហើយមានរាងស្ទើរជារង្វង់ និងមានជំរកនៃសត្វព្រៃ និងសត្វកំរៗនានាជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម៉ាឡេស៊ីជារដ្ឋ ពហុសាសនា ដែលមានសាសនាឥស្លាមជាសាសនារបស់រដ្ឋ។ តាមលទ្ឋផលពីការជំរឿនប្រជាជននិងភូមិដ្ឋានក្នុងឆ្នាំ២០០០ បានអោយដឹងថា ប្រជាជន ៦០,៣% កាន់សាសនាឥស្លាម ១៩,២ កាន់សាសនាព្រះពុទ្ឋ ៩,១% កាន់សាសនាគ្រឹស្ត និង ៦,៣% កាន់សាសនាព្រាហ្ម។ នៅសល់៥%ទៀតត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងក្រុមអ្នកកាន់សាសនាដទៃ មាន សាសនាព្រលឹង សាសនាសាម៉ាន់ សាសនាស៊ីក សាសនាបាហាអ៊ី សាសនាតាវ សាសនាខុងជឺ និងសាសនាប្រពៃណីរបស់ចិន។",
"question": "ម៉ាឡេស៊ីជារដ្ឋមានសាសនារបស់ពួកគេជាអ្វី?",
"answer": "សាសនាឥស្លាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយមានសំឡេង១៥ទល់នឹង១៖ មានសេចក្តីថា ភាគីទាំងពីរត្រូវតែអត់ធ្មត់ មិនធ្វើសកម្មភាពណាដែលអាចនាំឱ្យមានជម្លោះ ដែលបានស្នើសុំឱ្យតុលាការដោះស្រាយនោះមានសភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ឬរីកធំឡើង ឬធ្វើឱ្យមានជម្លោះនោះកាន់តែពិបាកដោះស្រាយថែមទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាមានសេចក្តីថា ភាគីទាំងពីរត្រូវតែអត់ធ្មត់ មិនធ្វើសកម្មភាពណាដែលអាចនាំឱ្យមានជម្លោះ?",
"answer": "មានសេចក្តីថា មានសភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ឬរីកធំឡើង ឬធ្វើឱ្យមានជម្លោះនោះកាន់តែពិបាកដោះស្រាយថែមទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការច្បាំងភាគច្រើនក្លាយជាការច្បាំងរវាងទាហានអាមេរិកនិងពួកសម្ព័ន្ធមិត្ដមកពីបរទេសជាមួយកងកម្លាំងវៀតកុងនិងវៀតណាមខាងជើង ទំាងនៅជនបទនិងការវាយលុកក្នុងទីក្រុង។ ថ្វីបើសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចេញអានុភាពយ៉ាងខ្លាំងក្លាតែក៏មិនអាចធ្វើឱ្យសង្គ្រាមស្ងប់ស្ងាត់បាន ក្រោយពីការវាយលុកយ៉ាងសាហាវជាច្រើនលើករបស់វៀតណាមខាងជើងនិងពួកវៀតកុងនៅឆ្នាំគ.ស ១៩៦៨ នៅក្រុងវេ និងក្រុងសំខាន់ផ្សេងៗ ក្នុងដែនដីវៀតណាមខាងត្បូង សហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ផ្ដើមត្រៀមការដកកម្លាំងពីវៀតណាមខាងត្បូង ហើយឱ្យវៀតណាមខាងត្បូងធ្វើសង្គ្រាមដោយខ្លួនឯង។",
"question": "តើការច្បាំងអាមេរិកនិងវៀតណាមមានអ្វីខ្លីជាងគេ?",
"answer": "ការវាយលុកយ៉ាងសាហាវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨២១ មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីរូបវិទូនិងគីមីវិទូដាណឺម៉ាក ហាន់ គ្រីស្ទៀន អឺស្តែដ (Hans Christian Ørsted) បានរកឃើញបាតុភូតអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ដាវីនិងវិល្លៀម ហាយ វុល្លាស្តុន (William Hyde Wollaston) បានព្យាយាមទាំងមិនបានសំរេចក្នុងការគូរប្លង់ម៉ូទ័រអគ្គីសនី។ ហ្វារ៉ាដេយបានពិភាក្សាជាមួយអ្នកទាំង២នោះ និងបានបន្តផលិតឧបករណ៍២ដែលបង្កើតចលនាដែលគាត់ហៅថាចលនារង្វិលម៉ាញ៉េទិច (ចលនាវង់ដែលកើតពីកំលាំងម៉ាញ៉េទិចវង់ជុំវិញខ្សែចំលង)។ ខ្សែចំលងដែលជ្រលក់ចូលក្នុងផើងបារ៉តដែលមានដាក់មេដែកនៅខាងក្នុង នឹងវិលជុំវិញមេដែកនោះ ប្រសិនបើគេផ្ដល់ចរន្តពីថ្មពិលទៅអោយវានោះ។ ឧបករណ៍នេះគេអោយឈ្មោះថា ម៉ូទ័រអូម៉ូប៉ូល។ ពិសោធន៍និងរបកគំហើញនេះបានក្លាយជាគ្រឹះរបស់បច្ចេកវិទ្យាអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចបច្ចុប្បន្ន។ ហ្វារ៉ាដេយបានបោះផ្សាយលទ្ធផលទាំងនេះដោយមិនបានបញ្ជាក់ថាជាការងារបន្តពី ដាវី និង វុល្លាស្តុន ហើយដែលភាពចំរូងចំរាស់នេះបានធ្វើអោយហ្វារ៉ាដេយដកខ្លួនពីការស្រាវជ្រាវអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ជាច្រើនឆ្នាំ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលហ្វារ៉ាដេយបានបោះផ្សាយលទ្ធផលដោយមិនបានបញ្ជាក់ថាជាការងារបន្តពី ដាវី និង វុល្លាស្តុន?",
"answer": "ភាពចំរូងចំរាស់នេះបានធ្វើអោយហ្វារ៉ាដេយដកខ្លួនពីការស្រាវជ្រាវអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចជាច្រើនឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម្យ៉ាងវិញទៀតគួរគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅដើមស.វទី ១ នៃគ.សទើបមានការនិយមក្បិនតាមរបៀបពួកព្រាហ្មណ៍ឥណ្ឌា ដែលមានប្រភពចេញពីឥណ្ឌាខាងត្បូង ហើយវាក៏ជាប្រពៃណីមួយនៅរស់រវើករហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះដែរនៅប្រទេស ឥណ្ឌាខាងត្បូង ក៏ដូចនៅប្រទេសកម្ពុជា ។",
"question": "តើម្យ៉ាងវិញទៀតមានប្រភពចេញពីដែល?",
"answer": "ឥណ្ឌា",
"type": "extract"
},
{
"context": "កុមារា កាំងហ្កេកអ៊ាវ បានចាប់ផ្តើមចូលរៀនក្នុងសាលាពោធិ៍អណ្តែត ដែលស្ថិតក្នុងវត្តក្បែរភូមិដែលគាត់រស់នៅ។ បន្ទាប់មកទៀត កាំង ហ្កិចអ៊ាវ បានផ្លាស់ទៅរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាកំពង់ចិនវិញ ដែលស្ថិតនៅក្បែរសាលាចាស់នោះដែរ។ កាំង ហ្កិចអ៊ាវ ជាមនុស្សដែលញៀននឹងការអានសៀវភៅ ហើយកម្រចេញពីផ្ទះណាស់។",
"question": "យ៉ាងណាខណ្ឌនៃកុមារាដែលមានឈ្មោះកាំងហ្កេកអ៊ាវ?",
"answer": "កាំងហ្កេកអ៊ាវ ជាមនុស្សដែលញៀននឹងការអានសៀវភៅ ហើយកម្រចេញពីផ្ទះណាស់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រជ្ជកាលចក្រពត្ដិថែងតុង មានរយៈពេលយូរនិងរុងរឿងបំផុតក្នុងប្រវត្ដិសាស្រ្ដវៀតណាម មានការបដិវត្ដប្រទេសលើវិស័យច្រើនផ្នែកដោយធ្វើតាមគំរូចិនលើសដើម ទាំងប្រព័ន្ធការប្រឡងជ្រើសរើសមន្ដ្រីដែលរៀបចំប្រឡងគ្រប់បីកម្រិត តាំងពីស្រុករហូតដល់រាជធានី ចំនួនមន្ដ្រីកើនឡើងទ្វេរគុណ ហើយធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរាជការមានភាពរ៉ឹងប៉ឹងជាងសម័យមុន។ ក្រៅពីនេះនៅមានការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ជាថ្មី ព្រះអង្គទ្រង់ធ្វើឱ្យវៀតណាមក្លាយជាមហាអំណាចនិងជាមជ្ឈមណ្ឌលដោយការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសជិតខាង ដែលតែងតែមានទំនាស់ជាមួយវៀតណាម គឺចាម្ប៉ានិងឡាវ។ ឥទ្ធិពលរបស់វៀតណាមធ្វើឱ្យកក្រើកដល់អាណាចក្រជាតិពន្ធុថៃនៅចិនខាងត្បូងនិងឡានណា។ ក្រោយរជ្ជកាលនេះ រាជវង្សលេចាប់ផ្ដើមមានទំនាស់រវាងពួកមន្ដ្រី ខ្សែព្រះញាតិវង្ស និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច រហូតចុងក្រោយត្រូវរងការធ្វើរដ្ឋប្រហារដោយលោកមេទ័ពម៉ាក់ដំាងស៊ុង ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៥២៨។ ខ្សែរាជវង្សលេរត់ភាសខ្លួនដោយមានការជួយការពារពីពួកមេទ័ពត្រកូលង្វៀន និងត្រកូលជិង ដែលមានឥទ្ធិពលក្នុងរាជសំណាក់តាំងពីសម័យដំបូងនៃរាជវង្ស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរជ្ជកាលចក្រពត្ដិថែងតុង ដែលមានរយៈពេលយូរនិងរុងរឿងបំផុត ជាមួយការរៀបចំប្រឡងមន្ដ្រីតាមគំរូចិនលើសដើម និងការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ជាថ្មីមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "The principle of the modern computer was first described by computer scientist Alan Turing, who set out the idea in his seminal 1936 paper, On Computable Numbers. Turing reformulated Kurt Gödel's 1931 results on the limits of proof and computation, replacing Gödel's universal arithmetic-based formal language with the formal and simple hypothetical devices that became known as Turing machines. He proved that some such machine would be capable of performing any conceivable mathematical computation if it were representable as an algorithm. He went on to prove that there was no solution to the Entscheidungsproblem by first showing that the halting problem for Turing machines is undecidable: in general, it is not possible to decide algorithmically whether a given Turing machine will ever halt.",
"question": "ដែលបានចេញមើលប្រវត្តិសាស្ត្រនៃមូលនិធិគោលបំណងប្រហែលរបស់កម្មវិធីម៉ាស៊ីនជំនុំនៅពេលដែលមានជើងកិត្តិយសនៅឆ្នាំ1936?",
"answer": "Alan Turing",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិមានឯករាជ្យមានកំពស់ ២០ម៉ែត្រ មាន ៥ជាន់ លំអដោយក្បាលពស់នាគរាជចំនួន១០០ សង់តាមគំរូរចនាបរបស់ទអង្គរ រចនាប្លង់ដោយស្ថាបត្យករខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញ គឺ លោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ ។ នៅចុងឆ្នាំ២០០៧ សាលាក្រុងភ្នំពេញ បានស្ថាបនាកែលំអរវិមានឯករាជ្យឲមានសំរស់កាន់តែប្រសើរឡើងថែមមួយកំរិតទៀត គួរជាទីទាកទាញ ដែលការកែលំអរនេះចំនាយថវិការអស់ប្រហែល៥០០លានរៀល។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រភេទនៃការកែលំអរវិមានឯករាជ្យដែលមានសំរស់កាន់តែប្រសើរឡើងថែមមួយកំរិតទៀត?",
"answer": "ការកែលំអរវិមានឯករាជ្យមានសំរស់កាន់តែប្រសើរឡើងថែមមួយកំរិតទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅចន្លោះពីខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៣ និងខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី២ មានផ្លូវដើរ ប្រហែល ៤០ម៉ែត្រ ។ ផ្លូវដើរ ៤០ម៉ែត្រនេះឯង ដែលមានធ្វើជានាគបើកពរពេរ ដូចជាបង្កាន់ដៃ ហើយនិងបោះគោលតាមផ្លូវនេះផងដែរ ។ យើងដើរតាមផ្លូវនាគមក បានមកដល់ខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី២ ។ មកដល់ខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី២ ប្រាសាទបែរមុខទៅទិសខាងជើង ។ នៅទិសខាងលិចឬក៏នៅស្តាំដៃមានអគារមួយ នៅខាងឆ្វេងដៃមិនមានទេ ។ អគារនេះឯងប្រហែលគេទុកឱ្យសម្រាប់ឥសីធំៗសំណាក់ឬក៏តាំងសីលនៅត្រង់កន្លែងនេះ» ។",
"question": "តើមានផ្លូវដើរប្រហែលប៉ុន្មានម៉ែត្រលើចន្លោះពីខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី៣ ទៅខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី២?",
"answer": "៤០ម៉ែត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គឺជាផ្ទះមួយ ដ៏សមរម្យ ដែលមានន្ទពួន ធ្វើអំពីឈើប្រក់ក្បឿង មានទីធ្លាធំតាមឋានៈខ្មែរជនកណ្ដាល។ តែក្នុងភូមិកុយមែងនេះ ផ្ទះប៉ុណ្ណេះជាផ្ទះមួយ ដ៏រុងរឿងណាស់ទៅហើយ កណ្ដាលចំណោមផ្ទះឯទៀត ដែលសុទ្ធសឹងតែជាកូនខ្ទម រយីករយាក។",
"question": "យ៉ាងណាផ្ទះមួយនេះជាផ្ទះមួយដ៏រុងរឿងណាស់ទៅហើយ?",
"answer": "កណ្ដាលចំណោមផ្ទះឯទៀតដែលសុទ្ធសឹងតែជាកូនខ្ទម រយីករយាក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តនេះប្រកបដោយផ្ទៃដីសើមទំនាបមានលក្ខណៈធម្មតា ដែលគ្របដណ្ដប់ដោយវាលស្រែ និង ដីដាំដំណាំកសិកម្មដទៃទៀត។ រយៈកំពស់មធ្យមរបស់ខេត្តមិនលើសពី ១០ មាត្រ លើកំរិតទឹកសមុទ្រឡើយ។ ខេត្តក៏មានលក្ខណៈពិសេសដោយសារទន្លេធំបំផុតពីរនៅក្នុងប្រទេសនេះហូរកាត់ ទន្លេទាំងពីរនោះគឺ ទន្លេបាសាក់ និង មេគង្គ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខេត្តដែលមានផ្ទៃដីសើមទំនាបមានលក្ខណៈធម្មតា និងរយៈកំពស់មធ្យមលើ ១០ មាត្រ លើកំរិតទឹកសមុទ្រ និងមានទន្លេធំបំផុតពីរគឺ ទន្លេបាសាក់ និង មេគង្គ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឱ! អញអើយ បើដូចអញគិតនេះហើយ នាបីហៅថា ជាកូនស្តេចដែលគេបំបរបង់ចេញ អំពីស្រុកទៅនៅនាព្រៃនោះ ទោះធ្លាប់តែស្លៀកសំពត់កាសិកពស្ត្រ កោទុមពរពស្ត្រ ខោមពស្ត្រ ធ្លាប់នៅស្រណុកយ៉ាងណា ក៏ឥឡូវនេះ នឹងទៅនៅជាទុក្ខ នាក្នុងព្រៃនោះហោង ។",
"question": "អំពីស្រុកទៅនៅនាព្រៃនោះ ទោះធ្លាប់តែស្លៀកសំពត់កាសិកពស្ត្រ កោទុមពរពស្ត្រ ខោមពស្ត្រ ធ្លាប់នៅស្រណុកយ៉ាងណា ក៏ឥឡូវនេះ នឹងទៅនៅជាទុក្ខ នាក្នុងព្រៃនោះហោង មានអ្វី?",
"answer": "ជាទុក្ខ នាក្នុងព្រៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សហរដ្ឋអាមេរិក (ស.រ.អ. ឬជាភាសាអង់គ្លេស៖ United States of America) អាចហៅខ្លីបានថា អាមេរិក ឬ សហរដ្ឋ គឺជាប្រទេសមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ប្រទេសនេះមានរដ្ឋចំនួន ៥០ និងមណ្ឌលសហព័ន្ធមួយ។ រដ្ឋចំនួន ៤៨ និងមណ្ឌលសហព័ន្ធជាប់គ្នាជាដីតែមួយផ្ទាំង ស្ថិតនៅផ្នែកកណ្ដាលនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ចន្លោះមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងអាត្លង់ទិក ប៉ែកខាងជើងជាប់ជាមួយប្រទេសកាណាដា និងខាងត្បូងជាប់ជាមួយប្រទេសមិកស៊ិក។ អាឡាស្កា ជារដ្ឋមួយស្ថិតប៉ែកពាយ័ព្យនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ខាងកើតជាប់នឹងប្រទេសកាណាដា និងខណ្ឌពីប្រទេសរុស្ស៊ីដោយច្រកសមុទ្រប៊េរីង។ រដ្ឋហាវៃ គឺជាប្រជុំកោះមួយស្ថិតនៅកណ្ដាលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ក្រៅពីនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏នៅមានអាណាខេត្តចំណុះ ឬ តំបន់នៅលើកោះដាច់ស្រយាលមួយចំនួនទៀត នៅលើសមុទ្រការ៉ាអ៊ីប និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសហរដ្ឋអាមេរិក មើលឱ្យទៅជាប្រទេសមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង និងមានរដ្ឋចំនួន ៥០ និងមណ្ឌលសហព័ន្ធសម្រាប់គ្រឿងម៉ាស៊ីន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រោយការភ្ជាប់ពាក្យ ការរៀបការត្រូវតែប្រារព្ធធ្វើឡើងតាមប្រពៃណីជាតិ បន្ទាប់ពីបានសុំការអនុញ្ញាតច្បាប់ ពិធីរៀបមង្គលការ គឺជាពិធីមួយដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់ផ្សំផ្គុំមនុស្សប្រុស ស្រីឲ្យក្លាយជាប្ដីប្រពន្ធ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង គូស្វាមីភរិយាថ្មីតែបានទទួលដំបូន្មានពីអាចារ្យ មាតាបិតា និងចាស់ទុំញាតិមិត្តទាំងសងខាង។ ដំបូន្មានទាំងនោះទាក់ទងទៅនឹងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីលើកកំពស់ ទំនាក់ទំនងប្រកបដោយសុភមង្គលក្នុងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់គេ។",
"question": "តើពិធីរៀបមង្គលការគឺជាពិធីមួយដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់អ្វី?",
"answer": "ផ្សំផ្គុំមនុស្សប្រុស ស្រីឲ្យក្លាយជាប្ដីប្រពន្ធ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយសារតែភាពប៉ិនប្រសប់ដ៏អស្ចារ្យរបស់គាត់ រួមផ្សំនឹងសម្រស់របស់គាត់ផងនោះ គាត់ក៏ចាប់ផ្ដើមមានប្រជាប្រិយភាពបន្តិចម្ដងៗ ។ អ្នកស្រីត្រូវបានគេអញ្ជើញឱ្យសម្ដែង រឿងស្រមោលអន្ធកាល ដែលផលិតដោយផលិតកម្មវត្តភ្នំ ។ ក្នុងពេលនោះ គាត់ក៏ត្រូវបានស្គាល់ទូទាំងប្រទេស ។ នៅឆ្នាំ ១៩៨៩ គាត់ក៏បានប្តូរឈ្មោះរបស់គាត់ទៅជា ពិសិដ្ឋ ពីលីកា ជារៀងរហូតមក ។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុដែលគាត់បានចាប់ផ្ដើមមានប្រជាប្រិយភាពបន្តិចម្ដងៗ?",
"answer": "ដោយសារតែភាពប៉ិនប្រសប់ដ៏អស្ចារ្យរបស់គាត់ រួមផ្សំនឹងសម្រស់របស់គាត់ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កុំយំអូន! គេយំតែកាលណាស្រុកខ្ញុំគេ។ បងមិនចោលអូនទេ បងប្ដេជ្ញាថា ទោះមានរឿងរ៉ាវឪពុកម្ដាយ បងប្អូន ជំទាស់យ៉ាងណា ក៏បងយកអូនជាប្រពន្ធដែរ។ ចូរអូនកុំភ័យអី ព្រោះយើងនិយាយថា យើងសាងសុខដោយខ្លួនយើង។ យើងគ្មានគំនិត ពឹងផ្អែកផ្ដេករកសុខលើចន្ទល់អ្នកណាទេ។ អូននិងបង បានគិតហើយ បានយល់ហើយ យើងស្រឡាញ់គ្នា។ គំនិត និងបំណងនេះ ជាទេពវត្ថុ ដែលគ្មានអ្វីមករំលាយបានឡើយ។ យើងជាមនុស្ស យើងជាអ្នកសម្រេចវាសនាយើង យើងជ្រើសរើសផ្លូវយើងដើរ យើងគូសវាសជីវិតយើងដោយខ្លួនយើង នេះជាការធម្មតាទេ យើងជាយុត្តិធម៌តាមគន្លងធម៌ទៀតផង។ រីឯមាតាបិតាយើងទុកជាធំជានិច្ច ក៏ប៉ុន្តែដែលល្អប្រពៃ មិនត្រូវបញ្ចុះតម្លៃខ្លួនឲ្យទាប អាម៉ាស់ខ្លួនរហូតទៅផ្ដាច់កូន ឲ្យបែកគូគេនោះទេ។ បើមាតាបិតាខ្លះ ធ្វើដូចនេះ គឺជាមាតាបិតាប្រើអំណាចលើកូន គឺជាអំពើសង្កត់សង្កិនមនុស្ស ក៏លាមកក្រៃលែង។ ចូរអូនគិតមើល ពាក្យថាសម្លាប់ស្នេហា កាត់ចំណងមេត្រីភាព រំលាយរឿងកម្សត់ផ្សេងៗ ជាពាក្យមួយ ដែលគ្មានជនណាចង់ឮទេ។ តែកាលណា គេឮឡើង គេអារចិត្ត គេខាំធ្មេញ គេខឹង។ ឯណាយុត្តិធម៌ ឯណាសីលធម៌ ឯណាមនុស្សធម៌ ឯណាធម៌ព្រះ បើធ្វើឲ្យព្រាត់ប្រាស់គូគេនោះ? ការបង្ខំ ការបង្គាប់ ការគំរាម ការត្រួតត្រាលើចិត្ដមនុស្ស ជាអំពើអមនុស្សធម៌ចំពោះមនុស្សដូចគ្នា ដែលចេះគិត ចេះគូរ។ ក្នុងលោកនេះបងសូមកុំឲ្យមានរឿងអកុសលដូចនេះទៀតឡើយ គឺសូមឲ្យគូស្នេហាបានជួបគ្នា អាចទុកដាក់ខ្លួនឯង តាមសេចក្ដីយល់ឃើញរបស់ខ្លួន។",
"question": "តើមានពាក្យណាដែលបង្ហាញព័ត៌មានថាអំពើសង្កត់សង្កិនមនុស្សនៅក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "អំពើសង្កត់សង្កិនមនុស្ស",
"type": "extract"
},
{
"context": "រមណីដ្ឋានប្រសាទប្រាំបីល្វែង មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងឃុំថាឡា ស្រុកថាឡាបូរិវ៉ាត់ មានចំងាយ ៦គីឡូម៉ែតពីទីក្រុងស្ទឹងត្រែង។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទជ័យវរ័ន្មទី១ ក្នុងសតវត្សទី៦-៧ ដើម្បីឧទ្ទិសចំពោះសាសនាព្រហ្មញ្ញសាសនា ហើយប្រាសាទនេះភាគច្រើន កសាងពីឥដ្ឋ លាយនឹងថ្មបាយក្រៀម។ រមណីដ្ឋានប្រាសាទប្រាំបីល្វែង មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ព្រៃចម្ងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែត ទិសខាងត្បូងនៃប្រាសាទព្រះគោ ដែលទទួលនូវការបាក់បែកយ៉ាងអាណោចអធមស្ទើរតែចង់អស់ ដោយសារតែសង្គ្រាមអស់រយៈពេលជាងបីទសវត្ស ការមិនអើពើរវីរវល់ថែរក្សា ការបំផ្លាញរបស់ ធម្មជាតិថែមទៀត និងការជីកគាស់បំផ្លិចបំផ្លាញរបស់ជនអគតិមួយចំនួនក្នុងបំណងសែ្វរកវត្ថុ បុរាណ មានតំលៃ។ នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រាសាទទាំងមូលគ្មានអ្វីនៅសេសសល់ក្រៅពីធ្នឹមបីបួន និង គ្រឹះនោះទេ។ មានធ្នឹមមួយ ដ៏ល្អវិចិត្រ ដែលបានឆ្លាក់រូបរាហ៊ូឈរ នៅលើគោបុរៈ នៃក្លោងទ្វារប្រាសាទ ហើយ ដែល មានធ្នឹមមួយចំនួនធំបានធ្លាក់បាក់បែកអស់ហើយ ឥឡូវនៅសល់តែដើមឈើ និងដើមឫស្សី ដុះឡើង ព្រោងព្រាត លប់តួប្រាសាទទាំងមូលទៅហើយ។ រាហ៊ូ គឺជាអាទិទេពនៃពេលវេលា នៅក្នុងវប្បធម៌ និងប្រណៃទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអាទិទេពនៃពេលវេលានៅក្នុងវប្បធម៌និងប្រណៃទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរនៃរមណីដ្ឋានប្រាសាទប្រាំបីល្វែង?",
"answer": "រាហ៊ូ គឺជាអាទិទេពនៃពេលវេលានៅក្នុងវប្បធម៌និងប្រណៃទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរនៃរមណីដ្ឋានប្រាសាទប្រាំបីល្វែង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មួយវិញទៀត មានភស្តុតាងជាច្រើនបញ្ជាក់នៅតំបន់ព្រៃភ្នំកុលសម្ព័ន្ធខ្មែរយើង ជាច្រើន ជាទូទៅនៅតែនិយមពាក់ក្រវិលត្រចៀកសំរឹទ្ធនេះមិនដាច់ តែសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្ររហូតដល់បច្ចុប្បន្នកាល ហើយការនិយមនេះត្រូវធ្វើឡើងចំពោះស្ត្រីភេទណាដែលស្តុកស្តម្ភ ឬមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ ។ លើសពីនេះទៀតការនិយមក្រវិលនេះពុំមែនធ្វើឡើងដោយឯកឯងនោះទេ ឬក៏ពុំបានប្រារព្ធពិធីឆ្លងនោះ ដែរ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនភស្តុតាងជាច្រើនបញ្ជាក់នៅតំបន់ព្រៃភ្នំកុលសម្ព័ន្ធខ្មែរ?",
"answer": "មានភស្តុតាងជាច្រើនជាច្រើន ជាទូទៅនៅតែនិយមពាក់ក្រវិលត្រចៀកសំរឹទ្ធនេះមិនដាច់ តែសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្ររហូតដល់បច្ចុប្បន្នកាល។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅស្រែនោះ មានការអត់បាយ់ និងគ្មានការធ្វើ ដូច្នេះ មេម៉ាយ មានទុក្ខព្រួយណាស់ ដូច ម្ដាយម៉ាការីតា ។ នាងត្រូវមើល យុវជនអាណតូនី ដែលជាកូនរបស់ប្រពន្ទទីមួយ របស់ លោក ខ្វ្រាណស៊ីស បុស្កូ ។ ក្មេងនោះជាកំព្រា ប៉ុន្តែ ម៉ាការីតាយកវាដូចកូនរបស់ខ្លួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីមេម៉ាយដែលមានទុក្ខព្រួយណាស់ និងត្រូវមើលយុវជនអាណតូនី ដែលជាកូនរបស់ប្រពន្ទទីមួយ របស់លោកខ្វ្រាណស៊ីស បុស្កូ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងគណិតវិទ្យា អាំងតេក្រាលត្រីកោណមាត្រ(trigonometric integrals) គឺជាគ្រួសារនៃអាំងតេក្រាលដែលទាក់ទងនឹងអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ។ អាំងតេក្រាលត្រីកោណមាត្រគ្រឹះមួយចំនួន ត្រូវបានពិភាក្សានៅក្នុងតារាងអាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ ។",
"question": "តើអាំងតេក្រាលត្រីកោណមាត្រជាអ្វី?",
"answer": "អាំងតេក្រាលត្រីកោណមាត្រគឺជាគ្រួសារនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិចាមស្ថិតក្នុងអំបូរអូស្រ្តូនេស៊ាន។ ភាសាចាមស្ថិតក្នុងក្រុមភាសាម៉ាឡាយូប៉ូលីនេស៊ី ក្នុងអំបូរភាសាអូស្ត្រូនេស៊ី។ បើតាមការសិក្សាបានអោយដឹងថាមានប្រជាជនខ្មែរអ៊ីស្លាមដែររស់នៅប្រទេសកម្ពុជាប្រមាណពី១៥០.០០០នាក់ ទៅ ២០០.០០០ នាក់នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៥។ ដោយសារសង្រ្គាមនៅអំឡុងពេលឆ្នាំ១៩៧០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ របស់ពួកខ្មែរក្រហមបានធ្វើចំនួនចំនួនប្រជាជនមានការថយចុះរួមទាំងជនជាតិខ្មែរអ៊ីស្លាមផងដែរ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយនៅឆ្នាំ១៩៨០ ប្រជាជនខ្មែរទំាងអស់បានវិលត្រឡប់មកផ្ទះវវិញរួមបញ្ចូលទាំងជនជាតិខ្មែរអ៊ីស្លាមផងដែរ អង្គការ Pew Research Center បានប៉ាន់ប្រមាណថាមាន១.៦ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់មានជនជាតិខ្មែរអ៊ីស្លាមទាំងអស់២៣៦.០០០។ ជនជាតិអ៊ីស្លាមមានកាន់សាសនាធំគឺ ស៊ូនី (Sunni) ហើយនិងសាហ្វីល (Shafil)។",
"question": "ជនជាតិអ៊ីស្លាមស្ថិតក្នុងអំបូរដែលមានសេដ្ឋកិច្ចអ្វី?",
"answer": "ជនជាតិអ៊ីស្លាមស្ថិតក្នុងអំបូរអ៊ីស្លាមដែរ នៅប្រទេសកម្ពុជាប្រមាណពី១៥០.០០០នាក់ ទៅ ២០០.០០០ នាក់នៅអំឡុងឆ្នាំ៧៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សព្វថៃ្ងនេះ យ៉ាងហោចណាស់ក្នុងមួយថៃ្ង មានភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេស ពី២០ ទៅ៤០នាក់ ដែលបានទៅទស្សនាតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្តកោះកេរ្តិ៍ នៅឃុំស្រយង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនខាំសូមេធបានវិនិយោគទុនធ្វើផ្លូវល្អស្អាតរួចមក។ កំណើនភ្ញៀវទេសចរណ៍ ទៅកាន់តំបន់ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ខាងលើនេះ មិនបាននិយាយពីភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកផងទេ។ លោកខេង សុមេធ នាយកក្រុមហ៊ុនខាំសូមេធ ដែលទទួលសិទ្ធិពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើការអភិវឌ្ឍនៅតំបន់ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ ខេត្តព្រះវិហារ នោះបាននិយាយថា ផ្លូវប្រវែង ១០៥គីឡូម៉ែត្រចេញពីរង្វង់មូល ភ្នំគូលែនទៅដល់ ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ គឺបានធ្វើរួចរាល់ហើយ។ តាមរយៈផ្លូវដ៏ស្អាតនោះ ធ្វើឲ្យចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេស និងភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក មានការកើនឡើងជាលំដាប់ លោកបាននិយាយថា ទោះបីជាផ្លូវនោះល្អហើយក្តី ក៏ក្រុមហ៊ុននៅតែកែសម្រួលជារៀងរាល់ថៃ្ង ដើម្បីឲ្យបានកាន់តែប្រសើរឡើងសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ បានប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ក៏ដូចជាសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់មានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយផងដែរ។",
"question": "កំណើតនៃផ្លូវល្អស្អាតនេះ គឺជាការធ្វើដំណើរដល់តំបន់ណាដែលមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរជាងមុនមិនបានមានភាពអ្វី?",
"answer": "ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផុតរយៈពេលនោះឯកជនត្រូវផ្ទេរនូវសិទ្ធិ សិទ្ធិកាន់កាប់ និង ផលប្រយោជន៍ទាំងអស់លើសំណង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានលក្ខណៈល្អ តាមលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យាមកឲ្យ ស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចវិញ។",
"question": "យ៉ាងណាផុតរយៈពេលនោះឯកជនត្រូវផ្ទេរ?",
"answer": "ពុំមានសមត្ថកិច្ចក្នុងកិច្ចសន្យាទេ ឯកជនត្រូវផ្ទេរសិទ្ធិ សិទ្ធិកាន់កាប់ និង ផលប្រយោជន៍ទាំងអស់លើសំណង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមកឲ្យស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចវិញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នាងទេវី រីករាយយ៉ាងក្រៃលែងនឹងដំណឹងនេះ។ នាងរត់ទៅប្រាប់នាងភួង ដែលអរ កខិបកខុប ។ នាងទៅមុជទឹកលុបលាងកាយ ដុសសាប៊ូ លាបល្មៀតយ៉ាងស្អាត។ បើជនណាដែលពុំស្គាល់នាង មុខជាចាត់ថានាងនៅក្រមុំមិនខាន។ ចំនួនយូរខែមកហើយ នាងពុំដែលតុបតែងខ្លួនសោះ។ ទើបតែថ្ងៃនេះនាងហៅយាយភួងសិតសក់នាង ឲ្យជួយលាបម្សៅនាង។ ឆវីញញឹមដោយឃើញថា នាងនៅតែល្អស្រស់ដដែល។ សំណើចនាងធ្វើឲ្យឃើញធ្មេញសស្គុស។ ធីតាពាក់អាវល្អ សំពត់ល្អ។ នាងបេះផ្កាមកចងជាបូដាក់លើសក់ នាងប្រុងខ្លួនចាំទទួលប្ដី ប្ដីដែលនាងនឹកជាយូរមកហើយ ប្ដីដែលជាគូកម្សត់ព្រាត់យូរថ្ងៃខែមកហើយ ប្ដីដែលស្រលាញ់នាងវិញយ៉ាងពេញចិត្ដ។",
"question": "យ៉ាងណានាងទេវី រីករាយយ៉ាងក្រៃលែងនឹងដំណឹងនេះ?",
"answer": "នាងរត់ទៅប្រាប់នាងភួង ដែលអរ កខិបកខុប ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការវិនាសហិនហោចទ្រព្យសម្បត្តិ: អ្នកប្រមឹកសុរា តែងចាយវាយទ្រព្យសម្បត្តិកញ្ជះកញ្ជាយ, យកទៅទិញដូរសុរាខ្លះ សាច់ខ្លះ ឬរបស់អ្វីឯទៀតខ្លះ សម្រាប់ក្លែមជាមួយនឹងសុរា អ្នកខ្លះថាផឹកតែម្នាក់ឯងមិនសូវឆ្ងាញ់ មិនសូវសប្បាយទេ, លុះត្រាតែមានគ្នាទើបហ៊ឺហារសប្បាយ ម៉្លោះហើយក៏ហៅរកបបួលមនុស្សណាដែលមានចរិយាថោកទាបដូចខ្លួនដែរ មកស៊ីផឹកជាមួយ ។ អ្នកប្រមឹកសុរាបែបនេះ គ្មានពេលឱកាសនឹងធ្វើការស្វែងរកទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីទេ, មានតែផ្លូវចាយវាយបំផ្លេចបំផ្លាញតែម្យ៉ាង, កាលបើប្រាក់កាសសម្រាប់ចាយធម្មតាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ, ក៏តោងលក់ផ្ដាច់ ឬបញ្ចាំកេរ្តិ៍មត៌ក មានផ្ទះសម្បែងដីស្រែចំការច្បារដំណាំជាដើម ដរាបទាល់តែងស់រលីង ក៏តាំងសំកុកកើតទុក្ខមុខស្ងួតអស់ទាំងគ្រួសារ ធ្លាក់ខ្លួនទៅជាមនុស្សអនថាឥតទីពឹង ក្ររហេមរហាម ក្លាយទៅជាចោរលួចប្លន់ក៏មាន ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយអ្នកប្រមឹកសុរាបែបនេះដែលមានគ្នាទើបហ៊ឺហារសប្បាយម៉្លោះ?",
"answer": "លុះត្រាតែមានគ្នាទើបហ៊ឺហារសប្បាយ ម៉្លោះហើយក៏ហៅរកបបួលមនុស្សណាដែលមានចរិយាថោកទាបដូចខ្លួនដែរ មកស៊ីផឹកជាមួយ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បដិវត្តន៍បារាំងចង់អោយមនុស្សគ្រប់គ្នាក្លាយជា «ឯង (tu)» ។ នេះគឺជាដំណោះស្រាយមួយដែលត្រូវបានគេអនុម័តកាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៧៩៣ នៅតំបន់ភ្នំក្រីក្រមួយ ក្នុងប្រទេស បារាំងភាគខាងត្បូង «ចូរគិតថា គោលការណ៍ការជានិរន្តន៍សំរាប់សមភាព ហាមមិនអោយប្រជា ពលរដ្ឋប្រើពាក្យលោក ឬ អ្នក សំរាប់ហៅគ្នាទេ ពាក្យលោក ឬ អ្នក នាពេលនេះត្រូវបានលុបបំបាត់ចេញពីភាសាបារាំងសេរី ហើយនៅគ្រប់កាលៈទេសៈ វានឹងត្រូវបានជំនួសដោយពាក្យ ឯង 'tu.' »",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីដំណោះស្រាយមួយដែលបដិវត្តន៍បារាំងចង់អោយមនុស្សគ្រប់គ្នាក្លាយជា «ឯង (tu)» ប្រមូលក្នុងការប្រើពាក្យមួយដែលមិនមានការអាចប្រើពាក្យលោក ឬ អ្នក ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សម័យនោះ ព្រះគោតមសម្ពុទ្ធរបស់យើងទ្រង់កើតជាក្សត្រ ព្រះនាមបព្វតៈ បានយាងទៅព្រះសម្ពុទ្ធ ហើយស្ដាប់ធម៌ទេសនាដ៏ប្រពៃ បានប្រគេនទានដ៏ច្រើនគឺបាត្រ សំពត់រោមសត្វ សំពត់កម្ពលជាដើមដល់ព្រះសង្ឃព្រមទាំងព្រះពុទ្ធ ។ ព្រះពុទ្ធកោនាគមនៈទ្រង់ទាយថា ព្រះរាជាអង្គនេះនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធក្នុងអនាគតកាលមិនខាន ។",
"question": "តើព្រះពុទ្ធកោនាគមនៈទ្រង់ទាយអ្វីមួយទៀតលើព្រះរាជានេះ?",
"answer": "ព្រះពុទ្ធកោនាគមនៈទ្រង់ទាយថា ព្រះរាជាអង្គនេះនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធក្នុងអនាគតកាលមិនខាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាម្ប៍ ឬ ចាម គឺជាជនជាតិភាគតិចដែលកំពុងរស់នៅប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម និង ថៃ។ ពួកគេនិយាយភាសាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេគឺ ភាសាចាម្ប៍។ ពួកគេជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយនៃ ព្រះរាជាណាចក្រ។ ជនជាតិចាមមានច្រើនជាងគេនៅកម្ពុជា ដែលគេប្រមាណថាប្រហែលជាមានដល់ទៅកន្លះលាន ទៅមួយលាននាក់។ នៅវៀតណាមមានជនជាតិចាមប្រមាណ មួយសែននាក់ និងប្រហែលបួនពាន់នាក់នៅប្រទេសថៃ។ ជនជាតិចាមបង្កើតជាសហគមន៍ឥស្លាម (មូស្លីម) នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានិងវៀតណាម។ ជនជាតិចាម ទទួលយកសាសនាឥស្លាមតាមរយៈជនជាតិជ្វា អំឡុងសតវត្សទី១៦ ឫទី១៧។ ជនជាតិជ្វាប្តូរពីសាសនាព្រហ្មមញ្ញ ទៅសាសនាឥស្លាមអំឡុងសតវត្សទី១២ ឫទី១៣ តាមរយៈជនជាតិអារ៉ាប់។",
"question": "ជនជាតិចាមមានច្រើនជាងគេនៅប្រទេសណា?",
"answer": "ជនជាតិចាមមានច្រើនជាងគេនៅកម្ពុជា ដែលគេប្រមាណថាប្រហែលជាមានដល់ទៅកន្លះលាន ទៅមួយលាននាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅរដូវវស្សា ចាការតាទទួលរងគ្រោះទឹកជំនន់ដែលបណ្ដាលមកពីការកកស្ទះបណ្ដាញបង្ហូរទឹកស្អុយ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងលក្ខណៈសណ្ឋានដី(៤០%នៃផ្ទៃដីរបស់វាស្ថិតនៅក្រោមកំពស់ទឹកសមុទ្រ)។ គ្រោះទឹកជំនន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅឆ្នាំ២០០៧បានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសំព័ន្ធនិងអាគាររដ្ឋ នានាដែលគិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន ៥,២លានលានរូព្យាស (ប្រហែល ៥៧២លានដុល្លាអាមេរិក) និងសំលាប់ប្រជាជនយ៉ាងហោច៨៥នាក់ និងបង្ខំអោយប្រជាជន៣៥ម៉ឺននាក់ចាកចោលទីលំនៅ។ ប្រហែលជា៧០%ទៅ៧៥%នៃផ្ទៃដីចាការតាសរុបត្រូវលិចលង់ក្នុងកំពស់ទឹកដល់ទៅ៤ម៉ែត្រ។",
"question": "គេបំផ្លាញបំផុតនៅគ្រោះទឹកជំនន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរឆ្នាំ២០០៧ដោយអ្វី?",
"answer": "ហេដ្ឋារចនាសំព័ន្ធនិងអាគាររដ្ឋ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភីស្ម ទោណ និងអ្នកធំឯទៀតជាច្រើន កាលក្រឡេកទៅឃើញទ្រៅបទី ក៏ដាក់ភ័ក្ដ្រជ្រប់ដោយសេចក្ដីអៀនខ្មាសជួសនាង និងអាសូរដល់នាងជាពន្លឹក តែ ទុរយោជន៍ អ្នកមាននិស្ស័យរបឹង ឥតអាសូរដ៏តិចសោះ ស្រែកបង្គាប់ដោយសេចក្ដីវក់ថា ទុហសាសន ចូលសម្រាតសំពត់នាងចេញឲ្យដល់ស្បែក សម្រាតឲ្យរលីងទាំងខ្លួន ឲ្យបងសម្លឹងមើលឆោមឆវីរបស់ក្នុងយាមអាក្រាតកាយរនលនេះម្ដង ។",
"question": "អ្នកមាននិស្ស័យរបឹងមានអ្វី?",
"answer": "ទុរយោជន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខណ្ឌនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនៃភ្នំពេញ ដែលកត់សំគាល់ដោយ ផ្សារធំថ្មី ជាមួយស្ថាបត្យកម្មសិល្បៈតែង និង ផ្លូវសំខាន់ជាច្រើនដែលចេញពីផ្សារនិងឆ្លងកាត់ក្បែងផ្សារនេះ។ ខណ្ឌនេះត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១១សង្កាត់ និង ១៣៤ភូមិ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនៃភ្នំពេញមានជម្រើសដែលណា?",
"answer": "មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនៃភ្នំពេញគឺជាផ្សារធំថ្មី ជាមួយស្ថាបត្យកម្មសិល្បៈតែង និង ផ្លូវសំខាន់ជាច្រើនដែលចេញពីផ្សារនិងឆ្លងកាត់ក្បែងផ្សារនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កិរិយាបានត្រាស់នៃព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ កិរិយាសម្តែងនូវធម៌របស់សប្បុរស នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ សេចក្តីព្រមព្រៀងគ្នារបស់សង្ឃ ឬពួកក្រុម នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ សេចក្តីព្យាយាមរបស់អ្នកដែលព្រមព្រៀងគ្នាទាំងឡាយ នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។",
"question": "តើកិរិយាប្រើដែលបាននឹងអ្នកណាដែលនាំមកនូវសេចក្តីសុខនៅក្នុងអត្ថបទមានធម៌ដែលមិនស្រូបមួយទេ?",
"answer": "សេចក្តីព្យាយាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហ្វ្រង់កូ ឌីណូ រ៉ាសិតទី (Franco Dino Rasetti) (១០ សីហា ១៩០១-៥ ធ្នូ ២០០១) ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីតាលី។ លោកនិងអង់រីកូ ហ្វែរមី បានរកឃើញមធ្យោបាយគន្លឹះ ដើម្បីធ្វើបន្ទុះនុយក្លេអ៊ែរ។ រ៉ាសិតទីបានបដិសេដមិនធ្វើការលើគំរោងម៉ាន់ហាថាន់ ដោយឈរលើគោលការណ៍សីលធម៌។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីហ្វ្រង់កូ ឌីណូ រ៉ាសិតទី ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីតាលី និងការរកឃើញមធ្យោបាយគន្លឹះដោយលោកនិងអង់រីកូ ហ្វែរមី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សារព័ត៌មានមិនត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយនូវអ្វីដែលនាំអោយប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈដោយញុះញង់ដោយ ផ្ទាល់ឲ្យមនុស្សម្នាក់ ឬច្រើននាក់ ប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា ការប្រព្រឹត្តបទល្មើសដែលមានចែងខាងលើនេះ ត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពីមួយលានរៀល (១.០០០.០០០ រៀល)ទៅប្រាំលានរៀល (៥.០០០.០០០រៀល) បុគ្គលរងគ្រោះដោយអំពើខាងលើ មានសិទិ្ធតាំងខ្លួនជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីទៅតុលាការ គ្រប់ករណីទាំងអស់ តុលាការត្រូវពិនិត្យទៅលើទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់រវាងអត្ថបទញុះញង់ នឹងអំពើនោះ អត្ថបទដែលមានចំណាស់លើសពីបីខែ (៣ខែ) មិនអាចយកមកសំអាងក្នុងការចោទប្រកាន់បានឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលអត្ថបទមិនអាចយកមកសំអាងក្នុងការចោទប្រកាន់បានឡើយ?",
"answer": "អត្ថបទដែលមានចំណាស់លើសពីបីខែ (៣ខែ) មិនអាចយកមកសំអាងក្នុងការចោទប្រកាន់បានឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងកាលមុនអំពីកាលនេះ ចិត្តនេះបានត្រាច់ទៅកាន់ចារិក តាមអាការ ដែលខ្លួនប្រាថ្នា តាមអារម្មណ៍ដែលខ្លួនប្រាថ្នា តាមសេចក្ដីសប្បាយក្នុងថ្ងៃនេះ អញនឹងសង្កត់សង្កិនចិត្តនោះ ដោយឧបាយ ដូចហ្មដំរីកាន់កង្វេរ សង្កត់សង្កិនដំរីចុះប្រេង ដូច្នោះដែរ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីចិត្តនៅក្នុងកាលមុន ដែលបានត្រាច់ទៅកាន់ចារិក តាមអាការ តាមសេចក្ដីសប្បាយក្នុងថ្ងៃនេះ ដោយឧបាយ និងសង្កត់សង្កិនមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រុមមនុស្សដែលកំពុងរស់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនាពេលសព្វថ្ងៃនេះ យ៉ាងណាមិញគឺជាក្រុមមនុស្សដែលបានរស់នៅទីនេះចាប់តាំងពីសហវត្សទី៥ មុនគ.ស.មកម៉្លេះ។នគរហ៊្វូណនបុរាណបានគ្រប់គ្រងទឹកដីធំធេងជាងគេ ហើយក្នុងកំឡុងសម័យនោះដែរ វប្បធម៌នគរហ៊្វូណនបានរងឥទ្ធិពលពីព្រហ្មញ្ញសាសនាយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដែលនាំឱ្យមានសកម្មភាពសង្គមសេដ្ឋកិច្ចដ៏យូរអង្វែងទៅវិញទៅមកជាមួយពួកដៃគូពាណិជ្ជកម្មតាមមាត់សមុទ្រក្នុងឥណ្ឌូមណ្ឌលនៅភាគខាងលិច។",
"question": "យ៉ាងណាមិញគឺជាក្រុមមនុស្សដែលបានរស់នៅទីនេះចាប់តាំងពីសហវត្សទី៥ មុនគ.ស.មកម៉្លេះ?",
"answer": "នគរហ៊្វូណនបានគ្រប់គ្រងទឹកដីធំធេងជាងគេ ហើយក្នុងកំឡុងសម័យនោះដែរ វប្បធម៌នគរហ៊្វូណនបានរងឥទ្ធិពលពីព្រហ្មញ្ញសាសនាយ៉ាងខ្លាំងក្លា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឧបចារសមាធិ គឺសមាធិដែលចិត្តស្ងប់រំងាប់ប្រាសចាកនិវរណៈទាំង៥តែមិនជាអារម្មណ៍របស់អង្គឈានមានបឋមជ្ឈានជាដើមនោះទេ ប៉ុន្តែអារម្មណ៍របស់ឧបចារសមាធិនេះគឺជាអារម្មណ៍សមាធិដែលចិត្តស្ថិតក្នុងសភាពជិតបានឈានសមាបត្តិហ្នឹងឯង។",
"question": "យ៉ាងណាជាអារម្មណ៍របស់ឧបចារសមាធិ?",
"answer": "អារម្មណ៍របស់ឧបចារសមាធិគឺជាអារម្មណ៍សមាធិដែលចិត្តស្ថិតក្នុងសភាពជិតបានឈានសមាបត្តិហ្នឹងឯង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភ្នំជីសូរសម្បូរទៅដោយទីសក្ការៈនានា ដែលជាការគោរពពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ ក្នុងការបន់ស្រន់សូមសេចក្ដីសុខពីទីកន្លែងគោរពបូជា ម៉្យាងទៀតភ្នំជីសូរក៏ជាកន្លែងសម្រាប់សិស្សនិសិ្សតក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលបន្សល់ទុកតាំងសម័យអង្គរមកម្លេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទីសក្ការៈនានារបស់ភ្នំជីសូរ ដែលមានគោរពពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ ហើយក៏ជាកន្លែងសម្រាប់សិស្សនិងសតក្នុងសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្ត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តារាងខាងក្រោមនេះ បង្ហាញពីភាគរយនៃម្តាយដែលមិនបានទទួលបានការថែទាំសុខភាព និងជីវជាតិដោយត្រឹមត្រូវ ដែលបណ្តាលមកពីកង្វះចំណេះដឹង ឬកង្វះខាតការស្វែងរកសេវាកម្មសុខភាពដោយខ្លួនឯង សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច។ សន្ទស្សន៍ជាចុងក្រោយ (ចំនួនស្រ្តីចេះអក្សរ) គឺជាសន្ទស្សន៍ដែលបង្ហាញអំពី ផលប៉ះពាល់ចម្បងចំពោះសុខភាពមាតា-ទារក និងការផ្តល់ជីវជាតិគ្រប់គ្រាន់។",
"question": "តើសន្ទស្សន៍ដែលបង្ហាញអំពីផលប៉ះពាល់ចម្បងនៅក្នុងសុខភាពមាតា-ទារកនៅក្នុងតារាងគឺជាធម្មជាតិណាដែលមាន?",
"answer": "សន្ទស្សន៍ជាចុងក្រោយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការពិនិត្យនៃសំណាកគ្រោងឆ្អឹងឆ្នាំ២០១០យកចេញពីផ្នូរនៅភូមិស្នាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាភាគពាយព្យបាននិយាយថាស្លាកស្នាមរបួសជាច្រើនខុសប្លែកពីធម្មតា ជាពិសេសនៅត្រង់ក្បាល ហាក់បីដូចជាត្រូវបានបង្កឡើងដោយអំពើហិង្សាកើតឡើងរវាងមនុស្សនឹងមនុស្ស។ ផ្នូរទាំងនេះក៏មានដាវមួយចំនួន និងសាស្ត្រាវុធវាយប្រហារផ្សេងៗទៀតត្រូវបានគេប្រើក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានេះដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការពិនិត្យនៃសំណាកគ្រោងឆ្អឹងឆ្នាំ២០១០ នៅផ្នូរនៅភូមិស្នាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាភាគពាយព្យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទានប្រោស ថ្ងៃនេះខ្ញុំបាទមានធុរៈ ដ្បិតប្រពន្ធខ្ញុំបាទទើបមកដល់ផ្ទះព្រឹកមិញនេះ ខ្ញុំបាទមិនទាន់បានសាកសួរសុខទុក្ខ វាថាប្រញាប់វិលទៅស្រុកវិញ ក្នុងវេលាថ្ងៃត្រង់នេះផង ដូច្នេះសូមព្រះតេជព្រះគុណមេត្តាឲ្យចៅចិត្របររថយន្តជំនួសខ្ញុំ បាទមួយពេលសិនចុះ។",
"question": "តើខ្ញុំបាទមានសាកសួរនៅពេលណា?",
"answer": "មិនទាន់បានសាកសួរសុខទុក្ខ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្ញុំទាប អ្នកខ្ពស់ បានជាខ្ញុំស្រឡាញ់អ្នក។ខ្ញុំសូមចិត្តអ្នកចុះ កុំខឹងអ្វីនឹងខ្ញុំ។ដោយស្រឡាញ់អ្នកពេកហើយ បានជាអម្បាញ់មិញ ខ្ញុំស្ទុះមកឱបអ្នក។សូមទោសអ្នកចុះ កុំប្រកាន់ខ្ញុំ។ខ្ញុំពិតជាស្រឡាញ់អ្នកមែន។ថ្ងៃនេះខ្ញុំចង់និយាយជាមួយនឹងអ្នកឲ្យបានវែងឆ្ងាយ ដើម្បីអ្នកយល់...។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាផ្នែកសំខាន់បំផុតនៃការស្រឡាញ់អ្នកដោយមានសូមចិត្តលើអ្នក?",
"answer": "សូមទោសអ្នកចុះ កុំប្រកាន់ខ្ញុំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបមន្តប្រេឆ្នៃដឺ (Bretschneider's formula) ជារូបមន្តទូទៅនៃរូបមន្តប្រាម៉ាហ្គឹបតា (Brahmagupta's formula) ចំពោះក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណចារឹកក្នុងរង្វង់ ដែលជារូបមន្តទូទៅនៃរូបមន្តហេរ៉ុង ចំពោះក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរូបមន្តប្រេឆ្នៃដឺ (Bretschneider's formula) និងជារូបមន្តទូទៅនៃរូបមន្តប្រាម៉ាហ្គឹបតា (Brahmagupta's formula) នៃក្រលាផ្ទៃចតុកោណចារឹក និងត្រីកោណ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អែងស្តែងជាមនុស្សមិនចូលចិត្តសាំញ៉ាំច្រើន។ មានពេកខ្លះគាត់លុបបោកខោអាវជាមួយសាប៊ូលាងដៃ ជូតមុខជាមួយក្រនាត់ជូតផ្ទះ ហូតបាយជាមួយចានដាក់ផេះបារី ជាដើម។ ពេលគេសួរគាត់ថា គាត់មានខ្វល់ពីសំលៀកបំពាក់គាត់ទេ។ គាត់ឆ្លើយថា «វាមិនកំសត់ពេកទេអី បើសិនជាដឹងថាខោអាវហ្នឹងចាញ់ទាំងក្រដាស់ខ្ចប់សាច់ទៀតនោះ។»",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលគាត់ចម្លើយថាដែលមិនកំសត់ពេកទេ?",
"answer": "ពេលដែលគេសួរគាត់ថា គាត់មានខ្វល់ពីសំលៀកបំពាក់គាត់ទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១៥ រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃម៉ាឡាកា ត្រូវបានបង្កើតដោយរាជវង្សរបស់ស្តេច១អង្គ ព្រះនាម បរមេស្វរៈ។ ស្តេចអង្គនេះមកពីតំបន់ប៉ាឡេមបាង និងមានសែស្រលាយពីរាជវង្សស្រីវិជ័យ ដែលបានភៀសខ្លួនពីតំបន់តេម៉ាសេក(បច្ចុប្បន្នសិង្ហបុរី)។ រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នេះបានគ្រប់គ្រងម៉ាឡេស៊ីឧបទ្វីបបច្ចុប្បន្ន ខេត្តប៉័ត្តានី(ភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ) និង កោះស៊ូម៉ាត្រាខាងកើត។ រាជាណាចក្រស៊ុលតង់មានអត្ថិភាពរយៈពេល១ទសវស្សរ៍ ដែលក្នុងអំលុងពេលនោះ សាសនាឥស្លាមបានរីកសាយភាយពាសពេញកម្រងកោះម៉ាឡេ។ ម៉ាឡាកាជាកំពង់ផែដ៏មមាញឹកជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នាពេលនោះ។",
"question": "តើរាជវង្សដែលបានបង្កើតរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នេះមានសែស្រលាយប៉ុន្មាន?",
"answer": "ពីរាជវង្ស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលមានសេដ្ឋកិច្ចមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប វៀតណាមនៅតែបន្តជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលឿនបំផុតប្រចាំសតវត្សទី២១។ សព្វថ្ងៃ វៀតណាមកំពុងមានវិបត្តិអំពើពុករលួយកម្រិតខ្ពស់ ពិរុទ្ធភាព បញ្ហាបរិស្ថាន និងកំណត់ត្រារំលោភសិទ្ធិមនុស្សខ្ពស់។ ប្រទេសនេះផងដែរកំពុងស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទាបបំផុតនៃរង្វាស់សេរីភាពស៊ីវិលអន្តរជាតិ សេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងសាសនា និងជនជាតិភាគតិច។ វៀតណាមជារដ្ឋសមាជិកមួយនៃបណ្ដាស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងអន្តររដ្ឋាភិបាលជាច្រើនរួមមាន៖ អាស៊ាន កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក កិច្ចព្រមព្រៀងទូលំទូលាយ និងវឌ្ឍនភាពនៃភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ អង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាដើម។ លើសពីនេះ វៀតណាមក៏ធ្លាប់បានកាន់អាសនៈនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានចំនួនពីរដងផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលឿនបំផុតប្រចាំសតវត្សទី២១ ហើយជារដ្ឋសមាជិកមួយនៃបណ្ដាស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងអន្តររដ្ឋាភិបាលជាច្រើន?",
"answer": "វៀតណាម",
"type": "explain"
},
{
"context": "រាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ក្នុងអនុតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពុជាមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ១៨១,០៣៥ សហាតិមាត្រការ៉េ មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសថៃនៅភាគខាងលិចនិងពាយ័ព្យ ប្រទេសឡាវនៅភាគឦសាន្ត ប្រទេសវៀតណាមនៅភាគខាងកើត និងឈូងសមុទ្រថៃនៅភាគនិរតី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរាជាណាចក្រកម្ពុជាប្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងមានប្រជុំប្រទេសមួយចំនួនជាប់មុខ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដោយចង់ឲ្យព្រះសិទ្ធត្ថបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ដូចដែលព្រាហ្មណ៍ទាយទុកនោះ ព្រះសុទ្ធោទនទ្រង់ចាត់ឲ្យគេយាមមិនឲ្យមានមនុស្សចាស់ ជរា ឈឺ ឬស្លាប់ ឲ្យព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់យល់ឃើញឡើយ អ្នកបម្រើភិលៀងនៅក្នុងដំណាក់របស់ព្រះអង្គមានសុទ្ធសឹងយុវវ័យទាំងអស់ ។ ការគង់នៅក្នុងរាជវាំង ព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់សោយសុខដោយកាមលោកីយគ្រប់ប្រការ ។ នៅថ្ងៃមួយ ព្រះបរមពោធិសត្វទ្រង់មានព្រះទ័យអផ្សុកយ៉ាងខ្លាំង ព្រះអង្គក៏ត្រាស់ឲ្យឆន្នអាមាត្យរៀបចំក្បួនដើម្បីនឹងទៅក្រសាលឧទ្យាន ។ នៅតាមផ្លូវព្រះអង្គទតឃើញ",
"question": "ព្រះសិទ្ធត្ថត្រាស់ឲ្យជាងអ្នកណាដែលមានសុទ្ធសឹងយុវវ័យទាំងអស់នៅក្នុងភូមិ?",
"answer": "អ្នកបម្រើភិលៀង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងមានប្រជាជនសរុប ៤៧២ ៦១៦ នាក់ គឺស្មើនឹង ៣,៦% នៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប (ទិន្នន័យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឆ្នាំ ២០១១)។ ក្នុងនោះមានបុរស ២៥៩ ៣៤៧ នាក់ និងស្ត្រី ២៧៨ ៨១៦ នាក់។ អត្រាកំនើនប្រជាជនប្រចាំឆ្នាំគឺ ២,៤%។ ប្រជាជន ៨៥,៥% ជាកសិករ ៧,៥% ជាពាណិជ្ជករ ៦% ជាអ្នកនេសាទ និង ១% ទៀតជាមន្ត្រីរាជការ។",
"question": "តើប្រជាជនខេត្តកំពង់ឆ្នាំងសរុបជាងមុនមានប៉ុន្មាននាក់?",
"answer": "៤៧២ ៦១៦ នាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "បំរើដើរពីភូមិមួយទៅភូមិមួយ ដោយកាន់រូបគំនូរទៅផង គេសួររកតើមានអ្នកស្គាល់ស្រីនោះរឺទេ។ ទីបំផុត គេទៅដល់ភូមិដែល កំបិរស់នៅ បំរើសួរអ្នកភូមិដោយបង្ហាញរូបគំនូរផង«តើអ្នកស្គាល់រូបនេះរីទេ»ដោយបានឃើញរូបគំនូរអ្នកភូមិទាំងនោះឆ្លើយភ្លាម «អូ! នេះជាប្រពន្ធ កំបិ ទេតើ!» ប្រាកដមែន លុះបំរើទៅដល់ខ្ទម កំបិ ក៏ឃើញស្រីម្នាក់រូបស្អាត។ មុខដូចរូបក្នុងគំនូរបេះបិទ «យើងមកចាប់នាងយកទៅជូនចៅវហ្វាយយើងហើយ» ពួកគេនិយាយហើយប៉ុនប៉ងនាំនាងចេញទៅ។ កំបិអង្វរ «សូមមេត្ដាកុំចាប់យកនាងទៅ» តែឥតអំពើឡើយ វាស្រែកទ្រហោយយំយ៉ាងខ្លាំងទាល់តែទឹកភ្នែកក្លាយជាថ្លុកមួយបន្ដាយមួយជំហាន។",
"question": "យ៉ាងណាមានអ្នកស្គាល់ស្រីនោះរឺទេ?",
"answer": "គេសួររកតើមានអ្នកស្គាល់ស្រីនោះរឺទេ ដោយទៅដល់ភូមិដែលកំបិរស់នៅ និងសួរអ្នកភូមិដោយបង្ហាញរូបគំនូរផង",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើដូចនេះត្រូវបង្ខំគូលីឲ្យធ្វើការលើសនេះទៅទៀត។ ត្រូវបង្ខំកាប៉ូរ៉ាល់ឲ្យចេះប្រើគូលីមែនទែន កុំឲ្យមាននៅទំនេរ... ។ ថីស្គាល់ទេ របៀបចាត់ការ តាមវិស្វករអាមេរិកឈ្មោះតៃល័រ។ គេលៃដូចម្ដេចកុំឲ្យគូលី កុំឲ្យជាង នៅទំនេរ... ។",
"question": "តើម៉ូដែលគេត្រូវបង្ខំកាប៉ូរ៉ាល់ឲ្យចេះប្រើគូលីមែនទែនគឺជាអ្វី?",
"answer": "តៃល័រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "(១០២) ហៃសាធុសប្បុរសទាំងឡាយអើយ អណ្តាប់នោះ ព្រះអាទិត្យរះភ្លឺឡើងហើយកូវ ព្រះមហាសត្វស្តេចដោះឡើងកក់ ជម្រះព្រះអង្គស្រង់ស្រេចហើយ ទ្រង់នូវគ្រឿងប្រដាប់សព្វប្រការ ហើយស្តេចសោយភោជនាហារ ដ៏មានរសពីសាផ្សេងៗ ទើបស្តេចលីលាទៅកាន់សាលាទាន មួយអន្លើនឹងអាមាត្រផងទាំងឡាយជាបរិវារ ស្តេចមានព្រះចំណង់ចង់ឲ្យ សត្តសតកមហាទាន ។",
"question": "យ៉ាងណាព្រះមហាសត្វស្តេចដោះឡើងកក់ជាមួយនឹងព្រះអង្គ?",
"answer": "ជម្រះព្រះអង្គស្រង់ស្រេចហើយ ទ្រង់នូវគ្រឿងប្រដាប់សព្វប្រការ ហើយស្តេចសោយភោជនាហារ ដ៏មានរសពីសាផ្សេងៗ",
"type": "explain"
},
{
"context": "អង្គការសហប្រជាជាតិមានស្ថាប័នសំខាន់ៗចំនួនប្រាំមួយ៖ មហាសន្និបាត ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ លេខាធិការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រុមប្រឹក្សាអាណាព្យាបាល (អសកម្មតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤)។ ប្រព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិ មានភ្នាក់ងារឯកទេស មូលនិធិ និងកម្មវិធីជាច្រើនដូចជា៖ ធនាគារពិភពលោក អង្គការសុខភាពពិភពលោក កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក យូណេស្កូ និងយូនីសេហ្វជាដើម។ លើសពីនេះ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល (NGOs) អាចនឹងត្រូវបានផ្តល់ឋានៈប្រឹក្សាជាមួយក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម និងទីភ្នាក់ងារផ្សេងទៀត ដើម្បីចូលរួមក្នុងការងារផ្សេងៗរបស់អង្គការ។",
"question": "មានស្ថាប័នសំខាន់ៗចំនួនប៉ុន្មាននៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ?",
"answer": "មានស្ថាប័នសំខាន់ៗចំនួនប្រាំមួយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រជាជននៅស្រុកសន្ទុក ភាគច្រើនគឺជាកសិករ ហើយមួយចំនួនតូចគឺជាជាងចំលាក់។ ហើយស្រុកនេះផងដែរក៍មានរមនីយដ្ឋានភ្នំសន្ទុក ពេលយើងចួលទៅដល់កន្លែងនោះ យើងនឹងឃើញធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាត នៅលើភ្នំនោះ មានដូចជាវត្តអារាម សត្វព្រៃដូចជាស្វា បក្សា បក្សី ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ ព្រះបាទជាន់ទុក ដែលមាននៅលើកំពូលភ្នំសន្ទុក",
"question": "តើស្រុកសន្ទុកមានអ្វីមាននៅលើភ្នំសន្ទុកដែលមានព្រះបាទជាន់ទុក?",
"answer": "ដូចជាវត្តអារាម សត្វព្រៃដូចជាស្វា បក្សា បក្សី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សមុទ្រចិនខាងកើត (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ East China Sea) ជាសមុទ្រស្ទើរបិទមួយស្ថិតនៅខាងកើតប្រទេសចិន។ វាជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងគ្រប់ដណ្ដប់លើផ្ទៃទឹក ១ ២៤៩ ០០០ គ.ម២។ នៅចិន គេហៅសមុទ្រនេះថា 東海(សមុទ្រខាងកើត) ចំនែកនៅកូរ៉េគេហៅថា 동중국해 (សមុទ្រខាងត្បូង)។",
"question": "តើសមុទ្រណាដែលជាសមុទ្រស្ទើរបិទមួយស្ថិតនៅខាងកើតប្រទេសចិនមានឈ្មោះជាតិមួយ?",
"answer": "សមុទ្រចិនខាងកើត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តតាកែវ គឺជាខេត្តមួយដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ស្ថិតនៅខាងលិចទន្លេបាសាក់ ខេត្តតាកែវ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តកំពត ខាងលិចជាប់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺខាងជើងឆៀងខាងលិច និងខេត្តកណ្តាលនៅខាងជើងនិងខាងកើត។ ហើយព្រំប្រទល់ភាគខាងត្បូងរបស់ខេត្តគឺព្រំដែនអន្តរជាតិជាមួយវៀតណាម(ខេត្តមាត់ជ្រូក)។ ទីក្រុងខេត្តដែលទើបនឹងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីរួមខេត្តដូនកែវ (អតីតហៅថាក្រុងតាកែវ) គឺជាទីក្រុងតូចមួយមានប្រជាជនសរុប ៣៩ ១៨៦ នាក់។ ខេត្តតាកែវគឺជាស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ខ្មែរ ដោយសារតែជាអតីតនគរវ្នំនិងអាណាចក្រចេនឡាស្ថិតនៅកណ្តាលតំបន់។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងព្រំដែនជាធម្មជាតិមួយដែលមានគំនិតលើវប្បធម៌ខ្មែរមួយនៃខេត្តតាកែវ?",
"answer": "ខេត្តតាកែវគឺជាស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ខ្មែរ ដោយសារតែជាអតីតនគរវ្នំនិងអាណាចក្រចេនឡាស្ថិតនៅកណ្តាលតំបន់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំបាខែងត្រូវបានកសាងនៅឆ្នាំ៩០៧នៃគ.ស ក្នុងរាជកាលព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅចំពីលើកំពូលភ្នំធម្មជាតិមួយ ដែលមានទីតាំងនៅចំកណ្តាលទីក្រុងយសោធរបុរៈ ឬអង្គរទី១ហើយស្ថិតនៅចន្លោះប្រាសាទអង្គរវត្ត និងក្រុងអង្គរធំ។ ចាប់ពីជើងភ្នំរហូតដល់កំពូលនៃប្រាសាទមានកម្ពស់ ៧៨ម៉ែត្រ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅចន្លោះភ្នំពីរទៀតដែរគឺ ភ្នំក្រោម និងភ្នំបូក។ ប្រាសាទភ្នំបាខែងជាប្រាសាទមួយស្ថិតនៅលើភ្នំធម្មជាតិ ដែលគេចាត់ទុកជា ប្រាសាទភ្នំមានតួប៉មប្រាំខ្វែងគ្នា និងមានប្រាំថ្នាក់។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅខាងឆ្វែងដៃផ្លូវពី ប្រាសាទអង្គរវត្តទៅ ប្រាសាទបាយ័ន ជាកន្លែងដែលអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបានយ៉ាងច្រើននៅពេលថ្ងៃលិច។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី១០ នៅរាជព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ (៨៨៩-៩១០) ដែលគោរពព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ភ្នំបាខែងមានកំពស់ ៦៥ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទភ្នំបាខែងមានកំពូល ១០៩ និងមានកំពស់ ៤៥ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះតំណាងឱ្យភ្នំព្រះសុមេរុ។ ប្រាសាទនេះមាន៧ជាន់ គឺជាន់ក្រោម ថ្នាក់ទាំងប្រាំ និងជាន់លើ ដែលតំណាងឱ្យឋានសួគ៌៧ជាន់របស់ ព្រះឥន្ទនៅក្នុងទេវកថារបស់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ កនែ្លងដែលភ្ញៀវទេសចរបរទេស តែងតែមកពពាក់ពពូនគ្នា មុនពេលដែលពួកគេត្រូវបញ្ចប់ ដំណើរទេសចរណ៍នៅលើទឹកដី ខេត្តសៀមរាប មុនពេល ដែលរាត្រីកាលមកដល់នោះ គឺប្រាសាទភ្នំបាខែង ទីនោះគឺជាទីប្រជុំនូវភ្ញៀវទេសចរ រាប់រយនាក់ក្នុងមួយថៃ្ងៗ ដើម្បីមើលថៃ្ងលិច និងមើលទេសភាព នៅតំបន់អង្គរស្ទើរតែទាំងមូល ។",
"question": "តើប្រាសាទភ្នំបាខែងស្ថិតនៅទីក្រុងណា និងស្ថិតនៅលើមុខងារណា?",
"answer": "ប្រាសាទភ្នំបាខែងស្ថិតនៅចំកណ្តាលទីក្រុងយសោធរបុរៈ ឬអង្គរទី១ ហើយស្ថិតនៅចន្លោះប្រាសាទអង្គរវត្ត និងក្រុងអង្គរធំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រួសារអ៊ែនស្ទែនមិនមែនជាអ្នកប្រតិបត្តិសាសនាជ្វីហ្វទេ។ អ៊ែនស្ទែនបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាកាតូលិក ពីអាយុ៥ឆ្នាំដល់១០ឆ្នាំ។ ទោះបីជាអ៊ែនស្ទែនមានការលំបាកក្នុងការនិយាយស្ដីក៏ដោយ ក៏គាត់អាចក្លាយជាសិស្សឆ្នើមជាងគេក្នុងសាលា។",
"question": "អ៊ែនស្ទែនមានចម្លើយខ្លួនឯងអ្វី?",
"answer": "អ៊ែនស្ទែនមិនមែនជាអ្នកប្រតិបត្តិសាសនាជ្វីហ្វទេ ប៉ុន្តែគាត់បានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាកាតូលិក ហើយក៏មានការលំបាកក្នុងការនិយាយស្ដីជាងគេក្នុងសាលា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រីព្រះមហាសត្វ លុះព្រឹកឡើង ស្តេចឡើងគង់លើរាជរថ គិតដ៏អ្នកប្រដាប់ដ៏ប្រសើរ ក្សិណនោះ សម្តេចព្រះរាជមទ្រី ព ព្រះរាជកុមារទាំងពីរទៅគង់លើរាជរថ រួចស្តេចទៅកាន់មេក្មេក បាក្មេក សូមឲ្យលោកអនុញ្ញាតិឲ្យដំណើរទៅ នឹងព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរនោះហោង ។ (១០៩) រីព្រះមហាសត្វ ស្តេចថ្វាយបង្គំលាព្រះវរមាតាបិតា ក្រាបទូលដោយដំណើរ ស្តេចនឹងទៅនោះឯង ។ រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គឈ្នះនូវមារាធិរាជ អាចមានព្រះបន្ទូលនូវបាទព្រះគាថា ថា ភិក្ខុអើយ រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ កាលណាស្តេចចេញ អំពីជេតុត្តរនគរនោះ ព្រះអង្គក្រាបទូលព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យ ដែលព្រះអង្គតែងសោយរាជ្យឋិតនៅដោយគន្លងធម៌ដ៏ប្រសើរ ថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេពក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ ព្រះអង្គបំបរបង់អញខ្ញុំចេញ (១១០) ក៏អញខ្ញុំនឹងចេញទៅសាងព្រះផ្នួស បួសនៅនាភ្នំវង្កតបព៌តនោះឯងហោង ។ បពិត្រព្រះមហារាជ បើអ្នកណាមួយកើតឡើងក្នុងលោកនេះ ជំពាក់នឹងកាមគុណ ហើយ អ្នកនោះឯងនឹងលុះក្នុងចំណងយមរាជមិនខាន ។ អញខ្ញុំនឹងទៅទូន្មានអាត្មាខ្ញុំឯង ហើយនឹងសាងព្រះផ្នួស ចម្រើន មេត្តាភាវនា នៅនាភ្នំវង្កតបព៌ត ដោយនូវអ្នកស្រីពិរាស្ត្រ គេបំបរបង់អញខ្ញុំហោង ។ បពិត្រមហាក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ អញខ្ញុំនឹងទៅនៅនាព្រៃនោះ មួយអន្លើនឹងម្រឹគពាលសាហាវជាដើម មានរាជសីហ៍ ដំរីព្រៃ ខ្លាធំ ខ្លាដំបង អញខ្ញុំនឹង សូត្រមន្តចម្រើនភាវនានៅនាព្រៃនោះ ។ បពិត្រព្រះជនកអើយ សូមឲ្យអម្ចាស់គង់នៅនារាជសម្បត្តិ ជាសុខសប្បាយទៅហោង ។",
"question": "តើដំណើរការសំខាន់នៅក្នុងរៀងនេះគឺជាអ្លឺម៉ាស្លឹកនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "នាភ្នំវង្កតបព៌ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឆ្នាំ ១៨៧៦ រដ្ឋាភិបាលបារាំង បានបែងចែកដែនកម្ពុជាក្រោម ចេញជា ៤ តំបន់រដ្ឋបាលធំៗ ហៅថា circons cription administrative ក្នុងតំបន់និមួយៗ ត្រូវបានបែងចែកចេញជានិគម តូចៗ (arrondissement ) ដូចខាងក្រោម៖",
"question": "តើក្នុងឆ្នាំ ១៨៧៦ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានបែងចែកដែនកម្ពុជា成什么样?",
"answer": "៤ តំបន់រដ្ឋបាលធំៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គេអាចមើលឃើញភ្នំជីសូរតាំងពីច្រកចូលទៅកាន់ភ្នំតាម៉ៅ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ ឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរណ៍ត្រូវបន្តដំណើរប្រមាណ ២៥គ.ម ទើបទៅដល់ទីនោះ។ នៅលើភ្នំជីសូរ មានប្រាសាទបុរាណមួយថ្វីត្បិតតែមានសភាពបាក់បែកភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈល្អផ្តាច់លើសប្រាសាទនានា នៅក្នុងតំបន់នេះ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាក់លាក់ជាមួយនឹងការទៅទំនេរនៅលើភ្នំជីសូរតាំង?",
"answer": "នៅលើភ្នំជីសូរ មានប្រាសាទបុរាណមួយថ្វីត្បិតតែមានសភាពបាក់បែកភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈល្អផ្តាច់លើសប្រាសាទនានា នៅក្នុងតំបន់នេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងខណៈនោះដែរ ពញាធម្មរាជា ក៏បង្ហាញពុតត្បុតរបស់ខ្លួនឲ្យឃើញជាក់ស្ដែង ដោយបញ្ជូនរាជវង្សានុវង្សព្រះអង្គទាំងព្រះរាជទ្រព្យខ្លះទៀត ក្រៅពីលំពែង និងព្រះខ័ឌ្គរាជ្យទៅថ្វាយព្រះបាទស្រីរាជា ហើយនិងរៀបចំទ័ពមាំមួនការពារកុំឲ្យទ័ពក្មួយជ្រៀតចូលមកលើដែនដីដែលខ្លួនហួងហែងនោះបាន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបង្ហាញពុតត្បុតរបស់ពញាធម្មរាជា និងការរៀបចំទ័ពមាំមួនការពារកុំឲ្យទ័ពក្មួយជ្រៀតចូលមកលើដែនដី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឯចៅចិត្រតអំពីនោះ មិនបានជួយធ្វើអ្វីទៀតទាល់តែដល់បាយឆ្អិន ទើបដួសបាយដាក់ចាន ដាក់ត្រីចៀន ឆាសាច់គោ យកទៅជូនលោក ហ្លួង ឯខ្លួនឯងនិងនាងនារីបរិភោគនឹងស្លឹកឈើ ឯលោក បាឡាត់ស្រុកបរិភោគនឹងក្រដាសកាសែត ដែលខ្ចប់អីវ៉ាន់មកពីផ្សារសង្កែ៕",
"question": "តើអ្វីដែលទើបដួសបាយដាក់ចាន ដាក់ត្រីចៀន ឆាសាច់គោ យកទៅជូនលោក ហ្លួង ឯខ្លួនឯងនិងនាងនារីបរិភោគនឹងស្លឹកឈើ ឯលោក បាឡាត់ស្រុកបរិភោគនឹងក្រដាសកាសែត ដែលខ្ចប់អីវ៉ាន់មកពីផ្សារសង្កែ៕?",
"answer": "ឯចៅចិត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងសម័យរាជវង្សមិង រាជធានីប្រទេសចិនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរចំនួនពីរលើក៖ លើកទីមួយគឺផ្លាស់មកតាំងនៅណានជិង និងលើកទីពីរគឺនៅប៉េកាំង។ នៅក្នុងសម័យនេះ អ្នកប្រាជ្ញល្បីៗជាច្រើនបានផុសចេញមកដោយបន្សល់ទុកនូវការអប់រំ ប្រៀនប្រដៅដ៏ប្រពៃសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងពីរជំនាន់គឺបច្ចុប្បន្ននិងអនាគត។ ពួកអ្នកប្រាជ្ញទាំងនោះបានក្លាយជាកម្លាំងគាំទ្រនូវឧស្សាហកម្មនិងពាណិជ្ជកម្មក្នុងចលនាធ្វើពហិការពន្ធ បូករួមទាំងការការពារជាតិខ្លួននិងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនពីការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុន និងការលុកលុយរបស់ពួកម៉ាន់ជូ។ កត្តាទាំងអស់នេះបានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុជាតិចុះខ្សោយជាងមុនបន្តិច។",
"question": "យ៉ាងណាផ្លាស់ប្តូររាជធានីនៅក្នុងសម័យរាជវង្សមិង?",
"answer": "លើកទីមួយគឺផ្លាស់មកតាំងនៅណានជិង និងលើកទីពីរគឺនៅប៉េកាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំនែកឯ ជនជាតិខ្មែរវិញ សូម្បីតែមនុស្សមិនជឿនលឿនក្តី ក៏ស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏រឹងមាំដែរ ។ ខ្មែរមានតុលាការសម្រាប់កាត់ក្តីដោយក្រឹត្យក្រមជាលក្ខណៈ លាយលក្ខណ៍អក្សរ ។ ខ្មែរប្រតិបត្តិដោយជ្រះថ្លាជាទីបំផុតនូវសាសនាមួយដែលមានទ្រឹស្តី្គ គម្ពីរក្បួនខ្នាតជាភាសាពិសិដ្ឋ (បាលី) គណៈសង្ឃដែលផ្តល់ចំពោះគេក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះនូវទស្សនៈទានស្តីពី លោក និងបរលោក ព្រមទាំងទស្សនៈទានត្រឹមត្រូវដែលជាទស្សនៈទានប្រតិបត្តិដោយពាក់កណ្តាល នៃមនុស្សជាតិអាស៊ី ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាវិធីសាស្ត្រសម្រាប់កាត់ក្តីជាធម្មជាតិខ្មែរ?",
"answer": "ខ្មែរមានតុលាការសម្រាប់កាត់ក្តីដោយក្រឹត្យក្រមជាលក្ខណៈលាយលក្ខណ៍អក្សរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហេតុនោះ ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលនឹងព្រះមហាសារីបុត្តតេ្ថរថា ហៃបាសារីបុត្តអើយ រីព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី ទ្រង់គភ៌ អញតថាគត បរិបូណ៌បាន១០ខែហើយ ព្រះនាងទៅទតមើលព្រះនគរ ប្រទក្សិណ ៣ ជុំរួចហើយ ព្រះនាងត្រឡប់វិលមក ដល់កណ្តាលផ្លូវហើយ ក៏ប្រសូត្រអញតថាគតនៅកណ្តាលឈ្មួញធំ ។",
"question": "តើព្រះមហាសារីបុត្តតេ្ថរថាសម្រាប់អ្វីមុនពេលប្រទក្សិណ ៣ ជុំ?",
"answer": "ហៃបាសារីបុត្តអើយ រីព្រះនាងសុបារសុប្បតីទេវី ទ្រង់គភ៌ អញតថាគត",
"type": "extract"
},
{
"context": "លក្ខណៈ ពិសេសៗមួយចំនួនរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺរួមមាន រូបសំណាកយាយម៉ៅពេជ្រនិល រូបសំណាកតារែកទឹកត្នោត រូបសំណាកយាយតី (កោដូនតី) តេទឹកពុះ កំពង់ចម្លងកំពង់ស្ពឺ មានដុះដើមស្ពឺ ភ្នំឱរ៉ាល់ (ដែលខ្ពស់ជាងគេនៅកំពង់ស្ពឺ) ភ្នំគិរីរម្យ (ប្រភពវារីអគ្គិសនីមានចម្ការស្រល់ និងជាកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងខេត្ត) ទីតាំងវាំងចាស់ (ស្ថានីយប្រវត្តិសាស្ត្រស្រុកឧដុង្គ) របាំជនជាតិសួយ (ជនជាតិភាគតិចសួយមានតែមួយក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងមានការស្រាវជ្រាវបង្កើតបានរបាំចំនួន៧ជាអត្តសញ្ញាណរបស់ខេត្ត) និងដើមត្នោតនិមិត្តរូបជាតិដុះច្រើនជាងគេនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ៕",
"question": "មានលក្ខណៈ ពិសេសៗមួយចំនួននៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺមួយណាដែលមានប្រភេទរូបសំណាកមួយចំនួនខាងលើ?",
"answer": "រូបសំណាកយាយម៉ៅពេជ្រនិល រូបសំណាកតារែកទឹកត្នោត រូបសំណាកយាយតី (កោដូនតី)",
"type": "extract"
},
{
"context": "មិនដូចជាឈ្មោះភាគច្រើននៃទីកន្លែងនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ \"សេអ៊ូល\" មិនមានអក្សរ \"ហានចា\" (Hanja, តួអក្សរចិនដែល ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងភាសាកូរ៉េ) ដែលស៊ីគ្នានោះទេ។ ឈ្មោះជាភាសាចិន សំរាប់ទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសនាពេលថ្មីៗនេះគឺ 首尔 (simplified), 首爾 (traditional) (Shǒuěr), ដែលមានសំលេងប្រហាក់ប្រហែលខ្លះទៅនឹង \"សេអ៊ូល\" នៅពេលអានជាភាសាចិនតាមបែប ម៉ាន់ដារីន (Mandarin Chinese).",
"question": "យ៉ាងណាមិនដូចជាឈ្មោះភាគច្រើននៃទីកន្លែងនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េមិនមានអក្សរ 'ហានចា'?",
"answer": "មិនមានអក្សរ 'ហានចា' ក្នុងបែបជ្រើសរើសនាពេលថ្មីៗ នៃឈ្មោះជាភាសាចិន សំរាប់ទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសជា 首尔 (simplified) និង 首爾 (traditional)",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកប្រឹក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតរបស់ហ្វែរមីគឺ បណ្ឌិត ល្វីហ្គី ពុសស្យានទី។ នៅឆ្នាំ១៩២៤ ហ្វែរមីបានចំនាយពេលមួយឆមាសនៅហ្គឺតថីនហ្គេន ហើយបានស្នាក់នៅប៉ុន្មានខែនៅឡៃដេន ជាមួលលោក ផោល អេរេនហ្វេស្ត (Paul Ehrenfest)។ ចាប់ពីខែមករាឆ្នាំ១៩២៥ ដល់រដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ១៩២៦ លោកស្នាក់នៅសាកលវិទ្យាល័យហ្វ្លូរ៉ង់។ នៅក្នុងកំឡុងពេលនោះ លោកវបានធ្វើការលើ ស្ថិតិហ្វែរមី-ឌីរ៉ាក់។ នៅពេលលោកមានអាយុ២៤ឆ្នាំ លោកបានទទួលឋានៈជាសាស្ត្រចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យរ៉ូម (នាំមុខគេផ្នែករូបវិទ្យាអាតូមិចនៅអ៊ីតាលី) ដែលនៅទីនោះលោកបានឈ្នះការប្រកូតមួយដែលរៀបចំដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យ អរសូ ម៉ារីយ៉ូ ករប៊ីណូ (Orso Mario Corbino) នាយកវិទ្យាស្ថានរូបវិទ្យា។ ករប៊ីណូបានជួយហ្វែរមីក្នុងការជ្រើសរើសក្រុមការងារ ដែលប្រមូលផ្ដុំដោយមនុស្សពូកែៗមាន អេដូអារដូ អាម៉ាល់ឌី (Edoardo Amaldi), ប៊្រុយណូ ប៉ុងតេករវ៉ូ (Bruno Pontecorvo), ហ្វ្រង់កូ រ៉ាសិតទី (Franco Rasetti) និង អេមីល្យូ សេហ្គ្រែ (Emilio Segrè)។ ចំពោះការសិក្សាផ្នែកទ្រឹស្ដី មានការចូលរួមផងដែរពី អេតូរ៉េ ម៉ាចូរ៉ាណា (Ettore Majorana) ។ ក្រុមការងារនេះធ្វើការលើការពិសោធន៍ល្បីៗរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៩៣៣ រ៉ាសិតទី បានចាកចោលអ៊ីតាលីទៅនៅកាណាដានិងអាមេរិកបាត់ ចំនែកប៉ុងតេករវ៉ូ បានចេញទៅបារាំង ហើយសេហ្គ្រែបានចេញទៅបង្រៀននៅប៉ាឡែម៉ូ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបណ្ឌិតរបស់ហ្វែរមី ល្វីហ្គី ពុសស្យានទី ដែលមានជឿជាងការងារនៅក្នុងសាលារ៉ូម និងការជ្រើសរើសក្រុមការងារជាមួលលោក ផោល អេរេនហ្វេស្ត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ បារាំងបានអនុញ្ញាតអោយប្រជាជនខ្មែរបង្កើតគណបក្សនយោបាយ និងប្រារព្ធការបោះឆ្នោតសម្រាប់សភាប្រឹក្សា ដែលនឹងផ្ដល់ប្រឹក្សាដល់ព្រះមហាក្សត្រលើសេចក្ដីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេស។ គណបក្សសំខាន់ៗពីរត្រូវបានដឹកនាំ ដោយព្រះអង្គម្ចាស់ក្នុងខ្សែរាជវង្ស។ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដឹកនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់ (អ្នកអង្គម្ចាស់) ស៊ីសុវត្ថិ-យុត្តិវង្ស បានចូលទៅក្ដាប់បានឯករាជ្យភ្លាមៗ កំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យ និងរដ្ឋាភិបាលអាស្រ័យសភា។ អ្នកគាំទ្រគណបក្សនេះគឺជាពួកគ្រូបង្រៀន ពួកមន្ត្រីរាជការក្នុងស្រុក ពួកសមាជិកនៃសមណភេទពុទ្ធសាសនាសកម្មៗខាងនយោបាយ និងអ្នកដទៃៗផ្សេងទៀត ដែលគោលគំនិតរបស់ពួកគេត្រូវរងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយសារការអំពាវនាវជាតិនិយមនៃ សារព័ត៌មាន \"នគរវត្ត\" មុនពេលត្រូវបានបិទដោយពួកបារាំងនៅឆ្នាំ ១៩៤២។ ពួកអ្នកប្រជាធិបតេយ្យមួយចំនួនបានពេញចិត្តពេញថ្លើមជាមួយនឹងមធ្យោបាយហិង្សាមួយចំនួនរបស់ខ្មែរឥស្សរៈ។ គណបក្សសេរីនិយម ដឹកនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម-នរិន្ទដេត (Norodom Norindeth) តំណាងអោយចំណាប់អារម្មណ៍នៃពួកឥស្សរជនចាស់ៗនៅតាមជនបទ រួមមានពួកម្ចាស់ដីធំៗជាដើម។ ពួកគេចូលចិត្តការបន្តទម្រង់ទំនាក់ទំនងអាណានិគមជាមួយបារាំងជាង ហើយគាំទ្រកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យសើៗ។ ការបោះឆ្នោតសភាប្រឹក្សាបានប្រារព្ធឡើងនៅខែ កញ្ញា ១៩៤៦ ពួកអ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានឈ្នះ ៥០ ក្នុងចំណោម ៦៧ កៅអី។",
"question": "នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ គណបក្សណាដែលបានចូលទៅក្ដាប់បានឯករាជ្យភ្លាមៗ កំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យ និងរដ្ឋាភិបាលអាស្រ័យសភា?",
"answer": "គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដឹកនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់ (អ្នកអង្គម្ចាស់) ស៊ីសុវត្ថិ-យុត្តិវង្ស",
"type": "extract"
},
{
"context": "អែងស្តែងបានបោះពុម្ភស្នាដៃផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រចំនួនជាង៣០០ច្បាប់ និងមិនមែនវិទ្យាសាស្ត្រចំនួនជាង១៥០ច្បាប់។ អែងស្តែងត្រូវបានសហគមន៍រូបវិទ្យាគោរពនិងស្ញើចសរសើរ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ទស្សនាវដ្ដីថាម បានដាក់ងារអោយលោកថា បុគ្គលប្រចាំសតវត្សរ៍។",
"question": "តើអែងស្តែងមានប៉ុន្មានច្បាប់នៃស្នាដៃផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ?",
"answer": "ជាង៣០០ច្បាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅភ្នំពេញ ព្រះសីហនុ កំពុងដើរតួជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ដែលជាតំណែងដ៏លំបាកក្នុងការចរចាជាមួយពួកបារាំងដើម្បីទាមទារឯករាជ្យពេញលេញ ក្នុងខណៈពេលនោះដែរ ទ្រង់ក៏ព្យាយាមដើម្បីធ្វើអព្យាក្រឹតកម្មពួកអ្នកនយោបាយនិងអ្នកគាំទ្រគណបក្សនៃពួកខ្មែរឥស្សរៈ និង វៀតមិញ ដែលពួកគេចាត់ទុកទ្រង់ថាជាអ្នកចូលដៃជាមួយពួកបារាំង។ កំឡុងសម័យកាលដ៏ជ្រួលច្របល់រវាងឆ្នាំ ១៩៤៦ និង ១៩៥៣ ព្រះសីហនុបានបង្ហាញនូវសម្បទានគួរអោយកត់សំគាល់នូវជីវិតនយោបាយ ដែលបានជម្រុញនាំឱ្យមានការគាំទ្រព្រះអង្គមុន និងក្រោយធ្លាក់ពីអំណាចនៅ ខែ មីនា ១៩៧០។ ពួកខ្មែរឥស្សរៈជាចលនាទ័ពព្រៃមួយដែលកើតឡើងដោយឯកឯងយ៉ាងធំក្រៃលែង ដែលបានកំពុងតែប្រតិបត្តិការនៅតាមតំបន់ព្រំដែននានា។ ក្រុមនេះរួមមានពួកឆ្វេងនិយមក្នុងស្រុក ពួកឆ្វេងនិយមយួន ពួកជាតិនិយមប្រឆាំងរាជាធិបតេយ្យ (ខ្មែរសេរី) ដែលស្ម័គ្រស្មោះទៅខាងលោកសឺន-ង៉ុកថាញ់ ហើយពួកចោរប្លន់សាមញ្ញបានកំពុងទាញប្រយោជន៍ពីភាពវឹកវរនាំគ្នាបង្កភេរវកម្មលើពួកអ្នកស្រុកអ្នកភូមិ។ ទោះបីជាឱកាសរបស់ពួកគេមាន និងបាត់បង់ទៅវិញកំឡុងសម័យក្រោយសង្គ្រាមក៏ដោយ (គ្រោះកាចដ៏សំខាន់មួយគឺការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលជាមិត្តឆ្វេងនិយមនៅបាងកកនៅឆ្នាំ ១៩៤៧) ក៏នៅឆ្នាំ ១៩៥៤ ពួកខ្មែរឥស្សរៈកំពុងតែប្រតិបត្តិការជាមួយពួកវៀតមិញ បើតាមការប៉ាន់ស្មានខ្លះថាដូចជាបានគ្រប់គ្រង ៥០ ភាគរយជាងនៃទឹកដីរបស់កម្ពុជា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រះសីហនុ ដែលជាធម្មតាចៅជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៅក្នុងសម័យកាលដ៏ជ្រួលច្របល់ ដែលបានជម្រើសដើម្បីគាំទ្រព្រះអង្គមុន និងបានធ្វើការជាមួយពួកគេនៅក្នុងការចូលដៃជាមួយពួកបារាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រជាជនក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យសរុបមាន ១៦០ ១៩៦នាក់ក្នុងនោះមានបរុស ៨០ ៤៦៥នាក់ និងស្ត្រីចំនួន ៧៩ ៧៣១នាក់។ ចំនួនខុសគ្នារវាងបុរស និងស្ត្រីដែលមានលក្ខណៈខុសគ្នាធំធេងនោះគឺមាននៅក្នុងស្រុក ចុងកាល់ប៉ុណ្ណោះ ។ ចំណែកស្រុកអន្លង់វែង បន្ទាយអំពិល សំរោង និងត្រពាំងប្រាសាទ ចំនួនខុសគ្នារវាងស្ត្រី និងបុរសមានចំនួនតិច ។",
"question": "ប៉ុន្មាននាក់ជាធនាគារក្នុងខេត្តឧត្តរមាន?",
"answer": "១៦០ ១៩៦",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភូមាមានចំនួនប្រជាជនប្រមាណ ៥០.៥១លាននាក់ ដង់ស៊ីតេប្រជាជន ៦១នាក់/គម២ ។ ភូមាមានប្រជាជនជាច្រើនជនជាតិ ទើបបង្កឱ្យកើតមានបញ្ហារឿងជនជាតិភាគតិច មានច្រើនជាតិពន្ធុ ដូចជា ភូមា ៦៣% ថៃយ៉ៃ ១៦% មន ៥% យ៉ាក់ខៃ ៥% ការៀង ៣.៥% កាឈិន ៣% ថៃ ៣% ឈិន ១% ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធរណ៍មានប្រជាជនជាច្រើនជនជាតិទើបបង្កឱ្យកើតមានបញ្ហារឿងជនជាតិភាគតិច នៅក្នុងភូមាសាច់នេះ?",
"answer": "ភូមា ៦៣% ថៃយ៉ៃ ១៦% មន ៥% យ៉ាក់ខៃ ៥% ការៀង ៣.៥% កាឈិន ៣% ថៃ ៣% ឈិន ១%",
"type": "explain"
},
{
"context": "អូទ្រីស-ហុងគ្រីជារដ្ឋមួយក្នុងសម្ព័ន្ធភាពមហាអំណាចកណ្តាលនាសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដោយបានផ្ទុះឡើងក្រោយពីខ្លួនបានប្រកាសសង្គ្រាមទៅលើព្រះរាជាណាចក្រស៊ែប៊ីនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩១៤។ ចក្រភពនេះត្រូវបានរំលាយជាផ្លូវការបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរយោធាបានចុះហត្ថលេខាលើយុទ្ធសន្តិភាពវីឡាជូស្ទីនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩១៨។ ព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី និងសាធារណរដ្ឋអូទ្រីសទីមួយត្រូវបានចាត់ទុកជារដ្ឋស្នងតាមច្បាប់។ ចំណែកឯតំបន់ប៉ែកខាងលិច និងខាងត្បូងនៃចក្រភពត្រូវបានបង្កើតចេញជា សាធារណរដ្ឋឆេកូស្លូវ៉ាគីទីមួយ សាធារណរដ្ឋប៉ូឡូញទីពីរ និងព្រះរាជាណាចក្រយូហ្គោស្លាវី ហើយទឹកដីដែលនៅសល់ទាំងប៉ុន្មានត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យព្រះរាជាណាចក្ររូម៉ានី និងអ៊ីតាលីនៅក្នុងឆ្នាំ១៩២០។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរដ្ឋមួយជាប់នឹងសម្ព័ន្ធភាពមហាអំណាចកណ្តាលនាសង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងការរំលាយរដ្ឋស្នងនៅក្រោមចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សហភាពសូវៀតបានបង្ខំឱ្យប្រទេសបាលទិក (មានដូចជា លីទុយអានី ឡេតូនី និងអេស្តូនីដែលស្ថិតនៅក្នុង\"ឥទ្ធិពលសហភាពសូវៀត\"ក្រោមកតិកាសញ្ញាម៉ូឡូតូវ–រីបិនត្រូប) ឱ្យចុះហត្ថលេខាលើ\"កតិកាសញ្ញាជំនួយជនុបត្ថម្ភ\"ដែលនឹងកំណត់ទីតាំងឈរជើងរបស់កងទ័ពសូវៀតនៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ។ មិនយូរប៉ុន្មាន កងយោធាសូវៀតក៏ត្រូវផ្លាស់ទីទៅក្នុងប្រទេសទាំងបី។ ប្រទេសហ្វាំងឡង់បានបដិសេដមិនព្រមចុះលើកតិកាសញ្ញាជាមួយសូវៀតទេនិងថែមទាំងបដិសេដមិនព្រមប្រគល់ទឹកដីខ្លួនទៅឱ្យសូវៀតផងដែរ។ សហភាពសូវៀតបានវាយចូលប្រទេសហ្វាំងឡង់នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៩ ហើយជាលទ្ធផល សូវៀតត្រូវបានបណ្តេញចេញពីអង្គការសង្គមប្រជាជាតិ។ ទោះជាសូវៀតមានចំនួនកម្លាំងទ័ពច្រើននិងអាវុធទំនើបៗច្រើនជាងហ្វាំងឡង់ក្តីប៉ុន្តែជ័យជម្នះយោធារបស់សូវៀតនៅក្នុងសង្គ្រាមគឺមានចំនួនតិចតួចណាស់។ សង្គ្រាមហ្វាំងឡង់-សូវៀតបានបញ្ចប់នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៤០ ដោយទទួលសម្បទានបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះពីហ្វាំងឡង់។",
"question": "តើសង្គ្រាមហ្វាំងឡង់-សូវៀតមានចំនួនតិចតួចណាស់ជាងមុនមិនមែន?",
"answer": "ទទួលសម្បទាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលសូត្រនូវបាទព្រះគាថា ហៃភិក្ខុទាំងឡាយអើយ នាកាលព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ តែងទ្រង់ធ្វើសេចក្តីចម្រើនដល់រាស្ត្រ លុះស្តេចចូលដល់នគរ សម្តេចអមរិន្ទ្រាកោសីយ ក៏ទ្រង់បង្អុរនូវភ្លៀងរ័ត្នទាំង៧ប្រការឲ្យធ្លាក់ចុះមកក្នុងព្រះរាជមន្ទីរមួយរំពេច ។ កាលនោះព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរទ្រង់មានព្រះប្រាជ្ញាដ៏ប្រសើរឧត្តម តែងទ្រង់អប់រំបន្ទំបារមី រៀងរាបដរាបដល់អស់ព្រះជន្មទិវង្គតទៅ ព្រះអង្គក៏បានទៅកើតនៅនាតុសិតសួគ៌ាទេវលោក បានជាទេវបុត្រ១ព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាមថា សន្តុស្សិតទេវបុត្រ ប្រាកដហោង ។",
"question": "តើបទណាដែលបានរីអាថ៌ធម៌ឯណានៅក្នុងអត្ថបទមាន់ទេ?",
"answer": "បទព្រះបាលីឯណា",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងកំឡុងពេលកាន់អំណាច មនោគមវិជ្ជាខ្មែរក្រហមបានផុះចេញជារូបរាងឡើងបន្ទាប់ពីពួកមជ្ឈឹមបក្សដែលដឹកនាំដោយប៉ុល-ពតបានកម្ចាត់រាល់ធាតុទាំងអស់នៃថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ខ្លួន (អ្នកដែលមានមនោគមវិជ្ជាខុសពីពួកមជ្ឈឹមបក្ស)។ មនោគមវិជ្ជារបស់មជ្ឈឹមបក្សនេះគឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងម៉ាក្សនិយមជាមួយនឹងគំនិតជាតិនិយម (ជ្រុលហួស)។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី រាល់សកម្មភាពរបស់ពួកខ្មែរក្រហមគឺសុទ្ធតែផ្ទុយពីលទ្ធិម៉ាក្សទាំងអស់ សកម្មភាពរបស់ខ្មែរក្រហមនេះត្រូវបានអ្នកប្រវត្តិវិទូមួយចំនួនធំចាត់ទុកថាជាការប្រឆាំងនឹងលទ្ធិម៉ាក្សទៅវិញ ពួកគេច្រើនសំដៅទៅវាថា'បដិវត្តន៍ប្រជាកសិករ'។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកដែលមានមនោគមវិជ្ជាខ្មែរក្រហមបានផុះចេញជារូបរាង?",
"answer": "មនោគមវិជ្ជាខ្មែរក្រហមបានផុះចេញជារូបរាងពីពួកមជ្ឈឹមបក្សដែលដឹកនាំដោយប៉ុល-ពត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទំព័រដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំង ដែលមានអាថ៌កំបាំងពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្យ៉ាងវិញទៀតការបូជា ក្របីនៅសម័យបាយ័នមានកំណើតយូរយារណាស់មកហើយ ដូចមានចម្លាក់ប្រាសាទបាយ័នជាសក្ខីភាពស្រាប់ ។ ទំនៀមទម្លាប់ប្រជាប្រិយខ្មែរនេះ និងទំនៀមទម្លាប់ពួកខ្មែរលើ បានកើតចេញពីពុម្ពវប្បធម៌តែមួយដែលបានចាប់ បដិសន្ធិឡើងនៅសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ។",
"question": "តើទំនៀមទម្លាប់ប្រជាប្រិយខ្មែរនិងទំនៀមទម្លាប់ពួកខ្មែរមានកំណើតមកពីអ្វី?",
"answer": "ពុម្ពវប្បធម៌តែមួយដែលបានចាប់ បដិសន្ធិឡើងនៅសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩-១៩៩៣ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានកាន់តួនាទីជាច្រើនក្នុងរដ្ឋបាលកម្ពុជា (សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងបន្ទាប់មករដ្ឋកម្ពុជា) សម្តេចកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសពីឆ្នាំ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៥ និងពីឆ្នាំ១៩៨៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៩១ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលសម្តេចហ៊ុនសែនបានកាន់តំណែងជាដៃមន្ត្រីការបរទេសមក្នុងរដ្ឋបាលកម្ពុជា?",
"answer": "ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៨១ សម្តេចហ៊ុនសែនបានកាន់តំណែងជាដៃមន្ត្រីការបរទេស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ផ្ទះសំបែងសាងសង់លើសសរដែលមានកំពស់ពី១ទៅ២ម៉ែត ដើម្បីអោយខ្យល់ចេញចូលបានល្អ។ ជញ្ជាំង ដំបូល និងទ្វារ ធ្វើឡើងពីចំរៀកឫស្សី។ ផ្ទះជាធម្មតាមានរាងជាចតុកោណកែង ៣គុណ៥ម៉ែត។ សព្វថ្ងៃ ជនជាតិទំពួនដែលមានជីវភាពធូរធារសាងសង់ផ្ទះឈើប្រក់ស័ង្កសី ដើម្បីជាសញ្ញានៃភាពមានបានរបស់ពួកគេ។ នៅតំបន់ខ្លះ ជនជាតិទំពួនរស់នៅក្នុងផ្ទះសហគមន៍ ដែលអាចមានប្រវែងដល់ទៅ៦០ម៉ែត។",
"question": "តើផ្ទះសំបែងមានរាងជាច្រើន?",
"answer": "រាងជាចតុកោណកែង",
"type": "extract"
},
{
"context": "នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតន ព្រះយោគាវចរដែលចម្រើនឈាន មិនបានកាន់យកនួវនត្ថិភាព គឺចំណែកដែលថាមិនមាននោះមកជាអារម្មណ៍ឡើយលោកកំណត់នូវសេចក្តីល្អិតរបស់តតិយារូបចិត្តនោះ មកជាអារម្មណ៍ បរិកម្មថា «តតិយារូបចិត្តនេះមាននៅដោយល្អិត តតិយារូបចិត្តនេះល្អិតក្រៃពេកៗ» បរិកម្មទៅដរាបដល់អប្បនាចិត្តកើតឡើង អប្បនាចិត្តនោះលោកហៅថា ចតុត្ថារូបចិត្ត។",
"question": "យ៉ាងណាជាអារម្មណ៍ល្អិតដែលបានកំណត់ដោយព្រះយោគាវចរដែលចម្រើនឈាន?",
"answer": "ល្អិតដែលមាននៅដោយល្អិត តតិយារូបចិត្តនេះល្អិតក្រៃពេកៗ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងក្រុមរៀបជញ្ជាំង ជាងកំបោរ ខ្មែរវៀតណាម បានខំរៀបឥដ្ឋដាក់តជាន់លើគ្នាផ្សារភ្ជាប់នឹងបាយអ។បានមួយជាន់ពីរជាន់ឥដ្ឋ គេផ្ទៀងតម្រង់ខ្សែបន្ទាត់ឲ្យត្រង់ ប្រយ័ត្នកុំឲ្យវៀច។គេខំសម្អិតសម្អាងណាស់។នៅចម្រុះនឹងពួកជាងកំបោរ មានជាងឈើយកមេទ្វារបង្អួច មកលើកដំឡើង វាយចាងណាងខ្វែងចុះឡើង ប្រើកូនតឹងស្ទង់មេបញ្ឈរ ប្រើកែវស្ទង់មើលមេផ្ដេកឲ្យស្មើ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុមរៀបជញ្ជាំង ជាងកំបោរ ដែលខំរៀបឥដ្ឋដាក់តជាន់លើគ្នាប្រើសម្អាង និងវែងជាងឈើយកមេទ្វារបង្អួច។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាបានជួយដល់អាណានិគមកិច្ចនៃម៉ាដាហ្គាស្កាដោយប្រជាជនទក្សិណទ្វីប ក៏ដូចជាពាណិជ្ជកម្មរវាងអាស៊ីខាងលិច និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ មាសមកពីសូម៉ាតេរ៉ាត្រូវបានគិតថាបានទៅដល់ចុងខាងលិចដូចជារ៉ូម ដែលកាលណោះទាសករម្នាក់មកពីសមុទ្រស៊ុលុត្រូវបានគិតថាត្រូវបានប្រើនៅក្នុងដំណើរសមុទ្ររបស់ម៉ាហ្សឹឡឺនជាអ្នកបកប្រែ។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនមាសមកពីសូម៉ាតេរ៉ាត្រូវបានគិតថាបានទៅដល់ចុងខាងលិច?",
"answer": "មាសមកពីសូម៉ាតេរ៉ាត្រូវបានគិតថាបានទៅដល់ចុងខាងលិចដូចជារ៉ូម",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨៨៩ សិស្សពេទ្យម្នាក់ឈ្មោះ ម៉ាក តាល់មុដ (Max Talmud) ដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្រួសារនេះបានណែនាំអ៊ែនស្ទែន(ពេលនោះមានអាយុ១០ឆ្នាំ) ពីសៀវភៅសរសេរពីវិទ្យាសាស្ត្រគន្លឹះ គណិតវិទ្យា និង ទស្សនវិជ្ជា ដែលក្នុងនោះមាន សៀវភៅ Elements របស់អឺគ្លីត (អ៊ែនស្ទែនបានហៅសៀវភៅនោះថា កូនគម្ពីរធរណីមាត្រ)។ អ៊ែនស្ទែនបានយល់ពីគោលការណ៍ទាញបញ្ជាក់តាមហេតុផល ពីអឺគ្លីត ហើយនៅអាយុ១២ឆ្នាំ គាត់បានរៀនពីធរណីមាត្រអឺគ្លីត។ មួយរយៈខ្លីក្រោយមកទៀត គាត់បានរៀនពីគណិតវិទ្យាវិភាគ។ នៅពេលនោះ គាត់ធ្វើស្វ័យសិក្សាទាំងអស់ដោយខ្លួនឯង។",
"question": "ម៉ាក តាល់មុដ (Max Talmud) បានណែនាំអ៊ែនស្ទែនទាំងអស់មុនអាយុប៉ុន្មានឆ្នាំ?",
"answer": "ម៉ាក តាល់មុដ (Max Talmud) បានណែនាំអ៊ែនស្ទែនមុនមានអាយុ១០ឆ្នាំ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចិត្រនៅតែស្ងៀម។ គ្រូពេទ្យជញ្ជឹងគិតមួយស្របក់ ក៏ញញឹមលាន់មាត់ចេញសំដីថា \"នឹកឃើញហើយៗ! ខ្ញុំមានឪពុកមាម្នាក់ ជាអ្នកមានចិត្តសប្បុរស មានសម្បត្តិស្ដុកស្ដម្ភគ្រាន់បើ មើលទៅបើលោកជួយធុរៈ មុខជាអ្នកឯងបានការធ្វើមិនខាន តែតោងនឿយហត់បន្តិចមុនដំបូង\"។",
"question": "តើគ្រូពេទ្យជញ្ជឹងគិតមួយស្របក់ដល់អ្នកមានជំនីនៅលើសំដីមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "នឹកឃើញហើយៗ!",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីម៉ានកើតនៅប្រេសេឡេន (Breselenz) ដែលជាភូមិមួយនៅជិតក្រុងដានេនបឺក (Dannenberg ) ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រហាណូវើ (Hanover) ដែលជាប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ រីម៉ានជាកូនទី២ក្នុងចំណោមបងប្អូន៦នាក់។ ឪពុករបស់គាត់ឈ្មោះ ហ្វ្រេនដ្រិច ប៊ែនហាដ រីម៉ាន (Friedrich Bernhard Riemann) មេដឹកនាំនិកាយនិយមក្រីក្រមា្នក់ក្នុងការកែទំរង់និកាយប្រូតេស្តង់ដើម្បីយកចេញពីនិកាយកាតូលីក នៅប្រេសេឡេនដែលបានតស៊ូប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអុង (Napoleonic Wars) ។ រីឯម្តាយរបស់គាត់បានទទួលអនិច្ចកម្មទាំងកូនៗនៅវ័យក្មេងនៅឡើយ។ ទាំងនៅវ័យក្មេងនៅឡើយ រីម៉ាន់បានបង្ហាញជំនាញគណិតវិទ្យាមិនធម្មតាជាច្រើនដូចជាការប៉ិនប្រសព្វខាងគណនាដ៏អស្ចារ្យ ប៉ុន្តែគាត់បានទទួលរងភាពខ្មាសអៀន និងភ័យក្លាយក្នុងការនិយាយជាសាធារណះ។",
"question": "រីម៉ានកើតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "រីម៉ានកើតនៅប្រេសេឡេន (Breselenz) ដែលជាភូមិមួយនៅជិតក្រុងដានេនបឺក (Dannenberg) ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រហាណូវើ (Hanover) ដែលជាប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "- សិទ្ធិលើកបន្តឱ្យខ្ពស់នូវអគារសម្រាប់ប្រើប្រាស់រួម ឬ ដែលមានកន្លែងច្រើនបង្កើតបានជាចំណែកឯកជនផ្សេងគ្នា ។ គ្មានករណីណាមួយ ដែលកម្មសិទ្ធិករ នៃអគារសហកម្មសិទ្ធិជាន់លើបំផុតអាចលើកបន្តសម្រាប់តែខ្លួនឯងផ្ទាល់ ឬ លក់សិទ្ធិ នៃការលើកបន្តនេះឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសិទ្ធិលើកបន្តឱ្យខ្ពស់នូវអគារសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ហើយមិនមានកន្លែងណាដែលកម្មសិទ្ធិករអាចលើកបន្តឯងទេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ថ្ងៃ២ មីនា ១៩៥៥ ព្រះសីហនុបានដាក់រាជ្យប្រគល់ឱ្យព្រះបិតាទ្រង់ ដោយបានបង្កើតនូវសង្គមរាស្ត្រនិយម និងបានកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីរបីខែក្រោយមកទៀត បន្ទាប់ពីការទទួលបានជោគជ័យដ៏លើសលប់ក្នុងការបោះឆ្នោតសភានៅខែកញ្ញា ១៩៥៥។",
"question": "តើមីនា ២ ១៩៥៥ មានជំនាញសំខាន់អ្វីមួយនៅព្រះសីហនុ?",
"answer": "ព្រះសីហនុបានដាក់រាជ្យប្រគល់ឱ្យព្រះបិតាទ្រង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "រំពេចនោះ រុស្ស៊ីបានប្រកាសប្រឆាំងនឹងការផ្លាស់ប្ដូរថ្មីនេះអំពីអាជ្ញាធររបស់ដែនដីពិសិទ្ឋនេះ។ ដោយសំអាងលើសន្ឋិសញ្ញាឆ្នាំ១៧៥៧ និង១៧៥៩ អុតតូម៉ាន់បានប្រកាសលុបចោលការសំរេចចិត្តមុននេះ ហើយច្រានចោលសន្ឋិសញ្ញាជាមួយបារាំង និងអះអាងថារុស្ស៊ីជាអាណាព្យាបាលគ្រិស្ដបរិស័ទអរតូដុកនៅចក្រភពអូតូម៉ង់។ ណាប៉ូលេអុងទី៣ បានឆ្លើយតបភ្លាមៗជាមួយនឹងទង្វើនេះ ដោយបញ្ជូនកងកំលាំងទ័ពតាមនាវាស្សាលឡឺម៉ាញទៅកាន់សមុទ្រខ្មៅ ដែលនេះជាទង្វើរំលោភលើកត្តិកាសញ្ញាឡុងដ្រ៍អំពីច្រកសមុទ្រ។ ការបង្ហាញកំលាំងរបស់បារាំងរួមមានផងដែរនូវការប្រើប្រាស់ឥទ្ឋិពលការទូត និងទឹកលុយដើម្បីទាក់ទាញព្រះចៅស៊ុលតង់អាប់ឌុលមេស៊ីដទី១ អោយយល់ស្របចំពោះសន្ឋិសញ្ញាថ្មី ដោយប្រកាសទទួលស្គាល់បារាំង និងវិហាររ៉ូម៉ាំងកាតូលិកថាជាអជ្ញាធរកំពូលលើដែនដីពិសិទ្ឋ គ្រប់គ្រងលើទីសក្ការៈគ្រិស្តសាសនា និងកូនសោរចូលទៅកាន់វិហារគ្រិស្តសាសនាដើម ដែលមុននេះត្រូវបានកាន់កាប់ដោយវិហារអរតូដុកក្រិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងការប្រកាសរបស់រំពេចនោះនៃរុស្ស៊ីលើសន្ឋិសញ្ញានេះ?",
"answer": "រំពេចនោះនៃរុស្ស៊ីបានប្រកាសលុបចោលការសំរេចចិត្តមុននេះ ហើយច្រានចោលសន្ឋិសញ្ញាជាមួយបារាំង និងអះអាងថាមានទំនាញជាមួយចក្រភពអូតូម៉ង់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងពិធីនេះ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ មាននាមជាស្ដេចថា ៖ វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះកម្រតេង អញ ឝ្រិ ជយវម៌្មកេរស្វរៈ ប្រែជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទដែនដីខាងជើង ព្រះកម្រតែងអញ គឺ ជ័យវរ្ម័នទេវរាជ។ រីឯ សិលាចារឹកមួយមកពី ប្រាសាទស្ដុកកក់ធំ បានរៀបរាប់ថានៅលើកំពូលភ្នំគូលែន ជ័យវរ្ម័នទី២ បានបញ្ជាឱ្យសមណៈព្រាហ្មណ៍នាម \"ហិរណ្យទាម\" ធ្វើពិធីទេវរាជ ដែលតែងតាំងទ្រង់ជា \"ចក្រវរ្តិន\" ស្ដេចចក្រ លទ្ធិនេះបានធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាកំពូលក្សត្រនៅលើដែនដី ដូច្នេះហើយទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យដើម្បីបង្រួបបង្រួមប្រទេសនេះឡើងវិញ ក្លាយជា រាជា \"អាណាចក្រកម្ពុជៈទេស\" ។",
"question": "យ៉ាងណាជ័យវរ្ម័នទី២ មាននាមជាស្ដេចថាហៅជា?",
"answer": "ស្ដេចថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះកម្រតេង អញ ឝ្រិ ជយវម៌្មកេរស្វរៈ",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាកាសធាតុនៅឧបទ្វីបកូរ៉េមានភាពខុសគ្នារវាងភាគខាងជើងនិងភាគខាងត្បួង។ តំបន់ខាងត្បូងមានអាកាសធាតុក្ដៅសើមស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសជប៉ុនដែរ ដោយទទួលរងឥទ្ឋិពលខ្សែទឹកក្ដៅរបស់មហាសមុទ្រ។ តំបន់ខាងជើងមានអាកាសធាតុត្រជាក់ និងអាកាសធាតុក្នុងទ្វីប ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងតំបន់ម៉ាន់ជូរីដែរ។ ជាក់ស្ដែង កំពស់ទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំនៅជ្រលងទន្លេយ៉ាលូមានតែ ៦០០មម គឺពាក់កណ្ដាលកំពស់ទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំនៅឆ្នេរភាគខាងត្បូង (១៥០០មម)។ សីតុណ្ហភាពនៅខែមករារបស់តំបន់ខាងជើងបំផុតនិងខាងត្បូងបំផុត ខុសគ្នាប្រហែល២០°C ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្ថានភាពអាកាសធាតុនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលមានភាពខុសគ្នារវាងភាគខាងជើងនិងខាងត្បូង និងមានប្រយោគបំផុតនៃសីតុណ្ហភាពនៅខែមករារ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គបន្ទូលសូត្រសា នូវបាទព្រះគាថា ហៃភិក្ខុអើយ នាកាលតថាគតនៅជាព្រះវេស្សន្តរបវរពោធិសត្វ ជាស្តេចធំ តែងចម្រើនអ្នកស្រីពិរាស្ត្រ ទ្រង់យកព្រះរាជកុមារទាំងពីរ គឺចៅជាលី និងនាងក្រស្នា ព្រះរាជទានដល់ព្រាហ្មណ៍ចាស់ជរា ក្នុងគ្រាកាលនោះ ក៏កើតជា អស្ចារ្យមហិមា ក្រឡាមហាប្រឹថពីកម្រើកកក្រើក រញ្ជួយញាប់ញ័រ រីភ្នំសិនេរុរាជ ក៏សឹងឱនលំទោនកាន់ភ្នំគិរីវង្កត រីព្រះឥន្ទ្រ ក៏មានអំណាច ជាឥសូរកំពូលនៃទេវតាទាំងឡាយ ក៏ទះព្រះហស្ថទ្រង់ព្រះសម្រួល រីអស់ទេវតានិងមហាព្រហ្ម ក៏ពោលពាក្យ ថ្វាយសព្ទសាធុការ ដ៏អធិកពន្លឹកមហិមា នៅនាព្រៃហេមពាន្ត សឹងមានរាជសីហ៍ជាដើម ស្រែកទ្រហឹង អឺងអាប់នូវសព្ទពន្លឹកក្រៃពេក ។",
"question": "តើមានព្រះរាជកុមារទាំងពីរឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ចៅជាលី និងនាងក្រស្នា",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅផ្ទះម្ដាយម៉ាការីតា អត់មានពេល សម្រាប់ខ្ជិលទេ! ម្ដាយទាំងកូន ធ្វើការណាស់សម្រាប់រួចជីវិត! ហើយ អធិដ្ឋាន ជាអី្វសំខាន់ សំរាប់ព្រះជាម្ចាស់មានសេចក្ដីអាណិត របស់មេម៉ាយមួយនាក់ និងក្មេងប្រុសបីនាក់របស់នាង ។ រាល់ថ្ងៃអាទិត្យ ម្ដាយនិងកូន ទៅអភិបូជា សម្រាប់ការថ្លែងអំណរព្រះគុណព្រះជាម្ចាស់ ។ នៅផ្ទះនោះ គេគោរព ព្រះនាងម៉ារី ជាមាដារបស់ ព្រះយេស៊ូ ។ ម្ដាយម៉ាការីតា អប់រំកូនប្រុសល្អណាស! កូនត្រូវគោរពមនុស្សទាំងអស់ ត្រូវនិយាយអី្វល្អៗ ត្រួវអធិដ្នានបីគ្រាក្នុងមួយថ្ងៃ អត់បាននិយាយជាមួយ បុគ្គលដែល កូនអត់ស្គាល អត់បាននិយាយ ភាពបាទផ្សា និងត្រូវគោរព មនុស្សស្រី ។",
"question": "យ៉ាងណាបានម្ដាយម៉ាការីតានិយាយអី្វល្អៗជាមួយមនុស្សទាំងអស់?",
"answer": "កូនត្រូវនិយាយអី្វល្អៗ ត្រួវអធិដ្នានបីគ្រាក្នុងមួយថ្ងៃ អត់បាននិយាយជាមួយបុគ្គលដែលកូនអត់ស្គាល អត់បាននិយាយ ភាពបាទផ្សា និងត្រូវគោរពមនុស្សស្រី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៨ ក្រោយពីទទួលបានជ័យជំនះក្នុងការបោះឆ្នោតជាសកល ២៧កក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ដែលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឈ្នះបាន៩០អាសនៈក្នុង១២៣អាសនៈក្នុងសភាជាតិ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានឡើងកាន់ដំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុង នីតិកាលទី៤ នៃរដ្ឋសភាជាតិសំរាប់ដំណាក់កាលប្រាំឆ្នាំ (២០០៨-២០១៣)។",
"question": "ដែលជាប្រជាជនដែលឡើងកាន់ដំណែងជាដំណាក់កាលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុង នីតិកាលទី៤ នៃរដ្ឋសភាជាតិសំរាប់ដំណាក់កាលប្រាំឆ្នាំ (២០០៨-២០១៣)?",
"answer": "ហ៊ុន សែន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ទឹងសិរីសោភ័ណដែលមានហូរមកពីរប្រទេសថៃ ទទួលទឹកស្ទឹងមង្គលបូរី(មានប្រភពនៅភ្នំសាយខាវ កំពស់១៤៧០ម៉ែត្រ នៅប្រទេសថៃ) និងទឹកស្ទឹងសង្កែ(មានប្រភពនៅភ្នំតាលរ កំពស់៧០០ម៉ែត្រ ប្រទេសកម្ពុជា)មុននឹងហូរចាក់មកបឹងឬន្លេសាប។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្ទឹងសិរីសោភ័ណដែលមានហូរមកពីរប្រទេសថៃ និងប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឯតាសុន បានឮសំដីចៅចិត្រថា ធ្លាប់បររថយន្តមកដែរ ក៏នឹកដល់ប្រពន្ធដែលទើបមកដល់ផ្ទះពីព្រឹកមិញនេះ គាត់មិនទាន់បានសាកសួរអំពីសុខទុក្ខសោះ ស្រាប់តែជាប់រវល់មកបររថយន្តជូនលោកហ្លួងទៅស្រុកសង្កែ ទើបគាត់ជំរាបសុំច្បាប់លោកហ្លួងថា៖",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលឯតាសុន បានឮសំដីចៅចិត្រថា ធ្លាប់បររថយន្តមកដែរ?",
"answer": "ក៏នឹកដល់ប្រពន្ធដែលទើបមកដល់ផ្ទះពីព្រឹកមិញនេះ គាត់មិនទាន់បានសាកសួរអំពីសុខទុក្ខសោះ ស្រាប់តែជាប់រវល់មកបររថយន្តជូនលោកហ្លួងទៅស្រុកសង្កែ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការបាត់បង់សិទ្ធិរបស់ផលុបភោគី អាចនឹងត្រូវបានប្រកាសដោយតុលាការតាមបណ្ដឹងរបស់អសារកម្មសិទ្ធករ ដោយហេតុថាផលុបភោគបានរំលោភលើការអាស្រ័យផល ពិសេសប្រសិនបើផលុបភោគនោះធ្វើឱ្យមានវិការភាពលើអចលនវត្ថុ ឬ ទុកឲ្យអចលនវត្ថុខូចខាតដោយមិនថែទាំ ។",
"question": "តើការបាត់បង់សិទ្ធិរបស់ផលុបភោគីអាចនឹងត្រូវបានប្រកាសដោយអ្វី?",
"answer": "តុលាការតាមបណ្ដឹងរបស់អសារកម្មសិទ្ធករ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានបែងចែកទៅជា 47 ខេត្ត (, todōfuken, តុដូហ្វុគេន), ដែលមានចំណាត់ថ្នាក់ទាបជាងរដ្ឋាភិបាលជាតិភ្លាមៗ ហើយបង្កើតកម្រិតយុត្តាធិការដំបូងរបស់ប្រទេសនិងការបែងចែករដ្ឋបាល រួមបញ្ចូលខេត្តចំនួន 43 ខេត្តដែលត្រឹមត្រូវ (県, ken, ខេន) 2 ខេត្តនៅទីក្រុង (府, fu, ហ្វុ: អូសាកា និងក្យូតូ) និងមួយទីក្រុងធំ (都, to, តុ: តូក្យូ) នៅឆ្នាំ 1868 សម័យមេជី រដ្ឋបាលហ្វុហាន់កិនសាន់ឈីសេបានបង្កើតអាណាខេត្តដំបូង (ទីក្រុង ហ្វុ និងជនបទ ខេន) ដើម្បីជំនួសអ្នកគ្រប់គ្រងទីក្រុង និងជនបទ (ប៊ូហ្គ្យូ, ដៃកាំង, ។ល។) នៅក្នុងផ្នែករបស់ប្រទេសដែលពីមុនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ដោយស្យូហ្គុន និងទឹកដីមួយចំនួននៃពួកឧទ្ទាមឬពួកអ្នកស្មោះស្ម័គ្រស្យូគុនដែលមិនបានដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដូចជាអៃហ្ស៊ឹ ឬវ៉ាកាម៉ាត្ស៊ឹ ដែនសក្តិភូមិ (ហាំង) ទាំងអស់ដែលនៅសល់ក៏ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាខេត្តផងដែរ ដូច្នេះខេត្តបានបែងចែកប្រទេសទាំងមូល នៅក្នុងរលកជាច្រើននៃការបង្រួបបង្រួមទឹកដី ខេត្តចំនួន 47 នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយវេននៃសតវត្ស ទាំងនេះនៅជាប់នឹងខេត្តរិត្ស៊ឹរ្យ៉ូបុរាណរបស់ប្រទេសជប៉ុន",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រទេសជប៉ុនដែលត្រូវបានបែងចែកទៅជា 47 ខេត្ត និងការបង្កើតកម្រិតយុត្តាធិការដំបូងរបស់ប្រទេសជាច្រើនជាងរដ្ឋាភិបាលជាតិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខែតុលាគឺជាខែទី ១០នៃឆ្នាំ ដែលគិតតាមប្រតិទិនសុរិយគតិ នៅបន្ទាប់ពី ខែកញ្ញា និងនៅពីមុខខែវិច្ឆិកា។ ខែនេះមានចំនួន៣១ ថ្ងៃ ដែលជាខែមួយស្ថិតនៅរដូវវស្សា ដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន។ ខែនេះយាមនៅចន្លោះ ខែភទ្របទ និង អស្សុជ តាមចន្ទគតិ។ នៅថ្ងៃទី១ គឺទិវាមនុស្សចាស់ និងជាខែដែលសំខាន់សម្រាប់ ប្រជាជនខ្មែរប្រារព្ធពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនៅថ្ងៃទី៨ ១៥រោចដាច់ខែ ភទ្របទ។ នៅថ្ងៃទី៥ ជាថ្ងៃទិវាគ្រូបង្រៀន ហើយក៏ជាខែមួយសំរាប់អ្នកបួសក្នុងពុទ្ធសាសនាចូលព្រះវស្សា និង ចេញព្រះវស្សា នៅថ្ងៃទី២៣ ត្រូវនិង ១៥កើត ខែអស្សុជពេញបូណ៌មី។ បន្ទាប់ពីចេញព្រះវស្សា បុណ្យកឋិនទានក៏ឈានមកដល់ និងជាថ្ងៃមួយដ៏វិសេសវិសាលបំផុត គឺជាថ្ងៃព្រះរាជពិធីឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិ ព្រះករុណា ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហនុ និង ថ្ងែទី ៣១ ព្រះរាជពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ។",
"question": "តើខែតុលាគឺជាផ្នែកនៃរដូវណាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន?",
"answer": "វស្សា",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាំងពីព្រះកម្ពុតមកគ្រប់គ្រងអាណាខេត្រសិរីសោភ័ណ តាងនាមរដ្ឋាភិបាលសៀមនេះ ព្រះកម្ពុតរស់នៅក្នុងការសប្បាយ(ស្រី ស្រា ល្បែង ភ្លេងភ្លាត់ច្រៀងរាំ)គ្រប់បែបយ៉ាង ហើយប្រើលទ្ធិផ្តាច់ការលើខ្មែរយើង។ប្រជានុរាស្ត្រក៏បានស្គាល់នូវទុក្ខវេទនាក្រៃពេកឥតមានពេលណាមកប្រៀបដូចបានឡើយ។ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងការគ្រប់គ្រងនោះ ព្រះកម្ពុតគិតតែប្រមូលធនធានសម្បត្តិសម្រាប់តែខ្លួនមួយប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "តើព្រះកម្ពុតមានមូលដ្ឋានអ្វីនៅក្នុងការសប្បាយអាណាខេត្រសិរីសោភ័ណមុនី?",
"answer": "ស្រី ស្រា ល្បែង ភ្លេងភ្លាត់ច្រៀងរាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុគ្គលណាដែលត្រូវសារព័ត៌មានបំពានសិទិ្ធខាងលើនេះ មានសិទិ្ធប្តឹងទៅតុលាការដើមី្បទាមទារជម្ងឺចិត្ត ការប្រប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងបទប្បញ្ញតិ្តខាងលើនេះ ត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពីមួយលានរៀល (១.០០០.០០០រៀល) ទៅប្រាំលានរៀល (៥.០០០.០០០រៀល)។",
"question": "តើបុគ្គលណាដែលត្រូវសារព័ត៌មានបំពានសិទ្ធិមានសិទ្ធិប្តឹងទៅតុលាការដើមឈើជម្ងឺចិត្ត?",
"answer": "បុគ្គលណាដែលត្រូវសារព័ត៌មានបំពានសិទ្ធិមានសិទ្ធិប្តឹងទៅតុលាការដើមឈើជម្ងឺចិត្ត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដើម្បីចៀសវាងការផ្ទុះសង្គ្រាមឡើង អង់គ្លេសបានសំណូមពរឱ្យអាល្លឺម៉ង់ចូលដោះស្រាយបញ្ហាតាមមធ្យោបាយចរចាវិញ អាល្លឺម៉ង់ក៏យល់ព្រមហើយបានធ្វើសេចក្តីទាមទារទៅប៉ូឡូញប៉ុន្តែតាមការពិតហ៊ីត្លែរគឺមានបំណងចង់បន្សោយទំនាក់ទំនងជាមួយប៉ូឡូញតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ហ៊ីត្លែរបានទាមទារឱ្យរដ្ឋអំណាចប៉ូឡូញចុះមកទីក្រុងប៊ែរឡាំងជាបន្ទាន់ដើម្បីធ្វើការចរចាពីកិច្ចប្រគល់ទីក្រុងដានស្គ៍និងអនុញ្ញាតឱ្យមានប្រជាសិទ្ធិនៅលើទឹកដីខ្សែបន្ទាត់ប៉ូឡូញដើម្បីឱ្យជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ភាគតិចនៅតំបន់នេះចូលរួមបោះឆ្នោតលើការបំបែកទឹកដី។ រដ្ឋអំណាចប៉ូឡូញបានបដិសេដទៅនឹងការទាមទាររបស់អាល្លឺម៉ង់ហើយក៏ត្រឡប់មកមាតុភូមិខ្លួនវិញរួចនៅយប់ថ្ងៃទី៣០–៣១ ខែសីហាមានកិច្ចប្រជុំប្រកបដោយភាពរំជើបរំជួលមួយដោយមានវត្តមានពីឯកអង្គរដ្ឋទូតអង់គ្លេសលោកនេវីល ហែនឌ័រសុន, ក្រោយកិច្ចប្រជុំបានបញ្ចប់ លោករីបិនត្រូបបានប្រកាសថាសេចក្តីទាមទាររបស់អាល្លឺម៉ង់គឺត្រូវបានបរទេសបដិសេដមិនទទួលយកនោះឡើយ។",
"question": "តើគោលដៅរបស់អាល្លឺម៉ង់នៅក្នុងការទាមទារឱ្យរដ្ឋអំណាចប៉ូឡូញមានអ្វី?",
"answer": "ជាបន្ទាន់ដើម្បីឱ្យជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ភាគតិចនៅតំបន់នេះចូលរួមបោះឆ្នោតលើការបំបែកទឹកដី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដល់ព្រមព្រៀងគ្នាស្រេចហើយ ក៏ដើរទៅលុះទៅដល់មុខផ្ទះហោរនោះ តាចាស់ក៏ស្រែកសួរទៅម្ចាស់ផ្ទះថា « អើអ្នកអើយ! លោកគ្រូនៅៗហ្នឹងឬ? »។ ម្ចាស់ផ្ទះក៏ប្រាប់មកតាចាស់ដូនចាស់ថា «គាត់នៅនេះមានការអ្វី? តាយាយអញ្ជើញចូលមក! »។ តាចាស់យាយចាស់នោះគ្នាចូលទៅបន្តិច ហោរដណ្តឹងសួរមកតាយាយថា «ចុះអញ្ជើញមកនេះ មានការអ្វី?» ។ តាចាស់យាយចាស់",
"question": "យ៉ាងណាវាដែលតាចាស់ក៏ស្រែកសួរទៅម្ចាស់ផ្ទះមុន?",
"answer": "តាចាស់ក៏ស្រែកសួរទៅម្ចាស់ផ្ទះថា « អើអ្នកអើយ! លោកគ្រូនៅៗហ្នឹងឬ? »",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើត្រីកោណបង្កើតឡើងដោយរបាយស្មើសាច់ នោះបារីសង់ជាទីប្រជុំទម្ងន់នៃត្រីកោណ។ កូអ័រដោណេដេកាត (Cartesian coordinate system) របស់វា គឺជាមធ្យមនៃកូអ័រដោណេរបស់កំពូលទាំង៣ ។ ដូចនេះ បើកំពូលទាំង៣មានកូអ័រដោណេ និង នោះបារីសង់មានកូអ័រដោណេ :",
"question": "តើបារីសង់ជាទីប្រជុំទម្ងន់នៃត្រីកោណមានមតិប៉ុណ្ណោះមួយទៀតជាមធ្យមនៃមតិប៉ុណ្ណោៗដែលបានឈានមកពីមតិប៉ុណ្ណោះមួយទៀតមួយមួយ?",
"answer": "កូអ័រដោណេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ទឹងស៊ីលីវូង (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Ciliwung River) ជាស្ទឹងមួយដែលហូរកាត់រដ្ឋធានីចាការតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ស្ទឹងនេះមានប្រភពពីតំបន់ពុនចាក់ (Puncak) នៅលើខ្ពង់រាបជ្វាខាងលិច និងហូរចូលទៅក្នុងឆកសមុទ្រចាការតា។",
"question": "តើស្ទឹងណាដែលហូរកាត់រដ្ឋធានីចាការតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ស្ទឹងស៊ីលីវូង",
"type": "extract"
},
{
"context": "កន្លែងដែលធ្វើសិប្បកម្មថ្ម គឺមានទីតាំងស្តិតនៅ ភូមិកកោះ ឃុំកកោះ ស្រុកសន្ទុក ដែលមានចម្ងាយពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំ ១៦ គីឡូម៉ែត្រ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦។ សិប្បករបានយកថ្មពីជើងភ្នំសន្ទុក មកធ្វើជារូបចម្លាក់ និងរូបរាងផ្សេងៗគ្នា សម្រាប់ជាគ្រឿងលំអតាមគេហដ្ឋាន។ ចម្លាក់ថ្មនេះបានលក់នៅលើទីផ្សារជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ក្រៅពីថ្មចម្លាក់ ខេត្តកំពង់ធំក៏មានការកែច្នៃដោយដៃដូចជា៖ ក្រមា ហូល ផាមួង អាវចាក់ និងសម្លៀកបំពាក់ កាបូប តាមបែបប្រពៃណីខ្មែរផងដែរ។",
"question": "តើទីតាំងស្តិតនៃកន្លែងដែលធ្វើសិប្បកម្មថ្មគឺជាអ្វី?",
"answer": "ភូមិកកោះ ឃុំកកោះ ស្រុកសន្ទុក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តបាត់ដំបង គឺជាខេត្តមួយនៅភាគពាយ័ព្យនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ខេត្តបាត់ដំបង មានទីប្រជុំជនធំនៅក្រុងបាត់ដំបង។ ខេត្តបាត់ដំបងមានព្រំប្រទល់ ខាងជើងជាប់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខាងកើតជាប់ខេត្តសៀមរាបនិងបឹងទន្លេសាប ខាងត្បូងជាប់ខេត្តពោធិ៍សាត់ ខាងលិចជាប់ខេត្តប៉ៃលិននិងខេត្តច័ន្ទបុរី(ប្រទេសថៃ)។",
"question": "ខេត្តបាត់ដំបងមានប្រទេសណាដែលជាប់ខាងលិច?",
"answer": "ខេត្តបាត់ដំបងមានប្រទេសថៃដែលជាប់ខាងលិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីបានដំណឹងនៃការសោយព្រះទិវង្គតនៃសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជជា អម្ចាស់ភ្លាម ក្នុងរាត្រីនោះ សម្ដេចព្រះប្រមុខរដ្ឋទ្រង់បានស្ដេចយាងរលះរលាំងមកកាន់មហាកុដិ វត្តឧណ្ណាលោមភ្លាម ដើម្បីក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះបរមសព។ សម្ដេចព្រះពោធិវ័ង្ស ក៏និមន្តមកគង់នៅជិតព្រះបរមសព តាំងពីពេលមុនសម្ដែងព្រះសមានទុក្ខសោកស្ដាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះបរម សព។",
"question": "តើសម្ដេចដែលទទួលបានជាសម្ដេចព្រះប្រមុខរដ្ឋទ្រង់នៅក្នុងរាត្រីមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "មហាកុដិ វត្តឧណ្ណាលោមភ្លាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "- អនុវត្តការអង្កេតវាស់វែងសុរិយោដី នៃក្បាលដីរួមមាន ការកំណត់ព្រំដីការបំបែកក្បាលដី ការបង្រួមក្បាលដី និង ការកឺតម្រូវព្រំប្រទល់ នៃក្បាលដី និង ជាទូទៅរាល់ការប្រែប្រួលអំពីទំហំ ដែលបណ្ដាលមកពីធម្មជាតិ ឬ ដោយស្ម័គ្រចិត្ត",
"question": "តើអនុវត្តការអង្កេតវាស់វែងសុរិយោដីមានការសម្រេចចិត្តនៅក្នុងមុខងារអ្វីខ្លីមួយ?",
"answer": "ការកំណត់ព្រំដី ការបំបែកក្បាលដី ការបង្រួមក្បាលដី និង ការកឺតម្រូវព្រំប្រទល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "វត្តសារាវន្តឬវត្តសារាវ័នតេជោស្ថិតនៅចន្លោះផ្លូវលេខ១៧៨និង១៧២ កាត់ទទឹងមុខ វត្តដោយផ្លូវលេខ១៩ក្នុងទឹកដីនៃសង្កាត់ជ័យជំនះ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ វត្តសារាវ័នតេជោ សព្វថៃ្ងនេះកាលពីដំបូងឡើយគឺជាទីព្រៃលិចទឹកមួយឈ្មោះថា \"បឹងរាំង\"។ ទីបឹងនេះ ក្រោយមកក៏ ក្លាយទៅជាទីទួលមួយដែលមានដើមរាំងភ្នំ និងដើមរាំងទឹកដុះមីរដេរដាសទ្រប់ទ្រុល។ នៅសម័យលោកយាយពេញកសាងទីទួលវត្តភ្នំឲ្យក្លាយជាវត្តអារាមសម្រាប់តម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប ដែលគាត់យកបានមកពីរូងដើមគគីរអណែ្តតទឹកនោះ គឺជាសម័យដែលមានមនុស្សម្នាជាច្រើនបានមករស់ក្នុងតំបន់ផេ្សងៗនៃក្រុងភ្នំពេញសព្វថៃ្ង។ នៅសម័យនោះជាសម័យនៃការនិយម មគធៈភាសា និងសំស្រឹ្កត ហេតុដូចេ្នះហើយទើបអ្នកចំណូលថ្មីដែលមករស់នៅតំបន់វត្តសារាវ័នកាលពីសម័យនោះហៅទីទួលនោះជាភាសាបាលីថាទួលសាលវ័ន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវត្តសារាវ័នតេជោ ដែលជាទីទួលមួយនៅចន្លោះផ្លូវលេខ១៧៨និង១៧២ កាត់ទទឹងមុខ វត្តដែលមានដើមរាំងភ្នំ និងដើមរាំងទឹកដុះមីរដេរដាសទ្រប់ទ្រុល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកអេក្វាទ័រខាងត្បូង (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ South Equatorial Current) ជាខ្សែទឹកយ៉ាងសំខាន់នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក មហសមុទ្រអាត្លង់ទិក និង មហាសមុទ្រឥណ្ឌា ដែលហូរពីកើតទៅលិច នៅចន្លោះអេក្វាទ័រនិងរយៈទទឹង២០០ខាងត្បូង។ នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនិងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក វាលាតសន្ឋឹងរហូតដល់រយៈទទឹង៥០ខាងជើង។ វាជាផ្នែកមួយរបស់ខ្សែទឹករង្វល់អនុត្រូពិក។ ខ្សែទឹកនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយខ្យល់ជំនួញដែលប្ដូរទិស២ដងក្នុងមួយឆ្នាំ។",
"question": "តើខ្សែទឹកអេក្វាទ័រខាងត្បូងជាផ្នែកមួយនៃមហាសមុទ្រមុខណាស់?",
"answer": "មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក មហសមុទ្រអាត្លង់ទិក និង មហាសមុទ្រឥណ្ឌា",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើកម្មសិទ្ធិករនៅមាត់ទឹកនោះមិនចង់បានដីនោះតាមថ្លៃ ដែលអ្នកជំនាញកំណត់ទេអាជ្ញាធរត្រូវលក់ឡាយឡុងផ្លូវទឹកចាស់នោះឱ្យសាធារណជន ។ ថ្លៃ ដែលបានមកពីការលក់ដីនោះ ត្រូវយកទៅចែកឱ្យកម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីដាច់ទៅនោះ តាមសមាមាត្រ នៃដី ដែលខូចខាតរៀងៗខ្លួន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចំណែកថ្លៃដែលមកពីការលក់ដីទៅកម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីដាច់ទៅនោះ នៅក្នុងការជំនាញកំណត់ទេអាជ្ញាធរត្រូវលក់ឡាយឡុងផ្លូវទឹកចាស់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះបាទយសោវម៌្មទី១ (យសោពម៌ទី១) គឺជាព្រះមហាក្សត្រសម័យមហានគរដែលបានសោយរាជ្យនៅឆ្នាំគ.ស ៨៨៩-៩១០ (ត្រូវនឹងមហាសករាជ ៨១១)។ ទ្រង់ត្រូវបានគេហៅថា ស្ដេចគំលង់។ វ្រះបាទយសោវម៌្មទី១ ព្រះនាមពេលសោយរាជ្យ ធូលិវ្រះបាទ ធូលិជេងវ្រះកម្រតេងអញឝ្រិយឝោវម៌្មទេវ (ធូលីព្រះបាទ ធូលីជើង ព្រះគម្តែងអញស្រីយសោពម៌ទេព)។ ព្រះអង្គស្ថាបនាទីក្រុងថ្មីមួយទៀតឈ្មោះ នគរឝ្រិយឝោធរបុរ ស្ថាបនាប្រាសាទភ្នំសំរាប់រាជ្យ នៅលើ \"វ្នំកន្តាល\"(សំស្រ្កឹត មធ្យាទ្រិ) មានន័យថា \"ភ្នំកណ្ដាល\" គឺត្រូវគ្នានិងប្រាសាទភ្នំបាខែង, សាងប្រាសាទលលៃ (នៅកណ្ដាលបារាយណ៍ឥន្ទ្រតដាក) បារាយណ៍ខាងកើត (យឝោធរតដាក) និងទំនងជាអ្នកកសាងប្រាសាទភ្នំក្រោម និងភ្នំបូកផងដែរ។ ក្នុងរាជ្យព្រះអង្គ តួអក្សរដែលខ្មែរខ្ចីពីអក្សរព្រាហ្មី បានអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីសតវត្សទី៦ ត្រូវបានកែច្នៃឲ្យកាន់តែមានសោភ័ណ និងដាក់ឈ្មោះថា \"កម្វុជាក្សរ\"។ រាជបុរោហិតនាម ហិរណ្យរុចិ ឬ ស្ដេងអញវ្នំកន្សាត្រូវជាប្អូនរបស់កម្រតេងឝិវាស្រម។ ព្រះបរមមរណនាម វ្រះបាទបរមឝិវលោក (ព្រះបាទបរមសិវលោក)។",
"question": "ទ្រង់ត្រូវបានគេហៅថាអ្វី?",
"answer": "ទ្រង់ត្រូវបានគេហៅថា ស្ដេចគំលង់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទកុដិគូរមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងកើតប្រាសាទតាព្រហ្ម និង ខាងជើងប្រាសាទបន្ទាយក្តី គឺនៅក្នុងភូមិរហាល ខាងលិចភូមិស្រះស្រង់ខាងជើង។ ប្រាសាទនេះមានដៃដុះព័ទ្ធជិតតួប៉មប៉បែរទៅកើតសង់អំពីឥដ្ឋ។ តាមរយៈសិលាចារិកដែលបានរកឃើញក្នុងឆ្នាំ១៩៣០ បានបង្ហាញអោយដឹងថា ប្រាសាទនេះត្រួវបានស្ថាបនាឡើងនៅសតវត្សទី៩ រជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ និង មានការកសាងរូបថ្មីនៅសតវត្សទី១០ គឺព្រះបាទរាជេន្រ្ទវរ្ម័ន។",
"question": "តើទីតាំងស្ថិតនៃប្រាសាទកុដិគូគឺជាអ្វី?",
"answer": "ខាងកើតប្រាសាទតាព្រហ្ម និង ខាងជើងប្រាសាទបន្ទាយក្តី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថ្វីបើកើតមកបាន ៤០ឆ្នាំហើយក្តី ប៉ុន្តែសមាគមអាស៊ាន ត្រូវតែបន្តការកែលំអ នូវភាពមិនចូលធ្លុងគ្នា ដើម្បីបញ្ជាក់ នូវកិត្តិនាមរបស់ខ្លួន ឈានទៅរក គំរូនៃសហព័ន្ធអឺរ៉ុប ដែលថិតនៅឆ្ងាយសន្លឹម ដូចជើងមេឃ ចំពោះប្រទេស នៅភូមិភាគអាស៊ីអគ្នេយ៍ទាំងនេះ។",
"question": "តើសមាគមអាស៊ានត្រូវបន្តការមុនពេលណា ដើម្បីបញ្ជាក់នូវកិត្តិនាមរបស់ខ្លួន?",
"answer": "៤០ឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មហាសមុទ្រអាកទិក (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Arctic Ocean, ភាសាបារាំង៖ Océan Arctique) មានទីតាំងស្ថិតនៅអឌ្ឍគោលខាងជើង និង ខាងចុងបំផុតនៅតំបន់អាកទិក នៃប៉ូលខាងជើង គឺជាមហាសមុទ្រដែលតូចជាងគេ និង រាក់ជាងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមមហាសមុទ្រទាំង០៥។ អង្គការទឹកអន្តរជាតិ បានទទួលស្គាល់ថា វាជាមហាសមុទ្រមួយ បើទោះជាអ្នកសាគរសាស្ត្រមួយចំនួន បានសន្មតថាវាគឺជា \"សមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេអាកទិក\" ឬ ហៅយ៉ាងសាមញ្ញថា \"សមុទ្រអាកទិក\" ដោយចាត់ថ្នាក់ថាជា \"សមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ\" នៃមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីមហាសមុទ្រអាកទិក ដែលជាមហាសមុទ្រដែលតូចជាងគេ និងរាក់ជាងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមមហាសមុទ្រទាំង៥ នៅអឌ្ឍគោលខាងជើង និង ខាងចុងបំផុតនៅតំបន់អាកទិក នៃប៉ូលខាងជើង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះកម្ពុតក៏ដើរចេញពីកៅអីកិត្ដិយស ដោយមានទាហានអមទាំងសងខាង ចេញទៅផង។ អ្នកភ្លេង អ្នករាំទាំងប៉ុន្មាន ឆ្ងល់នឹងរឿងនេះក្រៃពេក តែពុំមានអ្នកណាមួយ ហ៊ានមាត់កអ្វីឡើយ។ លុះដើរទៅដល់ ឃើញជាក់ជាកាមាមែនហើយ ព្រះកម្ពុតមានទឹកមុខឡើងក្រហម លោកបញ្ជាដូចតទៅ៖",
"question": "តើអ្នកណាមួយដែលមានជើងមុខឡើងក្រហមជាងគេ?",
"answer": "ព្រះកម្ពុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯចំណែកគូលី គេបានខ្វល់នឹងបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេដែរ។ផ្ទះសង់ជិតរួច ការក៏កាន់តែមានស្តួចស្តើង ចំនួនគូលីក៏ចេះតែថយចុះជាលំដាប់។រាល់ថ្ងៃកន្លងទៅ គូលីច្រើននាក់ត្រូវបញ្ឈប់លែងឲ្យធ្វើការ។វាលសង់ផ្ទះដែលមានគូលីមីរដេរដាស ប្រញាប់ដៃ ញាប់ជើងរស់រវើក កាលប្រាំមួយខែមុនបានប្រែស្ថានភាពស្ងាត់ ទុកគូលីមិនដល់១០នាក់ផង។មីងប្រេម នាងប្រុញ ហ៊ី ម៉េង និងគូលីបីនាក់ទៀតបានមានការធ្វើនៅឡើយ។គូលីដែលនៅស្តួចស្តើង គ្មានជជែកអ្វីក្រៅពីក្តីព្រួយអត់ការធ្វើទេ។នៅជិតពេលបែកគ្នាទៅរកផ្លូវរស់ផ្សេងៗទៀត ម៉េងបានហៅស៊ឹមមកបាយថ្ងៃត្រង់ជាមួយ។នៅពេលជួបគ្នាក្រោយនេះ គេគ្មាននិយាយអ្វីក្រៅពីបញ្ហាផ្ទាល់ក្រុមឡើយ ម៉េងបានផ្តើមនិយាយ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គូលី ដែលមានស្តួចស្តើង និងការធ្វើនៅផ្ទះដែលមានគូលីមីរដេរដាស ប្រញាប់ដៃ ញាប់ជើងរស់រវើក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ល្បាប់ត្រូវបានជាប្រយោជន៍ដល់កម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីជាប់មាត់ទឹក ដែលនាវា ឬ ក្បូនចេញចូលបាន បណ្ដែតបាន ឬ មិនបាន ។ ក្នុងករណីនាវា ឬ ក្បូនចេញចូលបាន បណ្ដែតបាន កម្មសិទ្ធិករត្រូវទុកផ្លូវសម្រាប់ទាញពួរនាវាស្របទៅតាមបទបញ្ជាទាំងឡាយ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលល្បាប់ត្រូវបានជាប្រយោជន៍ដល់កម្មសិទ្ធិករ នៅពេលដែលមានដីជាប់មាត់ទឹក?",
"answer": "កម្មសិទ្ធិករត្រូវទុកផ្លូវសម្រាប់ទាញពួរនាវាស្របទៅតាមបទបញ្ជាទាំងឡាយ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៅខាងលិច ខេត្តសៀមរាបនៅខាងត្បូង និងខេត្តព្រះវិហារនៅខាងកើត ហើយមានព្រំដែននៅខាងជើងជាប់នឹងព្រំដែននឹងប្រទេសថៃ។ ទីរួមខេត្តគឺសំរោង។ ខេត្តនេះមានចម្ងាយប្រហែលជាង ៤៦២ គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញបើចេញដំណើរពីខេត្តឧត្តរមានជ័យមកតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦៨ និងភ្ជាប់មកផ្លូវជាតិលេខ៦។ ខេត្តនេះមានទេសចរណ៏ធម្មជាតិ និងទេសចរណ៏វប្បធម៌។ ខេត្តនេះជាតំបន់ដែល មានប្រាសាទបុរាណជាច្រើនផងដែរ។ រីឯតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិវិញ ទីនោះមានតំបន់អច្ឆរិយមួយគឺតំបន់រមណីយដ្ឋានដីដុះ ឬ រលួសធំដីដុះ ដែលមានទីតាំងនៅជាប់ជើងភ្នំដងរែក និងជាប់ផ្លូវក្រវ៉ាត់ព្រំដែន។",
"question": "តើខេត្តឧត្ដរមានជ័យមានប្រាសាទបុរាណជាច្រើនដែរមុនទៅជាមួយអ្វី?",
"answer": "រីឯតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាល់សម្បទានដីសម្រាប់ដាំដំណាំឧស្សាហកម្ម ត្រូវចាប់ផ្ដើមធ្វើអាជីវកម្មក្នុងរយៈពេល១២ (ដប់ពីរ) ខែ បន្ទាប់ពីការផ្តល់សម្បទាន បើមិនដូច្នោះទេនឹងត្រូវទុកជាមោឃៈ ។ ការខកខានធ្វើអាជីវកម្មរយៈពេលលើសពី ១២ (ដប់ពីរ) ខែ នាំឱ្យមានមោឃភាពសម្បទានប្រសិនបើការខកខាននោះពុំមានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ ។ រាល់សម្បទានដី ដែលបានផ្តល់ឱ្យមុនច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ហើយមិនបានធ្វើអាជីវកម្មចាប់ពី ១២ (ដប់ពីរ) ខែ ឡើងទៅ គិតពីថ្ងៃ ដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ត្រូវទុកជាមោឃៈប្រសិនបើការខកខានមិនបានធ្វើអាជីវកម្មនោះពុំមានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ ។ រាល់ការមិនបានបំពេញកិច្ចតាមសៀវភៅបន្ទុកដោយសម្បទានិក នាំឱ្យមានការដកហូតសម្បទា ។ ក្នុងករណី នៃការដកហូតសម្បទាន ទោះជាមានមូលហេតុអ្វីក៏ដោយសម្បទានិកគ្មានសិទ្ធិទារសំណង នៃការខូចខាតណាមួយឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលរាល់សម្បទានដីមិនធ្វើអាជីវកម្មក្នុងរយៈពេល១២ខែ ប៉ុន្តែមានមោឃភាពសម្បទាន?",
"answer": "គេត្រូវទុកជាមោឃៈ ពីពេលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ដោយមិនមានមូលហេតុត្រឹមត្រូវដែលការខកខានមិនបានធ្វើអាជីវកម្ម ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុមកោះម៉ូលុកកាក់ ឬម៉ាឡូកូ (អង់គ្លេសហៅ:Maluku Islands)ជាក្រុមកោះក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងជាផ្នែកមួយនៃក្រុមកោះម៉ាឡាយូ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសអូស្រ្ដាលី ខាងកើតកោះស៊ូឡាវីស៊ី(សេលេប៊ីស) ខាងលិចកោះញូគីណេ និងខាងជើងកោះទីម័រ កាលពីអតីតកាលជនជាតិចិននិងជនជាតិអឺរ៉ុប ហៅក្រុមកោះនេះថា ក្រុមកោះគ្រឿងទេស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីក្រុមកោះម៉ូលុកកាក់ ឬម៉ាឡូកូ ដែលស្ថិតនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងជាផ្នែកមួយនៃក្រុមកោះម៉ាឡាយូ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅដើមសង្គ្រាម ស្ថានភាពនៅអឺរ៉ុបនិងអាស៊ីគឺនូវមានស្ថេរភាពនៅឡើយហើយវាក៏ជាពេលដែលសូវៀត ជប៉ុន និងអាល្លឺម៉ង់កំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ភ្លើងសង្គ្រាមនាពេលឆាប់ៗនេះផងដែរ។ សូវៀតបានកើតការព្រួយបារម្ភនឹងទំនាក់ទំនងខ្លួននឹងអាល្លឺម៉ង់ រីឯជប៉ុនវិញគឺមានគម្រោងចូលគ្រប់គ្រងទឹកដីអាណានិគមលោកខាងលិចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូច្នេះ មហាអំណាចទាំងពីរក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកតិកាសញ្ញាអព្យាក្រឹតភាពជប៉ុន–សូវៀតក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤១។ ចំណែកឯអាល្លឺម៉ង់ម្ខាងទៀតបានកំពុងប្រមូលទ័ពបញ្ជូនទៅតាមព្រំដែនសូវៀតត្រៀមការលុកលុយ។",
"question": "នៅដើមសង្គ្រាម ស្ថានភាពនៅអឺរ៉ុបនិងអាស៊ីគឺជាអ្វី?",
"answer": "មានស្ថេរភាព",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរបរមពោធិសត្វ ស្តេចស្តាប់អស់ពាក្យស្តេចចេតរាស្ត្រទូលអង្វរព្រះអង្គឲ្យសោយរាជ គ្រងព្រះនគរដូច្នោះ ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលដោះសារថា ហៃមហាមិត្រអើយ បើយើងសោយរាជនៅនានគរនេះហើយ សមអ្នកស្រីពិរាស្ត្រ គេនឹង (១៥៣) បរពលសកលយោធាសេនាមាត្យ លើកទ័ពមីរដេរដាសពាសពេញទាំងក្រឡាមហា ប្រឹថពី ខ្មីឃ្មាតសង្វាតមកចោមរោមមាតុលនគរនេះ ប្រាកដមិនខានឡើយ ។ ហៃសំឡាញ់អើយ ម្ល៉ោះហើយ វានឹងកើត ជាកោលាហលអំពល់ នូវចម្បាំងរាំងជលប្រកាប់ប្រចាក់គ្នា រីអស់មនុស្សម្នាមហាជនទាំងឡាយនោះ ស្លាប់ច្រើនពុំខានឡើយ ហេតុនោះហោង វាមិនកើតអំពីអ្នកណាឡើយ វាកើតត្បិតយើងមកសោយរាជនេះឯង ហេតុនេះ យើងមិននៅសោយរាជឡើយ សំឡាញ់អើយ ថាបើសំឡាញ់អាសូរយើងហើយ យើងសូមតែស្បៀងឆីរៀងៗទៅតាមផ្លូវ ។ ត្បិតអ្នកស្រីពិរាស្ត្រគេបំបរបង់យើងចេញ ក៏យើងនឹងទៅនៅនាភ្នំគិរីវង្កតនាយហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាជាចម្បាំងរាំងជលប្រកាប់ប្រចាក់គ្នាដែលហៃសំឡាញ់អើយស្លាប់មនុស្សម្នាមហាជនទាំងឡាយ?",
"answer": "ជាកោលាហលអំពល់ នូវចម្បាំងរាំងជលប្រកាប់ប្រចាក់គ្នា",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅពេលនោះ នៅទ្វីបអ៊ឺរ៉ុបមានបញ្ហាជាច្រើនពីព្រោះមានសង្រ្គាមធំជាមួយជនជាតិអារ៉ាប់ ប្រទេសអ៊ឺរ៉ុបទាំងអស់មានបញ្ហាម្ហូប និងក្រីក្រមែនទែន ដូច្នេះ នៅពេលគេដឹងដែលគ្រីស្តូបកូឡុំរកឃើញដីថ្មី ប្រទេសច្រើននៅទ្វីបអ៊ឺរ៉ុបចង់ទៅទីនោះ និងរកអ្វីៗសំរាប់ពួកគេប្រទេសដែលទៅនៅទ្វីបអាមេរិច ទីមួយគឺប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងប្រទេសប៉ុទុយកាល់ បន្ទាប់មកប្រទេសអង់គ្លេស បារាំង ហូឡង់ ពីព្រោះប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងប្រទេសប៉ុទុញកាល់ មានបញ្ហាជាមួយគ្នា សម្តេចប៉ាបមានព្រះនាម អាឡិចសាន់ឌ្រូ បានចែកពិភពលោក សំរាប់ទាំងពីរ បានជាប្រទេសអេស្ប៉ាញយកដីច្រើននៅអាមេរិចខាងត្យូង និងប៉ុទុយកាល់បានយកដីច្រើននៅទ្វីបអាហ្រិច ប្រទេសអង់គ្លេសចាប់",
"question": "ដែលប្រទេសណាចង់ទៅទីនោះនៅពេលគេដឹងដែលគ្រីស្តូបកូឡុំរកឃើញដីថ្មី?",
"answer": "ប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងប្រទេសប៉ុទុយកាល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "កោះជ្វាធ្លាប់ជាទីប្រជុំនៃសាសនានិងវប្បធម៌។ ឥទ្ឋិពលពីឥណ្ឌា បាននាំមកនូវព្រហ្មញ្ញសាសនានិកាយសិវៈ និងព្រះពុទ្ឋសាសនា ដែលបានចាក់ឬសយ៉ាងជ្រៅក្នុងសង្គមកោះជ្វា លាយឡំជាមួយប្រពៃណីនិងវប្បធម៌ដ៏សំបូរបែប។ ឥស្លាមសាសនាដែលមកក្រោយជាបណ្ដើរៗបានជំនួយទីកន្លែងរបស់សាសនាទាំង២មុននេះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនសាសនាបានចាប់ផ្តើមនូវប្រពៃណីនិងវប្បធម៌នៅកោះជ្វា?",
"answer": "ឥទ្ឋិពលពីឥណ្ឌានិងឥស្លាមសាសនាដែលមកក្រោយជាបណ្ដើរៗបានជំនួយទីកន្លែងរបស់សាសនាទាំង២មុននេះ ជាច្រើនសាសនានិងវប្បធម៌នៅកោះជ្វា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិចារណញ្ញាណផ្នែករូបវិទ្យារបស់អែងស្តែង បានធ្វើអោយគាត់កត់សំគាល់ឃើញថាថាមពលប៉ោលរបស់ផ្លង់មានចំនុចសូន្យមិនត្រឹមត្រូវ។ គាត់បានកែសំរួលសម្មតិកម្មរបស់ផ្លង់ដោយពោលថាស្ថានភាពថាមពលទាបបំផុតរបស់ប៉ោលស្មើនឹង 1⁄2hf គឺស្មើនឹងពាក់កណ្ដាលគំលាតរវាងកំរិតថាមពល។ ការតវ៉ានេះធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩១៣ ដោយសហការជាមួយ អុតតូ ស្ទែន (Otto Stern) ដោយសំអាងលើទ្រឹស្ដីទែរម៉ូឌីណាមិចរបស់ម៉ូលេគុលឌីអាតូមិច ដែលអាចផ្ដាច់ចេញពីគ្នាជាអាតូមសេរី២។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវិចារណញ្ញាណរបស់អែងស្តែងលើកត់សំគាល់ឃើញថាថាមពលប៉ោលមានចំនុចសូន្យមិនត្រឹមត្រូវ និងការតែនិងសម្មតិកម្មរបស់ផ្លង់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រទេសភូមាស្ថិតនៅចន្លោះរយៈទទឹងទី២៨-៣០អង្សារ និងរយៈបណ្ដោយទី១០-២០អង្សារនៃអឌ្ឍគោលខាងជើង។ ស្ថិតនៅតាមឈូងសមុទ្របេងកាល់ និងសមុទ្រអាន់ដាម៉ាន់ធ្វើឱ្យមានព្រំដែនសមុទ្រប្រវែងដល់ទៅ ២០០០ម៉ៃ ហើយមានឆ្នេរខ្សាច់ស្រស់ស្អាតជាច្រើនកន្លែង។ ភូមាមានព្រំដែនខាងទិសពាយ័ព្យជាប់ប្រទេសបង់ក្លាដេសនិងឥណ្ឌា ទិសឦសានជាប់ទីបេនៃប្រទេសចិន ចំណែកឯទិសខាងកើតជាប់ប្រទេសឡាវ និងខាងត្បូងជាប់ប្រទេសថៃ មានរូបសណ្ឋានដូចខ្លែងដែលមានកន្ទុយវែង មានជួរភ្នំធំៗ និងសម្បូរទៅដោយព្រៃឈើ មានកំពូលភ្នំខ្ពស់ៗ ជាច្រើននៅតាមជួរភ្នំនៃប្រទេសភូមា និងមានកំពូលភ្នំជាច្រើនដែលមានកម្ពស់លើសពី ១០០០០ហ្វុត នៅតាមជាយដែនភ្នំហិម៉ាល័យភាគខាងជើងនៃប្រទេសភូមាដែលជាប់នឹងខ្ពង់រាបទីបេមានកំពូលភ្នំដែលខ្ពស់បំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺភ្នំ “ហាកាកាបូរ៉ាស៊ី” មានកម្ពស់ ១៩៣១៤ហ្វុត រុលចុះមកក្រោមតាមជួរភ្នំនេះជាតំបន់ទំនាបដ៏ធំទូលាយនៃប្រទេសភូមា",
"question": "ប្រទេសភូមាស្ថិតនៅចន្លោះរយៈណា និងរយៈបណ្ដោយណា?",
"answer": "ប្រទេសភូមាស្ថិតនៅចន្លោះរយៈទទឹងទី២៨-៣០អង្សារ និងរយៈបណ្ដោយទី១០-២០អង្សារនៃអឌ្ឍគោលខាងជើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយមានសំឡេង១៥ទល់១៖ មានសេចក្តីថា ភាគីទាំងពីរត្រូវបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលគេបានព្រមព្រៀងនៅក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន និងជាពិសេសអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសង្កេតការណ៍ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយអង្គការនេះឱ្យចូលទៅកាន់តំបន់គ្មានកងទ័ពជាបណ្តោះអាសន្ន។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារនេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសង្កេតការណ៍ចូលទៅក្នុងតំបន់គ្មានកងទ័ពជាបណ្តោះអាសន្ន?",
"answer": "ជាធនាគារនេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសង្កេតការណ៍ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយអង្គការនេះចូលទៅក្នុងតំបន់គ្មានកងទ័ពជាបណ្តោះអាសន្ន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភ្នំក្បាលរមាសជាលំនៅរបស់មនុស្សបុរេប្រវត្តិ ដែលមានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រពីរនាក់ធ្វើការរុករកក្នុងរូងភ្នំនេះ នៅខេត្តបាត់ដំបងគឺលោក (កាបូណេល) Carbonnel និង (ដាលីប្រ៊ីយ៉ាស) Dalibrias នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៦៦ និង ១៩៦៩។ នៅទីនោះពួកគាត់បានរកឃើញគ្រឿងចានឆ្នាំងដែលមានអាយុ ៣៤២០ ឆ្នាំមគ.។",
"question": "តើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមុនីមានជាងមុននៅភ្នំក្បាលរមាសមុនេះមានណា?",
"answer": "លោក (កាបូណេល) Carbonnel និង (ដាលីប្រ៊ីយ៉ាស) Dalibrias",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងដំណាក់កាលនោះ ក្រុងចាកាតាគ្រាន់តែជាក្រុងកំពង់ផែតូចមួយនៅកោះជ្វា មានឈ្មោះថា ស៊ុនដាខេឡាប៉ា។ ក្រោយមកក្រុងនេះត្រូវបានលោកនាយពលហ្វាម៉ាទីននៃអាណាចក្រដាណឺម៉ាកវាយយកបាន ទើបឱ្យប្ដូរជាឈ្មោះចាកាតា ដែលមានន័យថា ទីកន្លែងនៃជ័យជម្នះ ព្រោះជាជ័យជម្នះលើជនជាតិព័រទុយហ្កាល់។ ក្រោយមកក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៦២១ ហូឡង់បានចូលមកវាយដណ្ដើមគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូនេស៊ី ហើយបានប្ដូរឈ្មោះទីក្រុងនេះទៅជា ប៉ាត់តាវៀ។ នៅសម័យធ្លាក់ជាអាណានិគមរបស់ហូឡង់ ហូឡង់បានបង្កើតក្រុមហ៊ុន United Dutch East India Company ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៦០២ ដើម្បីធ្វើពានិជ្ជកម្មនៅលើកោះឥណ្ឌូនេស៊ីខាងកើត ក្រៅពីការធ្វើពានិជ្ជកម្មក្រុមហ៊ុននេះនៅបានដើរតួនាទីស្វែងរកអាណានិគមឱ្យដល់ហូឡង់ទៀតផង។ នៅទីបំផុតហូឡង់បានធ្វើការវាយលុកគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៦២១ ហើយបានពង្រីកការគ្រប់គ្រងទៅទូទាំងប្រទេស ធ្វើឱ្យឥណ្ឌូនេស៊ីធ្លាក់នៅក្រោយអាណានិគមរបស់ហូឡង់នៅទីបំផុត។",
"question": "ជាអ្វីដែលបានប្ដូរឈ្មោះទីក្រុងចាកាតាគ្រាន់តែជាក្រុងប៉ាត់តាវៀ?",
"answer": "ជាអ្វីដែលមានន័យថា ទីកន្លែងនៃជ័យជម្នះ ព្រោះជាជ័យជម្នះលើជនជាតិព័រទុយហ្កាល់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដំណាក់ទី២: ទឹកហូរធ្លាក់មានល្បឿនលឿនខ្លាំងនៅរដូវវស្សាដែលមានកំពស់ពី ៦ ទៅ ៧ម៉ែត្រ និង នៅរដូវប្រាំងទឹកមានកំពស់ពី៧ ទៅ៩ម៉ែត្រ និង មុខកាត់ពី៤ទៅ៥ម៉ែត្រ។ នៅជាប់មាត់ជ្រោះមានកន្លែងធំទូលាយសំរាប់អង្គុយសំរាកកំសាន្តដែលសំបូរទៅដោយគុម្ពឬស្សីព្រេច។",
"question": "តើល្បឿនទឹកហូរធ្លាក់មានប៉ុន្មានកំពស់នៅរដូវវស្សានៅជាប់មាត់ជ្រោះ?",
"answer": "៦ ទៅ ៧ម៉ែត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "៦ កុម្ភៈ ១៨១៩ ៖ សន្ឋិសញ្ញាមួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខារវាង ព្រះចៅស៊ុលតង់ហ៊ុសសេន នៃរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃចូហរ ជាមួល លោក តេមេងហ្គុង អាប់ឌុល រ៉ាម៉ាន់ និង លោក ស្តេមហ្វដ រ៉ាហ្វហ្វល។ លោក វិល្លៀម ហ្វារខ្វាត្រូវបានតំលើងជារ៉េស៊ីដង់",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកជារ៉េស៊ីដង់នៅក្នុងសន្ឋិសញ្ញាប៊ុំនេះ?",
"answer": "លោក វិល្លៀម ហ្វារខ្វាត្រូវបានតំលើងជារ៉េស៊ីដង់",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ថូម៉ាស់ ស្តេមហ្វដ រ៉ាហ្វល (Sir Thomas Stamford Raffles) ដែលបានចុះចតនៅសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី ២៨ មករា ១៨១៩ បានកត់សំគាល់ឃើញថា សិង្ហបុរីជាទីតាំងជំនួញដ៏មានសក្ដានុភាពនៅអាស៊ី។ តំនាងអោយក្រុមហ៊ុន British East India លោកក៏បានចុះសន្ឋិសញ្ញាជាមួយ ព្រះចៅស៊ុលតង់ ហ៊ូសសេន ស្សា (Sultan Hussein Shah) នៅថ្ងៃទី៦ កុម្ភៈ ១៨១៩ ក្នុងគោលបំណងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ខាងត្បូងរបស់សិង្ហបុរីអោយក្លាយជាទីតាំងជំនួញនិងស្នាក់នៅរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ។ នៅថ្ងៃទី២ សីហា ១៨២៤ សិង្ហបុរីបានក្លាយជាដែនដីអាណានិគមពេញសិទ្ធិរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បន្ទាប់ពីរេស៊ីដង់ទី២របស់សិង្ហបុរីឈ្មោះ ចន ក្រហ្វើដ (John Crawfurd) បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយព្រះចៅស៊ុលតង់ ហ៊ូសសេន ស្សា ដែលក្នុងនោះព្រះចៅស៊ុលតង់យល់ព្រមប្រគល់កោះសិង្ហបុរីទាំងមូលទៅអោយក្រុមហ៊ុន British East India ។ មកទល់ឆ្នាំ១៨៦៩ មានមនុស្សប្រហែល១សែននាក់រស់នៅលើកោះនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវិតនិងការជើងដំណើររបស់លោក ថូម៉ាស់ ស្តេមហ្វដ រ៉ាហ្វល (Sir Thomas Stamford Raffles) នៅសិង្ហបុរី និងការជំនួញនៃកោះសិង្ហបុរីដោយក្រុមហ៊ុន British East India ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីសម័យសង្គ្រាម លោកបានចូលសិក្សាផ្នែកច្បាប់នៅមហាវិទ្យាល័យហ្វីតវីលៀម,ខេមប៊្រីដ (Fitzwilliam College, Cambridge) នៅរាជាណាចក្ររួម។ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាដោយបានទទួលសញ្ញាប័ត្រកិត្តិយសថ្នាក់ទី១ផ្កាយ២ (Double Starred First Class honours)។ បន្ទាប់មកលោកចូលរៀនច្បាប់នៅសាលាសេដ្ឋកិច្ចឡិនដិនផងដែរ។ លោកវិលត្រលប់មកសិង្ហបុរីវិញនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ដោយចាប់យកអាជីពជាមេធាវី។",
"question": "តើលោកបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យណាដែលទទួលសញ្ញាប័ត្រកិត្តិយសថ្នាក់ទី១ផ្កាយ២?",
"answer": "មហាវិទ្យាល័យហ្វីតវីលៀម,ខេមប៊្រីដ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩៨៥ ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ដែលសមាសភាពរួមមានមេដឹកនាំកវីបណ្ឌិតរដ្ឋជាសមាជិកបានសម្រេចចិត្តបោះជំហានថ្មីមួយទៀតសម្រាប់សមាហរណកម្មកាន់តែប្រសើរជាងមុន។ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨៦ ពួកគេបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាអឺរ៉ុបរួមតែមួយ (Single European Act-SEA) ដែលជាកន្សោមនៃវិសោធនកម្ម និងសេចក្ដីបំពេញបន្ថែមលើសន្ធិសញ្ញាសហគមន៍អឺរ៉ុប ដែលមានស្រាប់។ សន្ធិសញ្ញា SEA តម្រូវឲ្យសហគមន៍អឺរ៉ុបអនុវត្តនូវវិធានការណ៍ជាង៣០០ ដើម្បីលុបបំបាត់រនាំងរូបវន្ត, បច្ចេកទេស និងសារពើពន្ធសម្រាប់បង្កើតទីផ្សាររួមមួយ ដែលក្នុងនោះសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋសមាជិកអាចនឹងធ្វើសមាហរណកម្មរួមគ្នាទាំងស្រុង។ លើសពីនេះទៅទៀត រដ្ឋសមាជិកយល់ព្រមនឹងគ្នាក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយ និងស្តង់ដារ រួមមួយលើបញ្ហាទាំងឡាយរាប់ចាប់ពីវិស័យពន្ធដារ និងការងាររហូតដល់ផ្នែកសុខភាព និងបរិស្ថាន។ រដ្ឋសមាជិកនីមួយៗក៏ដោះស្រាយគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុជាមួយប្រទេសជិតខាងខ្លួន។ សន្ធិសញ្ញា SEA នេះចាប់មានសុពលភាពចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧៨ តទៅ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាសន្ធិសញ្ញាដែលបានចុះហត្ថលេខានៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ1986?",
"answer": "សន្ធិសញ្ញាដែលបានចុះហត្ថលេខានៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ1986គឺជាសន្ធិសញ្ញា Single European Act- SEA។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មានសមាជិកពី៥ ទៅ ១១រូប ផ្អែកតាមប្រជាសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ចំនួនជាក់ស្តែងនៃសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ ត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ចំនួនសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលបានកំណត់រួចហើយ អាចធ្វើការផ្លាស់ប្តូរបានដោយ អនុក្រឹត្យតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ អាស្រ័យដោយការផ្លាស់ប្តូរនៃប្រជាសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រ។ សមាជិកបន្ថែមនៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវជ្រើសរើសតាមនីតិវិធីដូចសមាជិកដ៏ទៃទៀតដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ដែលមានសមាជិកជាច្រើន ហើយត្រូវកំណត់និងផ្លាស់ប្តូរជាមួយនឹងអនុក្រឹត្យតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការនេសាទជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នៅសមុទ្រជ្វា។ គេរកឃើញមានជីវិតក្រោមសមុទ្រជាង៣០០០ប្រភេទនៅក្នុងតំបន់នេះ។ តំបន់ជុំវិញសមុទ្រជ្វាជាទីរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ដ៏មានប្រជាប្រិយភាព។ ការកំសាន្តជ្រមុជទឹកសមុទ្រផ្ដល់ឱកាសដល់អ្នកទេសចរណ៍រុករកនិងថតរូបសត្វសមុទ្រ ផ្កាថ្ម ថ្មប៉ប្រះទឹក និង ខ្មោចនាវា ជាដើម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅសមុទ្រជ្វា ដែលមានជីវិតជាង៣០០០ប្រភេទ និងជាទីរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍មានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់អ្នកទេសចរណ៍។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មង្ឈុតមានជីវជាតិទ្រទ្រង់ សុខភាពសំខាន់ៗ ដូចជា ប៉ូតាស្យូម វីតាមីន B និង C កាល់ស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម ដែក សង្ក័សី ប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ ផូស្វ័រ ណៃអាស៊ីន ...ជាពិសេស ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាផ្លែឈើដែលមានធាតុត្រជាក់ដល់រាងកាយ។ ចំណែកសំបកមង្ឈុត បើយកមកធ្វើចាហួយពណ៌ស្វាយ គួរអោយចង់ទទួលទាន ឬបើយកសំបកមង្ឈុតទៅហាលអោយស្ងួត រួចកិនអោយម៉ត់ជាម្សៅ ប្រើសម្រាប់ឆុងទឹកពិសា កែអាការៈរាករូស រាកមួល ព្យាបាល ដំបៅមានខ្ទុះបាន។",
"question": "មានជីវជាតិមួយណាដែលមានជំនួយពណ៌ស្វាយនៅក្នុងមង្ឈុត?",
"answer": "ចំណែកសំបកមង្ឈុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ច្រកខាន់ម៉ុង (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Kanmon Straits , ជាភាសាជប៉ុន៖ 関門海峡 (ខាន់ម៉ុងកៃក្យូ)) ឬច្រកស៊ីម៉ុណុសិគី(下関) គឺជាផ្ទៃទឹកដែលខណ្ឌចែកកោះឃ្យឺស្សឺនិងកោះហុងស្សឺរបស់ជប៉ុន។ ច្រកនេះមានកំនើនដីល្បាប់១៥ស.ម ក្នុង១ឆ្នាំ ដែលការណ៍នេះអនុញ្ញាតិអោយគេសាងសង់អាកាសយាន្តដ្ឋានឃីតាឃ្យឺស្សឺថ្មី ក្នុងតំលៃទាប។",
"question": "យ៉ាងណាជាផ្ទៃទឹកច្រកខាន់ម៉ុងមានកំនើនដីល្បាប់?",
"answer": "ច្រកខាន់ម៉ុងមានកំនើនដីល្បាប់១៥ស.ម ក្នុង១ឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបជាមធ្យម សហរាជាណាចក្រគឺជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទីប្រាំ ហើយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីប្រាំបួនបើគិតតាមយុគភាពនៃអំណាចទិញ (យអទ)។ សហរាជាណាចក្រមានប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ហើយក៏មានសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សខ្ពស់ផងដែរដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៣ នៅលើពិភពលោក។ វាជាប្រទេសឧស្សហកម្មដំបូងបំផុតហើយជាមហាអំណាចខ្លាំងជាងគេនៅក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៩ និងទី២០។ សព្វថ្ងៃ សហរាជាណាចក្រនូវតែរក្សាខ្លួនជាប្រទេសមហាអំណាច ជឿនលឿនខ្លាំងខាងសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ យោធា វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងឥទ្ធិពលនយោបាយនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ រាជាណាចក្ររួមត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជារដ្ឋមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខបួនខាងការចំណាយលើយោធា។ សហរាជាណាចក្រគឺជាប្រទេសសមាជិកអចិន្រ្តៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិចាប់តាំងពីសម័យប្រជុំលើកទី១ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ មកម្លេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសហរាជាណាចក្រមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ ជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទីប្រាំ និងមានសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សខ្ពស់មួយផងដែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ស្រះស្រង់មានទីតាំងស្ថិតនៅទល់មុខខាងកើតប្រាសាទបន្ទាយក្តី ខាងត្បូងឆៀងខាងលិចនៃបារាយណ៍ខាងកើត មានបណ្តោយ៧៨០ម និងទទឹង៣៨០ម ត្រូវបានដូនតាខ្មែរជីកឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ និងដើមសតវត្សទី១៣ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ស្រះនេះមានរានហាលដ៏ស្រស់ស្អាត សាងសង់ឡើងអំពីថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀម ដោយមានរាងកាកបាទ មានបង្កាន់ដៃនាគ និងមានតោឈរយាមផ្លូវផងដែរ។ស្រះនេះសាងសង់ ដោយមានទឹកជាប់ជានិច្ច និងមានទេសភាពស្រស់បំព្រងព័ទ្ធជុំវិញ តែមិនមានប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកចូលនោះទេ។ ស្រះនេះពឹងទៅលើទឹកភ្លៀង និងទឹកក្រោមដី ដែលជ្រាបចូលពីបារាយណ៍ខាងកើត។ ស្រះនេះជីកឡើងមិនមែនមាននាទីស្រោចស្រពកសិកម្ម ឬជាទីសក្ការៈដូចជាកសិណអង្គរ ឬបារាយណ៍ជាដើមនោះទេគឺកសាងឡើងសម្រាប់ការកម្សាន្តរបស់ព្រះមហាក្សត្រនាសម័យបុរាណ និងមានកូនប្រាសាទមួយនៅចំកណ្តាល ជាទីដែលព្រះអង្គទ្រង់យាងតាមទូកទៅស្តាប់តន្ត្រីផ្សេងៗ។ បច្ចុប្បន្ន គេអាចមើលឃើញកូនប្រាសាទនេះ នៅរដូវប្រាំងពេលដែលមានទឹករាក់គេធ្លាប់ឃើញតែភាពស្រស់ស្អាតនៃស្រះស្រង់ ដោយសារមានទឹកគ្រប់រដូវកាល រហូតទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចូលទស្សនាជាហូរហែមិនដែលដាច់។ ក៏ប៉ុន្តែ កាលពីរដូវប្រាំងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅនេះ ស្រះស្រង់បានជួបប្រទះនូវបញ្ហារីងស្ងួតស្ទើរទាំងស្រុង។",
"question": "តើស្រះស្រង់មានទីតាំងស្ថិតនៅទល់មុខខាងណា?",
"answer": "ខាងកើតប្រាសាទបន្ទាយក្តី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទ្រៅបទីពោលពាក្យថ្វាយជ័យដល់ព្រះរាជា អ្នកទ្រង់នូវមេត្តាគុណនឹងទូលសុំសេចក្ដីមេត្តាប្រោសជួយឲ្យ យិធិស្ឋិរ រាជស្វាមីរូចចាកភាវៈជាទាសៈ ទ្រង់ក៏ប្រទានឲ្យរួចមួយរំពេចព្រះចៅធ្ឫតរាស្ត្រ សុំឲ្យទេវីសម្ដែងសេចក្ដីប្រាថ្នាយ៉ាងដទៃតទៅទៀត នាងក្រាបទូលសុំឲ្យបាន សេះ រថ អាវុធ របស់គេមកវិញ សេចក្ដីប្រាថ្នាគ្រាទីពីរនេះព្រះចៅធ្ឫតរាស្ត្រក៏ទ្រង់ប្រទានឲ្យជាយ៉ាងឆាប់ ហើយសុំឲ្យនាងសម្ដែងសេចក្ដីប្រាថ្នា គ្រាទីបីតទៅ ទ្រៅបទីក្រាបទូលថា ខ្ញុំម្ចាស់ជាធីតាក្សត្រិយ៍ ខ្ញុំម្ចាស់អស់ប្រាថ្នារបស់ដទៃទៀតហើយ ប្រាថ្នាតែពីរដងប៉ុណ្ណេះក៏ល្មមហើយ នឹងប្រាថ្នាសព្វសារពើមិនគួរព្រះករុណា ។",
"question": "យ៉ាងណាមាន់ទ្រង់នូវមេត្តាគុណនឹងទូលសុំសេចក្ដីមេត្តាប្រោសជួយឲ្យ?",
"answer": "យិធិស្ឋិរ រាជស្វាមី",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់មកគឺទ័ពសេះដែលសង្ហាជាងគេ ។ ម្នាក់ៗ អង្គុយលើខ្នងអាជានេយ្យ ត្រង់ខ្លួនគ្មានងាកទៅណាឡើយ ។ ដាវដែលព្យួរនៅចង្កេះឃើញគួរស្ញើប។ ក្រោយមកទៀត មានទ័ពខាងដំរីដែលតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការនៅភ្លុក នៅលើក្បាល និងទៅលើខ្នង មើលឃើញរុងរឿងបីដូចក្នុងរឿងមួយពាន់មួយយប់ ។ នៅលើខ្នងដំរីនេះ អ្នកឈរមើលពលរេហ៍ គឺមានន្ទមេទ័ព។",
"question": "តើមានទ័ពដែលតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការនៅលើមីន៊េះទៀតមួយមិនមានទេ?",
"answer": "ទ័ពខាងដំរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះធម៌ដែលអ្នកសិក្សាបតិបត្តិគប្បីបានគឺ ទិដ្ឋធម្មិកត្ថ (ប្រយោជន៍បច្ចុប្បន្ន), សម្បរាយិកត្ថ (ប្រយោជន៍ជាតិខាងមុខ) និង បរមត្ថ (ប្រយោជន៍ប្រសើរបំផុត) គឺព្រះនិព្វាន ដែលព្រះសង្គីតិកាចារ្យទាំងឡាយបានប្រមូលរួបរួមទុកក្នុងគម្ពីរព្រះត្រ័យបិដកទាំង ៨៤០០០ ព្រះធម្មក្ខន្ធ ។ ព្រះធម៌ទាំងនោះត្រូវបានកត់ត្រាទុកនៅក្នុង វិនយបិដក ចំនួន ២១០០០ ព្រះធម្មក្ខន្ធ, សុត្តន្តបិដកចំនួន ២១០០០ ព្រះធម្មក្ខន្ធ និង អភិធម្មបិដក ចំនួន ៤២០០០ ព្រះធម្មក្ខន្ធ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រយោជន៍របស់ព្រះធម៌ដែលអ្នកសិក្សាបតិបត្តិគប្បីបាន ដែលមានទិដ្ឋធម្មិកត្ថ, សម្បរាយិកត្ថ និង បរមត្ថ និងកត់ត្រារបស់ព្រះនិព្វានមានក្នុងគម្ពីរព្រះត្រ័យបិដក និងវិនយបិដក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នាងនារីក្ដៅក្រហាយឡើងមុខក្រហម តែមិនមានអំណាចបង្គាប់ឲ្យគេធ្វើតាមបាន ក៏ដើររ៉ុយទៅទិញដោយខ្លួនឯង ឯចៅចិត្រក៏កាន់កញ្រ្ចែងដើរតាមក្រោយ កាលទិញបានត្រីរ៉ស់ពីរ ដើរវិលទៅទិញរានឯទៀតៗ នាងនៅខឹងខ្នាញ់នឹងការចចេសរឹងរូសរបស់ចៅចិត្រណាស់ ក៏ក្លែងដើរទិញពីរានមួយទៅរានមួយទៀត ដើរវីវក់ចុះឡើងជាច្រើនបក ច្រើនសា ទិញអីវ៉ាន់ច្រើនស្អេកស្កះទាល់តែចៅចិត្រយកទៅស្ទើរតែមិនរួច នាងនឹកខ្នាញ់ក៏ខ្នាញ់ណាស់ តែនឹកចង់សើចក៏ចង់សើចណាស់ ដោយបានឃើញចៅចិត្រកាន់ពេញដៃទាំងពីរ យួរផង ត្បៀតក្លៀកផង រណែងរណោង ហើយនាងធ្វើជាដើរវិលជាច្រើនបកច្រើនត្រឡប់ ទើបបត់ចូលទៅឯរថយន្ត ។ ឯចៅចិត្រក៏ចេះតែដើរប្រកិតតាមក្រោយដរាបដល់រថយន្ត ហើយទំលាក់អីវ៉ាន់គ្រាំងទៅក្នុងរថយន្ត ។",
"question": "តើនាងនារីធ្វើអ្វីបាននៅពេលទិញតាមជើងមុខក្រហម?",
"answer": "ដើររ៉ុយទៅទិញដោយខ្លួនឯង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះខ័ន និងទីក្រុងនៅជុំវិញ ត្រូវបានប្រសិទ្ធិនាមឡើង ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពអស្ចារ្យនៃប្រាសាទនេះ។ ព្រះខ័នមានន័យថាដាវទេពជាភាសាខ្មែរជាពាក្យមួយនិយាយសំដៅដល់ជ័យជំនះរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ លើពួកជ្វាឈ្លានពានត្រង់ចំណុចនេះ។ ការប្រយុទ្ធគ្នានិងស្ទឹងឈាមនៃការប្រយុទ្ធគ្នានេះ ត្រូវបានចារលើសសរធ្វើអំពីថ្មភក់ ឬសិលាចារឹកដែលត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ១៩៣៩នៅប្រាសាទនេះ។ សិលាចារឹកនេះក៏បានរៀបរាប់ផងដែរ អំពីប្រវត្តិសាស្រ្តដំបូងនៃប្រាសាទនេះ និងការប្រតិបត្តិសាសនាប្រចាំថ្ងៃនៃទីក្រុងនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទព្រះខ័ន ទីក្រុងជើងវិញ និងការជំនុំនាមឡើងប្រាសាទ ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពអស្ចារ្យ ហើយបង្ហាញអំពីសិលាចារឹក និងប្រវត្តិសាស្រ្តដំបូងនៃទីក្រុងនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំពោះ ការប្រឡងរូបនេះ ខ្ញុំបាទបានសួរមីងម្នាក់។គាត់ឈ្មោះប្រេម។គាត់ទៅមករកប្រពន្ធខ្ញុំញឹក។គាត់ជាគូលីសង់ផ្ទះ។គាត់មានយោបល់រឹតតែប្លែកទៅទៀត។គាត់ថានៅស្រុកយើង គេច្រើនតែលើកស្រីក្នុងពេលមានលុយ ធ្វើរូបរក្សាឲ្យល្អ ហើយសុខចិត្តចាយលុយទាំងម៉ឺន ទាំងសែនឲ្យ។ឯ ត្រង់ចំពោះស្រីខ្មែរជាងលាននាក់ ដូចក្រុមគាត់ដែលខំធ្វើការសង់ថ្នល់ ធ្វើស្រែ ក្បាលបែកញើស គេមិនព្រមសរសើរសោះ គេរឹតតែបំភ្លេចទៅវិញ។គាត់បាននិយាយថា គួរណាស់តែគេគិតឲ្យប្រាក់ឈ្នួលគាត់ស៊ីគ្រប់គ្រាន់ សង់មន្ទីរពេទ្យ សង់សាលារៀនឲ្យកូនគាត់រៀនផង។",
"question": "គាត់ឈ្មោះអ្វី ដែលបានសួរមីងម្នាក់នៅក្នុងរូបមន្តនេះ?",
"answer": "ប្រេម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថឃ្លាំងនិងបាពួន បើតាមសិលាចារឹកយើងអាចដឹងថា ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងរាជកាលរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ នៅក្នុងរវាងឆ្នាំ១០១០ ដល់ឆ្នាំ១០១២ នៃគ.ស។ បើគិតពីរាជព្រះអង្គ រវាងឆ្នាំ១០០២ ដល់ ឆ្នាំ១០៥០នៃគ.ស។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសចំពោះព្រហ្មញ្ញសាសនាគឺព្រះឥសូរ បានជាគេថាឧទ្ទិសចំពោះព្រះឥសូរ ពិព្រោះគេសំអាងលើចម្លាក់នៅលើហោជាងនិងផ្ដែរ ដែលមានឆ្លាល់ទាក់ទងនិងព្រះឥសូរអង្គុយជាមួយមហាសីនាងឧមារ នៅលើគោននិ្ទន និងព្រះឥសូររាំរបាំ ជាដើម។ ប្រាសាទនេះកសាងពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនិត។ ប្រាសាទភ្នំជីសូរកសាងតាមប្លង់តម្រៀបប្លង់លើអ័ក្សបណ្ដាយពីលិចទៅកើត រត់តគ្នារវាងក្រុមកណ្ដាលដែលនៅលើកំពូលភ្នំ មាន ប្រាសាទសែនត្មុលឫឆ្មស់(ត្មុលជាពាក្យបាលីសាស្រឹ្តតដែលមានន័យថាគោ ដែលសំដៅលើគោននិ្ទន ដែលជាយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរ ប្រាសាទសែនត្មុលសម្រាប់តម្កល់គោននិ្ទន) ប្រាសាទសែនរវាំង (សែនភូវាំង) និងទន្លេអ៊ុំ។ ទន្លេអ៊ុំដែលជាបារាយន៍ឫតំណាងឳ្យទន្លេគង្គា ប្រើសម្រាប់ពីធីសេវលិង្គ ដើម្បីធ្វើពិធីលាងបាប។",
"question": "តើប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានកសាងឡើងនៅពេលណា?",
"answer": "ក្នុងអំឡុងរាជកាលរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ នៅក្នុងរវាងឆ្នាំ១០១០ ដល់ឆ្នាំ១០១២ នៃគ.ស។",
"type": "extract"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋាន បុហ្គយុក ឱងសាន}}កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥' ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងរ៉ង់គូនប្រទសភូមា ពីថ្ងៃទី៦ដល់ថ្ងៃទី១៣ ធ្នូ១៩៦៩។ វៀតណាមបានបដិសេដមិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដោយសារវិបត្តិសង្គ្រាមវៀតណាម។ សិង្ហបុរីដែលជាសមាជិកក្មេងខ្ចីរបស់សហព័ន្ឋកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅពេលនោះ បានស្នើសុំអោយមានការផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះព្រឹត្តិការណ៍នេះទៅជាកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ស៊ីហ្គេម) វិញ។ ទោះជាមិនមានការប្រកាសផ្លូវការណាមួយក្ដី ការចូលរួមរបស់ហ្វីលីពីន និង ឥណ្ឌូនេស៊ី ពិតជាបានរួមចំនែកយ៉ាងធំធេងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ក៏ដូចជាលើកកំពស់ស្ដង់ដារកីឡានៅក្នុងតំបន់អោយកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែងលើសមុនទៅទៀត។ បន្ទាប់ពីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥នេះរួចទៅ ភូមាបានបដិសេដមិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅលើកក្រោយទៀតទេ ដោយសារកង្វះខាតថវិកា។",
"question": "តើអ្វីដែលជារបស់ជើងវៀតណាមក្នុងការជួបគ្នានៅកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥?",
"answer": "វិបត្តិសង្គ្រាមវៀតណាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានអ្នកចេះ អ្នកធំ អ្នកមានខ្លះដែរ តែចំនួនតិចតួចណាស់។ស៊ឹមបានប្រកែក។សំខាន់គឺយើងត្រូវពឹងលើកកម្លាំងយើង ដូចជានៅក្នុងកន្លែងធ្វើការនេះដែលមានគូលីជាប់១០០នាក់ យើងត្រូវចាត់តាំងបង្ហាត់បង្រៀនគ្នាឲ្យចេះរៀនសូត្រ ឲ្យចេះមើលកាសែត។នៅស្រុកប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ ក្នុងហាងដូចជាយើងនេះ សុទ្ធតែមានសមាគម ឬសហជីពការពារក្រុមអ្នកធ្វើការ ហើយដឹកនាំអ្នកធ្វើការឲ្យចេះការពារកម្លាំងរបស់ខ្លួន...។រាល់ជាង រាល់គូលី សុទ្ធតែបានមើលកាសែតចេះដឹងរឿងនយោបាយក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក...។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកចេះ អ្នកធំ និងអ្នកមានខ្លះតិចតួចណាស់គឺ?",
"answer": "ស៊ឹមបានប្រកែក ហើយជំនួយចេះរៀនសូត្រ ឲ្យចេះមើលកាសែត និងចេះការពារកម្លាំងរបស់ខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅកាលនោះ ព្រះមហាសត្វសូត្រមន្តចម្រើនមេត្តាភាវនា នៅនាព្រៃនោះកាលឯណាមិញ អស់សត្វតិរច្ឆាន ទាំងអម្បាលមាណ ពីដើមនោះ រែងតែងនឹងបៀតបៀនគ្នា ក៏ប្រែខ្វែជាមិត្រមេត្រីទៅមកកាន់គ្នាវិញ ។ បពិត្រអើយ រីអស់សត្វតិរច្ឆានទាំងឡាយ នៅជុំវិញ (១៦៦) ចំងាយ ៣ យោជន៍ ហេតុតែអានុភាពព្រះមហាក្សត្រចំរើនមេត្តាភាវនា អស់ម្រឹគាក៏មានមេត្រីភាពនឹងគ្នាទៅវិញទៅមកហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវិតនៃសត្វតិរច្ឆាន និងការប្រែខ្វែជាមិត្រមេត្រីដោយជុំវិញព្រះមហាសត្វសូត្រមន្តចម្រើនមេត្តាភាវនានៅនាព្រៃនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កេរ្តិ៍ដែលបានបន្សល់ទុកពីរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនូវតែធ្វើឱ្យប្រជាជនខ្មែរបច្ចុប្បន្នមានការឈឺចាប់និងតែងតែចងចាំជានិច្ចនូវសកម្មភាពដ៏សាហាវឃោរឃៅរបស់ពួកខ្មែរក្រហមដែលប្រព្រឹត្តិមកលើប្រជាជនស្លូតត្រង់ ពូជសាសន៍តែជាមួយគ្នា។ នៅប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នមាន សារមន្ទីរឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែងនិងវាលពិឃាតជើងឯក ដែលជាកន្លែងសំខាន់ពីរដែលបើកចំហសម្រាប់សាធារណជនទស្សនា ទាំងបរទេសនិងខ្មែរដើម្បីចងចាំនូវអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជាក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម។ ដើមឡើយ ទួលស្លែងគឺជាអគារវិទ្យាល័យសិក្សាហើយក៏ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលសួរចម្លើយ និងធ្វើទារុណកម្ម ដែលគេហៅថាស-២១ នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ សព្វថ្ងៃនេះ ទួលស្លែងត្រូវបានបើកឱ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍ទស្សនាពីទិដ្ឋភាពដ៏អាក្រក់មានដូចជា បន្ទប់និងឧបករណ៍ធ្វើទារុណកម្ម និងគុកឃុំខ្លួនជាដើម។ ជើងឯកគឺជាកន្លែងបញ្ចុះសពដ៏ធំមួយនៅខាងក្រៅទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ខ្មែរក្រហម ជើងឯកក៏ក្លាយទៅជាកន្លែងដែលគេយកអ្នកទោសទៅសម្លាប់។ សព្វថ្ងៃនេះ ជើងឯកគឺជាកន្លែងអនុស្សាវរីយ៍និងជាកន្លែងរំលឹកដល់វិញ្ញាណខ័ន្តអ្នកដែលបានស្លាប់នៅទីនោះ។",
"question": "តើទួលស្លែងនិងជើងឯកជាធរណាគ្រោងណាដែលមានលក្ខណៈពិសេសមួយនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម?",
"answer": "ជើងឯកគឺជាកន្លែងដែលគេយកអ្នកទោសទៅសម្លាប់ និងជាកន្លែងអនុស្សាវរីយ៍និងជាកន្លែងរំលឹកដល់វិញ្ញាណខ័ន្តអ្នកដែលបានស្លាប់នៅទីនោះ។",
"type": "extract"
},
{
"context": "កញ្ញា សុខ ពិសី កើតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩០ នៅក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល។ ម្ដាយឈ្មោះ រស់ សុគន្ធារី។ មានបងប្អូនបីនាក់ (ប្រុស២ ស្រី១) ហើយនាងជាកូនទីពីរ។ សុខ ពិសី មានកម្ពស់១៦៦សង់ទីម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ជាមធ្យម៥០គីឡូក្រាម។ សុខ ពិសី បានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បាក់ឌុបក្នុងឆ្នាំ២០០៨។",
"question": "យ៉ាងណានាងសុខ ពិសី មានកម្ពស់និងទម្ងន់មធ្យម?",
"answer": "សុខ ពិសី មានកម្ពស់១៦៦សង់ទីម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់មធ្យម៥០គីឡូក្រាម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សម្ដេចកាលឋិតនៅក្នុងកុមារភាព មានព្រះជន្មាយុរវាង១២ឆ្នាំ ព្រះមាតាបិតាបាននាំយកទៅផ្ទុកផ្ដាក់ឲ្យរៀនសូត្រអក្សរសាស្ត្ររបស់ជាតិក្នុងសំណាក់លោកគ្រូសូត្រស្ដាំនាម កែវ ម៉ន វត្តពោធិព្រឹក្ស ហៅវត្តពោល្យំ សង្កាត់រលាំងកែន ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។",
"question": "តើព្រះមាតាបិតាបាននាំយកទៅផ្ទុកផ្ដាក់ឲ្យរៀនសូត្រអក្សរសាស្ត្ររបស់ជាតិនៅ đâu?",
"answer": "សំណាក់លោកគ្រូសូត្រស្ដាំនាម កែវ ម៉ន វត្តពោធិព្រឹក្ស ហៅវត្តពោល្យំ សង្កាត់រលាំងកែន ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឥន្ទ្រព្រាហ្មណ៍ បានសុំអាហារ សៈសៈបណ្ឌិត (ទន្សាយ) ជាច្រើនលើក ហើយពោលថា ៖ ម្នាទន្សាយ អង្គអត្មា មិនធ្វើបាណាតិបាតា នោះទេ \"បាណាតិបាតា ប្រែថា ការមិនសម្លាប់សត្វ ឬ ប្រមាថជីវិតអ្នកដទៃ\" ទន្សាយ តបថា ចូរម្នាលព្រាហ្មណ៍ទៅរកអុសបង្កាត់ភ្លើងហើយមកប្រាប់ដល់ខ្ញុំចុះ ខ្ញុំនិងលោត ទម្លាក់ខ្លួនត្រង់កណ្តាលរងើកភ្លើងនោះ បើសាច់ខ្ញុំឆ្អិនល្មមហើយ សូមម្នាលព្រាហ្មណ៍ពិសាហើយធ្វើសមណៈធម៌ចុះ ។ វេលានោះឥន្ទព្រាហ្មណ៍បានបង្កាត់ភ្លើង ឆេះសន្ធោរសន្ធៅ ហើយមកប្រាប់ដល់ទន្សាយបណ្ឌិត ទន្សាយបណ្ឌិត ក៏លោតទៅជិតគំនរភ្លើងនោះហើយពោលថា៖ ទានរមែងដោយសចៈ បើទានដែលករុណាឲ្យនោះមិនបរិសុទ្ធ ការបំពេញបរមីក៏គ្មានន័យនោះដែរ ពោលចប់ សៈសៈបណ្ឌិត (ទន្សាយ) ក៏រលាស់ខ្លួនបីដងហើយ ក៏លោតទៅក្នុងគំនរភ្លើងដោយចិត្តរីករាយនិងជ្រះថ្លា ប៉ុន្តែគំនរភ្លើងនោះមិនកក្ដៅឆេះរោមបណ្ឌិត ទន្សាយឡើយ ក្រោយមកឥន្ទ្រព្រាហ្មណ៍ បានក្រឡាខ្លួនជា ព្រះឥន្ទ្រវិញ ហើយពោលថា ទានដែលជ្រះថ្លាគឺជាគុណដ៏ប្រពៃ ព្រះឥន្ទ្រ ក៏ហោះពរនាំយក ម្នាលទន្សាយបណ្ឌិត ទៅមណ្ឌល ព្រះច័ន្ទ រួចអធិដ្ឋានសូមឲ្យរូបទន្សាយមានដិតជាប់នៅក្នុងដួងព្រះច័ន្ទ ការធ្វើទានបរិសុទ្ធដែលជាគុណតម្លៃរបស់អ្នកចូរតាំងរូបអ្នក នៅអស់មួយកប្ប កុំឱ្យរលុបបាត់នៅក្នុងដែនភទ្ទកប្បនេះឡើយ ដូចនេះហើយយើងតែងសង្កេតឃើញរូបទន្សាយមានដក់ជាប់ក្នុងព្រះច័ន្ទ ។ ឯសត្វទាំង ៤ ក៏នាំគ្នារក្សាសុចរិតធម៌ ដរាបដល់អស់អាយុ បានទៅកើតក្នុងទេវលោកទាំងអស់គ្នា",
"question": "យ៉ាងណាជាមានដក់ជាប់ក្នុងព្រះច័ន្ទនោះ?",
"answer": "មានដក់ជាប់គឺជាផ្នែកមួយនៃរូបទន្សាយដែលបាននៅក្នុងដែនភទ្ទកប្បនេះ ហើយត្រូវបានរលុបបាត់នៅក្នុងដែនភទ្ទកប្បនេះឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លើកលែងតែកោះហុកកៃដូដែលជារបស់ជប៉ុន សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ឋពីគ្រប់ជ្រុងដោយដែនដីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សហព័ន្ឋរុស្ស៊ី។ ដោយហេតុនេះហើយ សមុទ្រនេះជាត្រូវបានគេសន្មតជាទូទៅថាស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរុស្ស៊ី។",
"question": "លើកលែងតែកោះហុកកៃដូដែលជារបស់ជប៉ុន សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ ត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធនៅពេលណា?",
"answer": "សមុទ្រនេះត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធនៅក្នុងដែនដីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សហព័ន្ធរុស្ស៊ី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រាដែលអាស៊ីអាគ្នេយ៍សម្បូរបែបដោយពពួកភូតគ្រាម និងសត្វ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក៏កំពុងប្រឈមនឹងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើធ្ងន់ធ្ងរដែលបង្កឱ្យមានការបាត់បង់ទីលំនៅសម្រាប់ប្រភេទរងគ្រោះថ្នាក់ដូចជា ស្វាក្រហម និង ខ្លាធំសូម៉ាតេរ៉ា។ ការព្យាករណបានធ្វើឡើងថាច្រើនជាង៤០%នៃប្រភេទសត្វនិងរុក្ខជាតិនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍អាចនឹងត្រូវអស់នៅសតវត្សទី២១។ នៅពេលដដែល អ័ព្ទក៏ជាភាពចៃដន្យមួយទៀងទាត់ដែរ។ អ័ព្ទដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងតំបន់ពីរគឺនៅឆ្នាំ១៩៩៧និង២០០៦ក្នុងនោះបណ្ដាប្រទេសជាច្រើនត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយអ័ព្ទក្រាស់ ភាគច្រើនបានបង្កដោយសកម្មភាពកាប់និងដុតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ជាប្រតិកម្មតប ប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានចុះហត្ថលេខានូវកិច្ចព្រមព្រៀងអាស៊ានលើការបំពុលអ័ព្ទឆ្លងព្រំដែនដើម្បីប្រឆាំងនឹងការបំពុលរបស់អ័ព្ទ។",
"question": "តើការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើធ្ងន់ធ្ងរមានបញ្ហាប្រៀបធៀបជាងគេដល់ប្រភេទរងណាស់មុនៅពេលណា?",
"answer": "សតវត្សទី២១",
"type": "extract"
},
{
"context": "នយោបាយប្រជាជនជាផ្នែកមួយនៃចរន្ដប្រជាសង្គម (Civil society)។ បើនិយាយពីនយោបាយប្រជាជននៅឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ចាំបាច់ត្រូវឈានទៅឱ្យដល់ស្ថានការណ៍ទូទៅក្នុងសម័យនៃអតីតប្រធានាធិបតីស៊ូហារតូថាបានបើកឱកាសឱ្យប្រជាជនបានចូលរួមក្នុងកិច្ចការនយោបាយដល់កម្រិតណា។ លោកប្រធានាធិបតីស៊ូហារតូ គ្រប់គ្រងប្រទេសតាំងពីថ្ងៃទី ១១ មីនា ១៩៦៦ ដោយប្រើច្បាប់ទាហានមកគ្រប់គ្រងប្រទេស មានការរឹតត្បិតចំពោះអ្នកសិក្សា បញ្ញាជន សិល្បករ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ក្រុមជនជាតិចិននិងក្រុមមុស្លីមផ្សេងៗ ធ្វើឱ្យ “របៀបថ្មី”ក្លាយជាមូលដ្ឋានសំខាន់ក្នុងប្រព័ន្ធនយោបាយរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីតាមតម្រូវការ ធ្វើឱ្យកើតមានអំណាចផ្ដាច់ការនៅឥណ្ឌូនេស៊ី អស់រយៈពេល៣២ឆ្នាំ គឺចាប់ពីឆ្នាំគ.ស ១៩៦៦-១៩៩៨។",
"question": "លោកប្រធានាធិបតីស៊ូហារតូគ្រប់គ្រងប្រទេសតាំងពីពេលណា?",
"answer": "លោកប្រធានាធិបតីស៊ូហារតូគ្រប់គ្រងប្រទេសតាំងពីថ្ងៃទី ១១ មីនា ១៩៦៦",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រសួងវប្បធម៌ ត្រូវមានតួនាទី ត្រួតពិនិត្យ រាល់រូបចម្លាក់ដែលសាងសង់ ដែលដាក់នូវតាមសួនច្បារ និង វត្តអារាមទាំងអស់ នូវទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា តើរូបចម្លាក់ទាំងនោះ សមប្រកបតាមស្តង់ដារ ទម្រង់ រង្វស់ខ្នាត ហើយឬនៅ ? ទើបអាចចេញលិខិត ឱ្យសាងសង់ដម្កល់បាន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគ្មានសោះឡើយក្នុងការត្រួតពិនិត្យ ចង់វត្តណាមួយសាងសង់ រូបចម្លាក់ព្រះ ប៉ាតណាប៉ាតណី យកមកដម្កល់បានស្រេចតែនិងចិត្ត យូរៗទៅ ទៅជាចម្លាក់វប្បធម៌ នៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរមួយទាំងមូល ដូចបៃឡុកបៃឡក្មេងធ្វើលេង បណ្ដុះបានតែការមើលងាយជាតិសាសន៍ខ្មែរគ្មានថ្ងៃស្រាក់ស្រាន្តគិតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។",
"question": "តើក្រសួងវប្បធម៌មានតួនាទីអ្វីនៅក្នុងការសាងសង់រូបចម្លាក់ទាំងនោះ?",
"answer": "ត្រូវមានតួនាទី ត្រួតពិនិត្យ រាល់រូបចម្លាក់ដែលសាងសង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "រូបមន្តហេរុង (Heron's formula) ជារូបមន្តសំរាប់រកក្រលាផ្ទៃត្រីកោណ នៅពេលដែលគេស្គាល់ប្រវែងជ្រុងទាំង៣នៃត្រីកោណនោះ។ នៅក្នុងធរណីមាត្រ រូបមន្តហេរុងចែងថាក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណដែលមានជ្រុងរៀងគ្នា a, b និង c គឺកំនត់ដោយរូបមន្ត",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរូបមន្តហេរុង ដែលជារូបមន្តសំរាប់រកក្រលាផ្ទៃត្រីកោណ នៅពេលដែលគេស្គាល់ប្រវែងជ្រុងទាំង៣នៃត្រីកោណ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រាជទូតត្រឡប់ទៅដល់ទីប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រី ក៏នាំសម្ដីប្រជួសប្រសោករបស់នាងក្រាបទូលទុរយោជន៍ ទុរយោជន៍ក៏ខ្ញាល់ណើងដូចភ្លើងអគ្គិសនី ត្រាស់ប្រើទុហសាសនជាអនុជ ឲ្យទៅអូសយកនាងមាត់រឹងមកគាល់ជាឆាប់ ។",
"question": "តើការត្រឡប់ទៅទីប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីមានអ្វីមួយសម្រាប់សម្ដីប្រជួសប្រសោករបស់នាងមុនធន់?",
"answer": "ទុរយោជន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "មុនពេលមានការនាំចូលនូវកីឡាបស្ចិមប្រទេស ជប៉ុនមានកីឡាជាប្រពៃណីផ្ទាល់ខ្លួនឈ្មោះថា ប៊ុដូ (ទេពកោសល្យនៃការប្រយុទ្ធ) ដែលជាកីឡាពេញនិយមក្នុងចំនោមវណ្ណៈយុទ្ធជនតាំងពីសតវត្សទី១២មកម្ល៉េះ។ កីឡា ប៊ុដូ រួមមាន យូដូ តៃខ្វាន់ដូ ខេងដូ (កីឡាកាប់ដាវ) ឃ្យូដូ (កីឡាបាញ់ព្រួញ) ជាដើម។ បន្ទាប់ពីសករាជពន្លឺមេជិ (១៨៦៨) កីឡាបស្ចិមប្រទេសត្រូវបាននាំចូលមកប្រទេសជប៉ុន ដូចជាកីឡាវាយបាល់(បេសបល) ត្រូវបាននាំចូលដោយជនជាតិអាមេរិកនៅឆ្នាំ១៨៧២។ កីឡាបាល់អោប (រ៉ាហ្គប៊ី) កីឡាបាល់ទាត់ កីឡាជិះស្គីលើទឹកកក ត្រូវបាននាំចូលមកក្នុងទសវត្ស៧០។",
"question": "កីឡាភេញនិយមជប៉ុនមានឈ្មោះអ្វីដែលជាកីឡាប្រពៃណីមុនពេលមានការនាំចូលនូវកីឡាបស្ចិមប្រទេស?",
"answer": "ប៊ុដូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បងអើយ មនុស្សយើងបើប្រាថ្នាអ្វីមួយ មិនដែលបានដូចបំណងរាល់ដងទេ ជួនបាន ជួនខាន។ យើងសម្លឹងទៅមុខមិនធ្លុះសោះ។ ស្មានជាបានស ទៅជួបឯខ្មៅ ឬផ្ទុយទៅវិញក៏មានដែរ។ អូនសូមលន់តួ កាត់សេចក្ដីខ្មាសជម្រាប់បងឲ្យជាក់ថា ចិត្តអូនមិនប្រែប្រួលពីសច្ចាដែលបានធ្វើមកនោះទេ។ ចិត្តអូនឥឡូវនេះមានសភាពយ៉ាងណា ទៅថ្ងៃក្រោយក៏នៅយ៉ាងនោះដែរ។ បើទៅអនាគត យើងនឹងមានអាសន្នក្រដូចម្ដេច យើងត្រូវនឹងរកគ្នាជានិច្ច។ ដូច្នេះ យើងត្រូវមានវត្ថុអ្វីកាន់ខ្ជាប់នៅខ្លួន ដើម្បីទុកជាទីនឹករឮករបស់ជនសម្លាញ់ដែលឃ្លាតឆ្ងាយទៅ។ ហេតុនេះ សូមបងទទួលរូបថតនេះទុកចុះ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលចិត្តអូនទៅជួបឯខ្មៅ ឬផ្ទុយទៅវិញក៏មានដែរ?",
"answer": "ជួនបាន ជួនខាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាគច្រើននៃមន្ទីរពេទ្យឯកជន មាននៅទីក្រុង។ ខុសពីមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ មន្ទីរពេទ្យឯកជនមានបំពាក់ឧបករណ៍ទំនើបៗបំផុតក្នុងការថតនិងវិភាគជំងឺ។ ការវិនិយោគក្នុងមន្ទីរពេទ្យឯកជនមិនត្រូវបានគេចាត់ទុកជាការវិនិយោគដ៏វាងវៃទេ ដោយគេត្រូវការរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំ មុខនឹងគេអាចរកប្រាក់ចំនេញបាន។ តែស្ថានភាពបានផ្លាស់ប្តូរ ដោយក្រុមហ៊ុននានាបានងាកមករកការវិនិយោគទុនក្នុងវិស័យសុខាភិបាលសារជាថ្មី បន្ទាប់ពីមានកំនើនតំរូវការសេវាសុខភាពពីជនបរទេសដែលមកប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និង ការយកចិត្តទុកដាក់ពីរដ្ឋាភិបាលក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍សុខភាព។",
"question": "តើការវិនិយោគក្នុងមន្ទីរពេទ្យឯកជនមានបំពាក់តែម៉ូល់ប៉ុន្មាន?",
"answer": "ជាង១០ឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តព្រះវិហារ គឺជាខេត្តដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងបំផុតនៃប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីធំជាងគេលំដាប់ទី២ និងមានប្រជាជនរស់នៅតិចនៅតំបន់ភ្នំ និងខ្ពង់រាប ដែលជាខេត្តមានលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រនឹងធម្មជាតិ ។ នៅភាគខាងជើងនៃខេត្តជាប់នឹងប្រទេសថៃនិងឡាវ ដែលបង្កើតជាច្រកអន្តរជាតិសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មនិងទេសចរណ៍។ ខេត្តព្រះវិហារ គឺជាតំំបន់មួយនៅភាគខាងជើងនៃកម្ពុជាដែលអាចទាក់ទាញភ្ងៀរជាតិនិងអន្តរជាតិជាច្រើនសម្រាប់មកទស្សនាប្រាសាទបុរាណ នឹងទេសភាពព្រៃធម្មជាតិ រីឯទីរួមខេត្តព្រះវិហារគឺ ក្រុងព្រះវិហារ។",
"question": "ខេត្តព្រះវិហារគឺជាផ្នែកណានៃប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "ខេត្តព្រះវិហារគឺជាផ្នែកខាងជើងបំផុតនៃប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមសិលាចារឹកប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមថា នរេន្ទ្រគ្រាម ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្តឹត ដែលមានន័យថា ភូមិមនុស្សរបស់អ្នកធំលើសគេនៅលើផែនដីគឺព្រះរាជា បានស្ថាបនាឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ ក្នុងរាជព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ (១០០២-១០៥០) តាមសិលាចារឹកលេខ K-២១១។ តាមសិលាចារឹក K.211 ជាភាសាសំស្ក្រឹត និងភាសាខ្មែរ សរសេរថាប្រាសាទនេះសាងនៅឆ្នាំ១០៣៧ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យរម្ម័នទី១ ដោយស្ថាបនាលឹង្គមួយឈ្មោះសូរ្យវរ្មេស្វរ (Sūryavarmesvara) នៅនរេន្ទគ្រាម (Narendragrāma)។រីឯនៅក្នុងសៀវភៅរបស់លោក E. Aymonier, Le Cambodge, II, p. 301 គាត់ប្រែសិលាចារឹកថាប្រាសាទនេះសាងនៅឆ្នាំ១០២៧ ខុសគ្នា១០ឆ្នាំទៅនឹងការប្រែរបស់លោក Cœdès (ដូច្នេះគ្រាន់តែចង់បញ្ជាក់ថាសូមឲ្យមានការផ្ទៀងផ្ទាត់)។។",
"question": "តាមសិលាចារឹកណាមួយ ប៉ុន្មានឆ្នាំសាងនៅប្រាសាទនេះ?",
"answer": "តាមសិលាចារឹកលេខK-២១១ ប្រាសាទនេះសាងនៅឆ្នាំ១០៣៧ នៅរាជ្យព្រះបាទសូរ្យរម្ម័នទី១។",
"type": "explain"
},
{
"context": "Einstein, Albert (1926), \"Die Ursache der Mäanderbildung der Flussläufe und des sogenannten Baerschen Gesetzes (ស្ដីពីច្បាប់របស់បាអ៊ែរនិងរបត់នៃចរន្តទឹកក្នុងទន្លេ\", Die Naturwissenschaften 14: 223–224, doi:10.1007/BF01510300",
"question": "តើអ៊ីន៊េស៊ូមានធនាគារឬសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយណាដែលបានចេញផ្សាយលើរបត់នៃចរន្តទឹកក្នុងទន្លេនៅឆ្នាំ1926?",
"answer": "Die Ursache der Mäanderbildung der Flussläufe und des sogenannten Baerschen Gesetzes",
"type": "extract"
},
{
"context": "បង្អែមនេះក៍គេឃើញមាននៅប្រទេសថៃដែរ ក្រោមឈ្មោះជា សង់ខ្យា ហ្វាក់ថុង (Sangkhaya Fakthong)។ ភាពស្រដៀងគ្នានៃឈ្មោះបង្អែមនេះជាភាសាខ្មែរនិងជាភាសាថៃ (សង់ខ្យា) ទំនងមកពីប្រភពតែមួយនៃការទទួលឥទ្ធិពលឥណ្ឌាកាលពីសម័យ កាលអាណាចក្រខ្មែរ។",
"question": "តើជាភាសាប្រភេទណាដែលភាពស្រដៀងគ្នានៃឈ្មោះបង្អែមនេះទំនងមកពីប្រភពតែមួយ?",
"answer": "ភាសាខ្មែរនិងជាភាសាថៃ (សង់ខ្យា)",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅរវាងឆ្នាំ៨០០ពេលដែលអាណាចក្រខ្មែរឆាប់ផ្ដើមរីកចំរើន និង ពេលដែលវៀតណាមចាប់ពង្វាត ទឹកដីមកទិសខាងត្បូង រាជាណាចក្រចំប៉ាចាប់ផ្តើមចុះទន់ខ្សោយ។ នៅឆ្នាំ ១៤៧១ ចំប៉ាបានចាញ់សង្គ្រាមនឹងវៀតណាមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលនៅពេលនោះមនុស្សជាង ១សែន២ម៉ឺននាក់ត្រូវបានវៀតណាមសំលាប់ ហើយរាជាណាចក្រនេះបានរួមតូចមកត្រឹមកញ្ចិបដីនៅក្បែរញ៉ាត្រាង សព្វថ្ងៃ។ នៅរវាងឆ្នាំ ១៦០៧ ដល់ ១៦៧៦ ស្តេចចាមបានប្តូរមកកាន់សាសនាឥស្លាម ដែលនៅពេលនោះប្រជាជនភាគច្រើនលើសលប់បានប្តូរមកកាន់សាសនាឥស្លាមរួចទៅហើយ។ ក្រោយការលុកលុយនៅឆ្នាំ ១៧២០ ស្តេចវៀតណាម មិញ ម៉ាង បានវាយបានប្រទេសចំប៉ាទាំងស្រុង។ នៅពេលនោះស្តេចចំប៉ាចុងក្រោយឈ្មោះ ភូ ចៀន បានសំរេចចិត្តប្រមូលប្រជាជនមួយចំនួននិរទេសទៅភាគខាងត្បូងកម្ពុជា ហើយអ្នកខ្លះទៀតបាននិរទេសទៅ ត្រេងហ្គានូ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ មានប្រជាជនចាមមួយចំនួនតូចបានគេចទៅកោះហៃណានប្រទេសចិន ដែលសព្វថ្ងៃពួកគេត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា អ៊ុតស៊ុល។ កន្លែងដែលស្តេចចាមនិងមនុស្សរបស់ខ្លួនបាននិរទេសទៅគឺនៅត្រង់ខេត្តកំពង់ចាម ដែលនៅទីនោះ ពួកគេបានពង្រាយគ្នាជាសហគមន៍រស់នៅតាមដងទន្លេមេគង្គ។ នៅមានអ្នកខ្លះនៅក្រាញននៀលរស់នៅភាគកណ្តាលវៀតណាមរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ដូចជានៅខេត្តញ៉ាត្រាង ខេត្តផាន់រ៉ាង ខេត្តផាន់រី ខេត្តផាន់ថៀត ជាដើម។",
"question": "ហេតុអ្វីជាចម្រុះតូចមកត្រឹមកញ្ចិបដីនៅក្បែរញ៉ាត្រាងនៅឆ្នាំ ១៤៧១?",
"answer": "នៅពេលនោះមនុស្សជាង ១សែន២ម៉ឺននាក់ត្រូវបានវៀតណាមសំលាប់ ហើយរាជាណាចក្រនេះបានរួមតូចមកត្រឹមកញ្ចិបដីនៅក្បែរញ៉ាត្រាង សព្វថ្ងៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយពេលដែលសង្គ្រាមមហាអាស៊ីបូព៌ារលត់ ហូឡង់បានបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពមកឥណ្ឌូនេស៊ីម្ដងទៀត ដោយបានទទួលការគាំទ្រពីកងទ័ពអង់គ្លេស ដែលចូលមកគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូនេស៊ី។ ក្រោយពេលដេញជប៉ុនចេញពីប្រទេស ឥណ្ឌូនេស៊ីបានប្រកាសឯករាជ្យ ព្រមទាំងប្រកាសរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ច្បាប់ឆ្នាំគ.ស ១៩៤៥ និងប្រកាសមូលដ្ឋានបញ្ចសីល។ លោកដុកទ័រស៊ូកាណូបានទទួលការជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី ដែលបានធ្វើការតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យ ប្ដូរដោយឈាមសាច់ស្រស់ និងអាយុជីវិតរបស់ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីរាប់សែននាក់។ នៅទីបំផុតឥណ្ឌូនេស៊ីក៏ទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ ។",
"question": "យ៉ាងណាមានបន្ទាត់ធំមួយក្នុងអត្ថបទដែលមាន់?",
"answer": "ក្រោយពេលដេញជប៉ុនចេញពីប្រទេស ឥណ្ឌូនេស៊ី",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះគោមានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ១៣គីឡូម៉ែត្រ នៃភាគខាងកើតពីទីក្រុងសៀមរាប ហើយស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណនៃអតីតរាជធានីហរិហរល័យនាសម័យបុរាណ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃស្ថិតនៅក្នុង ភូមិឪឡោក ឃុំបាគង ស្រុកបាគង ខេត្តសៀមរាប នៃតំបន់រលួស។ប្រាសាទព្រះគោជាប្រាសាទមួយស្ថិតនៅចន្លោះបា្រសាទបាគង និងប្រាសាទលលៃ នៅខាងលិចផ្លូវទៅកាន់ប្រាសាទបាគង។",
"question": "ប្រាសាទព្រះគោមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ណាដែលមានឈ្មោះសៀមរាប?",
"answer": "ខេត្តសៀមរាប",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទន្លេបាទីមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិថ្នល់ទក្សិណ ឃុំក្រាំងធ្នុង ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ។ ទន្លេបាទីមានចម្ងាយ៣៥.៥ គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ រួចបត់ស្តាំចូលផ្លូវលំចម្ងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែត្រ។ ទីនេះជាកន្លែងទេសចរមួយយ៉ាងសំខាន់ក្នុងខេត្តតាកែវ ហើយក៏ជាកន្លែងសក្ការបូជាមួយ ផងដែរ ដែលមានប្រាសាទបុរាណ២គឺប្រាសាទតាព្រហ្ម ដែលសាងសង់ឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន និងមួយទៀតគឺប្រាសាទយាយពៅ ដែលមានចម្ងាយ ១០០ម៉ែត្រពី ប្រាសាទតាព្រហ្ម កសាងឡើងក្នុងសតវត្សទី១២ ទំហំ៧ម៉ែត្រ×៧ម៉ែត្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទន្លេបាទី ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងភូមិថ្នល់ទក្សិណ ឃុំក្រាំងធ្នុង ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ និងមានប្រាសាទបុរាណជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចុងខាងលិចរបស់ខេត្តតូក្យូជាគឺជាទីតាំងរបស់ស្រុកធំឈ្មោះគឺនីស៊ីតាម៉ា (西多摩郡, Nishitama-gun) ជាតំបន់ដែលមានទេសភាពភ្នំ ដែលស្រុកនីស៊ីតាម៉ាខ្លួនឯងគឺជាទីតាំងរបស់ភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅតូក្យូគឺភ្នំគុម៉ុតុរីដែលមានកំពស់ជាង 2,017 ម៉ែត្រ ហើយក៏មានបឹងអុគុតាម៉ាដែលស្ថិតនៅចន្លោះព្រំប្រទល់ជាមួយនឹងខេត្តយ៉ាម៉ាណាស៊ិ ស្រុកនីស៊ីតាម៉ាមាន 3 សង្កាត់និងមួយភូមិ ដូចជា",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទេសភាពនិងទីតាំងរបស់ស្រុកនីស៊ីតាម៉ា នៅចុងខាងលិចរបស់ខេត្តតូក្យូ ដែលមានទេសភាពភ្នំ និងមានភ្នំគុម៉ុតុរីជាធម្មតានៅតូក្យូ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ល្បែងលាក់កន្សែង ជាល្បែងមួយយ៉ាង របស់ក្មេងខ្មែរក្នុងបុរាណកាល តែងលេងសម្រាប់ ជាទីកំសាន្ដសប្បាយនៅពេលរាត្រីខែភ្លឺ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំ ឬនៅពេលជា ចន្លោះការហត់នឿយម្ដងៗ។ មុនដំបូង គេបបួលគ្នាបានចំនួនពី ៦-៧ នាក់ឡើងទៅ អោយអង្គុយច្រហោង ដំកងជារង្វង់មូលដាក់ដៃទាំងពីរទៅមុខលើក្បាលជង្គង់ក្នុងទីណាមួយ",
"question": "នៅពេលណាដែលល្បែងលាក់កន្សែងតែងលេងសម្រាប់ជាទីកំសាន្ដសប្បាយនៅពេលរាត្រីខែភ្លឺ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំ ឬនៅពេលជា ចន្លោះការហត់នឿយម្ដងៗ?",
"answer": "នៅពេលជា ចន្លោះការហត់នឿយម្ដងៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯការដែលរស់នៅតោកយ៉ាកនោះ អ្នកផងទាំងពួងគេមិនយកភ្នែកមើលទេ ការរស់នៅបែបនេះមិនមែននាំឲ្យបានសុខសប្បាយទេ, ប៉ុន្តែពេលនេះកូនអើយ! ឪពុកនឹងប្រាប់អ្នកឱ្យធ្វើដូចម្ដេច ទើបបានសេចក្ដីចម្រើននោះពុំបានទេ សុំឱ្យគ្រាន់តែរលឹកដល់ពុទ្ធភាសិត ១បទថា \"អត្ថាហិ អត្តនោ នាថោ\" ខ្លួនត្រូវទីពឹងខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ឲ្យរឿយៗចុះ\"។",
"question": "តើកូនអើយមានសេចក្ដីអ្វីខ្លះទៅជាអ្នក?",
"answer": "ទើបបានសេចក្ដីចម្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "លុះសម្រេចកិច្ចនៅកន្លែងនេះសព្វគ្រប់ហើយ ទ្រង់ក៏ចេញសំពៅទៅទៀត សំដៅទៅទិសអាគ្នេយ៍ដដែល ។ លុះទៅដល់កន្លែងមួយសំពៅធ្លាយ ទ្រង់ក៏ចាប់ធ្វើសំពៅបណ្ដើរ បើកទៅបណ្ដើរ ។ ត្រង់កន្លែងនោះជាប់ឈ្មោះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃថា \"សំពៅធ្លាយ\" ។ បើកបន្តិចទៅទៀតដល់កន្លែងមួយឃើញដីមានស្បូវដុះជាច្រើន ក៏បោចស្បូវនោះចុកសំពៅដែលធ្លាយ ។ ត្រង់កន្លែងនោះ ជាប់ឈ្មោះមកដល់សព្វថ្ងៃថា \"ភូមិព្រែកស្បូវ\" ហើយបើកសំពៅធ្វើដំណើរតទៅទៀត ដល់ទៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះនាងសក់ក្រអូប ទ្រង់កើតទុក្ខព្រួយព្រះហឫទ័យច្រើនប្រការ គឺណាមួយអំពីសំពៅដែលចេះតែទៅៗ រកទីសំណាក់មិនឃើញ ណាមួយអំពីពួកសៀម ថាមុខជាគេនឹងតាមមកមិនខាន។ ព្រះនាងទ្រង់អុជទៀន នមស្ការបន់ស្រន់ដល់អារក្សទឹក អារក្សគោក អ្នកតាព្រៃភ្នំក្រំថ្ម សព្វទីកន្លែងថា \" សូមឲ្យបានជួបនឹងទីសុខប្រសើរ សូមឲ្យចោរសៀមចិត្តអប្រិយបរាជ័យវិនាសក្នុងសាគរ \" ។ ត្រង់កន្លែងដែលព្រះនាងអុជទៀនបន់នោះ នៅជាប់ឈ្មោះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃថា \"ភូមិអន្លង់ទៀន\" ។",
"question": "យ៉ាងណាបើកបន្តិចទៅទៀតដល់កន្លែងមួយមួយ ជាមួយសំពៅធ្លាយនៅកន្លែងមួយមួយ?",
"answer": "ក៏បោចស្បូវនោះចុកសំពៅដែលធ្លាយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីបានចូលជាផ្នែកមួយនៃសហព័ន្ឋម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី១៩ កញ្ញា ១៩៦៣។ ប៉ុន្តែចាប់ពីពេលនោះមក មានភាពរកាំរកូតជាប់ជានិច្ចស្ដីអំពីតួនាទីជនជាតិចិនក្នុងវិស័យនយោបាយ រហូតដល់មានកុបកម្មនិងការប្រយុទ្ឋគ្នានៅឆ្នាំ១៩៦៤ រវាងជនជាតិចិននិងម៉ាឡេ។ កុបកម្មកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយទំនិញចេះតែឡើងថ្លៃ។ ដោយមិនអាចដោយស្រាយវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះបាន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីគឺលោក ទុកគូ អាប់ឌុល រ៉ាម៉ាន់ បានសំរេចចិត្តដកសិង្ហបុរីពីសហព័ន្ឋ។ លោក លី ក្វាន់យូបានចុះហត្ថលេខាបំបែកខ្លួននៅថ្ងៃទី ៧ សីហា ១៩៦៥ និងបានពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងសិង្ហបុរី-ម៉ាឡេស៊ី នៅក្រោយការបំបែកខ្លួន និងធានានូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មនិងការពារជាតិ។",
"question": "តើលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីនេះដែលបានសំរេចចិត្តដកសិង្ហបុរីពីសហព័ន្ឋមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ទុកគូ អាប់ឌុល រ៉ាម៉ាន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំពេញត្រូវបានធ្លាក់មកក្នុងដៃខ្មែរក្រហមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ សីហនុត្រូវខ្មែរក្រហមផ្តល់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ (មានតំណែងមែន តែគ្មានអំណាច) សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលថ្មីនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យហើយនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៥ ព្រះអង្គក៏បានត្រឡប់ពីចិនមកកម្ពុជាវិញ។ សីហនុបានលាលែងពីតំណែងនៅពាក់កណ្តាលខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៦ និងត្រូវបានគេឃុំព្រះកាយព្រះអង្គនៅក្នុងរាជតំណាក់រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩, បណ្តាលឱ្យពួកខ្មែរក្រហមក្តោបក្តាប់អំណាចតែម្នាក់ឯង។",
"question": "យ៉ាងណាវិញ្ញាណនៃការធ្លាក់ភ្នំពេញមកក្នុងដៃខ្មែរក្រហម?",
"answer": "វិញ្ញាណនៃការធ្លាក់ភ្នំពេញមកក្នុងដៃខ្មែរក្រហមគឺមានតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងចំណោមអ្នកដែលនៅបម្រើលិង្គព្រះអាទិទេព ស្រីសិខរិស្វរៈ កាលនោះមានបុរសម្នាក់ឈ្មោះ ស្រីសុកៈរាមា ជាមនុស្សសំខាន់ ។ ស្រីសុកៈរាមានេះ មានក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ ជាអ្នករក្សាទុកឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ តាំងពីព្រះរាជាកម្ពុជា រឿងរ៉ាវទាក់ទងនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ កិច្ចការរាជការ និងរឿងស្នាព្រះហស្តផ្សេងៗ តាំងពីសម័យមុនអង្គររហូតមកដល់ព្រះបាទសូរ្យវរ័្មនទី១នេះ មានទាំងអស់ គេសរសេរទុក ខ្ញុំមើលនៅស្លឹកហ្នឹង គឺស្លឹករឹតហើយ ។ ទុកនៅនឹងប្រាសាទព្រះវិហារផង និងទុកនៅនឹងប្រាសាទមួយទៀត ដែលសព្វថ្ងៃនេះ នៅនឹងប្រាសាទខាងជើងភ្នំដងរែក ។ គេយកគាត់មកនិយាយនេះ គឺគាត់ជាអ្នកគោរពត្រឹមត្រូវ ជួយធ្វើការបោសសំអាត រៀបចំគោរព ស្រីសិខរិស្វរៈ ។ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ លោកជាអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ។ តែលោកនៅតែគោរពព្រះឥសូរ ព្រោះនៅក្នុងសិលាចារឹកនេះឯង គេបាននិយាយថា ដើម្បីកំណត់ព្រំប្រទល់អំណាចរបស់លោកបណ្តោះអាសន្ន លោកឱ្យគេធ្វើលិង្គចំនួន ០៤ ដែលលិង្គនីមួយៗឈ្មោះដដែលគឺ ស្រីសូរ្យវរមេស្វរៈ គឺលិង្គព្រះឥសូរតំណាងឱ្យព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១។ លិង្គទាំងបួននេះ គេយកទៅប្រតិស្ឋនៅទិសទាំងបួននៅនឹងគ.ស ១០១៨ ។ នេះគឺជាអ្វីដែលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ លោកបានធ្វើសម្រាប់ប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ។ លិង្គទាំងបួនត្រូវបានដាក់ដម្កល់នៅតាមទីកន្លែងទាំងបួនផ្សេងៗគ្នាមានដូចជា៖",
"question": "ស្រីសុកៈរាមានេះមានគោរពធនាគារមួយដែលមានគោរពជាច្រើនមុនមេទេមើលមិនមាននៅនោះទេ?",
"answer": "ទុកនៅនឹងប្រាសាទព្រះវិហារផង និងទុកនៅនឹងប្រាសាទមួយទៀត ដែលសព្វថ្ងៃនេះ នៅនឹងប្រាសាទខាងជើងភ្នំដងរែក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ គណនូបករណ៍អនុរូបដែលជាគ្រឿងយន្តត្រូវប្រើដើម្បកិច្ចអនុវត្តខាងយោធាឯកទេសកម្ម។ កំឡុងពេលនោះ គណនូបករណ៍ខ្ទង់លេខបែបអស្យាណូលើកដំបូងត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើង។ ដើមឡើយគណនូបករណ៍ទាំងនោះមានទំហំធំប៉ុនបន្ទប់ធំមួយ ប្រើអស់ថាមពលច្រើនស្មើនឹងគណនូបករណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន (គ.ផ.) ទំនើបច្រើនរាប់រយដង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគណនូបករណ៍អនុរូប នៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើងដើម្បីប្រើសម្រាប់ខាងយោធាឯកទេសកម្ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រមង៉ុយគឺជាកវីម្នាក់ដែលមិនសរសេរនូវកំណាព្យកាព្យឃ្លោងដែលលោកច្រៀងនោះ ឡើយ ។ ស្នាដៃរបស់លោកដែលគង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃនេះកើតមានឡើងដោយការអញ្ជើញ លោកទៅច្រៀងនៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យនៅភ្នំពេញ ហើយធ្វើការកត់ត្រាទុក ។",
"question": "តើស្នាដៃរបស់លោកដែលគង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃនេះកើតមានឡើងដោយអ្វី?",
"answer": "ការអញ្ជើញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហៃព្រាហ្មណ៍អើយ រីផ្លែឈើតូចធំផងទាំងឡាយ ដ៏យល់ប្រាកដ មានពណ៌ខ្មៅល្អដូចខ្ពង់មេឃ គឺព្រហូត ស្តី ស្តៅ តាត្រៅ ឈើទាល ពពាលខែ ដ៏មានផ្លែផ្កានោះផ្សេងៗ រីឈើនោះសោត មានត្របែក ត្រចៀកប្រើស គគីរ រាំង ក្រសាំង ពង្រ ដកព អញ្ចាញ ពពូល ស្រូល ស្រល់ ផងទាំងឡាយ ។ ព្រាហ្មណ៍អើយ រីអស់ឈើទាំងនោះសោត កាលណាបើខ្យល់បក់មកនោះ ក៏មានចុងឱនលំទោនទៅមក បីដូចអ្នកប្រមឹកស្រា វាឱនព្រមគ្នាដូច្នោះ ។ មួយសោត ព្រាហ្មណ៍អើយ រីសត្វបក្សី ទំយំនៅ លើចុងឈើនោះ ឮសព្ទពិរោះ បីដូចចម្រៀងសួគ៌នាយ ។ រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ព្រះអង្គគង់មួយអន្លើនឹងព្រះរាជបុត្រ ព្រះរាជទេពី តែងទ្រង់ចម្រើនមេត្រីដល់សត្វទាំងឡាយ ព្រះអង្គ (២៣៨) ចងជដាមណ្ឌលតម្កល់ព្រះភ្លើង តម្កើងតាងចីវរ ព្រះបច្ចេកពោធិសង្វាតភាវនា ពុំដែលដាច់ដល់មួយរាត្រីឡើយ ទ្រង់ប្រះសឹងលើកំរាលស្លឹកឈើ លើដីរឹងនោះហោង ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រាហ្មណ៍អើយ រីផ្លែឈើតូចធំផងទាំងឡាយ លើចុងឈើ?",
"answer": "ព្រាហ្មណ៍អើយ រីសត្វបក្សី ទំយំនៅលើចុងឈើនោះ ឮសព្ទពិរោះ បីដូចចម្រៀងសួគ៌នាយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំ (Charles Augustin de Coulomb) (១៤ មិថុនា ១៧៣៦ - ២៣ សីហា ១៨០៦) ជាមន្ត្រី វិស្វករនិងអ្នករូបវិទ្យាបារាំង។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកបង្កើតច្បាប់គូឡុំ (ច្បាប់នៅក្នុងអេឡិចត្រូស្តាទិច ដែលនិយាយពីកំលាំងអន្តរកម្មរវាងអង្គធាតុផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនី)។ គូឡុំដែលជាខ្នាតរបស់បន្ទុកអគ្គីសនីនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមគាត់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពី Charles Augustin de Coulomb ដែលជាមន្ត្រី វិស្វករនិងអ្នករូបវិទ្យាបារាំង និងគេស្គាល់ថាជាអ្នកបង្កើតច្បាប់គូឡុំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ គឺជាទីតាំងបុរាណវត្ថុដែលដាច់ស្រយាលមួយនៅភាគខាងជើង នៅខេត្តព្រះវិហារ នៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានចម្ងាយប្រហែល ១២០គីឡូម៉ែត្រ ពីខេត្តសៀមរាប និងជារមណីយដ្ឋានអង្គរ។ ជាតំបន់ពោលពេញទៅដោយព្រៃជាច្រើនអនេកដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចតួច។ ជម្រកជាង១៨០ ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងតំបន់ការពារដែលមានផ្ទៃដី ៨១គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ។ តំបន់មិនទាន់ត្រូវបានដោះមីនទាំងស្រុងនោះទេ។",
"question": "តើប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ជាទីតាំងជួសជុំនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "ខេត្តព្រះវិហារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុងចាប់ផ្តើមកសាងឡើងដោយព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី១ (៩១០ - ៩៤៤) ដែលព្រះអង្គគឺជាព្រះរាជបុត្រមួយអង្គក្នុងចំណោមព្រះរាជបុត្រាទាំងពីររបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ និងបញ្ចប់ការកសាងដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (៩៤៤ - ៩៦៨) ដែលប្រាសាទនេះត្រួវបានស្ថាបនាដើម្បីឧទ្ទឹសថ្វាយព្រះឥសូរក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកប្រាសាទបក្សីចាំក្រុងមានជំនួសមើលទៅមកពេលណា?",
"answer": "ជំនួសមើលទៅមកពេលព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (៩៤៤ - ៩៦៨) ដែលបានបញ្ចប់ការកសាងប្រាសាទនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ អនុមោទនាសរសើរនូវទានបារមី នៃព្រះពោធិសត្វហើយ ទើបទ្រង់ព្រះតម្រិះថា គួរតែអាត្មាអញ ប្រគល់សម្តេចព្រះនាងមទ្រីទៅព្រះអង្គវិញ ក្នុងវេលាគ្រាឥឡូវនេះឯង ព្រះបាទកោសិយទេវរាជ ក៏មានព្រះរាជឱង្ការ សូត្រសានូវបាទព្រះគាថា ដូច្នេះ បពិត្រក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ រីសម្តេចព្រះនាងមទ្រីនេះ ទុកស្មើព្រះនេត្ររបស់ព្រះអង្គ ពុំនោះសោត ដូចកលជីវិត ព្រះអង្គពុំគិត ឧស្សាហ៍លះបង់ឲ្យជាទាន កម្របុគ្គលណាធ្វើបានដូចព្រះអង្គ សូមព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះមេត្តាអត់ទោសប្រោសខ្ញុំតាជី ត្បិតស្តេចលើកយកព្រះរាជមទ្រីឲ្យទៅជាទាន ព្រះគុណនោះធំធ្ងន់ពន់ប្រមាណ ខ្ញុំតាជី ទទួលព្រះរាជទានទុកលើសិរសា ត្បិតខ្ញុំក៏ចាស់ជរា រោគាក៏បៀតបៀនក្នុងខ្លួនប្រាណ ហើយជិតចួននឹងមរណា រូបក៏អន្ធការ ឥតខ្លឹមសារសូន្យសោះ នឹងទទួលព្រះរាជទាននោះ យល់ពុំគាប់ជាទ្រព្យសទ្ធា ។ មួយសោត ព្រះអង្គជាអំបូរ ត្រកូលខត្តិយវង្ស រែងទ្រង់ព្រះរាជសទ្ធាត្រកាល លើសលែងមនុស្សសត្វទាំងឡាយ បើនឹងអភិប្រាយ បីដូចស័ង្ខក៏បរិសុទ្ធ ពុំនោះសោត បីដូចទឹកដោះដ៏មានរស្មី យល់ព្រះបារមីជាត្រកាល ខ្ញុំតាជី ក៏ត្រេកអរសោមនស្សនឹងព្រះរាជហឫទ័យ សូមថ្វាយព្រះនាងមទ្រីដល់ព្រះអង្គវិញ នឹងបានបំពេញមេត្តាព្រហ្មវិហារ ពុំឲ្យមានអំពល់ ដើម្បីចំរើនព្រះរាជកុសល ឲ្យបានចម្រើនកើនទៅមុខទៀត នឹងបាននាំសត្វទៅទុកឯអម្រឹតបុរីស្រីមហានគរនិព្វានហោង ។",
"question": "តើព្រះបាទកោសិយទេវរាជមានព្រះរាជឱង្ការនៅពេលណា?",
"answer": "សូត្រសានូវបាទព្រះគាថា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទតាព្រហ្ម កងសាងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងឆ្នាំ ១១៨៦ នៃគ.ស ទ្រង់បានកសាងដើម្បីឧទ្ទិសជូន មាតាបិតា របស់ព្រះអង្គ ដែលប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមហៅថា ប្រាសាទ \"រាជវិហារ\" ។ ប្រសាទតាព្រហ្មមានកំពែងព័ទ្ធពីក្រៅទំហំ (១០០០មx៦០០ម) ដោយស្មើនិង ៦០០,០០០ ម៉ែតការ៉េ ។ ប្រាសាទនេះផងដែរ មានភូមិប្រជាជនរស់នៅជុំវិញប្រមាណជា ១២,៦៦០ នាក់ ក្នុងនោះរួមបញ្ចូលទាំងមន្ត្រីធំៗ ចំនួន ៤១៨ នាក់និងមានអ្នកបម្រើកាងារប្រចាំរាជដំណាក់ចំនួន ២៧៤០ នាក់ ក្នុងនោះមានជំនួយការបង្ហាត់របាំចំនួន ២៣២ នាក់ និង មានស្រីរបាំប្រចាំរាជដំណាក់ចំនួន ៦១៥នាក់ ។ រួមទាំងរតនៈវត្ថុក្នុងនោះមួយចំនួនផង ដូជា៖ មានចានមាសសរុប ដែលមានទម្ងន់ជាងប្រាំរយគីឡូក្រាម ចានប្រាក់ចំនួន៣៥ គ្រាប់គជ់ខ្យងចំនួន ៤០៦២០គ្រាប់ ត្បូងចំរុះចំនួន ៤៥៤០គ្រាប់ រនាំងដាក់ការពារ ដែលជាតង្វាយពីប្រទេសចិន ក្នុងរាជវង្សសុង (អង់គ្លេស: Song dynasty) ចំនួន ៨៧៦ ។ ប្រាសាទនេះក៏ត្រូវបានចាត់ទុកផងដែរ ជាសាកលវិទ្យាល័យផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រដែលក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្សត្រី ឥន្ទ្រទេវី ។",
"question": "មានតែអ្វីដែលប្រាសាទតាព្រហ្មមានកំពែងព័ទ្ធពីក្រៅទំហំ (១០០០ម៉ែត្រ x ៦០០ម៉ែត្រ)?",
"answer": "ប្រាសាទតាព្រហ្មមានកំពែងព័ទ្ធពីក្រៅទំហំ (១០០០ម៉ែត្រ x ៦០០ម៉ែត្រ)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កំពង់ពស់ធំ ជាឈ្មោះដើមកំណើតនៃខេត្តកំពង់ធំនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែល គេហៅថា កំពង់ធំ។ ពីដើមជាយូរយារណាស់មកហើយ នៅឯកំពង់ស្ទឹងសែន ដែលស្ថិតនៅក្បែរនឹងបឹងមួយ គឺមាន រូងថ្មមួយយ៉ាងធំ ដែលក្នុុងនោះមាន សត្វពស់មួយគូរស់នៅទីនោះ។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្បែរៗតំបន់នោះ បានឃើញពស់ដ៏ធំនោះ ជាញឹកញយនៅពេលមានថ្ងៃសីលម្តងៗ។ ពេលវេលាក្រោយមក សត្វពស់នោះក៏បានបាត់ខ្លួន ហើយមនុស្សម្នារស់នៅតំបន់នោះ បានហៅតំបន់នោះថា កំពង់ពស់ធំ។ ពេលក្រោយមក ពាក្យគេនិយាយកាត់ខ្លីក្លាយជា កំពង់ធំ។ អំឡុងពេលមានពួក អាណានិគមនិយមបារាំង ត្រួតត្រាលើ ប្រទេសកម្ពុជាមក ច្បាប់បារាំង ហើយនិងទឹកដី ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានបែងចែកជា ព្រំប្រទល់ខេត្តនានា ហើយបានដាក់ឈ្មោះខេត្ត ដែលប្រជាជនរស់នៅក្បែរនោះធ្លាប់បានហៅពីមុនមក។",
"question": "តើអ្វីដែលជាឈ្មោះដើមរបស់ខេត្តដែលមានកំពង់ពស់ធំ?",
"answer": "កំពង់ស្ទឹងសែន",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពង់ផែសិង្ហបុរីជាកំពង់ផែមមាញឹកជាងគេលើពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០០៥។ កំពង់ផែនេះគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុងប្រតិបត្តិការកំពង់ផែចំនួន២គឺ ក្រុមហ៊ុន ភីអេសអេ អ៊ីនធឺណាស្សិណល (PSA International) និង ក្រុមហ៊ុនជូរុងផត (Jurong Port)។",
"question": "យ៉ាងណាជាកំពង់ផែសិង្ហបុរីដែលជាកំពង់ផែមមាញឹកជាងគេនៅឆ្នាំ២០០៥?",
"answer": "កំពង់ផែសិង្ហបុរីដែលជាកំពង់ផែមមាញឹកជាងគេនៅឆ្នាំ២០០៥គឺជាកំពង់ផែនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសកូឡុំប៊ី ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋកូឡុំប៊ី (ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ República de Colombia) គឺជាប្រទេសឆ្លងទ្វីបមួយស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង និងមានទឹកដីក្រៅស្រុកមួយនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសមុទ្រការ៉ាអ៊ីបនៅភាគខាងជើង ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡានៅភាគខាងកើត ប្រេស៊ីលនៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសអេក្វាឌ័រ និងប៉េរូនៅភាគខាងត្បូង មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅភាគខាងលិច និងប្រទេសប៉ាណាម៉ានៅភាគពាយព្យ។ ប្រទេសកូឡុំប៊ីមានដែនដីនាយកដ្ឋានចំនួន ៣២ និងរដ្ឋធានីឈ្មោះ បូកូតា ដែលត្រូវជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេស។ វាបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១,១៤១,៧៤៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនចំនួន ៥០ លាននាក់។ បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបរបស់ប្រទេសកូឡុំប៊ីបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលនៃអរិយធម៌អាមឺរិនឌិនផ្សេងៗ (វប្បធម៌ជនជាតិដើម) ការចូលមកតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិអឺរ៉ុប ទាសករអាហ្វ្រិក និងអន្តោប្រវេសន៍ផ្សេងៗមកពីទ្វីបអឺរ៉ុប និងមជ្ឈិមបូព៌ា។ ភាសាអេស្ប៉ាញគឺជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេស ហើយក្រៅពីនេះ វាមានភាសានិយាយជាង ៧០ ភាសាបន្ថែមទៀត។",
"question": "តើប្រទេសកូឡុំប៊ីមានឈ្មោះជាផ្លូវការអ្វី?",
"answer": "សាធារណរដ្ឋកូឡុំប៊ី (ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ República de Colombia)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដំបូងលោកអ្នកត្រូវបើក កម្មវិធី ឈ្មោះថា notepad តាមរយះងាយស្រួលមួយ Start -> Run រួចវាយអក្សរ notepad ឬ ក៏វិធីម្យ៉ាងទៀត Start ->All Programs -> Accessories -> Notepad វានឹងបង្ហាញ កម្មវិធីអោយយើងជាមិនខាន។ បន្ទាប់មកលោកអ្នកអាច ចាប់ផ្តើមសរសេរ ដើម្បីបង្កើតនូវ អ្វីដែលលោកអ្នកចង់។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កិច្ចការរួច លោកអ្នកត្រូវ រក្សាវាជា HTML file ដោយចុច ត្រង់ File ->save as ឬក៏ ប្រើ ក្តារចុចស៊ត់កាត់ Ctr+s រួចដាក់ឈ្មោះ ឯកសារ បញ្ចប់ដោយសញ្ញា .htm ឬ .html ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលលោកអ្នកត្រូវរក្សាប្រភេទធនាគារដែលមានទម្រង់ .htm ឬ .html ទៀត?",
"answer": "លោកអ្នកត្រូវរក្សាប្រភេទធនាគារដែលមានទម្រង់ .htm ឬ .html ជាមួយនឹងការជ្រើសរើសត្រង់ File -> Save as ឬក៏ប្រើក្តារចុចស៊ត់កាត់ Ctr+s ហើយដាក់ឈ្មោះ ឯកសារ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកជនណា ត្រេកអរក្រៃពេក ក្នុងកែវមណី និងកុណ្ឌលទាំងឡាយក្ដី សេចក្ដីអាឡោះអាល័យកូន និងប្រពន្ធទាំងឡាយក្ដី អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ ហៅសេចក្ដីត្រេកអរ និងសេចក្ដីអាឡោះអាល័យនោះ ថាជាចំណងមាំមួន ជាចំណងនាំចុះ (ទាញសត្វទំលាក់ទៅក្នុងអបាយ) ជាចំណងធូរទេ ប៉ុន្តែសត្វស្រាយបានដោយកម្រ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ កាត់ចំណងនោះចេញ ជាអ្នកមិនមានសេចក្ដីអាឡោះអាល័យ លះបង់កាមសុខ ហើយចេញបួស ។",
"question": "តើអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយហៅសេចក្ដីត្រេកអរ និងសេចក្ដីអាឡោះអាល័យដោយឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ជាចំណងមាំមួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "បទបញ្ញាត្តិស្តីពីពន្ធលើបៀវត្សរបស់កម្ពុជាកំណត់តាមគោលការណ៏ប្រភព និងការស្នាក់នៅផ្តល់អោយជាលក្ខណៈ អន្តរជាតិ។ ប្រាក់បៀវត្សបរទេសសម្រាប់ជនដែលស្នាក់នៅកម្ពុជា ស្ថិតក្រោមពន្ធលើបៀវត្សរបស់កម្ពុជាចំពោះអ្នកដែលមិន ស្នាក់នៅកម្ពុជា តែប្រាក់បៀវត្សមានប្រភពពីកម្ពុជាក៏ស្ថិតក្រោមពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សនេះដែរ។ ទីកន្លែងនៃការបើក បៀវត្សមិនទាក់ទងដល់ការកំណត់ប្រភពវាឡើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបទបញ្ញាត្តិស្តីពីពន្ធលើបៀវត្សរបស់កម្ពុជានិងការស្នាក់នៅក្នុងបៀវត្សរបស់កម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គ. ឧស្សាហកម្មភាជន៍នៅស្ថានីយ៍កោះតាមាស កុលាលភាជន៍ធ្វើអំពីដីដុតខ្លះមានគំរប ហើយខ្លះទៀតមានផាត់ពណ៌ក្រហមផង ដែលត្រូវបានគេបញ្ចុះជាមួយសព ភាគច្រើនមានទំហំធំ ហើយខ្លះទៀតថែមទាំងមានពណ៌ផាត់ពីលើផង។ ម្យ៉ាងវិញទៀតគេក៏បានជួបប្រទះនូវភាជន៍មួយចំនួនត្រួតលើគ្នា ដែលជាទំនៀមទំលាប់ប្រជាប្រិយ៍ ដែលមានលក្ខណៈជាទូទៅក្នុងសម័យកាលនោះ។ ព្រោះថាមានតឹកតាងប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលបង្ហាញថា នៅផែនដីសណ្តកម្ពុជាក្រោម ក៏ដូចនៅលើខ្ពង់រាបនគររាជសីមា គឺសហគមន៍មន-ខ្មែរ ដែលជាបុព្វបុរសខ្មែរ មានទំលាប់ដាក់ភាជន៍ត្រួតលើគ្នា ហើយកប់ជាមួយសាកសព។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយគំរបនិងផាត់ពណ៌ក្រហមនៃភាជន៍ដីដុត?",
"answer": "មានគំរប ហើយផាត់ពណ៌ក្រហមផង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំពេោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងស្រុកនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំអី និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឹឈឺថ្កាត់ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវិស័យសុខាភិបាល នៅក្នុងស្រុកមានការរីនចម្រើន មានគ្រូពេទ្យមានចំណេះដឺងខ្ពស់ និងមានមន្ទីរពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រឿងវត្តភ្នំដូនពេញ ដែលស្ថិតក្នុងព.សករាជ ១៩១៦ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៣៧២ មានតំណាលថា៖ មានដូនចាស់ម្នាក់ឈ្មោះ \"យាយពេញ\" ជាអ្នកមានភោគសម្បត្តិបរិបូរណ៍ ដែលមានលំនៅដ្ឋានក្បែរច្រាំងទន្លេមុខបួន ផ្ទះរបស់គាត់សង់នៅលើទួលខាងកើតភ្នំតូចមួយ ។ ថ្ងៃមួយទីនោះមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងទឹកទន្លេជន់លិចរហាចរហឹម ដូនពេញបានចុះទៅកំពង់ទឹកស្រាប់តែឃើញដើមគគីរធំមួយបានរសាត់អណ្តែតមកទើរនៅក្បែរច្រាំងទន្លេជិតកំពង់ទឹករបស់គាត់ ដូនពេញបានក្រឡេកទៅឃើញរន្ធ ដើមគគីនោះដូចជាមានរបស់អ្វីមួយនៅក្នុងនោះ ដូនពេញ ក៏យកមែកឈើតូចមួយមកកោសកៀរសំអាតភក់ចេញ គាត់់ក៏ប្រះទះឃើញក្នុងប្រហោងឈើគគីរនោះមាន បដិមាព្រះចំនួន ៤អង្គនៅក្នុងនោះ បដិមាទាំងបួន ធ្វើអំពី ថ្មកែវ មាស សំរិទ្ធ និង លង្ហិន ដោយសេចក្ដីត្រេកអរនេះ លោកយាយដូនពេញ ក៏ទៅហៅអ្នកស្រុកអ្នកភូមិ",
"question": "នៅថ្ងៃមួយមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងទឹកទន្លេ ដូនពេញបានចុះទៅកំពង់ទឹកដើម្បីយកអ្វីមួយមកមាន?",
"answer": "មែកឈើតូចមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សង្គ្រាមលោកលើកទី១ បានផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនយោបាយអឺរ៉ុបជាខ្លាំង (ដោយការបរាជ័យរបស់មហាអំណាចកណ្តាលមានដូចជាចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស-ហុងគ្រី ប៊ុលការី និងចក្រភពអូតូម៉ង់ និងបូករួមទាំងបដិវត្តន៍បុលសេវិកនៅប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលជាលទ្ធផលបាននាំឱ្យសហភាពសូវៀតលេចចេញឡើង)។ ទន្ទឹមនឹងនេះ, សម្ព័ន្ធមិត្តនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី១ មានដូចជា បារាំង បែលស៊ិក អ៊ីតាលី រ៉ូម៉ានី និងក្រិកបានដណ្តើមបានទឹកដីថ្មីហើយរដ្ឋប្រជាជាតិថ្មីក៏ត្រូវបានបង្កើតចេញពីការដួលរលំនៃចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី អូតូម៉ង់ និងចក្រភពរុស្ស៊ី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដែលបានផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនយោបាយអឺរ៉ុប និងមានបច្ចេកវិទ្យារបស់សហភាពសូវៀត និងរដ្ឋប្រជាជាតិថ្មីមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពេលមេហ្វូងជិតស្លាប់ ទើបវាទុកកូនឈ្មោលណាដែលប្រកបលក្ខណៈសម្បត្តិរឹងមាំមានដុះខ្នាយវែង ជាងគេបន្តិចដើម្បីទុកដឹកនាំហ្វូងជ្រូកព្រៃបន្តពីវាទៀត ។ ចំពោះមេហ្វូងជ្រូកព្រៃដល់ពេលដែលវាចាស់ជរាខ្លាំងទៅ វាដើរទៅរកកន្លែងណាស្ងាត់ និងមានដើម ឈើផង ដើម្បីយកខ្នាយតាន់របស់វាទាំងពីរទៅកាច់បំបាក់ទុកបង្កប់ចោលនៅនឹង ដើមឈើនោះ ។",
"question": "តើមេហ្វូងជ្រូកព្រៃនៅពេលដែលវាចាស់ជរាផ្លូវការទៅកាន់កន្លែងណាដែលមានដើម ឈើផង ដើម្បីយកខ្នាយតាន់ទៅកាច់បំបាក់ទុកបង្កប់ចោលនៅមីនៅទីណា?",
"answer": "ដើមឈើ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុណ្យនេះកើតដោយសារទណ្ឌកម្មកាងារ(乞巧節; qǐ qiǎo jié)ដែលក្លាយមកពីបុណ្យ អូបន(O-bon) ក្នុងសម័យកាល អ៊ីដូ(Edo) ។ ស្រីៗប៉ាក់ក្ដីប្រាថ្នារបស់គេ ចំណែកប្រុសគេសរសេរដោយដៃដាក់ក្នុងក្រដាសប្រាថ្នារបស់គេ ។ មកដល់សម័យឥឡូវគេប្រើទឹកខ្មៅជំនួសវិញ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារបុណ្យនេះដែលកើតឡើង?",
"answer": "ជាធនាគារបុណ្យ ទណ្ឌកម្មកាងារ (乞巧节; qǐ qiǎo jié) ដែលក្លាយមកពីបុណ្យអូបន (O-bon) ក្នុងសម័យកាលអ៊ីដូ (Edo)",
"type": "explain"
},
{
"context": "សេចក្តីស្រឡាញ់រាប់អាន ឬការជិតស្និទ្ធប្រដិតប្រជីចំពោះសត្វទាំងឡាយមិនមានរើសមុខ ដោយចិត្តបរិសុទ្ធ មិនលុះក្នុងអំណាចនៃតណ្ហា គឺមិនមានប្រាថ្នាលាភសក្ការៈ ឬផលប្រយោជន៍ពីអ្នកដទៃឡើយ ដោយមានគោលបំណងតែម្យ៉ាង ដើម្បីឲ្យសត្វបានសេចក្តីសុខចំរើន កុំឲ្យសត្វបានទុក្ខទោសពៃរ៍ ទាំងដើម្បីនឹងកំចាត់បង់នូវទោសព្យាបាទវិហឹសាទិក្កិលេស ឲ្យអស់ពីខន្ធសន្តានតែប៉ុណ្ណោះ យ៉ាងនេះហៅថា មេត្តាបារមី ៗ ប្រែថា គុណជាតិជាគ្រឿងដល់នូវត្រើយ គឺព្រះនិព្វាន ព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់រាប់អាន។ បារមីនេះ ចែកចេញជា៣យ៉ាងគឺ៖",
"question": "ជាអ្វីដែលគុណជាតិជាធម៌នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់រាប់អាន?",
"answer": "មេត្តាបារមី",
"type": "extract"
},
{
"context": "អំពីខេត្ដ=== ខេត្ដមានទាំងអស់ជាង ៩០ គឺខេត្ដ ចេងពួ (ចន្ទបូរ) ឆាណា(ឆ្នាំង) ប៉ាកាង(បានកាន) មុងលាង ប៉ួចស៊ី ភូវមួយ ទីហួង បាក់ លុតប៉ោ ណៃកាខាំង ប៉ួចស៊ីលី ជាដើម ។ ក្រៅពីនេះ ខ្ញុំមិនចាំឈ្មោះទេ ។ ខេត្ដនិមួយៗ សុទ្ធតែមានមន្រ្ដីកាន់កាប់ ហើយ មានធ្វើបន្ទាយឈើជារបាំងផង ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលខេត្ដមានមន្រ្ដីកាន់កាប់និងធ្វើបន្ទាយឈើជារបាំងផង?",
"answer": "ខេត្ដមានមន្រ្ដីកាន់កាប់ពីជឿមួយៗ ហើយមានធ្វើបន្ទាយឈើជារបាំងផង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងគណិតវិទ្យា, វិសមភាពស្យ៉ឺរ (Schur's inequality) ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះដោយយកតាមឈ្មោះរបស់លោក អ៊ីសសាយ ស្យ៉ឺរ (Issai Schur) ។ វិសមភាពនេះចែងថាចំពោះគ្រប់ចំនួនពិតមិនអវិជ្ជមាន x y z និងចំនួនវិជ្ជមាន t គេបាន",
"question": "ដែលជាអ្នកដាក់ឈ្មោះវិសមភាពស្យ៉ឺរ?",
"answer": "អ៊ីសសាយ ស្យ៉ឺរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថឃ្លាំងនិងបាពួន បើតាមសិលាចារឹកយើងអាចដឹងថា ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងរាជកាលរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ នៅក្នុងរវាងឆ្នាំ១០១០ ដល់ឆ្នាំ១០១២ នៃគ.ស។ បើគិតពីរាជព្រះអង្គ រវាងឆ្នាំ១០០២ ដល់ ឆ្នាំ១០៥០នៃគ.ស។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសចំពោះព្រហ្មញ្ញសាសនាគឺព្រះឥសូរ បានជាគេថាឧទ្ទិសចំពោះព្រះឥសូរ ពិព្រោះគេសំអាងលើចម្លាក់នៅលើហោជាងនិងផ្ដែរ ដែលមានឆ្លាល់ទាក់ទងនិងព្រះឥសូរអង្គុយជាមួយមហាសីនាងឧមារ នៅលើគោននិ្ទន និងព្រះឥសូររាំរបាំ ជាដើម។ ប្រាសាទនេះកសាងពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនិត។",
"question": "តើប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានកសាងឡើងនៅក្នុងរាជកាលនៃព្រះបាទអ្វី?",
"answer": "ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំពោះវិស័យអប់រំវិញក្នុងឃំុនេះមានក៏មានការីកចម្រើនគួរអោយកត់សម្គាល់ ដោយសារតែមានសាលារៀនដែលមានចាប់ពីថ្នាក់មតេយ្យរហូតដល់ថ្នាក់ទី 6។ ហើយនៅក្នុងឃំុនេះមានសាលារៀនជាច្រើនកន្លែង ។ហើមានសិស្សានុសិស្សជាច្រើនដែលកំពុងសិក្សានៅទីនោះ ។ហើយដោយសារតែប្រជាជនមានការយល់ដឹងពីអត្ថប្រយោជន៏នៃការសិក្សា ពួកគេបានបញ្ជូនកូនៗរបស់ពួកគេដែលគ្រប់អាយុអោយបានសិក្សាគ្រប់គ្នា ដើម្បីក្រេបជញ្ជូកយកចំណេះវិជ្ជា ហើយអភិវ័ឌ្ឍន៍ខ្លួនអោយក្លាយជាមនុស្សថ្លៃង្នូរក្នុងសង្គម ដើម្បីជួយអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិអោយកាន់តែរីកចម្រើនរុងរឿង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីវិស័យអប់រំនៅក្នុងឃំុន ដែលមានសាលារៀនច្រើន និងមានសាលារៀនដែលមានថ្នាក់មតេយ្យដល់ថ្នាក់ទី 6 ហើយមានសិស្សជាច្រើនដែលកំពុងសិក្សានៅទីនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មិនមានការព្យាបាល ។ ប្រជាជនដែលកំពុងជម្លៀសចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមហៅសម្គាល់ថា ពួក១៧មេសា ពួកប្រជាជនថ្មី ពួកដែលត្រូវធ្វើវិសុទ្ធកម្ម ដែលមានន័យថាការស្វែងរកសាច់ញាតិដែលពាក់ព័ន្ធ នៃក្រុមមនុស្សដែលធ្វើការក្នុងរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ដើម្បីយកពួកគេទៅសម្លាប់ផ្ដាច់ពូជ ដែលមានន័យថា ការសម្លាប់៩តំណពូជ រាប់ពីចៅលួត រហូតដល់សាច់ថ្លៃ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលប្រជាជនជម្លៀសចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានហៅសម្គាល់?",
"answer": "ពួកខ្មែរក្រហមហៅសម្គាល់ថា ពួក១៧មេសា ពួកប្រជាជនថ្មី",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោកយមរាជ និង លោកជំទាវមិនអោយទាស់ចិត្ត។ លោកយមរាជ និង លោកជំទាវក៏ទុកចិត្តសិ្នទ្ធស្នាលអោយចេញចូលខាងក្នុងបំរើជិតដិតរៀងមក។ វេលាមួយនោះពេលយប់ស្ងាត់ ស្រីបំរើនោះវាដឹងថា លោកយមរាជ និងលោកជំទាវសំរាន្ដលក់ហើយ វាដុតភ្លើងរំលាយសំណអោយពុះក្ដៅ ហើយវាលើកសំណនោះ ចាក់ក្នុងមាត់លោកយមរាជ ៗស្លាប់ទៅរួចវាត្រលប់ទៅដេកតាមកន្លែងវិញ ។",
"question": "តើលោកយមរាជ និងលោកជំទាវទុកចិត្តសិ្នទ្ធស្នាលអោយចេញចូលខាងក្នុងបំរើជិតដិតរៀងមកនៅពេលណា?",
"answer": "វេលាមួយនោះពេលយប់ស្ងាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចៅហ្វាយស្រុកបានស្ដាប់ក៏ជឿជាក់ឥតសង្ស័យ ហើយថា «ឱ! អាសំលាញ់អើយ! ឱងនិយាយនេះពិតប្រាកដមែន ដែលអញបានធ្វើចៅហ្វាយស្រុកពីព្រោះតែអែងជួយ វេលានេះឯងកុំភ័យ កុំតូចចិត្ត ព្រឹកនេះអញ នឹងដោះលែងឯងអោយរួចចេញពីទោស មួយទៀតឯង និង អញយកគ្នាជាសំលាញ់តទៅ »។ ចៅហ្វាយស្រុកសួរថា «ឯងឈ្មោះអ្វី ? »។ បុរសនោះជំរាបថា",
"question": "យ៉ាងណាវេលានេះបុរសនោះជំរាបសម្រាប់ចៅហ្វាយស្រុក?",
"answer": "បុរសនោះជំរាបថាដែលអញបានធ្វើចៅហ្វាយស្រុកពីព្រោះតែអែងជួយ វេលានេះឯងកុំភ័យ កុំតូចចិត្ត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះអ្នកនគរទាំងនោះ ក្រាបបង្គំទូលយ៉ាងនេះហើយ ទើបក្រាបទូល សូត្រជាបាទព្រះគាថា ថា បពិត្រ ព្រះសម្មតិទេពក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរនោះ ព្រះអង្គគួរតែព្រះរាជទាន បាយ ទឹក សំពត់ អាវ សាវ ស្បៃ ទីដេក ទីអង្គុយផងទាំងពួង ត្បិតរបស់អស់នេះ សឹងសមគួរដល់ទាន ទាំងជារបស់សមគួរដល់ពួកព្រាហ្មណ៍ផង ។ បពិត្រ ព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យមហារាជអើយ ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ បានឡើងគ្រងរាជតព្រះវង្ស តែងទ្រង់ធ្វើសេចក្តីចំរើនដល់អ្នកស្រីពិរាស្ត្រទាំងឡាយ ម្តេចឡើយ ក៏មកយកដំរីរ័ត្នមង្គល ទៅព្រះរាជទានដល់ព្រាហ្មណ៍? ល្គឹកណាតែព្រះអង្គ មិនព្រមធ្វើតាមពាក្យ អ្នកស្រីពិរាស្ត្រនេះទេ អ្នកស្រីពិរាស្ត្រ នឹងធ្វើព្រះអង្គ ព្រមទាំងព្រះរាជបុត្រ ឲ្យលុះក្នុងកណ្តាប់ដៃគេ មិនទេឡើយ ។",
"question": "ល្គឹកណាតែព្រះអង្គមិនព្រមធ្វើតាមពាក្យអ្នកស្រីពិរាស្ត្រនេះ?",
"answer": "អ្នកស្រីពិរាស្ត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិស្រយ៉ង់ជើងឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុកគូលែន ដែលស្ថិតនៅជិតព្រំប្រទល់ខេត្តសៀមរាប មានចម្ងាយ៧២គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ក្រុមប្រាសាទកោះកែរមានប្រាសាទព័ទ្ធជុំវិញចំនួន៣៨ប្រាសាទដែលមានចំងាយពីប្រាសាទមួយទៅប្រាសាទមួយពី២ទៅ៥គម។ ប្រាសាទកោះកែរត្រូវបានកសាងកសាងឡើងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ នៅក្នុងឆ្នាំ៩២១ដល់ ៩៤២ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅ៨០គីឡូម៉ែត្រនៃទិសឥសានអង្គរធំ។ ប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈជាប្រាសាទភ្នំមាន៧ថ្នាក់កំពស់៣៥ម។ តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរ ដែលមានឈ្មោះដើមថាឆោគគីតាមរយៈសិលាចារឹកប្រាសាទដំរី។ រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរមានប្រាសាទជាច្រើននៅក្នុងនោះមានដូចជា ប្រាសាទធំ ប្រាសាទចិន ប្រាសាទដំរី ប្រាសាទលិង្គ ប្រាសាទច្រាប ប្រាសាទក្រចាប់។ល។ តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរជារាជធានីរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីយសោធរេបុរៈរបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។ ភាគច្រើនប្រាសាទនៅក្នុងតំបន់កោះកែរសាងសង់អំពីថ្មភក់។",
"question": "យ៉ាងណាជាចម្ងាយតំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ?",
"answer": "ចម្ងាយ៧២គីឡូម៉ែត្រ",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកជ្រោមជ្រែងជួយសំរួលក្នុងការឈោងយកឋានៈជាព្រះមហាក្សត្រ។ ព្រះរាជគ្រូឝិវសោមត្រូវជាប់ជាបងប្អូននឹងព្រះបាទជយវម៌្មទី៣។ ចំណែកព្រាហ្មណ៍វាមឝិវ ត្រូវជាចៅមីងរបស់ព្រាហ្មណ៍ឝិវកៃវល្យ ព្រះរាជគ្រូព្រះបាទជយវម៌្មទី៣។ ព្រះឥន្រ្ទវម៌្មទី១ មានជាប់ព្រះញាតិវង្ស នឹងព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ដែរ ក្នុងឋានៈជាព្រះភាតាមហាយ្យកាមួយជាមួយព្រះអង្គ។ បិតាព្រះអង្គព្រះនាម ព្រះប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម (មហេសីព្រះនាមប្ឫថិវេន្ទ្រទេវី) ជាកូនរបស់ព្រះរុទ្រវម៌្ម (ត្រូវជាព្រះអនុជនៃព្រះអយ្យការបស់ព្រះបាទជយវម៌្មទី៤) និងព្រះរាជេន្ទ្រទេវីទី២ ព្រះអង្គគង់នៅរាជធានី ហរិហរាលយ ឯរលួស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការឈោងយកឋានៈជាព្រះមហាក្សត្រ និងជាធម៌របស់ព្រះរាជគ្រូ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ និងព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ លើសពីប្រទេសមហាវម៌្ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះវិហារថ្មីនោះកសាងរហូតមកដល់សម័យសម្តេចព្រះសុធម្មាធិបតី អ៊ុង ស្រី ក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុវរ្ម័ន ទើបហើយស្រេចក៏ធ្វើបុណ្យសម្ពោធឆ្លង នៅថ្ងៃ សៅរ៍១៥កើត ខែផល្គុន ឆ្នាំមមីចត្វាស័ក ព.ស ២៤៨៥ ច.ស ១៣០៤ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២០ ខែមិនាគ.ស១៩៤២ ។ សម័យនោះវត្តបទុមវតីរាជវរារាមជាវត្តធំខាងគណៈធម្មយុត្តិក និកាយ ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺព្រះវិហារថ្មីនោះមានសម្ពោធឆ្លង?",
"answer": "សម័យនោះវត្តបទុមវតីរាជវរារាមជាវត្តធំខាងគណៈធម្មយុត្តិក និកាយ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កែវរលក្ខណ៍ដើរមួយៗ ទៅយកកាំបិតស្នៀតមកកាន់ថើបអាវុធពីក្រៅស្រោម ឱបអាវុធជាប់នឹងទ្រូង សើចដាក់អាវុធ រួចនាងយំដាក់អាវុធ រួចទឹកភ្នែកស្រក់តក់ៗ។ មួយៗ នាងហូតកាំបិតចេញពីស្រោម ។ នាងយកមេដៃស្ទាបមុខកាំបិត ។ នាងមើលចុងកាំបិត។ ឱ ! កាំបិទមុត ៗ មែនចុងស្រួច។ ស្រីកម្សត់និយាយតិចៗថា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការគ្រប់គ្រងកាំបិតស្នៀតមកកាន់ថើបអាវុធពីក្រៅស្រោម និងការរួមប្រើអាវុធជាប់នឹងទ្រូង ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការឃោសនាអំពីតំណែងជាប្រធានាធិបតីរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានចាប់ផ្តើមយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨ ខណៈពេលដែលគាត់ បានយកឈ្នះលើការគាំទ្រ ពីអ្នកស្រីហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ នាមជាគណៈបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយមិនបានសំរេចចិត្ត យល់ព្រមទទួលមូលនិធិរបស់រដ្ឋទេ និងគាត់បានលើកឡើងថា ការឃោសនាបញ្ចុះបញ្ចូលគឺជា ថវិការបស់លោកផ្ទាល់។ គាត់បានបន្ថែមទៀតថា ការផ្សព្វផ្សាយស្ទើរតែទាំងអស់នេះ ជាថវិកាសំរាប់ការឃោសនា របស់តំណែងជាប្រធានាធិបតីប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាថវិកាសំរាប់ការឃោសនានៃតំណែងជាប្រធានាធិបតីរបស់បារ៉ាក់ អូបាម៉ា?",
"answer": "ការផ្សព្វផ្សាយស្ទើរតែទាំងអស់នេះ ជាថវិកាសំរាប់ការឃោសនា របស់តំណែងជាប្រធានាធិបតីប៉ុណ្ណោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តារាង VI : សារធាតុ និងជាតិគីមីទាំងឡាយដែលប្រើប្រាស់សំរាប់ផលិតគ្រឿងញៀន និងសំរាប់ផលិតសារធាតុ ដែលមានឥទ្ធិពលលើប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ហើយដែលចាត់ថ្នាក់ ក្នុងអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ១៩៨៨ ស្តីពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំនួញខុសច្បាប់នៃគ្រឿង ញៀន និងសារធាតុមានឥទ្ធិពលលើប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ រឺក្នុងការអនុវត្តអនុសញ្ញានេះប្រឆាំងនឹង ការធ្វើជំនួញគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់។ តារាងទាំង ៤ នេះបានចែងជាលំអិតនៅក្នុងឧបសម្ព័ន្ធ។ តារាងទាំងអស់នេះនឹងបានកែប្រែដោយប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រោយ ពី បាន សួរ យោបល់ អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ជាអាទិ៍ពេលណាមានការចុះឈ្មោះគ្រឿងញៀនជាថ្មី ការលុបចេញ រឺការផ្ទេរពីតារាងមួយទៅតារាងមួយ។",
"question": "តើតារាង VI មានអ្វីមាន់សំខាន់សម្រាប់ផលិតគ្រឿងញៀននិងសារធាតុប៉ុន្មាន?",
"answer": "សារធាតុ និងជាតិគីមី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកមិណាំងកាក់បៅ មានចំនួនប្រជាជន ៣.៣% ភាគច្រើនគោរពសាសនាឥស្លាម ពួកមិណាំងកាក់បៅមានលក្ខណៈពិសេសច្រើនយ៉ាង ដូចជា ការរាប់ញាតិខ្សែស្រឡាយខាងម្ដាយ គាំទ្រឱ្យយុវជនចេញដំណើរស្វែងរកជោគជតានៅដែនផ្សេង ដោយការរៀបចំជាពិធីកម្មហៅថា ម៉ឺរាន់តៅ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពួកមិណាំងកាក់បៅដែលមានលក្ខណៈពិសេសច្រើន?",
"answer": "គាំទ្រឱ្យយុវជនចេញដំណើរស្វែងរកជោគជតានៅដែនផ្សេង ដោយការរៀបចំជាពិធីកម្មហៅថា ម៉ឺរាន់តៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដូចដែលយើង បានឃើញស្រាប់ហើយនៅសតវត្សទី១៣ និង១៤ ប្រទេសខ្មែរយើងជួបប្រទះនូវសង្គ្រាមសាសនា ប្រល័យជីវិតឯង គ្មានពេលទំនេរ ។ គេឃើញថាសង្គ្រាមនេះយកសាសនាជាសំបកក្រៅ។ តាមការពិតជាសង្គ្រាមដណ្ដើមអំណាចគ្នាហើយយកក្រុមវណ្ណៈ និងសាសនាមកធ្វើជាឈ្នាន់។ ដោយពួកគេបញ្ចុះបញ្ចូលអោយប្រជារាស្ត្រទៅស្លាប់ដើម្បីអំណាចនិងបក្សពួកគេ។ វាគឺជាវិបត្តិនយោបាយ សង្គម នយោបាយដែលធ្វើអោយប្រទេសកម្ពុជាចាកឆ្ងាយ ពីអនុត្តរភាពជាមហាអំណាចបន្តិចម្ដងៗរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវអ្នកប្រវត្តិវិទូចាត់ទុកថាជាបដិវត្តន៍ទី១នៃសង្គមជាតិខ្មែរ។ ហើយជាបដិវត្តន៍ប្រឆាំងរាជានិយម ដែលប្រជារាស្ត្រខ្មែរយល់ថា ឃោរឃៅ ផ្ដាច់ការ ព្រៃផ្សៃ គ្មានសណ្ដោស ករុណាមេត្តាធម៌ គ្មានទសពិធរាជធម៌ និងគ្មានសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ មានកត្តាជាច្រើនដែលធ្វើអោយខ្មែរហ៊ានបះបោរប្រឆាំងស្ដេចនិងពួកបរិវារ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសង្គ្រាមសាសនានិងជីវិតសង្គមជាតិខ្មែរនៅសតវត្សទី១៣ ដែលយកសាសនាជាសំបកក្រៅ និងធ្វើអោយប្រទេសកម្ពុជាចាកឆ្ងាយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងរជ្ជសម័យព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅចៅយូហួ សឺចន បៅរិង រាជទូតអង់គ្លេស បានចូលមកធ្វើសន្ធិសញ្ញាបៅរិង ដែលនាំឱ្យមានការធ្វើសន្ធិសញ្ញាជាមួយប្រទេសដទៃទៀត ក្នងលក្ខខណ្ឌស្រដៀងគ្នា ហើយក៏បាននាំមកនូវការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្នុងទីក្រុងបាងកកនិងពានិជ្ជកម្មអន្ដរជាតិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការចូលមកធ្វើសន្ធិសញ្ញានៃរាជទូតអង់គ្លេស និងការនាំមកនូវការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងពានិជ្ជកម្មអន្ដរជាតិក្នុងលក្ខខណ្ឌស្រដៀងគ្នា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះត្រៃបិតក ជាគម្ពីរ ឬ ជាឃ្លាំង ឬ កញ្ជើរសម្រាប់ផ្ទុក នូវពុទ្ធវច្ចនៈដែលមានសរុប ៨៤០០០ ធម្មកន្ធ គឺជា មូលដ្ឋានទ្រឹស្ដី ទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ព្រះត្រៃបិដកត្រូវចែកចេញជា៣គម្ពីរសំខាន់ៗ មានដូចជា ៖ ក. វិន័យបិតក ៖ (មាន ២១០០០ធម្មកន្ធ ត្រូវ ៥គម្ពីរ ហើយចែកជា ១៣ភាគ) ជាគម្ពីរដែលស្ដីអំពីច្បាប់ ក្រិត្យក្រម ដែលព្រះព ុទ្ធបានបញ្ញត្តិហាមប្រាមនិងទ្រង់អនុញ្ញាតិ្ត ទុកជាគោលប្រព្រឹត្តិប្រតិបត្តិនៃបព្វជិតនិងគ្រហស្ថ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគម្ពីរ ឬ ហ្លាំង ឬ កញ្ជើរដែលប្រើសម្រាប់ផ្ទុកពុទ្ធវច្ចនៈ ដែលមានសរុប ៨៤០០០ ធម្មកន្ធ គឺជា មូលដ្ឋានទ្រឹស្ដី ទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកឯកទេសក្នុងវិស័យនីមួយៗដើម្បីចំរាញ់ទុកតែប្រហែល១៥នាក់។គណកម្មការនឹងសរសេររបាយការណ៍ភ្ជាប់ដោយអនុសាសន៍ទៅដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ឋដើម្បីបោះឆ្នោតសំរេចបេក្ខជនចុងក្រោយ។ដំណើរការដ៏យឺតនិងលំអិតនេះត្រូវបានទទូចដោយលោកណូបែល ដែលជាហេតុធ្វើអោយរង្វាន់នេះមានតំលៃ។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកឯកទេសក្នុងវិស័យនីមួយៗដើម្បីចំរាញ់ទុកតែប្រហែល១៥នាក់?",
"answer": "គណកម្មការនឹងសរសេររបាយការណ៍ភ្ជាប់ដោយអនុសាសន៍ទៅដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅពេលបោះឆ្នោតសំរេចបេក្ខជនចុងក្រោយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ហុក ឡងឌី ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានចាត់តាំងខេត្តស្វាយរៀង និងបានក្លាយជាប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនបដិវត្តន៍ខេត្តស្វាយរៀង នៅឆ្នាំ១៩៨៧។ នៅឆ្នាំ១៩៩០ លោក ហុក ឡងឌី ត្រូវបានតែងតាំងជាអនុលេខាបក្ស និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនក្រុងភ្នំពេញ។",
"question": "តើលោក ហុក ឡងឌី ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្វីនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០?",
"answer": "ជាអនុលេខាបក្ស និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនក្រុងភ្នំពេញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលនាងក្រស្នាកុមារីក្សត្រីក្រាបទូលព្រះវរបិតាដូច្នេះហើយ ក៏ញ័ររន្ធត់អស់អង្គប្រាណ ព្រាហ្មណ៍ក៏ចាប់អូសដឹកយកទៅ ឥតប្រណី ព្រះមហាក្សត្រ ក៏ទ្រង់ព្រះកន្សែងសោយសោក សល់អំពល់នូវទុក្ខ កើតមានព្រះទ័យក្តៅអួលអាក់ តានតឹងព្រះឱរ៉ា ទាល់តែព្រះភក្ត្រឡើងក្រហមទុំ រាលដាលដល់ព្រះនាសា ត្រាតែដកដង្ហើមចេញចូលពុំបានស្រួល តោងដកដង្ហើមតាមព្រះឱស្ឋ ស្រក់ទឹកព្រះនេត្រទៅ សឹងជាឈាម ទើបព្រះអង្គរំពឹង សញ្ជឹងក្នុងព្រះរាជហរទ័យថា ឱ! ទុក្ខអញនេះ ធ្ងន់ពន់ប្រមាណអ្វីម្ល៉េះអេះ នេះក៏កើតមកអំពីសេចក្តីស្នេហាស្រឡាញ់ បើដូច្នោះ អញត្រូវកាត់បំបាត់ចិត្ត ស្រឡាញ់ស្នេហា ឲ្យជ្រះស្រឡះចេញពីសង្សារវដ្ត ទើបព្រះពោធិសត្វ ព្រះអង្គយកព្រះប្រាជ្ញាសាព៌េជ្ញតាញាណ មកបន្ទោរបង់សេចក្តីស្រឡាញ់ស្នេហាបានហើយ ព្រះអង្គគង់នៅស្ងៀមដូចតាមប្រក្រតីហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសេចក្តីស្នេហាស្រឡាញ់ និងការបង់សេចក្តីនេះដោយព្រះពោធិសត្វ ព្រះអង្គ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កសិកម្មស្រែមានអត្ថិភាពនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍អស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ដែលលាតសន្ធឹងកាត់អនុតំបន់នេះ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែងខ្លះនៃស្រែស្រូវទាំងនេះធ្វើឱ្យមាននូវស្រែថ្នាក់ៗបាណូអេជាច្រើននៅប្រជុំភ្នំលុហ្សុននៅហ៊្វីលីពីន។ ការថែទាំស្រែទាំងនេះត្រូវការប្រពលកម្មច្រើនណាស់។ ស្រែស្រូវទាំងនេះសាកសមល្អសម្រាប់អាកាសធាតុមូសុងនៃតំបន់នេះ។",
"question": "តើអត្ថិភាពនៃកសិកម្មស្រែមានប្រភេទដែលណា ដែលលាតសន្ធឹងកាត់អនុតំបន់នេះ?",
"answer": "ស្រែថ្នាក់ៗបាណូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កោះសមុយ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖Ko Samui,ជាភាសាថៃ៖ เกาะสมุย) គឺជាកោះមួយនៅខាងកើតឆ្នេរនៃចំរៀកដីក្រា នៅក្នុងខេត្តស៊ុរ៉ាតថារ៉ានីរបស់ប្រទេសថៃ។ វាជាកោះធំជាងគេទី៣របស់ថៃ ដែលមានផ្ទៃដី ២២៨,៧គ.ម២និងមានប្រជាជន ៤៧ ៨៧៤នាក់ (ស្ថិតិឆ្នាំ២០០៦)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកោះសមុយ ឬ Ko Samui ជាប្រភេទកោះមួយនៅខាងកើតឆ្នេរនៃចំរៀកដីក្រា នៅក្នុងខេត្តស៊ុរ៉ាតថារ៉ានីរបស់ប្រទេសថៃ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កម្ពុជាលើកទីមួយបានរងឥទ្ធិពលដោយហិណ្ឌូសាសនាកំឡុងការផ្ដើមនៃនគរវ្នំ។ ហិណ្ឌូសាសនាធ្លាប់ជាសាសនាមួយក្នុងចំណោមសាសនាផ្លូវការរបស់អាណាចក្រខ្មែរ។ កម្ពុជាគឺជាផ្ទះកំណើតរបស់ប្រាសាទមួយនៃប្រាសាទតែពីរគត់ដែលបានបូជាដល់ព្រះព្រហ្មក្នុងលោក។ អង្គរវត្តក៏ជាប្រាសាទហិណ្ឌូល្បីល្បាញមួយនៅកម្ពុជាដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម៌កម្ពុជាលើកទីមួយនៅក្នុងការផ្ដើមនៃនគរវ្នំ?",
"answer": "កម្ពុជាលើកទីមួយបានរងឥទ្ធិពលដោយហិណ្ឌូសាសនាកំឡុងការផ្ដើមនៃនគរវ្នំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស៊ីហ្គេមលើកទី២៥ គ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ នៅឆ្នាំ២០០៩។ នេះនឹងក្លាយជាលើកទីមួយហើយដែលឡាវបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។ ប្រសិនបើឡាវមិនអាចបំពេញលក្ខខណ្ឌក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទាន់ពេលវេលាទេ ព្រឹត្តិការណ៍លើកនេះនឹងត្រូវប្ដូរទៅអោយសិង្ហបុរីរៀបចំវិញ។ ស៊ីហ្គេមលើកនេះជាខួបគំរប់៥០ឆ្នាំរបស់ស៊ីហ្គេម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស៊ីហ្គេមលើកទី២៥ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ នៅឆ្នាំ២០០៩ និងជាអំពីការជួបគ្នានឹងសិង្ហបុរីរៀបចំវិញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មុខវិទ្យាគណិតវិទ្យានិងវិទ្យាសាស្ត្រ (ជីវវិទ្យា រូបវិទ្យា និង គីមីវិទ្យា) ទាំងនៅបឋមសិក្សានិងមធ្យមសិក្សា ត្រូវបានបង្រៀនជាភាសាអង់គ្លេស ដោយគេយល់ថាការធ្វើបែបនេះនឹងធ្វើអោយសិស្សមានការងាយស្រួលក្នុងការបន្តការសិក្សាទៅក្នុងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រនិងវិស្វកម្ម។",
"question": "តើភាសាដែលត្រូវបានបង្រៀនមុខវិទ្យាគណិតវិទ្យានិងវិទ្យាសាស្ត្រនៅបឋមសិក្សានិងមធ្យមសិក្សាទៅក្នុងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រនិងវិស្វកម្ម?",
"answer": "អង់គ្លេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសចិនបានក្លាយជាប្រទេសពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតលើលោកនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដូចការវាស់វែងដោយផលបូកនៃការនាំចូលនិងការនាំចេញ និងត្រូវជាអ្នកនាំចូលទំនិញធំបំផុតនៅលើពិភពលោកផងដែរដោយស្មើនឹង ៤៥% នៃទីផ្សារដំណឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៦ ចិនបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតសម្រាប់ប្រទេសចំនួន ១២៤។ ប្រទេសចិនគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតនៅបណ្តាប្រទេសអាស៊ានដោយមានតម្លៃពាណិជ្ជកម្មសរុប ៣៤៥.៨ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ដែលស្មើនឹង ១៥.២% នៃពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់អាស៊ាន។ នៅឆ្នាំ២០២០ ប្រទេសចិនបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់សហភាពអឺរ៉ុបសម្រាប់ទំនិញនានាដោយតម្លៃពាណិជ្ជកម្មសរុបឈានទៅដល់ជិត ៧០០ ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រទេសចិន រួមជាមួយអាស៊ាន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្រ្តាលី និងនូវែលហ្សេឡង់គឺសុទ្ធតែជាសមាជិកនៃភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ដែលជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីធំបំផុតនៅលើពិភពលោកដោយវាបានគ្របដណ្តប់ ៣០% លើចំនួនប្រជាជននិងទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកសរុប។ ប្រទេសចិនបានក្លាយជាសមាជិកនៃអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) នៅក្នុងឆ្នាំ២០០១។ នៅឆ្នាំ២០០៤ ប្រទេសនេះបានស្នើឱ្យមានក្របខ័ណ្ឌកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ាថ្មីមួយ (EAS) ដែលត្រូវជាវេទិកាសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលប្រទេសចិនបានក្លាយជាសមាជិកនៃអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO)?",
"answer": "នៅឆ្នាំ២០០១ ប្រទេសចិនបានក្លាយជាសមាជិកនៃអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការគ្រប់គ្រប់របស់អេស្ប៉ាញបាននាំមកនូវការបង្រួបបង្រួមនយោបាយនៅលើកំរងកោះនេះ ដែលនៅមុននេះបន្តិចជាកោះនិងសហគមន៍ឯករាជ្យនិងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ អេស្ប៉ាញបាននាំមកនូវអារ្យធម៌បស្ចិមប្រទេសដូចជា ក្រមច្បាប់ របៀបបោះពុម្ព និង ប្រក្រតិទិនជាដើម។ ហ្វីលីពីនត្រូវបានគ្រប់គ្រងក្នុងឋានៈជាដែនដី អេស្ប៉ាញថ្មី ពីឆ្នាំ១៥៦៥ដល់ឆ្នាំ១៨២១ និងស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលផ្ទាល់ពីក្រុងម៉ាឌ្រីដ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យម៉ិកស៊ិក។ ក្នុងកំឡុងពេលនោះ ក្រុងជាច្រើនត្រូវបានបង្កើត ហេដ្ឋារចនាសំព័ន្ឋត្រូវបានស្ថាបនា ប្រភេទដំនាំដាំដុះនិងសត្វពាហនៈថ្មីៗត្រូវបាននាំចូលមក ហើយជំនួញក៏មានភាពសកម្មឡើង។ នៅស.វទី១៦ នាវា ម៉ានីឡា ហ្គាល្លេអុន (Manila Galleon) ដែលតភ្ជាប់ម៉ានីលនិងអាកាពុលកូ បើកដំនើរការម្ដងដងទៅ២ដងក្នុង១ឆ្នាំ ដើម្បីដឹកជញ្ជូន សូត្រ គ្រឿងទេស ភ្លុកនិងប៉រសឺឡែន ទៅទ្វីបអាមេរិក ហើយដឹកជញ្ជូនប្រាក់មកហ្វីលីពីនវិញ។ ទាហានអេស្ប៉ាញបានវាយប្រយុទ្ឋជាមួយអ្នកបះបោរក្នុងស្រុកជាច្រើន ក៏ដូចជាជាមួយប្រទេសប៉ុនប៉ងដាក់អាណានិគមពីក្រោជាច្រើនមាន អង់គ្លេស ចោរសមុទ្រចិន ហុល្លង់ និង ព័រទុយហ្គាល់។ បេសកជនរ៉ូម៉ាន់កាតូលិកជាច្រើនបានបំលែងប្រជាជនភាគច្រើនមកកាន់សាសនាគ្រឹស្ត និងបានកសាងសាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យនិងមន្ទីរពេទ្យជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ១៨៦៣ ព្រះរាជក្រិត្យពីអេស្ប៉ាញបានបញ្ជាអោយបង្កើត វិស័យអប់រំសាធារណៈ ដោយផ្តល់ការបង្ហាត់បង្រៀនដោយឥតគិតថ្លៃ ជាភាសាអេស្ប៉ាញ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលអេស្ប៉ាញបាននាំមកនូវការបង្រួបបង្រួមនយោបាយនៅលើកំរងកោះនេះ?",
"answer": "ជាកោះនិងសហគមន៍ឯករាជ្យនិងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បានប្រាក់ហើយមេនោះដើរវិលមកផ្ទះវិញ ដល់កណ្ដាលផ្លូវចូលចួនជាយប់ពុំហ៊ានដើរទៅទៀតក៏ឡើងទៅដេកលើដើមឈើធំមួយនៅប្របផ្លូវនោះ។ ឯចោរ ៤នាក់នាយសំពៅដាក់ច្រវាក់ជាប់ហើយក៏និយាយគ្នាថា «ជើ ! មេនោះហៅពេញជាប្រាជ្ញាធំវាបញ្ឆោតអោយយើងសែងខ្មោចទៅចោលក្នុងព្រៃ ហើយឥលូវវាលក់យើងបានទៀត» ។ ចោរទាំង៤នាក់ខឹងណាស់កាច់ច្រវាក់បាក់រត់ចេញពីសំពៅដើរឡើងមកលើគោករត់មកទាំងយប់នោះ ចួនជាយប់យូរណាស់ក៏នាំគ្នាឡើង ទៅដេកលើដើមឈើធំ ដែលមេនោះដេក ។ ចោរបីនាក់ឡើងដេកលើមែកដោយខ្លួន ។ ចោរម្នាក់ឡើងទៅក៏ជួបមេនោះ នៅលើចុងឈើ ។ អាចោរនោះថា « អើហងឯងស្លាប់ហើយម្ដងនេះ ហងឯងធ្លាប់តែបញ្ឆោតយើងឥលូវហងឯងរត់ចុះបើរួច ។ មេនោះលើកប្រាក់បង្ហាញហើយខ្សឹបថា «ណ្ហើយអ្នកកុំស្ដី កុំអោយអ្នកទាំង ៣នាក់ដឹងយើងត្រូវយកគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធហើយយកប្រាក់នេះទៅចាយរកស៊ីស្រួលជាង អ្នកកុំធ្វើបាបខ្ញុំធ្វើអី » ។ អាចោរដូច្នេះក៏មិន",
"question": "យ៉ាងណានាក់ទាំង៤នាក់បាននៅជើងឈើនោះ?",
"answer": "ចោរទាំង៤នាក់នាយសំពៅដាក់ច្រវាក់ជាប់ ហើយក៏និយាយគ្នាថាវិញ មេនោះដេកលើដើមឈើធំមួយនៅប្របផ្លូវនោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អរិយធម៌ចិនគឺមានអាយុកាលប្រមាណ ១,៥០០ ឆ្នាំមកហើយមុនពេលដែលអរិយធម៌អាស៊ីខាងកើតផ្សេងទៀតបានលិចចេញឡើង រាជាធិរាជចិនបានពង្រីកនូវវប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់ខ្លួនទៅកាន់រដ្ឋដទៃទៀតនៃអាស៊ីបូព៌ា។ រាជវង្សចិននីមួយៗបានខំពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនទៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីបូព៌ាដោយការផ្សព្វផ្សាយនៃវប្បធម៌ខ្លួន ការធ្វើសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយជាដើម។ ជាលទ្ធផល ឥទ្ធិពលរបស់ចិនបានគ្របដណ្តប់មកលើដែនដីអាស៊ីបូព៌ាអស់រយៈពេលជាង ២ សហស្សវត្ស (២,០០០ ឆ្នាំ)។ ប្រព័ន្ធដៃទន្លេនៃរាជាធិរាជចិនបានឆ្លាក់រូបរាងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃអាស៊ីបូព៌ាអស់ជាងពីរសហស្សវត្ស ហើយវាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអាស៊ីខាងកើត។ ភាពលិចធ្លោខាងផ្នែកវប្បធម៌របស់រាជាធិរាជចិនមិនត្រឹមតែនាំឱ្យចិនក្លាយជារដ្ឋដែលមានអក្ខរកម្មដំបូងគេបង្អស់នៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ាទាំងមូលប៉ុណ្ណោះទេ តែឥទ្ធិពលរបស់វាក៏បានជះទៅដល់កូរ៉េ និងជប៉ុនផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអរិយធម៌ចិន និងការពង្រីកនូវវប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់រាជវង្សចិនទៅកាន់រដ្ឋមុនីទៀតនៃអាស៊ីបូព៌ា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សម្បទានដីត្រូវបានដកហូតវិញដោយសេចក្ដីសំរេចខាងរដ្ឋបាល ក្នុងករណីលក្ខខណ្ឌច្បាប់មិនត្រូវបានគោរព ។ ករណីនេះសម្បទានិកមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការតាមនីតិវិធី ដែលច្បាប់បានកំណត់ ។ សម្បទានដីអាចត្រូវបានទុកជាមោឃៈដោយតុលាការ កាលបើសម្បទានិកមិនគោរពខដោយឡែក ដែលមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យា ។",
"question": "យ៉ាងណាផ្ទៃងាយសម្បទានដីត្រូវបានដកហូតវិញ?",
"answer": "សេចក្ដីសំរេចខាងរដ្ឋបាល ក្នុងករណីលក្ខខណ្ឌច្បាប់មិនត្រូវបានគោរព។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជ័យវរ្ម័នទី៧ ជាព្រះមហាក្សត្រដែលត្រូវបានគេស្គាល់ច្រើនដោយសារសំណង់ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនដែលបានបញ្ចប់ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ រួមទាំងប្រាសាទឧទ្ទិសដល់មាតាបិតារបស់ព្រះអង្គផងដែរ ។ ប្រាសាទបាយ័ន ដែលជាប្រាសាទឧទ្ទិសឱ្យ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន ដែលស្ថិតនៅចំកណ្ដាលនៃអង្គរធំ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ទ្រង់មានជំនឿយ៉ាងមុតមាំទៅលើពុទ្ធសាសនា មហាយាន ដែលបន្តពីបិតារបស់ទ្រង់ព្រះនាម ធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ដែលនាំយកពុទ្ធសាសនា មហាយាន យកមកគោរពបូជានៅកម្ពុជា ។ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន ត្រូវបានចាត់ទុកជាសាសនា របស់ព្រះរាជា ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ព្រះអង្គមិនបោះបង់ចោលនូវ ព្រហ្មញ្ញសាសនាផងដែរ ដោយរក្សានូវ រឿងព្រេងទេវកថា ហិណ្ឌូជាច្រើននូវតាមចម្លាក់នៃជញ្ជាំងប្រាសាទជាប់ជានិច្ច ដែលទុកជាមរតករបស់ដូនតា ហើយប្រាសាទដែលទ្រង់បានកសាងឧទ្ទិសជូនមាតាបិតារបស់ព្រះអង្គផងដែរនោះ គឺ ប្រាសាទតាព្រហ្ម ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រះមហាក្សត្រជ័យវរ្ម័នទី៧ និងប្រាសាទឧទ្ទិសមហាយាន ដែលបានសាងសង់ដោយទ្រង់ជាមួយនឹងសំណង់មាតាបិតារបស់ព្រះអង្គ មានជំនឿយ៉ាងមុតមាំទៅលើពុទ្ធសាសនា មហាយាន និងប្រាសាទតាព្រហ្ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "របាំឆៃយ៉ាំ គឺជារបាំបុរាណ ដែលអ្នកវាយស្គរមានរូបរាងកំប្លែង ក្រមិចក្រមើម។ ការរាំ ត្រូវបានបង្ហាញពីសញ្ញានៃ ការហៅ និងការឆ្លើយតបមានអ្នកទះដៃ និងអ្នកវាយឃ្មោះ។ អ្នករាំស្លៀកពាក់ សម្លៀក បំពាក់កំប្លែង គូរមុខមាត់ តន្ត្រីឆៃយ៉ាំ គឺក្បួនហែនាំមុខគេ ដែលទាក់ទងទៅនឹងអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនាក្នុងការប្រារព្ឋ ពិធីដូចជាការពិធីចេញព្រះវស្សា និងបុណ្យកឋិនទាន បុណ្យផ្កា និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗទៀតដើម្បី បង្កើតនៅភាពសប្បាយរីករាយទាំងអស់គ្នា។ ឆៃយ៉ាំ គឺជារបាំដែលមានប្រជាប្រិយភាព ដែលយើង តែងឃើញរហូត សព្វថ្ងៃនេះនៅតាមជនបទក៏ដូចជា នៅទីក្រុង។ អ្នកដែលដកស្រង់ប្រវត្តិ ដូចជា៖",
"question": "ជាអ្វីដែលប្រជាប្រិយភាពរបាំឆៃយ៉ាំមាន?",
"answer": "របាំដែលមានប្រជាប្រិយភាព ដែលយើង តែងឃើញរហូត សព្វថ្ងៃនេះនៅតាមជនបទក៏ដូចជា នៅទីក្រុង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ល្ខោនស្បែកពណ៌ ឬល្ខោនកណ្តាល ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសម័យចតុមុខរវាងឆ្នាំ ១៨៥៩- ១៩០៤ ដោយមានការប្រទានព្រះរាជហឫទ័យទុកដាក់ ពីម្ចាស់ក្សត្រីស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរ័ត្ន។ ភាពខុសៗគ្នា នៃពណ៌ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ផាត់ពណ៌កែលំអនៅលើផានីទីស ម៉ូតសម័យអង្គរដែលបានកាត់ជាទំហំល្មមរួចហើយ។ តុក្កតាមិនមានផ្នែកណាមួយអាចធ្វើ ចលនាបានទេ វាបង្ហាញនៅលើផ្ទាំងមួយប្រហាក់ប្រហែល និងល្ខោនស្បែកធំដែរ តែបញ្ចាំងពីមុខផ្ទាំងក្រណាត់ ពណ៌ខ្មៅមានពាក់សំលៀកបំពាក់របាំឲ្យដូចខ្សែរឿង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលល្ខោនស្បែកពណ៌ ឬល្ខោនកណ្តាលត្រូវបានបង្កើតឡើង?",
"answer": "ល្ខោនស្បែកពណ៌ ឬល្ខោនកណ្តាល ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសម័យចតុមុខរវាងឆ្នាំ ១៨៥៩-១៩០៤ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឦសានវម៌ រាជធានីតាំងនៅឦសានបុរហើយមានគ្រួសារ ២០០០ គ្រួសារ។ នៅកណ្ដាលក្រុងមានសាលធំមួយ ជាទីដែលព្រះរាជាទ្រង់ព្រះប្រទានសវនការនិងជួបជុំពួកមន្ត្រីសេនាបតី។ នៅខាងក្រៅរាជធានីមានក្រុងចំនួន ៣០ ទៀតក្រុងនីមួយៗ មានច្រើនពាន់គ្រួសារហើយគ្រប់គ្រងដោយអភិបាលម្នាក់។ ៣ ថ្ងៃ ព្រះរាជាយាងទៅសាលប្រជុំ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មាន ៥ នាក់៖ ទី១មានងារហៅតាមចិនថា Kou-lo-yeou (ក្រឡាហោម?), ទី២ Siang-kao-ping, ទី៣ Po-hoto-ling (ពហុទេព រឺ ពហុទេវៈ), ទី៤ Cho-mo-ling (យោមរាជ រឺ យមរាជ), ទី៥ jan-lo-leou ។ គេមិនទាន់ដឹងគោរម្យងារនេះត្រូវនឹងពាក្យខ្មែរថាម៉េចទេ។ ឯមន្ត្រីតូចតាចវិញមានចំនួនច្រើនណាស់។ នៅចំពោះមុខព្រះរាជា ពួកមន្ត្រីត្រូវធ្វើគារវកិច្ចឱនក្បាលដល់ដីបីដង។ បើស្ដេចមានព្រះបន្ទូលហៅឬប្រើ ពួកមន្ត្រីត្រូវលុតជង្គង់រត់ទៅ ទៅអង្គុយដំកង់ជុំវិញព្រះរាជាដើម្បីពិភាក្សាពីកិច្ចប្រទេសជាតិ។ ចប់កិច្ចហើយគេត្រូវលុតជង្គង់សំពះសាជាថ្មីមុននឹងត្រឡប់ទៅវិញ។ ទាហានរាប់ពាន់នាក់បំពាក់អាវក្រោះកាន់លំពែងឈរយាមគ្រប់ទីកន្លែង តាំងពីជុំវិញរាជបល្លង្ករហូតដល់ទ្វារទាំងឡាយ។ ចំពោះការផ្ទេររាជសម្បត្តិគឺមានតែបុត្ររបស់អគ្គមហេសីទេ ទើបឡើងសោយរាជ្យបាន។ ដល់ថ្ងៃប្រារព្ធពិធីអភិសេកព្រះរាជាថ្មី គេកាត់ម្រាមដៃច្រមុះនៃបុត្រឯទៀតៗ រួចយកទៅឃុំទុកនៅកន្លែងទីទៃៗពីគ្នា ដោយមិនឲ្យកាន់តំណែងអ្វីមួយសោះឡើយ។",
"question": "នៅកណ្ដាលក្រុងមានអ្វីខ្លះ?",
"answer": "នៅកណ្ដាលក្រុងមានសាលធំមួយ ជាទីដែលព្រះរាជាទ្រង់ព្រះប្រទានសវនការនិងជួបជុំពួកមន្ត្រីសេនាបតី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យាយឮអាសុខកាចប្រាប់ ថា ខ្លាខាំចៅស្លាប់ ក៏ទួញយំសោកបោកខ្លួនហៀបនឹងក្ស័យជីវិត ។ ឯអាសុខកាច រីករាយសប្បាយចិត្ត ហើយក៏ដើរលេងជិតៗផ្ទះដូចធម្មតា ដោយចិត្តក្លាហាន រកតែរឿងឈ្លោះនឹងគេ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលអាសុខកាចប្រាប់ទៅយាយឮនៅចុងអំឡុងពេលណា?",
"answer": "យាយឮប្រាប់ថាខ្លាខាំចៅស្លាប់ ក៏ទួញយំសោកបោកខ្លួនហៀបនឹងក្ស័យជីវិត",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដូចនេះ ៖ ប្រហែលជាលោក បណ្ឌិតមានការយល់ច្រឡំ រវាងការប្រើតួអក្សរ សំស្ក្រឹត និង តួអក្សរខ្មែរ បញ្ចុប្បន្ន ដែលមានន័យថា បើលោកបណ្ឌិត ចង់ឱ្យមានការប្រើពាក្យ (វម្ម៌) ជាពាក្យប្រើប្រាសទូទៅផ្លូវការណ៍ លោកបណ្ឌិត ត្រូវស្នើសុំសភាអក្សរសាស្ត្រជាតិកម្ពុជា លប់អក្សរក្រមកម្ពុជា ដែលមានព្យញ្ជនៈ ៣៣តួ ពី ក ដល់ អ និង ស្រៈ ទាំងអស់ចេញ ពីកម្មវិធីសិក្សារបស់រដ្ឋជាមុនសិន បន្ទាប់មកត្រូវស្នើសុំអង្គព្រះមហាក្សត្រ និង នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទាត់ចោលនូវស្នាដៃរបស់អ្នកចងក្រងពីមុន ជាមុនសិន ទើបលោកបណ្ឌិតអាចយក ព្យញ្ជនៈ និង ស្រៈ នៃពាក្យសំស្ក្រឹតទាំងអស់ មកជំនួស ព្យញ្ជនៈ និង ស្រៈ នៃពាក្យ ខេមរៈភាសាបាន ហើយលោកបណ្ឌិត ត្រូវពន្យល់ពីរបៀបប្រកបពាក្យចំនួនរាប់លាន ដែលបានចងក្រងដោយ សម្ដេចសង្ឃរាជជួនណាត ក្នុងទម្រង់ជាសំស្ក្រឹត បន្ទាប់មក លោកបណ្ឌិត ត្រូវបង្កើតការប្រកបទាក់ទង និង ពាក្យចំនួនរាប់លានទៀត នៃក្រុមពាក្យរបស់ជនជាតិភាគតិចកម្ពុជា ដែលមានដូចជា៖ កួយ ភ្នង ចារាយ ល-។ មានសព្វគ្រប់ដូចការរៀបរាប់ខាងលើនេះហើយ ទើបលោកបណ្ឌិតអាចធ្វើការផ្លាសប្ដូរ នូវអ្វីដែលលោកបណ្ឌិតយល់ឃើញនេះ ។",
"question": "ប្រហែលជាលោក បណ្ឌិតមានការយល់ច្រឡំ នៅពេលណា?",
"answer": "លោកបណ្ឌិតមានការយល់ច្រឡំនៅពេលគេចងក្រងពាក្យសំស្ក្រឹតដោយសម្ដេចសង្ឃរាជជួនណាត និងនៅពេលគេរៀបរាប់ពាក្យជាមួយនឹងក្រុមពាក្យរបស់ជនជាតិភាគតិចកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយមកលោកទក្សិណ ជិនវ័ត្រ បានបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រផ្នែកក្រមការយុត្តិធម៌ពីសាកលវិទ្យាល័យ Eastern Kentucky និងបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ១៩៧៥ និងបន្តការសិក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Sam Houston State និងបានទទួលសញ្ញាប័ត្រនៅឆ្នាំ១៩៧៨។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការសិក្សានៃលោកទក្សិណ ជិនវ័ត្រ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Eastern Kentucky, Sam Houston State និងទទួលសញ្ញាប័ត្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត មានទីតាំងស្ថិតនៅចំកណ្តាលបារាយណ៍ខាងកើត ចំងាយប្រហែល ៥០០ម ពីប្រាសាទប្រែរូប។ ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើតបែរមុខទៅទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើង នៅភាគទី២ នៃសតវត្សរ៍ទី១០ ក្នុងឆ្នាំ៩៥២ ដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះឥសូរ ក្នុងព្រហមញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានរូបរាងស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទប្រែរូប។ កាលពីដើម ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅលើកោះតូចមួយកណ្តាលបារាយណ៍ខាងកើត ដែលអាចធ្វើដំណើរបានដោយជិះទូក តែបច្ចុប្បន្នបារាយណ៍នោះគោកអស់ទៅហើយ។ យោងតាមសិលាចារឹកបញ្ជាក់ថាប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើតជាប្រាសាទភ្នំធ្វើអំពីឥដ្ឋរាងជើងក្អែកសម្រាប់ឧទ្ទិសដល់បុព្វការីជនដែលមានដាក់រូបមាតាបិតាក្នុងទម្រង់ជាព្រះឥសូរ ព្រះនាងបរវតី ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្ម និងនៅក្នុងប្រាង្គកណ្តាលដាក់លិង្គទេវរាជដែលលោក ហ្ស៊ក សឈដែស អះអាងថាឈ្មោះ រាជេន្ទ្រស្វរៈ។",
"question": "តើប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើតត្រូវបានកសាងឡើងនៅពេលណា?",
"answer": "នៅភាគទី២ នៃសតវត្សរ៍ទី១០ ក្នុងឆ្នាំ៩៥២",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក/. អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត (នគរមេ ក្មេរ=កេរ+មេ) ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុងសាវតាចិនក្នុងរឿង “ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា “នគរស្រី្ត” ឬ “នគរស្រី ល្វោ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម (ថៃ) ហៅថា “ល្វោ” ឬ “លពបុរី” ។",
"question": "នៅក្នុងសាវតាចិនក្នុងរឿង “ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "នគរស្រី្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា “កុងហ៊្វូ” ឬ “ក្បាច់កុងហ៊្វូ” វាមានភាពទន់ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះ អ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់(ស្រី្ត)នេះថា“ហ៊្វូណន“ ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ។ ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួនគឺ “មេ” ទើបនៅសម័យនោះគេហៅ អ្នកនៅក្នុងនគរ ថាជា ជនជាតិក្មេរ ដែលនៅសិលាចារិកបុរាណមានសសេរ ពាក្យនេះ ក្មេរ=កេរ+មេ មានន័យ ថាអ្នកស្នងមរកតមេឬកេរតំណែលមេ។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងនគរហ៊្វូណនាជាអ្នកនៅខាងក្នុង?",
"answer": "នៅក្នុងនគរហ៊្វូណនាជាអ្នកនៅខាងក្នុងគេហៅថាជនជាតិក្មេរ ដែលមានន័យថាអ្នកស្នងមរកតមេឬកេរតំណែលមេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័នដែលព្រះបាទជយ វ័រ្មនទី ៧ បានស្ថាបនាឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះអវលោកេស្វរៈដែលជាព្រះ ពោធិសត្វដ៏សំខាន់បំផុតនៃលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាននៅចុងស.វទី ១២នៃគ.ស គេបានឃើញរូបចម្លាក់បុរាណមួយយ៉ាងល្អប្រណីតបង្ហាញពីការបូជាក្របី ។",
"question": "តើព្រះបាទជយវ័រ្មនទី ៧ បានស្ថាបនាប្រាសាទដែលជាធម្មតាជាធម៌សំខាន់នៅចុងស.វ.ទី ១២ នៃគ.ស.?",
"answer": "បាយ័ន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រពន្ធថា «យើងបានប្រាក់ ៤០កហាបនៈហើយ គឺទេវតាអោយ » ។ ប្រពន្ធស្ទុះមកឃើញច្បាស់ ក៏មានចិត្តត្រេកអរពន់ពេក ។លុះដល់ថ្ងៃរសៀលមន្រ្ដីនោះ យកប្រាក់៤០កហាបនៈទៅថ្វាយស្ដេចដាក់ឃ្លាំង។ ព្រះរាជាក៏តាំងមន្រ្ដីនោះអោយធ្វើជាចៅហ្វាយស្រុករក្សាខែត្រនោះតទៅ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាវិធីដែលប្រពន្ធស្ទុះមកឃើញច្បាស់បានធ្វើឡើង?",
"answer": "លុះដល់ថ្ងៃរសៀលមន្រ្ដីនោះ យកប្រាក់៤០កហាបនៈទៅថ្វាយស្ដេចដាក់ឃ្លាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ច្រកតារតារី (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Strait of Tartary , ជាភាសារុស្ស៊ី៖ Татарский пролив) ជាច្រកសមុទ្រមួយនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកដែលខណ្ឌចែករុស្ស៊ីដីគោកនិងកោះសាខាលីន។ច្រកសមុទ្រនេះតភ្ជាប់សមុទ្រជប៉ុននិងសមុទ្រអុកហុតស្គ៍។ វាមានប្រវែង៩០០គ.ម ជំរៅពី៤ទៅ២០ម និងទទឹង៧,៣គ.មត្រង់ចំនុចចង្អៀតជាងគេ។",
"question": "តើច្រកសមុទ្រដែលតភ្ជាប់សមុទ្រជប៉ុននិងសមុទ្រអុកហុតស្គ៍មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ច្រកតារតារី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពស់របស់ត្រីកោណមួយ គឺជាបន្ទាត់ត្រង់ដែលកាត់តាមកំពូលរបស់ត្រីកោណនោះ ហើយកែងនឹងជ្រុងដែលឈមនឹងកំពូលនោះ។ ជ្រុងនោះ ហៅថាបាតនៃកំពស់ ហើយចំនុចដែលបានមកពីប្រសប់នៃកំពស់ហើយនិងបាត ហៅថាជើងនៃកំពស់។ កំពស់ទាំងបី ប្រសប់គ្នាត្រង់ចំនុចមួយ ហៅថា អរតូសង់។ អរតូសង់ ស្ថិតនៅក្នុងត្រីកោណ លុះត្រាតែ ត្រីកោណនោះជាត្រីកោណដែលមានមុំទាំងបីជាមុំស្រួច។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាបាតនៃកំពស់នៅកំពស់របស់ត្រីកោណមួយ?",
"answer": "ជ្រុងដែលឈមនឹងកំពូលនោះ ដែលជាបាតនៃកំពស់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិមានដ៏ប្រណិតនៃសារមនី្ទរជាតិ ដែលប្រកបដោយស្ថាបត្យកម្ម និង ជាលក្ខណៈ ជាតិ ខែ្មរពិតៗបានត្រូវកែប្រែពង្រីក ជួសជុល និងរៀបចំសាជាថី្មឡើងវិញជាបន្ត បន្ទាប់នៅ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៩។ តួអាគារខាងកើតផែ្នកកណ្តាលដែលជាផែ្នកចាស់ជាងគេបានត្រូវរុះរើ និងសង់ឡើងវិញ។ ប៉ុនែ្តបានរក្សាទុកទ្រង់ទ្រាយជាលក្ខណៈ ដើមដោយសារ សំណង់ អំពីបេតុងអារមេបានតម្រូវជាបីជាន់គឺបង្កើត លេណគ្រឹះមួយសម្រាប់តម្កល់វត្ថុស្តុកជាន់កណ្តាលនៅដដែលនិងជាន់សម្រាប់ជាការិយាល័យ រដ្ឋបាល កនែ្លងតម្កល់ ឯកសារ ប័ណ្ណសារដ្ឋាន និងបណ្ណាល័យ ។ ដោយការជួយជ្រោមជ្រែងពីបណ្តាប្រទេតជាមិត្ត និងពីអង្គការនានាពីសប្បុរសជនជាច្រើនសារមនី្ទរជាតិត្រូវបានកែលម្អ និងបំពាក់ សម្ភារៈ បរិក្ខារព្រមទាំងធនធានមនុស្ស។",
"question": "យ៉ាងណាអត្ថបទនេះពិពណ៌នានៅលើសារមនី្ទរជាតិ?",
"answer": "សារមនី្ទរជាតិត្រូវបានប្រកបដោយស្ថាបត្យកម្ម ជាលក្ខណៈជាតិ និងខែ្មរពិតៗ ដែលត្រូវកែប្រែពង្រីក ជួសជុល និងរៀបចំសាជាថី្មឡើងវិញជាបន្ត បន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៩។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សាកសពរបស់លោកស្រីប៊ូតូ ត្រូវបានគេដឹកតាមយន្តហោះយោធាមួយគ្រឿងទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់គាត់នៅ Garhi Khuda Bakhsh ស្រុក Larkana District ខេត្ត Sindh ហើយលោកអាស៊ីហ្វ ហ្សាដារី ស្វាមីរបស់លោកស្រីប៊ូតូ និងកូនរបស់គាត់ ៣ នាក់រួមទាំងមេដឹកនាំថ្នាក់ខ្ពស់ខ្លះ នៃគណបក្សប្រជាជនប៉ាគីស្ថានរបស់លោកស្រីក៏បានធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះដឹកសពនោះដែរ។ សាកសពរបស់គាត់ ត្រូវបានគេបញ្ចុះបន្ទាប់ពីឪពុកនៅក្នុងផ្នូរសពគ្រួសារនៅក្នុងពិធីបុណ្យមួយ ដែលមានការចូលរួមពីអ្នកកាន់ទុក្ខរាប់ម៉ឺននាក់។",
"question": "ដែលជាសាកសពរបស់លោកស្រីប៊ូតូដែលត្រូវបានគេដឹកតាមយន្តហោះមួយគ្រឿងទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់គាត់?",
"answer": "Garhi Khuda Bakhsh",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទឹកជ្រោះសែនមនោរម្យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី មានចំងាយ ៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ត។ នៅសងខាងផ្លូវមានដំណាំឧស្សាហកម្មជាច្រើនដូចជា កៅស៊ូ កាហ្វេ និង ស្វាយចន្ទី ជាដើម។ ទឹកជ្រោះសែនមនោរម្យជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំប្រជាពលរដ្ឋនៅថ្ងៃឈប់សំរាក ឬ ថ្ងៃបុណ្យជាតិ ព្រោះមានទីតាំងនៅជិតទីរួមខេត្ត។ ទឹកជ្រោះនេះមានបីដំណាក់៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទឹកជ្រោះសែនមនោរម្យ ដែលមានទីតាំងនៅស្រុកសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី និងមានបីដំណាក់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្អក ផ្តាសាយជារោគសញ្ញានៃជម្ងឺរលាកទងសួត។ ជម្ងឺនេះកាចសាហាវបើមិនបានព្យាបាលជាបន្ទាន់ទេ អាចបណ្ដាលឲ្យអ្នកជម្ងឺស្លាប់បាន។ សមាជិកគ្រួសារ ជាពិសេសកុមារអាចចៀសផុតពីជម្ងឺរលាកទងសួតបាន បើសមាជិកគ្រួសារទាំងអស់យល់ដឹងពីវិធីបង្ការ ព្យាបាល ថែរក្សាអ្នកជម្ងឺរលាកទងសួតនេះ។ ការយល់ដឹងទាំងនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់អ្នក ទៅលើការព្យាបាលសមាជិកគ្រួសារ ដែលមានជម្ងឺនេះ ជាពិសេសទារក និងកុមារ។",
"question": "តើក្អក ជារោគសញ្ញានៃជម្ងឺអ្វី?",
"answer": "រលាកទងសួត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឈូងសមុទ្រថៃ ជាប់ព្រំដែនទឹក តែមិនមែនជាផ្នែកនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងទេ។ ឈូងសមុទ្រនេះជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ កម្ពុជា វៀតណាម និងម៉ាឡេស៊ី។ ឈូងសមុទ្រនេះមានផ្ទៃប្រហែល ៣២០ ០០០ គ.ម២។ ឈូកសមុទ្រថៃជាសមុទ្រមួយពុំសូវជ្រៅ ហើយមានបាតរាបស្មើ។ ឈូកសមុទ្រនេះផ្តាច់ប្រទេសកម្ពុជាពីឧបទ្វីបម៉ាឡាកា កោះសូម៉ាត្រា និងកោះជ្វា។ វាគឺជាជាយទ្វីប ដែលមានជម្រៅជាមធ្យម១០ម៉ែត្រ ហើយជម្រៅអតិបរាមាមិនដល់៧៥ម៉ែត្រឡើយ។ ទឹកនៅសមុទ្រនេះមានភាពស្ងប់នៅរដូវប្រាំង ឬសិសិរដូវចាប់ពីខែធ្នូដល់ខែមេសា និងមានភាពរញ្ជួយដោយរលកធំៗនៅរដូវវស្សាចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែវិច្ឆិកា។ ភាពស្ងប់ និងរញ្ជួលនៃទឹកប្រែប្រួលទៅតាមរបបខ្យល់លមូសុង ដែលបក់មកពីទិសឦសាន្ត ឬមកពីទិសនិរតី។ ព្យុះស៊ីក្លូន ឬព្យុះទីហ្វុងបែបសមុទ្រចិន ពុំមាននៅលើឈូកសមុទ្រនេះឡើយគឺមានតែព្យុះភ្លៀងខ្លះៗ មាននៅពេលប្តូររបបមូសុងប៉ុណ្ណោះ ដែលជាហេតុបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់តិច និងមានថ្មប៉ប្រះទឺកក៏តិចដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាខណ្ឌទឹកនៅឈូងសមុទ្រថៃមានភាពស្ងប់សិសិរតែមួយរយៈពេលមួយឆ្នាំ?",
"answer": "ទឹកនៅឈូងសមុទ្រថៃមានភាពស្ងប់នៅរដូវប្រាំង ឬសិសិរដូវចាប់ពីខែធ្នូដល់ខែមេសា និងមានភាពរញ្ជួយដោយរលកធំៗនៅរដូវវស្សាចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែវិច្ឆិកា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "៣. ក្នុងឋានៈជាសមាជិកអាស៊ាន វៀតណាមសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីកំណើតពានិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគជាមួយប្រទេសអាស៊ានទំាងឡាយ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នាដែរ ក្នុងពេលដែលពានិជ្ជកម្មក្នុងក្រុមប្រទេសអាស៊ានកំពុងពង្រីកខ្លួន វៀតណាមក៏បានត្រៀមនិងសម្របគោលដៅការនាំចេញរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងទីផ្សារអាស៊ានយ៉ាងប្រាកដប្រជាខ្លាំងឡើងៗ។ ការនាំចូលរបស់វៀតណាមពីប្រទេសអាស៊ាន ក្នុងបច្ចុប្បន្នទំនិញនាំចូលរបស់វៀតណាមជាងពាក់កណ្ដាលបានមកពីបណ្ដារប្រទេសអាស៊ាន និងប្រមាណ ៣០% នៃពានិជ្ជកម្មទាំងអស់របស់វៀតណាមបានធ្វើជាមួយអាស៊ាន។ ក្រៅពីនេះវៀតណាមនៅមានការរំពឹងទុកថា ខ្លួននឹងទទួលបានសិទ្ធិពិសេស GSP យ៉ាងតិច ១០ ឆ្នាំឡើងទៅ ហើយវៀតណាមក៏ជាគោលដៅនាំចេញដ៏សំខាន់មួយដែររបស់បណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីកំណើតពានិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគជាមួយប្រទេសអាស៊ានទំនាញមួយ និងការចូលទៅក្នុងទីផ្សារអាស៊ានរបស់វៀតណាម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សាសនារបស់រដ្ឋគឺព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលមានប្រហែលជាង៧០,៤% នៃប្រជាជនក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ជាពុទ្ធសាសនិក។ ប្រជាជនប្រមាណ៤,៤% នៃខេត្តមណ្ឌលគិរីបានទៅដើរតាមសាសនាឥស្លាម ដោយជនជាតិចាម។ សាសនាគ្រិស្តត្រូវបានតាមពីក្រោយដោយ០.១% នៅក្នុងខេត្ត ខណៈដែលសាសនាផ្សេងៗទៀតត្រូវបានបន្តដោយ ២១.២% នៅក្នុងខេត្តនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមានប្រហែលជាង៧០,៤% នៃប្រជាជនក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី?",
"answer": "ជាពុទ្ធសាសនិក នៅសាសនារបស់រដ្ឋគឺព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ",
"type": "explain"
},
{
"context": "រាជវង្សលេក្នុងដំណាក់កាលដំបូងជាដំណាក់កាលបង្កើតស្ថេរភាពនិងស្រោចស្រង់ប្រទេសលើគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសក្នុងសម័យលេថៃតូ ឬលេឡឺយ ដូចជាការបង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរាជការ រៀបចំប្រឡងជ្រើសរើសមន្រ្ដី បង្កើតច្បាប់ថ្មី បែងចែកតំបន់គ្រប់គ្រងថ្មី លើកស្ទួយវិស័យកសិកម្ម រួមទាំងការស្ថាបនាសម្ព័ន្ធការទូតជាមួយចិន ធ្វើឱ្យវៀតណាមឈានចូលដល់សម័យសន្ដិភាពរួចផុតពីសង្គ្រាមម្ដងទៀត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរាជវង្សលេក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ដែលបង្កើតស្ថេរភាពនិងស្រោចស្រង់ប្រទេសលើគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសក្នុងសម័យលេថៃតូ ឬលេឡឺយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភិក្ខុអើយ នាកាលបើអំណើះដំណើរព្រះអាទិត្យ រះឡើងហើយនោះ ក្សិណនោះ ព្រះបាទស្រីវេស្សន្ត្រដ៏ជាក្សត្រប្សសើរ ស្តេចទៅកាន់សាលាទាន មួយអន្លើនឹងអស់អាមាត្រទាំង៦មឹនកូវ ទ្រង់ឲ្យរណ្តាប់ទាននឹងឲ្យស្មូមយាចកទាំងឡាយ ដូច្នេះថា ហៃអាមាត្រអើយ ថាបើស្មូមឯណាមួយ វាមកសាលាទាននេះហើយ បើវាចង់បានសំពត់ ក៏ចូរប្រស្តែងរណ្តាប់ សំពត់ ឲ្យទានស្មូមនោះហោង ។ បើស្មូមឯណាមួយ ចង់ហូបបាយក្តី ចូរប្រស្តែងរណ្តាប់បាយ ឲ្យស្មូមនោះហូបឲ្យឆ្អែត ហើយឲ្យទានដោយចំណង់ចិត្តស្មូមនោះហោង ។",
"question": "ប៉ុន្តែពេលណាដែលក្សិណនោះព្រះបាទស្រីវេស្សន្ត្រដ៏ជាក្សត្រប្សសើរ ស្តេចទៅកាន់សាលាទាន?",
"answer": "នាកាលបើអំណើះដំណើរព្រះអាទិត្យ រះឡើងហើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោះជាមិនទាន់ចប់វិទ្យាល័យស្រួលបួលក៏ដោយ អ៊ែនស្ទែនបានដាក់ពាក្យទៅ ETH Zurich ដែលជាវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាមួយនៅប្រទេសស្វីស។ ដោយខ្វះសញ្ញាប័ត្រវិទ្យាល័យ គាត់ត្រូវបានគេអោយធ្វើការប្រលងចូល ប៉ុន្តែគាត់ប្រលងធ្លាក់ ទោះជាគាត់បានទទួលពិន្ទុល្អលើមុខវិទ្យាគណិតវិទ្យានិងរូបវិទ្យាក៏ដោយ។ គ្រួសារគាត់បានបញ្ជូនគាត់ទៅ Aarau (ស្វីស) ដើម្បីរៀនបញ្ចប់មធ្យមសិក្សារបស់គាត់។ នៅទីនោះគាត់ស្នាក់នៅជាមួយគ្រួសារសាស្ត្រាចារ្យ ចូស្ត វីនថេលើរ (Jost Winteler) បានចាប់ចិត្តស្រលាញ់កូនស្រីគ្រួសារនោះឈ្មោះ ម៉ារី (Marie)។ នៅទីនោះគាត់បានរៀនពី ទ្រឹស្ដីអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចរបស់ ម៉ាកស្វែល (James Clerk Maxwell)។ នៅអាយុ១៧ឆ្នាំ គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សា រួចប្រកាសខ្លួនជាពលរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់(ដោយមានការអនុញ្ញាតពីឪពុករបស់លោក) ដើម្បីគេចពីកាតព្វកិច្ចយោធា។",
"question": "អ៊ែនស្ទែនបានដាក់ពាក្យទៅទីនោះដើម្បីដែលប្រសិទ្ធភាព?",
"answer": "ដើម្បីចូលរៀននៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាមួយនៅ ETH Zurich ដែលជាវិទ្យាស្ថានមួយដែលស្រុកស្វីស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រមណីយដ្ឋានថាឡាបរិវាត់ មានទីតាំងសិ្ថតនៅក្នុងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ដែលមានចម្ងាយ៤គ.មពីទីរួមខេត្ត។ តំបន់នេះត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ទនេ្លសេកុងនិង ទនេ្លមេគង្គទៅកាន់ផ្លូវខេត្តព្រះវិហារ។ ថាឡាបរិវាត់ ជាប្រភេទរមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសា្រស្ត ដែលនៅក្នុងតំបន់នោះមានប្រាសាទព្រះគោ កសាងឡើងនៅសតវត្សទី៧-៨ធ្វើ អំពីឥដ្ឋក្រហម ក្នុងរជ្ជកាលស្តចជ័យវរ័្មនទី១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរមណីយដ្ឋានថាឡាបរិវាត់ ដែលមានទីតាំងសាកលនៅក្នុងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ និងមានប្រាសាទព្រះគោ ដែលបានកាត់សាងសង់នៅសតវត្សទី៧-៨។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កោះស៊ូម៉ាត្រាមិនមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនកុះករណាស់ណាទេ។ កោះនេះមានប្រជាជនប្រហែល ៤៥លាននាក់ (៩៦នាក់/គ.ម) ជាកោះដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៤លើពិភពលោក។ តំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅកកកុញជាងគេគឺនៅតំបន់ស៊ូម៉ាត្រាខាងជើង និងតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្ដាលនៃស៊ូម៉ាត្រាខាងលិច។",
"question": "តើកោះដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៤នៅលើពិភពលោកគឺមានប្រជាជនប៉ុន្មាននាក់?",
"answer": "៤៥លាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯដួងវិញ្ញាណប៊ុន-ធឿនវិលចុះ រេឡើងមិនមានទៅចាប់ឆ្ពោះលើវត្ថុអ្វីឡើយ។ត្រិះរិះមើលទៅឃើញថា ឪពុកខ្លួននិយាយត្រូវមែន។គួរតែស៊ូខំរៀនទៅចុះ គ្រាន់នឹងយកប្រាក់ខែមកជួយចិញ្ចឹមឪពុកម្តាយ។ជំពូកមួយទៀតចិត្តប៊ុន-ធឿនគិតមមៃដល់នាងវិធាវីជាគូសង្សារ។បើប្រសិនជាខ្លួននៅតែធ្វើស្រែយ៉ាងនេះទៅ ម៉្លេះសមយាយនួនគាត់ផ្តាច់ពាក្យសន្យាពុំខាន ព្រោះដឹងថាគាត់ស្រឡាញ់ថ្នមកូនគាត់ខ្លាំងណាស់ ម្តេចគាត់នឹងឲ្យកូនគាត់មកធ្វើការនឿយហត់ជាមួយផង។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងជំពូកដែលនឹងធ្វើការនឿយហត់ជាមួយផង?",
"answer": "ជំពូកមួយទៀតចិត្តប៊ុន-ធឿនគិតមមៃដល់នាងវិធាវីជាគូសង្សារ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុងច្បារមនគឺជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងស្រុកទាំងប្រាំបីរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅភាគខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ ចម្ងាយ ៤៨គីឡូម៉ែត្រ ។ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងលិច ទល់នឹងឃុំ ធម្មតាអរ និងឃុំកាហែង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងកើតទល់នឹងឃុំវល្លិ៍ស របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងជើងទល់នឹងឃុំព្នាយ និងឃុំខ្ទុំក្រាំង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងត្បូងជាប់ឃុំស្គុះរបស់ស្រុកសំរោងទង ។ សព្វថ្ងៃមានលោក ទឹម ផានូ ជាអភិបាលក្រុង លោក ទឹម ផានូ ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ថ្ងៃទី ១៥ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៩២ ទីលំនៅ បច្ចុប្បន្នភូមិក្រងផ្កា សង្កាត់សុព័រទេព ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុងច្បារមន ដែលជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងស្រុកទាំងប្រាំបីរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងមានព័ត៌មានលោកអភិបាលក្រុង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Sea of Okhotsk ជាភាសារុស្ស៊ី៖ Охо́тское мо́ре) ជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ វាស្ថិតនៅចន្លោះរវាងឧបទ្វីបកាំចាត់កា(នៅខាងកើត) កំរងកោះគូរីល(នៅអាគ្នេយ៍) កោះហុកកៃដូ(នៅខាងត្បូង) កោះសាខាលីន(នៅខាងលិច) និងឆ្នេរស៊ីបេរី(នៅខាងលិចនិងខាងជើង)។ វាត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោកអុកហុតស្គ៍ ដែលជាជនជាតិរុស្ស៊ីដំបូងគេដែលមកតាំងទីលំនៅនៅរុស្ស៊ីចុងបូព៌ានេះ។",
"question": "សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រដែលមាននៅលើពិភពលោកនៅតំបន់ណា?",
"answer": "សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អនុគមន៍ច្រាស់នៃអនុគមន៍អ៊ីពែបូលីកគឺជាអនុគមន៍អ៊ីពែបូលីកក្រលាផ្ទៃ។ វាគណនាក្រលាផ្ទៃនៃបំណែករបស់អ៊ីពែបូលឯកតា ដែលជាវិធីដូចគ្នាចំពោះអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ ក្នុងការគណនាប្រវែងធ្នូនៃបំណែកមួយនៅលើរង្វង់ឯកតា ។ នៅក្នុងគណិតវិទ្យា ជាទូទៅវាត្រូវបានគេសរសេរកាត់ជា ឬ (នៅក្នុងជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ)។ ជាដើមក៏ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ផងដែរ។",
"question": "អនុគមន៍ច្រាស់នៃអនុគមន៍អ៊ីពែបូលីកគឺជាអ្វី?",
"answer": "អនុគមន៍អ៊ីពែបូលឯកតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម្នាលសារីបុត្ត មួយទៀត ព្រះតថាគតរមែងដឹងច្បាស់នូវវិបាកនៃកុសលកម្ម និង អកុសលកម្ម ដែលសត្វបានធ្វើហើយ ទាំងអតីត អនាគត និង បច្ចុប្បន្ន តាមបច្ច័យ តាមហេតុ ដោយសេចក្តីពិតមែន ។ ម្នាលសារីបុត្ត ត្រង់ដែលតថាគតដឹងច្បាស់នូវវិបាកនៃកុសល និង អកុសល ដែលសត្វបានធ្វើហើយ ទាំងអតីត អនាគត និង បច្ចុប្បន្ន តាមបច្ច័យ តាមហេតុ ដោយសេចក្តីពិត ម្នាលសារីបុត្ត នេះឯងជាតថាគតពលញ្ញាណរបស់តថាគត (ទី ២) ជាពលញ្ញាណដែលតថាគតតែងអាស្រ័យ ទើបបានដល់នូវថ្នាក់ដ៏ប្រសើរ បន្លឺឡើង នូវសីហនាទក្នុងបរិស័ទទាំងឡាយ ញ៉ាំងចក្រដ៏ប្រសើឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ។",
"question": "តើម្នាលសារីបុត្តនេះជាទីត្រង់អ្វីនៅក្នុងកំណត់ត្រាអ្នកដែលបានសរសេរ?",
"answer": "តថាគត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំណុច ៣ ៖ ក្នុងឋានៈជាក្រុមបក្សនៅក្នុងសង្គម ឬប្រទេសជាតិមួយដែលព្យាយាមសែ្វងរកនូវឱកាសដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងជំរុញដល់ការអភិវឌ្ឍដល់ ប្រទេសជាតិតែឯងនោះ ការគោពតាមគោលការណ៍ទាំង ១១ ប្រការនេះនឹងកាត់បន្ថយបាននូវអស្ថិរភាព ជម្លោះ និងអំពើហិង្សាដែលកើតមកពីការប្រគួតប្រជែងគ្នាបាន ។",
"question": "យ៉ាងណាមួយដែលលេខទឹក ១១ ប្រការបានកាត់បន្ថយនៅក្នុងសង្គម ឬប្រទេសជាតិមួយនេះ?",
"answer": "ជម្លោះ និងអំពើហិង្សាដែលកើតមកពីការប្រគួតប្រជែងគ្នាបាន",
"type": "explain"
},
{
"context": "យាយនួន កាលបើបានឮសង្ឃដីកាលោកគ្រូនេះ អានដូច្នោះហើយ គាត់មានចិត្តសោមនស្សឥតឧបមា។ គាត់យារជើងឈានមក ដូចជាស្រាលអស់ទាំងខ្លួនប្រាណគាត់ ព្រោះគាត់ដឹងថា ថៅកែណៃ ស៊ាន នេះមានទ្រព្យធនស្ដុកស្ដម្ភណាស់។ ឯចៅណៃ ស៊តចេះចង់មាន ចង់បាន ហើយថែមទាំងចេះប្រណិប័តន៍ឪពុកម្ដាយផង។ ឱ ហៅគាប់ប្រសើរ! សែនគាប់ប្រសើរ! យាយនួនគាត់ខ្សឹបក្នុងចិត្ត ធៀបផ្ទឹមនាមយុវជនទាំងពីរ “ណៃស៊ត វិធាវី! វិធាវី ណៃស៊ត” យីឈ្មោះទាំងពីរនេះសមគ្នាណាស់តើ! ម្ល៉េះផងគេនឹងរបូតមាត់ថា យិះៗ! មិនខាន... យាយមុខញញឹមប៉ប្រិម បិទមាត់ស្ទើរមិនជិត ដើរពង្រាយសេចក្ដីសប្បាយទៅលើស្មៅ តាមផ្លូវចេញពីវត្តដូចជា អ្នកព្រោះស្រូវរោយគ្រាប់ធញ្ញជាតិទៅក្នុងស្រែ។",
"question": "តើអ្នកណាដែលទាន់សមគ្រាប់ធញ្ញជាតិទៅក្នុងស្រែនេះ?",
"answer": "យាយនួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី ៦ ខែ កក្កដា ពេលដែលអ្នកស្រីកំពុងដើរផ្សារ នៅផ្សារអូរឫស្សី ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ អ្នកស្រីត្រូវជនមិនស្គាល់មុខម្នាក់ បាញ់ប្រហារមកលើគាត់។ គាត់បានទទួលរងរបួសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែគ្រាប់កាំភ្លើងបានទៅផ្ដាច់ពួរឆ្អឹងខ្នងរបស់គាត់។ នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ សាច់ញាតិដែលនៅសេសសល់របស់គាត់ បានឈរនៅជុំវិញគាត់ ហើយអ្នកទាំងអស់នោះ បានឮគាត់និយាយសួរថា «ហេតុអី ហេតុអីបានជាគេធ្វើដូចនេះមកលើរូបខ្ញុំ? ខ្ញុំមិនដែលធ្វើអាក្រក់ចំពោះអ្នកណាម្នាក់ទេ» ។ នៅថ្ងៃទី ១៣ ខែ កក្កដា វេលាម៉ោង ៦ និង៣០នាទី ព្រឹក គាត់ក៏បានលាចាកលោកទៅ ដោយបន្សល់ទុក្ខនូវស្នាមទឹកភ្នែករមៀលធ្លាក់ចុះមក និងសំណួរគ្មានចំលើយជាច្រើន។",
"question": "ហេតុអ្វីបានជាគេធ្វើលាចាកលោកគាត់ទៅនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែ កក្កដា មុនពេលព្រឹកម៉ោង ៦ និង៣០នាទី?",
"answer": "គេធ្វើលាចាកលោកគាត់ទៅដោយបន្សល់ទុក្ខស្នាមទឹកភ្នែករមៀលធ្លាក់ចុះមក និងសំណួរគ្មានចំលើយជាច្រើន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំព្រលាន ស្ថិតនៅលើកូនភ្នំដែលមានកំពស់១៨០ម៉ែត្រ ក្នុងភូមិក្រាំងដុង ឃុំព្រះឃ្លាំង ស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ ចំងាយប្រហែល២៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានបណ្តោយប្រវែង១៦០ម៉ែត្រ និងទទឹងប្រវែង៦០ម៉ែត្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទភ្នំព្រលាន ដែលស្ថិតនៅលើកូនភ្នំនៅខេត្តព្រះវិហារ មានទំហំនៃបណ្តោយនិងទទឹងធំ បានស្ថាបនាឡើងពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដោយសារគ្មានទឹកសាបពីបឹងបួរឬទន្លេ ទឹកភ្លៀងជាប្រភពផ្គត់ផ្គង់ទឹកសាបក្នុងស្រុកជាបឋម នៅសិង្ហបុរី។ ទឹកពាក់កណ្ដាលនៅសិង្ហបុរីបានពីទឹកភ្លៀងដែលត្រូវបានគេត្រងនិងរក្សាទុកក្នុងអាង ហើយសល់ពីនោះជាទឹកនាំចូលពីម៉ាឡេស៊ី។ ក៏ប៉ុន្តែកិច្ចសន្យាស្ដីពីផ្គត់ផ្គង់ទឹក២ និងត្រូវអស់សុពលភាពនៅឆ្នាំ២០១១ និងឆ្នាំ២០១៦ ជាបន្ដបន្ទាប់។ ភាពមិនចុះសំរុងពីតំលៃទឹក ធ្វើអោយរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីងាកមករកវិធានការដោះស្រាយការខ្វះខាតទឹកផ្សេងទៀត។ បច្ចុប្បន្នរដ្ឋកំពុងសាងសង់ តំបន់ត្រងទឹកភ្លៀង រោងចក្រសំអាតទឹក និង រោងចក្រកែច្នៃទឹកសមុទ្រជាទឹកសាប បន្ថែមទៀត។",
"question": "តើមានការខ្វះខាតទឹកអ្វីដែលត្រូវការដោះស្រាយមកពីទឹកភ្លៀងនៅសិង្ហបុរី?",
"answer": "រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាក់ដំបូងគេគឺកាក់ ៥សេន ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ និងធ្វើពីអាលុយមីញ៉ូម ។ ពីឆ្នាំ១៩៧៩ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ខ្មែរមិនមានកាក់ត្រូវបានគេដាក់បញ្ចូលទៀតទេ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៤ នៅពេលដែលកាក់៥០ ១០០ ២០០ និង៥០០រៀល ត្រូវបានគេផ្សាយ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កាក់ប្រភេទទាំងនេះមិនបានរកឃើញក្នុងជីវភាពជាទូទៅនៅក្នុងសង្គមយើងទៀតឡើយ ។",
"question": "មានប៉ុណ្ណោះជាធម្មជាតិណាដែលមានកាក់ដំបូងគេក្នុងខេត្តនេះ?",
"answer": "កាក់ដំបូងគេគឺកាក់ ៥សេន ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ និងធ្វើពីអាលុយមីញ៉ូម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ីហ្គេមលើកទី១០ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ពីថ្ងៃទី២០សីហា ដល់ទី៥តុលា ១៩៨៦។ កន្លែងប្រកួតទាំងអស់នៅក្នុងអាស៊ីហ្គេមលើកទី១០នេះ ជាកន្លែងតែមួយជាមួយកីឡាអូឡាំពិចរដូវក្ដៅឆ្នាំ១៩៨៨ដែរ។",
"question": "តើទីក្រុងណាដែលបានប្រារព្ធអាស៊ីហ្គេមលើកទី១០?",
"answer": "សេអ៊ូល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងករណី ដែលអ្នកកំពុងកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ មុនច្បាប់នេះចូលជាធរមានហើយមានឯកសារសំអាង និង បញ្ជាក់ជាក់លាក់ថា ខ្លួនបានទិញពីជនណាម្នាក់អាចរាយការណ៍ជូនអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដើម្បីអនុវត្តតាមវិធានច្បាប់ចំពោះបុគ្គល ដែលបានលក់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈនេះដោយខុសច្បាប់ និង ដើម្បីជាប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ដែលបានរងគ្រោះដោយសារទង្វើនេះ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ជនរងគ្រោះនេះពុំមានសិទ្ធិកាន់កាប់បន្តលើទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈបានឡើយ ។មាត្រា ២៦០ .",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីករណីដែលមុនច្បាប់ចូលជាធរមាន និងការទិញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈដោយមានឯកសារសំអាង និងបញ្ជាក់ជាក់លាក់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អំពែរចាប់កំនើតនៅថ្ងៃទី២០ មករា ១៧៧៥ នៅក្រុងលីយ៉ុង ប្រទេសបារាំង និងបានរស់នៅភូមិក្បែរនោះឈ្មោះ Poleymieux-au-Mont-d'Or ពីឆ្នាំ១៧៧៥ដល់ឆ្នាំ១៧៩៦។ តាំងពីកុមារភាព អំពែរជាមនុស្សស្រេកឃ្លានការរៀនសូត្រ។ គេនិយាយថាគាត់ចេះធ្វើការគណនាវែងៗដោយប្រើគ្រាប់ក្រួសនិងកំទេចនំប៊ីស្គីត នៅមុនពេលគាត់ស្គាល់លេខទៅទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុដែលអំពែរចាប់កំនើតនៅថ្ងៃទី២០ មករា ១៧៧៥ នៅក្រុងលីយ៉ុង ប្រទេសបារាំង?",
"answer": "អំពែរចាប់កំនើតនៅថ្ងៃទី២០ មករា ១៧៧៥ នៅក្រុងលីយ៉ុង ប្រទេសបារាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រដ្ឋបាលសុរិយោដីខេត្ត -ក្រុង ឬ ស្រុក-ខ័ណ្ឌនីមួយៗត្រូវប្រតិបត្តិរាល់ការណែនាំពីរដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់កណ្ដាល ។ រដ្ឋបាលសុរិយោដីខេត្ត-ក្រុង ឬ ស្រុក-ខ័ណ្ឌ ទទួលធ្វើសម្រង់សុរិយោដីដោយសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដទៃទៀត កាន់កាប់សៀវភៅគោលបញ្ជីដីធ្លី ធ្វើចរន្តការជាប្រចាំក្រោមការត្រួតពិនិត្យពីរដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់កណ្ដាលរក្សាទុកឯកសារ និង ផ្ដល់ពត៌មានដល់អ្នកស្នើសុំ ។មាត្រា ២៣៣ .",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការធ្វើសម្រង់សុរិយោដីដោយសហការរដ្ឋបាលសុរិយោដីខេត្ត-ក្រុង ឬ ស្រុក-ខ័ណ្ឌ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដទៃទៀត ក្នុងការជាប្រចាំក្រោមការត្រួតពិនិត្យពីរដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់កណ្ដាល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាណាចក្រចុងក្រោយក្នុងក្រុមកោះឥណ្ឌូនេស៊ីគឺ អាណាចក្រមច្ឆប៉ាហិត(គ.ស ១២៩៣-១៥២០) ចាត់ទុកជាតំណាងនៃអាណាចក្រសិង្ហសារី ក្នុងការបន្ដនយោបាយពង្រីកអាណាខេត្តទៅកោះផ្សេងៗ ក្នុងក្រុមកោះឥណ្ដូនេស៊ី ចូលមកជារដ្ឋតែមួយ។ តួអង្គសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យអាណាចក្រមានភាពចម្រើនរុងរឿងមិនមែនជាក្សត្រទេ តែជាឯកអគ្គមហាសេនាបតី គឺគជា មាតា មានស្នាដៃសំខាន់ៗ ដូចជា៖",
"question": "តើអាណាចក្រចុងក្រោយនៅក្នុងក្រុមកោះឥណ្ឌូនេស៊ីគេហៅថាហើយ?",
"answer": "អាណាចក្រមច្ឆប៉ាហិត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅទាំងខេត្តសៀមរាបទាំងមូល មានអត្រាប្រជាជនសរុបចំនួន ៩២០,ឆ្នាំ១២៣នាក់។ ក្នអ្នកដែលរស់ក្នុងក្រុងសៀមរាបមានចំនួន ១៩៧,៣០១នាក់។ ខេត្តសៀមរាបទាំងមូលមានផ្ទៃក្រឡាចំនួន ១០,២៩៩គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានក្រុងចំនួនមួយ ស្រុកមានចំនួន១១ ឃុំមានចំនួន ៨៧ សង្កាត់ចំនួន ១៣ និងភូមិចំនួន ៨៧៥។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្រុងសៀមរាបភាគច្រើនជាអ្នកផ្លាស់ទីលំនៅមកពីកន្លែងផ្សេងៗរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដូចជា រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ ្តាល ខេត្តកំពង់ចាម បន្ទាយមានជ័យ ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តពោធិ៍សាត់ជាដើម។ សៀមរាបគឺជាតំបន់គោលដៅទេសចរណ៍។",
"question": "យ៉ាងណាជាតំបន់គោលដៅទេសចរណ៍នៃសៀមរាប?",
"answer": "សៀមរាបគឺជាតំបន់គោលដៅទេសចរណ៍។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រជាជនចិនត្រូវការ ការសសេរទុកនូវ ចំពោះការបញ្ចេញសំលេង នៅក្នុងវចនានុក្រម។ ប្រជាជនចិនមិនមានអក្សរក្រមទេ , ដូច្នេះរបៀបនៃការ កត់ត្រាសំលេងគឺជាបញ្ហាក៏ធំសំរាប់ការចាប់ផ្ដើម ។ សព្វថ្ងៃនេះ ភាសាម៉ានដារីន ប្រើ ហ៊ានយ៉ូ ពីនយីន ដើម្បីជំនួសអោយសំលេងនៅក្នុង អក្សរឡាតាំង ។ ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបញ្ហារបៀបកត់ត្រាសំលេងសម្រាប់ប្រជាជនចិន ដែលមិនមានអក្សរក្រម និងការប្រើភាសាម៉ានដារីន ហ៊ានយ៉ូ ពីនយីន ដើម្បីជំនួសអោយសំលេងនៅក្នុងអក្សរឡាតាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទោះជាចាការតាមានផ្លូវទូលាយច្រើនក៏ដោយ ក៏វានៅតែមានការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅតាមទីប្រជុំជនពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗ ដោយសារយានយន្តច្រើន។ ដើម្បីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍ តាំងពីឆ្នាំ១៩៩២ ក្រុងបានដាក់អោយប្រើច្បាប់បីនាក់ក្នុងឡានមួយ នៅម៉ោងដែលមានចរាចរណ៍មមាញឹក ដោយហាមប្រាមមិនអោយឡានដែលមានអ្នកជិះតិចជាង៣នាក់ធ្វើដំនើរវិថីមួយចំនួន។",
"question": "តើក្រុងដែលបានដាក់អោយប្រើច្បាប់បីនាក់ក្នុងឡានមួយដើម្បីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍ជាធរណីមាត់?",
"answer": "ក្រុងបាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយមានចំងាយ ៣៨២គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ និមិត្តសញ្ញានៃខេត្តគឺតំណាងអោយសត្វគោព្រៃ ដែលជាថនិកសត្វជាតិរបស់កម្ពុជា។ចំពោះចំនួនប្រជាពលរដ្ឋសរុបនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីគឺ៩៣,៤៤១នាក់ ដែលស្មើនឹង២២,២២០គ្រួសារដែលមានដង់ស៊ីតេ ៧នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រ។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាជនជាតិដើមភាគតិចនៅទូទាំងខេត្តសរុបមានចំនួន ៥៣,៤៤៤នាក់ ស្មើនឹង៥៧,២០ភាគរយ នៃប្រជាជនសរុប ដែលមាន ៨ជនជាតិ ក្នុងនោះរួមមាន៖ជនជាតិព្នង ក្រោល គ្រឹង ស្ទៀង ទំពួន ចារាយ ថ្មួន និងកួយ។",
"question": "យ៉ាងណានៅខេត្តមណ្ឌលគីរី?",
"answer": "ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា មានចំងាយ ៣៨២គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ និងមានជនជាតិចំនួន ៩៣,៤៤១នាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សាសនារបស់រដ្ឋនៅក្នុងខេត្តក្រចេះគឺព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលមានជាង ៩៣,១% នៃប្រជាជនក្នុងខេត្តក្រចេះ គឺជាអ្នកកាន់យកនូវព្រះពុទ្ធសាសនា។ ប្រជាជនខេត្តក្រចេះប្រហែល ៦.៦% បានប្រកាន់យកសាសនាឥស្លាម ភាគច្រើនអ្នកប្រកាន់យកសាសនានេះគឺជាជនជាតិចាម ឬ ខ្មែរឥស្លាម។ រីឯចំណែកសាសនាគ្រឹស្តត្រូវបានដើរតាមពីក្រោយដោយមានចំនួន ០.២% នៅក្នុងខេត្តក្រចេះ ខណៈដែល វិញ្ញណានិយម ឬ សាសនាផ្សេងទៀតមានចំនួន០.១% ។ ប្រជាជនខ្មែរក្នុងខេត្តក្រចេះភាគច្រើនប្រកាន់យកព្រះពុទ្ធសាសនាដែលជាសាសនារបស់រដ្ឋ ហើយក៏សាសនាមួយចំនួនទៀត ដែលកំពុងមានសកម្មភាពនៅក្នុងខេត្ត គឺសាសនាឥស្លាម សាសនាគ្រឹស្ត សាសនាព្រះពុទ្ធមហាយាន (ចិន និង យួន) និងសាសនាបាហៃ ។ ស្ថិតិនៃសាសនាទាំងអស់មានដូចជា៖ វត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងពីរគណៈមាន ចំនួនសរុប១៧២វត្ត (ព្រះសង្ឃចំនួន ១.៣៦២អង្គ, អាចារ្យ ៤៦៣នាក់, គណៈកម្មការវត្ត ៨៣២នាក់, តាជី-ដូនជី ៥២នាក់ និងក្មេងវត្ត ២១៨នាក់), សាសនាឥស្លាមមានព្រះវិហារចំនួន ៨៥កន្លែង ស៊ូរាវ ១០០កន្លែង មានសាសនិកសរុប៤៨.១៧៩នាក់, សាសនាគ្រឹស្ទមានព្រះវិហារ ចំនួន ១៩កន្លែង ស្នាក់ការថ្វាយបង្គំ ១៥កន្លែង មានសាសនិកសរុប ១.១៧៨នាក់, សាសនាមហាយានមានព្រះវិហារ ចំនួន ០២កន្លែង មានសាសនិកសរុប ១៣៧នាក់ និងសាសនាបាហៃមានព្រះវិហារ ចំនួន ០១កន្លែង មានបរិស័ទសរុប ២៨នាក់ ។",
"question": "មានសាសនារបស់រដ្ឋនៅក្នុងខេត្តក្រចេះប៉ុន្មាន% នៃប្រជាជន?",
"answer": "៩៣,១%",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុណ្យណូអែល (នៅភាសាអង់គ្លេស បុណ្យ គ្រិស្តម៉ាស) ជាបុណ្យ ទិវាប្រសូតិ របស់ព្រះយេស៊ូគ្រិស។ គ្រឹស្តសាសនិក ជននៅទូទាំងពិភពលោកតែងតែ ប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូ ដែលជាខួបកំណើតរបស់ ព្រះយ៉េស៊ូគ្រឹស្ត។ នៅទីក្រុងប៊ែតឡេហ៊ែម (ប៉ាឡេស្ទីន) ដែលជាទីកន្លែងបង្កើតគម្ពីគ្រឹស្តសាសនា នៃកំនើតព្រះយ៉េស៊ូ គ្រឹស្ត។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបុណ្យ គ្រិស្តម៉ាស សាកលជនកើតឡើង?",
"answer": "គ្រឹស្តសាសនិក ជននៅទូទាំងពិភពលោកតែងតែ ប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូ ដែលជាខួបកំណើតរបស់ ព្រះយ៉េស៊ូគ្រឹស្ត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាកាសយាន្តដ្ឋានក៏មាននៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ អាកាសយាន្តដ្ឋានធំជាងគេគឺ អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួរ (Kuala Lumpur International Airport KLIA)។ អាកាសយាន្តដ្ឋានសំខាន់ៗផ្សេងទៀតមាន អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិកូតាគីណាបាលូ (Kota Kinabalu International Airport) អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិប៉េណាង (Penang International Airport) អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិគូឈីង (Kuching International Airport) អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិឡាងកាវី (Langkawi International Airport) និង អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិសេណៃ (Senai International Airport)។ ក្រៅពីនេះនៅមានអាកាសយាន្តដ្ឋានតូចៗតាមទីក្រុងផ្សេងៗ ក៏ដូចជាព្រលានយន្តហោះក្នុងស្រុកនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលនៅសាបា និង សារ៉ាវ៉ាក់។ ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីមិនមានការលំបាកក្នុងការធ្វើដំនើររវាងម៉ាឡេស៊ីខាងលិចនិងម៉ាឡេស៊ីខាងកើតទេ ដោយមានការហោះហើរជារៀងរាល់ថ្ងៃរវាងតំបន់ទាំង២នេះ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Asia របស់ម៉ាឡេស៊ី បំរើសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនអ្នកដំនើរក្នុងតំលៃថោកជាងគេក្នុងតំបន់។",
"question": "អាកាសយាន្តដ្ឋានណាដែលជាធម្មតាទៅជាអាកាសយាន្តដ្ឋានធំជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ី?",
"answer": "អាកាសយាន្តដ្ឋានធំជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ីគឺ អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួរ (Kuala Lumpur International Airport KLIA)",
"type": "explain"
},
{
"context": "សកុនិ អង្គុយស្ដាប់រឿងផ្ដេសផ្ដាសនេះរឿយទៅ មិនមានឆ្លើយឆ្លងថាអ្វីដល់មួយម៉ាត់ ទាល់តែទុរយោជន៍ពោលចប់ចុះ គេជាខ្ញុំរាជការធ្លាប់តែប្រចិបប្រចែងម្ចាស់ ស្ទាត់ក្នុងការអង្គុយស្ដាប់ស្ងៀម ៗ នឹងស្ទាត់ក្នុងពិធីប្រតិបត្តិមិនឲ្យទាស់អធ្យាស្រ័យម្ចាស់ កាលឃើញទុរយោជន៍ខ្ញាល់នឹងពួកព្រះញាតិណាស់ណា ជាឱកាសនឹងបំពេញឡើងឲ្យដល់ការគេក៏ក្អែរពិសដាក់បន្ថែមឡើងឲ្យម្ចាស់រឹតតែក្ដៅក្រហាយឡើងជាងមុន ។",
"question": "តើសកុនិ អង្គុយស្ដាប់រឿងផ្ដេសផ្ដាសនេះមានមុខងារអ្វីមួយពីរមួយលើស្តាប់មិនមានឆ្លើយឆ្លងទេ?",
"answer": "មិនមានឆ្លើយឆ្លងថាអ្វីដល់មួយម៉ាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "កូន ៗ មាសម្ដាយ កូន ! ម្ដាយនឹកកូនណាស់ កូនមកនេះមក។ កូនមកពីណាបាត់យូរម៉្លេះ ? កូននឹកម្ដាយទេ ?។ ឱ !កូនគេងលក់ទេ ? ម្ដាយស្មានតែកូនស្លាប់ទៅហើយ។ កូនទៅណាបាត់ប៉ុន្មានថ្ងៃ? កូនបានអ្វីបៅ ? លោក ! ខ្ញុំសុំកូនខ្ញុំមកវិញ។",
"question": "កូននឹកម្ដាយទេ?",
"answer": "ម្ដាយស្មានតែកូនស្លាប់ទៅហើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្ពង់រាបខាងជើង លាតសន្ធឹងនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ឧត្ដរមានជ័យ និងមួយផ្នែកខេត្តសៀមរាប កំពង់ធំ ស្ទឹងត្រែង និងក្រចេះ។ ខ្ពង់រាបនេះគ្របដណ្ដប់ដោយ ល្បាប់ចាស់ឆ្លាស់គ្នា និងថ្មបាយក្រៀមហើយសម្បូរព្រៃរបោះ។ នៅតាមទ្រនុងកណ្ដាលមានភ្នំដាច់ៗ ពីគ្នាដូចជាភ្នំត្បែង ភ្នំចុងកាល់ ភ្នំគូលែន ភ្នំសន្ទុក ... ។ ក្រៅពីព្រៃរបោះ និងកូនភ្នំ ផ្ទៃដីខ្ពង់រាបខាងជើងមួយភាគធំ អាចដាំដំណាំ និងចិញ្ចឹមសត្វស្រុកបាន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខ្ពង់រាបខាងជើង លាតសន្ធឹងនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ដែលមានផ្នែកច្រើនដែលសម្រេចជាសម្បូរព្រៃរបោះ និងកូនភ្នំ ជាធម្មជាតិស្ទឹងត្រែង និងក្រចេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ EU ក្នុងការបង្កើតរូបិយវត្ថុរួមមួយដូចដែលបានចែងនៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាម៉ាសស្ត្រីក ពិតជាមានភាពចម្រូងចម្រាសខ្លាំងតាំងពីដើមដំបូងមកម្លេះ។ ប្រទេស EU មួយចំនួនរួមមានចក្រភពអង់គ្លេស ជាដើមមានការព្រួយបារម្ភថារូបិយវត្ថុអឺរ៉ុបរួមតែមួយអាចនឹងគំរាមកំហែងដល់អត្តសញ្ញាណជាតិ និងអំណាចរបស់រដ្ឋាភិបាលរបស់គេ។ ទោះបីជាមានការបារម្ភបែបនេះក៏ដោយ រដ្ឋជាសមាជិក EU មួយចំនួនខិតខំធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីបំពេញលក្ខខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឲ្យខាងតែបាន ដើម្បីចូលរួមក្នុងសហភាពសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ (EMU) និង ប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុរួមដែលគេស្គាល់ថាប្រាក់អឺរ៉ូ (Euro) ។",
"question": "តើប្រទេសណាដែលមានការព្រួយបារម្ភថាមានរូបិយវត្ថុអឺរ៉ុបតែមួយអាចគំរាមកំហែងដល់អត្តសញ្ញាណជាតិនិងអំណាចរបស់រដ្ឋាភិបាលរបស់គេ?",
"answer": "ចក្រភពអង់គ្លេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដំរីញីឈ្មោះ «សំបូរ» ជាទីគោរពស្រលាញ់ និងជាសត្វនិមិត្តរូបនៃទេសចរណ៍ទីក្រុងភ្នំពេញ ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលគេស្គាល់ថាជា «ដំរីវត្តភ្នំ» បានស្លាប់កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍្ត ទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣ ក្នុងអាយុ៦៣ឆ្នាំ ពោលគឺ៩ឆ្នាំក្រោយការចូលនិវត្តន៍ពីសេវាកម្មទេសចរណ៍ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់គម្រោងជ្រលងសត្វដំរី Elephant Valley Project (EVP) សំបូរបានស្លាប់ ដោយសារតែជំងឺធ្មេញ ដែលបានធ្វើឱ្យសុខភាពរបស់នាងចុះទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងខ្លាំងនារយៈពេល១ខែចុងក្រោយនេះ ។ គួរបញ្ចាក់ថា ដំរីសំបូរ បានដឹកភ្ញៀវទេសចរណ៍កំសាន្តជាលើកដំបូងក្នុងទ.សវទី៩០ នាងមានភាពល្បីល្បាញដោយសារការធ្វើដំណើរប្រចាំថ្ងៃរបស់នាងនៅតាមបណ្តោយផ្លូវព្រះស៊ីសុវត្ថិជាមួយនិងដំណើររបស់ដ៏ធំសម្បើមរបស់នាងនៅតាមផ្លូវមាត់ទន្លេ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទេសចរណ៍មានការភ្ញាក់ផ្អើល ដែលបង្កើតឱ្យមានភាពរីករាយជាមួយនិងស្នាមញញឹម ជាចុងក្រោយពួកយើងនូវតែចងចាំអនុស្សាវរីយ៍ល្អៗ ជាមួយអ្នកជានិច្ចសំបូរ អរគុណ នូវវត្តមានរបស់អ្នកកន្លងមក និង សូមជូនពរឱ្យអ្នកទៅកាន់សុខគតិភព ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលដំរីសំបូរស្លាប់?",
"answer": "ដោយសារតែជំងឺធ្មេញ ដែលបានធ្វើឱ្យសុខភាពរបស់នាងចុះទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងខ្លាំងនារយៈពេល១ខែចុងក្រោយនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចៅចិត្រយកគ្រឿងប្រដាប់ធ្វើការទៅទុកស្រេចហើយ ក៏ផ្លាស់សំពត់អាវកម្មករជាអ្នកបររថយន្ត ឡើងកាន់ចង្កូតបរចេញពីទីនោះទៅ ទំនងជាអ្នកឆ្លាតប៉ិនប្រសប់ដោយមិនមានឧបសគ្គ រវាងពាក់កណ្ដាលផ្លូវដរាបដល់ស្រុកសង្កែ ដែលជាទីក្រុងបាត់ដំបង ។",
"question": "តើទំនងជាអ្នកឆ្លាតប៉ិនប្រសប់ដោយមិនមានឧបសគ្គ រវាងពាក់កណ្ដាលផ្លូវដរាបដល់ស្រុកសង្កែ ជាអ្វី?",
"answer": "ជាអ្នកបររថយន្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងខណៈដែលអាណាចក្រស្រីវិជ័យធ្លាក់ចុះ អាណាចក្រមួយទៀតបានរុងរឿង។ អាណាចក្រនេះនៅក្នុងបរិវេណភូមិភាគកណ្ដាលនៃកោះជ្វា គឺអាណាចក្រសិង្ហសារី (គ.ស ១២២២-១២៩២)។ ក្សត្រអង្គសំខាន់គឺ ព្រះចៅកិត្តិព្រហ្ម ព្រះអង្គទ្រង់បានពង្រីកអំណាចនិងឥទ្ធិពលរបស់អាណាចក្រទៅពាសពេញកោះជា្វដោយប្រើអំណាចខាងយោធានិងសាសនារហូតអាចគ្រប់គ្រងច្រកម៉ាឡាកា ហើយអាចឡើងមកកាន់អំណាចជំនួសអាណាចក្រស្រីវិជ័យបាន តែមិនបានយូរណាស់ណាទេ។",
"question": "តើអាណាចក្រនៅក្នុងបរិវេណភូមិភាគកណ្ដាលនៃកោះជ្វាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "អាណាចក្រសិង្ហសារី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កិច្ចការឯទៀតរបស់សម្ដេច ក្រៅពីមុខការខាងសិក្សាដែលសុទ្ធតែជាការមានប្រយោជន៍ជាសាធារណៈក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងប្រទេសជាតិនោះ នៅមានច្រើនទៅទៀត និយាយដោយសង្ខេបគឺចាប់តាំងពីឆ្នាំឆ្លូវសប្តស័ក ព.ស.២៤៧០ គ.ស.១៩២៤ រៀងមក សម្ដេចបានធ្វើការឧបត្ថម្ភវត្តពោធិព្រឹក្ស (ហៅវត្តពោល្យំ) ក្នុងសង្កាត់រលាំងកែន ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់គ្នានឹងសង្កាត់រកាកោះ ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ជាទីជាតិភូមិរបស់សម្ដេច ដូចមានសេនាសនភ័ណ្ឌតទៅនេះ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកិច្ចការឯទៀតរបស់សម្ដេច មានជឿជាតិនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងប្រទេសជាតិនោះ និងមានសេនាសនភ័ណ្ឌតទៅនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខេត្ដស្វាយរៀងមានស្រុក ក្រុងទាំងអស់ចំនួន៨ គឺស្រុកចន្ទ្រា ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ស្រុករំដួល ស្រុករមាសហែក ស្រុកស្វាយជ្រំ ក្រុងស្វាយរៀង ស្រុកស្វាយទាប និង ក្រុងបាវិត(បានបំបែកចេញពីស្រុកចន្ទ្រា) រួមទាំងឃុំទាំងអស់ចំនួន៨០ និង៦៩០ភូមិ។ ខេត្តស្វាយរៀង រួមមាន ៨ស្រុក ក្រុង ៖",
"question": "ខេត្ដស្វាយរៀងមានក្រុងនៅពេលណា?",
"answer": "បាវិត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការប្រើប្រាស់ភាសាអ៊ុយក្រែនកំពុងកើនឡើងបន្ទាប់ពីមានការធ្លាក់ចុះជាយូរមកហើយ។ ទោះបីជាមានជនជាតិ អ៊ុយក្រែន ជិតហាសិបលាននាក់ក៏ដោយ។នៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំង 37.5 លាននាក់នៅអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ 2001 (77.8% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៅពេលនោះ) ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺរីករាលដាលជាចម្បងនៅភាគខាងលិច និងកណ្តាលអ៊ុយក្រែន។ នៅទីក្រុងគៀវ ទាំងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីត្រូវបាននិយាយ ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីអតីតកាលនាពេលថ្មីៗនេះ នៅពេលដែលទីក្រុងនេះនិយាយភាសារុស្ស៊ីជាចម្បង។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានគេជឿថាត្រូវបានបង្កឡើងជាចម្បងដោយលំហូរនៃជនចំណាកស្រុកមកពីតំបន់ភាគខាងលិចនៃអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែក៏មានប្រជាជនទីក្រុងគៀវ មួយចំនួនជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ភាសាដែលពួកគេនិយាយនៅផ្ទះកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងកន្លែងសាធារណៈ។ ផ្លាកសញ្ញា និងសេចក្តីប្រកាសសាធារណៈក្នុងទីក្រុង គៀវ ត្រូវបានបង្ហាញជាភាសាអ៊ុយក្រែន។ នៅភាគខាងត្បូង និងខាងកើតអ៊ុយក្រែន ភាសារុស្សីគឺជាភាសាដែលពេញនិយមបំផុតនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ និងតូចមួយចំនួន។ យោងតាមជំរឿនអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ 2001 87.8% នៃប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនបានស្ទាត់ជំនាញភាសាអ៊ុយក្រែន។",
"question": "អ៊ុយក្រែនមានជនជាតិប៉ុន្មាននាក់នៅឆ្នាំ 2001?",
"answer": "នៅឆ្នាំ 2001 មានជនជាតិ 37.5 លាននាក់នៅអ៊ុយក្រែន ហើយភាសាអ៊ុយក្រែនគឺជាចម្បងបំផុត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសម៉ិកស៊ិក (ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ México ឬ Méjico) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សហរដ្ឋម៉ិកស៊ិក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនខាងជើងជាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ឯភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា បេលីស និងសមុទ្រការ៉ាអ៊ីបនៅភាគអាគ្នេយ៍ និងទិសខាងកើតជាប់ជាមួយឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក។ ម៉ិកស៊ិកគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១,៩៧២,៥៥០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលធ្វើឱ្យវាជាប្រទេសធំបំផុតទី១៣ និងមានចំនួនប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ១២៦,០១៤,០២៤ នាក់ដែលនាំឱ្យម៉ិកស៊ិកជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងទីដប់។ ប្រទេសម៉ិកស៊ិកជារដ្ឋសហព័ន្ធដែលមានរដ្ឋចំនួន ៣១ ដោយមានទីក្រុងម៉ិកស៊ិកជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ ទីក្រុងធំៗបន្ទាប់រួមមាន៖ ក្វាដាឡាហារ៉ា ម៉ុងតេរី ពូអេប្លា តូលូកា ទីហ្វ័រណា ទីក្រុងច្វារ៉េស និងលេអន។ល។",
"question": "ម៉ិកស៊ិកស្ថិតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "ម៉ិកស៊ិកស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ហើយជាប្រទេសមួយដែលប៉ោះពុម្ពនៅភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក បេលីស និងសមុទ្រការ៉ាអ៊ីប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមសៀវភៅបរទេសភាគច្រើនដែលស្តាប់ពុំច្បាស់នូវសម្ដីនៃអ្នកស្រុកដើមនិយាយទៅជាសរសេរ ក្រវាញ តែតាមការណ៍ពិតប្រជាជនហៅប្រាសាទនេះថា ក្រវាន់ (អានថា ក្រវ៉ាន់) ព្រោះប្រជាជនយល់ថាក្រវាន់នេះជាឈ្មោះដើមឈើដែលសម្បូរដុះនៅម្ដុំនោះ។ ក្រវាន់ជាឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានផ្កាក្រអូបឈ្ងុយ ស្រដៀងនឹងក្លិនចេកនួនទុំ។ប្រាសាទក្រវ៉ាន់មានឈ្មោះដើមថា ត្រៃលោក្យថាថ រីឯប្រាសាទធំ នៅរាជធានីកោះកេរមានឈ្មោះថា ត្រីភុមនេស្វរៈ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទក្រវ៉ាន់ ឬត្រៃលោក្យថាថ រី ដែលមានឈ្មោះដើមថា ត្រៃលោក្យថាថ រីឯប្រាសាទធំ នៅរាជធានីកោះកេរមានឈ្មោះថា ត្រីភុមនេស្វរៈ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅសម័យបដិវដ្តន៍បារាំង ឪពុករបស់អំពែរត្រូវពួកបដិវដ្តន៍ចាប់ខ្លួននិងកាត់ទោសប្រហារជីវិតដោយម៉ាស៊ីនកាត់ក ដោយសារគាត់បានរិះគន់ដល់បដិវដ្តន៍ថាបានធ្វើជ្រុលហួសហេតុ។ មរណភាពរបស់ឪពុកជាភាពតក់ស្លុតមួយសំរាប់អំពែរ រហូតដល់គាត់លែងមានចិត្តចង់ធ្វើអ្វីៗទាំងអស់។ មានពេលមួយគាត់បានទទួលនូវពង្រាងនិក្ខេបបទស្ដីពីរុក្ខជាតិ ហើយគាត់ក៏មានចំនាប់អារម្មណ៍ឡើងវិញជាមួយវិទ្យាសាស្ត្រ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលឪពុករបស់អំពែរពួកបដិវដ្តន៍ចាប់ខ្លួននិងកាត់ទោសប្រហារជីវិត?",
"answer": "ពេលដែលគាត់បានរិះគន់ដល់បដិវដ្តន៍ថាបានធ្វើជ្រុលហួសហេតុ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តអាគីតាមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកោះហុងស្សឺភាគខាងជើង និងភាគខាងលិចជាប់នឹងសមុទ្រជប៉ុន ។ ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ខេត្តអាអុម៉ុរី ភាគខាងជើង ខេត្តអ៊ីវ៉ាតិ ភាគខាងកើត, ខេត្តមីយ៉ាហ្គិ ភាគអាគ្នេយ៍, និងខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គាតា ភាគខាងត្បូង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីខេត្តអាគីតាប់ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកោះហុងស្សឺ និងភាគខាងលិចជាប់នឹងសមុទ្រជប៉ុន និងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តមុនាក់ជាងមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីបទវ្យែត (Viète's Theorem) ឬ រូបមន្តវ្យែត (Viète's formulas) ឬ ទំនាក់ទំនងវ្យែត ឬ ទំនាក់ទំនងរវាងមេគុណនិងរឹស ឬ រូបមន្តវ្យែតសំរាប់រករឺស ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមគណិតវិទូបារាំង លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ វ្យែត (François Viète) គឺជាទ្រឹស្តីបទទំនាក់ទំនងរវាងមេគុណនៃពហុធាទៅនឹងផលបូក និង ផលគុណនៃរឹសរបស់ពហុធានោះ។",
"question": "ទ្រឹស្តីបទណា គឺជាសំណុំរបស់រូបមន្តដែលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាមគណិតវិទូបារាំងលោកហ្វ្រង់ស្វ័រ វ្យែត និងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីរកឃ្លាដៃជាមួយគ្នានៅពហុធា?",
"answer": "ទ្រឹស្តីបទវ្យែត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដំបូងឡើយចំពោះកុំព្យូទ័រ មនុស្សបានគិតតំលៃប្រហែលៗនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រដោយការកែខៃពីតារាងលំអិតនៃតំលៃរបស់ពួកវា បានគណនាចំពោះរូបសំខាន់ៗជាច្រើន។ តារាងបែបនេះមានអាចធ្វើបាន ដរាបណាអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រត្រូវគេបញ្ជាក់ប្រាប់ និង ត្រូវបានបង្កើតដោយការអនុវត្តន៍សារចុះសារឡើងនៃកន្លះមុំ និង រូបមន្តមុំបន្ថែមចាប់ពីតំលៃដែលគេស្គាល់ (ឧទាហរណ៍ដូចជា ។",
"question": "យ៉ាងណាគិតតំលៃប្រហែលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រដោយការកែខៃពីតារាងលំអិតនៃតំលៃរបស់ពួកវា?",
"answer": "មនុស្សបានគិតតំលៃប្រហែលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រដោយការកែខៃពីតារាងលំអិតនៃតំលៃរបស់ពួកវា ដោយគណនាចំពោះរូបសំខាន់ៗជាច្រើន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រហូតមករាប់ខែកន្លងមក ដោយសារភាពចម្លែកនៃបទនេះ ដែលនាំឲ្យមានមរណៈភាព ជាច្រើន ដែលគេសន្មតថាមកពីបទ Gloomy Sunday នេះបានធ្វើឲ្យនាយកវិទ្យុ BBC សំរេចចិត្តបិទបទនេះមិនឲ្យចាក់ផ្សាយតាមរលកធាតុអាកាស។ និយាយពីប្រទេសបារាំងឯហ្នេះវិញ Rizzo Seress ដែលជាអ្នកនិពន្ធបទនេះក៍មានជួបប្រទះនូវសំណាំងអាក្រក់ជាមួយនឹងមរណៈភាពរបស់មិត្តស្រីរបស់គាត់ ដោយសារបទរបស់គាត់ដែរ។ គាត់បានសរសេរទៅសុំទោស និងសុំសម្រុះសម្រួលគ្នាជាមួយមិត្តស្រីរបស់គាត់ ប៉ុន្តែប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមកមានព័ត៌មានអាក្រក់កើតឡើង។ Seress បានដំណឹងពីប៉ូលីសថា អតីតមិត្តស្រ្តីរបស់គាត់បានលេបថ្នាំសម្លាប់ខ្លួន ហើយនៅក្បែរខ្លួននាងមានថាសបទចម្រៀង Gloomy Sunday នេះដែរ។",
"question": "តើសំណួរណាមួយដែលមានជួបប្រទះនូវសំណាំងអាក្រក់ជាមួយមរណៈភាពរបស់មិត្តស្រីរបស់ Rizzo Seress មានអ្វី?",
"answer": "និយាយពីប្រទេសបារាំងឯហ្នេះវិញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទលលៃ ភ្នំបាខែង និង បារាយណ៍ខាងកើត គឺជាបូជនីយដ្ឋានចំពោះក្សត្រអង្គនេះ ទីសក្ការៈទាំងអស់នេះស្ថិតនៅក្បែររតនៈសម្បត្តិជាតិខ្មែរ សំណង់នេះក្រោយមកគេ ស្គាល់ថាអង្គរវត្ត។ ភ្នំបាខែងគឺជាប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទលើកំពូលភ្នំបីដែលត្រូវបង្កើតឡើងនៅតំបន់រាជធានីអង្គរនៃចក្រភពកម្វុជទេឝកំឡុងរជ្ជកាលយឝោវម៌្ម ពីរទៀតស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំក្រោម និង ភ្នំបូក។",
"question": "តើប្រាសាទលលៃ ភ្នំបាខែង និង បារាយណ៍ខាងកើត គឺជាបូជនីយដ្ឋាននៅទីណា?",
"answer": "ក្បែររតនៈសម្បត្តិជាតិខ្មែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមរូបិយប័ណ្ណនិយម (Monetarism) ដែលដឹកនាំដោយMilton Friedmanបានពោលថាអតិផរណា(Inflation)មាននូវគ្រប់ទិសទីក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរូបិយប័ណ្ណ។ វាបានទាត់ចោលនូវវិធានការចំណាយរដ្ ឋ(Fiscal Policy) ព្រោះវិធានការនេះនាំមកនូវCrowding outក្នុងផ្នែកឯកជន។ ជាងនេះទៅទៀត ក្រុមរូបិយប័ណ្ណនិយម មិនព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាអតិផរណា (Inflation) និងអតិបរណា (Deflation) តាមរយៈគ្រប់គ្រងតំរូវការ (Demand management) ដូចក្រុមកេនស៊ានសេដ្ឋកិច្ចទេ។ ប៉ុន្តែវាព្យាយាមដោះស្រាយតាមរយៈ វិធានការរូបិយប័ណ្ណ (Monetary Policy) ដូចជាការរក្សាកំណើននៃបរិមាណផ្គត់ផ្គង់រូបិយប័ណ្ណអោយថេរ។",
"question": "តើក្រុមរូបិយប័ណ្ណនិយម ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ហាអតិផរណានិងអតិបរណាច្រើនបែបដែលមួយនៅក្នុងគ្រប់គ្រងតំរូវការ?",
"answer": "មិនព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាអតិផរណា (Inflation) និងអតិបរណា (Deflation) តាមរយៈគ្រប់គ្រងតំរូវការ (Demand management)",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាបោលពុំទាន់ ត្បិតខ្លួនចាស់ ដើរត្រុកៗតាមក្រោយវា, ឯវាក៏បែរមកថា << ឆ្កែអីស៊ីតែបាយបង្អស់ ទៅមុខមិនទៅ ដើរតែក្រោយម្ចាស់ រកអណ្ដើកម្ដេចបាន ? ថាហើយវាយឆ្កែឲ្យបោលទៅមុខ។ តាបោលក្នុងស្មៅមិនរួចចេះតែដើរតាមក្រោយ រកអណ្ដើកក៏មិនបាន, កូនប្រសារវាយស្ទើរស្លាប់ ហត់ស្ទើរដាច់ខ្យល់ តែពុំហ៊ានស្ដី ព្រោះខ្មាស់កូនប្រសារ។",
"question": "តើកូនប្រសារមានសារៈដែលមិនបានរកអណ្ដើក?",
"answer": "ខ្មាស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាងពាងឈូ ឬ កាងពាងជូ : តាមយោបល់របស់លោក ប៉េលិយោតថា ពាក្យកាងពាង ក្លាយពីពាក្យកំពង់ ។ តាមយោបល់របស់យើងថា កំពង់ចិន សរសេរតែមួយមាត់ទេថា ប៉ុង ដូចជាប៉ុងចាំ : កំពង់ចាម ។ ម្យ៉ាងទៀត ឈូ រែ ជូ ប្រែមិនកើត ។ ដូច្នេះ យើងយល់ថាពាក្យនេះទំនងជាមកពីពាក្យ កំពែងជួរ ទៅវិញ ព្រោះពីដើមទីក្រុងនិមួយៗ តោងធ្វើជាកំពែងជា ជួរព័ទ្ធជុំវិញ ជាព្រំដែននៃទីក្រុង ។ ក្នុងបរិវេណនៃកំពែងនេះ អ្នកក្នុងរស់នៅ មានវាំង មានផ្សារផ្សោ មានផ្ទះអ្នកទីក្រុង ។ ទំលាប់បុរាណហៅថាកំពែង ឬ សីមា ។ សូមមើលពាក្យលោក សុត្ដន្ដប្រីជាអិន្ទ ក្នុងគតិលោកទី១ និយាយហៅទីក្រុងថា កំពែង ។ នៅសិលាចារឹកជាច្រើនក៏ហៅទីក្រុងថា កំពែង ។ លោកប៉េលិយោត បានប្រែកាងពាងជូថា Vill Murée ក៏សម ន័យថាកំពែងនេះដែរ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអំពីពាក្យកាងពាងឈូ ឬកាងពាងជូ?",
"answer": "ពាក្យកាងពាងឈូ ឬកាងពាងជូក្លាយពីពាក្យកំពង់ ហើយមានន័យថាប៉ុងចាំជាមួយនឹងកំពង់ចាម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជីវប្រវត្តិរបស់ព្រះអរហន្តសាវ័កអ្នកបានលំដាប់ជាសាវ័កទី១ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនានេះ ត្រូវបានទៅលើព្រះអញ្ញាកោណ្ឌញ្ញត្ថេរ ព្រោះមានជោគជាទី១ច្រើនប្រការក្នុងអត្តភាពនេះ ដែលភិក្ខុដទៃរកបានដោយកម្រ ព្រោះបុគ្គលមួយរូបបានទទួលការលើកតម្កើងច្រើនយ៉ាង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវប្រវត្តិរបស់ព្រះអរហន្តសាវ័កអ្នក ដែលត្រូវបានលំដាប់ជាសាវ័កទី១ និងមានជោគជាតិជំនាញមួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនានេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានក្មេងៗវប្បធម៌ មួយចំនួនបាននិយាយថា ល្ខោនខោល ជាល្ខោនវត្ត ហើយបានបន្តតាមគ្នាថាល្ខោនខោល សម្ដែងបានតែមនុស្សប្រុសនោះទេ ជាការលើកឡើងដែលមិនសមហេតុផល លោក ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម មិនដែលសង្កត់ធ្ងន់ថាល្ខោនខោលត្រូវតែសម្ដែងដោយបុរសសុទ្ធនោះទេ គ្មានឯកសារពាក់ព័ន្ធណាមួយ សរសេរថាល្ខោនខោលជាល្ខោនដែលរាំដោយបុរសសុទ្ធនោះទេ ។តាមរយៈលោក (George Cœdès) បានចងក្រងក្នុងសៀវភៅមានចំណងជើងថា (La danse du Cambodge) ក្នុងឆ្នាំ 1944 លោកបានមានប្រសាសន៍ថា \"Le mot Khol serait celui queles Cambodgiens emploient pour désigner une variété des grands singes\" ប្រែសម្រួលជាខេមរៈភាសា៖ \"ពាក្យខោល គឺប្រជាជនកម្ពុជាប្រើដើម្បីកំណត់ការរចនាសត្វស្វាដ៏អស្ចារ្យ និងជាច្រើនប្រភេទ\" លោកមិនបានបញ្ចាក់ថាល្ខោនខោលជាល្ខោនស្វានោះទេ ។ ពាក្យ Le khôl ដែលដូចគ្នានិងពាក្យ របស់ជនជាតិ អេហ្សុីប បុរាណដែលមានន័យថា ម៉្សៅតុបតែងមុខ ដូចនេះ ល្ខោនខោល គួរមានន័យគ្រប់គ្រាន់ហៅថា ល្ខោនតែងមុខ ។",
"question": "ល្ខោនខោល គឺជាល្ខោនមួយដែលមានន័យយ៉ាងដូចម្តេចជាអ្វី?",
"answer": "ល្ខោនតែងមុខ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការប្រាក់ត្រូវបានបញ្ចប់ចាប់ពីថ្ងៃ ដែលកូនបំណុលបានសងបំណុលរួច មុនការបញ្ចប់កិច្ចសន្យា ។ ការស្នើសងបំណុលត្រូវបង្ហាញពីចំនួន និង ត្រូវកត់ត្រាក្នុងលិខិត ដែលមានចុះហត្ថលេខាដោយមេឃុំ ឬ ចៅសង្កាត់ជាមួយនឹងហត្ថលេខាកូនបំណុល និង សាក្សីពីរនាក់ ។",
"question": "ការស្នើសងបំណុលត្រូវបង្ហាញពីអ្វីខ្លះនៅលើលិខិត?",
"answer": "ត្រូវកត់ត្រាក្នុងលិខិត ដែលមានចុះហត្ថលេខាដោយមេឃុំ ឬ ចៅសង្កាត់ជាមួយនឹងហត្ថលេខាកូនបំណុល និង សាក្សីពីរនាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "មិនដូចនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ចលនាជាតិនិយមខ្មែរនៅតែស្ងៀមស្ងាត់បើប្រៀបធៀបក្នុងកំឡុងសម័យការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង ភាគច្រើនដោយសារតែឥទ្ធិពលការអប់រំទន់ខ្សោយ ដែលធ្វើឱ្យអត្រាចេះអក្សរនៅទាប ហើយបានបន្តុចបង្អាក់ចលនាជាតិនិយមមិនអាចឱ្យមានដូចចលនាដែលធ្វើនៅប្រទេសវៀតណាមឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ចំណោមឥស្សរជនខ្មែរដែលរៀនសូត្រនៅបារាំង ដែលមានគំនិតប្រជាធិបតេយ្យបែបលោកខាងលិច និងការចង់គ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ក៏ដូចជាការស្ដារឡើងវិញនូវបូជនីយដ្ឋាននានារបស់បារាំងដូចជាអង្គរវត្តបានបង្កើតឱ្យមានអារម្មណ៍មានមោទនភាព និងធ្វើឱ្យយល់ដឹងអំពីឋានៈជាមហាអំណាចមួយរបស់កម្ពុជាក្នុងអតីតកាល។ ក្នុងការអប់រំរៀនសូត្រ ក៏ធ្លាប់មានការអាក់អន់ចិត្តធំឡើងៗចំណោមពួកនិស្សិតខ្មែរដោយសារតែពួកជនជាតិភាគតិចយួនបានកាន់តំណែងកាន់តែធំៗឡើង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការចាប់ផ្តើមរៀនជាតិនិយមខ្មែរនៅបារាំង ដែលមានគំនិតប្រជាធិបតេយ្យបែបលោកខាងលិច និងការចង់គ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ហើយមានជើងដំណើរសម្រាប់សិក្សាផ្សេងទៀតជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលពីកុមារភាព គឺក្នុងឆ្នាំ១៩១៣ លោកបានទៅរៀននៅវត្តពោធិវង្ស ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ លោកបានសិក្សាអក្សរជាតិ ក្នុងសំណាក់លោកគ្រូអាចារ្យសន ហើយបានសិក្សាធម៌វិន័យ ក្នុងសំណាក់លោកគ្រូសូត្រ អ៊ីវ ទូច នៅវត្តពោធិវង្ស។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាការសិក្សាធម៌វិន័យរបស់លោកនៅវត្តពោធិវង្ស?",
"answer": "លោកបានសិក្សាធម៌វិន័យ ក្នុងសំណាក់លោកគ្រូសូត្រ អ៊ីវ ទូច នៅវត្តពោធិវង្ស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទាយជ្ជទាន និងធនធានវិភាជន៍ អុបត្ថម្ភធន រឺអនុប្បទានដែលបានមកពីប្រាក់ចំនូល រដ្ឋ ។ ធនធានវិភាជន៍ខាងលើនេះត្រូវផ្តល់ទៅអោយឃុំ សង្កាត់តាមរតនាគារខេត្ត ក្រុង ។ ការរៀបចំ និងនីតិវិធីនៃការផ្ទេរប្រាក់វិភាជន៍ខាងលើនេះត្រូវកំនត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រើប្រាស់ប្រាក់ចំនូលរដ្ឋដើម្បីអោបត្ថម្ភធនធានវិភាជន៍ និងការរៀបចំនិងនីតិវិធីនៃការផ្ទេរប្រាក់វិភាជន៍ ដែលត្រូវផ្តល់ទៅអោយឃុំ សង្កាត់តាមរតនាគារខេត្ត ក្រុង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងចំណោមបុព្វការីជន ដែលបានបង្កើតស្នាដៃ ជាកេរមត៌កដ៏ធំឥតមានពីរនេះ មានតែ សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាតមួយអង្គឯងគត់ ដែលបានស្រាវជ្រាវនិពន្ធ និងធ្វើការងារនេះជាប់លាប់ ហូរហែតាំងពីដើមដំបូង រហូតបានសម្រេចបោះពុម្ពជាចុងក្រោយ នៅឆ្នាំ១៩៦៧ - ១៩៦៨ មុនពេលព្រះអង្គចូលទិវង្គតមួយឆ្នាំ។ ដោយហេតុតែសម្ដេចជួន ណាត ខំតស៊ូអស់រយៈពេលយ៉ាងវែង(៥៣ឆ្នាំ) ដើម្បីបង្កើតវចនានុក្រមខ្មែរ បានចង់សព្វគ្រប់នេះហើយ ទើបប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ នាំគ្នាហៅវចនានុក្រមនេះថា វចនានុក្រមសម្ដេច ជួន ណាត។ វចនានុក្រមសម្ដេច ជួន ណាត ជាគន្លឹះសំខាន់ សម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងពង្រីកពាក្យខ្មែរឲ្យសម្បូរបែប។",
"question": "តើសម្ដេចដែលបានស្រាវជ្រាវនិពន្ធនិងធ្វើការងារបង្កើតវចនានុក្រមខ្មែរមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីវិលបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ភ្លាមៗនោះហ៊ីត្លែរនិងមូសូលីនីបានចូលលូកដៃចូលក្នុងសង្គ្រាមភ្លែតដោយអ្នកទាំងពីរបានសម្រេចគាំទ្របក្សពួកជាតិនិយមដែលដឹកនាំដោយលោកហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូ។ អ៊ីតាលីបានគាំទ្របក្សជាតិនិយមអេស្ប៉ាញច្រើនជាងកម្រិតគាំទ្ររបស់ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់៖ មូសូលីនីបានបញ្ជូនកងកម្លាំងជើងគោកចំនួន ៧០,០០០ នាក់ ទាហានអាកាសចំនួន ៦,០០០ នាក់ និងយន្តហោះចម្បាំងប្រមាណ ៧២០ គ្រឿងទៅប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ នៅម្ខាងទៀត សហភាពសូវៀតបានគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋអេស្ប៉ាញនាពេលនោះ។ កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តបរទេសប្រមាណជាង ៣០,០០០ នាក់ (ដែលគេតែងស្គាល់ថាកងពលតូចអន្តរជាតិ) បានចូលប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងជាតិនិយម។ អាល្លឺម៉ង់និងសហភាពសូវៀតបានប្រើប្រាស់សង្រ្គាមប្រូកស៊ី (សង្គ្រាមតំណាង) នេះជាឱកាសដើម្បីសាកល្បងយុទ្ធសាស្ត្រចម្បាំងនិងគ្រឿងសព្វាវុធដ៏ទំនើបបំផុតរបស់ពួកគេ។ បក្សពួកជាតិនិយមបានទទួលជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣៩ ហើយលោកហ្វ្រង់កូក៏បានឡើងកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំប្រទេសអេស្ប៉ាញប៉ុន្តែលោកបានសម្រេចជ្រើសយកផ្លូវអព្យាក្រឹតនៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ តែនូវមានចិត្តគាំទ្រក្រុមមហាអំណាចអ័ក្ស។ សកម្មភាពគាំទ្រដ៏ធំបំផុតរបស់អេស្ប៉ាញចំពោះអាល្លឺម៉ង់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ គឺការបញ្ជូនទ័ពស្ម័គ្រចិត្តជាជំនួយទៅជួរប្រយុទ្ធខាងកើត។",
"question": "យ៉ាងណាវាសម្រេចគាំទ្របក្សជាតិនិយមដែលដឹកនាំដោយលោកហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល?",
"answer": "លោកហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ថ្ងៃទី១១ខែសីហាឆ្នាំ២០១០៖ កម្ពុជាបានផ្ញើលិខិតទៅអង្គការសហប្រជាជាតិនាក្រុងញ៉ូវយ៉ក ដើម្បីសូមអន្តរាគមន៍អង្គការសហប្រជាជាតិឱ្យមានយន្តកម្មអន្តរជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃមុំជាប់ប្រាសាទព្រះវិហារ។ ថៃបានបង្កើតផែនទីជាឯកតោភាគីមានទំហំ ៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ជាប់នឹងប្រាសាទព្រះវិហារថាជារបស់ខ្លួន ផែនទីនេះខុសបញ្ច្រាស់ទាំងស្រុងពីសាលក្រមតុលាការអន្តរជា ដែលមានន័យថា ប្រាសាទព្រះវិហារស្ថិតលើទឹកដីខ្មែរ និងដែនអធិតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។",
"question": "តើថ្ងៃទី១១ខែសីហាឆ្នាំ២០១០ កម្ពុជាបានផ្ញើលិខិតទៅអ្វីមួយ?",
"answer": "អង្គការសហប្រជាជាតិនាក្រុងញ៉ូវយ៉ក",
"type": "extract"
},
{
"context": "យោងទៅតាមជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨ ស្រុកនេះមានចំនួនប្រជាជនសរុបប្រមាណ ៥១៦៥០នាក់ មកពី ៩៧៣៨គ្រួសារ នៅឆ្នាំ១៩៩៨។ ជាមួយចំនួនប្រជាជនច្រើនជាង៥០០០០នាក់ ស្រុកដំបែគឺជាស្រុកមួយក្នុងចំណោមស្រុកដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ហើយក៏មានដង់ស៊ីដេប្រជាជនទាបជាងគេផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយស្រុកដំបែគឺជាស្រុកមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម?",
"answer": "ស្រុកដំបែគឺជាស្រុកមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ហើយក៏មានដង់ស៊ីដេប្រជាជនទាបជាងគេផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្សែបណ្ដោយដែលកាត់តាមមជ្ឍមណ្ឌលហ្គ្រីនវីច (អង់គ្លេស) ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាគោល(រយៈបណ្ដោយ0o និងត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាខ្សែបណ្ដោយហ្គ្រីនវីច។ ខ្សែបណ្ដោយដទៃទៀតកំនត់ដោយមុំដែលមានកំពូលនៅផ្ចិតផែនដី និងមានរង្វាស់មុំ(តាមអេក្វាទ័រ)ធៀបទៅខ្សែបណ្ដោយហ្គ្រីនវីច។ ដោយមួយជុំមាន 360o ខ្សែបណ្ដោយដែលនៅម្ខាងទៀតនៃខ្សែបណ្ដោយហ្គ្រីនវីចមានរយៈបណ្ដោយ 180o ។ខ្សែបណ្ដោយដែលនៅចន្លោះពី 0oទៅ180o ក្នុងរយៈទទឹងខាងលិចស្ថិតនៅក្នុងអឌ្ឍគោលខាងលិច (ខាងលិចខ្សែបណ្ដោយហ្គ្រីនវីច) ហើយ ខ្សែបណ្ដោយដែលនៅចន្លោះពី 0oទៅ180o ក្នុងរយៈទទឹងខាងកើតស្ថិតនៅក្នុងអឌ្ឍគោលខាងកើត (ខាងកើតខ្សែបណ្ដោយហ្គ្រីនវីច)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីមជ្ឍមណ្ឌលហ្គ្រីនវីច និងការគេចាត់ទុកខ្សែបណ្ដោយដែលមានកំពូលនៅផ្ចិតផែនដីជាអង្គុយមុំ និងរង្វាស់មុំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មុនលោកគ្រីស្តូបកូឡុំ រកឃើញទ្វីបអាមេរិចមានជនជាតិជាច្រើនដែលមានអនុវត្តន៍ច្រើនជាពិសេសនៅប្រទេសមិចសិចកូ និងអាមេរិចកណ្តាល ដូចជា ជនជាតិម៉ាយ៉ា និងជនជាតិអាស្តេកា គឺជាជនជាតិម៉ាយ៉ាដែលរកឃើញលេខសូន្យនៅគណិតវិទ្យា ហើយនឹងម៉ាយ៉ាបានរៀនច្រើនអំពីតារាសាស្រ្ត (តារាវិទ្យា) គេមានប្រតិទិនរបស់ខ្លួនដែលអភិវឌ្ឍជាងគេលើពិភពលោក ហើយនឹងម៉ាយ៉ាបានព្យាករណ៍ថា សូរ្យគ្រាស ដល់សតវត្ស",
"question": "នៅពេលមុនលោកគ្រីស្តូបកូឡុំរកឃើញទ្វីបអាមេរិចមានជនជាតិម៉ាយ៉ានៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "មិចសិចកូ និងអាមេរិចកណ្តាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពហុកីឡដ្ឋានបានស្ថិតនៅក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោមរាប់ទសវត្សរ៍ក្រោយមករហូតដល់ឆ្នាំ២០០០។ ពហុកីឡដ្ឋានត្រូវបានអភិវឌ្ឍជួសជុលឡើងវិញដោយក្រុមហ៊ុន Yuanta Group របស់តៃវ៉ាន់។ ក្រុមហ៊ុនបានជួសជុលពហុកីឡដ្ឋាន តែបន្តសាងសង់ផ្ទះល្វែង និងស្តង់លក់ទំនិញនៅជុំវិញ នាំឲ្យទទួលការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសាធារណជនទូទៅ។",
"question": "ពហុកីឡដ្ឋានត្រូវបានអភិវឌ្ឍជួសជុលជាមួយអ្វី?",
"answer": "ក្រុមហ៊ុន Yuanta Group របស់តៃវ៉ាន់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ច្រកចូលសំខាន់របស់ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅទិសខាងកើត ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរអាចចេញចូលពីទិសខាងលិច ឬទិសខាងជើងក៏បានដែរ។ នាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៩ លោក មូរីស៍គ្លេសជាមន្ត្រីអភិរក្សអង្គរបានរកឃើញសិលាស្ដម្ភចារិកមួយផ្ទាំងកប់ដីនៅក្នុងបរិវេណនៃប្រាសាទនេះ។ ផ្ទាំងសិលាចារិកនោះមានកម្ពស់ ១,៨៥ម៉ែត្រ សរសេរជាភាសាសំស្រ្កឹតមានចំនួន ១៧៨ ស្លោកគាថា ដែលបរិយាយអំពី ការបួងសួង ការលើកសរសើរព្រះរាជា ការតម្កល់ព្រះបដិមា ការចូលរួមថែទាំនិងផ្តល់តង្វាយពីព្រាហ្មផ្សេងៗ ពីស្តេចជ្វា ស្តេចចាម ស្តេចយួន និងពីអ្នកភូមិនៅជុំវិញប្រាសាទ ពិធីអភិសេកព្រះ និងផ្តល់ព័ត៌មានអំពីបារាយណ៍ជយតដាកដែលមានប្រាសាទនាគព័ន្ធស្ថិតនៅចំកណ្តាល។ សិលាចារិកនេះនិពន្ធដោយព្រះអម្ចាស់ វិរកុមារ ជាព្រះបុត្រាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។",
"question": "ភ្ញៀវទេសចរអាចចេញចូលពីទិសណាមួយមួយតែមុនមួយសម្លៀកមុនមួយទៅទេ?",
"answer": "ទេ ភ្ញៀវទេសចរអាចចេញចូលពីទិសខាងលិច ឬទិសខាងជើងក៏បានដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មេរោគអេដស៏ (HIV: Human Immunodeficiency Virus)គឺជាប្រភេទវ៉ីរុសដែលធ្វើអោយប្រពន្ធ័ការពាររាងកាយមនុស្សចុះខ្សោយ។ AIDS (Acquired immune deficiency syndrome ឬ acquired immunodeficiency syndrome) ជំងឺអេដស៏ គឺជាចង្កោមរោគសញ្ញា ដែលកើតឡើងនៅពេល",
"question": "យ៉ាងណាជំងឺអេដស៏ (AIDS)?",
"answer": "ជំងឺអេដស៏ (AIDS) ជាចង្កោមរោគសញ្ញាដែលកើតឡើងនៅពេលមេរោគអេដស៏ធ្វើអោយប្រពន្ធ័ការពាររាងកាយមនុស្សចុះខ្សោយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្នាដៃចុងក្រោយរបស់អំពែរ(ដែលបោះពុម្ភក្រោយមរណភាពរបស់គាត់)មានចំនងជើងថា Essai sur la philosophie des sciences, ou exposition analytique d'une classification naturelle de toutes les connaissances humaines (\"អត្ថបទសាកល្បងស្ដីពីទស្សនវិជ្ជារបស់វិទ្យាសាស្ត្រ ឬការបង្ហាញបែបវិភាគនៃចំនាត់ថ្នាក់ជាធម្មជាតិនៃចំនេះដឹងមនុស្សជាតិ\")។",
"question": "យ៉ាងណាជាមានចំនងជើងស្នាដៃចុងក្រោយរបស់អំពែរ?",
"answer": "មានចំនងជើងថា Essai sur la philosophie des sciences, ou exposition analytique d'une classification naturelle de toutes les connaissances humaines",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅរាល់ល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍ ប្រហែលម៉ោងជាងបួន អ្នកស្រីប្រពន្ធថៅកែ និងថីសែហ្វ បានយកប្រាក់ទៅបើកឲ្យគូលី ពួកជាង ពួកគូលី ខ្លះឈរ ខ្លះអង្គុយផ្ដុំគ្នាយកលុយ ហើយបានថយក្រោយមកវិញ។ ខ្លះបើកបាន៩០រៀល ខ្លះបើកបាន១២០រៀល តាមឋានៈ តាមភេទ តាមអាយុរៀងខ្លួន។ ក្នុងពេលនេះ គូលីបានរីកមុខខុសពីធម្មតា តែសេចក្តីសប្បាយនឹងបើកប្រាក់អត់ឃ្លាននេះ មិនបានហួសកន្លះម៉ោងទេ។ នៅទ្វារមាត់របង ចឹកលក់ការ៉េម បានឈរចាំ។ គាត់បានស្រែកពពាយនាយលក់ការ៉េម ហើយបានទារលុយពីអ្នកស៊ីការ៉េមគាត់ជឿ។ គេឮសម្លេងគាត់ប៉ៃឡាំថា អាតូចឯងជឿអញ៥រៀល... មីងឯង៤រៀល... សងអញមក។",
"question": "យ៉ាងណាវាត់បានស្រែកពពាយនាយលក់ការ៉េម?",
"answer": "វាត់បានស្រែកពពាយនាយលក់ការ៉េម នៅទ្វារមាត់របង នៅពេលចឹកលក់ការ៉េម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្វីដែលធ្វើឱ្យក្រុមបុរាណាចារ្យ ឈឺក្បាលនិងបងប្អូនខ្មែរមួយចំនួនដែលកាន់កន្ទោងយកមកបណ្ដែតច្របល់និងពិធីបុណ្យអុំទូក និង ចេញវស្សា ខុសរដ្ឋប្បវេណីនៃទំនៀមខ្មែរទាំងស្រុង ហើយពួកគាត់ផុសទាំងមិនដឹងខ្យល់លើបណ្ដាញសង្គមថា មកលយប្រទីប ។ នៅក្នុងកំណត់ត្រា នៃកិច្ចពិធីលយប្រទីប មានការពន្យល់នៅក្នុងព្រះរាជទ្វាទសមាស នៃក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ឆ្នាំ ១៩៦៦ ដែលមានភាពខុសគ្នាទាំងស្រុង ទៅនិងពិធីលយកន្ទោង ដោយបែបនេះហើយ សូមអំពាវនាវ បងប្អូនខ្មែរមួយចំនួនបញ្ឈប់ការលយកន្ទោង ក្នុងពិធីចេញព្រះវស្សា និង ពិធីបុណ្យអុំទូក ។",
"question": "តើក្រុមបុរាណាចារ្យធ្វើឱ្យអ្វីខ្លះមួយចំនួនបងប្អូនខ្មែរមួយចំនួនដែលកាន់កន្ទោងយកមកបណ្ដែត?",
"answer": "និងពិធីបុណ្យអុំទូក និង ចេញវស្សា",
"type": "extract"
},
{
"context": "កិច្ចការទូទៅនៃការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រគឺ អានសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងៗ។ សិស្សជាច្រើនរំពឹងថានឹង ទទួលបានចំណេះដឹង តែតាមរយៈមេរៀនដែលគ្រូបង្រៀននៅក្នុងថ្នាក់ ហើយព្រងើយកន្តើយមិនស្វែងរកសៀវភៅ អានដោយខ្លួនឯងឡើយ ដោយចាំដល់ថ្ងៃប្រលងបញ្ចប់ជិតមកដល់ទើបពួកគេស្វះស្វែងរកសៀវភៅអាន។ ការ អានសៀវភៅជារៀងរាល់សប្តាហ៍នឹងជួយឱ្យអ្នកមានចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានសំខាន់ៗសំរាប់ស្វែងយល់មេរៀនដែល គ្រូនឹងបង្រៀន។ ទំលាប់ដ៏ល្អនេះក៏អាចផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវចំណេះដឹងបន្ថែមផងដែរ។ នៅក្នុងវគ្គសិក្សាភាគច្រើន មេរៀន ត្រូវបានគេបញ្ចោញបញ្ចូលបន្ថែមនូវអត្តបទផ្សេងៗ ហើយគ្រូរបស់អ្នកស្មាន ថាអ្នកមានចំណេះអំពីវាខ្លះដែរ។ ឧបមាថា អ្នកអង្គុយរៀនពីមេរៀន ដែលនិយាយពីទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃសម័យបដិវត្តន៍អាមេរិក, អ្នកអាចនឹងមាន ការលំបាកឬច្រលំ ប្រសិនបើអ្នកមិនបានអានសៀវភៅបន្ថែមស្តីអំពីទ្រឹស្តីជំនួញ ដែលពួកអាណានិគមន៍តែងតែ មានការព្រួយបារម្ភនោះទេ។",
"question": "តើកិច្ចការទូទៅនៃការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រគឺជាអ្លយមួយ?",
"answer": "អានសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះសេក្ខបុគ្គល នឹងដឹងច្បាស់នូវផែនដី គឺអត្តភាពនេះ នឹងយមលោក គឺអបាយភូមិ ៤ និងមនុស្សលោកនេះ ព្រមទាំងទេវលោកបាន ព្រះសេក្ខបុគ្គល នឹងជ្រើសរើសនូវចំណែកនៃធម៌ ដែលព្រះតថាគតសំដែងប្រពៃហើយ ដូចមាលាការ ដែលឈ្លាសវៃ ជ្រើសរើសនូវផ្កា ដូច្នោះ ។",
"question": "ព្រះសេក្ខបុគ្គល នឹងជ្រើសរើសនូវចំណែកនៃធម៌ដែលមានអ្វី?",
"answer": "ដូចមាលាការ ដែលឈ្លាសវៃ ជ្រើសរើសនូវផ្កា",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើយើងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តបាត់ដំបង ដល់ទៅឃុំគួយជីកដី ក្នុងស្រុកមោងឫស្សី ហើយចុះពីថ្នល់ជាតិតាមផ្លូវខាងជើងចេញពីសាលាស្រុកមោងឫស្សី ឈមមុខទៅទិសអាគេ្នយ៍ចម្ងាយប្រហែលជា ១០គីឡូម៉ែត្រ ឬដើរចុះពីថ្នល់ជាតិកាត់ត្រង់ស្ថានីយ៍រថភ្លើងទៅស្វាយព្រៃ ដែលនៅខាងកើតសាលាស្រុកមោងឫស្សី ៧គីឡូម៉ែត្រ រួចឈមមុខទៅទិសទក្សិណ ចម្ងាយប្រហែលជា៤គីឡូម៉ែត្រ យើងនឹងបានឃើញបឹងមួយហៅថា បឹងទុំលែង មានទទឹងប្រវែង១០០ម៉ែត្រ បណ្តោយ៤០០ម៉ែត្រ។ បឹងនោះសព្វថៃ្ងជាបឹងសក្តិសិទ្ធ មានមច្ឆាជាតិ គឺ ត្រី អណ្តើក ជាដើម ច្រើនណាស់ ដោយហេតុអ្នកស្រុកពុំហ៊ាន ទៅមករកធ្វើនេសាទកម្ម ហើយមានទាំងម្រឹគជាតិគឺ ប្រើស ក្តាន់ ឈ្លូស រមាំង ជាដើម នៅក្នុងព្រៃជុំវិញបឹងនោះផង ជាទីចូលចិត្តដល់ពពួកអ្នកបរបាញ់ក្រៃពេក។",
"question": "យ៉ាងណាមានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រើស ក្តាន់ ឈ្លូស រមាំង ជាដើម នៅក្នុងព្រៃជុំវិញបឹងទុំលែង?",
"answer": "ជាទីចូលចិត្តដល់ពពួកអ្នកបរបាញ់ក្រៃពេក នៅក្នុងព្រៃជុំវិញបឹងទុំលែង មានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រើស ក្តាន់ ឈ្លូស រមាំង ជាដើម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកមេដឹកនាំសាធារណរដ្ឋខ្មែរត្រូវបានញាំញី ដោយការបែកបាក់សាមគ្គីគ្នាក្នុងចំណោមជនសំខាន់ៗទាំងបីនៃរបបសាធារណរដ្ឋ៖ លន់-ណុល ព្រះភាតាអយ្យកាមួយរបស់ព្រះសីហនុ សិរិមតៈ និងមេដឹកនាំសភាជាតិ អ៊ិន-តាំ។ លន់-ណុល នៅស្ថិតក្នុងអំណាច ម្យ៉ាងពីព្រោះគ្មានអ្នកណាផ្សេងចង់ជំនួសតំណែងលោក។ នៅឆ្នាំ ១៩៧២ រដ្ឋធម្មនុញ្ញបានអនុម័ត សភាតំណាងរាស្ត្របានសម្រេចរួចរាល់ ហើយលន់-ណុលក៏បានក្លាយជាប្រធានាធិបតី។ ផ្ទុយទៅវិញ អសាមគ្គីភាព បញ្ហាការផ្ទេរកងទ័ព ៣០០០០ នាក់ ចូលទៅក្នុងកងកម្លាំងប្រយុទ្ធជាតិក្នុងចំណោមយុទ្ធជន ២០០០០០ នាក់ និងអំពើពុករលួយដែលកំពុងរីករាលដាលបានធ្វើឲ្យរដ្ឋបាលអសេនិក និងកងទ័ពចុះទន់ខ្សោយជាលំដាប់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការញាំញីរបស់មេដឹកនាំសាធារណរដ្ឋខ្មែរ និងការបែកបាក់សាមគ្គីគ្នានៅក្នុងចំណោមជនសំខាន់ៗ និងបញ្ហាការផ្ទេរកងទ័ពដែលមានសំណាងជាង៣០០០០ នាក់",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អត្រារួមចំណែកគឺជាភាគរយនៃប្រជាជនសកម្មធៀបនឹងប្រជាជនសរុបចាប់ពី អាយុ៧ឆ្នាំឡើងទៅ។ ចំនួនប្រជាជនសកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមាន ៥ ១១៧ ៨៧៩នាក់ក្នុងនោះមានចំនួន ២ ៦៤១ ៥៧៩នាក់ ឬ ៥១%ជាស្ត្រី។ អត្រារួមចំណែកក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃស្ត្រីជនបទ មានកម្រិតខ្ពស់ណាស់ (៦១%) ពិសេសក្រុមអាយុ ២០-៥៤ឆ្នាំ។ ដូចនេះស្ត្រីចូលរួមយ៉ាងជ្រាលជ្រៅក្នុងសកម្មភាពកសិកម្ម។",
"question": "យ៉ាងណាជា អត្រារួមចំណែក នៅក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃស្ត្រីជនបទ?",
"answer": "អត្រារួមចំណែកនៅក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃស្ត្រីជនបទមានកម្រិតខ្ពស់ណាស់ (៦១%) ពិសេសក្រុមអាយុ ២០-៥៤ ឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រវត្តិនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំនៃរបបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥ដល់១៩៧៩)មានរយៈពេល៣ឆ្នាំ៨ខែ២០ថ្ងៃ៦ម៉ោងដែលបានយកតាមច្បាប់របស់ប៉ុលពត ហើយនិងផ្នែកនយោបាយនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានស្គាល់នៅពេលនោះគឺប្រើកម្ពុជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ(ខ្មែរ:កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ).នៅក្នុងរបបនោះផងដែរគេបានដឺងថាមានមនុស្សត្រូវបានស្លាប់ប្រមាណ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រវត្តិនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំនៃរបបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥ដល់១៩៧៩) ដែលមានរយៈពេល៣ឆ្នាំ៨ខែ២០ថ្ងៃ៦ម៉ោង និងផ្នែកនយោបាយនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ហៃនាងមទ្រីអើយ នាភ័យទាំងអម្បាលណោះ ហេតុតែនាងមិនដែលឮ មិនដែលឃើញ ថាបើនាងបានឮ បានឃើញហើយ នាងនឹងស្បើមព្រឺប្រុងសម្រុងសរិលអស់ទាំងខ្លួន នាងនឹងយំបម្រះអន្ទះអន្ទែង គ្រញែងខ្លួន លំបាកពន់ពេក ម្តេចឡើយនាងនឹងទៅនៅភ្នំគិរីវង្កតបព៌តនោះបាន ចូរនាងនៅអាយ ជាមួយមេក្មេកបាក្មេកនេះហោង ។",
"question": "តើហៃនាងមទ្រីអើយត្រូវទៅនៅលើស្រោបអ្វីមួយនៅកំពុងនេះ?",
"answer": "ភ្នំគិរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក/ ចំពោះតួព្យញ្ជនៈប្រកបនឹងអក្សរ “ ម ” ត្រង់សំឡេងប្រកបលំដាប់ទី២នោះ មិនបាច់ប្រើសញ្ញា “រស្សៈ” ឬបន្តក់ទេ ឧទាហរណ៍ ៖ ចាម់ ។ ក្នុងករណីនេះ គេប្រើនិគ្គហិត( ៓) ឬស្រៈ “ ាំ” “ ចាំ ” ជំនួសវិញ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាការប្រកបលំដាប់ទី២នៃតួព្យញ្ជនៈប្រកបនឹងអក្សរ“ម”?",
"answer": "គេប្រើនិគ្គហិត(៓)ឬស្រៈ“ាំ”“ចាំ”ជំនួសវិញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រាប់ពាន់នាក់បានអត់អាហារ រឺស្លាប់ដោយជំងឺកំឡុងពេលជម្លៀស ដែលជាផលវិបាកនៃការជម្លៀសដ៏អាក្រក់ព្រៃផ្សៃ។ **ភាគច្រើននៃពួកអ្នកទាំងនោះត្រូវបានបង្ខំឲ្យចាកចេញពីទីក្រុង ឱ្យទៅតាំងទីលំនៅនៅក្នុងភូមិនានាដែលបានបង្កើតថ្មី នៅទីនោះខ្វះអាហារ ឧបករណ៍កសិកម្ម និង តំហែទាំសុខភាព។ អ្នកធ្លាប់រស់នៅទីក្រុងខ្លះបានបាត់បង់មុខរបររកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត នៅក្នុងបរិស្ថានស្រុកស្រែចម្ការ។ មនុស្សរាប់ពាន់នាក់រងការអត់ឃ្លានមុនពេលការប្រមូលផលលើកដំបូងមកដល់។ ភាពអត់ឃ្លាន និងកង្វះជីវជាតិ—ស្ទើរតែឈានដល់ការដាច់ពោះ—កើតមានជានិច្ចកំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនោះ។ ពួកមេដឹកនាំយោធា និងរដ្ឋការកណ្ដាលភាគច្រើននៃរបបមុនៗដែលបានបែកធ្លាយអាថ៌កំបាំងអំពីអតីតភាពផ្ទាល់ខ្លួនត្រូវបានគេយកទៅសម្លាប់ចោល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការជម្លៀសដ៏អាក្រក់ព្រៃផ្សៃដែលបានបង្កើតភាគច្រើននាក់ដល់អត់អាហារ រឺស្លាប់ដោយជំងឺ និងការប្រមូលផលលើកដំបូង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "២. បដិភាណប្បញ្ញា “បញ្ញាវាងវៃ” ប្រាជ្ញាសំដៅយកការចេះដឹងយល់ទូទៅ ឬការយល់ច្បាស់លាស់ចំពោះហេតុការណ៍ផ្សេងៗតាមធម្មតា។ ដែលលោកហៅថា “បដិភាណប្បញ្ញា” នោះ សំដៅយកប្រាជ្ញាដែលកើតឡើងភ្លាមៗ ហើយអាចឆ្លើយតបវិញបានភ្លាម មិនបាច់គិតគូរអស់វេលាយូរទេ។ ប្រាជ្ញារបស់សម្ដេចកើតឡើងរហ័សក្នុងពេលដែលគេចោទសួរ ឬនិយាយឲ្យឮភ្លាមក៏អាចដឹងទាន់ចាប់ភ្លឹកនឹកឃើញ ឆ្លើយវិញបានភ្លាម ហាក់ដូចជាបានគូសដៅទុកយូរហើយ។ ប្រាជ្ញាស្មារតីរហ័សវាងវៃ ប្រកបដោយសមត្ថភាព ឆាប់យល់ហេតុការណ៍គ្រប់យ៉ាង ដែលអាចដឹងទាន់ភ្លាមៗ ដូចអធិប្បាយដោយសង្ខេបមកនេះ ហៅថា “បដិភាណប្បញ្ញា”។",
"question": "តើមានជើងដែលហៅថា 'បដិភាណប្បញ្ញា' ជាអ្វី?",
"answer": "ជើងដែលប្រាជ្ញាសំដៅយកការចេះដឹងយល់ទូទៅ ឬការយល់ច្បាស់លាស់ចំពោះហេតុការណ៍ផ្សេងៗតាមធម្មតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបែកបាក់នៃអង្គរស្ថិតនៅក្នុងព្រៃនិងលើដីកសិកម្មភាគខាងជើងបឹងទន្លេសាប និងភាគខាងត្បូងនៃភ្នំគូលែនដែលនៅជិតក្រុងសៀមរាប សម័យឥឡូវ (13 ° 24'N, 103 ° 51'E) ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ តំបន់អង្គរមានប្រាសាទលើសពីមួយពាន់ រាប់ចាប់ពីគំនរនៃកម្ទេចកម្ទីឥដ្ឋ បែកខ្ញែកគ្នាតាមវាលស្រែ រហូតដល់ប្រាសាទអង្គរវត្តដែលចាត់ទុកថាជាវិមានសាសនាធំបំផុតតែមួយគត់របស់ពិភពលោក។ ប្រាសាទជាច្រើននៃអង្គរត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញ ហើយទាំងអស់នឹង, បានដាក់ជាតំបន់សំខាន់បំផុតនៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ ភ្ញៀវទេសចរដល់ទៅជិតពីរលាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ និងលំហអាកាសទាំងមូលរួមទាំងប្រាសាទអង្គរវត្តនិងអង្គរធំត្រូវបានការពារជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។ ប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរកុះកនៃតំបន់នេះ បង្កការពិបាកច្រើនដល់ការអភិរក្សនៃប្រាសាទបែកបាក់នេះ។",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រាសាទលើសពីមួយពាន់រាប់នៅតំបន់អង្គរ?",
"answer": "តំបន់អង្គរមានប្រាសាទលើសពីមួយពាន់ រាប់ចាប់ពីគំនរនៃកម្ទេចកម្ទីឥដ្ឋ បែកខ្ញែកគ្នាតាមវាលស្រែ រហូតដល់ប្រាសាទអង្គរវត្តដែលចាត់ទុកថាជាវិមានសាសនាធំបំផុតតែមួយគត់របស់ពិភពលោក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សព្វថ្ងៃនេះ មានឧបករណ៏ជាច្រើនដែលគេប្រើប្រាស់ សំរាប់បង្កើត HTML វិបសាយ។ ឧទាហរណ៏ដូចជា Adobe Dreamweaver CS3, Microsoft Front Page [Outdated], Microsoft Expression Web, Microsoft Visual Studio, Microsoft Office ShrePoint Desinger 2007,Antena ។ល។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនឧបករណ៏ដែលគេប្រើប្រាស់សម្រាប់បង្កើត HTML វិបសាយ?",
"answer": "ឧបករណ៏ដូចជា Adobe Dreamweaver CS3, Microsoft Front Page [Outdated], Microsoft Expression Web, Microsoft Visual Studio, Microsoft Office SharePoint Designer 2007, និង Antena ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សហរាជាណាចក្រ គឺជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ, ជាសមាជិក G8, អង្គការណាតូ និង សហភាពអឺរ៉ុប។ សហរាជាណាចក្រ មានទំនាក់ទំនងពិសេសជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រៅពីសហរដ្ឋអាមេរិក និង អឺរ៉ុប សម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់សហរាជាណាចក្ររួមមាន ប្រជាជាតិកុំមុនវាល និង បណ្ដាប្រទេសនិយាយភាសាអង់គ្លេសដទៃទៀត។",
"question": "សហរាជាណាចក្រ មានទំនាក់ទំនងពិសេសជាមួយមុខងារណាស់?",
"answer": "សហរាជាណាចក្រ មានទំនាក់ទំនងពិសេសជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធនិងប្រជាជាតិកុំមុនវាល និងបណ្ដាចប្រទេសនិយាយភាសាអង់គ្លេសដទៃទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកសារព័ត៌មាន មានសិទិ្ធបង្កើតសមាគម អ្នកសារព័ត៌មាន។ សមាគមអ្នកសារព័ត៌មាននោះត្រូវមានលក្ខណៈឯករាជ្យ។ សមាគមអ្នកសារព័ត៌មាននីមួយៗ ត្រូវអនុម័តលក្ខនិ្តកៈរបស់ខ្លួនដែលមិនផ្ទុយនឹងច្បាប់ជាធរមាន ដោយមានការយល់ព្រមពីសមាជិកតាមការបោះឆ្នោត។ អ្នកដឹកនាំសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានដែលជាសមាជិកក្រុមអភិបាល ត្រូវមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតាមលក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសមាគមអ្នកសារព័ត៌មាន មានលក្ខណៈឯករាជ្យ និងការអនុម័តលក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ ដោយមានការយល់ព្រមពីសមាជិកតាមការបោះឆ្នោត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដាវមានន្ទបុករុញៗទៅមុខប៉ាច់ៗ ដូចព្រួញដែលដេញកាមាជាប់។ កាមាភ័យនឹងចុងដាវនេះដែរ ពីព្រោះឃើញថាបងផ្លាស់ស្នៀតថ្មីហើយទម្ងន់ដៃឃើញថា ខ្លាំងជាងធម្មតារកទប់ស្ទើរពុំរួច តែកាមាប្រឹងឆ្មក់រកឱកាសល្អ។ ក្រោយមកស្រាប់តែដាវមានន្ទវាត់ក្រឡាច់ចំពាក់កណ្ដាលដើមទ្រូង កាមាធ្វើឲ្យកាមាដួលតូង ក្រាបស្រប៉ាបលើដីឈាមហូរគគុក។ កាមាប្រឹងក្រោកឡើងទៀត តែដួលទៅវិញ ។ អ្នកស្រុកលាន់មាត់ស្រែកថា អូយគ្រប់ៗគ្នា។",
"question": "តើកាមាភ័យនឹងស្រាប់ដាវនេះជំនួយអ្វីមួយ?",
"answer": "កាមាភ័យនឹងចុងដាវនេះដែរ ពីព្រោះឃើញថាបងផ្លាស់ស្នៀតថ្មីហើយទម្ងន់ដៃឃើញថា ខ្លាំងជាងធម្មតារកទប់ស្ទើរពុំរួច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងករណីអ្នកបើកបរប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដែលមានចែងក្នុងចំនុច១ និង២ ខាងលើនេះ ប្រធានអង្គភាពនគរបាលចរាចរណ៍ខេត្ត-ក្រុងមានសិទ្ធិសំរេចព្យួរប័ណ្ណបើកបរដែលមានរយៈពេលរហូត ដល់១ឆ្នាំដើម្បីរង់ចាំតុលាការវិនិច្ឆ័យ។ នៅពេលតុលាការសំរេចរឿងក្តីជាស្ថាពររួចហើយ សេចក្តីសំរេចខាងលើត្រូវជំនួសដោយសេចក្តីសំរេចរបស់សាលក្រម រឺ សាលដីកា ។",
"question": "តើប្រធានអង្គភាពនគរបាលចរាចរណ៍ខេត្ត-ក្រុងមានសិទ្ធិសំរេចអ្វីដែលមានរយៈពេលជាធម្មតាសម្រាប់ប័ណ្ណបើកបរមួយនេះ?",
"answer": "១ឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការស្រាវជ្រាវសម័យទំនើបបានរកឃើញរណ្ដៅសពធំៗ ២០០០០ រណ្ដៅ សល់ពីរបបខ្មែរក្រហមទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ការសិក្សាផ្សេងៗបានប៉ាន់ស្មានចំនួនមរណភាពនៅរវាង ៧៤០០០០ និង ៣០០០០០០ នាក់ ជាទូទៅភាគច្រើនបំផុតនៅចន្លោះ ១,៤ លាន និង ២,២ លាន នាក់ ប្រហែលពាក់កណ្ដាលនៃការស្លាប់ទាំងនោះគឺដោយសារតែការប្រហារជីវិត ហើយក្រៅពីនោះគឺដោយសារតែការអត់ឃ្លាន និង ជំងឺតម្កាត់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការស្រាវជ្រាវសម័យទំនើបដែលរកឃើញរណ្ដៅសពធំៗ ២០០០០ រណ្ដៅ សល់ពីរបបខ្មែរក្រហម និងការសិក្សាផ្សេងៗលើចំនួនមរណភាព និងការស្លាប់ជាទូទៅ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី០៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣ ដោយស្នាព្រះហស្ថដ៏ឧត្ដុង្គឧត្ដមរបស់ព្រះអង្គ ព្រះរាជអាណាចក្រកម្ពុជាបានទទួលឯករាជ្យទាំងស្រុងពីសាធារណរដ្ឋបារាំង។ ប្រជារាស្ត្រកម្ពុជាទូទាំងប្រទេស សូមថ្វាយព្រះកិត្តិនាមព្រះអង្គជា \"ព្រះមហាវីរបុរសជាតិ - ព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិ\"។",
"question": "នៅថ្ងៃណា ដោយស្នាព្រះហស្ថដ៏ឧត្ដុង្គបានទទួលឯករាជ្យទាំងស្រុងពីសាធារណរដ្ឋបារាំងនៅកម្ពុជា?",
"answer": "០៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពីលីកា មានការរវល់ជាខ្លាំង ជាមួយនឹងការថតខ្សែភាពយន្ត។ ពេលនោះហើយ គឺជាពេលដែលគាត់ បានជួបនឹងលោក ខៃ ប្រសិទ្ធ ដែលតារាសំដែងដ៏ល្បីឈ្មោះមួយរូបដែរ។ ពួកគាត់ទាំងពីរ បានសំដែងជាមួយគ្នា ក្នុងខ្សែភាពយន្ត ក៏ដូចវីដេអូខារ៉ាអូខេជាច្រើន។ នេះមានន័យថា ឈុតឆាកស្នេហានៅក្នុងរឿងរបស់អ្នកទាំងពីរ បានរីកដុះដាល ក្លាយជាស្នេហាក្រៅសាច់រឿង។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ គាត់ក៏បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាគូស្វាមី ភរិយានឹងគ្នា។ នៅឆ្នាំ ១៩៩២ បុត្រដំបូងរបស់អ្នកទាំងពីរបានចាប់កំណើតឡើង ដោយមានឈ្មោះថា ខៃ សិដ្ឋលីសាក់។ គ្រួសាររបស់អ្នកស្រីពិសិដ្ឋ ពីលីកា ក៏បានក្លាយទៅជាគ្រួសារមួយដ៏រីករាយ និងស្និទ្ធស្នាលបំផុត។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាការបញ្ចប់នៃការជួបគ្នារបស់អ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពីលីកា និងលោក ខៃ ប្រសិទ្ធ?",
"answer": "នៅឆ្នាំ ១៩៩២ បុត្រដំបូងរបស់អ្នកទាំងពីរបានចាប់កំណើតឡើង ដោយមានឈ្មោះថា ខៃ សិដ្ឋលីសាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលនោះ ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ចេញទៅមួយអន្លើនឹងព្រះរាជបុត្ររាជទេពី ទៅឈប់សំរាកនៅភ្នំគន្ធមាទន៍ លុះព្រឹកព្រហាមឡើង ស្តេចលីលាឆ្ពោះទៅតាមទិសឧត្តរ ខាងជើងភ្នំវិបុលនោះហោង ។ ស្តេចទៅគង់នាឆ្នេរស្ទឹង កេតុមតីនទី កាលនោះ មានថ្មើរ (១៦០) ព្រៃ១ មកថ្វាយសាច់ក្រៀម និងទឹកឃ្មុំផ្លិត ព្រះអង្គសោយលោមព្រះរាជបុត្រ ព្រះរាជទេពី ហើយព្រះអង្គស្ទាបព្រះកេសា ប្រវាយកស្នៀតសក់មាសមួយមក ព្រះរាជទានទៅថ្មើរព្រៃនោះ ហើយស្តេចនាំ ព្រះរាជបុត្ររាជទេពីទៅស្រង់ទឹក បន្ទោរបង់នូវញើសក្អែលស្រេចហើយ ស្តេចឡើងមកគង់សម្រាន្តបន្តិចនាម្លប់ជ្រៃ ស្តេចឈោងបេះផ្លែឈើមកសោយ មួយអន្លើនឹងព្រះរាជបុត្ររាជទេពីស្រេចហើយ ស្តេចទៅដល់ភ្នំនាលិកបព៌ត ដើរកន្លង អំពីនោះ ទៅដល់មុចលិន្ទស្រះស្រង់ ត្រង់មុំឧត្តរ ស្តេចដើរតាមព្រៃនោះទៅ ឃើញផ្លូវមួយតូចដើរបានតែម្នាក់ ស្តេចដើរកន្លងពីទីនោះទៅដល់ជ្រោះភ្នំមួយ ជាកំណើតនៃស្ទឹងទាំងឡាយ មានទឹកហូរពុំដែលដាច់ឡើយ ហើយព្រះអង្គដើរកន្លងរំលងអំពីភ្នំនោះទៅឯភ្នែក ដល់ឆ្នេរស្រះបោក្ខរណីនោះហោង ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរចេញទៅមួយអន្លើនឹងព្រះរាជបុត្ររាជទេពី?",
"answer": "ព្រះរាជបុត្ររាជទេពីត្រូវទៅឈប់សំរាកនៅភ្នំគន្ធមាទន៍ លុះព្រឹកព្រហាមឡើង ស្តេចលីលាឆ្ពោះទៅតាមទិសឧត្តរ ខាងជើងភ្នំវិបុលនោះហោង ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឃុំតាំងយ៉ាប ជាឃុំមួយដែលមានវ័យចំណាស់មួយផងដែលនៅក្នុងស្រុកព្រៃកប្បាសដែលពីដំបូងឡើយឃុំនេះមានប្រជាជនរស់នៅមិនច្រើនប៉ុន្មានទេពីព្រោះមិនទាន់មាន សាលារៀន ផ្លូវថ្នល់ ដែលងាយស្រួលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបញ្ជូនកូនអោយទៅរៀន និង ផ្លូវថ្នល់ពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរទើបមិនសូវមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ។",
"question": "ឃុំតាំងយ៉ាប មានប្រភេទសិក្សារបស់វាកាន់តែមួយអ្នកមិនមានទេមុខមានអ្វី?",
"answer": "សាលារៀន",
"type": "extract"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋានខួបកំនើតទី៧០០}}ស៊ីហ្គេមលើកទី១៦ ធ្វើឡើងនៅឆៀងម៉ៃប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី ១៧ ធ្នូ ១៩៩៥។ នេះជាល់កទី១ហើយដែលទីក្រុងដែលមិនមែនជារដ្ឋធានី បានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។ ការត្រលប់មកវិញរបស់កម្ពុជានិងប៊្រុយណេ ធ្វើអោយស៊ីហ្គេមលើកទី១៨ ក្លាយជាស៊ីហ្គេមដំបូងគេដែលសមាជិកទាំង១០ចូលរួមប្រកួត។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលស៊ីហ្គេមលើកទី១៦ ធ្វើឡើង?",
"answer": "ស៊ីហ្គេមលើកទី១៦ ធ្វើឡើងនៅឆៀងម៉ៃប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី ១៧ ធ្នូ ១៩៩៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក Lionel Robbins បានផ្តល់និយមន័យថា \"សេដ្ឋសាស្ត្រជាវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាពីឥរិយាបថ របស់មនុស្សឈរលើទំនាក់ទំនងរវាងសេចក្តីត្រូវការចុងក្រោយនិងធនធានកម្រ ដែលមានជម្រើសក្នុងការប្រើប្រាស់\"។ ជានិយមន័យដែលបន្ថែមន័យបន្តិចទៅលើនិយមន័យ ខាងលើដោយបញ្ជាក់ពីជម្រើសនៃសេចក្តីនេះ ដោយយោង ទៅលើការគ្របគ្រង នូវធនធាន ដោយផលិតជាវត្ថុប្រើប្រាស់ចុងក្រោយតាមវិធីប្រសើរបំផុតទៅតាមសេចក្តីត្រូវការរបស់សង្គម។ ក្នុងនេះសេដ្ឋសាស្ត្រមិនចាប់អារម្មណ៍លើទំនិញពាក់កណ្ដាលសំរេចទេ ដោយធ្វើយ៉ាងណាឲ្យតែបានទំនិញចុង ក្រោយគ្រប់គ្រាន់នឹងបំពេញសេចក្តីត្រូវការ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីនិយមន័យនៃសេដ្ឋសាស្ត្រជាវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាពីឥរិយាបថ ដែលបានផ្តល់ដោយលោក Lionel Robbins ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បុរេប្រវត្តិខ្មែរ គឺជាសម័យកាលដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ ដែលពេលនោះ មនុស្សពុំទាន់ចេះបង្កើតតួអក្សរសម្រាប់កត់ត្រាហេតុការណ៍អ្វីឡើយ។ ដើម្បីសិក្សាអំពីបុរេប្រវត្តិខ្មែរ យើងក៏ត្រូវសិក្សាអំពីទឹកដីខ្មែរដែរ។ នៅភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍កាលពីមុនធ្លាប់មានពំនើងផ្នត់កាឡេដូយាង រឺ កាឡេដុង (Plissement calédonien) និង ពំនើងផ្នត់អែរស៊ីនញាង (Plissement hercynienne) ដែលធ្វើឲ្យផុសឡើងនៅខ្ពង់រាប និង ជួរភ្នំនានាពាសពេញប្រទេសខ្មែរសព្វថ្ងៃនេះ។ បន្ទាប់មកក៏បានលិចទៅវិញដោយទឹកសមុទ្រនៅស័កទី៣។ នៅស័កទី៤ដីក៏ផុសចាប់ពីភូមិភាគហេមពាន្តរហូតដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល។ ដីខ្មែរក៏ដុះឡើងពី ៧០០ ទៅ ៨៨០ មាត្រ។ ក្នុងស័កទី៤ មានលំនាចនិងជំនោរទឹកសមុទ្រ ដែលជាមូលហេតុធ្វើឲ្យដីលិចហើយផុសឡើងវិញសាជាថ្មីម្ដងទៀត។ នៅចន្លោះពី ៦០០០០០ ដល់ ៥០០០ ឆ្នាំ មុ.គ. ទឹកសមុទ្របាននាចថយទៅពី ១៣០ ដល់ ១៨០ មាត្រ (បើប្រៀបទៅនឹងកំពស់ទឹកសមុទ្រសព្វថ្ងៃនេះ)។ អ្នកភូគព្ភវិទូខ្លះបានយល់ថា កាលណោះគ្មានសមុទ្រខណ្ឌភូមិភាគឥណ្ឌូចិន និង ប្រជុំកោះទ្វីបឥណ្ឌា (Insulinde) ស្ថិតនៅជាប់គ្នារហូតគ្មានសមុទ្រខណ្ឌដូចយើងសព្វថ្ងៃនេះទេ។ នៅប្រមាណ ១៥០០០ ឆ្នាំមុ.គ. ទឹកសមុទ្រជោរបានកំពស់ ១៥ មាត្រ ដែលបណ្ដាលឲ្យទឹកដីកម្ពុជាក្រោម និងវាលទំនាបប្រទេសខ្មែរបានលិចទៅក្នុងទឹកវិញ។ នៅសតវត្សទី៣ មុ.គ. ទឹកសមុទ្របាននាចទៅវិញបន្តិចៗម្ដង។ ឯពេលនោះ ទន្លេមេគង្គបាននាំដីល្បាប់មកចាក់បំពេញបន្តិចៗម្ដង ក្លាយជាដីសណ្ដបន្តដេញតាមទឹកសមុទ្រស្រក។",
"question": "តើទឹកសមុទ្របានប្រកាសជាច្រើនមាត្រនៅពេលណា?",
"answer": "នៅស័កទី៤",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាងវិធាវីសែនខ្លោចផ្សាក្នុងចិត្ត ដោយនឹកអាណិតប៊ុន-ធឿន។បើប្រសិនណាជានាងមានធនធានជាកម្មសិទ្ធិខ្លួនឯងវិញ ម្ល៉េះសមនាងរត់ទៅជួយគ្រួសារដែលរងគ្រោះនេះឲ្យផុតពីសេចក្តីទោសទុក្ខ...បើនឹងសម្លឹងទៅចិត្តម៉ែខ្លួន?...នាងក៏គ្មានរំពឹងសោះឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺនាងក៏គ្មានរំពឹងសោះឡើយ?",
"answer": "បើនឹងសម្លឹងទៅចិត្តម៉ែខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករម្ខាងទៀត ដែលមិនបានជួយក្នុងការសង់ឱ្យឡើងខ្ពស់ បើត្រូវការយកសំណង់នោះទុកជារបស់អឌ្ឍសិទ្ធិ នៃខ្លួនដែរ ត្រូវចេញថ្លៃសំណង់ ដែលលើកឱ្យខ្ពស់ពាក់កណ្ដាលបូកនឹងពាក់កណ្ដាល នៃថ្លៃដី ដែលសង់ជញ្ជាំងលើសពីកំរាស់ដើមនោះ ។",
"question": "តើកម្មសិទ្ធិករម្ខាងទៀតត្រូវចេញមិនអ្វីដែលលើកឱ្យខ្ពស់ពាក់កណ្ដាលបូកនឹងពាក់កណ្ដាលនៃដែល?",
"answer": "ថ្លៃសំណង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "(១១៧, ១១៨) ក្សិណនោះកូវ សម្តេចព្រះរាជមទ្រីរាជបុត្រីស្រីរ័ត្ន ព្រះនាងលើកព្រះហស្ថប្រណម្យ ក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះមហាក្សត្រាធិរាជប្រសើរអើយ ព្រះអង្គតែងទ្រង់ចម្រើនអ្នកស្រីពិរាស្ត្រ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលនោះពិរោះក្តាត់ ។ បពិត្រអម្ចាស់អើយ រីត្រង់ទុក្ខភ័យនោះ អញខ្ញុំនឹងអធ្យោគទៅនឹងប្តីអញខ្ញុំ ៗនឹងចងក្បិនឲ្យខ្ជាប់ ហើយអញខ្ញុំនឹងដើរ ទៅមុន (១១៩) ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ នឹងពារបញ្ជាន់បែនកិនទៅ ទោះទាំងព្រៃបបុស ត្រែង អំពៅព្រៃក្តី ស្មៅសសិត ស្បូវក្លាំង ស្បូវរណ្តាស ស្មៅដំណេកទន្សាយក្តី ស្មៅយាប្លងក្តី ក៏អញខ្ញុំនឹងទន្ទ្រានច្រានពានទៅមុន មិនឲ្យដិត ត្រូវព្រះបាទាព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរព្រះស្វាមីអញខ្ញុំឡើយ ។ បពិត្រអម្ចាស់អើយ អ្វីកម្រនៅនាព្រៃនោះ ក៏អញខ្ញុំមិនឲ្យ ព្រះអង្គព្រួយលំបាកឡើយ រីក្តីលំបាកមាននៅត្រង់ណា ក៏អញខ្ញុំធានាត្រង់នោះ មិនឲ្យព្រះរាជបុត្រលំបាក តែមួយអង្គឯងឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាឈានឹងទៅមុនព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "អញខ្ញុំនឹងទន្ទ្រានច្រានពានទៅមុន មិនឲ្យដិត ត្រូវព្រះបាទាព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ព្រះស្វាមីអញខ្ញុំឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងរូបមន្តនេះមុំត្រង់កំពូល C គឺជាមុំឈមនឹងជ្រុងមានរង្វាស់ c ។ ទ្រឹស្តីបទនេះអាចបង្ហាញដោយចែកត្រីកោណជាពីរបំនែកត្រីកោណកែង រួចប្រើទ្រឹស្តីបទពីតាករ។ ទ្រឹស្តីបទកូស៊ីនុសត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ក្នុងការកំនត់ប្រវែងជ្រុងមួយនៃត្រីកោណនៅពេលគេស្គាល់ជ្រុងឈម និង មុំមួយ។ គេអាចប្រើវាដើម្បីរកកូស៊ីនុសនៃមុំមួយនៅពេលដែលគេស្គាល់ប្រវែងជ្រុងទាំងអស់នៃត្រីកោណ។",
"question": "ទ្រឹស្តីបទណាដែលអាចប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ក្នុងការកំនត់ប្រវែងជ្រុងមួយនៃត្រីកោណនៅពេលគេស្គាល់ជ្រុងឈមនិងមុំមួយ?",
"answer": "ទ្រឹស្តីបទកូស៊ីនុស",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឯបុរសដែលមានជំងឺជាទម្ងន់ កំពុងដេកស្ដូកស្ដឹងនៅលើដំណេកនេះឈ្មោះ \"ចឺម\" កំពុងតែធ្លាក់ខ្លួនទៅជាចំណីអាហារនៃរោគជរា យូរៗគាត់ដកដង្ហើមធំវែងៗ ហើយគាត់ខំបើកភ្នែកក្រឡេកមើលទៅពាសពេញទាំងល្វែងបន្ទប់ដេក រួចភ្នែកទាំងគូរបស់គាត់សម្លឹងទៅចំមុខក្មេងកំឡោះម្នាក់ ដែលអង្គុយនៅក្បែរខាងខ្លួនគាត់។ ឯក្មេងកំឡោះនោះឈ្មោះចៅ \"ចិត្រ\" ជាកូនបណ្ដូលចិត្តរបស់គាត់ ហើយជាអ្នកទទួលវង្សត្រកូលរបស់គាត់តទៅអនាគតផង ទើបគាត់ខំញញឹមទាំងក្រៀមក្រំ ប្រឹងនិយាយដោយសូរសំឡេងញ័រៗ ថា \"ចិត្រ\" កូនមាសថ្លៃឪពុក! យប់យន់ណាស់ហើយមិនទាន់ទៅដេកទេឬ? ទៅកូន! ទៅដេកទៅ \"តា ចឺម តឿនបង្ខំឱ្យកូនទៅដេក ក្រែងអត់ងងុយទៅជាឈឺចាប់\" ។",
"question": "តើឯក្មេងកំឡោះណាមួយដែលជាបណ្ដូលចិត្តនៃឯបុរសមានជំងឺមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ចិត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកបើកបរត្រូវប្រើល្បឿនអតិបរមា ៧០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ចំពោះយានយន្តដែលមានទម្ងន់សរុបអតិបរមាមិនលើសពី៣,៥តោន និងលើសពី៣,៥តោន ចំពោះរថយន្តប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធហ្រ្វាំងទប់នឹងភាពគាំងកង់។ល្បឿនអតិបរមាត្រូវកំណត់ត្រឹម ៦០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងចំពោះយានដែលមានទម្ងន់សរុបអតិបរមាលើស៣,៥តោន ដែលគ្មានប្រព័ន្ធហ្រ្វាំងទប់នឹងភាពគាំងកង់។",
"question": "ល្បឿនអតិបរមាដែលអ្នកបើកបរត្រូវប្រើគឺជាអ្វី?",
"answer": "៧០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះវិហារ ឬប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ និងខៅផ្រៈវិហាន ជាភាសាថៃមានន័យថាប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ។ ខៅមានន័យថាភ្នំ ចំណែកពាក្យ ផ្រៈវិហានមកពីភាសាខ្មែរថាព្រះវិហារ ដែលភាសាសំស្រ្គឹតថាវិហារៈ។ តាមសិលាចារឹកប្រាសាទព្រះវិហារឈ្មោះតាមលិង្គ ដែលតម្កល់ទុកនៅទីនេះ មានឈ្មោះថា ប្រាសាទស្រី សិខារិស្វរៈ ដែលមានន័យថាម្ចាស់នៃកំពូលភ្នំ។ ប្រាសាទព្រះវិហារជាប្រាសាទហិណ្ឌូ។",
"question": "យ៉ាងណាជាភាសាទព្រះវិហារមានឈ្មោះជាច្រើន?",
"answer": "ប្រាសាទព្រះវិហារមានឈ្មោះជាច្រើន ជាធម្មតាផ្លូវការមាន ប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ខៅផ្រៈវិហាន ប្រាសាទស្រី សិខារិស្វរៈ និងប្រាសាទហិណ្ឌូ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រព្យមួយចំនួនរបស់រដ្ឋ ឬ របស់សមូហភាពដែនដីសាធារណៈ ដែលត្រូវបានដាក់នៅក្រោមរបបគតិយុត្តពិសេសគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ ។ ទ្រព្យមួយចំនួនទៀតត្រូវគ្រប់គ្រងដូចកម្មសិទ្ធិឯកជន និង អាចជាកម្មវត្ថុ នៃកិច្ចការជំនួញ គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ ។",
"question": "តើទ្រព្យមួយចំនួនរបស់រដ្ឋ ឬ សមូហភាពដែនដីសាធារណៈ ត្រូវបានដាក់នៅក្រោមរបបដែលខ្លីមួយ?",
"answer": "គតិយុត្តពិសេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចៅចិត្រនិយាយសុំខ្លួនថា៖ សូមកុំប្រើឲ្យខ្ញុំបាទទិញឡើយ ឃុន ! ហើយនិយាយតទៅទៀតថា៖ តាំងពីខ្ញុំបាទកើតមក ខ្ញុំបាទមិនដែលទិញត្រីសាច់ ឬ បន្លែបង្ការអ្វីទេ ក្រែងឃុនបន្ទោស ថាទិញថ្លៃពេក ដ្បិតខ្ញុំបាទមិនចេះតថ្លៃទិញត្រីទេ ទានប្រោស ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាផ្នែកសំខាន់នៃចៅចិត្រនិយាយសុំខ្លួន?",
"answer": "សូមកុំប្រើឲ្យខ្ញុំបាទទិញឡើយ ឃុន !",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក៏ដូចជាការរៀបចំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិដើម្បីត្រួតពិនិត្យមើលការរីករាលដាលនៃមេរោគឆ្លង ដូចជា ជម្ងឺសារស៍ ជម្ងឺគ្រុនចាញ់ ជម្ងឺអេដស៍ អង្គការសុខភាពពិភពលោកក៏បានជួយឧបត្ថម្ភដល់កម្មវិធីបង្ការ និង ព្យបាលជម្ងឺទាំងនេះដែរ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកក៏បានជួយទំនុកបម្រុងចំពោះការអភិវឌ្ឍ និង ការចែកចាយវ៉ាក់សាំង រោគវិនិច្ឆ័យខាងផ្នែកឧសថកម្ម និង ថ្នាំ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព និង សុវត្ថិភាពផងដែរ។ ក្រោយពីប្រមាណពីរទសវត្សក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជម្ងឺអុតធំ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៨០ ថា ជម្ងឺនេះត្រូវបានកំចាត់ចោលហើយ។ នេះគឺជាជម្ងឺលើកដំបូងបង្អស់ដែលត្រូវបានបំបាត់ចោលដោយសារស្នាដៃមនុស្ស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការរៀបចំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិដើម្បីត្រួតពិនិត្យមើលការរីករាលដាលនៃមេរោគឆ្លងជម្ងឺសារស៍, ជម្ងឺគ្រុនចាញ់, ជម្ងឺអេដស៍ និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រុងកំពង់ចាមចែកចេញជា៤សង្កាត់មានចំនួន៣១ភូមិ ដែលស្ថិតនៅជាប់ដងទន្លេមេគង្គត្រើយខាងលិចតភ្ជាប់ទៅត្រើយខាងកើតទន្លេមេគង្គនៃស្រុកត្បូងឃ្មុំរបស់ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដោយស្ពានគីហ្សូណា ដែលកជាជំនួយឥតសំណងរបស់ប្រទេសជប៉ុន ហើយស្ពាននេះអាចសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរទៅបណ្តាលខេត្តនានាដូចជា ខេត្តក្រចេះ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ខេត្តរតនៈគីរី និថខេត្តមណ្ឌលគីរី។",
"question": "តើក្រុងកំពង់ចាមចែកចេញជាអ្វីខ្លះនៃស្រុកត្បូងឃ្មុំ?",
"answer": "៣១ភូមិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "លំដាប់នោះ សម្តេចព្រះនាងមទ្រី ក្រាបទូលថ្លែងហេតុអស្ចារ្យទាំងអម្បាលណោះ ដែលព្រះនាងបានទតឃើញ ជាក់ស្តែងរួចហើយ ទើបព្រះនាងទ្រង់អនុមោទនាទានបារមីនៃព្រះមហាសត្វ ក្រាបទូលសូត្រជាបាទព្រះគាថា ថា នាកាលអញខ្ញុំទៅស្វែងរកផ្លែឈើក្នុងព្រៃ អំពីព្រឹកម្សិលមិញនោះ យល់ចំឡែកអស្ចារ្យ ទាំងមហាមេឃក៏មមីរទទឹម ទាំងភ្នំ ក៏ក្រើក មានសូរស័ព្ទបន្លឺលាន់កងរំពង ទៅដល់ឋានសួគ៌ទេវលោកនាយ ផ្លេកបន្ទោរពុំជួនកាល សឹងដ៏ដាលច្រវាត់ អម្ចាស់ខ្ញុំអើយ នេះមិនគឺអ្នកណាឡើយ គឺសេចក្តីអស្ចារ្យទានបារមីនៃព្រះអង្គមិនខានឡើយ ។",
"question": "សម្តេចណាដែលបានទតឃើញព្រះនាងមទ្រីក្រាបទូលថ្លែងហេតុអស្ចារ្យទាំងអម្បាល?",
"answer": "ព្រះមហាសត្វ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប័ណ្ណ ឬ ឯកសារសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ឬ របស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ ដែលចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឱ្យដល់បុគ្គលឯកជន ត្រូវទុកជាមោឃៈ និង គ្មានតម្លៃគតិយុត្ត ។ ភ្នាក់ងារ ដែលចេញប័ណ្ណ ឬ ឯកសារសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់នេះត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ទាំងខាងស៊ីវិល និង ព្រហ្មទណ្ឌ ។ អាជ្ញាធរ ដែលព្រងើយកន្តើយចំពោះការរំលោភខុសច្បាប់តាមរបៀបនេះ ដែលខ្លួនបានដឹងចាត់ទុកជាអ្នករួមគំនិត ហើយត្រូវទទួលទោសដូចគ្នានឹងចារីដែរ ។",
"question": "មើលទៅកាន់អត្ថបទ តើប័ណ្ណ ឬ ឯកសារសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់មានអ្វីមួយដែលត្រូវទុកជាមោឃៈ?",
"answer": "គ្មានតម្លៃគតិយុត្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទើបតែនៅស.វទី១៩វិញទេ ដែលរូបវិទ្យាផ្ដល់កំនើតអោយបច្ចេកទេសវិញនោះ។ ឧទាហរណ៍ ករណីឡាស៊ែរ មិនអាចត្រូវបានបង្កើតទេ បើគេមិនបានយល់ច្បាស់ពី មេកានិចកង់ទិច និងលក្ខណៈជារលក របស់ពន្លឺ។ បច្ចេកទេសផលិត គ្រាប់បែកអាតូមិក និង គ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែន បានដោយសារចំនេះដឹងពីរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុនៅស.វទី១៩វិញទេ ដែលរូបវិទ្យាផ្ដល់កំនើតអោយបច្ចេកទេសវិញនោះ?",
"answer": "បច្ចេកទេសវិញនោះបានដោយសារចំនេះដឹងពីរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ ដែលផលិតគ្រាប់បែកអាតូមិក និងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស្រ័យហេតុនេះ អ្នកនិពន្ធគប្បីតម្រង់បញ្ញាតែងរឿង ទោះជារឿងប្រលោមលោកសាមញ្ញក្តី ទោះជារឿងប្រលោមលោកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្តី ច្នៃយ៉ាងណាឲ្យជនរួមជាតិមានសតិសម្បជញ្ញៈ ភ្ញាក់រលឹកឡើងដឹងខ្លួនថាជាមនុស្ស មនុស្សមានសិទ្ធិស្មើមនុស្សឯទៀត មានសេរីភាពតាមលំអានសកលលោកនិងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ធ្វើយ៉ាងនេះគឺជួយដំណើរការអ្នកនយោបាយ(មានរាជរដ្ឋាភិបាលជាដើម)ឲ្យងាយក្នុងការរៀបចំសង្គមយើងឲ្យមានវឌ្ឍនធម៌ និងសន្តិភាពដែលមនុស្សលើសកលលោកស្រឡាញ់គ្រប់ៗគ្នា។",
"question": "តើការនិពន្ធគប្បីតម្រង់បញ្ញានិងរឿងប្រលោមលោកមានគោលបំណងអ្វី?",
"answer": "ធ្វើយ៉ាងនេះគឺជួយដំណើរការអ្នកនយោបាយឲ្យងាយក្នុងការរៀបចំសង្គមយើងឲ្យមានវឌ្ឍនធម៌ និងសន្តិភាពដែលមនុស្សលើសកលលោកស្រឡាញ់គ្រប់ៗគ្នា។",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងរាជធានីនេះ ទ្រង់បានចាត់ឱ្យពូនភ្នំយឝោធរគីរី គឺប្រាសាទបាពួន ឬ«ភ្នំដែលរលំបាក់បែក» និងឱ្យសង់ប្រាសាទភិមានអាកាស «ព្រះរាជវាំងសំបូរទៅដោយខ្យល់» ប្រាសាទនេះសង់រួចនៅក្រោមរជ្ជកាលព្រះរាជាដែលសោយរាជ្យបន្ដពីព្រះអង្គ។ នៅខាងក្រៅរាជធានីពីខាងកើត ទ្រង់បានចាត់ឱ្យកសាងយឝោធរាឝ្រម «អាវាសរបស់យឝោ»។",
"question": "តើអាវាសរបស់យឝោគឺជាអ្វី?",
"answer": "យឝោធរាឝ្រម",
"type": "extract"
},
{
"context": "អត្ថបទនេះគឺជាបញ្ជីរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងរដ្ឋអនិស្សរភាពនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក។ រដ្ឋអធិបតេយ្យចំនួន ៥៦ (៥៤ ជារដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ) គឺមានវត្តមាននៅលើទ្វីបអាហ្រ្វិកសព្វថ្ងៃ — បូករួមទាំងរដ្ឋអនិស្សរភាពចំនួនពីរ ទឹកដីបរទេសនៅលើទ្វីប និងអនុជាតិតំបន់ចំនួនប្រាំបួនរបស់រដ្ឋអធិបតេយ្យបរទេស។",
"question": "រដ្ឋអធិបតេយ្យនៅទ្វីបអាហ្រ្វិកមានប៉ុន្មានជាធម្មជាតិ?",
"answer": "រដ្ឋអធិបតេយ្យនៅទ្វីបអាហ្រ្វិកមានជាធម្មជាតិចំនួន ៥៦ (៥៤ ជារដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ) និងរដ្ឋអនិស្សរភាពចំនួនពីរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វាមួយនោះ ទ្រង់យកអាវុធសម្រាប់អង្គ ទៅលាក់ទុកលើមែកឈើ ហើយនាំគ្នាចូលទៅកាន់ក្រុងវិរាជ ដើម្បីនឹងលាក់ខ្លួនពួនពឹងអាត្មានៅក្នុងក្រុងនោះ ឲ្យផុតភ័យន្តរាយ ព្រោះហេតុថា តាមខសញ្ញាការនិរទេស បញ្ញត្តិទុកថា បើពួកគោរពទៅប្រទះឃើញខ្លួនក្នុងរវាងសន្យានេះសោត ពួកបាណ្ឌវតោងត្រឡប់ទៅដើរព្រៃជាថ្មីវិញ ១២ ឆ្នាំទៀត ខត្រង់នេះពួកបាណ្ឌវត្រូវបតិបត្តិនិងប្រយ័ត្នអង្គឲ្យមែនទែនតាមការ ។",
"question": "តើវាដែលទ្រង់យកអាវុធសម្រាប់អង្គ ទៅលាក់ទុកលើមែកឈើ ហើយនាំគ្នានឹងក្រុងវិរាជ ដើម្បីលាក់ខ្លួនពួនពឹងអាត្មា នៅក្នុងក្រុងនោះ ឲ្យផុតភ័យន្តរាយ ព្រោះហេតុជាច្រើន?",
"answer": "បាណ្ឌវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សារព័ត៌មានមិនត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយ ឬផ្សាយបន្តការមិនពិតដែលជាការជេរប្រមាថ ការមើលងាយដល់ស្ថាប័នជាតិ ការផ្សាយបែបនេះអាចត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ពីរលានរៀល (២.០០០.០០០រៀល) ទៅដប់លានរៀល (១០.០០០.០០០រៀល)។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតដែលជាការជេរប្រមាថ ការផ្សាយបែបនេះមានជំនាញមួយ?",
"answer": "ការផ្សាយបែបនេះអាចត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពីរីល២.០០០.០០០ដល់ដប់លានរៀល (១០.០០០.០០០រៀល)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចៅចិត្រនិយាយសើចសោះកក្រោះថា៖ \"ទានប្រោស! នៅទីនេះ ខ្ញុំបាទរកការធ្វើមិនទាន់បានទេ, ការងារគ្រប់ផ្នែកហាក់ដូចជាខ្ពស់ជាងចំណេះរបស់ខ្ញុំបាទ ដែលបានខំរៀនសូត្រមកដូចជាច្រើនណាស់ ហាក់ដូចគ្រាន់ប្រើការបានត្រឹមតែមើលសំបុត្រស្នាមបន្តិចបន្តួច, មើលឈ្មោះហាងរានផ្សេងៗ និងមើលប្រូក្រាមតាមរោងកុន-ល្ខោនប៉ុណ្ណោះ!\"។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីចៅចិត្រនិយាយសើចសោះកក្រោះ លើការងារគ្រប់ផ្នែកហាក់ដូចជាខ្ពស់ជាងចំណេះរបស់គាត់ និងការមើលមនុស្សជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការចេះដឹង កើតឡើងដល់បុគ្គលពាល គ្រាន់តែដើម្បីសេចក្ដីវិនាសប៉ុណ្ណោះ រមែងញ៉ាំងបញ្ញាឲ្យធ្លាក់ចុះ បំផ្លេចបំផ្លាញចំណែកធម៌សគឺ កុសលរបស់បុគ្គលពាលនោះ ។ ភិក្ខុពាល រមែងប្រាថ្នានូវសេចក្ដីសរសើរ ដែលមិនមាន (ក្នុងខ្លួន) ផង នូវការធ្វើក្នុងខាងមុខ គឺជាប្រមុខ ក្នុងពួកភិក្ខុផង នូវភាពជាឥស្សរៈ ក្នុងអាវាសទាំងឡាយផង នូវការបូជាទាំងឡាយ ក្នុងត្រកូលនៃជនទាំងឡាយដទៃផង ភិក្ខុពាល តែងមានសេចក្ដីត្រិះរិះថា គ្រហស្ថ និងបព្វជិតទាំង ២ ពួក ចូរសំគាល់នូវកិច្ចដែលមនុស្សដទៃធ្វើហើយ ថាជាកិច្ចរបស់អញវិញ អំណាចដ៏ក្រៃលែងរបស់អញ ចូរមានក្នុងកិច្ចតូច ធំ ណាៗមួយ (កាលបើយ៉ាងនេះ) ឫស្យា និងមានះ រមែងចម្រើន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចេះដឹងរបស់បុគ្គលពាល ដែលជាបំផ្លេចបំផ្លាញចំណែកធម៌សគឺ កុសលរបស់បុគ្គលពាលនោះ និងសេចក្ដីសរសើរដែលមិនមានផង និងការធ្វើក្នុងខាងមុខគឺជាប្រមុខ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទុកអគ្គីសនីត្រូវបានរកឃើញដោយជនជាតិក្រិចបុរាណ ដែលបានសង្កេតឃើញថាការកកិតរបស់រោមសត្វ ជាមួយសារធាតុផ្សេងៗ បង្កើតជាភាពអលំនឹងរបស់បន្ទុកអគ្គីសនី (បាតុភូតអគ្គីសនីកម្មដោយកកិត) ។ ជនជាតិក្រិចក៏បានសំគាល់ឃើញថាឡេវធ្វើអំពីអំប៊្រឹ ផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនីអាចឆក់ទាញវត្ថុស្រាលៗដូចជាសរសៃសក់បាន។ ពួកគេក៏ឃើញផងដែរថាបើសិនជាគេកកិតអំប៊្រឹ រយៈពេលយូរ គេអាចបានបន្សាយផ្កាភ្លើង។",
"question": "ជនជាតិក្រិចបុរាណបានសង្កេតឃើញអ្វីដែលបង្កើតជាភាពអលំនឹងរបស់បន្ទុកអគ្គីសនី?",
"answer": "ការកកិតរបស់រោមសត្វ ជាមួយសារធាតុផ្សេងៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៩៣ មានកើតវិបត្តនៅឯមាត់ទន្លេចៅព្រះញា ទូកចំបាំងរបស់បារាំងបានចូលមកដល់តំបន់ការពាររបស់សៀម និងរហូតដល់ក្រុងទេពមហានគរ (បាងកក)។ បារាំងបានដាក់ឱសានវាទឲ្យថៃបដិបត្តតាមនាថ្ងៃទី២០ កក្កដា ដោយទុកពេលឲ្យ៤៨ម៉ោង ចំណែកឯខាងថៃវិញបានឆ្លើយតបនៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា តែមិនបានបំពេញបំណងរបស់បារាំងទេ ហេតុដូចនេះនាថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា បារាំងក៏បានប្រកាសផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងផ្នែកការទូតជាមួយថៃ។ ពីរថ្ងៃក្រោយមកគឺនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា បារាំងក៏បានបញ្ជូនមេបញ្ជាការជើងទឹកតំបន់ខាងកើតឲ្យព័ទ្ទឡោមឈូងសមុទ្ទថៃ ចាប់តាំងពីហ្លេមចៅលាយ (แหลมเจ้าลาย) រហូតដល់បរិវេណហ្លេមក្របាំង (แหลมกระบัง) និងនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា បារាំងក៏បានប្រកាសបិទឡោមឈូងសមុទ្ទថៃជាលើកទី២ ដោយពង្រីកបន្ថែមបរិវេណកោះសាម៉េត រហូតដល់ហ្លេមលិង (แหลมลิง) ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យថៃត្រូវទទួលយកឱសានវាទរបស់បារាំង។",
"question": "តើបារាំងបានបញ្ជូនមេបញ្ជាការជើងទឹកន�ងណាស់?",
"answer": "តំបន់ខាងកើតឲ្យព័ទ្ទឡោមឈូងសមុទ្ទថៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "(១៧១) អើ! សំឡាញ់យើង ក៏មាននៅនាឋាននោះ ល្មមទុកចិត្តផ្ញើទ្រព្យក៏បានអេះ គាត់គិតស្រេចហើយ ទើបគាត់យក មាសមកច្រកថង់ ចងខ្ជាប់ស្រេចហើយ ពុំលង់ឡើយ តាព្រឹទ្ធាចារ្យ យកទៅផ្ញើរនឹងត្រកូលព្រាហ្មណ័ប្តីប្រពន្ធទាំងពីរនាក់ ទើបតាជូជក គាត់និយាយផ្តាំថា នែសំឡាញ់អើយ មាសអញ ១០០តម្លឹងនេះ អញសុំផ្ញើរនឹងអ្នក បើអញសុខសប្បាយ ពុំគ្រុនរងាទេ អញវិលមកដល់កាលណា អញនឹងសុំយកអំពីអ្នក ក្នុងកាលនោះ ។ ឯត្រកូលព្រាហ្មណ៍ទាំងពីរ រាប់មើល ឃើញជាក់ហើយ ក៏ទទួលយកមាសតាព្រឹទ្ធាចារ្យទៅរក្សាទុក ។ ឯតាជូជក គាត់ទៅស្វែងរកលាភសព្វឋាន ឲ្យបានវិញទៀតហោង ។ បពិត្រអើយ រីឯមាសតាជូជកដែលគាត់ផ្ញើរឲ្យត្រកូលព្រាហ្មណ៍នោះថែរក្សា ឧបមាបីដូច អ្នកយកភ្លើងមកដាក់ក្នុងផ្ទះ ឲ្យកើតក្តៅក្រហាយពុំក្សេមក្សាន្ត ទោះទ្រព្យរបស់អំពីដើមប៉ុន្មានៗ ក៏យកចេញចាយ ពុំមានសេសសល់សំណល់ដល់តិចឡើយ ហើយវាកើតជាទុព៌លពន់ប្រមាណ មានតែខ្លួនប្រាណប្តីប្រពន្ធ និងកូនក្រមុំ១ ជាបីនាក់ ទើបគិតថា មាសតាព្រឹទ្ធាចារ្យដែលគាត់ផ្ញើរនឹងយើងនោះ ឥឡូវ គាត់បាត់យូរឆ្នាំណាស់ហើយ (១៧២) ពុំនោះ ក្រែងគាត់ស្លាប់បាត់ខ្ចាត់ខ្ចាយ ទើបពុំឃើញវិលមកទារមាសវិញឡើយ បើដូច្នោះហើយ មានតែយើងនឹងយកមាសនោះ ទៅទិញឆីចុក លក់ទំនិញ បើគាត់វិលមកកាលណាមិញ សឹមយើងរកសងគាត់វិញ គិតស្រេចហើយ ពុំលង់ឡើយ ក៏យកមាសទៅចាយវាយ ឆីចុកអស់ទៅ ឥតសេសសល់សំណល់ដល់តិចឡើយ ។",
"question": "តើអ្នកណាចាប់ទុកមាសមកច្រកថង់ជាមួយនឹងតាព្រឹទ្ធាចារ្យ?",
"answer": "តាជូជក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសុមៈគីរីរម្យ ដែលគ្រប់គ្នាស្គាល់ថាជា ឧទ្យានជាតិគិរីរម្យ (Kirirom National Park) ជាឧទ្យានជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលស្ថិតនៅចំងាយ១១២គមពីរាជធានីភ្នំពេញ តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ទៅកាន់ក្រុងព្រះសីហនុ។ ឧទ្យានជាតិគិរីរម្យស្ថិតនៅក្នុង ភូមិដំរីផុង ឃុំគិរីរម្យ ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ឧទ្យានជាតិគីរីរម្យលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីដែលមានព្រៃឈើប្រមាណ៨ម៉ឺនហិចតា។",
"question": "យ៉ាងណាជាឧទ្យានជាតិគិរីរម្យ (Kirirom National Park)?",
"answer": "គិរីរម្យ (Kirirom National Park) ជាឧទ្យានជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលស្ថិតនៅចំងាយ១១២គមពីរាជធានីភ្នំពេញ តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ទៅកាន់ក្រុងព្រះសីហនុ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មកដល់ឆ្នាំ ១៨៦៧ បារាំង និងសៀមបានស្រុះស្រួលយល់ព្រមចំពោះបញ្ហាខ្មែរ ដែលពីមុនមកមានទំនាស់ដោយសារសៀមមានអង់គ្លេសនៅពីក្រោយ ឯបារាំងចង់ផ្ទេរការកាន់កាប់ខ្មែរពីសៀម។ ម្យ៉ាងទៀត បរិយាកាសធូរស្រាលខ្លះៗ បានកើតមានឡើងរវាងបារាំង និងអង់គ្លេស ព្រោះ ប្រទេសទាំងពីរបានក្លាយទៅសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងការប្រឆាំងនឹងចិន គឺចលនាថាយភិង (ឈ្មោះសមាគមសម្ងាត់នៅប្រទេសចិន ងើបឡើងប្រឆាំង នឹងអ្នកកាន់អំណាចជាតិផង និងពួកបរទេសផង)។ សន្ធិសញ្ញាថ្ងៃទី ១៥ កក្កដា ១៨៦៧ មានន័យថាបារាំងព្រមប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាបទៅឲ្យសៀម។ ឯសៀមព្រមទទួលស្គាល់សិទ្ធិរបស់បារាំងក្នុងការដាក់របបអាណាព្យាបាលមកលើកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងទៀតបារាំងសន្យាថាមិនបញ្ចូលប្រទេសខ្មែរជាអាណានិគមដូចកម្ពុជាក្រោមឡើយ។",
"question": "តើសៀមទទួលសិទ្ធិអ្វីពីបារាំងនៅឆ្នាំ ៧៦៧មាន់?",
"answer": "សិទ្ធិរបស់បារាំងក្នុងការដាក់របបអាណាព្យាបាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "បទចម្រៀងឥតព្រាងទុក គឺជាអនុស្សាវរីយ៍របស់លោក ពៅ-ស៊ីផូ ជាមិត្តរបស់លោកពេលជួបស្រី ម្នាក់នៅក្នុងរង្គសាលដោយចៃដន្យ។បទនេះត្រូវបានលោកយកទៅកសាងជាខ្សែភាពយន្តមានឈ្មោះថា ចម្រៀងឥតព្រាងទុក ដែលសម្តែងដោយលោក ជា-យុទ្ធថន អ្នកស្រី វីជ្ជរ៉ា-ដានី អ្នកស្រី រស់-សេរីសុទ្ធា ផលិតដោយខ្លួនលោក ស៊ិន-ស៊ីសាមុត ផ្ទាល់ និងបានបញ្ចាំងនៅរោងភាពយន្តហេមជាតិ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលលោកពៅ-ស៊ីផូជួបស្រីម្នាក់នៅក្នុងរង្គសាល?",
"answer": "លោកពៅ-ស៊ីផូត្រូវទទួលបានបទចម្រៀងឥតព្រាងទុក ដែលជាអនុស្សាវរីយ៍របស់គាត់ ជាមិត្តរបស់គាត់ នៅក្នុងរង្គសាលដោយចៃដន្យ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងការជួបជុំមួយដើម្បីទទួលស្វាគមន៍ដំណើរវិលត្រឡប់របស់លោកស្រីប៊ូតូ នៅទីក្រុងការ៉ាជី នាថ្ងៃទី ១៨ តុលា ២០០៧ មានការវាយប្រហារគ្រាប់បែកពីរប្រកិតៗគ្នា ក្រោយពីការមកដល់ និងចាកចេញពីប្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិជីនណាហ៍ (Jinnah International Airport) របស់លោកស្រី។ លោកស្រីមិនបានរងរបួសក្នុងការផ្ទុះគ្រាប់បែកនោះទេ ប៉ុន្តែក្រោយមកគេបានដឹងថាមានមនុស្ស ១៣៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងយ៉ាងហោច ៤៥០ នាក់ទៀតបានរងរបួសនៅក្នុងការវាយប្រហារអត្តឃាតមួយ។ ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ទាំងនោះក៏មានយ៉ាងហោចណាស់ កងការពារ ៥០ នាក់មកពីគណបក្សប្រជាជនប៉ាគីស្ថាន និងភ្នាក់ងារប៉ូលិស ០៦ នាក់ផងដែរ។",
"question": "នៅថ្ងៃណាដែលមានការវាយប្រហារគ្រាប់បែកពីរប្រកិតៗគ្នារបស់លោកស្រីប៊ូតូ?",
"answer": "១៨ តុលា ២០០៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "តារាងខាងលើនេះ គឺជាទិន្នន័យស្តីពីការប្រមូលផលស្រូវប្រចាំខេត្តកំពតចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ ២០០៨។ តាមតារាងខាងលើបង្ហាញឲ្យឃើញថា ការប្រមូលផលស្រូវវស្សា មានបរិមាណច្រើនលើសលប់ជាងស្រូវប្រាំង និងស្រូវនៅតាមតំបន់ខ្ពង់រាប។ គេអាចប្រមូលផលស្រូវវស្សាបានជាង ២ សែនតោន ក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ខ្ពស់ជាង ១៩០ ដងលើស្រូវប្រាំង។ រហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០០៨ ទិន្នផលស្រូវវស្សាទទួលបានជាង ២ សែន ២ ម៉ឺនតោន។ បើពិនិត្យឲ្យជាក់លាក់ទៅលើទិន្នន័យនៃការប្រមូលផលស្រូវវស្សា យើងឃើញថា ផ្ទៃដីបង្កបង្កើនផល បានធ្លាក់ចុះពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺពី ១៧ សែនហិចតា មកនៅត្រឹមតែ ១១ សែនហិចតា។ ផ្ទុយទៅវិញ ទាំងផ្ទៃដីប្រមួលផលស្រូវជាក់លាក់ ទិន្នផលស្រូវសរុបបានកើនឡើងឥតឈប់ឈរ។ ពីរឆ្នាំចុងក្រោយ ការប្រមូលផលប្រព្រឹត្តិទៅបានស្ទើរតែគ្រប់ផ្ទៃដី ដោយទទួលបានទិន្នផល ១០០% ហើយជាមធ្យម ស្រែមួយហិចតា ប្រមូលផលបាន ២ តោន។ ឯតំបន់ខ្ពង់រាបវិញ ក៏មិនអន់ដែរ ផ្ទៃដីបង្កបង្កើនផលបានកើន ឡើងទ្វេដងក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ ២០០៦ ដោយក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ គេអាចប្រមូលផលស្រូវបាន ២ តោន ក្នុងមួយហិចតា។ សរុបទៅ ការប្រមូលផលស្រូវ ហាក់ដូចជាធ្លាក់ចុះបន្តិចក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ដែលអាច បណ្តាលមកពីការយឺតយ៉ាវនៃរបបទឹកភ្លៀង សត្វមមាចត្នោត និងកត្តាអាកាសធាតុមួយចំនួនទៀត។",
"question": "តើការប្រមូលផលស្រូវវស្សាបានបណ្តាលមកពីអ្វីជាងគេ?",
"answer": "ការយឺតយ៉ាវនៃរបបទឹកភ្លៀង, សត្វមមាចត្នោត និងកត្តាអាកាសធាតុមួយចំនួនទៀត",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាជវង្សហូ ហូគុយលី ញាតិរបស់ព្រះជាយាចក្រពត្ដិរាជវង្សចឺន បង្កើតមូលដ្ឋានអំណាចរបស់ខ្លួនដោយការធ្វើជាមេទ័ពធ្វើសង្រ្គាមជាមួយពួកចាមខាងត្បូង ក្រោយមកបានធ្វើរដ្ឋប្រហារដណ្ដើមអំណាចពីចក្រពត្ដិរាជវង្សចឺន ហើយព្យាយាមកម្ចាត់ខ្សែរាជវង្សដែលនៅសេសសល់។ ក្រោយមកឡើងគ្រងរាជតាំងទាយាទរបស់ខ្លួនឱ្យធ្វើជាចក្រពត្ដិនាពេលក្រោយមក រាជវង្សចឺនបានទៅសុំជំនួយពីរាជវង្សចិន ធ្វើឱ្យចិនបញ្ជូនកងទ័ព ចូលលមកផ្ដួលរំលំរាជវង្សហូ តែចុងក្រោយមិនព្រមប្រគល់អំណាចឱ្យរាជវង្សចឺន ហើយគ្រប់គ្រងវៀតណាមដោយខ្លួនឯង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរាជវង្សហូ ហូគុយលី នៅជើងនិងលើកទី២ របស់ព្រះជាយាចក្រពត្ដិរាជវង្សចឺន និងវៀតណាម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដូចជាបានបកស្រាយខាងលើរួចជាស្រេចហើយថា ខ្មែរក្រហមគឺជានាម ឬឈ្មោះដែលព្រះបាទនរោត្តម សីហនុមានព្រះបន្ទូលសំដៅលើក្រុមកុម្មុយនិស្តខ្មែរដែលប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គក្នុងទស្សវត្ត ១៩៦០។ ដូចពួកកុម្មុយនិស្តផ្សេងៗអញ្ជឹងដែរ ខ្មែរក្រហមបានជ្រើសយកពណ៌ក្រហមជាអត្តសញ្ញាណរបស់ពួកគេ។ នៅក្នុងលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត ពណ៌ក្រហមគឺតំណាងអោយបដិវត្តន៍ ឬឈាមរបស់បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលតស៊ូដើម្បីបដិវត្តន៍។",
"question": "ខ្មែរក្រហមគឺជានាមឬឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ខ្មែរក្រហមគឺជានាម ឬឈ្មោះដែលព្រះបាទនរោត្តម សីហនុមានព្រះបន្ទូលសំដៅលើក្រុមកុម្មុយនិស្តខ្មែរដែលប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គក្នុងទស្សវត្ត ១៩៦០។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្ញុំសូមគោរព សម្តេចព្រះសិរីសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធជាម្ចាស់ ទ្រង់បរិនិព្វានហើយដោយអនុបាទិសេសនិព្វានធាតុ ក្នុងចន្លោះ ដើមសាលព្រឹក្សទាំងគូ ជិតក្រុងកុសិនារា ក្នុងបច្ចូសសម័យដ៏មានកម្លាំង ក្នុងថ្ងៃនៃនក្ខត្តឫក្សឈ្មោះអនុរាធៈ ក្នុងថ្ងៃអង្គារ យាមអង្គារ ជាតិថីពេញបូណ៌មីខាងខ្នើតខែវិសាខ ក្នុងគិម្ហរដូវ ឆ្នាំម្សាញ់ ឯណោះហោង៕",
"question": "តើសម្តេចដែលគោរពនៅជិតក្រុងកុសិនារាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ព្រះសិរីសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធជាម្ចាស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៤ ព្រះអង្គអេងបានរៀបអភិសេកនៅក្នុងព្រះជន្ម ២២ វស្សានៅទីក្រុងបាងកក។ គ្រឿងបញ្ចក្សេតជាពិសេសគឺព្រះខ័ឌ្គរាជ្យដែលចៅហ្វ៊ាបែនបានលួចយកទៅឲ្យសៀម ក៏ត្រូវបង្វិលមកឲ្យខ្មែរវិញ នៅដើមខែ មីនា ១៧៩៤។ ព្រះអង្គអេងទ្រង់យាងចូលមកក្នុងនគរតាមផ្លូវគោកឆ្លងកាត់ខេត្តបាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ និងកំពង់ឆ្នាំង អស់រយៈពេល ២១ ថ្ងៃ។ នៅសងខាងផ្លូវមានប្រជារាស្ត្រឈរទទួលស្វាគមន៍ហ៊ោកញ្ជ្រៀវយ៉ាងខ្លាំង។ នៅរាជវាំងឧដុង្គ ពួកមន្ត្រីបាននាំគ្នារៀបចំពិធីទទួលយ៉ាងអឹកធឹក ដើម្បីទទួលព្រះមហាក្សត្រថ្មី។ ប៉ុន្តែមានមន្ត្រីក្បត់ខ្លះដូចជា បែន កែប និងកន ដូចជាពុំសូវពេញចិត្ត ក៏ធ្វើជាទទួលរាក់ទាក់ទាំងបង្ខំចិត្ត។ នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គ ប្រជារាស្ត្រនៅក្នុងនគរហាក់ដូចជាបានសុខស្រួល លើកលែងតែខេត្តភាគខាងត្បូង រាស្ត្រខ្មែរត្រូវរងទុក្ខវេទនាដោយសារគូបដិបក្ខយួន គឺពួកចលនាតៃសឺន និងពួកស្ដេចង្វៀនតែងតែយកប្រទេសខ្មែរធ្វើជាសមរភូមិ។ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរត្រូវជាប់កំណែនទ័ព ដោយសារស្ដេចខ្មែរកែនទៅជួយយួន ខ្មែរជាអ្នកផ្ដល់ស្បៀង និងដឹកជញ្ជូនឲ្យយួន។ បក្សពួកយួនដែលឈ្លោះគ្នានៅលើទឹកដីខ្មែរ បានបង្កវិនាសកម្មដល់អាយុជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ ដុតបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង និងឆក់ប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្មែរឥតឈប់ឈរ។ ជួនកាលទៀតសមរភូមិបានធ្វើឡើងនៅរដូវវស្សា នាំឲ្យការស្ទូងដករាំងស្ទះ បណ្ដាលឲ្យខ្មែរដាច់ស្បៀងគ្មានអ្វីចិញ្ចឹមគ្រួសាររហូតដល់ដាច់ពោះស្លាប់ក៏មាន។",
"question": "តើព្រះអង្គអេងបានរៀបអភិសេកនៅពេលណា?",
"answer": "ក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៤",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងប្រាសាទនេះមានអាគារហោត្រៃចំនួនពីរនៅសងខាងផ្លូវចូលរបស់តួប្រាសាទ ហោត្រៃនេះធ្វើអីថ្មភក់លើកផុតខ្ពស់ពីបាតនៃខឿនហើយមានលម្អទ្វារពីរគឺទ្វារបញ្ឆោតមួយបែរទៅទិសខាងកើតនិងទ្វារពិតបែរទៅទិសខាងលិច។ នៅលើក្លោងទ្វារទាំងពីរក៏មានលម្អហោជាងប្រកបដោយរឿងទេវកថា។ ថែវព័ន្ធជុំវិញប្រាសាទចំនួនពីរជាន់សាងសង់អំពីថ្មបាយក្រៀមប៉ុន្តែក្លោងទ្វារនិងបង្អួចធ្វើអំពីថ្មភក់។ ថែវទីមួយផ្នែកខាងក្រៅមានសភាពបាក់បែកខូចខាតយ៉ាងដំណំ ហើយកាលពីមុនថែវនេះទំនងមានដំបូលប្រក់ក្បឿងទ្រដោយឈើព្រោះយើងអាចមើលឃើញប្រហោងខ្លះៗសម្រាប់ធ្វើជាដំបូល។ ស្ទើរតែគ្រប់ផ្នែកនៃខ្លោងទ្វារគ្រប់ទិសទាំងបួនមានលម្អហោជាងប្រកបដោយក្បាច់ចម្លាក់រឿងទេវកថាក្នុងសាសនាព្រហ្មញ្ញសាសនានិងព្រះពុទ្ធសាសនា។",
"question": "យ៉ាងណាមានលម្អទ្វារពីរនៅក្នុងអាគារហោត្រៃមួយនៅសងខាងផ្លូវចូលប្រាសាទ?",
"answer": "ទ្វារបញ្ឆោតមួយបែរទៅទិសខាងកើត និងទ្វារពិតបែរទៅទិសខាងលិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មូលនិធិស្ថាបនាដុនបូស្កូ(DBCS)ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១៤ខែ ឧសភាឆ្នាំ ១៩៩១។ហើយក៏ដូចជាបន្តការអបរំការងារនៃការអប់រំរបស់ដុន បូស្កូជុំវិញពិភពលោកដែរ។ បច្ចុបន្បនេះ(DBCS)មានសាលាបចេ្ចទេសមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំ និងអាហាររូបករណ៏សំរាប់កុមារក្រីក្រ(មូលនិធិកុមារដុនបូស្កូ) និងកម្មវិធីស្បៀងអាហារសំរាប់សិស្សានុសិស្ស។ មូលនិធិដុនបូស្កូ(DBCS)បានសង់អគាសិក្សាជាច្រើននៅតាមភូមិនៃប្រទេកម្ពុជាហើយមានកម្មវិធីផ្សេងៗជាច្រើនទៀត ហើយគំរោងដែលសំខាន់នោះគឺបង្កើតឡើងដើម្បីជួយសង្រ្គោះដែលជួបការបោះបង់ចោល។",
"question": "តើមូលនិធិដុនបូស្កូ(DBCS)ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលណា?",
"answer": "ថ្ងៃទី ១៤ខែ ឧសភាឆ្នាំ ១៩៩១",
"type": "extract"
},
{
"context": "អង្គម្ចាស់ង្វៀនអែង ឬចក្រពត្ដិយ៉ាឡុង ចក្រពត្ដិអង្គដំបូងនៃរាជវង្សង្វៀន ចាប់ផ្ដើមពង្រីកទឹកដីវៀតណាមឱ្យមានវិសាលភាពស្ទើរស្មើបច្ចុប្បន្ន ដែនដីភាគខាងត្បូងពង្រីកទៅដល់មាត់ទន្លេមេគង្គ និងត្រើយជាប់ឈូងសមុទ្រថៃ។ ទ្រង់រក្សាសម្ព័ន្ធភាពជាមួយពួកបស្ចឹមប្រទេស ជាពិសេសបារាំងដែលជួយច្បាំងប្រឆាំងពួកតៃសឺន។ មេជាងជនជាតិបារាំងជួយគូសប្លង់ព្រះរាជវាំងនៅទីក្រុងវេ និងប៉មការពារក្រុងសៃហ្កន។",
"question": "យ៉ាងណាអង្គម្ចាស់ង្វៀនអែង ឬចក្រពត្ដិយ៉ាឡុង ចក្រពត្ដិអង្គដំបូងនៃរាជវង្សង្វៀន ត្រូវបានគេជ្រើសរើសជាមួយពួកគេមានវិសាលភាពស្ទើរ?",
"answer": "មេជាងជនជាតិបារាំងជួយគូសប្លង់ព្រះរាជវាំងនៅទីក្រុងវេ និងប៉មការពារក្រុងសៃហ្កន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មួយក្នុងចំនោមអ្នកដំបូងគេដែលសិក្សាសិល្បៈលោកខាងលិចគឺ Ba Nyan រួមជាមួយ Ngwe Gaing និងវិចិត្រករមួយចំនួនទៀតដែលពួកគេជាអ្នកត្រួសត្រាយនៃរចនាប័ទ្មគំនូរលោកខាងលិច។ ក្រោយមក ក្មេងៗភាគច្រើនបានរៀនគោលគំនិតពីពួកគេ សិល្បករសហសម័យល្បីៗមួយចំនួនគឺ Lun Gywe Aung Kyaw Htet MPP Yei Myint Myint Swe Min Wai Aung Aung Myint, Kin Maung Yin, Po Po និង Zaw Zaw Aung",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអ្នកដំបូងគេដែលសិក្សាសិល្បៈលោកខាងលិច និងក្រោយមកក្មេងៗដែលរៀនគោលគំនិតពីពួកគេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ចន្ទរង្សី បានប្រសូតនៅឆ្នាំ ១៩២៦ ត្រូវនឹងឆ្នាំខាលនៅក្នុងស្ថានភាពមួយ ដែលប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅក្រោមនឹមអាណានិគមបារាំងសែស។ បិតាព្រះអង្គមានព្រះនាមថា ព្រះអង្គម្ចាស់ចន្ទលេខា ហៅព្រះអង្គម្ចាស់តូ ដែលត្រូវជាបុត្ររបស់ព្រះបាទនរោត្តម ជាមួយនឹងអ្នកម្នាងតាត។ ទ្រង់មានប្អូនស្រីរួមផ្ទៃម្នាក់ឈ្មោះអ្នកអង្គម្ចាស់ង៉ែត។",
"question": "តើព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ចន្ទរង្សី មានព្រះនាមជាធម្មជាតិខ្លះមុននេះ?",
"answer": "ព្រះអង្គម្ចាស់ចន្ទលេខា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម្យ៉ាងវិញមួយទៀត យើងឃើញស្ដេចប្រើអំនាចផ្ដាច់ការ ក្នុងការជ្រើសរើស មន្រ្ដីរាជការអោយឡើងកាន់អំនាច ជាអ្នកធំជាអ្នកដឹកនាំគ្រប់គ្រងលើអានាប្រជារាស្រ្ដ ទ្រង់មិនចាំបាច់ រើសរកយកអ្នករៀនសូត្រ អ្នកមានចំនេះវិជ្ជាចេះដឹង អ្នកមានសមត្ថភាពអីទេ របៀបជ្រើសរើស ស្ដេចត្រូវការប្រាក់ បើនរណាមានប្រាក់ច្រើន យកទៅដាក់បញ្ចូលក្នុងឃ្លាំងរបស់ស្ដេច អ្នកនោះនិងបានឡើងជាមន្រ្ដីធំ ធ្វើជាអ្នកគ្រប់គ្រង ធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ បើទោះជាអ្នកនោះ គ្មានសមត្ថភាព ជាជនពុករលួយ ជាអ្នកបោកប្រាស់ ជាអ្នកប្រព្រឹត្ដអំពើអយុត្ដិធម៌ ជាអ្នកដែលមានលុយកាក់ច្រើនដោយអំពើរកស៊ីខុសច្បាប់ រឺ ជាអ្នកគ្មានចំនេះចេះដឹងយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ដេចអិតត្រូវការការសមត្ថភាពនេះទេ គឺព្រះអង្គត្រូវការតែលុយប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រាក់ច្រើននៅស្ដេចជាមួយនឹងការជ្រើសរើសមន្រ្ដីរាជការ?",
"answer": "ប្រាក់ច្រើនត្រូវបានយកទៅដាក់បញ្ចូលក្នុងឃ្លាំងរបស់ស្ដេច ហើយអ្នកនោះនិងបានឡើងជាអ្នកមន្រ្ដីធំ ធ្វើជាអ្នកគ្រប់គ្រង និងធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទតាសោម ត្រូវបានកសាងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅចុងសតវត្សទី១២ ក្នុងគោលបំណងធ្វើជាអាគារព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានឧទ្ទិសដល់លោកេស្វរៈព្រោះគេឃើញផ្ដែរូនលោកេស្វរៈនៅខាងក្នុងគេឃើញសញ្ញាកាកបាទដូចតាព្រហ្ម។ លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ បានធ្វើការសម្អាតប្រាសាទនេះក្នុងឆ្នាំ១៩៣០ ហើយចំពោះព័ត៌មានជាក់លាក់ និងលម្អិតមិនបានបកស្រាយឡើង ដោយសារគ្មានសិលាចារឹកឬភស្តុតាងអ្វីឡើយ។ សំណង់ប្រាសាទតាសោម ត្រូវបានសាងសង់ដោយថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀមមានកំពែងខណ្ឌចែកចំនួន២ជាន់ ហើយមានខ្លោងទ្វារចេញចូលចំនួនពីរបែរមុខទៅទិសខាងកើត និងទិសខាងលិច។ ខ្លោងទ្វារនីមួយៗមានលម្អមានមុខបួនធំៗដូចគ្នានិងប្រាសាទបន្ទាយក្តីនិងប្រាសាទតាព្រហ្មដែរ។ ប្រាសាទនេះមានសភាពទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងខ្លាំង ហើយក៏ត្រូវបានជុសជ្រុលទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែធ្វើការអភិរក្សនៅផ្នែកខ្លះនៃប្រាសាទដោយគម្រោងរបស់អង្គការ មូលនិធិសំណង់ប្រាសាទពិភពលោក (WORLD MONUMENT FUND) និងអជ្ញាធរជាតិអប្សរាប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "តើលោកណាចំពោះប្រាសាទតាសោមបានធ្វើការសម្អាតនៅឆ្នាំណា?",
"answer": "លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ បានធ្វើការសម្អាតប្រាសាទតាសោមក្នុងឆ្នាំ១៩៣០។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមធម្មតា មុខវិជ្ជាប្រវត្តិសាស្ត្រត្រូវបានកំណត់ត្រឹមពាក្យសរសេរ និងនិយាយ។ យ៉ាងណាម៉ិញ ការ កកើតឡើងជាមុខវិជ្ជាជីវៈជាន់ខ្ពស់ និងក្លាយជាមុខវិជ្ជាបែបវិទ្យាសាស្ត្រថ្មី នាសតវត្សទី ១៩ និង ២០បាននាំឱ្យ មានរលកពត៌មានឬមុខវិជ្ជាថ្មីដែលប្រកួតប្រជែងនឹងពាក្យនេះ។ បុរាណវិទ្យា នរៈវិទ្យានិងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ផ្សេងទៀតកំពុងតែផ្តល់ពត៌មានថ្មី និងទ្រឹស្តីថ្មីអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។",
"question": "តើមុខវិជ្ជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាន់ណាដែលកាន់តែត្រូវបានបង្កើតឡើងជាមុខវិជ្ជាជីវៈជាន់ខ្ពស់នៅក្នុងបែបវិទ្យាសាស្ត្រថ្មីទាំងនេះ?",
"answer": "យ៉ាងណាម៉ិញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មេដ្យាន នៃត្រីកោណ ABC គឺគូសចេញពីកំពូល ទៅកាន់ចំនុចកណ្តាល នៃជ្រុងឈមនៃកំពូល A ។ មេដ្យានទាំងបីជួបគ្នាត្រង់ចំនុចមួយ G ហៅថាទីប្រជុំទំងន់នៃត្រីកោណ ABC ។ G ក៏អាចហៅថាបារីសង់នៃត្រីកោណ ABC ផងដែរ។ ចំនុច G ជាទ្រីលីនែអ៊ែ (ចំនុចធៀបនៃចំងាយរវាងជ្រុងទាំងបីនៃត្រីកោណនិងចំនុចនោះ) ដែល (a, b, និង c ជារង្វាស់ជ្រុងនៃត្រីកោណ ABC) ។ លើសពីនេះទៅទៀត មេដ្យាននៃត្រីកោណមួយចែកជាមេដ្យានមួយទៀត (មេដ្យាននៃត្រីកោណមេដ្យាន) ដោយផលធៀប ២:១",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលមេដ្យាននៃត្រីកោណមួយចែកជាមេដ្យានមួយទៀត?",
"answer": "មេដ្យាននៃត្រីកោណមួយចែកជាមេដ្យានមួយទៀតដោយផលធៀប ២:១",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទំនាស់សាសនា៖ រវាងព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា បើតាមអ៊ីឈិងពុទ្ធបរិស័ទចិនបានសរសេរថានៅចុងសតវត្សទី៧៖ពីដើមនៅភ្វូណានព្រះធម៌បានចម្រើនលូតលាស់ហើយផ្សព្វផ្សាយទៅគ្រប់ទិសទី តែឥឡូវនេះមានព្រះរាជាកំណាចមួយអង្គបានបំផ្លាញចោលអស់ ឯព្រះសង្ឃតែមួយអង្គក៏គ្មានដែរ។ គេអាចសន្និដ្ឋានថាព្រះរាជាកំណាចនោះប្រាកដជាវ្រះបាទភវវម៌្មនេះហើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការផ្លាស់ប្តូររវាងព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា ដែលបានសរសេរដោយអ៊ីឈិងពុទ្ធបរិស័ទចិន នៅចុងសតវត្សទី៧ ហើយកំពុងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយទៅគ្រប់ទិសទី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងកំឡុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ មានកើតវិបត្ដិហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ី ឆ្នាំ ១៩៩៧ ធ្វើឱ្យថៃត្រូវខ្ចីលុយពីបរទេសយ៉ាងច្រើន។ លោកតាក់ស៊ីនស៊ីណាវ៉ាត្រាបានកាន់តំណែកនាយករដ្ឋមន្រ្ដីពីរអាណត្ដិជាប់ៗ គ្នា គាត់ជានាយករដ្ឋមន្រ្ដីដែលធ្វើឱ្យមានការឈ្លោះប្រកែកគ្នាច្រើនបំផុត ដោយបានដំណើរការនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចហើយទទួលបានភាពជោគជ័យច្រើនយ៉ាង តែក៏ធ្លាក់ក្នុងបទចោទប្រកាន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដូចគ្នា។ ក្នុងកំឡុងពេលនេះឯងដែលធ្វើឱ្យកើតហេតុការណ៍នយោបាយឡើង ក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០០៦ មានរដ្ឋប្រហារផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលតាក់ស៊ីន។ ការបោះឆ្នោតជាសាកលក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០០៧ ធ្វើឱ្យប្រទេសថៃត្រឡប់មករកបរិយាកាសប្រជាធិបតេយ្យដូចដើម។",
"question": "តើលោកដែលធ្វើឱ្យមានការឈ្លោះប្រកែកគ្នាច្រើនបំផុតនៅក្នុងកំឡុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ គឺជាអ្នកណា?",
"answer": "តាក់ស៊ីនស៊ីណាវ៉ាត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯមហាតលិកទាំងបួនរបស់ស្ដេចមេឃ តែងខ្លួនរបៀបបច្ចុប្បន្ន ស្លៀកសំពត់ពណ៌ចងក្បិន ពាក់អាវផ្កាមាសនង ពាក់មួកប្រពាត់ដូចៗគ្នា នាងសាវឡិករបស់ជំទាវ ស្លៀកសំពត់ពណ៌ គឺពីរនាក់ពណ៌ម្យ៉ាង និងពីរនាក់ទៀតពណ៌ម្យ៉ាង ពាក់អាវទ្រនាប់រឹតខ្លួន ពានាក្រមាពណ៌ពីរនាក់ ពណ៌ម្យ៉ាង និងពីរនាក់ទៀត ពណ៌ម្យ៉ាង ក្បាលឥតមានពាក់អ្វីទេ។",
"question": "តើនាងសាវឡិករបស់ជំទាវ ស្លៀកសំពត់ពណ៌ជាអ្វី?",
"answer": "ពណ៌ម្យ៉ាង",
"type": "extract"
},
{
"context": "តំបន់នេះជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខ្មែរ ដោយសារនៅភាគខាងជើងខេត្តគេឃើញមាន ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ ដែលគេជឿថាត្រូវបានសាងឡើងនៅរវាងសតវត្សទី១២ និង សតវត្សរ៍ទី១៣។ ប្រាសាទដែលគេស្គាល់តិចតួចជាងគេគឺ ប្រាសាទបន្ទាយនាង និង ប្រាសាទបន្ទាយទ័ព។ នៅសតវត្សទី១៧ សៀមបានឈ្លានពានកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយបានប្រែឈ្មោះខេត្តបន្ទាយមានជ័យជាខេត្តស៊ីសុផុន។ នៅឆ្នាំ ១៩០៧ សៀមបានប្រគល់ខេត្តនេះទៅបារាំង ដែលក្រោយមកត្រូវបានបញ្ចូល ជាដីខេត្តបាត់ដំបងវិញ។",
"question": "តើសៀមបានប្រែឈ្មោះខេត្តបន្ទាយមានជ័យជាអ្វី?",
"answer": "ខេត្តស៊ីសុផុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "លុះបានទៅដល់ជិតផ្ទះអគ្គីហើយ អ្នកបញ្ជាឲ្យទាហានទាំងអស់ ចុះពីលើខ្នងសេះរៀងខ្លួន រួចឲ្យសានដើរលបៗ ទៅស្ដាប់មើល។ នាយសាន ថ្វីដ្បិតតែធ្លាប់តយុទ្ធ មកច្រើនគ្រាណាស់មកហើយក៏ដោយ ក្នុងពេលនេះ ក៏នៅមានសេចក្ដីតក់ស្លុត យ៉ាងខ្លាំង។ បេះដូងគាត់ញ័រ រំភើប ដៃគាត់ឡើងត្រជាក់អស់។ គាត់លូនបន្ដិចៗ ទៅមុខ ត្រាតែបានទៅដល់ផ្ទះអគ្គី ដូចប្រាថ្នា។ គាត់លបមើលតាមមាត់ទ្វារ គ្មានឃើញអ្វីសោះ។ ក្នុងផ្ទះស្ងាត់ឈឹង តែឃើញទ្វារពុំទាន់បិទ ចង្កៀងមួយឆេះប្លុងៗ។ អ្នកលូនថយក្រោយដូចក្ដាម ត្រលប់ទៅរាយការណ៍ ប្រាប់និលពេជ្រវិញ។",
"question": "តើនាយសាន ត្រូវបានគេស្គាល់ជាអ្វី?",
"answer": "នាយសាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្រ្ដីអ្នកភូមិធម្មតា ក៏បួងសក់ដែរ ប៉ុន្ដែគ្មានសៀតស្នៀតសក់ និង តុបតែងលំអមុខឡើយ ។ នៅកដៃមានពាក់កងមាស នៅនឹងម្រាមដៃ មានពាក់ចិញ្ចៀនមាស ។ ម្យ៉ាងទៀតពួកជេនគាឡាង និងអ្នកនៅក្នុងវាំងទាំងប្រុសទាំងស្រី សុទ្ធតែលា បប្រេងក្រអូបដែលផ្សំឡើងពីជាជាតិឈើក្រអូប និងក្រលៀនប្រើស ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅកដៃនៃស្រ្ដីអ្នកភូមិធម្មតា?",
"answer": "នៅកដៃមានពាក់កងមាស",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តក្រចេះ ស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគឦសាន ខាងកើតឈៀងខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានចំងាយពីរាជធានីភ្នំពេញ ប្រមាណ ៣៤០ គ.ម តាមផ្លូវគោក និងចំងាយ ២២០ គ.ម.តាមផ្លូវទឹក។ ខេត្តក្រចេះ មានផៃ្ទដីធម្មជាតិសរុបចំនួន ១១០៩៤ គ.ម២ ក្នុងនោះមានផៃ្ទដីសំរាប់កសិកម្ម ៨៥ ទនេ្ល បឹងបួរ ព្រែក សំរាប់នេសាទ ៨៥ ដីក្រហម ០,៥៥ និង ព្រៃឈើ ៨៣,៥៥។ ផែ្អកតាមឋានលេខន៍ ផែ្នកខាងកើត និងខាងលិចទនេ្លមេគង្គខេត្តក្រចេះ ចែកចេញជា ៥ ប្រព័ន្ធកេ្សត្រ-បរិស្ថាន ដែលមានជាអាទិ៏ៈ",
"question": "តើខេត្តក្រចេះស្ថិតនៅតំបន់ណាដែលខាងកើតឈៀងខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "ខាងកើតឈៀងខាងជើង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិម៉ាឡេបង្កើតជាសហគមន៍ធំជាងគេ។ ពួកគេកាន់សាសនាឥស្លាម ដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ជនជាតិម៉ាឡេដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសគឺវិស័យនយោបាយ។ ភាសាកំនើតរបស់ពួកគេគឺភាសាម៉ាឡេ (Bahasa Melayu)។ ភាសាម៉ាឡេជាភាសាជាតិ។",
"question": "យ៉ាងណាជាសហគមន៍ធំជាងគេម៉ាឡេបង្កើត?",
"answer": "ជនជាតិម៉ាឡេបង្កើតជាសហគមន៍ធំជាងគេ ពួកគេកាន់សាសនាឥស្លាម និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងវិស័យនយោបាយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅសតវត្សទី១១ សម័យច្របូកច្របល់ចលាចលបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍សមុទ្រ កងទ័ពជើងទឹកចោឡ៊ៈឥណ្ឌាបានឆ្លងមហាសមុទ្រនិងបានវាយប្រហារព្រះរាជាណាចក្រស្រីវិជ័យរបស់សង្គ្រាមវិជ័យតុន្គវរ្ម័ននៅកាដារម (កត្តហៈ) រាជធានីនៃរាជាណាចក្រតាមមាត់សមុទ្រដ៏មានអំណាចត្រូវបានលួចប្លន់បំផ្លិចបំផ្លាញ និងព្រះរាជាត្រូវបានគេចាប់បាន។ រួមគ្នាជាមួយកាដារម ប៉ានអៃនៅសម័យបច្ចុប្បន្ន សូម៉ាតេរ៉ានិងមឡ៊ៃយូរ និងទៀបកោះម៉ាឡេ (ឧបទ្វីបម៉ាឡេ) ក៏ត្រូវបានវាយប្រហារដែរ។ ភ្លាមបន្ទាប់មកនោះ ស្ដេចនៃកត្តហៈ ព្រះអង្គមហាវង្សបានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំដំបូងដែលបោះបង់ចោលជំនឿហិណ្ឌូតាមបែបប្រពៃណី និងបានចាប់យកសាសនាឥស្លាមជាមួយស៊ុលតង់ណាចក្រកត្តហៈដែលបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១១៣៦។ សមុទ្រប៉ាសអៃបានកាន់សាសនាឥស្លាមនៅឆ្នាំ១២៦៧ ស្ដេចនៃមល្លកា បរមេស្វរៈបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងនៃប៉ាសអៃ ព្រះរាជបុត្រនេះបានក្លាយជាស៊ុលតង់ទីមួយនៃមល្លកា ភ្លាមៗមល្លកាបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាឥស្លាមនិងពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្រ ពួកអ្នកគ្រប់គ្រងផ្សេងទៀតបានធ្វើតាមគ្នាបន្តបន្ទាប់។ មេដឹកនាំសាសនាឥណ្ឌូណេស៊ីនិងអ្នកប្រាជ្ញឥស្លាមហាមកា (១៩០៨-១៩៨១) បានសរសេរនៅឆ្នាំ១៩៦១:: \"ការរីកចម្រើននៃឥស្លាមនៅឥណ្ឌូណេស៊ីនិងម៉ាឡេយ៉ាគឺទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទនឹងមូស៊្លីមចិនម្នាក់ មេទ័ពជើងទឹកចឹង-ហឺ។\"",
"question": "ស្តេចនៃកត្តហៈ ព្រះអង្គមហាវង្សបានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំដំបូងដែលបោះបង់ចោលជំនឿហិណ្ឌូតាមបែបប្រពៃណីនៅពេលណា?",
"answer": "ឆ្នាំ១១៣៦",
"type": "extract"
},
{
"context": "លុះទៅដល់ឧបាសកនិមន្តឡើងលើផ្ទះហើយ គេលើកចង្ហាន់មក ដើម្បីប្រគេនលោកឆាន់ ដោយលោកមិនបានស្លៀកស្បង់ អង្គុយមិនស្រួលងាកឆ្វេងងាកស្ដាំក៏លេចកេរ្តិ៍កណ្ដាលវាល ។ ឧបាសកឃើញដូច្នោះគេក៏នាំគ្នាសើចហ៊ោលាន់ ។ លោកគ្រូពុំទាន់ឆាន់ចង្ហាន់មានចិត្តខ្មាស់គេណាស់ ក៏ចុះពីលើផ្ទះត្រឡប់ទៅវត្តវិញ ជេរបន្ទោសសិស្សថា \"អាឯងមិនឲ្យអញស្លៀកស្បង់ ឥឡូវខ្មាស់គេណាស់\" អាផ្លូញទូលថា \"លោកគ្រូកុំខ្ញាល់និងខ្ញុំព្រះករុណា រឿងនេះប្រហែលជាខុសត្រណមទេឬ ?\" ។ លោកគ្រូសួរថា \"ឯងឃើញអញខុសត្រណមដូចម្ដេច ?\" ។ អាផ្លូញសួរថា \"លោកគ្រូនិមន្តទៅឆាន់ទៅតាមផ្លូវណា ?\" ។ លោកគ្រូប្រាប់ថា \"អញកាលទៅចេញផ្លូវកើត\" ។ សិស្សថា \"ឪ ! ច្បាស់ជាលោកគ្រូខុសត្រណមហើយ\" ។ ថ្ងៃមុនលោកគ្រូប្រាប់ខ្ញុំព្រះករុណាថា \"បើរៀនមន្តអាគមទាំងពួងត្រូវឲ្យតមស៊ីផ្លែស្ពឺ សូម្បីតែមុជក្រោមដើមស្ពឺក៏មិនបាន វាសាបមន្តអាគម ឥឡូវលោកគ្រូមុជក្រោមដើមស្ពឺបានជាខុសត្រណម សាបអាគមអស់ ហេតុនេះបានជាគេឃើញកេរ្តិ៍ខ្មាស់លោកគ្រូ\" ។ លោកគ្រូបានស្ដាប់ដូច្នោះហើយ ក៏ថា \"ឪ ! អាផ្លូញអញភ្លេចតមបានជាយ៉ាងហ្នឹង ឯងថានោះពិតប្រាកដហើយ\" ។ លោកគ្រូនោះដោយឆោតល្ងង់ក៏ជឿជាក់ឥតសង្ស័យ ។ តាំងពីនោះមកអាផ្លូញជាសិស្សនៅបម្រើគ្រូដោយសុខសប្បាយ ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលអាផ្លូញជាសិស្សនៅបម្រើគ្រូដោយសុខសប្បាយ?",
"answer": "ជាផ្លូវការលោកគ្រូជឿជាក់លោកមិនមានជើងស្មើជាដើមស្ពឺ ហេតុនេះអាផ្លូញជាសិស្សនៅបម្រើគ្រូដោយសុខសប្បាយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ រីជូជកព្រាហ្មណ៍នាំកុមារទាំងពីរ ដើរទៅដល់ទីមួយមិនរាបទាប ខំសង្វាតដើរខ្លាំង ពពីបពពាប ភ្លាត់ជើង ជំពប់ដួលស្រប៉ាបទៅម្តងទៀត ពុំបានងើបឡើងឆាប់ៗ អណ្តាប់នោះ ចៅជាលីនិងនាងក្រស្នា កាលណាបានរបូតចេញ អំពីចំណងព្រាហ្មណ៍ មានរាងកាយញ័ររន្ធត់សព្វអង្គប្រាណ មានឧបមាដូចមាន់ដែលគេប្រហារ ទើបព្រះរាជកុមារទាំងពីរ បបួលគ្នាម្នីម្នា រត់ទៅកាន់ព្រះវរបិតាវិញយ៉ាងរូតរះប្រញាប់ប្រញាល់ ឥតបង្អង់ឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរីជូជកព្រាហ្មណ៍នាំកុមារទាំងពីរទៅទីមួយមិនរាបទាប និងការមានរាងកាយញ័ររន្ធត់សព្វ ដែលជាការពិពណ៌នានៃការបបួលគ្នាម្នីម្នានៅព្រះវរបិតាវិញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការគយគន់នូវចម្លាក់ បុរាណទាំងនោះ ដែលមានភាពញញឹមស្រស់ប្រិមប្រិយ ធ្វើឱ្យគេមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ ព្រោះ ថាដំណើរមកកាន់ទេវស្ថានដើម្បីបន់ស្រន់បូជាទេវតាមានការហត់នឿយ យ៉ាងខ្លាំង ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទបន្ទាយស្រីស្ថិតនៅឆ្ងាយ ដាច់ស្រយាលពីទីប្រជុំជន ។ ស្ថានភាពទីតាំងពុំមែនធ្វើឡើងដោយគ្មានមូលហេតុសាសនា និងជំនឿនោះទេ ។ ប្រាសាទដែលស្ថិតនៅ កាន់តែឆ្ងាយ សាសនិកជនដែលអញ្ជើញដោយថ្មើរជើង ជិះដំរី សេះ ឬដោយគ្រែស្នែង ធ្វើឱ្យសាមីខ្លួនបានទទួលកុសលផលបុណ្យ កាន់តែច្រើន ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ទីតាំងនេះ អាចឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យគេឃើញពីទស្សនៈខ្មែរនាសម័យបុរាណដែលជឿលើ ប្រាសាទ ឬអាស្រម ដែលជាកន្លែងសម្រាប់អង្គុយតាំងធម៌ ឬស្មឹងស្មាធិ៍នៃតាបស ឬព្រាហ្មណ៍ មិនត្រូវស្ថិតនៅក្បែរសង្គមមនុស្សឡើយ ដែលប្រកបដោយ អស្ថេរភាព ហិង្សា ទោសៈ មោហៈ លោភៈ ។ល។",
"question": "តើប្រាសាទដែលស្ថិតកាន់តែឆ្ងាយជាអ្វី?",
"answer": "ប្រាសាទបន្ទាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩០០ ម៉ាក ផ្លង់ បានបោះផ្សាយសេចក្ដីពន្យល់ពីបន្សាយកម្មរស្មីរបស់អង្គខ្មៅ។ សមីការរបស់គាត់បង្ហាញថា គ្រប់វត្ថុបញ្ចេញកាំរស្មីសុទ្ឋតែកើតឡើងពីកង់តូម។ គាត់បានផ្ដល់កំនើតអោយមេកានិចកង់ទិច។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៤០ រីឆាដ ហ្វេយមេន(Richard Feynman), ជូលៀន ស្វីងហ្គើរ(Julian Schwinger), ស៊ីងអ៊ីជីរ៉ូ ថូម៉ូណាហ្គា(Sin-Itiro Tomonaga) និង ហ្វ្រីមេន ដាយសុន(Freeman Dyson) បានបង្កើតទ្រឹស្ដីក្នុង អេឡិចត្រូឌីណាមិចកង់ទិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាអេឡិចត្រូឌីណាមិចកង់ទិចបានបង្កើតឡើង?",
"answer": "ហ្វេយមេន រីឆាដ (Richard Feynman), ជូលៀន ស្វីងហ្គើរ (Julian Schwinger), ស៊ីងអ៊ីជីរ៉ូ ថូម៉ូណាហ្គា (Sin-Itiro Tomonaga) និង ហ្វ្រីមេន ដាយសុន (Freeman Dyson) បានបង្កើតទ្រឹស្ដីក្នុងអេឡិចត្រូឌីណាមិចកង់ទិចឡើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាសាម៉ាឡេជាភាសាជាតិ ដោយសារហេតុផលប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ភាសាម៉ាឡេត្រូវបានប្រើនៅក្នុងចំរៀងជាតិសិង្ហបុរី និងនៅក្នុងបទបញ្ជាយោធា។ សព្វថ្ងៃ ភាសាម៉ាឡេត្រូវគេប្រើជាទូទៅក្នុងសហគមន៍ម៉ាឡេនៅសិង្ហបុរី ដោយមានអ្នកចេះម៉ាឡេ ១៦,៨%នៃប្រជាជនសរុប។ ១២%នៃប្រជាជនសរុបប្រើភាសាម៉ាឡេជាភាសានៅផ្ទះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយភាសាម៉ាឡេមានជំនាញមួយ?",
"answer": "ភាសាម៉ាឡេត្រូវបានប្រើនៅក្នុងចំរៀងជាតិសិង្ហបុរី និងនៅក្នុងបទបញ្ជាយោធា ហើយសម្រាប់១២%នៃប្រជាជនសរុប ភាសាម៉ាឡេត្រូវបានប្រើជាភាសាដើម នៅផ្ទះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយមក ការរុករានរបស់ចក្រពត្ដិនិយម ធ្វើឱ្យសៀមបាត់បង់ទឹកដីឱ្យទៅបារាំង និងអង់គ្លេស ក្នុងរជ្ជសម័យព្រះបាទសម្ដេចព្រះជុនឡាចមក្លៅចៅយូហួ តែថ្វីបើមានគំនាបយ៉ាងខ្លាំងពីប្រទេសមហាអំណាច ក៏សៀមអាចរក្សាខ្លួនមិនឱ្យធ្លាក់ក្រោយអាណានិគមរបស់ពួកអឺរ៉ុប តែត្រូវទទួលឥទ្ធិពលពីលោកខាងលិច រហូតធ្វើឱ្យមានការធ្វើបដិវត្ដសង្គមនិងវប្បធម៌នាពេលក្រោយមក និងរក្សាឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនជារដ្ឋព្រំដែនរវាងមហាអំណាចអាណានិគមទាំងពីរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការរុករានរបស់ចក្រពត្ដិនិយម ដែលធ្វើឱ្យសៀមបាត់បង់ទឹកដីឱ្យទៅបារាំង និងអង់គ្លេស និងគំនិតពីការរក្សាឥទ្ធនាគារនិងការធ្វើបដិវត្ដសង្គមនៅជើងអាណានិគមរបស់ពួកគេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចុងសម័យអង្គរ ក្រោយពីព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៨ចូលទិវង្គតទៅ ស្ថានភាពកម្វុជទេឝធ្លាក់ចុះបន្តិចៗម្ដង ដែលបណ្ដាលមកពី ជំលោះសាសនា ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ការគំរាមកំហែងពីប្រទេសជិតខាងរួមមាន ម៉ុងហ្គោល លាវ សៀម ជាដើម។ ដោយហេតុនេះ ចុងអង្គរគឺជាសម័យកាលមួយនៃការធ្លាក់ចុះនៃមហាអំណាចខ្មែរ ចាប់ផ្ដើមក្នុងរាជ្យព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទី២ (ពញាយ៉ាត) ចុះរហូតមក។",
"question": "តើសម័យកាលដែលចុងសម័យអង្គរគឺជាសម័យកាលមួយនៃការធ្លាក់ចុះនៃមហាអំណាចខ្មែរ?",
"answer": "ចុងសម័យអង្គរ ក្រោយពីព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៨",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩៦៧ ស្ថាប័នទាំងបី (ECSC, EEC និង Euratom) បានកើតចេញជាសហគមន៍អឺរ៉ុប (European Community) ។ ទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗ ត្រូវបានគេអនុវត្តន៍ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៦៨ របាំងពន្ធគយទាំងអស់ក្នុងប្រទេសជាសមាជិកត្រូវបានលុបបំបាត់។ តែមិនទាន់មានការពង្រីកវិសាលភាព របស់សហគមន៍ ឬសំណើថ្មីនៅឡើយទេរហូតក្រោយពេលលោកហ្សាលឌឺហ្គោល ចាកចេញពីតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំងនៅខែឧសភាឆ្នាំ ១៩៦៩។ ប្រធានាធិបតីបារាំងបន្ទាប់លោកហ្សកប៉ុមពីឌូ (Georges Pompidou) មានទស្សនៈបើកទូលាយសម្រាប់ការផ្ដួចផ្ដើមថ្មីមួយសម្រាប់សហគមន៍អឺរ៉ុប។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានកើតចេញជាសហគមន៍អឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ១៩៦៧?",
"answer": "ស្ថាប័នទាំងបី (ECSC, EEC និង Euratom) បានកើតចេញជាសហគមន៍អឺរ៉ុប (European Community) នៅឆ្នាំ១៩៦៧។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទលិង្គមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកោះកេរ្តិ៍ ឃុំស្រយង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះគឺជាប្រាង្គប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទតូចៗជាច្រើនដែលនៅព័ទ្ធជុំវិញប្រាង្គប្រាសាទក្នុងអតីតរាជធានីកោះកេរដែលបុព្វបុរសដូនតាខែ្មរ បានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ នាសតវត្សទី១០ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនាដែលក្នុងនោះមានអាទិទេពដូចជាព្រះឥសូរ ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្មជាដើមរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីតំបន់នោះនៅតែធ្វើការគោរពបូជាជារៀងរហូតមក ហើយបច្ចុប្បន្នទីតំបន់នោះបានក្លាយទៅជារមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរដែលត្រូវបានភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។",
"question": "តើប្រាសាទលិង្គមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងណា?",
"answer": "ភូមិកោះកេរ្តិ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្ញុំបាទគ្មានលុយមើលទេ ខ្ញុំបាទប្រថុយចាយប្រាំរៀល ទិញរូបថតទៅឲ្យប្រពន្ធខ្ញុំបាទមើល។ប្រពន្ធខ្ញុំបាទវាថា កោតតែគេហ៊ានទៅបែរប្រឡងដែរ វាមិនចូលចិត្តទេរបៀបនេះ។វាមិនចង់ទាំងហ៊ានមើលរូបថតផង។ខ្ញុំបាទពន្យល់វាថាស្រុកគេស៊ីវីល័យ ត្រូវពាក់អាវនីឡុងបញ្ចេញសាច់ ត្រូវតុបតែងប្រឡងតាមសៀម អាមេរិក។វាថា វាដើរតាមគេមិនទាន់ទេ។",
"question": "យ៉ាងណាមិនអាចប្រពន្ធខ្ញុំបាទមើលរូបថតបានទេ?",
"answer": "មិនអាចប្រពន្ធខ្ញុំបាទមើលរូបថតបានទេ ព្រោះវាបានកោតតែគេហ៊ានទៅបែរប្រឡង ហើយមិនចង់ទាំងហ៊ានមើលរូបថតផង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្លួនឯងដែលឈ្នះហើយ ប្រសើរជាង ចំណែកពួកសត្វក្រៅពីនេះ ដែលគេឈ្នះហើយ មិនប្រសើរឡើយ កាលបើបុរសមានខ្លួនទូន្មានហើយ ជាអ្នកប្រព្រឹត្តសង្រួមជានិច្ច ទេវតា គន្ធព្វ មារ ព្រមទាំងព្រហ្ម មិនគប្បីធ្វើនូវជំនះ របស់សត្វមានសភាពដូច្នោះ ឲ្យត្រឡប់ចាញ់វិញបានឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាផ្ទះសត្វមានសភាពដូច្នោះនៅពេលមានអ្នកប្រព្រឹត្តសង្រួមជានិច្ច?",
"answer": "ទេវតា គន្ធព្វ មារ ព្រមទាំងព្រហ្ម មិនគប្បីធ្វើនូវជំនះ ហើយជំនះរបស់សត្វមានសភាពដូច្នោះ ឲ្យត្រឡប់ចាញ់វិញបានឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំក្រោយ ព្រះអង្គទ្រង់បានបញ្ញត្តិឲ្យលុបចោលនូវកំនាន់ខេត្ត(ទទួលបន្ទុកខេត្ត) និងសេនា(រដ្ឋមន្ត្រីទី១) រួចត្រូវដាក់ជូនទៅលោករេស៊ីដង់ពិនិត្យទៀត(រាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី ៥ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ១៩០៥)។ គួរគប្បីជ្រាបថា នៅមុននេះទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលត្រូវបែងចែកជាមណ្ឌលរដ្ឋបាលធំៗប្រាំ តាមចំនួនរដ្ឋមន្ត្រីទាំងប្រាំ ដែលត្រូវគ្រប់គ្រងមណ្ឌលនីមួយៗ ហើយមានងារជាកំនាន់ខេត្ត។",
"question": "នៅមុននេះទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលត្រូវបែងចែកជាមុន់ប៉ុន្មាន?",
"answer": "មានងារជាកំនាន់ខេត្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "- កម្មសិទ្ធិករ នៃដីអាចធ្វើនៅលើដី រាល់ការដាំដុះ ការរៀបចំ និង ការសាងសង់តាមបំណងរបស់ខ្លួនលើកលែងតែមានច្បាប់ហាមឃាត់ ។ ការរៀបចំ ឬ ការសាងសង់ទាំងនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទាំងអស់ស្របតាមបញ្ញត្តិ នៃផ្នែកទី ៣ នៃជំពូកនេះ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលកម្មសិទ្ធិករ នៃដីរៀបចំ ឬសាងសង់តាមបំណងរបស់ខ្លួន?",
"answer": "ការរៀបចំ ឬ ការសាងសង់ទាំងនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទាំងអស់ស្របតាមបញ្ញត្តិ នៃផ្នែកទី ៣ នៃជំពូកនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពេលនេះយាយនួនមានមុខស្ងួត ដេកនៅស្ងៀមអែបនៅកៀនបុត្រីគាត់។ឯភ្នែកគាត់សម្លឹងដោតពិដានខ្ជាប់ធ្វើឲ្យយល់ថា វិញ្ញាណស្ត្រីនេះអណ្តែតអណ្តូងទៅក្នុងគំនិតមួយ ដែលមានសណ្ឋានកណ្តាញ់ចាក់ស្រែះដូចអំបោះដែលសំផុរហើយរកដើម រកចុងមិនឃើញជាពុំខាន។",
"question": "តើភ្នែកណាដែលគាត់សម្លឹងដោតពិដានខ្ជាប់មានសណ្ឋានកណ្តាញ់ចាក់ស្រែះដូចអំបោះដែលសំផុរហើយរកដើម រកចុងមិនឃើញជាពុំខាន?",
"answer": "ពេលនេះយាយនួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅ គ.ស. ១៨៦៧ ជាពេលដែលមានការបះបោរទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ប្រឆាំងនឹងអំណាចបារាំងសែស ព្រះបាទ នរោត្តម សូមឲ្យព្រះស៊ីសុវត្ថិ យាងត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ដើម្បីបង្ក្រាបការបះបោរ ។ ព្រះកែវហ្វ៊ា ស៊ីសុវត្ថិ យាងចេញពីស្រុកយួនមកកាន់រាជធានីឧដុង្គ ហើយព្រះអង្គជួយបង្ក្រាបការឧទ្ទាម ។ នៅ គ.ស. ១៨៨៤ ពួកបារាំងសែសបានកាន់កាប់គ្រប់ដែនទាំងអស់នៅប្រទេសយួន ប្រទេសលាវ (ឡាវ) និងប្រទេសកម្ពុជា ហើយពួកបារាំងសែស ក៏បានឈ្នះសង្គ្រាមលើស្យាមប្រទេស ក្នុង គ.ស. ១៨៩៣ ជាសម័យកាល ដែលប្រទេសកម្ពុជាមានសភាពប្រៀបដូចដែនអាណានិគមរបស់បារាំង ហើយគេបានផ្លាស់ទីតាំងរាជធានីខ្មែរពីឧដុង្គមកភ្នំពេញ ។ សម្តេចកែវហ្វ៊ា សីសុវត្ថិ ក៏បានយាងតាមពួកអ្នកវាំង មកភ្នំពេញ ហើយព្រះអង្គទ្រង់គាំទ្រទាំងស្រុង នូវរបបអាណានិគមនិយមរបស់ពួកបារាំងសែស ។ ដូច្នេះហើយ បានជាព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម ត្រូវបង្ខំព្រះរាជហឫទ័យឲ្យតាំងសម្តេចកែវហ្វ៊ា ស៊ីសុវត្ថិ ជាអនាគតស្តេចស្នងរាជ្យ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានកាន់កាប់គ្រប់ដែនទាំងអស់នៅប្រទេសយួន, ប្រទេសលាវនិងប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "ពួកបារាំងសែស",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រឡាហោមគង់ (១៨៨៥ - ១៨៨៦) ចលនាបះបោរនេះមានបំណងប្រយុទ្ធរំដោះខ្លួនពីអំពើជិះជាន់របស់ពួកអាណាព្យាបាល។ ក្រឡាហោមគង់បានទទួលការគាំទ្រពីប្រជាកសិករ ជនជាតិចិនមួយចំនួន និងព្រះសង្ឃ។ នៅឆ្នាំ ១៨៨៦ បារាំងបានប្រើល្បិចអញ្ជើញក្រឡាហោមគង់មកធ្វើការចរចា រួចចាប់លោកចងផ្អោបនឹងបំពង់ផ្សែងកប៉ាល់រហូតបាត់បង់ជីវិត។",
"question": "តើក្រឡាហោមគង់មានបំណងប្រយុទ្ធរំដោះខ្លួនពីអំពើណ?",
"answer": "ជិះជាន់របស់ពួកអាណាព្យាបាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមត្រួតពិនិត្យចំរុះដែលមានមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និង ដឹកជញ្ជូន និង ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ មានភារកិច្ចត្រួតពិនិត្យបទល្មើសចរាចរណ៍ក្នុងករណីចាំបាច់។ តួនាទីភារកិច្ចរបស់ក្រុមត្រួតពិនិត្យចំរុះ ត្រូវកំនត់ដោយអនុក្រឹត្យ។",
"question": "យ៉ាងណាតើក្រុមត្រួតពិនិត្យចំរុះមានភារកិច្ចត្រួតពិនិត្យបទល្មើស?",
"answer": "តួនាទីភារកិច្ចរបស់ក្រុមត្រួតពិនិត្យចំរុះត្រូវកំនត់ដោយអនុក្រឹត្យ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាបន្តមកទៀតសារមនី្ទរបានទទួលការឧបត្ថម្ភថវិកាពីប្រទេសអូស្រ្តាលី ត្រូវបានជួសជុលកែលម្អឡើងវិញ ។ ដូចជានៅលើដំបូលនៅលើពិដានឈើមានការ ខូតខាតត្រូវបានជួសជុលបនែ្ថម ដើម្បីការពារលាមកប្រចៀវ ។ មានការលាបពណ៌ជញ្ជាំងខាងក្នុងនិង ខាងក្រៅឲ្យ មានសម្រស់ឡើង វិញ។ សារមនី្ទរត្រូវបានសម្ពោធ នៅ ថៃ្ងទី ២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៥ ក្រោយពីការជួសជុលរួចជាស្ថាពរក្រោមព្រះរាជធិបតីព្រះករុណាព្រះបាទ នរោត្ដម សីហនុ ព្រះមហាក្សត្រនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងឯកឧត្តម បៀលហាយដិន អគ្គទេសាភិបាលនៃប្រទេសអូស្រ្តាលី ដើម្បីរំលឹកចំពោះការជួសជុលសម្រេចជាស្ថាពរនៃសារមនី្ទរជាតិ ឡើងវិញ។ បច្ចុប្បន្នស្ថានភាពរបស់សារមនី្ទរកាន់តែមានភាពទ្រុឌទ្រោមទៅតាមអាយុកាលដែលអភរិក្សកំពុងអំពាវនាវសែ្វង រកជំនួយជាថវិកានិងបចេ្ចកទេសដើម្បី ដោះស្រាយបញ្ហានិងធ្វើឲ្យសារមនី្ទរមានភាពប្រសើរឡើងវិញ។",
"question": "ពេលណាដែលសារមនី្ទរត្រូវបានសម្ពោធ នៅលើដំបូលនៅលើពិដានឈើ?",
"answer": "ថៃ្ងទី ២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៥",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាំងតេក្រាល ជាប្រមាណវិធីគោលមួយក្នុងចំនោមប្រមាណវិធីគោលទាំង២នៅក្នុងគណិតវិទ្យាវិភាគ។ ដេរីវេ អាចគណនាបានដោយងាយដោយប្រើដេរីវេនៃអនុគមន៍គោល ចំនែកអាំងតេក្រាលវិញតែងមានការលំបាក ជាហេតុធ្វើអោយគេចាំបាច់ពឹងលើតារាងអាំងតេក្រាល។ អត្ថបទនេះនិងណែនាំអំពីអាំងតេក្រាលសំខាន់ៗមួយចំនួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអាំងតេក្រាល ជាប្រមាណវិធីគោលទី២ នៅក្នុងគណិតវិទ្យាវិភាគ ហើយផ្តល់ឱ្យមនោស្តព័ត៌មានអំពីជម្រើសជុំសំខាន់មួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីមហាលោតផ្លោះរបស់ប្រធាន ម៉ៅ សេទុង នៃប្រទេសចិន តែងតែបានជ្រាបចូលទៅក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់ កាំង ហ្កិចអ៊ាវ ហើយរូបគាត់តែងតែនិយាយទិតៀនប្រឆាំងទៅនឹងសក្តិភូមិ រាជានិយម អ្នកមាន និងរបបគ្រប់គ្រងថា បានជិះជាន់ប្រជាជនក្នុងសង្គមនោះជានិច្ច។",
"question": "តើប្រធាន ម៉ៅ សេទុង មានទេសភាពអ្វីខ្លីនៅក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់កាំង ហ្កិចអ៊ាវ?",
"answer": "ទិតៀន",
"type": "extract"
},
{
"context": "គ្រប់ដំណាក់នៃចលនាបំលាស់លំនៅទាំងអស់ លើកលែងតែក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ គេឃើញមានចលនាដ៏សំខាន់មួយគឺ ចំណោលស្រុកស្រែមកកាន់ទីក្រុង ដែលបណ្ដាលមកពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាអសន្ដិសុខនៅតាមខេត្តមួយចំនួន។ ក្រៅពីនេះ គេឃើញមានចលនាបំលាស់លំនៅតាមរដូវ។ កសិករ ក្រោយច្រូតកាត់ប្រមូលផលហើយ តែងនាំគ្នាមករកការងារធ្វើនៅតាមទីក្រុង។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយ បានជាប្រជាជនក្រុងភ្នំពេញចេះតែកើនឡើងជាលំដាប់គឺ ២៣៤ ០០០នាក់(១៩៨០) ៦១៦ ០០០នាក់(១៩៩០) ៨៥៤ ០០០នាក់(១៩៩៥) ៩៩៨ ០០០នាក់(១៩៩៨)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីចលនាបំលាស់លំនៅទាំងអស់លើកលែងតែក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ និងការកើនឡើងនៃប្រជាជនក្រុងភ្នំពេញដោយសារតែក្នុងចលនាតាមរដូវ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សិស្សទាំងអស់មានជំរើសក្នុងការចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យឯកជនដែលខ្លួនពេញចិត្ត។ សាកលវិទ្យាល័យភាគច្រើនមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យនៅបរទេសជាពិសេស នៅ សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និង អូស្ត្រាលី។ និស្សិតម៉ាឡេស៊ីដែលទៅរៀននៅបរទេសភាគច្រើនមាននៅ សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី ញូហ្សៀលែន កាណាដា សិង្ហបុរី និង ជប៉ុន។",
"question": "តើសិស្សទាំងអស់មានជំរើសណា នៅពេលចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យឯកជន?",
"answer": "ជំរើសក្នុងការចុះឈ្មោះចូលរៀន",
"type": "extract"
},
{
"context": "កោះទន្សាយមានទីតាំងស្ថិតនៅប៉ែកអាគ្នេយ៍នៃទីក្រុងកែប មានចម្ងាយ៤,៥គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងនេះ។https://www.facebook.com/Kohtonsay ទីនេះជារមណីដ្ឋានធម្មជាតិដ៏ល្អប្រណិតរបស់ទីក្រុង ដែលមានលក្ខណៈអំណោយពីធម្មជាតិ ព្រោះមានឆ្នេរខ្សាច់ចំនួន២កន្លែង ដែលមានវាលខ្សាច់សពីធម្មជាតិ អាចធ្វើជាកន្លែងសំរាប់ងូតសមុទ្រកម្សាន្តសប្បាយបាន។ ទឹកសមុទ្រមានជម្រាលវែងហើយរាក់ហើយ ទឹកសមុទ្រនៅទីនោះមាន ជំរៅរាក់ដោយសារតែមានឆ្នេរនៅព័ទ្ធជុំវិញកោះហើយវាមានភាព ជម្រាល បន្តិចម្តងៗ ហើយ ជាហេតុធ្វើអោយកោះនេះក្លាយជាកន្លែងសំរាប់ការហែលទឹកលេងកំសាន្ត។ ខាងក្រោមទឹកសមុទ្រ មានផ្កាថ្ម សត្វសមុទ្រ រុក្ខជាតិសមុទ្រ អំណោយផលដល់ការស្រាវជា្រវប្រព័ន្ធបរិស្ថានចំរុះ។ ឈ្មោះកោះទន្សាយនេះបានក្លាយមកពីពាក្យរំសាយ ព្រោះនៅពេលដែលស្តេចសាគររាជ អស់សង្ឃឹមក្នុងការ តស៊ូ ដោយមានការបែកបាក់ពលសេនា និង បក្សពួកខ្លួនអស់ច្រើន ព្រះអង្គក៏បានដឹកនាំអ្នកដែលនៅសេសសល់ឆ្លងសមុទ្រមកដល់កោះមួយនៅខាងមុខក្រុងកែប ហើយក៏បានធ្វើការរំសាយទ័ពរនៅទីនោះទៅ។ ដោយការហៅ តៗគ្នា កោះរំសាយ បានក្លាយទៅជាកោះអំសាយ កោះអន្សាយ ក្រោយមកក៏បានក្លាយទៅជាកោះទន្សាយរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។",
"question": "កោះទន្សាយមានលក្ខណៈអំណោយពីធម្មជាតិយៈត្រឹមតែជាមួយន៍អ្វី?",
"answer": "កោះទន្សាយមានលក្ខណៈអំណោយពីធម្មជាតិដោយមានឆ្នេរខ្សាច់ចំនួន២កន្លែង ដែលមានវាលខ្សាច់សពីធម្មជាតិ អាចធ្វើជាកន្លែងសំរាប់ងូតសមុទ្រកម្សាន្តសប្បាយបាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ផ្សេងពីនេះគេឃើញមាន បារាយណ៍ទឹកថ្លា ឬ បារាយណ៍ខាងលិចដែលមានបណ្ដោយ ៨ សហាតិមាត្រ និង ទទឹង ២,២ មាត្រ។ ការកសាងសំណង់ធារាសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាទឹក នាំឲ្យមានការអភិវឌ្ឍសង្គមខាង កសិកម្ម គមនាគមន៍ សុខាភិបាល និង សិក្សាធិការ ... ៕",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបារាយណ៍ទឹកថ្លា ឬ បារាយណ៍ខាងលិច និងការកសាងសំណង់ធារាសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាទឹក ដែលមានគមន៍នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមខាងកសិកម្ម សុខាភិបាល និង សិក្សាធិការ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដើម្បីស្ដារស្ថានភាពនយោបាយឲ្យបានឆាប់អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច និងបារាំងបានស្នើឲ្យមានសន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាល (IGC) សម្រាប់ធ្វើឲ្យមានបង្រួបបង្រួមអឺរ៉ុបកាន់តែជិតនឹងគ្នា។ សន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាល (IGC) គឺជាជំនួបរវាងសមាជិក ដែលចាប់ផ្ដើមមានដំណើរការជាផ្លូវការនូវការផ្លាស់ប្ដូរ ឬការធ្វើវិសោធនកម្មសន្ធិសញ្ញាសហគមន៍អឺរ៉ុប សន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាលមួយទៀតត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅភ្លាមៗគឺនៅឆ្នាំ ១៩៨៩ ដើម្បីរៀបចំគម្រោងការ និងរចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់សហភាពហិរញ្ញវត្ថុ ដែលក្នុងនោះសមាជិករបស់សហគមន៍នឹងប្រើរូបិយវត្ថុរួមតែមួយ។នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសអ្នកស្រីម៉ាហ្គារ៉ែតថាចឆឺ (Margaret Thatcher) បានប្រឆាំងនឹងការអំពាវនាវទាំងឡាយណា ដែលចង់ឲ្យមានសមាហរណកម្មអឺរ៉ុបរឹតតែខ្លាំងថែមទៀត។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៩៩០ លោក ចនមេជ្ហ័រ (John Major) បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជំនួស និងបានអនុវត្តនូវគោលនយោបាយមួយដែលមានលក្ខណៈបើកទូលាយជាង។ សន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាល បានចាប់ផ្ដើមបំពេញការងារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួន ដែលនឹងក្លាយជា សន្ធិសញ្ញាស្ដីពីសហភាពអឺរ៉ុប (Treaty on European Union ) ។",
"question": "តើអ្វីជាសន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាល (IGC)?",
"answer": "សន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាល (IGC) គឺជាជំនួបរវាងសមាជិក ដែលចាប់ផ្ដើមមានដំណើរការជាផ្លូវការនូវការផ្លាស់ប្ដូរ ឬការធ្វើវិសោធនកម្មសន្ធិសញ្ញាសហគមន៍អឺរ៉ុប",
"type": "extract"
},
{
"context": "រឿងនេះបានបង្ហាញពីបញ្ហានានាច្រើនករណី ដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គមមនុស្ស ដូចជាបញ្ហាស្នេហា ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ជំនឿ សាសនា ជីវភាពរស់នៅក្នុងសង្គម។ វិធីដោះស្រាយក្នុងរឿងច្រើនប្រើសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ ឧទា. រឿងកុលាបប៉ៃលិន រឿងផ្កាស្រពោន រឿងទុំទាវ... ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងវិធីដោះស្រាយក្នុងរឿងនេះ?",
"answer": "វិធីដោះស្រាយក្នុងរឿងនេះប្រើសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីជួបបញ្ហាដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គមមនុស្ស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយទ្បែកអាស្រមមាន២៩សាលាឆទាន ៥០រោងឧបោសថ៥១មណ្ឌលវិបស្សនាធុរះ៤។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦នេះបានធ្វើការកែសំរួលមន្ត្រីសង្ឃបាន៣វត្ត ហើយជួយបង្កលក្ខណះដល់វត្តអារាមនានាកសាងវត្ត អោយមានសោភណ័ភាពល្អដែលអាចមានដូចជាវត្តកំផែងវត្តសំរោង ក្នុងវត្តឯកភ្នំវត្តភ្នំសំពៅជាដើមត្រូវបាន ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិចូលទៅទស្សនាច្រើន។ ក្រៅពីព្រះពុទ្ធសាសនាមានសាសនាផ្សេងៗទៀត ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការកែសំរួលមន្ត្រីសង្ឃ និងការជួយបង្កលក្ខណះដល់វត្តអារាម ដែលមានសោភណ័ភាពល្អ និងមានសាសនាផ្សេងៗដូចជាវត្តកំផែងវត្តសំរោង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ស្ត្រីនេះ តាំងក្រោកពីព្រឹកឡើងក៏ដេញឲ្យយាយផៃបោសសំបុកពីងពាងដែលត្រដាងសន្ធឹងជាសំណាញ់ ឬជាអន្ទាក់សម្រាប់ចាប់សត្វល្អិត តាមជញ្ជាំង និងតាមគ្រឿងដំបូល ព្រមទាំងបង្គាប់ឲ្យជូតលាងក្ដារកម្រាលឲ្យរលោងយង់។ ឯនាងវិធាវី នាងត្រូវវេនដុសខាត់គ្រឿងប្រាក់ស្លាបារី ជូតប៉ាន់តែ និងពែង ហើយមើលថែថួនកុំឲ្យរបស់ទាំងនោះខ្វះវត្ថុអ្វីឡើយ គឺរកកំបោរច្រក បំពេញអក រកស្លាជ្វា ស្លាចំណិត ម្លូយ៉ាងស្រស់ៗមកបម្រុងហិប ហើយដាំទឹកក្ដៅបញ្ចាំលើជើងច្រាន ដើម្បីទុកឆុងតែឲ្យទាន់តម្រូវការ។",
"question": "តើស្ត្រីនេះមានវិធានដែលត្រូវប្រើដើម្បីជូតលាងក្ដារកម្រាលឲ្យរលោងយង់មានដំណើរការមួយសម្រាប់ប៉ុន្មាន?",
"answer": "បង្គាប់ឲ្យជូតលាងក្ដារកម្រាលឲ្យរលោងយង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកប៊ូគិស និងម៉ាកាសា ពួកប៊ូគិសមាន ២.៦% និងពួម៉ាកាសាមាន ១.១% នៃប្រជាជនសរុបទូទាំងប្រទេស។ ក្រុមទាំង ២ នេះក្រៅពីជាអ្នកគោរពសាសនាឥស្លាមហើយនៅជាអ្នកដើរទូក និងមានថ្មីដៃក្នុងការធ្វើទូក មានសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើធុរកិច្ច ជាអ្នកធ្វើដំណើរស្វែងរកជោគសំណាង រហូតស្ទើរតែអាចគ្រប់គ្រងពានិជ្ជកម្មផ្លូវទឹកក្នុងភូមិភាគនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាផួកប៊ូគិស និងម៉ាកាសាមាននៃប្រជាជនទៅជាអ្នកដើរទូក?",
"answer": "ក្រុមទាំង ២ នេះក្រៅពីជាអ្នកគោរពសាសនាឥស្លាមហើយនៅជាអ្នកដើរទូក និងមានថ្មីដៃក្នុងការធ្វើទូក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វប្បធម៌នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប្លែកៗគ្នាមែនទែន នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក វប្បធម៌នេះគឺជាការលាយចូលគ្នាពិតៗនៃវប្បធម៌ឥណ្ឌានិងចិន នៅឥណ្ឌូណេស៊ី ហ៊្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី វប្បធម៌នេះគឺការលាយបញ្ចូលគ្នានៃវប្បធម៌អារ៉ាប់ ព័រទុយហ្គាល់ អេស្ប៉ាញ ចិន ឥណ្ឌា និងម៉ាឡេដើមកំណើត។ ផងដែរ ព្រុយណេបង្ហាញឱ្យឃើញនូវឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងមកពីអារ៉ាប់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវប្បធម៌នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប្លែកៗគ្នាមែនទែន ដែលគេឃើញជាការលាយចូលគ្នាពិតៗនៃវប្បធម៌ពិភពលោកជាតិជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រាល់ៗឆ្នាំ អ្នកស្រុកតែងធ្វើពិធីបូជានៅភ្នំបាណន់នោះ នាពេលចូលឆ្នាំថ្មី គេធ្វើខាងលើភ្នំ នូវពិធីទាំងឡាយ មានពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ និងនិមន្តលោកឆាន់ជាដើម ហើយមានរបាំ មានប្រដាល់ និងមានចែកទានជាប្រាក់ ឬសំលៀកបំពាក់ដល់អ្នកស្រុកផង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពិធីបូជានៅភ្នំបាណន់នោះ ដែលធ្វើនៅពេលចូលឆ្នាំថ្មី មានសំលៀកបំពាក់និងចែកទានជាប្រាក់ទៅអ្នកស្រុក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម្កាក់ មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រថា Spondias dulcis និង ឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសថា Ambarella គឺជាដើមឈើដុះនៅតំបន់ត្រូពិច ឬតំបន់អេក្វាទ័រ ។ ម្កាក់មានផ្លែអាចទទួលទានបាន ដែលមានគ្រាប់សរសៃរ ។ យើងអាចទទួលទានផ្លែម្កាក់ខ្ចី ឬ ចាស់ បាន ។ ផ្លែម្កាក់មានរសជាតិជូតិចៗ និងស្រួយ ។ នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី (Indonesia) និង ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) ប្រជាជននៅទីនោះទទួលទានផ្លែម្កាក់ជាមួយទឹកជ្រលក់ប្រៃផ្អែមខ្មៅៗ ដែលពួកគេហៅថា ហៃកូ (hayko) ។ ពួកគេក៏អាចយកផ្លែម្កាក់ទៅច្នៃធ្វើជាគ្រឿងផ្សំមុខម្ហូបផ្សេងៗ ដូចជា រ៉ូយ៉ាក់ (rojak) ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ផ្លែម្កាក់ក៏ត្រូវបានជនជាតិខ្មែរយកទៅកែច្នៃជាញាំម្កាក់ ឬទទួលទានជាអាហារសម្រន់ក៏បាន ។ ផ្លែម្កាក់ក៏ត្រូវបានមនុស្សកែច្នៃធ្វើជាទឹកផ្លែឈើស្រស់ ឬកំប៉ុងផងដែរ ។",
"question": "តើមានឈ្មោះជាអង់គ្លេសនៃម្កាក់មួយដែលមានឈ្មោះជាសាស្ត្រថា Spondias dulcis ជាអ្វី?",
"answer": "Ambarella",
"type": "extract"
},
{
"context": "តើនិកាយណាជាអ្នកសរសេរបញ្ចូលក្នុងព្រះត្រៃបិដកនូវបណ្តាលក្ខណៈអស្ចារ្យទាំងឡាយរបស់ព្រះពុទ្ធឬសាវ័ករបស់ព្រះពុទ្ធ ? ប្រហែលជាពួកមហាយាន ឬ ពួកព្រាហ្មណ៍ដែលចូលបួសក្នុងពុទ្ធសាសនា ដែលចង់អួតបំប៉ោងនូវលទ្ធភាពគ្មានកម្រិតរបស់ព្រះពុទ្ធដើម្បីវាយបំបាក់អំនួតគ្មានទីបំផុតរបស់ពួកអ្នកកាន់លទ្ធិព្រាហ្មណ៍ ដែលតែងអួតពីព្រះអាទិទេពរបស់ពួកគេថា គ្មាននរណាខ្លាំងដូច ។ ",
"question": "តើនិកាយណាដែលជាប្រហែលជាប្រជាជនដែលចូលបួសក្នុងពុទ្ធសាសនានៅពេលព្រះពុទ្ធមានលទ្ធភាពគ្មានកម្រិតរបស់ព្រះពុទ្ធដើម្បីវាយបំបាក់អំនួតគ្មានទីបំផុតរបស់ពួកអ្នកកាន់លទ្ធិព្រាហ្មណ៍?",
"answer": "មហាយាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ចម្ងាយប្រមាណ ៤០ គ.ម យើងនឹងបានឃើញផ្លាកសញ្ញានៃច្រកចូលរមណីយដ្ឋា នទន្លេបាទីនៅខាងស្ដាំដៃ ដោយធ្វើដំណើរបត់ចូលតាមច្រកនោះប្រហែល ២គ.ម យើងនិងបានឃើញស្លាកសញ្ញាបង្ហាញផ្លូវមួយទៀត ដែលតម្រូវឲ្យយើងបត់ស្ដាំម្ដងទៀតក្នុងចម្ងាយផ្លូវប្រហែលជា២០០ម យើងនៅបានទៅដល់វត្តទន្លេបាទី ដែលនៅខាងមុខវត្តមានប្រាសាទដ៏ធំមួយ នោះគឺប្រាសាទតាព្រហ្ម ហើយចំណែកនៅក្នុងបរិវេណវត្តទន្លេបាទីនេះក៏មានប្រាសាទបុរាណមួយទៀតដែរ គឺប្រាសាទយាយពៅ។ (វត្តទន្លេបាទីជាវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាមួយកសាងក្នុងឆ្នាំ១៥៧៦)។ ប្រាសាទយាយពៅមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណវត្តទន្លេបាទី ចំពីក្រោយព្រះវិហារ និងមាន ចម្ងាយ១០០ម ពីប្រាសាទតាព្រហ្ម។ ប្រាសាទយាយពៅមានរាងជាការេបួនជ្រុង ៧មx៧ម បែរមុខទៅ ទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះកសាងអំពីថ្មភក់ក្នុងសតវត្សទី១២ផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅជើងវត្តទន្លេបាទី?",
"answer": "ជើងវត្តទន្លេបាទីមានប្រាសាទពីរ គឺប្រាសាទតាព្រហ្មនិងប្រាសាទយាយពៅ ប្រាសាទយាយពៅមានរាងជាការេបួនជ្រុង ៧មx៧ម បែរមុខទៅ ទិសខាងកើត ហើយបានសាងសង់អំពីថ្មភក់ក្នុងសតវត្សទី១២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា ឆ្នាំគ.ស១៩៣២ គណៈរាស្ដ្របានធ្វើបដិវត្ដផ្លាស់ប្ដូររបបគ្រប់គ្រងពីរាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការមកជារបបប្រជាធិបតេយ្យ ធ្វើឱ្យគណៈរាស្រ្ដចូលមកមានឥទ្ធិពលលើនយោបាយក្នុងប្រទេស។ នៅរវាងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសថៃបានចុះឈ្មោះចូលធ្វើជាសម្ព័ន្ធមិត្ដយោធាជាមួយជប៉ុន ហើយប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអង់គ្លេស តែដោយសារប្រទេសខាងភាគីបក្សសម្ព័ន្ធមិត្ដទទួលស្គាល់ចលនាថៃសេរី ទើបប្រទេសថៃអាចរួចផុតពីស្ថានភាពជាប្រទេសអ្នកចាញ់សង្គ្រាម។",
"question": "ក្នុងពេលណាដែលគណៈរាស្រ្ដបានធ្វើបដិវត្ដផ្លាស់ប្ដូររបបគ្រប់គ្រងពីរាជាធិបតេយ្យទៅរបបប្រជាធិបតេយ្យ?",
"answer": "ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា ឆ្នាំគ.ស១៩៣២",
"type": "extract"
},
{
"context": "អន្លង់ផ្ដៅគឺជាស្ថានីយ៍នៅចំងាយ ៣០ គ.ម ភាគអាគ្នេយ៍ពីសំរោងសែនមានប្រដាប់ប្រដាដូចស្ថានីយ៍ខាងលើដែរ។ លោកម៉ង់ស៊ុយជាអ្នករកឃើញស្ថានីយ៍នេះនៅឆ្នាំ ១៩០២។ ម្លូព្រៃស្ថិតនៅខាងជើងខេត្តព្រះវិហារដែលរកឃើញដោយលោកប៉េ-ឡឺវី (P.le vy) នៅឆ្នាំ ១៩៤៣ ស្ថានីយ៍នេះថ្មីជាងស្ថានីយ៍ខាងលើពីរ ព្រោះគេរកឃើញឧបករណ៍ធ្វើពីលោហៈ។",
"question": "តើលោកម៉ង់ស៊ុយបានរកឃើញស្ថានីយ៍ណាមួយនៅឆ្នាំណាដែលជាអ្នករកឃើញមួយនៅចំងាយ ៣០ គ.ម មុខតំបន់ទឹកមានប្រដាប់ប្រដាដូចស្ថានីយ៍ខាងលើដែរ?",
"answer": "អន្លង់ផ្ដៅ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីសម័យបុរាណ ពិធីនេះគេច្រើនប្រារព្ធធ្វើរវាង១២ឆ្នាំម្ដង គឺកំណត់យកតាមថ្ងៃខែឆ្នាំ របស់ម្ចាស់ពិធី តាមប្រតិទិនចន្ទគតិ (ប្រតិទិនពុទ្ធសាសនា) តែដល់សម័យក្រោយមក គេក៏ឃើញមានការផ្លាស់ប្ដូរ ពីធ្វើរវាង១២ឆ្នាំម្ដង មកប្រារព្ធធ្វើមួយឆ្នាំម្ដងវិញទៅតាម ធនធាន ។ ជាក់ស្ដែងសព្វថ្ងៃនេះ ពិធីខួបកំណើត ច្រើនតែរៀបចំសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្មនកកក",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រារព្ធបុរាណពិធី ដែលមានការផ្លាស់ប្ដូរពីរយៈពេលពីសម័យបុរាណ ដល់សម័យក្រោយមក ហើយបង្ហាញពីការច្រើនតែរៀបចំសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្មនកកក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សម័យក្រោយមកទៀតក្នុងរជ្ជកាលសម្តេចព្រះសុគន្ធបទព្រមទាំងព្រះរាជាក្រោយៗទៀតក៏បោះបង់ចោលទីក្រុងភ្នំពេញទៅសាងទីក្រុងថ្មីនៅទួលបាសាន(ឆ្នាំរោង សំរិទ្ធិស័ក ព.ស ២០៥២ គ.ស ១៥០៨ ម.ស ១៤៣០ ច.ស ៨៧០) និងទីផ្សេងៗទៀត វត្តខ្ពបតាយ៉ងនេះក៏ស្ងប់ស្ងាត់ការកសាងទៅវិញ រហូតដល់ក្លាយជាវត្តនៅក្នុងព្រៃ សូម្បីតែភិក្ខុ សាមណេរ មួយអង្គគង់នៅក៏គ្មានផង ហើយត្រូវអ្នកស្រុកបោះបង់ចោលរាប់រយឆ្នាំមកហើយ គេស្គាល់ឈ្មោះតែក្នុងព្រះរាជពង្សាវតាតែប៉ុណ្ណោះ ចំណែកទីតាំងពិតគឺមានតែរោងឧបោសថប្រក់ស្លឹកនិងព្រះជីរ៍មួយអង្គ ថ្មសន្លឹកសីមាមួយផ្ទាំង នៅក្នុងព្រៃទួលខ្ពស់មួយ ដែលក្បែរនោះពីខាងកើតមានខ្ពបតូចមួយវែង ដែលតាយ៉ងជីកយកទឹកស្រោចដំណាំគាត់ ហើយអ្នកស្រុកក៏តែងតែមកដងទឹកនេះយកទៅប្រើប្រាស់ ។",
"question": "តើទីក្រុងណាដែលទៀតបោះបង់ចោលទីក្រុងភ្នំពេញទៅសាងទីក្រុងថ្មីមកម្ដងទៀត?",
"answer": "ទីក្រុងថ្មីនៅទួលបាសាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទហាន់ជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំហាន់ជ័យ ក្នុងភូមិហាន់ជ័យ ឃុំហាន់ជ័យ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម និងមានចម្ងាយប្រមាណ១៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម។ ប្រាសាទហាន់ជ័យត្រូវបានកសាងឡើងនាចុងសតវត្សរ៍ទី៦ និងដើមសតវត្សរ៍ទី៧មុនសម័យអង្គរ ក្នុងរចនាបថសម្បូរណ៍ព្រៃគុហ៍។ ប្រាសាទហាន់ជ័យកសាងពីថ្មពពុះ ដែលមានលក្ខណៈ ដូចថ្មបាយកៀ្រម ហើយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺមានតែប្រាសាទចំនួនពីរប៉ុណ្ណោះ ដែលសាងសង់ពីថ្មពពុះនេះរួមមានប្រាសាទហាន់ជ័យនេះ និងប្រាសាទអាស្រមមហាឥសីដែលស្ថិតនៅលើភ្នំដា ស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវ។",
"question": "ប្រាសាទហាន់ជ័យមានទីតាំងនៅទីណា?",
"answer": "ប្រាសាទហាន់ជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំហាន់ជ័យ ក្នុងភូមិហាន់ជ័យ ឃុំហាន់ជ័យ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឈឺតាមសន្លាក់ឆ្អឹង: ឫសទំពាំងបាយជូរនៅស្រស់៦០-៩០ក្រាមលាងទឹកឲ្យស្អាត ចិញ្ច្រាំឲ្យល្អិតដាក់រួមជាមួយប្រអប់ជើងជ្រូកម្ខាង រួចប្រើស្រាសជាមួយនិងទឹកក្នុងបរិមាណស្មើគ្នា ដាំទឹកឲ្យពុះទុកទទួលទាន។",
"question": "តើគោត់ស្ប៉ាមានៅក្នុងការឫសទំពាំងមានជំនួយអ្វី?",
"answer": "ចិញ្ច្រាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំពេញជារាជធានីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហើយជាទីក្រុងដែលធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនរស់នៅប្រមាណជា ២.៣ លាននាក់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ។ ភ្នំពេញជាមជ្ឈមណ្ឌលធ្វើជំនួញ ពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងជាទីប្រជុំជនដែលមានការងារច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បណ្តុំសំណង់អាគារធំៗជាច្រើនបានប្រមូលផ្ដុំគ្នាបង្កើតបានជា ស្កាយឡាញ (Skyline) និង អាគារកប់ពពក (Skyscraper) ដែលរួមបញ្ចូលការរស់នៅតាមបែបស្តង់ដារទំនើបដូចជា៖ ខុនដូ (Condo), ខុនដូថ្នាក់កណ្ដាល (Condominium) អផាតមិន (Apartment), ការរស់នៅបែបលំនៅដ្ឋានឯកជន (Residential), និង ការរស់នៅបែបប្រណិតអភិជន (Luxury living) ភ្នំពេញ ដែលរួមបញ្ជូលទាំងសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ និង ផ្សារទំនើបដែលធំជាងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានសាលារៀន និង សកលវិទ្យាលយ័ច្រើនជាងគេសំរាប់សិស្សានុសិស្សសិក្សារៀនសូត្រ មានព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ មានកំពង់ផែទេសចរណ៍ កំពង់ផែស្ងួតសម្រាប់វិស័យដឹកជញ្ជូន មានសួនកំសាន្តជាច្រើន និង មានកន្លែងសម្រាប់សំរាកលំហែរជាច្រើនទៀត ថែមពីលើនេះទៅទៀតមាននៅសំណង់អាគារបុរាណ សំណង់ស្ថាបត្យកម្មដែលបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យកាល កម្ពុជាក្រោមអណាព្យាបាលបារាំង មានសារៈមន្ទីរជាតិ ព្រះបរមរាជវាំង វត្តអារាមចំណាស់ៗ និង សំណង់បូជនីស្ថានប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនទៀតផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងទាំងមូលពោពេញទៅដោយសម្បត្តិវប្បធម៌ ដែលត្រូវបានគេឱ្យរហស្សនាមថាទីក្រុងវប្បធម៌ ។",
"question": "ភ្នំពេញជាអ្វីដែលធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "ភ្នំពេញជារាជធានីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបណ្តាញទីក្រុងដែលធំជាងគេ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលធ្វើជំនួញ ពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងជាទីប្រជុំជនដែលមានការងារច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី២ មិថុនា ឆ្នាំ១៩១៩ អ៊ែនស្ទែនបានរៀបការជាមួយនាង អែលសា ឡឺវិនថាល (Elsa Löwenthal)។ គេទាំង២នាក់រួមគ្នាចិញ្ចឹមកូនដើមរបស់អែលសា ឈ្មោះ ម៉ារហ្គុត (Margot) និង អ៊ីលសេ (Ilse)។ ចំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្មីនេះ មិនបានបង្កើតបុត្រាបុត្រីទេ។",
"question": "យ៉ាងណាគេទាំង២នាក់មានសម្រាប់គ្នានៅក្នុងការជើងមួយ?",
"answer": "គេទាំង២នាក់មានសម្រាប់គ្នាចិញ្ចឹមកូនដើមរបស់អែលសា ឈ្មោះ ម៉ារហ្គុត (Margot) និង អ៊ីលសេ (Ilse)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ ត្រូវបានអនុម័តដោយរដ្ឋសភាបានកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០១ នាសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥ នីតិកាលទី២ ហើយដែលព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័តយល់ស្របតាមលើទម្រង់ និង គតិច្បាប់នេះទាំងស្រុង កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០១ នាសម័យប្រ",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំត្រូវបានអនុម័តដោយរដ្ឋសភា?",
"answer": "រដ្ឋសភាបានអនុម័តដោយនៅថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០១ នាសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥ នីតិកាលទី២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាទូទៅ ជីវិតរបស់លោកគឺសាមញ្ញណាស់ ដោយចំណាយពេលភាគច្រើនសម្រាប់ធ្វើការងារ។ ដោយសារតែប្រាក់ចំណូលបានពីសិល្បៈរបស់លោកមានកម្រិតមធ្យម លោកបានហាមប្រាមកូនៗរបស់លោកមិនអោយចាប់អាជីពជាសិល្បករចម្រៀងតន្ត្រីទេ។ លោកបានពន្យល់ដល់លោក ស៊ីន-ច័ន្ទឆាយ៉ា ដែលជាកូនប្រុសរបស់លោកថា អាជីពជាអ្នកចម្រៀងគ្មានតម្លៃទេ។ ទោះជាកូនៗរបស់លោកបង្ហាញទេពកោសល្យផ្នែកចម្រៀងក៏ដោយ ក៏ស៊ីន-ស៊ីសាមុតមិនដែលជួយលើកទឹកចិត្តឬជួយបង្ហាត់បង្រៀនកូនៗពីសិល្បៈតន្ត្រីនិងចម្រៀងដែរ។ បន្ទាប់ពីសម័យខ្មែរក្រហម មានតែកូនស្រីម្នាក់និងកូនប្រុសម្នាក់ទេដែលរស់រានមានជីវិត។ ជីវិតគ្រួសាររបស់លោកចាប់មានភាពរកាំរកូសដោយសារសម្ពាធពីអាជីពនិងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោក។ ភរិយារបស់លោកបានចាកចោលលោកទៅបួសជាដូនជី ពេលលោកស្រីមានអាយុ៣០ឆ្នាំ។",
"question": "យ៉ាងណាមានជីវិតរបស់លោកក្រហមជាងគេ?",
"answer": "ជីវិតរបស់លោកក្រហមជីវិតជាងគេនៅពេលមានតែកូនស្រីម្នាក់និងកូនប្រុសម្នាក់ទេដែលរស់រានមានជីវិត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សមុទ្រឡាប់តែវ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Laptev Sea, ជាភាសារុស្ស៊ី៖ мо́ре Ла́птевых) ជាសមុទ្រស្ទើរបិទមួយនៅមហាសមុទ្រអាកទិក។ វាស្ថិតនៅចន្លោះច្រាំងខាងកើតរបស់ស៊ីបេរី ឧបទ្វីបតៃមីរ កំរងកោះសិវើណាយ៉ា ហ្សឹមលីយ៉ា និងកំរងកោះស៊ីបេរីថ្មី។ ព្រំដែលខាងជើងរបស់វាកាត់ពីជ្រោយអាកទិក (កូអរដោនេ 79°N និង 139°E) ទៅជ្រោយអានីស៊ី។ នៅខាងលិចសមុទ្រឡាប់តែវគឺសមុទ្រការ៉ា ចំនែកនៅខាងកើតគឺសមុទ្រស៊ីបេរីខាងកើត។ សមុទ្រឡាប់តែវមានផ្ទៃទឹក ៦៧២ ០០០គ.ម២ និងអាចធ្វើចរាចរបានតែក្នុងរវាងខែសីហានិងកញ្ញាប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "តើសមុទ្រឡាប់តែវស្ថិតនៅខាងណា?",
"answer": "ចន្លោះច្រាំងខាងកើតរបស់ស៊ីបេរី ឧបទ្វីបតៃមីរ កំរងកោះសិវើណាយ៉ា ហ្សឹមលីយ៉ា និងកំរងកោះស៊ីបេរីថ្មី",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកស្រីកូរ៉ាល រ៉េមូសាត (Coral Remusat) នៅក្នុងសៀភៅ \"Part Khmer\" ក្នុងនាមជាអ្នកស្រាវជ្រាវជាតិបារាំងម្នាក់គាត់បានសរសេរថា ប្រាសាទតាកែវនេះកសាងដោយព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៥នៅក្នុងគ្រឹស្តសករាជ៩៧៤ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរ។ ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ បានឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ ក្នុងវ័យកុមារភាព ដូច្នេះមានព្រះរាជគ្រូ ជាឧត្តមទីប្រឹក្សាផងនោះព្រះអង្គបានបញ្ជាអោយគេកសាងទីក្រុងថ្មីមួយឈ្មោះថា \"ជយេន្រ្ទនគរី \" ដែលមានប្រាសាទភ្នំ \"ហេមគិរី \" នៅចំកណ្តាល ហើយតាមការប៉ាន់ស្មានប្រាសាទ ហេមគិរីនេះគឺត្រូវនឹងប្រាសាទតាកែវនេះឯង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទតាកែវ ដែលបានសាងសង់ដោយព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៥ នៅក្នុងគ្រឹស្តសករាជ៩៧៤ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ករណីមុំទាល៖ អឺគ្លីតបានបង្ហាញទ្រឹស្តីបទនេះដោយអនុវត្តទ្រឹស្តីបទពីតាករចំពោះត្រីកោណកែងទាំងពីរ (ត្រីកោណកែង AHB និងCHB ) ដូចបង្ហាញក្នុងរូបខាងស្តាំ។ តាង d ជាប្រវែងអង្កត់ CH និង h ជាកពស់ BH នៃត្រីកោណ AHB យើងបាន",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រវែងដែលត្រូវបានតាងថាជាច្រើននៅក្នុងទ្រឹស្តីបទនេះ?",
"answer": "ក្នុងទ្រឹស្តីបទនេះ តាង d ជាប្រវែងអង្កត់ CH និង h ជាកពស់ BH នៃត្រីកោណ AHB。",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជនជាតិដាណឺម៉ាកចាប់ផ្ដើមចូលមកប្រម៉ាញ់អាណានិគម លើក្រុមកោះខាងលើតាំងពីឆ្នាំគ.ស ១៦០២ ហើយចាប់ពីពេលនោះមកឥណ្ឌូនេស៊ីក៏ធ្លាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ហូឡង់ ក្នុងរយៈពេលប្រមាណជាបីសតវត្ស រហូតដល់ឆ្នាំគ.ស ១៩៤២ ចន្លោះសង្គ្រាមមហាអាស៊ីបូព៌ា ជប៉ុនបានចូលមកគ្រប់គ្រងក្រុមកោះឥណ្ឌូនេស៊ីខាងកើត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចូលមកនិងការគ្រប់គ្រងរបស់ជនជាតិដាណឺម៉ាកនៅប្រម៉ាញ់អាណានិគម និងការក្លាយជាផ្នែកមួយនៃក្រុមកោះឥណ្ឌូនេស៊ីខាងកើតជាមួយនឹងគោលបំណងរបស់ហូឡង់ ក្នុងរយៈពេលប្រមាណជាបីសតវត្ស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលពីមុនផ្លាយអាស់ ត្រូវបានគេបង្ហុយចោលទៅក្នុងបរិយាកាស ប៉ុន្តែអីលូវនេះច្បាប់ស្តីពីការបំពុលបរិស្ថានរបស់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ បានដាក់កំហិតអោយឃាត់ទុកផ្លាយអាស់មិនអោយហុយចូលក្នុងបរិយាកាសដូចមុនទៀតទេ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិច ផ្លាយអាស់ត្រូវបានគេស្តុកទុកនៅ រោងចក្រថាមពលធ្យូងថ្ម។ វាត្រូវបានគេយកមកប្រើជាទូទៅសំរាប់បន្ថែមទៅលើស៊ីម៉ង់ត៍ផតលែន នៅក្នុងផលិតកម្មបេតុង ដែលវាបានផ្តល់ទាំងគុណប្រយោជន៍ផ្នែកបច្ចេកទេសនិងសេដ្ឋកិច្ច។ គេកំពុងតែប្រើវាច្រើនឡើងៗនៅក្នុងការសំយោគនៃធរណីប៉ូលីមែរ និងសេអូលីតផងដែរ។",
"question": "តើការសំយោគនៃធរណីប៉ូលីមែរនិងសេអូលីតបានប្រើផ្លាយអាស់ជាអ្វី?",
"answer": "ច្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឆ្នាំ១៩៩៣: ថ្ងៃ២៤-២៨ ឧសភា ជាថ្ងៃបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ ក្នុងការជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ត។ ក្រោមការឃ្លំាមើល ដោយកងរក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN)។ ហើយក៏ជាថ្ងៃ បរាជ័យនៃរបបខ្មែរក្រហមដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាថ្ងៃបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌ក្នុងការជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ត?",
"answer": "ជាថ្ងៃ២៤-២៨ ឧសភា ឆ្នាំ៧៩៩៣",
"type": "explain"
},
{
"context": "លើកទ្រស្លឹកចេកឡើង ប្រមូលអង្ករក្ដោបឲ្យចូលគ្នា រុំឲ្យណែន យកខ្សែចងចំពាក់កណ្ដាលកុំឲ្យរបូត។ លើកបញ្ឈរហើយគោះផ្នែកខាងក្បាលនំឲ្យអង្ករធ្លាក់ចុះក្រោម (យកធាងចេក១កំណាត់បុកឲ្យណែន) ទើបបត់ស្លឹកចេក កាច់ក្បាលនំតាមបំនិនជា៣ជ្រុង ឬ៤ជ្រុងតាមចិត្តស្រឡាញ់។ រួចម្ខាង ទើបត្រឡប់នំបត់ក្បាលម្ខាងទៀតធ្វើដូចពីមុន ទុកមួយអន្លើ ធ្វើរបៀបនេះរហូតអស់អង្ករ សណ្ដែក និងស្នូល។",
"question": "តើប្រមូលអង្ករក្ដោបឲ្យចូលគ្នាមានប្រតិបត្តិការអ្វីខ្លះ?",
"answer": "រុំឲ្យណែន យកខ្សែចងចំពាក់កណ្ដាលកុំឲ្យរបូត។ លើកបញ្ឈរហើយគោះផ្នែកខាងក្បាលនំឲ្យអង្ករធ្លាក់ចុះក្រោម (យកធាងចេក២កំណាត់បុកឲ្យណែន)",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជាបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៤ មានឈ្មោះថា វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសជាន់ខ្ពស់មិត្តភាពកម្ពុជាសូវៀត (Institut Technique Supérieur de l’Amitié Khméro-Soviétique: ITSAKS) ។ វិទ្យាស្ថាននេះត្រូវបានផ្ដល់ជំនួយពីសហភាពសូវៀតរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ និងពី ១៩៨០ ដល់ ១៩៩១ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៩១ សូវៀតបានបញ្ចប់ជំនួយទាំងស្រុងភ្លាមៗដល់វិទ្យាស្ថាន ។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុដែលវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសជាន់ខ្ពស់មិត្តភាពកម្ពុជាសូវៀតបានបញ្ចប់ជំនួយទាំងស្រុងភ្លាមៗនៅឆ្នាំ ១៩៩១?",
"answer": "សូវៀតបានបញ្ចប់ជំនួយទាំងស្រុងភ្លាមៗដល់វិទ្យាស្ថាន នៅឆ្នាំ ១៩៩១ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំណែកក្នុងទេវកថានាគឈ្មោះថា វាសុគិ ដែលត្រូវគេចាប់យកមកធើ្វជាខែ្សសំរាប់បង្វិលស្នូលនៃលោហធាតុដោយយកភ្នំមន្ទរមកធ្វើជាប្រដាប់កូរ ដើម្បីយកទឹកអម្រឹត ហើយនៅផែ្នកក្បាលគេឃើញមានពពួកយក្សចំនួន៩២នាក់ និងផែ្នកកន្ទុយគឺមាន ទេវតាចំនួន៨អង្គ កំពុងកាន់កន្ទុយនាគយ៉ាងណែននៅនឹងដៃ ដើម្បីទាញបង្វិលភ្នំនេះឲ្យកើតជាភោគផល។ ដោយសារនាគមានសារសំខាន់បែបនេះ ទើបគេសងេ្កតឃើញស្ថាបត្យករយើងឆ្លាក់នៅតាម ខ្លោងទ្វារ ផែ្តរ ស៊ុម ហោងជាង និងតាមផ្លូវចូលវត្តអារាមនិងប្រាសាទយ៉ាងច្រើនតាំងពីសម័យបុរាណរហូតដល់សព្វថៃ្ង។ ចំណែកឯក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថៃ្ងការកសាងស្ពានឆ្លងកាត់ព្រែក ស្ទឹង ទនេ្ល ដើម្បីតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ គមនាគមន៍ និងជាទ្វារទឹកដ៏សំខាន់សំរាប់ការងារកសិកម្មទៀតផង ហើយស្ពានទាំងនោះបន្ទាប់ពីកសាងរួច គេតែងរចនារូបនាគលំអផងដែរ។ សំណង់ស្ពាននាគនៅខ្លោងទ្វារអង្គរធំនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនឿសាសនារបស់សង្គមខែ្មរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះទឹកអម្រឹតដែលជាវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិអាចជួយឲ្យមនុស្សរួចផុតពីជំងឺបៀតបៀនឧបទ្រព្យចង្រៃ មានសិរី សួស្តី ជាពិសេសមានជីវិតអមតៈទៀតផង លើសពីនេះទៀតសំណង់ស្ពាននេះ ក៏មិនខុសបែ្លកពីស្ពាន នានាដែរ គឺបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរីកចំរើន នៃប្រព័ន្ធគមនាគមន៍ទ្វារទឹកដែលជាប្រភព នៃការងារកសិកម្ម និងទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីរបស់ជាតិសាសន៍ខែ្មរដែលនិយមឆ្លាក់រូបនាគនៅតាមវត្តអារាម សំណង់ប្រាសាទ និង ទីសាធារណៈនានា។",
"question": "តើសំណង់ស្ពាននាគមានសិរី សួស្តី នៅក្នុងខ្លោងទ្វារអង្គរធំនេះជាមួយអ្វី?",
"answer": "ជីវិតអមតៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសមៈ ៖ គីរីរម្យជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ តំបន់នេះមានលក្ខណៈពិសេសសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ដូចជាព្រៃដើមស្រល់យ៉ាងក្រាស់មានម្លប់ជាទីមនោរម្យ ព្រមទាំងមានខ្យល់អាកាសដ៏បរិសុទ្ឋដែលធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយក្រៃលែង ឧទ្យានជាតិនេះស្ថិតនៅក្នុង ភូមិដំរីផុង ឃុំគីរីរម្យ ស្រុកភ្នំស្រួចមានចម្ងាយ ១១៧ គ.ម. ពីភ្នំពេញតាមផ្លូវជាតិលេខ៤ លើកំពូលភ្នំកំពស់ ៧០០ ម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសមៈ ដែលមានលក្ខណៈពិសេសសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ និងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិដំរីផុង ឃុំគីរីរម្យ ស្រុកភ្នំស្រួច។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំពោះការងារជលផលនៅរដូវវស្សាឆ្នាំនេះយើងសង្កេតឃើញប្រភេទត្រី ដែលមានសេដ្ឋកិច្ច មួយចំនួនកើនឡើងជាប្រភេទត្រី រ៉ស់ ត្រីឆ្តោរ។ មូលហេតុកើនឡើងដោយសារ ក្រសួកកសិកម្ម ធ្វើការហាមឃាត់ ការចាប់កូនត្រីរ៉ស់-ត្រីឆ្តោរ ពីធម្មជាតិទៅចិញ្ចឹម។ក្នុងខែធ្នូ កន្លងមកនេះគេសង្កេតឃើញមានត្រីល្អិត ត្រីសំរាប់ធ្វើប្រហុកនៅតាមដងស្ទឹងសង្កែដែលភាគច្រើនជាត្រីស មាន៩០%-ជាត្រីរៀលមានប្រមាណរ៉ាប់ពាន់តោន។ តាមលទ្ធផលនេះគឺមានការកើនឡើងជាងឆ្នាំមុនៗ នេះបណ្តាលមកពីការទប់ស្កាត់បទល្មើសនេសាទបានជោគជ័យនៅរដូវបិទនេសាទ។",
"question": "តើមានជាត្រីល្អិតប៉ុន្មាននៅខែធ្នូ កន្លងមកនេះ?",
"answer": "ជាត្រីសំរាប់ធ្វើប្រហុកនៅតាមដងស្ទឹងសង្កែដែលភាគច្រើនជាត្រីស",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គ មានបន្ទូលនឹងភិក្ខុទាំងឡាយ សូត្រជាបាទគាថា ដូច្នេះថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយអើយ ព្ធដ៏កាលនោះ ព្រះបាទស្រីវេស្សន្ត ស្តេចមានព្រះបន្ទូលនឹងព្រះនាងមទ្រីទេវីថា (៧៤) ម្នាលមទ្រីនាងអើយ រីទ្រព្យឯណានីមួយ ទោះមាសក្តី ប្រាក់ក្តី កែវមុក្តាក្តី កែវពិទូរ្យជាច្រើនក្តី ទោះបីទ្រព្យឯណាដែលសម្តេចព្រះវរបិតាប្រទានឲ្យនាងក្តី ចូរនាងកប់ទុក ឲ្យល្អប្រពៃសព្វគ្រប់ហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជំនួយព្រះបាទស្រីវេស្សន្ត ដែលមានព្រះបន្ទូលនឹងព្រះនាងមទ្រីទេវី ហើយមានទំនាក់ទំនងជាច្រើននឹងភិក្ខុទាំងឡាយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកស្រុករស់នៅអាមេរិកខាងជើងមនុស្សដំបូង ធ្វើចំណាកស្រុកពីស៊ីបេរីដោយនៅលើស្ពានប៊ែរីងនិងបានមកដល់យ៉ាងហោចណាស់ ១៥.០០០ ឆ្នាំមុន ទោះបីជាមានភស្តុតាងកាន់តែច្រើនឡើង ៗ ដែលបង្ហាញថាវាប្រហែលជាមកដល់សូម្បីតែមុននេះក៏ដោយ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ស្ពាន ជនជាតិអាមេរិកដំបូងបានផ្លាស់ទៅភាគខាងត្បូង អាចនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរប៉ាស៊ីហ្វិក ឬតាមរយៈធ្នើដែលគ្មានទឹកកកនៅក្នុងដីរវាងធ្នើទឹកកកខរឌីល្ល័ររ៉ែន (Cordilleran) និងឡូរ៉េនថាយដ៍ (Laurentide) វប្បធម៌ក្លូវីសបង្ហាញខ្លួនប្រហែល ១១.០០០ ឆ្នាំមុន ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបុព្វបុរសនៃវប្បធម៌ជនជាតិដើមភាគតិចភាគច្រើននៅទ្វីបអាមេរិច វាត្រូវបានគេគិតនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ ថាវប្បធម៌ក្លូវីសតំណាងឱ្យការតាំងលំនៅដំបូងរបស់មនុស្សនៅអាមេរិក ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំក្រោយវាបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាការយល់ដឹងអំពីវប្បធម៌មុនក្លូវីស។",
"question": "តើជនជាតិអាមេរិកដំបូងមកដល់អាមេរិកយ៉ាងហោចណាស់មុននេះ ១៥.០០០ ឆ្នាំមុន?",
"answer": "ស៊ីបេរី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករអវិភាគគ្រប់គ្រងរួមលើកម្មសិទ្ធិអវិភាគ លើកលែងតែមានកិច្ចព្រមព្រៀងផ្ទុយពីនេះ ។ កម្មសិទ្ធិករអវិភាគម្នាក់ៗមាននាទីគ្រប់គ្រងជាធម្មតាដូចជាការជួសជុលថែទាំ និង ការដាំដុះ បើកម្មសិទ្ធិករអវិភាគភាគច្រើនមិនបានចាត់ឱ្យធ្វើអ្វីផ្សេងទៀតទេ ។",
"question": "តើកម្មសិទ្ធិករអវិភាគគ្រប់គ្រងជាធម្មតានៅក្នុងការជួសជុលថែទាំនិងការដាំដុះមានអ្វីខ្លីជាងមុន?",
"answer": "ការជួសជុលថែទាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកធ្វើហោមពិធីត្រូវបានទទួលគ្រឿងស៊ីព្រត(ស៊ីបួស)តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍គឺដូងទុំ១៥ផ្លែ សណ្ដែកបាយ១០នាឡិ ល្ង១០នាឡិ ស្ករស១០នាទ្បិ តែ៥កញ្ចប់ ហើយនិងជើងក្រាន (ដីដុត) ៥ទៀត។ របស់អម្បាលនេះព្រាហ្មណ៍តែងបើកអំពីឃ្លាំង ហើយបែងជា៥ភាគស្មើគ្នា ចែកទៅតាមរោងមណ្ឌលទាំង៥ សម្រាប់ធ្វើបរិភោគដូចមានពោលមកខាងលើ។",
"question": "យ៉ាងណាផ្រាហ្មណ៍ពួកគេតែងបើកអំពីឃ្លាំង?",
"answer": "ព្រាហ្មណ៍ពួកគេតែងបើកអំពីឃ្លាំងដោយបែងជាច្រើនភាគស្មើគ្នា សម្រាប់ធ្វើបរិភោគដូចមានពោលមកខាងលើ ជាធម្មតាអំពីឃ្លាំងតែមាន៤-៥ភាគ សម្រាប់ធ្វើការជាច្រើនដូចមានពោលមកខាងលើ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការអានគម្ពីរប៊ីប ៖ គម្ពីរត្រូវបានអាន ហើយស្តាប់ពាក្យនៅក្នុងគម្ពីរនោះ ដែលមានដូចជា អ្នកនឹង ស្រលាញ់ព្រះរបស់អ្នកអស់ពីបេះដូង ពីព្រលឹង និងគ្រប់ពីអ្វីៗទាំងអស់។ ចូរចាំពាក្យទាំងនេះនៅក្នុង ដួងចិត្តរបស់អ្នក ហើយសូត្រអោយកូនអ្នកស្តាប់និងនិយាយអំពីវានៅពេលអ្នកផ្ទះ និងពេលអ្នកនៅឆ្ងាយ ពេលអ្នកទន់ខ្សោយ និងពេលអ្នកមាំមួន។",
"question": "តើអ្នកត្រូវស្តាប់និងនិយាយអំពីគ្រប់ពីអ្វីនៅពេលណា?",
"answer": "គ្រប់ពីអ្វីៗទាំងអស់ និងនិយាយអំពីវានៅពេលអ្នកផ្ទះ និងពេលអ្នកនៅឆ្ងាយ ពេលអ្នកទន់ខ្សោយ និងពេលអ្នកមាំមួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្គរអារក្សជាឧបករណ៍ភ្លេងទះ តប់ដោយបាតដៃ។ ស្គរនេះមានឈ្មោះច្រើនគឺ ស្គរដៃ ស្គរអារក្ស ស្គរការ ស្គរដី ស្គរអាយ៉ៃ។ គេយកវាទៅប្រគំក្នុងវង់ភ្លេងអារក្ស វង់ភ្លេងការ វង់ភ្លេងអាយ៉ៃ និងវង់ភ្លេងកំដរពេលរាំលេងកំសាន្ត។ តួវាធ្វើអំពី ឈើខ្នុរ ឬដីដុត ពាសដោយស្បែកពស់។ ស្គរចែកចេញជាក្បាល ខ្លួន និងកន្ទុយ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាឧបករណ៍ភ្លេងទះដែលតប់ដោយបាតដៃ?",
"answer": "ស្គរអារក្សជាឧបករណ៍ភ្លេងទះដែលតប់ដោយបាតដៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កេ្មងស្រីនោះនៅក្នុងម្លប់ ក៏ចេះតែចំរើនសាច់ឈាមរាល់ថៃ្ងជាលំដាប់។ លុះនាងពេញវ័យក្រមុំ ការដែល នាងមិនមានត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងមិនបានជាន់ដី បណ្តាលឲ្យនាងមានជំងឺស្គមស្គាំងសេ្លកស្លាំង។ មហាចោរ ភ័យណាស់មិនដឹងជាកូនមានជំងឺអ្វី ក៏ត្រាច់ទៅក្នុងភូមិមួយឆ្ងាយទើបបានជួបនិងដូនចាស់ម្នាក់ ធ្លាប់ធ្វើឆ្មប ក៏និយាយអង្វរសុំអញ្ជើញដូនឲ្យមកជួយមើលកូនខ្លួន។",
"question": "តើមហាចោរភ័យណាស់ជាកូនមានជំងឺអ្វី?",
"answer": "ជំងឺស្គមស្គាំងសេ្លកស្លាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៃកំពែងអង្គរធំ និងទិសភូមិអង្គក្រៅ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មភក់បែរមុខទៅទិសខាងកើត។ តាមបច្ចេកទេសស្ថាបត្យកម្ម និង ចម្លាក់ ប្រាសាទនេះគឺស្ថិតនៅក្នុរចនាបទបាយ័ន ក្នុងរាជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ឈ្មោះរបស់ប្រាសាទនេះព្រៃប្រាសាទនេះគឺមានន័យដូចព្រៃដែរ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែយកព្រៃមកដាក់ពីមុខប្រាសាទវិញ គឺមានន័យថាប្រាសាទដែលមានព្រៃដុះគ្របជុំវិញ។ ប្រាសាទនេះអ្នកស្រុកនៅភូមិអង្គរក្រៅហៅម្យ៉ាងទៀតថាប្រាសាទគោកប្រាសាទ។ ពាក្យគោកមានន័យថាទីទួលខ្ពស់ ពំនូលដី។",
"question": "ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មភក់បែរមុខទៅទិសខាងមុខដោយមានបរិមាណជាងមុខទៅទិសខាងណា?",
"answer": "ទិសខាងកើត",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងនិក្ខេបបទឆ្នាំ១៩០៥ អែងស្តែងបានធ្វើសម្មតិកម្មថាពន្លឺកើតឡើងពីបណ្ដុំភាពល្អិតកង់តូមជាច្រើន។ នាសម័យនោះ សម្មតិកម្មនេះត្រូវបានរូបវិទូជាច្រើនរួមមានម៉ាក ផ្លង់និងណែល បរ ច្រានចោល។ គំនិតនេះត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅនៅឆ្នាំ១៩១៩ បន្ទាប់ពីរ៉ូបឺត មីល្លីកាន់ធ្វើពិសោធន៍សំរេចលើផលហ្វូតូអគ្គីសនីនិងផលកុងតុង។",
"question": "តើសម្មតិកម្មដែលអែងស្តែងបានធ្វើនៅក្នុងនិក្ខេបបទឆ្នាំ៧០មានអ្វីមួយមានប្រភេទជាងមុន?",
"answer": "ពន្លឺ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីត្រលប់មកមាតុប្រទេសវិញក្នុងឋានៈជាកាពីតែននោឆ្នាំ១៧៧២ គាត់បានសំរេចចាប់យកអាជីពថ្មីក្នុងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយបានសរសេររបាយការណ៍ស្ដីពីកិច្ចការស្រាវជ្រាវទាំងអម្បាលមានរបស់លោកទៅបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រ។ របាយការណ៍នោះមានចំនងជើងថា Essai sur une application des règles de maximis et de minimis à quelques problèmes de Statique relatifs à l'Architecture (1773) (អត្ថបទសាកល្បងស្ដីពីការអនុវត្តន៍វិធានធំតូច ក្នុងការដោះស្រាយចំនោទមួយចំនួនក្នុងស្តាទិចទាក់ទិននិងស្ថាបត្យកម្ម។ គូឡុំបានប្រើប្រាស់ការគណនាឌីផេរ៉ង់ស្យែលដើម្បីសិក្សាពីហ្វ្លិចស្យុងរបស់ធ្នឹមជាដើម។",
"question": "យ៉ាងណាជាអាជីពថ្មីដែលគាត់សំរេចចាប់យកបន្ទាប់ពីត្រលប់មកមាតុប្រទេសវិញ?",
"answer": "គាត់សំរេចចាប់យកអាជីពថ្មីក្នុងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយសរសេររបាយការណ៍ស្ដីពីកិច្ចការស្រាវជ្រាវទាំងអម្បាលមានរបស់លោកទៅបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់ នៃជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិមិនអាចចោះចូលជ្រៅទៅក្នុងជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ ឬ ធ្វើការ្យអ្វី ដែលអាចបណ្ដាលឱ្យខូចខាតដល់ជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ ដោយគ្មានការព្រមព្រៀងពីកម្មសិទ្ធិករម្ខាងទៀតឡើយ ។ ក្នុងករណីគ្មានការព្រមព្រៀងគ្នា តម្រូវឱ្យអាជ្ញាកណ្ដាលជាអ្នកជំនាញ ដែលនឹងកំណត់មធ្យោបាយចាំបាច់សម្រាប់ការ្យថ្មី ដែលមិនរំខានដល់សិទ្ធិរបស់កម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការជួយជាវកម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់ដើម្បីជំនាញមធ្យោបាយចាំសម្រាប់ការ្យថ្មី ដែលមិនរំខានដល់សិទ្ធិរបស់កម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់ នៅពេលដែលគ្មានការព្រមព្រៀងពីកម្មសិទ្ធិករម្ខាងទៀតឡើយ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឆ្នាំ ១១៧៧ អង្គរត្រូវបានកាន់កាប់លើកដំបូងដោយចាម្ប៉ាដែលជានគរជិតខាង ក៏ប៉ុន្តែការគំរាមកំហែងខ្លាំងជាងនេះ គឺពួកសៀមនៅសតវត្សទី១៣ ដែលលេចខ្លួនឡើងនៅសតវត្សទី១៤ រហូតដល់មានអត្ថិភាពជារដ្ឋសុខោទ័យ និងអយុធ្យា ហើយក៏បានរលាស់ខ្លួនចេញពីការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរ។ ស្ដេចអង្គរបានសោយរាជ្យបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៤៣១ នៅពេលនោះពួកសៀមបានកាន់កាប់អង្គរធំ ហើយស្ដេចខ្មែរក៏បានភៀសព្រះកាយទៅកាន់ភាគខាងត្បូងនៃផ្ទៃប្រទេស។ កត្តាធ្លាក់ចុះដ៏សំខាន់នោះគឺការឈ្លានពាននៃពួកប្រជាជាតិជិតខាង (ជាពិសេស សៀម) ជម្លោះរវាងរាជវង្សដ៏រ៉ាំរ៉ៃ និងការខូចខាតនៃប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្របន្តិចម្ដងៗ ដែលទុកស្រោចស្រពលើដំណាំស្រូវដ៏លើសលប់។",
"question": "តើអង្គរត្រូវបានកាន់កាប់លើកដំបូងនៅឆ្នាំណាដោយចាម្ប៉ា?",
"answer": "ឆ្នាំ ១១៧៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលនោះ ព្រះបរមពោធិសត្វ ស្តេចទទួលនិមន្តសម្តេចព្រះឥន្ទ្រាធិរាជហើយ ទើបព្រះអង្គ ច្យុតស្រុតចុះមក អំពីសូគ៌ ទេវលោកនាយ មកចាប់បដិសន្ធិ ព្ធដ៏ព្រះមាតុទរបវរ នៃព្រះនាង សុបារសុប្បតី ដ៏ជាព្រះអគ្គមហេសីថ្លៃ នៃព្រះបាទ ស្រីសញ្ជ័យ ដែលទ្រង់សោយរាជសម្បត្តិ ឋិតព្ធដ៏ជេតុត្តរនគរនោះហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការទើបព្រះអង្គនិងការចាប់បដិសន្ធិ ព្ធដ៏ព្រះមាតុទរបវរ នៅពេលដែលព្រះបរមពោធិសត្វ ស្តេចទទួលនិមន្តសម្តេចព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីសម័យកំនែទំរង់មេជិឆ្នាំ១៨៦៨រួចមក វិធីសាស្ត្រនិងប្រព័ន្ឋអប់រំរបស់បស្ចឹមប្រទេសត្រូវបានយកមកអនុវត្តដើម្បីធ្វើអោយប្រទេសជប៉ុនក្លាយជារដ្ឋទំនើបនិងរឹងមាំ។ បញ្ញវ័ននិងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមានឋានៈខ្ពស់ៗត្រូវបានបញ្ជួនអោយទៅសិក្សានៅបរទេស។ បញ្ញវ័នបរទេស ត្រូវបានអញ្ជើញអោយមកបង្រៀននៅមហាវិទ្យាល័យដែលទើបបង្កើតថ្មីៗ។ កាតព្វកិច្ចអប់រំត្រូវបានគេយកមកអនុវត្ត។ មកទល់ឆ្នាំ១៨៩០ គឺក្នុងរយៈពេលតែ២០ឆ្នាំក្នុងការបើកអោយមានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិពេញលេញប៉ុណ្ណោះ ប្រទេសជប៉ុនបានបណ្ដុះបណ្ដាលអ្នកចេះដឹងតាមស្តង់ដារបស្ចឹមប្រទេសគ្រប់គ្រាន់ ហើយជប៉ុនក៏ឈប់ជួលគ្រូពីបរទេសទៀត។",
"question": "ក្នុងសម័យដែលវិធីសាស្ត្រនិងប្រព័ន្ធប្រទេសត្រូវបានយកមកអនុវត្តដើម្បីធ្វើអោយប្រទេសជប៉ុនក្លាយជារដ្ឋទំនើបនិងរឹងមាំតើមានការប្រើប្រាស់សំណាងនៅពេលណា?",
"answer": "បន្ទាប់ពីសម័យកំនែទំរង់មេជិឆ្នាំ១៨៦៨",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិគីភីឌាភាសាខ្មែរអ្នកគ្រប់គ្នាពិតជា បានស្គាល់រួចមកហើយ នូវគេហទំព័រ km.Wikipedia.org។ វាគឺជាគេហទំព័រ ដែលអាចឲ្យ អ្នកប្រើប្រាស់សរសេរអត្ថបទផ្សេងៗ និងកែប្រែបានដោយសេរី។ បច្ចុប្បន្ននេះ វីគីភីឌាមានអត្ថបទជាច្រើនភាសា នៅលើពិភពលោក ហើយអ្វីដែលជាមោទនភាពជាបំផុតសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរនោះគឺនៅលើគេហទំព័រមួយនេះក៏មានជាភាសាខ្មែរយើងផងដែរ។ វីគីភីឌាជាភាសាខ្មែរ",
"question": "តើវិគីភីឌាភាសាខ្មែរមានគេហទំព័រមួយណាដែលមានជាភាសាខ្មែរ?",
"answer": "km.Wikipedia.org",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្កុតឡែន ឬ ស្រុកស្កុត (ភាសាអង់គ្លេស៖ Scotland) ហៅតាមបែបភាសាបារាំងថា អេកូស (Écosse) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅប៉ែកពាយ័ព្យនៃអឺរ៉ុប ដែលលាតសន្ធឹងប្រហែល ១/៣ នៃកោះ\"ក្រង់ប្រឺតាញ\" (Great Britain) ភាគខាងជើង។ វាគឺជាផ្នែកមួយនៃ \"សហរាជាណាចក្រ\" និងមានព្រំប្រទល់ខាងត្បូងជាប់នឹងប្រទេសអង់គ្លេស ខាងកើតជាប់នឹងសមុទ្រខាងជើង ខាងជើងនិងខាងលិចជាប់នឹងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងខាងត្បូងឆៀងខាងលិចជាប់នឹងច្រកសមុទ្រខាងជើង និងសមុទ្រអៀរឡង់។ ក្រៅពីនេះ ស្កុតឡែននៅមានកោះជាង ៧៩០ ទៀតដោយមានទាំង Northern Isles និង Hebrides ។",
"question": "តើស្កុតឡែនគឺជាប្រទេសណាដែលស្ថិតនៅក្នុងអឺរ៉ុប?",
"answer": "ប៉ែកពាយ័ព្យនៃអឺរ៉ុប",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកខាណារី (ជាភាសាអង់គ្លេស៖Canary Current) ជាខ្សែទឹកមហាសមុទ្រ ដែលជាមែកធាងខាងត្បូងរបស់ខ្សែទឹកអាត្លង់ទិកខាងជើង។ ខ្សែទឹកនេះហូរឆ្ពោះទៅទិសអាគ្នេយ៍រហូតដល់សេនេហ្គាល់ រួចបត់ទៅខាងលិចវិញ។ វាត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមកំរងកោះខាណារី។ ខ្សែទឹកនេះមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ បណ្ដាលមកពីការខ្ពល់ឡើងរបស់ទឹកដែលសំបូរសារធាតុចិញ្ចឹមមកលើផ្ទៃខាងលើ នៅរវាងរយៈទទឹង២៣និង២៥ដឺក្រេខាងជើង។",
"question": "យ៉ាងណាជាផ្សេងៗនៃខ្សែទឹកខាណារីមួយៗពីខ្សែទឹកផ្សេងៗមួយៗ?",
"answer": "ខ្សែទឹកខាណារីមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ បណ្ដាលមកពីការខ្ពល់ឡើងរបស់ទឹកដែលសំបូរសារធាតុចិញ្ចឹមមកលើផ្ទៃខាងលើ នៅរវាងរយៈទទឹង២៣និង២៥ដឺក្រេខាងជើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការកត់ត្រាជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់ លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត ភាគច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញដោយរបបខ្មែរក្រហមក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនដើម្បីលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលបរទេសចេញពីសង្គមកម្ពុជាឬត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារការពុកផុយ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏អ្នកប្រមូលនិងសហគ្រិនបានរកឃើញនិងថតចម្លងឯកសារថតចម្លងខ្លះរបស់គាត់បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការកត់ត្រាជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត និងការបំផ្លាញរបបខ្មែរក្រហមដោយសារការពុកផុយ តាមពេលណានៅឆ្នាំ ១៩៧៩។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភ្នាក់ងារកណ្តាលប្រជាជនបានបំលាស់ប្តូរដែលមាន ស្ថិតិប្រជាជនប្រមាណ ៨២ លាននាក់ ក្នុងខែកក្តដា ឆ្នាំ ២០០៨ ដែលរស់នៅជាប់ច្រាំងទន្លេទីលនៅក្នុងតំបន់ដែលមានដីអាចធ្វើកសិកម្ម និងដាំដំណាំបាន តំបន់ដែលធំគឺវាលខ្សាច់សាហារ៉ា ដែលមានមនុស្សរស់នៅតិចតួច។",
"question": "តើច្រាំងទន្លេទីលនៅតំបន់ណាដែលមានដីអាចធ្វើកសិកម្មនិងដាំដំណាំបាន?",
"answer": "វាលខ្សាច់សាហារ៉ា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ដេចកនក្រោយពីបានទទួលសារពីចៅហ្វាយខែត្រពោធិ៍សាត់ក៏បញ្ជាឲ្យសេនាបតីរៀបចំក្បួនទ័ពចេញទៅច្បាំងនឹងព្រះអង្គចន្ទនៅក្រគរ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក ឆាកប្រយុទ្ធកាប់សម្លាប់គ្នាឯងយ៉ាងសាហាវបំផុត បានចាប់ផ្ដើមនៅលើសមរភូមិក្រគរ។ ដោយពលទាហានស្លាប់ច្រើនពេក ទ័ពព្រះអង្គចន្ទ ក៏ដកថយមករាំងសត្រូវនៅឯបន្ទាយពោធិ៍សាត់វិញ។ ចៅហ្វ៊ាកៅ ដែលជាមេទ័ពរបស់ស្ដេចកនបានបញ្ជាទ័ពឲ្យដេញតាម តែវាយសម្រុកពុំចុះសោះ ក៏ដកទៅតាំងបន្ទាយនៅចម្ងាយប្រហែល ៣ សហាតិមាត្រពីសត្រូវ ដើម្បីរង់ចាំជំនួយពីក្រុងស្រឡប់ពិជ័យមកទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាអ្នកដែលបញ្ជាទ័ពឲ្យដេញតាមនៅក្នុងសេនាបតីរៀបចំក្បួនទ័ពចេញទៅច្បាំងនឹងព្រះអង្គចន្ទនៅក្រគរ?",
"answer": "ចៅហ្វ៊ាកៅ ដែលជាមេទ័ពរបស់ស្ដេចកន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះចេតិយព្រះបាទសុរាម្រឹត ស្ថិតនៅផ្នែកនិរតីនៃព្រះវិហារព្រះកែវមរកត។ ព្រះចេតិយនេះកសាងតាមបែបរចនាបទខ្មែរ (បន្ទាយស្រី)ដែលមានក្បូក្បាច់ល្អប្រណិត។ព្រះចេតិយនេះសំរាប់តម្កល់ព្រះអដ្ឋិធាតុរបស់ព្រះអយ្យកោនិងព្រះអយ្យការបស់ព្រះបាទនរោត្តមសីហមុនី។",
"question": "ដែលជាភ្លាធម៌ដែលព្រះចេតិយនេះកសាងមក?",
"answer": "បែបរចនាបទខ្មែរ (បន្ទាយស្រី)",
"type": "extract"
},
{
"context": "រឿងចោរចិត្ដជា ជារឿងព្រេងនិទាន និយាយតៗគ្នា ដែលចាស់ៗខ្មែរខ្លះ តែងតែលើកមកនិទានកំប្លែងលេង ប្រាប់ដល់កូនចៅរបស់ខ្លូន ហើយអ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្ដទាំងឡាយក៏បានលើកយករឿងនេះ មកធ្វើជាបទរៀនផងដែរ។ ក្នុងសាច់រឿង អ្នកនិពន្ធដូចជាចង់ប្រាប់អ្នកអានអោយឃើញថា ការរស់នៅ ប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត គេពុំចាំបាច់ធ្វើការសិក្សារៀនសូត្រអ្វីអោយច្រើននោះទេ យើងឃើញក្មេងកំព្រាឪពុកម្នាក់ ដែលមិនព្រមធ្វើការសិក្សារៀនសូត្រ ស្វែងរកចំនេះវិជ្ជាអ្វីទេគេជ្រើសយកមុខរបរជា «ចោរ» ដើរលួចទ្រព្យសម្បត្ដិអ្នកដទៃទៅវិញ។",
"question": "យ៉ាងណាជារឿងចោរចិត្ដ?",
"answer": "ជារឿងព្រេងនិទាន និយាយតៗគ្នា ដែលចាស់ៗខ្មែរខ្លះ តែងតែលើកមកនិទានកំប្លែងលេង ប្រាប់ដល់កូនចៅរបស់ខ្លូន ហើយអ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្ដទាំងឡាយក៏បានលើកយករឿងនេះមកធ្វើជាបទរៀនផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចម្លាក់ផ្តែរនៅខ្លោងទ្វារខាងកើត៖ មានចម្លាក់ទេពមួយគង់លើកាលា។ ចម្លាក់នៅលើផ្តែរនៃខ្លោងទ្វារខាងលិចមានចម្លាក់រូបព្រះឥសូរដៃដប់ ទ្រង់ឈររាំសម្តែងបដិហារនៅលើក្បាលកាលា នៅសង់ខាងព្រះអង្គមានរូបអាទិទេពចំនួនពីរគឺព្រះវិស្ណុដៃបួន និងព្រះព្រហ្មដៃបួន ហើយនៅក្បែរនោះមានព្រះគណេសខ្លួនជាមនុស្សក្បាលជាដំរី។ ចម្លាក់ផ្តែរខ្លោងទ្វារខាងជើង មានចម្លាក់រឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ។ នៅក្នុងចម្លាក់មានរូបអាទិទេព និងអសុរឈរកាន់ខ្លួននាគវ៉ាសុកិ រីឯផ្នែកកណ្តាលដងខ្លួននាគមានរូបព្រះវិស្ណុដៃបួនគង់នៅព្រះអធិបតី ហើយនៅផ្នែកខាងក្រោមព្រះវិស្ណុមានរូបតូចៗ មួយចំនួនដែលជាប្រភេទរតនភណ្ឌកើតចេញពីការកូរសមុទ្រទឹកដោះនោះរួមមាន ព្រះនាងលក្ស្មី ក្បាលដំរី សេះ រូបទេពផ្សេងៗ រូបអណ្តើក នៅខាងក្រោមក្បាលដំរី។ នៅលើដីផ្នែកខាងលិចនៃខឿន មានចម្លាក់ហោជាងមួយស្តីអំពី ព្រះវិស្ណុគង់លើគ្រុឌ។ ចំណែកនៅផ្នែកខាងជើង ឆៀងខាងកើតនៃខឿនមានចម្លាក់សេះក្បាលបីនៅលើផ្ទាំងថ្មមួយ រូបនេះប្រហែលជាយានជំនិះរបស់ព្រះច័ន្ទ។",
"question": "តើចម្លាក់នៅលើផ្តែរនៃខ្លោងទ្វារខាងលិចមានចម្លាក់អ្វីដែលមានរូបព្រះឥសូរដៃដប់?",
"answer": "ចម្លាក់រូបព្រះឥសូរដៃដប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោក វណ្ណ-មូលីវណ្ណ កើតនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩២៦ នៅស្រុករាម ខេត្តកំពត។ លោកបានទទួលសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិពីវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៤ ហើយលោកបានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅរៀនផ្នែកច្បាប់នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦។ បន្ទាប់ពីសិក្សានៅទីនោះរយៈពេលមួយឆ្នាំ លោកក៏បានប្ដួរទៅរៀនផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនៅសាលាវិចិត្រសិល្បៈមួយនៅប៉ារីស។ លោកបានសិក្សានៅ Arretche studio ហើយបានបញ្ចប់ការសិក្សាដោយជោគជ័យជាមួយនឹងចំណេះដឹង និងទេពកោសល្យ។ លោកត្រលប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ១៩៥៥។ មួយឆ្នាំក្រោយមកក៏ត្រូវបានគេតែងតាំងជាប្រធានស្ថាបត្យករនៅកម្ពុជា។ លោកជាព្រឹទ្ធបុរសទីមួយនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ (ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់ ឆ្នាំ១៩៦៧) ។",
"question": "លោក វណ្ណ-មូលីវណ្ណ បានទទួលសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិពីណាស់?",
"answer": "លោក វណ្ណ-មូលីវណ្ណ បានទទួលសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិពីវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ៧៨៤៤។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំណុចអវិជ្ជមាន៖ នៅពេលភ្ញៀវទេសចរ ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំជីសូរ ភ្ញៀវទេសចរនិងឃើញមានសំរាមនៅតាមសងខាងនៃកាំជណ្ដើរ ដែលបានធ្វើឳ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ភ្ញៀវដែលទៅ ទស្សនានៅទីនោះ មានន័យថារមណីយដ្ឋាន មិនទាន់មានការគ្រប់គ្រងសំរាមបានត្រឹមត្រូវនៅឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានធ្វើឳ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ភ្ញៀវនៅទីនោះ?",
"answer": "ប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ភ្ញៀវនៅទីនោះត្រូវបានធ្វើដោយសំរាមដែលមានន័យថារមណីយដ្ឋានមិនទាន់មានការគ្រប់គ្រងសំរាមបានត្រឹមត្រូវ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រមណីយដ្ឋានកោះដាច់ជារៀងរាល់ឆ្នាំបើកដំណើរការឲ្យភ្ញៀវជាតិ អន្តរជាតិចូលលំហែកំសាន្ដក្នុងរដូវប្រាំងមានរយៈពេល៦-៧ខែ។ ចំណែក ៥-៦ខែ ក្នុងរដូវវស្សាវិញទឹកឡើងច្រើនមិនអាចទៅកំសាន្តនៅតាមឆ្នេរខ្សាច់បាននោះទេ។",
"question": "តើរមណីយដ្ឋានកោះដាច់ចូលលំហែកំសាន្ដអន្តរជាតិនៅពេលណា?",
"answer": "៦-៧ខែ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដំណើរការរីកចម្រើនទៅមុខខុសប្រក្រតីបែបនេះ មួយចំណែកគឺអាស្រ័យលើជម្លោះពីរដែលមិនអាចដោះស្រាយនៅក្នុងរង្វង់ EU ។ ជម្លោះទីមួយគឺថាត្រូវផ្ដល់អាទិភាពក្នុងការពង្រឹង (deepening) និង ឬពង្រីក (widening) ពោលគឺគេជជែកគ្នាថាតើត្រូវផ្ដោតលើការពង្រីងសមាហរណកម្មក្នុងចំណោមសមាជិក ដែលមានស្រាប់ឲ្យកាន់តែខ្លាំងឬក៏ត្រូវពង្រីកសមាជិកភាពថ្មីបន្ថែម ដើម្បីទាំងអស់គ្នាអាចទទួលបានប្រភេទអឺរ៉ុបពួកគេចង់បាន។ ជម្លោះទីពីរ គឺជាជម្លោះរវាងគំនិតបែប supranationalism និងគំនិតបែប inter-governmentalism ។ ទោះបីជាគេទទួលគំនិតបែប supranationalism យ៉ាងទូលំទូលាយ រដ្ឋាភិបាលជាតិទាំងឡាយហាក់មានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការផ្ដល់អំណាចគ្រប់គ្រងលើគោលនយោបាយទាំងអស់ដល់ស្ថាប័ន EU ។ ការអភិវឌ្ឍនូវសសរស្ដម្ភទាំងបីដាច់ដោយឡែកពីគ្នារបស់ EU ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពនេះ៖ រដ្ឋជាសមាជិកទាំងឡាយខកខានមិនបានផ្ដល់ការគ្រប់គ្រងថ្នាក់ជាតិដល់ស្ថាប័នបែប supranationalism លើបញ្ហានយោបាយក្ដៅៗដូចជាគោលនយោបាយការបរទេស និងកិច្ចការយុត្តិធម៌។",
"question": "ជម្លោះមួយដែលមិនអាចដោះស្រាយនៅក្នុងរង្វង់ EU គឺជាអ្វី?",
"answer": "ជម្លោះមួយដែលមិនអាចដោះស្រាយនៅក្នុងរង្វង់ EU គឺជាផ្ដល់អាទិភាពក្នុងការពង្រឹង (deepening) និងពង្រីក (widening)",
"type": "explain"
},
{
"context": "អធិរាជាណាចក្រមជបហិតធ្លាប់ជារាជាណាចក្រឥណ្ឌូបនីយកម្មដែលស្ថិតនៅជ្វាខាងកើតចាប់ពីឆ្នាំ១២៩៣ដល់ប្រហែលឆ្នាំ១៥០០។ មេដឹកនាំធំបំផុតគឺហាយ៉ាមវូរូក ដែលរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ចាប់ពីឆ្នាំ១៣៥០ដល់១៣៨៩បានសំគាល់ឱ្យឃើញនូវចំណុចកំពូលរបស់ចក្រភព នៅពេលដែលខ្លួនបានត្រួតត្រាព្រះរាជាណាចក្រដទៃៗនៅទៀបកោះម៉ាឡេខាងត្បូង កាលីម៉ាន់តាន់ សូម៉ាតេរ៉ា និងបាលី។ ប្រភពផ្សេងៗដូចជានគរកេរ្តគម ក៏វែកញែកថាឥទ្ធិពលរបស់ចក្រភពនេះបានឆ្លងចូលលើភាគខ្លះនៃស៊ូឡាវ៉ិស៊ី ម៉ឹឡាក់កឹហ្ស និងតំបន់ខ្លះនៃហ្គីណេថ្មីខាងលិច ដែលធ្វើអោយខ្លួនក្លាយជាចក្រភពដ៍ធំបំផុតដែលធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"question": "មិនមែនមេដឹកនាំធំបំផុតនៃអធិរាជាណាចក្រមជបហិតតើ?",
"answer": "ហាយ៉ាមវូរូក",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅគ្រប់ផ្លូវថ្នល់ មនុស្សឈូឆរដើរមីរ មានសភាពដូចជាហ្វូងស្រមោច។ពួកអ្នកស្រុកស្លៀកពាក់តាមទំនើបថ្មី។ឯអ្នកស្រុកស្រែបញ្ចេញសម្លៀកបំពាក់ភោរភាវគ្រប់ពណ៌។តាមថ្នល់ក្រុង និងតាមបង្អួចផ្ទះផ្សារ ទង់ជាតិបារាំង-ខ្មែរបក់យោលរេរោបញ្ចេញសេចក្តីសប្បាយរោយរាយទៅគ្រប់ទិស។ត្រង់មាត់កំពង់ ចំពីមុខផ្សារវិល គេមានសង់ពន្លាមួយលម្អដោយស្លឹកទន្សែ ស្លឹកជ្រៃក្រឹម និងផ្ទាំងសំពត់ខៀវ ស ក្រហម។",
"question": "ពួកអ្នកស្រុកស្លៀកពាក់តាមទំនើបដោយម៉ោងប៉ុន្មាន?",
"answer": "តាមថ្នល់ក្រុង និងតាមបង្អួចផ្ទះផ្សារ ទង់ជាតិបារាំង-ខ្មែរបក់យោលរេរោបញ្ចេញសេចក្តីសប្បាយរោយរាយទៅគ្រប់ទិស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វេលានៃព្រះអង្គព្រះរាជសម្ភព គឺកម្ពុជាស្ថិតនៃការគ្រប់គ្រងពីសំណាក់ពួកសៀម និងយួននៅឡើយ ។ ព្រះរាជវង្សានុវង្សច្រើនគង់នៅតំបន់សៀមកាន់កាប់ជាងគង់នៅតំបន់ដែលយួនកាន់កាប់ ។ ព្រះអង្គបានសិក្សានៅរាជធានីបាងកកដូចព្រះរៀមរបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះបាទនរោត្តមដែរ ។ ព្រះអង្គមិនបានព្រះរាជមាតុភូមិនិវត្តន៍រហូតដល់គ.ស. ១៨៦០ អំឡុងព្រះបិតា គឺ ព្រះអង្គឌួង ដែលកំពុងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិ បានសោយព្រះទិវង្គត ។",
"question": "ព្រះអង្គដែលបានព្រះរាជមាតុភូមិនិវត្តន៍រហូតដល់គ.ស. ១៨៦០ មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ព្រះអង្គឌួង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រៅពីប្រាសាទគេឃើញមានវត្តភ្នំជីសូរបានកសាងក្នុងឆ្នាំ១៩១៧ដែលមានចៅអធិការវត្តគ្រប់គ្រងតាំងពីដើមរៀងមកមានចំនួន៥អង្គ។ វត្តនេះត្រួវបានបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧០ ហើយចាប់ផ្តើមកសាងជាថ្មីក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩តរៀងមក។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលវត្តជាធម្មជាតិជីសូរបានបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧០?",
"answer": "ជាធម្មជាតិជីសូរបានបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧០។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមរយៈព័ត៌មានសិលាចារិកព្រះខ័ន បានឱ្យដឹងថា បដិមានៃរូបព្រះពុទ្ធ ព្រះឥសូរ និងព្រះវិស្ណុ ដែលត្រូវបានតម្កល់នៅក្នុងប្រាសាទនេះមានចំនួនដល់ទៅ ២០,៤០០ ដែលធ្វើអំពីមាស ប្រាក់ សំរិទ្ធ និងថ្ម (ប៉ុន្តែលោក ហ្សក សឺដែស្ត តថា បដិមាទេវៈផ្សេងៗមានចំនួន ៤៣០) និងភូមិចំនួន ១៣,៥០០ ដែលមានតួនាទីថែរក្សាផ្គត់ផ្គង់មូលនិធិសាសនាឱ្យមានដំណើរការល្អនៅប្រាសាទនេះ (ប៉ុន្តែលោកហ្សក សឺដែស្តថាស្បៀងអាហារជាច្រើនផ្តល់ដោយឃ្លាងព្រះរាជទ្រព្យ ឬដោយភូមិចំនួន ៥៣២៥ ដែលមានមនុស្សទាំងពីរភេទចំនួន៨៧,៨៤០នាក់)។ មានបដិមាចំនួន ២៨៣ ត្រូវបានតម្កល់ជុំវិញបដិមាព្រះពោធិសត្វលោកេស្វរៈ ដែលតំណាងឱ្យដួងប្រលឹងព្រះបិតាព្រះរាជា។ មានសំណង់ប៉មចំនួន ៨៥សម្រាប់តម្កល់ព្រះបដិមាដល់ទៅ ៥២៥អង្គជាចំណុះប្រាសាទដ៏ធំនេះ។ សិលាចារឹកបានបន្តទៀតថា អ្នកនិពន្ធបានឧទ្ទឹសកុសលទៅកាន់អតីតព្រះរាជាព្រះនាម ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន ដែលជាព្រះបិតាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និងបួងសួងឱ្យព្រះមហាក្សត្រជំនាន់ក្រោយ ដែលបានជួយថែរក្សាសំណង់ព្រះពុទ្ធសានា ដែលមានទាសាទាសីចំនួន ៣០៦,៣៧២នាក់ សូមឱ្យទទួលផលបុណ្យគ្រប់ៗគ្នា។ខ្លឹមសារសិលាចារឹកបានឱ្យដឹកថា មានសាលាសំណាក់ដែលមានភ្លើងបំភ្លឺចំនួន ១២១ត្រូវបានកសាងតាមផ្លូវទូទាំងអាណាចក្រក្នុងនោះមាន៖",
"question": "តើបដិមានៅក្នុងប្រាសាទនេះមានចំនួនប៉ុន្មាន?",
"answer": "២០,៤០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "«សំរាប់ខ្ញុំ នេះជាវេលាដ៏ឈឺចាប់ទាំងផ្លួវកាយនិងផ្លូវចិត្ត។ ក្នុងមួយឆាកជីវិតរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំតែងប៉ងអោយមានការរួបរួមរវាងដែនដីទាំង២...ឥលូវ ខ្ញុំ,លី ក្វាន់យូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសិង្ហបុរី សូមប្រកាសជាផ្លូវការជួសមុខអោយប្រជាជននិងរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីថា ចាប់ពីថ្ងៃនេះគឺថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៥ទៅ សិង្ហបុរីនឹងក្លាយជាប្រជាជាតិឯករាជ្យនិងប្រជាធិបតេយ្យជារៀងរហូត។ ប្រជាជាតិនេះនិងឈរលើគោលការណ៍សេរីភាពនិងយុត្តិធម៌ សំដៅស្វែងរកនូវសុខុមាលភាពនិងសុភមង្គលជូនសង្គមមួយដែលប្រជាជនគ្រប់រូបមានសិទ្ឋិស្មើគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ។»",
"question": "យ៉ាងណាគឺក្នុងមួយឆាកជីវិតរបស់លី ក្វាន់យូ គាត់ប៉ងអោយមានការរួបរួមជាមួយអ្វី?",
"answer": "ក្នុងមួយឆាកជីវិតរបស់លី ក្វាន់យូ គាត់តែងប៉ងអោយមានការរួបរួមរវាងដែនដីទាំង២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "របបកុំមុយនីសខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមទ្បោមព័ទ្ធប្រតិបត្តិការវាយលុករដ្ឋធានីកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ០១ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ទាហានរបស់ពួកខ្មែរក្រហមបានគ្រប់គ្រងរហូតដល់ច្រាំងទន្លេមេគង្គ ពួកគេបាននាំមកនូវសំភារៈជំនួយម្ហូបអាហារ ប្រេងឥន្ធៈ គ្រាប់រំសេវ ក្នុងរាជធានី។ បន្ទាប់មកត្រូវបានបិទជិតនៅខែ កុម្ភៈ សហរដ្ឋអាមេរិចចាប់ផ្តើមផ្តល់ការដឹកជញ្ជូនតាមយន្តហោះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកុំមុយនីសខ្មែរក្រហមដែលចាប់ផ្តើមទ្បោមព័ទ្ធប្រតិបត្តិការនៅរដ្ឋធានីកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ហើយមានប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ISO 3166 3166-2:KH គឺជាផ្នែករងមួយសម្រាប់ កម្ពុជា នៅក្នុងកម្រងកូដ ISO 3166-2, ដែលជាផ្នែកមួយនៃកម្រងកូដមេនៃបទដ្ឋាន ISO 3166 ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយដោយ [[អង្គការបទដ្ឋានអន្ដរជាតិ] (ISO) ក្នុងការកំណត់កូដសម្រាប់ឈ្មោះនានានៃ principal subdivisions (e.g., ខេត្ត ឬរដ្ឋ) នៃបណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងកម្រងកូដ ISO 3166-1 ។",
"question": "តើISO 3166-2:KH គឺជាផ្នែកមួយនៅក្នុងកម្រងកូដអ្វី?",
"answer": "កម្រងកូដISO 3166",
"type": "extract"
},
{
"context": "តែខណៈនោះ យាយនួនដែលមានព្រលឹងអណ្ដែតទៅលើអាកាស មិនបានជាចាប់ចិត្តស្ដាប់សម្ដីលើកក្រោយនេះទេ។ បើប្រសិនជាគាត់កុំរវល់តែអរហួសពេក ប្រហែលជាត្រចៀកគាត់នៅចំហខ្លះ ហើយប្រហែលជាគាត់មានសង្ស័យកើត និងស៊ើបសួរដល់កិរិយាមារយាទ ចៅណៃស៊តផងពុំខាន ហើយប្រហែលជាគ្មានរឿងនេះ និទានទៅទៀតឡើយ។",
"question": "តើព្រលឹងអណ្ដែតទៅលើអាកាសមិនបានជាចាប់ចិត្តស្ដាប់សម្ដីលើកក្រោយនេះទេ?",
"answer": "បើប្រសិនជាគាត់កុំរវល់តែអរហួសពេក ប្រហែលជាត្រចៀកគាត់នៅចំហខ្លះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកកប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី១២ដល់ថ្ងៃទី១៧ ធ្នូ១៩៥៩។ កម្ពុជាដែលជាប្រទេសមួយក្នុងចំនោមប្រទេសស្ថាបនិករបស់ សហព័ន្ឋកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មិនបានចូលរួមក្នុងការប្រកួតបើកឆាកកីឡានេះទេ។",
"question": "កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងណាដោយទីតាំងមួយ?",
"answer": "កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទសថៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកបាតាក់ នៅភាគខាងជើងនៃកោះស៊ូម៉ាត្រា មានប្រជាជន ២% នៃប្រជាជនសរុប ពួកបាតាក់ភាគច្រើនគោរពសាសនាឥស្លាម មួយភាគគោរពសាសនាគ្រិស្ដ។ ពួកបាតាក់ត្រូវបានបែងចែកចេញជាក្រុមតូចៗ ច្រើនក្រុមទៀត នៅទីប្រជុំជនបាតាក់ជាស្រុកកំណើត របស់នាយទាហានលំដាប់ខ្ពស់ជាច្រើននាក់ ជាទីតាំងកងកម្លាំងខ្នាតធំ។",
"question": "យ៉ាងណាផួកបាតាក់នៅភាគខាងជើងនៃកោះស៊ូម៉ាត្រា?",
"answer": "ពួកបាតាក់នៅភាគខាងជើងនៃកោះស៊ូម៉ាត្រាមានប្រជាជន ២% នៃប្រជាជនសរុប និងគោរពសាសនាឥស្លាម មួយភាគ និងគ្រិស្ដ ហើយត្រូវបានបែងចែកជាក្រុមតូចៗច្រើន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកនាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្ដី និង ពួកញាតិវង្ស សុទ្ធតែជិះដំរី នៅខាងមុខ ប្រសិនបើមើលពីចំងាយទៅឃើញសុទ្ធតែក្លស់ពណ៌ក្រហម ឥតគណនា ។ បន្ទាប់មកទើបដល់ព្រះមហេសីធំតូច តាមលំដាប់ថ្នាក់ ជីះអង្រឹងស្នែងជិះរទេះសេះ ឬ ជិះដំរីដ៏មានក្លស់ បើកបាំងមិនតិចជាងមួយរយទេ ។ បន្ទាប់ទៀត ទើបដល់ព្រះរាជាព្រះទ្រង់ឈរនៅលើខ្នងដំរី ព្រះហស្ដកាន់ព្រះខ័នទិព្វ ។ ភ្លុកដំរី ព្រះទីនាំងសឹងមានពាក់ចង្កំមាស ។ មានក្លស់ស (ស្វេតច្ឆត្រ) ចំនួន២០ ដ៏មានស៊ែមមាសបើកបាំងជុំព្រះអង្គដែ លសុទ្ធតែជាក្លស់ដងមាស នៅជុំវិញព្រះអង្គមានទ័ពដំរីប្រដាប់ដោយអាវុធជាគ្រឿងការពារ ។ ប្រសិនបើជាស្ដេចយាង ទៅណាជិតៗទេ ទ្រង់គង់លើគ្រែស្នែង (ព្រះវរ) ហើយអ្នកសែងសុទ្ធតែស្រីៗស្នំ ។ សឹងតែរាល់ដង កាលណាស្ដេចយាង ចេញដំនើរតែងមានរូបស្ដូបតូចមួយ ហើយពីមុខនេះមានព្រះពុទ្ធរូបមាសមួយអង្គផង សែងពីមុខព្រះរាជា ។ បន្ដាជន ដែលនៅតាមដងផ្លូវ ត្រូវសំពះលុងជង្គង់ក្រាបក្បាលដល់ដីដែលគេហៅថា សំប៉ា (សំពះ?) ប្រសិនបើពុំដូច្នោះទេ នឹងត្រូវគេចោ ទថា មើលងាយព្រះចេស្ដា ហើយនឹងត្រូវគេចាប់យកទៅឃុំចោល ឥតដោះលែងឡើយ ។",
"question": "ពួកណាច្រៀងជិះដំរីដ៏មានក្លស់ពណ៌ក្រហមនៅខាងមុខ?",
"answer": "ពួកនាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្ដី និងពួកញាតិវង្ស",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានរឿងដំណាលថា កាលនោះមានមហាចោរម្នាក់ពុំមានភរិយា បានសង់ផ្ទះមួយខ្នងយ៉ាងល្អផ្តាច់ នៅក្នុងព្រៃស្មសាន ដើម្បីនឹងទុកដាក់របស់ទ្រព្យមាន មាស ប្រាក់ សំពត់ អាវសាវសែ្បជាដើម ដែលខ្លួន ទៅលួចប្លន់គេបានពីទីផេ្សងៗមក។",
"question": "តើកាលនោះមានមហាចោរម្នាក់បានសង់ផ្ទះមួយទៅលួចប្លន់គេនៅទីណា?",
"answer": "ព្រៃស្មសាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការសិក្សាពីកុមារភាពចាប់ផ្ដើមនៅតាមផ្ទះរៀងខ្លួន។ មានសៀវភៅនិងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតដើម្បីជួយអោយមាតាបិតាអប់រំកូនមុនចូលសាលា។ ការអប់រំនៅតាមផ្ទះនេះ មានគោលដៅចំបងក្នុងការអប់រំពី សីលធម៌ សុជីវធម៌ លេខ ជាដើម។ មាតាបិតាមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងណាស់ចំពោះការអប់រំមុនចូលបឋមសិក្សានេះ ហើយពួកគេតែងតែចុះឈ្មោះកូនអោយចូលរៀននៅសាលាមត្តេយ្យ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលជាផ្នែកមួយនៃការសិក្សាពីកុមារភាពចាប់ផ្ដើមនៅតាមផ្ទះ?",
"answer": "មានសៀវភៅនិងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតដើម្បីជួយអោយមាតាបិតាអប់រំកូនមុនចូលសាលា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សេដ្ធកិច្ចនៅក្នុងស្រុកកំពង់ស្វាយប្រជាជនប្រកបររបរជាកសិករ និង ធ្វើស្រែចំការ ដាំដំណាំ បន្លែបង្ការផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះមានការរីចម្រើនច្រើន គឺ មានអគ្គីសនី និង ទឹកស្អាត ប្រើគ្រប់គ្រាន់។ ប្រជាជនមិនសូវជាមានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ទេ ព្រោះពួកគាត់ភាគច្រើនពុំសូវបានរៀនសូត្រគ្រប់គ្រាន់ដូចគេ។ហើយពួកគាត់ប្រកបរបរជាកម្មករ ធ្វើការអោយគេ ដូចជា ប្រកបរបរអាជីកម្មផ្សេងៗ កម្មករច្រូតកាត់ សំណង់ កម្មករ រោងចក្រ ដើម្បើចិញ្ចិមជីវិត ក៏ដូចជាកូនៗរបស់ពួកគេផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ជាងគេក្នុងសេដ្ធកិច្ចនៅស្រុកកំពង់ស្វាយប្រជាជនមិនសូវ?",
"answer": "មានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ជាងគេពេលមានអគ្គីសនី និង ទឹកស្អាត ប្រើគ្រប់គ្រាន់ នៅពេលមានការរីចម្រើនច្រើននៃសេដ្ធកិច្ច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំនុចមួយនៅក្នុងប្លង់កុំផ្លិចអាចត្រូវបានបង្ហាញជាចំនួនកុំផ្លិចដៅក្នុងប្រព័ន្ធកូអរដោនេដេកាត។ រូបមន្តអយល័រផ្តល់នូវតំលៃមធ្យមនៃគំលាតរវាងកូអរដោនេដេកាត និង កូអរដោនេប៉ូលែរ។ ទំរង់ប៉ូលែរបន្ថយចំនួណតួពីពីរទៅមួយ ដែលសំរួលក្នុងគណិតវិទ្យានៅពេលដែលវាត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងប្រមាណវិធីគុណឬស្វ័យគុណនៃចំនួនកុំផ្លិច។ ចំនួនកុំផ្លិច អាចសរសេរជា",
"question": "តើចំនួនកុំផ្លិចមួយនៅក្នុងប្លង់កុំផ្លិចអាចបង្ហាញជាវិស្វកម្មអ្វី?",
"answer": "ចំនួនកុំផ្លិចដៅក្នុងប្រព័ន្ធកូអរដោនេដេកាត",
"type": "extract"
},
{
"context": "សួនទឹក Garden City Water Park ដែលជាសួនទឹកធំជាងគេនៅទីក្រុងភ្នំពេញ សាងសង់ដោយគ្រុមហ៊ុន LYP Group របស់លោក ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ដែលវិនិយោគលើទំហំទឹកប្រាក់ $44 លានដុល្លារអាមេរិក បានបើកដំណើរការជាផ្លូវការណ៍នៅខែសីហា ឆ្នាំ 2020 ដែលជាផ្នែកមួយក្នុងការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍នៅទីក្រុងភ្នំពេញផងដែរ ។ សួនទឹក Garden City មានឧបករណ៍កម្សាន្តទំនើប និងគុណភាពខ្ពស់ចំនួន 38 មុខ ឧបករណ៍ទាំងនោះរួមមាន រលកឋានសួគ៌សម្បនិមិត (Wave Paradise) និង អាណាចក្រទឹក (Water Empire) ឋានសួគ៌កុមារ (Children's Paradise), ជិះរលកក្ដារស្គី (Wave Skiing) និង បណ្ដែតខ្លួនតាមជ្រលងទឹកហូរ (Whirlpool Valley) ដែលជាឧបករណ៍នាំចូលពីសហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាពអឺរ៉ុប ពួកវាត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់មនុស្សគ្រប់វ័យ រួមទាំងកុមារ ក្មេងជំទង់ និងមនុស្សពេញវ័យ សួនទឹក Garden City នេះផងដែរ ត្រូវបានសាងសង់លើផ្ទៃដី ៨,៦ ហិកតា មានចំណតរថយន្ត ២,៤ ហិកតា និងនៅសល់សម្រាប់សួនកម្សាន្តខ្លួនឯង ។",
"question": "តើសួនទឹកណាមានទឹកប្រាក់ជាងគេនៅទីក្រុងភ្នំពេញ?",
"answer": "Garden City Water Park",
"type": "extract"
},
{
"context": "រឿងផ្កាស្រពោន គឺជាប្រលោមលោកដ៏ប្រជាប្រិយមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយរឿងនេះក៏ត្រូវបានថតជាខ្សែភាពយន្តផងដែរ។ ប្រលោមលោកដ៏ប្រជាប្រិយនេះ គឺជាស្នាដៃដ៏ឆ្នើមរបស់កវីនិពន្ធ នូហាច ដែលបាននិពន្ធឡើងនៅព.ស.២៤៩០ ត្រូវនឹងគ.ស.១៩៣៨",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលកវីនិពន្ធ នូហាច និពន្ធឡើងរឿងផ្កាស្រពោន?",
"answer": "ក្នុងព.ស.២៤៩០ ត្រូវនឹងគ.ស.៧៥២៤៩០",
"type": "explain"
},
{
"context": "មិនដឹងជាអំណាចអ្វី មកគ្របសង្កត់នាំឲ្យនាងនារីធ្វើតាមចិត្តរបស់ចៅចិត្រ ស្រាប់តែចុះដើរនាំមុខទៅដោយស្រួល ទៅអង្គុយលើជើងម៉ាវែងក្បែរដើមចំប៉ីមួយដើម ។ ឯចៅចិត្រក៏អង្គុយលើស្មៅក្បែរជើងម៉ានុះដែរ តែភ្នែករំពៃងើយមើលទៅព្រះចន្រ្ទឆែបពាក់កណ្ដាល ដ៏ដេរដាសទៅដោយពពួកផ្កាយ មានចំនួនច្រើនលើសលន់គណនា ហើយចៅចិត្រនិយាយឡើងថា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការងារនៃចុះដើរនាំមុខទៅដោយស្រួលនាងនារី ដោយគ្របសង្កត់នាំពីចុះមើលទៅព្រះចន្រ្ទឆែបពាក់កណ្ដាល មានក្បែរជើងម៉ា និងពពួកផ្កាយលំនាំមួយ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អវតារ (ភាសាសំស្រ្កឹត៖ अवतार) មានន័យថា ការបែកភាគ (ពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់) គឺសំដៅទៅលើការបែងភាគ ពីអាទិទេព មកកើតជាមនុស្ស ឬសត្វ ដើម្បីបំពេញបេសកកម្មណាមួយ។ ពាក្យនេះ ប្រើនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ គឺសម្រាប់ព្រះវិស្ណុ (អាទិទេពមួយអង្គ ក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ) ដែលត្រូវបានគេគោរពបូជា ជាព្រះអាទិទេពដែលមានឋានៈខ្ពស់ជាងគេ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពាក្យ 'अवतार' ឬ 'អវតារ' ដែលមានន័យថាជាការបែកភាគពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ និងគេប្រើនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូដើម្បីចែងអំពីព្រះវិស្ណុជាព្រះអាទិទេពមានឋានៈខ្ពស់ជាងគេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅភ្នំនោះ មានខ្ទមតូច ១ ឋិតនៅក្រោមដើមសំរោង ១ ដើម ជាខ្ទមអ្នកតាក្រហមក ។ អ្នកតានោះ ពូកែណាស់ អ្នកស្រុកគេហៅថា អស់លោកភ្នំ ។ ពីដើម អ្នកចេះមន្តអាគម ស្រីមានផ្ទៃពោះ អ្នករាជការ, អ្នកមានបណ្ដាសក្ដិ ដើរកាត់មុខមិនបាន តែហ៊ានដើរកាត់មុខ មុខជាសាបមន្តអាគម រលូតកូន ធ្លាក់បុណ្យសក្ដិពុំខាន ។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ ថយឫទ្ធិអំណាចខ្លះទៅហើយ តែទោះបីថយឫទ្ធិខ្លះ ក៏គេនៅប្រយ័ត្នដែរ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្រោមដើមសំរោងនៅភ្នំនោះ?",
"answer": "មានខ្ទមតូច ១ ឋិតនៅក្រោមដើមសំរោង ១ ដើម ជាខ្ទមអ្នកតាក្រហមក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ ឯអស់ព្រាហ្មណ៍កំឡោះផងទាំងឡាយ វាឃើញនាងអមិត្តតាបនាបណិប័តរក្សាតាជូជក ជាមនុស្សអាក្រក់ អន្ធការទើបបណ្តាលឲ្យខឹងនឹងភរិយារបស់អាត្មារាល់គ្នា ហើយជេរថា មេជួជាតិ ឥតខ្មាស់ ហងដឹងតែដើរផ្តាសឥតស័ព្ទ ម្តេចក៏ហងមិនត្រាប់នាងអមិត្តតាបនា ស្អាងតែអាត្មា ថាតែមាត់ មិនគិតរកធ្វើការងារឆីចុក មិនដងទឹក កាច់អុស អង្គុយតែ ដុសក្រចក ធ្វើខ្លួនលាបតែក្រមួនឆីស្លា បន្តិចថាជាបន្តិចថាឈឺថ្កាត់ យកតែរន្ទះមាត់នោះ មកគ្របលើប្តី នឹងលក់ដូរអ្វី ក៏ខាតទុនស៊ុនទាំងចំណេញ បើនឹងរវៃវិញ បីថ្ងៃបីយប់ទើបបាន១ដែក បើនឹងត្បាញសំពត់វិញ តែមួយនឹងគេនោះ កន្លះខែប្លាយ រវល់តែកាច់ក និយាយបញ្ចើប្រុស មេកញ្ចើធ្លុះ វាយកតែពាក្យនោះជាទំនិញលលក់ លាបប្រេងផាត់មុខ មួយថ្ងៃពីរបីស្របក់ ឆ្លុះកញ្ចក់ពីរបីវេលា គំនិតវាស្ម៊ុតទ្រុឌ (១៧៩) ទំនើងតែដើរលេងតាមរាល់ផ្ទះ នឹងរកអ្វីច្រាស ក៏គ្មាន រៀនតែជឿគេឆីពុំគិតវែងឆ្ងាយ អញនឹងលែងក្បាលហងឲ្យជាមេម៉ាយ ពុំស្តាយឡើយ អញនឹងរកទៀត ហើយឲ្យ មានឥរិយាដូចនាងអមិត្តតាបនា ភរិយាតាជូជកនោះឯងហោង ។",
"question": "តើអស់ព្រាហ្មណ៍កំឡោះផងទាំងឡាយមានជំនាញជាមួយអ្វីមួយមុនពេលបាន?",
"answer": "មេជួជាតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ បានឡើងសោយរាជ្យនៅរាជវាំងល្វាឯម ក្នុងព្រះជន្ម ៣៤ វស្សា។ ព្រះអង្គមានមហេសីនាមអង្គចូវជាបុត្រីស្ដេចយួន។ នៅឆ្នាំ ១៦២០ ព្រះអង្គបានលើករាជធានីពីល្វាឯមមកឧដុង្គ។ ព្រះរាជកិច្ចដំបូងគឺ កំណែទម្រង់ច្បាប់នៅក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការខ្មែរ ដោយយល់ឃើញថាមានក្រមមួយចំនួនមិនទាន់មានភាពយុត្តិធម៌នៅឡើយ។ ព្រះអង្គបានកែប្រែក្រមបានចំនួន ២៤។ ប៉ុន្តែការងារនេះត្រូវរំខាន ដោយសារការឈ្លានពានរបស់សៀមពីរលើក គឺនៅឆ្នាំ ១៦២១ និង ១៦២២។ ច្បាប់ដែលពិនិត្យរួចត្រូវដាក់ឲ្យអនុវត្តនៅឆ្នាំ ១៦២៤ នៅក្នុងតុលាការ។",
"question": "ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ បានកំណែទម្រង់ច្បាប់ដែលមួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការខ្មែរជាងមុនប៉ុន្តែមុនមានអ្វីមួយខ្លះនៅឡើយ?",
"answer": "មានក្រមមួយចំនួនមិនទាន់មានភាពយុត្តិធម៌នៅឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វត្តមាននៃរទេះគោត្រូវបានគូសបញ្ជាក់់ក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌា នាសម័យវេទនិយមគឺរវាង ១៧០០ឆ្នាំ និង៧០០ឆ្នាំមុនគ្រឹស្តសករាជតាមរយៈ ឯកសារជាសំណេរដោយដៃមួយ ចំនួនដូចជាគម្ពីរមនោគមវិជ្ជា សាសនា និងក្បួនបចេ្ចកទេសឬ ក្បួនសង្រ្គាមសាស្រ្តជាដើម។ នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌានាសម័យនោះគេឃើញមានរទេះគោពីរប្រភេទ គឺរទេះ គោ សម្រាប់ដឹកជញ្ជូននិង រទេះ សេះសម្រាប់ធ្វើសឹកសង្រ្គាម។ រទេះទាំងពីរប្រភេទនេះ ត្រូវបានគេឆ្លាក់នៅលើថ្មចាប់តាំងពីឆ្នាំ១២៥ នៃគ្រឹស្តសករាជមក។",
"question": "តើនៅក្នុងនាសម័យវេទនិយម ប្រទេសឥណ្ឌាមានរទេះគោប្រភេទណា មានដឹកជញ្ជូនមួយប៉ុន្មាន?",
"answer": "រទេះ គោ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ័ព្វសំណាងអ្វីក៏អាក្រក់ម៉្លេះ កញ្ញាដ៏ល្អវិចិត្រនេះម្តេចមកកើតចំអន្លង់ធំឮសូរឃូរ។ទៅថ្ងៃមុខ គាត់ពុំដឹងថាស្ត្រីឧត្តម រងទុក្ខវេទនាឬយ៉ាងណាទេ? ពុំដឹងជានាងទៅពឹងពាក់នរណា? ឱ! អនាគតគ្មានអ្វីទៀតសោះ។នាងជារូប ជាទីព្រលឹង ជាទីសង្ឃឹមរបស់គាត់។ថ្ងៃជាថ្ងៃសីល នាងទៅបេះផ្កា នាងល្អដូចជាផ្កាកំពុងរីក នាងក្រអូបដូចផ្កា។នាងថ្វាយបង្គំព្រះ ដៃនាងប្រណម្យ ជីវិតរបស់នាងរស់តែក្នុងធម៌ ក្នុងមេត្តា ក្នុងកុសល។នាងមានសម្តីផ្អែមពីរោះ ពុំដែលចេះខឹងរហូតទៅដល់ជេរស្តីនរណាឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណានាងជារូប ជាទីព្រលឹង ជាទីសង្ឃឹមរបស់គាត់?",
"answer": "នាងជារូប ជាទីព្រលឹង ជាទីសង្ឃឹមរបស់គាត់ដោយមានសម្តីផ្អែមពីរោះ ពុំដែលចេះខឹងរហូតទៅដល់ជេរស្តីនរណាឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រូពេទ្យនិយាយដោយសេចក្ដីអាណិតយ៉ាងស្មោះត្រង់ថា \"ខ្ញុំក៏នឹកអាសូរអ្នកច្រើនណាស់ដែរ ! ចិត្រ\" ហើយនិយាយទូន្មានថា \"ខ្លួនអ្នកជាកូនប្រុស ត្រូវតទល់នឹងវិស័យលោកិយទៅមុខទៀតច្រើនណាស់ បង្អង់ឲ្យខ្ញុំគិតពីរ-បីនាទីមើល ក្រែងខ្ញុំគិតរកឧបាយជួយសង្រ្គោះខ្លួនអ្នកឯងបានខ្លះ\"។",
"question": "យ៉ាងណាដែលគ្រូពេទ្យនិយាយទូន្មាន ?",
"answer": "គ្រូពេទ្យនិយាយទូន្មានថា 'ខ្លួនអ្នកជាកូនប្រុស ត្រូវតទល់នឹងវិស័យលោកិយទៅមុខទៀតច្រើនណាស់ បង្អង់ឲ្យខ្ញុំគិតពីរ-បីនាទីមើល ក្រែងខ្ញុំគិតរកឧបាយជួយសង្រ្គោះខ្លួនអ្នកឯងបានខ្លះ'",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងកំឡុងពេលនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ប្រទេសថៃបានដំណើរការនយោបាយជាសម្ព័ន្ធមិត្ដជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមាននយោបាយក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃរបបកុម្មុយនីស្ដនៅក្នុងភូមិភាគ ហើយបញ្ជូនទាហានទៅចូលរួមច្បាំងក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ និងសង្គ្រាមវៀតណាម ក្រោយមកប្រទេសថៃបានជួបនឹងបញ្ហាការរីករាលដាលនៃចរន្ដកុម្មុនីស្ដក្នុងប្រទេស តែក្រោយមកបក្សកុម្មុយនីស្ដនៃប្រទេសទេសថៃបានធ្លាក់ចុះអំណាចរហូតមិនអាចប្រតិបត្ដិការចលនានយោបាយរបស់ខ្លួនបានទៀត សង្គ្រាមជាមួយពួកកុម្មុនីស្ដត្រូវបានបញ្ចប់ទាំងស្រុងនៅក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៩៨០។",
"question": "នៅក្នុងកំឡុងពេលណាដែលសង្គ្រាមជាមួយពួកគេកុម្មុនីស្ដត្រូវបានបញ្ចប់ទាំងស្រុង?",
"answer": "ឆ្នាំគ.ស ១៩៨០",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបាគង ជាប្រាសាទមួយទៀត ដែលព្រះអង្គបានកសាង លើទីកន្លែងជិតនោះដែរ ក្នុង គ.ស ៨៨១។ ប្រាសាទបាគងមានទំហំ ៦៧ម x ៦៥ម សង់លើខឿនខ្ពស់ពីដី ១៥ ម ហើយមានកំពូលទាំងអស់ ៩។ កំពូលប្រាសាទចំកណ្ដាលខ្ពស់ជាងគេ មានកំពស់ ១៥ ម។ ក្នុងនោះព្រះបាទឥន្រ្ទវម៌្មទី១ តម្កល់លិង្គព្រះឥសូរ។ ឯកំពូល ៨ទៀត ត្រូវបានសង់ដាក់តម្រង់ទៅតាមទិសទាំងប្រាំបី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទបាគង ដែលមានទំហំ ៦៧ម x ៦៥ម និងមានកំពូលទាំងអស់ ៩ និងកំពូលប្រាសាទចំកណ្ដាលខ្ពស់ជាងគេមានកំពស់ ១៥ ម នៅទីកន្លែងជិតនោះដែរ ក្នុងគ.ស. ៨៨១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គ្មានករណីណាមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់កម្លាំងឯកជន ដើម្បីធានាចំពោះការគោរពប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬ ចំពោះការប្រតិបត្តិសេចក្ដីសំរេចរបស់តុលាការក្នុងការបណ្ដេញចេញ ឬ ក្នុងការបង្គាប់ឱ្យចាកចេញបានឡើយ ។ ជនណា ដែលប្រើកម្លាំងឯកជនក្នុងហេតុផលនេះ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៣.០០០.០០០ (បីលាន) រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃប្រាំលាន) រៀល ឬ / និង ផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដល់ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ។មាត្រា ២៥៥ .",
"question": "តើជនណាដែលប្រើកម្លាំងឯកជនក្នុងហេតុផលនេះត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់មួយមេទិកាការណ៍ប៉ុន្មាន?",
"answer": "៣.០០០.០០០ (បីលាន) រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃប្រាំលាន) រៀល",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាយកោប និង អគ្គីរហ័សដូចសូរ ដល់លើខ្នងសេះជាស្រេច ក៏បំផាយសេះទៅ ដោយមានជនខាងនិលពេជ្រ ដេញជាប់ពីក្រោយ។ រីឯមានន្ទ កាលស្រែកបញ្ជា ស្ទុះវឹងភ្លាមដែរ តែទាក់ជើងនឹងកូនឈើមួយ ដួលព្រូស។ មានន្ទរមៀលខ្លួន បណ្ដោយដូចផ្លែក្រូច រួចក្រោកឈរវឹបវិញ តដៃទៅទៀតយ៉ាងអង់អាច។ និលពេជ្រស្ទុះមករាំងផ្លូវ មិនឲ្យមានន្ទឡើងសេះរួច ។ និលពេជ្របញ្ជា ឲ្យទាហានម្នាក់ លែងខ្សែសេះ ឲ្យរត់ទៅឆ្ងាយពីទីនោះ។ តែមានន្ទទាត់ត្រូវមួយជើង ដួលផ្កាប់មុខ ដោយមិនដឹងខ្លួន។ កងខាងនិលពេជ្រ រោមមានន្ទដូចស្រមោច ថ្វីដ្បិតតែមានខ្លះ ត្រូវរបួសច្រើនអន្លើ ណាស់ទៅហើយ។ មានន្ទគេចខ្លួនបាន ក៏លោតលើខ្នងសេះបំផាយទៅ។ និលពេជ្រក៏បញ្ជា ឲ្យកងពលឡើងសេះតាមទៅដែរ។ មានន្ទ រត់ឆ្លងអូរ ឆ្លងជ្រោះ យ៉ាងលឿន ។ និលពេជ្រព្យាយាមតាមជាប់ពីក្រោយ មិនឈប់ឈរ។",
"question": "តើនិលពេជ្រមានអ្វីមួយដែលបានលោតលើខ្នងសេះទៅ?",
"answer": "ខ្នងសេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការបោះឆ្នោតសកលចុងក្រោយត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ២៨ កក្កដា ២០១៣ ដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានឈ្នះភាគច្រើនជាមួយសំឡេងឆ្នោតប្រជាជន ៥១,៨៨% (៤៥៧ ៨១៩) បើប្រៀបធៀបនឹង គ.ប្រ.ក. ដែលមានសំឡេង (៣៧៦ ១៨២)។ គ.ស.ជ.បានឈ្នះ ១០ អាសនៈ ខណៈដែលគ.ប្រ.ក.ឈ្នះបាន ៨ អាសនៈក្នុងសភា។ កំពង់ចាមធ្លាប់ជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំដែលគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំង គ.ស.ជ. នៅឆ្នាំ ២០១៣។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបោះឆ្នោតសកលចុងក្រោយនេះ?",
"answer": "ការបោះឆ្នោតសកលចុងក្រោយត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ២៨ កក្កដា ២០១៣។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពេលនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបារាំង លោក រ៉ូប៊ឺត ហ្សូម៉ាន ដែលមានលោកហ្សង់ ម៉ូណេជាទីប្រឹក្សា បានស្នើឲ្យមានការធ្វើសមាហរណកម្មលើវិស័យឧស្សាហកម្មធ្យូងថ្ម និងដែកថែបរបស់បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ និងអំពាវនាវឲ្យប្រជាជាតិដទៃទៀតចូលរួម។ ការជំរុញ និងផ្ដួចផ្ដើមរបស់លោកហ្សូម៉ាន មានទាំងចរិតនយោបាយ និងចរិតសេដ្ឋកិច្ច ។ ជនអឺរ៉ុបជាច្រើនមានអារម្មណ៍ថាឧស្សាហកម្មអាល្លឺម៉ង់ដែលកំពុងតែចាប់កំណើតឡើងវិញយ៉ាងរហ័ស ចាំបាច់ត្រូវតែមានការគ្រប់គ្រងដោយវិធីណាមួយ។ សហគមន៍ធ្យូងថ្ម និងដែកថែបអឺរ៉ុបគឺជាយន្តការឬវិធីដ៏សមស្របមួយព្រោះថាធ្យូងថ្ម និងដែកថែប គឺជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ឧស្សាហកម្មទំនើបៗជាច្រើនជាពិសេសផ្នែកសព្វាវុធ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអំពាវនាវដែលមានគោលដៅការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មអាល្លឺម៉ង់ដែលកំពុងចាប់កំណើតឡើងវិញមានតម្លៃត្រូវតែមានការគ្រប់គ្រងដោយមួយចំណុចមួយ?",
"answer": "សហគមន៍ធ្យូងថ្ម និងដែកថែបអឺរ៉ុប",
"type": "explain"
},
{
"context": "នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា “កុងហ៊្វូ” ឬ “ក្បាច់កុងហ៊្វូ” វាមានភាពទន់ ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះអ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់ (ស្រី្ត) នេះថា “ហ៊្វូណន“ ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសា ស្រ្តខ្មែរ ។ ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួនគឺ “មេ” ទើបនៅសម័យនោះគេហៅ អ្នកនៅក្នុងនគរថា ជាជនជាតិក្មេរដែលនៅសិលាចារិកបុរាណមានសសេរពាក្យ នេះ ក្មេរ=កេរ+មេ មានន័យ ថាអ្នកស្នងមរកតមេឬកេរតំណែលមេ។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនជនជាតិក្មេរុំមានន័យថាអ្នកស្នងមរតកមរត់មេឬកេរតំណែលមេនៅក្នុងនគរ?",
"answer": "ជនជាតិក្មេរុំមានន័យថាអ្នកស្នងមរតកមរត់មេឬកេរតំណែលមេនៅក្នុងនគរជាមួយនឹងពាក្យមេ ដែលជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជួនជាថ្ងៃនេះជាថ្ងៃពេញបូណ៌មី។យាយនួនគាត់ទៅកាន់ឧបោសថឯវត្តពោធិ៍។នាងវិធាវីកាលបើម្ហូបរៀបចំដាក់ចានស្រាក់ឲ្យម៉ែផៃ គាត់លើកទៅជូនម្តាយនាងរួចស្រេចហើយ នាងក៏ម្នីម្នាបិទទ្វារផ្ទះ ហើយយកប្រលោមលោកសៀមមួយកាន់ចុះទៅគេងអានក្នុងអង្រឹងមួយចងក្រោមស្វាយមួយដើមដែលបែកមែកត្រសាយនៅកន្សៃផ្ទះនាង។",
"question": "តើយាយនួនគាត់ទៅកាន់ណាដែលមានជំនាញជាងគេមួយ?",
"answer": "ឧបោសថឯវត្តពោធិ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការសាកសួរពត៌មានសុរិយោដីមិនអាចត្រូវបានប្រកែកចំពោះជន ដែលមានការទាក់ទងឡើយ ។ ពត៌មាន ដែលបានចុះក្នុងសៀវភៅគោលបញ្ជីដីជាកម្មវត្ថុ នៃការប្រគល់ ច្បាប់ចម្លងដោយត្រូវបង់ប្រាក់ ដែលបានកំណត់ក្នុងមាត្រា ២៣០ នៃច្បាប់នេះ ។",
"question": "តើពត៌មានសុរិយោដីមិនអាចត្រូវបានប្រកែកចំពោះអ្នកណាច្រើន?",
"answer": "ជនដែលមានការទាក់ទងឡើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទជាមួយប្រទេសចំនួនពីរគឺ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងកូរ៉េខាងជើង។ នៅក្នុងគម្របខួប ១៧ ឆ្នាំនៃការបង្កើតបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាគឺក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ លោកគីម ចុងអ៊ីល (មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង]] បានបញ្ជូនសារសរសើរប្រជាជនកម្ពុជាថា\"បានកម្ចាត់ចោលរាល់អ្នកប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍ដែលអ្នកទាំងនោះជា'ឈ្លើងសង្គម' និងមានគោលបំណងចង់'បំផ្លាញ'ប្រទេសជាតិ។\" កាលនុះ មានតែប្រទេសចិន កូរ៉េខាងជើង អេហ្ស៊ីប អាល់បានី គុយបា ឡាវ វៀតណាម (ត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៧) រ៉ូម៉ានី និងយូហ្គោស្លាវីទេដែលមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យជិតស្និទជាមួយប្រទេសចំនួនពីរ និងការបង្កើតបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ៧៧ ជាធម្មតាអំពីការបញ្ជូនសារសរសើរប្រជាជននិងគោលបំណងជាមួយប្រទេសជាតិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកមិនមែនជាមនុស្សរើសម្ហូបទេ។ លោកចូលចិត្តហូបម្ហូបឡាវ ដែលជាម្ហូបម្ដាយលោកធ្វើអោយហូបតាំងពីក្មេង។ ចំពោះម្ហូបខ្មែរ លោកចូលចិត្តប្រហុក និងផ្អកត្រី តែលោកមិនញ៉ាំផ្ទាល់ទេ។ លោកមិនដែលទទួលទានស្រាឬភេសជ្ជៈ ម្ទេស ម្រេច និងបារីទេ ព្រោះរបស់ទាំងនេះប៉ះពាល់ដល់ទឹកដមសំឡេងលោក។",
"question": "លោកមិនមែនជាមនុស្សរើសម្ហូបទេ មានចម្លើយពីមុខរបស់អ្នកណាក្នុងអត្ថបទមួយនេះ?",
"answer": "ហូបម្ហូបឡាវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំមេរ៉ាពី ជាភ្នំភ្លើងមានរាងជាកោន ស្ថិតនៅព្រំប្រទល់ខេត្តជ្វាកណ្ដាលនិងខេត្តយុហ្គយ៉ាហ្គារតា (ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី)។ វាជាភ្នំភ្លើងដែលមានសកម្មភាពខ្លាំងក្លាមមួយនៅឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលបានផ្ទុះជាញឹកញាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៥៤៨។ ឈ្មោះរបស់វាបើបកប្រើជាភាសាខ្មែរមានន័យថា ភ្នំអគ្គី។ គេអាចសង្កេតឃើញមានផ្សែងហុយចេញពីកំពូលរបស់វាមិនតិចជាង ៣០០ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំទេ។ បន្ទុះជាច្រើនដងរបស់វាបានបង្កជាគ្រោះមហន្តរាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាក់ស្ដែង ឧស្ម័នក្ដៅដែលកើតពីបន្ទុះដ៏ធំមួយក្នុងឆ្នាំ២០០៤ បានធ្វើអោយមនុស្ស៤៣នាក់បាត់បង់ជីវិត។ បន្ទុះដោយឡែកមួយទៀតក្នុងឆ្នាំ២០០៦ បានបង្កជារញ្ជូយដីនៅខេត្តយុហ្គយ៉ាហ្គារតា។",
"question": "យ៉ាងណាជាភ្នំមេរ៉ាពីមានសកម្មភាពខ្លាំងក្លាមមួយនៅឥណ្ឌូនេស៊ី?",
"answer": "ភ្នំមេរ៉ាពីមានសកម្មភាពខ្លាំងក្លាមមួយនៅឥណ្ឌូនេស៊ីដែលបានផ្ទុះជាញឹកញាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៥៤៨។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិមានឯករាជ្យថ្មីនេះ បានចាប់ផ្តើមសាងសង់នៅថ្ងៃទី ០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦២ ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរការសាងសង់ គ្រួសារលោក ង៉ូ ដិន យេម ត្រូវបានរើកន្លែងទៅស្នាក់នៅក្នុងទីតាំងមួយដែលជនជាតិយួនហៅថា វិមានយ៉ាឡុង (Dinh Gia Long ) ដែលសព្វថ្ងៃវិមាននេះគឺជា សារមន្ទីររបស់ទីក្រុងព្រៃនគរ (Bảo tàng thành phố Hồ Chí Minh ) ។ វិមានកំពុងតែសាងសង់នៅមិនទាន់រួចរាល់ លោក ង៉ូ ដិន យេម ត្រូវបានក្រុមរដ្ឋប្រហារធ្វើឃាតនៅថ្ងៃទី ០២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៣ ។",
"question": "នៅពេលដែលគ្រួសារលោក ង៉ូ ដិន យេម ត្រូវបានរើកន្លែងទៅស្នាក់នៅក្នុងទីតាំងមួយដែលជនជាតិយួនហៅថា វិមានយ៉ាឡុង?",
"answer": "ថ្ងៃទី ០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦២",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ព្រះអង្គមានជំជឿខ្លាំងណាស់ នេះបើតាមសិលាចារឹក ។ លោកជឿថា លិង្គដែលមានព្រះនាម ស្រីសិខរិស្វរៈ ដែលធ្វើរួចហើយពីវត្តភូ យកមកទុកនៅនឹងប្រាសាទព្រះវិហារ នេះ តែងតែសម្តែងមហិទ្ធិឫទ្ធិ បដិហារឱ្យព្រះអង្គបានឃើញ ។ ព្រះអង្គមិនមានពេលនឹងទៅធ្វើពិធីគោរពបូជាដល់សិវលិង្គមានតែព្រាហ្មណ៍តៈបៈស្វិន្ទ្របណ្ឌិត គាត់ធ្វើ ហើយលោកសុំឱ្យខំធ្វើនោះទៅទៀត ដើម្បីឱ្យបានបុណ្យបានផលដល់លោកនិងប្រទេសកម្ពុជា ។ សេចក្តីក្នុងសិលាចារឹនោះ បញ្ជាក់ហើយកញ្ជាក់ទៀត ព្រះអង្គខំធ្វើខ្លាំងណាស់ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលនៅបម្រើនៅក្នុងប្រាសាទព្រះវិហារ នៅដើមសតវត្សទី៩ នៃរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ មានមនុស្សច្រើនណាស់ មិនមែនមានតែព្រាហ្មណ៍ទេ មានអ្នកខ្លះ ជាពល ជាអ្នកស្រុកនៃភូមិដែលនៅជិតមានឈ្មោះភូមិគេ ប៉ុន្តែភូមិខ្លះយើងមិនដឹងថា ទីតាំងនៅត្រង់ណា តែនៅនឹងជើងភ្នំ អាចឡើងមកនៅលើភ្នំទៀត សុទ្ធតែជាអ្នកនៅគោរព នៅបូជា អ្នកដែលជួយធ្វើនេះធ្វើនោះ ដើម្បីថែរក្សា។ ហេតុនេះព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ លោកសុំឱ្យយកអ្នកទាំងអស់គ្នានេះ ចូលមកស្បថធ្វើឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ មិនមែនគ្រាន់ជាអ្នកបម្រើ យើងធ្វើតាមចិត្ត នោះទេ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលលោកជឿថាភូមិមានឈ្មោះស្រីសិខរិស្វរៈនៅជិតមានឈ្មោះភូមិគេមិនដឹងទីតាំងត្រង់ណាដែលជាច្រើន?",
"answer": "ភូមិនេះមានជើងភ្នំ អាចឡើងមកនៅលើភ្នំទៀត សុទ្ធតែជាអ្នកនៅគោរព នៅបូជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសកសិកម្ម ដោយសារតែប្រទេសនេះសំបូរប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រធម្មជាតិ មានស្ទឹង បឹងបួរ ព្រែកជាដើម។ ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីរាយនាមស្ទឹងនិងព្រែកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា (ក្នុងវង់ក្រចកជាទីតាំង)៖ (សូមជួយសរសេរបំពេញបន្ថែមផង)",
"question": "តើប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសកសិកម្មនៅសៀវភៅសំណង់ដែលមានអំពីរាយនាមស្ទឹងនិងព្រែកដែលមាននៅក្នុងប្រទេសនេះ?",
"answer": "ប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសកសិកម្ម ដោយសារតែប្រទេសនេះសំបូរប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រធម្មជាតិ មានស្ទឹង បឹងបួរ ព្រែកជាដើម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហៃសប្បុរផងទាំងឡាយអើយ រីព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យ ទ្រង់ស្រដីលួងលោមសម្តេចព្រះរាជមទ្រី ក៏ព្រះនាងមិនព្រមឡើយ ទើបស្តេចមានព្រះបន្ទូលវិញថា ហៃនាងមទ្រីអើយ បើនាងពុំយកពាក្យឪពុកហើយ នាងនឹងទៅតាមបាវេស្សន្តរ ក៏តាមតែចិត្តនាងចុះ រីកូនទាំងពីរ គឺចៅជាលី និងមេក្រស្នា ចូរនាងទុកនៅអាយ យើងជាម្តាយឪពុក នឹងចិញ្ចឹម រក្សាហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាឈាន់តែម្តាយឪពុកបានជួបមាន់មួយនៅក្នុងសំណាងនេះ?",
"answer": "ជាម្តាយឪពុក នឹងចិញ្ចឹម រក្សាហោង ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាមទម្លាប់គេតែងតែនាំគ្នាហៅឧបករណ៍ថា ខ្សែដៀវ ឬសាយដៀវ។ ឧបករណ៍ខ្សែដៀវនេះ កាលពីសម័យដើមានខ្សែសំនៀងធ្វើអំពិសំណុំសរសៃសូត្រវេញចូលគ្នា សម័យបច្ចុប្បន្ននេះគេយកខ្សែលោហធាតុមកប្រើជំនួសវិញ។ ឧបករណ៍នេះមានឃើញលេងនៅក្នុងវង់ភ្លេងអារក្ស ភ្លេងការបុរាណ និងចំរៀងទោល(កវីក្រម ង៉ុយយកឧបករណ៍នេះមកដេញកំដការច្រៀងកំណាព្យរបស់លោក)រូបរាងខ្សែដៀវទាំងមូលតំណាងឱ្យសត្វពស់នាគរាជ។ខ្សែដៀវ គឺជាឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ ប្រើខ្សែមួយ។ នៅក្នុងការវាយតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់កម្ពុជា អង្គការសហប្រជាជាតិបានចាត់ទុកខ្សែដៀវ ជាឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរ ដែលមានវ័យចំណាស់បំផុត។ វាត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ប្រគំក្នុងវង់ភ្លេងអារក្ស និងវង់ភ្លេងការបុរាណ។ ខ្សែដៀវ ចែកចេញជា ដង ព្រលួត ប្រអប់សំនៀង ខ្សែសំនៀង ខ្សែក និងក្រចកកេះ។ ដងធ្វើអំពីឈើរឹងមានរាងមូលរាវ ហើយងខាងចុង ឬជួនកាលឆ្លាក់។ ប្រអប់សំនៀងធ្វើអំពីសម្បកឃ្លោកទុំ(ឃ្លោកក្អម)ពុះពាក់កណ្តាល ខ្សែសំនៀងធ្វើអំពីលួសរស់ ឬលង្ហិន ក្រចកកេះជាទូទៅធ្វើអំពីលង្ហិន ពាក់នៅម្រាមឈ្នាងដៃស្តាំ។ ដើម្បីលេង តន្ត្រីករយកផ្នែកបើកនៃប្រអប់សំនៀងមកដាក់នឹងទ្រូង រួចប្រើក្រចកកេះ ដើម្បីដេញ ហើយប្រើចង្អុលដៃឆ្វេងដើម្បីប្តូរខ្ទង់សម្លេង ដោយសង្កត់លើខ្សែសំនៀង។",
"question": "តើខ្សែដៀវគឺជាឧបករណ៍មុខមានប្រភេទណា?",
"answer": "ខ្សែដៀវចែកចេញជា ដង ព្រលួត ប្រអប់សំនៀង ខ្សែសំនៀង ខ្សែក និងក្រចកកេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសហ្សកដានី (ភាសាអារ៉ាប់៖ الأردن) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រហាសេមីតហ្សកដានី គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ វាមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅច្រាំងខាងលិចនៃទន្លេហ្សកដានីក្នុងតំបន់ឡេវ៉ានដែលជាចំណុចប្រសព្វរវាងទ្វីបអឺរ៉ុប អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ ហ្សកដានីមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសស៊ីរី អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីស្រាអែល អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងតំបន់វ៉េសប៊ែងនៃរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន។ សមុទ្រមរណៈមានទីតាំងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនភាគខាងលិចនៃប្រទេសនេះ ហើយវាក៏មានឆ្នេរសមុទ្រប្រវែង ២៦ គីឡូម៉ែត្រជាប់នឹងសមុទ្រក្រហមនៅភាគនិរតីបំផុតផងដែរ។ ទីក្រុងអាម៉ាន់គឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតប្រចាំប្រទេស ហើយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជាតិហ្សកដានីទាំងមូល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រទេសហ្សកដានី ដែលមានទីតាំង ប្រេះមាន់ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌សំខាន់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នោះទេ។ដូច្នេះពួកគេបានប្រើកុំព្យូទ័ររួមគ្នាជាច្រើន។កុំព្យូទ័រទាំងនោះបានប្រើជាអាណាឡកវង់ជុំវិញ ដែលធ្វើអោយកម្មវិធីមានការលំបាកហើយពិបាកក្នុងការប្រើ។ បន្ទាប់មកនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៣០ , ពួកគេបានបង្កើតឌីជីថលកុំព្យូទ័រ ដែលកុំព្យូរទាំងអស់មានកម្មវិធីច្រើនទំនើប និងងាយស្រួលប្រើជាងមុន។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាផ្ទៃបំផុតដែលជាច្រើនកុំព្យូទ័របានប្រើជាអាណាឡកវង់ជុំវិញ?",
"answer": "ជាធម្មតាផ្ទៃបំផុតដែលជាច្រើនកុំព្យូទ័របានប្រើជាអាណាឡកវង់ជុំវិញគឺក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៣០ នៅពេលដែលពួកគេបានបង្កើតឌីជីថលកុំព្យូទ័រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឱ! បាវេស្សន្តរអើយ អ្នកធ្លាប់តែលាបនូវសុគន្ធពិដោរ ជាដើម គឺ លម្អិតខ្លឹមច័ន្ទ ក្រឹស្នា ក្លាំពា ឈ្មុសទេស ម្សៅ ធ្លាប់នៅ ស្រណុក ពុំដែលស្គាល់ទុក្ខ តែងស្តាប់នូវសូរស័ព្ទភ្លេង តូរ្យតន្ត្រី របាំ ចម្រៀងផងទាំងឡាយ ឥឡូវនេះ ម្តេចឡើយក៏ទៅ ស្លៀកឯសំពត់សំបកឈើ គឺអ្នកក្រងនីទៅនូវស្បូវក្លាំង ហើយស្ពាយឆៀងស្បែកខ្លាឃ្មុំទាំងក្រចក ទ្រង់នូវញើសក្អែល ចូលទៅក្នុងកំឡុងព្រៃធំនោះតែម្នាក់ឯង ។",
"question": "តើអ្នកមានការទទួលទាន់ដែលអ្នកតែងស្តាប់នូវសូរស័ព្ទភ្លេង តូរ្យតន្ត្រី របាំ ចម្រៀងផងទាំងឡាយមុនមួយម្នាក់ៗតែតិចមួយ?",
"answer": "លម្អិតខ្លឹមច័ន្ទ ក្រឹស្នា ក្លាំពា ឈ្មុសទេស ម្សៅ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចុះបញ្ជីតាមលំដាប់កាលបរិច្ឆេទ នូវប្រតិបត្តិការទាំងនោះតាមទឹកប្រាក់ជាក់ស្តែង បញ្ជាក់ ពីគោត្តនាម នាមខ្លួន និងអាស័យដ្ឋានរបស់អ្នក លេងល្បែងនៅក្នុងសៀវភៅបញ្ជីបង់លេខ និងចុះ ហត្ថលេខាសង្ខេប ដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយរក្សាសៀវភៅបញ្ជីនោះទុកយ៉ាងតិច៥ឆ្នាំ ក្រោយកិច្ចប្រតិបត្តិ ការចុងក្រោយដែលបានកត់ត្រា។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុ អាចចាត់មន្ត្រីរបស់ខ្លួន អោយទៅពិនិត្យមើលសៀវភៅបញ្ជី ទាំងអស់នេះដល់កន្លែង។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុមើលសៀវភៅបញ្ជី?",
"answer": "ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ អាចចាត់មន្ត្រីរបស់ខ្លួន អោយទៅពិនិត្យមើលសៀវភៅបញ្ជី ទាំងអស់នេះដល់កន្លែង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបបដិមាព្រះពុទ្ឋអង្គធំ៖ ជារូបព្រះពុទ្ឋបដិមាមានកំពស់១២ម៉ែត្រ គង់លើទីសក្ការៈលើជណ្ដើរមានបង្កាន់ដៃនាគ។ រូបបដិមានេះស្ថិតក្នុងវត្តប្រាយ៉ៃ។ សមុយនៅមានវត្តគួរចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនទៀតដូចជាវត្តឃុណារាម ដែលនៅទីនោះគេអាចទស្សនាសាកសពម៉ាំមីរបស់ហ្លួងផរដែង (ជាភិក្ខុមួយអង្គដែលបានអនិច្ចធម្មក្នុងរូបភាពស្មឹងស្មាធ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរូបព្រះពុទ្ធបដិមាមានកំពស់១២ម៉ែត្រ គង់លើទីសក្ការៈលើជណ្ដើរមានបង្កាន់ដៃនាគ និងស្ថិតក្នុងវត្តប្រាយ៉ៃ ដែលមានវត្តគួរចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនទៀត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សេដ្ឋកិច្ច ដូចជា ពិភពនៃបច្ចេកវិទ្យា ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ដ ហើយនិង មហាវិទ្យាល័យ នៅ តំបន់ខ្ពង់រាបនៅ សាកខ្លាយ ជាយក្រុងភាគខាងកើត។ ស្របពេលនោះដែរ លោកប្រធានាធិបតេយ្យ នីកូឡាស់ហ្សាក់កូស្ស៊ី បានបើកទ្វាសេដ្ឋកិច្ច យ៉ាងធំទូលាយដើម្បី សមាគមអន្ដរជាតិ ហើយនិងសំរាប់ការប្រកួតប្រជែងខាងស្ថាបត្យកម្ម ក្នុងគោលបំណងអភិវឌ្ឍន៍ ទីក្រុងប៉ារីស ។ នៅពេលនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងអោយក្លាយជារាជធានី សេដ្ឋកិច្ច អាគារខ្ពស់ក៏បានកើតឡើងដែរៗ មួយចំនួន(៣០០ម៉ែត្រហើយនិងខ្ពស់ជាងនេះ) ត្រូវបានលេចឡើង តាំងពីរឆ្នាំ ២០០៦ ក្នុងស្រុកពាណិជ្ជកម្មរបស់ ឡាដឺហ្វាន់សេ ហើយគំរោងទាំងនោះនិងត្រូវបានបញ្ចប់នៅដើមឆ្នាំ",
"question": "តើលោកប្រធានាធិបតេយ្យណាមួយបានបើកទ្វាសេដ្ឋកិច្ចធំទូលាយនៅទីក្រុងណា?",
"answer": "ប៉ារីស",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំយុត្តនិកាយ បានប្រមូលរួបរួមកងធម៌តាមប្រភេទ ។ សំយុត្តនិកាយត្រូវបានបែងចែកជា ៥ វគ្គ គឺ (១) សគាថវគ្គដែលរៀបរាប់អំពីព្រះសូត្រចំនួន ២៧១ ព្រះសូត្រ, (២) និទានវគ្គ មានព្រះសូត្រដែលរៀបរាប់អំពីហេតុ ឬឫសគល់នៃសភាវធម៌ទាំងឡាយ, (៣) ខន្ធវារវគ្គ មានព្រះសូត្រដែលរៀបរាប់អំពីខន្ធ, (៤) សឡាយតនវគ្គ មានព្រះសូត្រដែលរៀបរាប់អំពីអាយតនៈ, និង (៥) មហាវារវគ្គ មានព្រះសូត្រដែលរៀបរាប់អំពីពួកធម៌ដូចជាមគ្គ ៨, ពោជ្ឈង្គ៧ និង ឥន្រ្ទិយ ២២ ។ សំយុត្តនិកាយ ជាគម្ពីរដែលរៀបរៀងធម៌ជាក្រុមៗ ហៅថា សំយុត្តមួយ ។ សំយុត្តនិកាយមាន ៥៦ សំយុត្តនិងមាន ៧៧៦២ ព្រះសូត្រ ។ សំយុត្តនិកាយ ត្រូវបានដាក់តម្រៀបនៅក្នុងព្រះត្រៃបិដកខ្មែរនៅក្នុងសៀវភៅភាគ២៩ ភាគ៣០ ភាគ៣១ ភាគ៣២ ភាគ៣៣ ភាគ៣៤ ភាគ៣៥ ភាគ៣៦ ភាគ៣៧ ភាគ៣៨ និង ភាគ៣៩ ។",
"question": "សំយុត្តនិកាយមានប៉ុន្មានសំយុត្តនិងព្រះសូត្រមួយ?",
"answer": "សំយុត្តនិកាយមាន ៥៦ សំយុត្តនិង ៧៧៦២ ព្រះសូត្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងតាមអនុក្រឹត្យ លេខ ៥៧៩ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ស្ដីពីការបង្កើតខណ្ឌច្បារអំពៅ នៃរាជធានីភ្នំពេញ។ សង្កាត់ចំនួន ០៨ នៃខណ្ឌមានជ័យ ត្រូវកាត់ដាក់បញ្ចូលក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅថ្មី រួមមាន សង្កាត់ច្បារអំពៅទី១ សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២ សង្កាត់និរោធ សង្កាត់ព្រែកប្រា សង្កាត់វាលស្បូវ សង្កាត់ព្រែកឯង សង្កាត់ក្បាលកោះ និងសង្កាត់ព្រែកថ្មី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចុះសង្កាត់ចំនួន០៨ នៅក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅថ្មី រួមមានសង្កាត់ច្បារអំពៅទី១ ទី២ និងគ្រួសារផ្សេងៗមួយចំនួន នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បុរសជាប្ដីក៏ចង់ល្បងប្រសិទ្ធិភាពដូងទិព្វគាត់ដែរ។ សឹងតែភរិយាស្ដីចប់ពុំទាន់ គាត់ក៏កាប់បំបែកដូងទីមួយភ្លាម។ កូនក្មេង១០នាក់ទៀតក៏ប្រាកដឡើងភ្លាមចំពោះគាត់ គាត់ញីភ្នែកសំលឹងមើលទៅហ្វូងក្មេងដោយឆ្ងល់ផងភ័យផង គាត់ភ័យព្រោះបើថែមកូនដប់នាក់ទៀតគាត់នឹងមានឣ្វីចិញ្ចឹមវា? ដូចនេះគាត់ក៏បបួលប្រពន្ធគាត់កាប់ដូងដើម្បីប្រាថ្នាសុំអោយ",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលបុរសជាប្ដីក៏ចង់ល្បងប្រសិទ្ធិភាពដូងទិព្វគាត់?",
"answer": "គាត់ក៏កាប់បំបែកដូងទីមួយភ្លាម នៅពេលសឹងតែភរិយាស្ដីចប់ពុំទាន់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តថាគតនឹងហៅអ្នកកើត អំពីកំណើត អ្នកកើតក្នុងផ្ទៃនៃព្រាហ្មណីជាមាតា ថាជាព្រាហ្មណ៍ ក៏ទេ បុគ្គលនោះ គ្រាន់តែបាននាមថា ភោវាទី (អ្នកពោលថាចម្រើន) ព្រោះបុគ្គលនោះឯង ជាអ្នកមានកិលេសគ្រឿងកង្វល់នៅឡើយ តថាគតហៅបុគ្គលអ្នកមិនមានកិលេសគ្រឿងកង្វល់ អ្នកមិនមានសេចក្ដីប្រកាន់មាំនោះឯង ថាជាព្រាហ្មណ៍ ។",
"question": "តើបុគ្គលដែលមានកិលេសគ្រឿងកង្វល់តថាគតឱ្យអ្វីមួយមាននាមថា ភោវាទី?",
"answer": "ព្រាហ្មណ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "១-ភ្នំមានបុណ្យ ។ ២-ភ្នំត្នោត ។ ៣-ភ្នំពោតអាចម៍ក្របី ។ ៤-ភ្នំនារាយ ។ ៥-ភ្នំកូនឆ្កែ ។ ៦-ភ្នំព្រៃខ្មៅ ។ ៧-ភ្នំខ្នងគោរត់ ។ ៨-ភ្នំវិហារ។ ៩-ភ្នំកំបោរ ។ ១០-ភ្នំបាញ់ទន្សោង ។ ១១-ភ្នំជ្រោះកំពង់សិលា ។ ១២-ភ្នំទទឹង ។ ១៣-ភ្នំអូរចោទ ។ ១៤-ភ្នំខ្នាយជ្រូកបី ។ ១៥-ភ្នំកូនបុណ្យ។ ១៦-ភ្នំព្រះ ។ ១៧-ភ្នំធំ ។ ១៨-ភ្នំស្ពានយក្ស ។ ១៩-ភ្នំខ្នងអារ៉ែង ។ ២០-ភ្នំជាំម្លូរ ។ ២១-ភ្នំចងឯក ។ ២២-ភ្នំជ្រោះប្រហូត។ ២៣-ភ្នំគ្រើល ។ ២៤-ភ្នំខ្នាចកង្កែប ។ ២៥-ភ្នំឆ្កែកូន ។ ២៦-ភ្នំវាលចំបក់ ។ ២៧-ភ្នំស្រូវ ។២៨-ភ្នំត្មាតពង ។ ២៩-ភ្នំព្រួច ។ ៣០-ភ្នំក្ដី ។ ៣១-ភ្នំថ្មពូក ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មជាតិដែលមានភ្នំមានបុណ្យមាន់ទេ?",
"answer": "ភ្នំមានបុណ្យ",
"type": "explain"
},
{
"context": "កោះជ្វាស្ថិតនៅចន្លោះកណ្ដាលរវាងកោះស៊ូម៉ាត្រាដែលនៅខាងលិចនិងកោះបាលីដែលនៅខាងកើត។ វាជាកោះធំជាងលើលំដាប់ទី១៣លើលោក។ វាមានផ្ទៃដី ១៣២ ០០០គ.ម២។ កោះជ្វាមានដើមកំនើតពីភ្នំភ្លើងស្ទើរទាំងស្រុង។ វាមានភ្នំមិនតិចជាង៣៨ទេ ដែលធ្លាប់ជាភ្នំភ្លើងរស់ បង្កើតបានជាទ្រនុងរត់ពីកើតទៅលិច។ ភ្នំភ្លើងដែលខ្ពស់ជាងគេនៅកោះជ្វាគឺភ្នំសេមេរូ (៣៦៧៦ម)។ ភ្នំភ្លើងដែលមានសកម្មភាពខ្លាំងជាងគេនៅកោះជ្វាក៏ដូចជានៅឥណ្ឌូនេស៊ីគឺភ្នំមេរ៉ាពី (២៩១៤ម)។ ភ្នំនិងខ្ពង់រាបទាំងឡាយខ័ណ្ឌចែកកោះជាតំបន់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាច្រើន ដែលអនុគ្រោះដល់ការដាំដុះស្រូវលិចទឹក។ ទន្លេដែលវែងជាងគេនៅកោះជ្វាគឺទន្លេបេងហ្គាវ៉ាន់សូឡូ (៦០០គ.ម)។ ទន្លេនេះមានប្រភពមកពីភ្នំភ្លើងឡាវូនៅភាគកណ្ដាលកោះ ហើយហូរទៅខាងជើងនិងខាងកើតចូលទៅក្នុងសមុទ្រជ្វា។",
"question": "តើកោះជ្វាមានផ្ទៃដីប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ?",
"answer": "១៣២ ០០០គ.ម២",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រជាជនពិភពលោកគឺជាអត្រាមនុស្សសរុបទាំងអស់គ្រប់ពេល ស្រដៀងគ្នានឹង សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកគឺជាផលសរុបសេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គមទាំងអស់ (គ្រប់ប្រទេស) ជាពិសេសក្នុងបរិបទសកលភាវូបនីយកម្ម។ បច្ចេកសព្ទដូចជា ជើងឯកពិភពលោក ផលិតផលពិភពលោកសរុប ទង់ពិភពលោក - ល - ក៏បញ្ជាក់សរុប រឺ ការរួមផ្សំនៃរដ្ឋអធិបតេយ្យសម័យថ្មីៗទាំងអស់។",
"question": "សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកគឺជាផលសរុបអ្វីនៅពេលណា?",
"answer": "សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកគឺជាផលសរុបសេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គមទាំងអស់ (គ្រប់ប្រទេស) ជាពិសេសក្នុងបរិបទសកលភាវូបនីយកម្ម។",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភោជនីយដ្ឋានមនោរម្យ ៖ ភោជនីយដ្ឋានមនោរម្យនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរនឹង សណ្ឋាគារមិត្តភាព។ ទីនេះគឺពិតជាមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ទៅភាគខាងជើង និងជាពិសេសទៅទៀតនោះគឺមានបម្រើនូវអាហារពេលព្រឹកទៀតផង។",
"question": "យ៉ាងណានៅទីតាំងស្ថិតនៃភោជនីយដ្ឋានមនោរម្យ?",
"answer": "ភោជនីយដ្ឋានមនោរម្យនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរនឹង សណ្ឋាគារមិត្តភាព នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ទៅភាគខាងជើង និងជាពិសេសទៅទៀតនោះគឺមានបម្រើនូវអាហារពេលព្រឹកទៀតផង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តំបន់ជុំវិញឆ្នេរជាទីកំណើតនៃអរិយធម៌បូរាណបំផុតលើពិភពលោក។ តំបន់ទាំងបីនោះសុទ្ធសឹងបានអភិវឌ្ឍអរិយធម៌ដំបូងបំផុតនៅលើដី មានជីរជាតិនៃខ្ពង់រាបក្បែរទន្លេ។ អរិយធម៌នៅតំបន់មេសូប៉ូតាមី, ខ្ពង់រាបនៃប្រទេសឥណ្ឌា និង នៅប្រទេសចិន មានលក្ខណះប្រហាក់ប្រហែលគ្នាផ្លាស់ប្តូរទៅវិញទៅមកនូវ បច្ចេកវិទ្យានិងគំនិត ដូចជា គណិតវិទ្យា និងផលប្រយោជន៍។ សញ្ញាណផ្សេងទៀតដូចជាអក្សរ អាចត្រូវបានអភិវឌ្ឍនៅតាមតំបន់នីមួយៗ ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ បណ្តាទីក្រុង, បណ្តារដ្ឋ និងបណ្តាអាណាចក្រផងដែរ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍លើវាលរាបទាំងនោះ។ទ្វីបអាស៊ីមានប្រវត្តិមួយយ៉ាងចាស់។អារិយធម៌ធំដំបូងចាប់កំណើតនៅទ្វីបនេះដូចជាប្រទេចិនប្រទេសឥណ្ឌានិងភូមិភាគមេសូប៉ូតាមី។ ពីព្រោះទ្វីបនេះជាទ្វីបមួយធំអ្នកប្រាជ្ញចែកវាជាបួនផ្នែក៖",
"question": "តើទ្វីបអាស៊ីមានប្រវត្តិមួយមួយដែលមានជីវិតខ្លាំងមួយ?",
"answer": "អារិយធម៌ធំដំបូងចាប់កំណើតនៅទ្វីបនេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រែថាព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធអង្គឯណាទ្រង់គង់ចំរើននូវព្រះអានាបានស្សតិកម្មដ្ឋានលើរតនបល័ង្គក្រោមម្លប់ពោធិព្រឹក្សដ៏ប្រសើរ បានផ្ចាញ់នូវមារាធិរាជព្រមទាំងសេនា ដ៏ច្រើនហើយទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវសម្មាសម្ពោធិញាណ មានប្រាជ្ញារកទីបំផុតគ្មាន ព្រះអង្គប្រសើរជាងសត្វលោក ខ្ញុំព្រះករុណាសូមក្រាបថ្វាយបង្គំនូវព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធអង្គ នោះដោយគោរព។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធអង្គឯណាទ្រង់គង់ ដែលបានស្សតិកម្មដ្ឋានលើរតនបល័ង្គក្រោមម្លប់ពោធិព្រឹក្ស និងមានប្រាជ្ញារកទីបំផុតគ្មាន ព្រះអង្គជាងសត្វលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប៊្រុយណេផ្ដល់សេវាសុខភាពឥតគិតថ្លៃដល់ពលរដ្ឋទាំងអស់ តាមរយៈមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ។ មកទល់ឆ្នាំ២០០៨ គ្មានមន្ទីរពេទ្យណាមួយនៅប៊្រុយណេដែលទទួលបានការទទួលស្គាល់ការថែទាំសុខភាពអន្តរជាតិទេ។ បច្ចុប្បន្នគ្មានសាលាវេជ្ជសាស្ត្រនៅក្នុងប្រទេសទេ។ អ្នកដែលមានបំនងក្លាយជាគ្រូពេទ្យត្រូវតែទៅសិក្សានៅបរទេស។ ដើម្បីធានាបាននូវការថែទាំសុខភាពសាធារណៈ រដ្ឋចាំបាច់ត្រូវជួលគ្រូពេទ្យមានជំនាញពីបរទេស។ សាលាគិលានុបដ្ឋាយិកាមួយត្រូវបានបង្កើតក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៣។",
"question": "យ៉ាងណាមានបំនងក្លាយជាគ្រូពេទ្យនៅប៊្រុយណេ?",
"answer": "អ្នកដែលមានបំនងក្លាយជាគ្រូពេទ្យត្រូវតែទៅសិក្សានៅបរទេស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី០៨ វិច្ឆិកា ១៩១៧ លេនីនត្រូវបានជ្រើសតាំងជា \"ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្នងការប្រជាជន\" (\"the Chair of the Council of People’s Commissars\") ដោយសមាជសូវៀតរុស្ស៊ី។ វាគឺជារឿងដ៏អស្ចារ្យមួយ ដែលប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ លេនីនជាអ្នករត់គេចខ្លួន លាក់ខ្លួនពីការតាមចាប់របស់ភ្នាក់ងារប៉ូលិសរបស់រដ្ឋាភិបាល ស្រាប់តែពេលនេះបានក្លាយទៅជាមេដឹកនាំប្រទេសមួយដែលធំជាងគេលើពិភពលោក ទោះជាកាលពីមុន គាត់ពុំធ្លាប់មានបទពិសោធន៍កាន់តំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាលសោះក៏ដោយ។",
"question": "នៅថ្ងៃណាដែលលេនីនត្រូវបានជ្រើសតាំងជា 'ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជន'?",
"answer": "០៨ វិច្ឆិកា ១៩១៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពុទ្ធសាសនា គឺជាប្រពៃណីសាសនាដែលមានមនុស្សភាគច្រើនក្នុងចំណោមប្រជាជនខ្មែរ ប្រកាន់ ខ្ជាប់ ខ្ជួននូវទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីសាសនានេះ។ មុនឆ្នាំ១៩៧០ មានព្រះសង្ឃចំនួន៦០,០០០អង្គដែលនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ មុនឆ្នាំ១៩៧៥ មានប្រជាជន អ៊ីស្លាម ចំនួន២៥០,០០០នាក់(ជាជនជាតិចាម)។ ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ គឺជារបបនៃការសង្កត់សង្កិននៃជំនឿសាសនានៅគ្រប់ទិសទី។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រពៃណីសាសនារបស់ប្រជាជនខ្មែរ?",
"answer": "ពុទ្ធសាសនាជាប្រពៃណីសាសនាបំផុតដែលមានមនុស្សភាគច្រើនក្នុងចំណោមប្រជាជនខ្មែរ និងមានទំនៀមទំលាប់ដែលជាច្រើនជាច្រើន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅប្រទេសនេះ ការធ្វើរបស់អស់ទាំងនេះ ឥតមានហាមឃាត់ទេ ។ តាមឆ្នេរសមុទ្រចាប់ពីចេនភូ និង ប៉ាងកាង(១) គេ ធ្វើអំបិលដោយទឹកសមុទ្រ ។ នៅក្នុងភ្នំមានរ៉ែ ដែលគេបានជាតិថ្ម ធ្វើពីអំបិលប្រសើរជាងអំបិលសមុទ្រទៀត និងយក ថ្មធ្វើជាវត្ថុដទៃៗទៀត ។ ពួកអ្នកស្រុកនេះមិនចេះធ្វើទឹកខ្មេះទេ តែគេចូលចិត្ដប្រើជាតិជូរនៅម្ហូបណាស់ គេត្រាំទឹកកាំ ផេង(២) ធ្វើជាម្ជូរ កាលណាដើមឈើនេះកំពុងតែលាស់គេយកស្លឹកឬទងខ្ចី កាលណាមានផ្លែគេយកផ្លែវិញ ។",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រទេសនេះបង្ហាញពីការធ្វើរបស់អស់ទាំងនេះ?",
"answer": "តាមឆ្នេរសមុទ្រចាប់ពីចេនភូ និង ប៉ាងកាង, គេធ្វើអំបិលដោយទឹកសមុទ្រ នៅក្នុងភ្នំមានរ៉ែដែលគេជាតិថ្មធ្វើពីអំបិលប្រសើរជាងអំបិលសមុទ្រទៀត និងយកថ្មធ្វើជាវត្ថុដទៃតែង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដើមសម័យអង្គរចាប់ផ្ដើមពីព្រះបាទជយវម៌្មទី២ បានវាយបង្ក្រាបពួកជ្វា នៅឯកម្វុជទឹក ហើយរដោះទឹកដីតាមព្រះរាជពិធី កល្យាណសិទ្ធិ ដែលធ្វើនៅភ្នំគូលែន បន្ទាប់មកក៏បង្រួបបង្រួមកម្វុជគោក និង កម្វុជទឹក។ ក្រោយពីព្រះអង្គសោយទិវង្គតទៅបុត្ររបស់ព្រះអង្គបានសោយរាជ្យបន្ត គឺព្រះបាទជយវម៌្មទី៤។ ព្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ ជាក្សត្រដែលបានសោយរាជ្យបន្ទាប់ពីព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ ករណីការឡើងសោយរាជ្យនេះគេពុំបានដឹងច្បាស់លាស់ទេ គេគ្រាន់តែដឹងថា ព្រះអង្គត្រូវបានព្រះរាជវង្សានុវង្ស ព្រមទាំងនាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រី ជ្រើសរើសតែងតាំងជាព្រះមហាក្សត្រ។ ប៉ុន្ដែ គេអាចប៉ាន់ស្មានថា ព្រះអង្គបានព្រះរាជគ្រូព្រាហ្មណ៍ឝិវសោម ជា",
"question": "តើព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាព្រះមហាក្សត្រដោយអ្វី?",
"answer": "ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ព្រមទាំងនាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រី",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩៦២ សហព័ន្ឋមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងការរាប់បញ្ចូលសាធារណរដ្ឋចិន និង អ៊ីស្រាអែល។ ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលជាម្ចាស់ផ្ទះនាពេលនោះ បានបដិសេដការចូលរួមរបស់អ៊ីស្រាអែល និង សាធារណរដ្ឋចិន (ដោយសារវត្តមានសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន)។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ កូរ៉េខាងត្បូងបានលុបចោលគំរោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោយសារមានគំរាមគំហែងសន្ដិសុខពីកូរ៉េខាងជើង ជាហេតុបង្ខំអោយថៃដែលជាម្ចាស់ផ្ទះមុន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះម្ដងទៀតក្រោមមូលនិធិកូរ៉េខាងត្បូង។ នៅឆ្នាំ១៩៧៣ សហព័ន្ឋមានភាពចំរូងចំរាស់ម្ដងទៀត ដោយសារអាមេរិកនិងប្រទេសដទៃទៀតទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការការប្រឆាំងរបស់សាធារណរដ្ឋចិននិងប្រជាជាតិអារ៉ាប់ចំពោះអ៊ីស្រាអែល។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ប៉ាគីស្ថានបានលុបចោលគំរោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោយសារជំលោះជាមួយបង់ក្លាដែស្ស និង ឥណ្ឌា ។ ថៃបានស្ម័គ្រចិត្តជួយដោយទទួលរៀបចំអាស៊ីហ្គេមនៅបាងកក។",
"question": "តើដែលជាម្ចាស់ផ្ទះនៅក្នុងការចូលរួមរបស់អ៊ីស្រាអែល និងសាធារណរដ្ឋចិននៅឆ្នាំ១៩៦២?",
"answer": "ឥណ្ឌូនេស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "អរិយធម៌ចាម្ប៉ាក៏ត្រូវបានស្ថិតនៅអ្វីដែលសព្វថ្ងៃនេះជាវៀតណាមភាគកណ្ដាល ហើយក៏ធ្លាប់ជាព្រះរាជាណាចក្រហិណ្ឌូឥណ្ឌូបនីយកម្មដ៏ខ្លាំងក្លាមួយដែរ។ យួនបានធ្វើការប្រល័យពូជសាសន៍ប្រឆាំងនឹងប្រជាជនចាមកំឡុងការលុកលុយរបស់យួននៅចាម្ប៉ា១៤៧១ ដោយការរុករើ និងការដុតបំផ្លាញចាម្ប៉ា ការកាប់សម្លាប់ប្រជាជនចាមរាប់ពាន់នាក់ និងការបញ្ជ្រួតជ្រាបពួកគេដោយបង្ខំអោយទទួលយកវប្បធម៌យួន។",
"question": "អរិយធម៌ចាម្ប៉ាក៏ត្រូវបានស្ថិតនៅអ្វី?",
"answer": "សព្វថ្ងៃនេះជាវៀតណាមភាគកណ្ដាល ហើយក៏ធ្លាប់ជាព្រះរាជាណាចក្រហិណ្ឌូឥណ្ឌូបនីយកម្មដ៏ខ្លាំងក្លាមួយដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តតាកែវមាន ៤រដូវគឺ រដូវរងា ចាប់ពី វិច្ឆិកាដល់ខែកុម្ភៈ និង មានរដូវលំហែរមានប្រាំង និង វស្សា ចាប់ ខែមិនា ដល់ខែឧសភា រដូវភ្លៀងមានចាប់ពី ខែមិថុនាដល់ខែតុលា។ ទីក្រុងដូនកែវ ខេត្តតាកែវ គឺជាក្រុងដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន នៅថ្ងៃដែលក្តៅ មានកំដៅរហូតទៅដល់ ៣៧អង្សា ហើយបើត្រជាក់ជាងគេវិញមានរហូត ២១អង្សា។",
"question": "តើទីក្រុងណាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើននៅថ្ងៃដែលក្តៅ នៅខេត្តតាកែវ?",
"answer": "ទីក្រុងដូនកែវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើយើងធ្វើដំណើរចេញពីក្រុងភ្នំពេញទៅខេត្តកំពង់ចាម តាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ទៅដល់គោលគីឡូម៉ែត្រទី១១៦ហើយ ចោលភែ្នកទៅទិសឥសាន ដែលនៅខាងឆេ្វងដៃ ចំងាយពីថ្នល់ជាតិទៅប្រមាណ១គីឡូម៉ែត្រ យើងនិងឃើញភ្នំពីរ នៅទន្ទឹមគ្នា មួយនៅខាងកើតខ្ពស់ មួយនៅខាងលិចទាប ភ្នំខ្ពស់ឈ្មោះភ្នំស្រី ឯភ្នំទាបឈ្មោះភ្នំប្រុស។",
"question": "យ៉ាងណាដែលនិងឃើញភ្នំពីរ នៅទន្ទឹមគ្នានៅទីតាំងដែលមានផ្លូវជាតិលេខ៧ទៅខេត្តកំពង់ចាម?",
"answer": "យើងនិងឃើញភ្នំពីរ នៅទន្ទឹមគ្នា មួយនៅខាងកើតខ្ពស់ មួយនៅខាងលិចទាប ជាធម្មជាតិភ្នំស្រី ឯភ្នំទាបឈ្មោះភ្នំប្រុស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយមក ដោយសារបារាំងត្រូវការលុយកាក់ នាំយកទៅស្រុកបារាំងដែលបានងើបពីចម្បាំងជាមួយអាល្លឺម៉ង់ បារាំងក៏បានតម្លើងពន្ធដារ ហើយបន្តឹងទារពីរាស្ត្រខ្មែរដែលមានជីវភាពដុនដាបស្រាប់ ឲ្យកាន់តែយ៉ាប់ទៅៗ។ ម្ល៉ោះហើយ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរនៅកន្លែងខ្លះអត់ទ្រាំនឹងអំពើជិះជាន់នេះមិនបាន ក៏នាំគ្នាបះបោរឡើង រហូតដល់ហ៊ានសម្លាប់រេស៊ីដង់បារាំង ដូចករណីលោករេស៊ីដង់បាដេស(Bardez) នៅឃុំក្រាំងលាវ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩២៥។",
"question": "តើលោកដែលលោះហ៊ានសម្លាប់រេស៊ីដង់បារាំងនៅក្នុងអត្ថបទជាងមុនគឺជាប្រជារាស្ត្រអ្វី?",
"answer": "បារាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "មុននឹងរ៉ាយរ៉ាប់ ឲ្យបានពិស្ដារ នូវព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មេសា ១៩២៥ អ្នកនិពន្ធសូមបញ្ជាក់ជូនលោកអ្នកអានថា រឿងនេះ យើងខ្ញុំបាទទាំងពីរនាក់ បម្រុងរៀបរៀងបោះពុម្ពផ្សាយ តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៤ - ១៩៦៥ ម្ល៉េះ ប៉ុន្តែ ដែលនៅកឿងទើរ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ដោយសារបុព្វហេតុពីរយ៉ាង៖",
"question": "នៅពេលណាដែលស៊េរីមានជើងពីរដោយសារបុព្វហេតុពីរយ៉ាង់?",
"answer": "ម្ល៉េះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពីដើមប្រទេសថៃមានការគ្រប់គ្រងតាមបែបរាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការ តាំងពីសម័យអាណាចក្រអយុធ្យារហូតមក ថែមទាំងមានការគ្រប់គ្រងក្នុងលក្ខណៈអំណាចប្រមូលផ្ដុំ តាំងពីរជ្ជសម័យរបស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះជុនឡាចមក្លៅចៅយូហួ លុះដល់ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា ១៩៣២ គណៈរាស្រ្ដបានធ្វើបដិវត្ដក្នុងរជ្ជសម័យព្រះបាទសម្ដេចព្រះប៉ុកក្លៅចៅយូហួ ហើយផ្លាស់ប្ដូររបបគ្រប់គ្រងមកជារបបប្រជាធិបតេយ្យរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការគ្រប់គ្រងតាមបែបរាជាធិបតេយ្យនៃប្រទេសថៃ ពីសម័យអាណាចក្រអយុធ្យារដល់ចៅយូហួ និងបច្ចុប្បន្ន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រាជវង្សលេចាប់ផ្ដើមស្ដារអំណាចឡើងវិញ ដោយមានមេទ័ពជាមនុស្សក្នុងត្រកូលង្វៀននិងត្រកូលជិង ធ្វើសង្គ្រាមជាមួយរាជវង្សម៉ាក់ រហូតដល់ឆ្នាំគ.ស ១៥៩៣ ទើបអាចដណ្ដើមយកក្រុងថាងឡងមកវិញបាននិងស្ដាររាជវង្សលេគ្រប់គ្រងវៀតណាមជាបន្ដទៀត។",
"question": "តើរាជវង្សលេចាប់បានយកក្រុងថាងឡងមកវិញនៅពេលណា?",
"answer": "ឆ្នាំគ.ស ១៥៩៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងដែលមានអាថ៌កំបាំងដែលជាក់លាក់នៅក្នុងរឿង",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅគ្រានោះដែរ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ និងបុត្ររបស់ទ្រង់ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ប្រទេសមានសន្តិភាព ទោះបីជាក្សត្រទាំងពីរអង្គគ្មានអំណាចអ្វីសោះឡើយ ដោយហេតុតែពួកទ្រង់ជាតុក្កតា និងឧបករណ៍ដែលអាចបត់បែនបានដោយពួកបារាំង។ កំឡុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះស៊ីសុវត្ថិ ពួកបារាំងបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការធ្វើឱ្យស្ដេចកំណែទម្រង់របស់ប្រទេសថៃ ព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាថ្មីមួយនៅឆ្នាំ ១៩០៧ ដែលនាំត្រឡប់មកវិញនូវខេត្តភាគពាយព្យ បាត់ដំបង និងសៀមរាបត្រលប់មកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់កម្ពុជាវិញ។ ក្នុងន័យនេះ ខ្សែរាជវង្សខាងព្រះស៊ីសុវត្ថិត្រូវបានគេមើលឃើញថាបាននាំយកទឹកដីមកឱ្យប្រទេសខ្មែរវិញ ត្បិត កម្ពុជាស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងនៃអាណានិគមបារាំងយ៉ាងសង្កត់សង្កិតយ៉ាងណាក៏ដោយ។",
"question": "ក្នុងកំឡុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះស៊ីសុវត្ថិ នៅឆ្នាំ ២០០៧ បារាំងបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការធ្វើអ្វី?",
"answer": "សម្រេចជោគជ័យក្នុងការធ្វើឱ្យស្ដេចកំណែទម្រង់របស់ប្រទេសថៃ ព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាថ្មីមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទិដ្ឋភាពទាំងនេះមិនជាអ្វីដែលថ្មីនោះទេ វាបានបកស្រាយក្នុងរឿងព្រេងនិទានខ្មែរមកជាហូរហែរមកស្រាប់ហើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបណ្ឌិតមិនហ៊ាននិយាយអោយចំឡើយគ្រាន់តែលោកបានបញ្ចូលវាទៅក្នុងរឿងនិទានដែលលោកប្រឌិតឡើង។ ការយកសាសនាមកកែក្រឡៃបែបនេះ វាបានជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ប្រជារាស្ត្រទាំងអតីតនិងបច្ចុប្បន្នតទៅអនាគតទៀត។ តែបើយើងប្រើព្រះពុទ្ធសាសនាអោយល្អទៅតាមធម៌ពិតរបស់ព្រះអង្គ ដែលជាធម៌ប្រកបដោយមេត្តាធម៌ ករុណាធម៌នោះប្រទេសជាតិនឹងរីកចំរើន។ ព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ថា អ្វីក៏ដោយកើតឡើងពីចិត្តគំនិត បើចិត្តគំនិតល្អស្អាតស្អំនោះអ្វីទាំងនោះ ក៏បានល្អ បើគំនិតនោះមិនស្មោះត្រង់ល្អនោះវាក៏នាំមកក្ដីវិនាសអន្តរាយដូច្នេះដែរ ដូចយើងឃើញស្រាប់ក្នុងហេតុការណ៍ជាច្រើនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលយកសាសនាមកកែក្រឡៃនៅក្នុងរឿងព្រេងនិទានខ្មែរ?",
"answer": "វាបានជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ប្រជារាស្ត្រទាំងអតីតនិងបច្ចុប្បន្នតទៅអនាគតទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេមរៈភាសា មានន័យថា ភាសាពេញនិយមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានចំនួនអ្នកប្រើច្រើន ដោយកំណត់ជាភាសារួមជាតិសាសន៍ខ្មែរ ឧទាហរណ៍: ខេមរៈភាសា ដែលមានរបៀបសរសេរផ្ទាល់ខ្លួន មានប្រជាជនខ្មែរ ប្រើប្រាស 10លាននាក់ និងទទួលស្គាល់ជាភាសាផ្លូវការណ៍ ដើម្បីប្រើប្រាសក្នុងសង្គមរដ្ឋបាលរបស់កម្ពុជា ដូចនេះ មិនថាលោកអ្នក សរសេរអក្សរ ក្នុងទម្រង់ជា ភាសាកួយ សម្រែ ភ្នង ទំពួន សំស្ក្រឹត បាលី លង្វែក ឧដុង្គក្ដី គឺមិនអាចញាត់បញ្ចូលក្នុងភាសាផ្លូវការណ៍បាននោះទេ ។ ឧទាហរណ៍ទី២ មិនថាពួករៀនច្បាប់មួយចំនួនក្ដី មិនថាជនជាតិភាគតិចខ្មែរក្ដី ដែលមានរបៀបសរសេរនៃការបក្របតាមក្រុមជនជាតិរបស់ខ្លួន មិនអាចប្រើប្រាសក្នុងសង្គមរដ្ឋបាលរបស់កម្ពុជាបាននោះទេ ពួកគេត្រូវ ប្រែសម្រួល របៀបសរសេររបស់ពួកគេមកជាខេរៈភាសាទាំងអស់ តាមរយៈ ស្មៀនភូមិ ឃុំសង្កាត់ របស់ពួកគេ ក្នុងប័ណ្ណសម្គាល់ណាមួយដូចជា៖ អត្តសញ្ញាណប័ណ សៀវភៅស្នាក់ ឬ សំបុត្រកំណើតផ្សេងៗ ត្រូវប្រើជាខេមរៈភាសា ដែលជាភាសារួម ។ បើអ្នកណាម្នាក់ ចង់យករចនាបទ នៃតួអក្សរខ្មែរណាមួយមកប្រើ វាមិនអីនោះទេ ដោយគ្រាន់តែអ្នកធ្វើការសរសេរជារបៀបនៃការប្រកបអក្សររបស់តួអក្សរ នៃខេមរៈភាសា ហើយគ្រាន់តែផ្លាសប្ដូរ នូវពុម្ពអក្សរ (Font) ដែលអស់លោកចង់ប្រើប្រាសទៅបានហើយ មានន័យថា អាននិងប្រកបជាខេមរៈភាសា តែពាក្យនោះសរសេរជារចនាបថ នៃ ពុម្ពអក្សរ សំស្ក្រឹត អង្គរ បាលី លង្វែក ឬ ឧដុង្គ ។",
"question": "តើខេមរៈភាសាឈាន់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក់ស្តែងមានចំនួនប៉ុន្មានជនប្រើ?",
"answer": "10លាននាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃ១រោចវេលារសៀលរវាងខាងដើមយាម៦ គឺម៉ោង៥ មុនពេលធ្វើហោមពិធី ព្រហ្មណ៍អម្បាលនោះប្រជុំគ្នារៀបសែនក្រុងពលី និងព្រះភូមិនាងគង្ហីង ព្រះធរណី ដែលគេនិយមហៅថា ម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដីនៅត្រង់រវាងកណ្ដាលព្រះស្រែដើម្បីសុំទឹកដី ធ្វើការ។",
"question": "តើពេលណាដែលព្រហ្មណ៍អម្បាលនោះប្រជុំគ្នារៀបសែន?",
"answer": "នៅថ្ងៃ១រោចវេលារសៀលរវាងខាងដើមយាម៦ គឺម៉ោង៥",
"type": "extract"
},
{
"context": "ល្ងាចមួយមានស្រីក្មេងម្នាក់ បានចូលមកដល់មាត់ទ្វារផ្ទះវា ហើយសួរថា តើនាងអាចគេងមួយយប់ក្នុងខ្ទមនេះបានរឺទេ។ តាំងពីដើមមក កំបិ មិនដែលប្រទះឃើញស្រីណាល្អយ៉ាងនេះសោះ វារីករាយនឹងអោយនាងចូលក្នុងផ្ទះវាណាស់។ យប់នោះក្រោយពីអាស្រ័យអាហារយប់ហើយ ស្រីក្មេងសួរថា «លោកហាក់ដូចជារស់នៅម្នាក់ឯង ខ្ញុំក៏មានតែម្នាក់ឯងដែរ តើលោកចង់បានខ្ញុំជាភរិយារឺទេ?»។",
"question": "យ៉ាងណានាងសួរលោកមានម្នាក់ឯងដែរទៀតជាមួយនាង?",
"answer": "នាងសួរថា លោកចង់បានខ្ញុំជាភរិយារឺទេ?",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងធរណីមាត្រ រង្វង់ប្រ៊ូការ (ឬរង្វង់ចំនុច៧, , seven-point circle) នៃត្រីកោណ គឺជារង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតជាអង្កត់រវាងរង្វង់ចារឹកក្រៅ (circumcenter) និងស៊ីមេដ្យាន (symmedian) ។ វាមានចំនុចប្រ៊ូការ។ រង្វង់ប្រ៊ូការ ត្រូវបានហៅដោយយកឈ្មោះតាមគណិតវិទូជនជាតិបារាំង ហង់រី ប្រ៊ូការ (Henri Brocard) (១៨៤៥ – ១៩២២) ។",
"question": "តើរង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតជាអង្កត់រវាងរង្វង់ចារឹកក្រៅនិងស៊ីមេដ្យានត្រូវបានហៅជាអ្វី?",
"answer": "រង្វង់ប្រ៊ូការ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថៃ្ងមួយអាស្រ័យបច្ច័យហេតុផលពីបុពេ្វបណ្តាលចិត្តមាណពម្នាក់ ដែលត្រលប់ពីរៀនវិជ្ជាការ ឲ្យចង់ចូល ទៅសុំសំរាកនៅផ្ទះយាយម៉បនោះសិន ត្បិតថៃ្ងកាន់តែជ្រេ កម្លាំងក៏អស់ ហេវបាយ ផ្លូវទៅមុខក៏ឆ្ងាយ ក្រែងយប់កណ្តាលផ្លូវ ក៏រូតរះចូលទៅសំពះដូនចាស់សុំសំណាក់មួយយប់។ ដូនចាស់កំពុងតែរៀបចំ និងដាំបាយបរិភោគ ជួនក្រេឡកឃើញមាណពចូលមកសំពះសុំស្នាក់ ក៏មានចិត្តសប្បុរសទទួលឲ្យនៅ ហើយដាំបាយបណ្តើរ សំណេះសំណាល់សួរអំពីពូជពង្សបណ្តើរ។ លុះអាស្រ័យបាយរួច និងទុកដាក់ចាន ក្បានស្រេច យាយម៉ប ដែលចេះតែលបសងេ្កតរូបឆោមមាណពនោះតាំងតែពីចូលមក ក៏បង្អើបសំណួរថា៖",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប័ទ្មមួយដែលត្រលប់ពីរៀនវិជ្ជាការ ហើយចង់ចូលទៅសុំសំរាកនៅផ្ទះយាយម៉បនោះ?",
"answer": "ដែលជាក៊ុមហ៊ុនដែលត្រលប់ពីរៀនវិជ្ជាការ ឲ្យចង់ចូលទៅសុំសំរាកនៅផ្ទះយាយម៉បនោះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបវិទ្យាជាមុខវិជ្ជាដែលផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការយល់ដឹងពីធម្មជាតិ នៅក្នុងន័យទូលំទូលាយមួយ។ លក្ខណៈសំគាល់គ្រឹះរបស់រូបវិទ្យាគឺគោលដៅរបស់វាក្នុងការស្វែងយល់អោយរឹតតែច្បាស់ពីអ្វីៗដែលនៅជុំវិញខ្លួនយើង។ ជាឧទាហរណ៍ ពេលយើងពិចារណានិងចោទសួរសំនួរអំពីសកល យើងគិតភ្លាមថាតើយើងនឹងត្រូវការវិមាត្រប៉ុន្មាន។ ឧបមាថាយើងដឹងថា សកលមានវិមាត្រ៤ (វិមាត្រលំហ៣ និងវិមាត្រពេលវេលា១) យើងអាចឆ្ងល់តទៀតថា ហេតុអ្វីក៏លំហចាំបាច់មានវិមាត្រ៤បែបនេះ ម្ដេចក៏មិនអាចមានវិមាត្រលំហ៤តែម្ដងទៅ។ ប៉ុន្តែនេះជាការពិតមិនអាចប្រកែកបាន ទោះបីជាបើយើងគិតឃើញពីលទ្ឋភាពផ្សេងពីនេះក៏ដោយ។ គំនិតនៅក្នុងរូបវិទ្យានិយាយពីការពិតជាជាងប្រូបាប៊ីលីតេ ដែលយើងអាចគិតឃើញ។ មានសញ្ញាណជាច្រើនទៀតដែលត្រូវបានកំនត់នៅក្នុងរូបវិទ្យាដូចជា គ្រប់អង្គធាតុត្រូវតែមាន ម៉ាស់(ក្នុងច្បាប់ចលនារបស់ញូតុន) បន្ទុកអគ្គីសនី និង ស្ពីនជាដើម។",
"question": "តើលក្ខណៈសំគាល់គ្រឹះរបស់រូបវិទ្យាគឺអ្វី?",
"answer": "គំនិតនៅក្នុងរូបវិទ្យានិយាយពីការពិតជាជាងប្រូបាប៊ីលីតេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំរាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បែបគ្រិស្តសាសនាគឺមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញបន្តិចនៅមុនពេល ថ្ងៃរៀបការខិតជិតមកដល់ ព្រោះមានពិធីជាច្រើនសំរាប់អនុវត្ត។ សំរាប់ពិធីនៃការអោយពរសំរាប់ការ ហាត់សម និងសំរាប់អាហារសមពេលយប់ ត្រូវបានបញ្ចប់ទៅ នោះនឹងចាប់ផ្តើមដល់ថ្ងៃរៀបការតែម្តង៕",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលក្ខណៈស្មុគស្មាញនៃសំរាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បែបគ្រិស្តសាសនាបន្តិច និងការបោះបង់ពិធីមុនពេល ថ្ងៃរៀបការខិតជិតមកដល់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទក្រពុំឈូកមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរំដោះ ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះមានចំងាយប្រហែល ៤៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទក្រពុំឈូកស្ថិតនៅក្នុងឃុំរំដោះ ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ ចំងាយប្រមាណ៤៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ក្នុងសតវត្សទី១០ ដើម្បីឧទ្ទឹសថ្វាយដល់ព្រហ្មមញ្ញសាសនា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទក្រពុំឈូក ដែលស្ថិតនៅក្នុងរំដោះ ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ និងមានទីតាំងចំនួន ៤៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទី២ (១៩៣៧–១៩៤៥) បានបង្ខំឱ្យបក្សពួកនយោបាយទាំងពីរគូចងសម្ព័ន្ធភាពនឹងគ្នា។ នៅក្នុងសង្គ្រាមនេះ កងទ័ពឈ្លានពានជប៉ុនបានប្រព្រឹត្តិអំពើកំណាចឃោរឃៅជាច្រើនមកលើជនស៊ីវិលចិនហើយជាលទ្ធផល ជនជាតិចិនប្រមាណ ២០ លាននាក់ត្រូវបានស្លាប់នៅក្នុងដៃកងទាហានជប៉ុន។ គេបានសម្តៅលើប្រទេសចិន អង់គ្លេស អាមេរិក និងសូវៀតថាជា\"មហាអំណាចរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់\"ហើយបានទទួលស្គាល់ប្រជាជាតិទាំងនេះថាជា\"បងធំទាំងបួន\"នៅអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ រួមជាមួយនឹងមហាអំណាចបីផ្សេងទៀត ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តធំៗទាំងបួននៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ក្រោយពីការសុំទទួលចុះចាញ់របស់ជប៉ុននៅឆ្នាំ១៩៤៥ ទឹកដីដើមរបស់ចិនដែលធ្លាប់កាន់កាប់ដោយជប៉ុនទាំងប៉ុន្មានត្រូវបានប្រគល់មកឱ្យចិនវិញ។ ប្រទេសចិនបានលេចឡើងក្លាយជាអ្នកឈ្នះនៅក្នុងសង្គ្រាមមែនប៉ុន្តែសង្គមនិងហិរញ្ញវត្ថុជាតិគឺកំពុងតែស្ថិតនៅក្រោមស្ថានភាពហែកហួរដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ ការមិនទុកចិត្តគ្នាជាបន្តបន្ទាប់រវាងគួមីនតាងនិងបក្សកុម្មុយនិស្តបាននាំឱ្យផ្ទុះឡើងនូវសង្គ្រាមស៊ីវិលសារជាថ្មីម្តងទៀត។ ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧ ប៉ុន្តែដោយសារតែភាពចលាចលនៃសង្គ្រាម បទប្បញ្ញត្តិជាច្រើននៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញសាធារណរដ្ឋចិនមិនដែលត្រូវបានអនុវត្តនៅលើទឹកដីចិនដីគោកនោះទេ។",
"question": "នៅក្នុងសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទី២ តើជនជាតិណាដែលត្រូវបានស្លាប់ជាងគេ?",
"answer": "ជនជាតិចិន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកអាជេ នៅភាគខាងជើងនៃកោះស៊ូម៉ាត្រា មានប្រជាជនប្រហែល ១% នៃប្រជាជនសរុប ភាគច្រើនជាពួកមុស្លីមតឹងរ៉ឹង ស្រឡាញ់សេរីភាព បានទទួលការលើកតម្កើងថាជាក្រុមអ្នកតស៊ូដ៏អង់អាចក្លាហាន ប្រឆាំមហាអំណាចដាណឺម៉ាក កាលគ្រាគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូនេស៊ីនៅសម័យអាណានិគម នាដើមសតវត្សទី២០ ជាដែនដីចុងក្រោយដែលដាណឺម៉ាកបង្ក្រាប។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាអ្នកតស៊ូដ៏អង់អាចក្លាហានដែលបានទទួលការលើកតម្កើងពួកអាជេ?",
"answer": "ជាដែនដីចុងក្រោយដែលដាណឺម៉ាកបង្ក្រាប នាដើមសតវត្សទី២០ ជាប្រឆាំមហាអំណាចដាណឺម៉ាក កាលគ្រាគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូនេស៊ីនៅសម័យអាណានិគម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ បានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ័្មនទី៤ ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរតាមបែបព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះពីដើមឈ្មោះ (ឆោកគគ៌្យរ) ឬផៃ្ទដីគោកគគីរ នៃអតីតរាជធានីលិង្គបុរៈ សព្វថៃ្ងហៅថា អតីតរាជធានីកោះកេរ្ត៍ មានទំហំផៃ្ទដី១៦X១៦គីឡូម៉ែត្រ រួមមាន៩៨ប្រាសាទ។ ប្រាសាទនេះមាន៧ជាន់ មានកំពស់ ៣៥ម៉ែត្រ ដែលកសាងឡើងតាំងពីសម័យបុរាណ ទុកសំរាប់ជាការគោរពបូជាតាមលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ កោះកេរ ជាឈ្មោះទំនើបសម្រាប់ទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយរបស់អាណាចក្រខ្មែរ។ នៅក្នុងសិលាចារឹក ទីក្រុងនេះត្រូវបានរៀបរាប់ថាជា លិង្គបុរៈ ឬ ឆោកគគ៌្យរ ។ កោះកេរ្តិ៍ ឬឆោកគគ៌្យរ គឺជារាជធានីចាស់បុរាណ មានអាយុប្រមាណជាង ១០០០ឆ្នាំ មកហើយ។ ឆោកគគ៌្យរ ជាពាក្យខ្មែរបុរាណ បើនិយាយតាមសព្វថ្ងៃ គឺបឹងគគីរ ឬស្រះគគីរ។ ពាក្យឆោកគគ៌្យរនេះហើយដែលក្លាយមកជាពាក្យ កោះកេរ្តិ៍។ រមណីយដ្ឋានកោះកេរ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៤៥ នៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ ដែលបានកាត់ឈ្មោះពីសម័យបុរាណ មានន័យថាជារាជធានីចាស់បុរាណមានអាយុប្រមាណជាង ១០០០ឆ្នាំ និងមានទំហំលើក ៩៨ប្រាសាទ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅទសវត្សទី៩នៃសតវត្សទី១៩ សាធារណរដ្ឋទី៣នៃប្រទេសបារាំងមានស្ថេរភាពឡើងវិញហើយ។ អ្នកដែលឡើងកាន់អំណាចសុទ្ធជាបក្សពួកនិយមខាងពង្វាតអាណានិគមដូចជាលោកកំបែតាជាដើម។ ពួកនេះសម្រេចចិត្តថាត្រូវតែវាយដណ្ដើមយកតំបន់សេសសល់នៅឥណ្ឌូចិនមកកាន់កាប់ទៀត ហើយពង្រីកការត្រួតត្រានៅទីនោះឲ្យកាន់តែរឹងមាំឡើង",
"question": "អ្នកដែលឡើងកាន់អំណាចសុទ្ធជាបក្សពួកនិយមខាងពង្វាតអាណានិគម?",
"answer": "លោកកំបែតាជាដើម",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឆ្នេរអូឈើទាលគឺជាឆ្នេរមូយដែលមានខ្សាច់ស្រស់ស្អាតជាងគេលើពិភពលោក វាមានទីតាំងស្ថិតក្នុងសង្កាត់លេខ៣ ក្រុងព្រះសីហនុ ឆេ្នរអូឈើទាលគឺមានឆេ្នរខ្សាច់ដ៏ស្រស់ស្អាត និងធំទូលាយ មានជំរៅទឹករាក់ និងរលក ស្ងប់ ឆេ្នរអូរឈើទាលមាន លក្ខណៈពិសេសទាំងភូមិសាស្រ្ត និង ការរៀបចំ ដែលទាំងអស់នេះបង្កនូវលក្ខណៈ ប្រសើរដល់ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ឲ្យមកកំសាន្តនៅទីនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាឈាន់ជំរៅទឹករាក់ និងរលក ស្ងប់ នៅជើងឆ្នេរអូឈើទាល?",
"answer": "ជើងឆ្នេរអូឈើទាលមានជំរៅទឹករាក់ និងរលក ស្ងប់ ដែលជារក្សាសម្ព័ន្ធប្រសើរដល់ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ឲ្យមកកំសាន្តនៅទីនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីសន្និសីទអន្តរជាតិនៃទីក្រុងហ្សឺណែវ នៃប្រទេសស្វីស ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលបារាំងបានប្រគល់ឯករាជ្យភាពពេញបរិបូរណ៍ជូនប្រទេសកម្ពុជា ទើបនាយកដ្ឋានគង្គា និងរុក្ខាប្រមាញ់ បានចាបផ្ដើមដំណើរការការងារ និងសកម្មភាពគ្រប់គ្រងព្រៃឈើរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ក្នុងតំបន់គិរីរម្យ ដោយយោងទៅតាមព្រះរាជក្រឹត្យ ចុះថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥០។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិនៃទីក្រុងហ្សឺណែវដែលបារាំងបានប្រគល់ឯករាជ្យភាពពេញបរិបូរណ៍ជូនប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "នាយកដ្ឋានគង្គា និងរុក្ខាប្រមាញ់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ល្បែងភ្នាល់គ្រប់យ៉ាងក៏ធ្វើឲ្យស្រកស្រុតស្រយុតរបូតទ្រព្យសម្បត្តិ យ៉ាងលឿនរហូតលក់កេរមរតក និង ប្រព្រឹត្តខុសផ្សេងៗទៀត ដូចជាសំណូកសូកប៉ាន់ ពុករលួយ និង ចោរកម្ម នាំឲ្យមានទំនាស់បែកបាក់គ្រួសារ ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ធ្វើឲ្យអ្នកដទៃអស់ទំនុកចិត្ត (គេមើលងាយដល់កូនចៅ) ។ ហេតុនេះ ល្បែងស្រី ល្បែងស្រា និង ល្បែងស៊ីសង ល្បែងមួយណាក៏ជាប្រមុខនៃក្តីវិនាសទី៨ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីល្បែងភ្នាល់ដែលធ្វើឲ្យស្រកស្រុតស្រយុតរបូតទ្រព្យសម្បត្តិ និងបង្ហាញថាអ្នកដទៃអស់ទំនុកចិត្តជាប្រមុខនៃក្តីវិនាសទី៨។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពាក្យ \"វាំងននដែក\" ត្រូវបានប្រើលើកដំបូងដោយរដ្ឋមន្ត្រីឃោសនាការអាល្លឺម៉ង់ លោក \"ហ្សូសែហ្វ ហ្គូអេបេល\" នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការមួយ ដែលគាត់បានចុះផ្សាយនៅក្នុងសារព័ត៌មានអាល្លឺម៉ង់ Das Reich នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៤៥ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានធ្វើឲ្យមានប្រជាប្រិយភាពដោយសារសន្ទរកថា \"Sinews of Peace\" (\"Iron Curtain Speech\") របស់លោក \"វីនស្តុន ឆឺឈីល\" ដែលបានថ្លែងនាថ្ងៃទី០៥ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៤៦។",
"question": "តើវាំងននដែកត្រូវបានប្រើលើកដំបូងដោយអ្នកណានៅក្នុងរដ្ឋមន្ត្រីឃោសនាការអាល្លឺម៉ង់?",
"answer": "ហ្សូសែហ្វ ហ្គូអេបេល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសហត្ថលេខីនៃសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីផែនការសកម្មភាពប្រជាករ និងអភិវឌ្ឍន៍ (ICPD ១៩៩៤)។ នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ ប្រទេសកម្ពុជាបានយល់ព្រមទទួលយកមកអនុវត្តលើច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍នៅក្នុងប្រទេស តាមមាត្រាដូចខាងក្រោម៖",
"question": "នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនៃICPD ១៩៩៤ ប្រទេសកម្ពុជាបានយល់ព្រមទទួលយកមកអនុវត្តលើអ្វី?",
"answer": "ច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានមតិរបស់លោកបណ្ឌិតផ្នែកសិលាចរិកមួយ លើកឡើងថា «វម៌្ម» មាននៅលើសិលាចារឹកភាសាខ្មែរយ៉ាងច្រើន អ្នកប្រាជ្ញបារាំងបានអានថា varmma ដែរ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលគេបកប្រែ ឬពន្យល់ជា ភាសាបារាំង គេសរសេរជា varman វម៌ន/ វរ្ម័ន វិញ។ បើយើងលើកតម្កើងឯកសារក្នុងស្រុក ហេតុអ្វីបានមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថា «...វម៌្ម»?",
"question": "ហេតុអ្វីបានមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថា «...វម៌្ម»?",
"answer": "ពេលគេបកប្រែ ឬពន្យល់ជា ភាសាបារាំង គេសរសេរជា varman វម៌ន/ វរ្ម័ន វិញ ដូច្នេះមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថារបស់លោកបណ្ឌិត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បូជនីយដ្ឋានអ្នកតាឃ្លាំងមឿង៖ បូជនីយដ្ឋានអ្នកតាឃ្លាំងមឿងជាបូជនីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រនិងជាទីសក្ការបូជារបស់ប្រជាជនខ្មែរ ស្ថិតតនៅចម្ងាយ៦គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ដ ក្នុងឃុំស្នាមព្រះ ស្រុកបាកាន។ ទីនេះជាតំបន់ប្រវត្ដិសាស្ដ្រមួយយ៉ាងសំខាន់ ជាតំបន់ដែលរំលឹកឡើងវិញចំពោះវីរភាពអង់អាចក្លាហាន ហ៊ានបូជាជីវិតរបស់បុព្វបុរសខ្មែរយើង ក្នុងបុព្វហេតុការពារទឹកដី មាតុភូមិ ពីពួកចោរឈ្លានពាន។",
"question": "យ៉ាងណាជាបូជនីយដ្ឋានអ្នកតាឃ្លាំងមឿងមានប្រវត្តិសាស្ត្រជាងគេ?",
"answer": "ជាបូជនីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រនិងជាទីសក្ការបូជាដែលរំលឹកឡើងវិញចំពោះវីរភាពអង់អាចក្លាហាន ហ៊ានបូជាជីវិតរបស់បុព្វបុរសខ្មែរយើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": ".kh ជាដែនកម្រិតខ្ពស់អ៊ីនធើណេតតាមCambodia) សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្លាប់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលដោយក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ហើយពីឆ្នាំ ២០១២ មក មុខងារនេះត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា។",
"question": "តើដែនកម្រិតខ្ពស់អ៊ីនធើណេតតាមCambodia) នៅស្ថានភាពណា?",
"answer": "សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "សេចក្តីទៀងត្រង់ គឺមិនពោលពាក្យកុហក មិននិយាយឲ្យខុសឲ្យភ្លាត់ពីសភាវៈពិត ឬក៏មិនពោលបំផ្លើសឲ្យលើហូសពីការដឹង ការឃើញដោយតាំងចិត្តបរិសុទ្ធពិតត្រង់ចំពោះសត្វទាំងឡាយ ទុកដូចជាក្រុមញាតិឬមិត្តភ័ក្ត ហើយមិនប្រាថ្នាទាមទារផលប្រយោជន៍គុណបំណាច់អ្វីមួយអំពីសត្វដទៃនោះឡើយ គឺតាំងចេតនាឲ្យតែទៀងត្រង់ ដើម្បីកំចាត់បង់នូវមុសាវាទដែលជាកិលេសជាតិ ឲ្យឃ្លាតចាកខន្ធសន្តានប៉ុណ្ណោះ យ៉ាងនេះហៅថា សច្ចបារមី ៗ ប្រែថា គុណជាតិជាគ្រឿងដល់នូវត្រើយគឺព្រះនិព្វាន ព្រោះសេចក្តីទៀងត្រង់។ បារមីនេះ ចែកចេញជា៣យ៉ាងគឺ៖",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលសេចក្តីទៀងត្រង់?",
"answer": "សេចក្តីទៀងត្រង់គឺមិនពោលពាក្យកុហក មិននិយាយឲ្យខុសឲ្យភ្លាត់ពីសភាវៈពិត ឬក៏មិនពោលបំផ្លើសឲ្យលើហូសពីការដឹង ការឃើញដោយតាំងចិត្តបរិសុទ្ធពិតត្រង់ចំពោះសត្វទាំងឡាយ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកកុលសម្ព័ន្ធសៀមបានជ្រៀតចូលមករស់នៅលើទឹកដីរបស់ខ្មែរតាំងពីសតវត្សទី៩មកម្ល៉េះ។ នៅចុងសតវត្សទី១៣ ពួកកុលសម្ព័ន្ធសៀមពីរក្រុម បានបង្កើតរដ្ឋឯករាជ្យពីរ មួយនៅតាមដងទន្លេមេទឹកឈ្មោះ សុខោទ័យ និងរាជធានីជើងសែន នៅទន្លេមេគង្គ។ ការកកើតរដ្ឋសៀមទាំងពីរនេះ បានបញ្ចប់អំណាចត្រួតត្រារបស់ខ្មែរនៅលើទឹកដីនៃដងទន្លេមេទឹក និងខ្ពង់គោរាជ។ នៅឆ្នាំ ១២៨៣ ពួកសៀមចាប់ផ្ដើមឈ្លានពានខ្មែរ។ នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១៤ រដ្ឋសៀមទាំងពីរ បានបង្រួបបង្រួមគ្នាជារដ្ឋឯកភាពមួយ ដោយមានរាជធានីឈ្មោះអយុធ្យា។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៣៥១ ស្ដេចក្រុងអយុធ្យាបានលើកទ័ពមកវាយក្រុងអង្គរជាញឹកញាប់ ព្រមទាំងបានកាន់កាប់ក្រុងនេះផង។ ដោយសៀមចេះតែលើកទ័ពមកគំរាមកំហែងខ្លាំងពេក ហើយពេលយកជ័យជំនះលើកងទ័ពសៀមរួចមក ព្រះបាទពញាយ៉ាតជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ទ្រង់បានលើករាជធានីទៅតាំងនៅទួលបាសាន្តក្នុងខែត្រស្រីសឈរ (ស្រីសន្ធរ) នៅឆ្នាំ ១៤៣១។",
"question": "នៅពេលណាដែលព្រះបាទពញាយ៉ាតជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរលើករាជធានីទៅតាំងនៅទួលបាសាន្ត?",
"answer": "ឆ្នាំ ១៤៣១",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ដ៏ជាក្សត្រប្រសើរនោះ បររាជរថទៅ យល់អស់មហាជនទាំងឡាយជំនុំគ្នា ត្រង់ឋានឯណាច្រើនមិញ ក៏ព្រះអង្គបររាជរថ តម្រង់ទៅឋាននោះហោង ។ ព្រះអង្គ (១២៩) ព្រះរាជទានគ្រឿងប្រដាប់ទៅជាទាន ដល់មហាជន ហើយព្រះអង្គឲ្យដំបូន្មានថា ហៃញាតិផងទាំងឡាយអើយ អ្នកនៅឯក្រោយ ចូរឲ្យស្រណុកសុខសប្បាយ កុំបីមាន ជំងឺតម្កាត់ឡើយ ហៃអស់ញាតិផងទាំងឡាយអើយ ចូរអ្នកទាំងឡាយកាន់សីលឲ្យទាន កុំបីធ្វេសប្រហែសឡើយ ព្រះពោធិសត្វ មានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ទើបស្តេចបររាជរថចេញអំពីនគរទៅ ទ្រង់ឲ្យទានរៀងទៅ ដោយនូវផ្លូវនោះឯង ជាគម្រប់១៨ដង ដរាបលុះអស់ឥតអ្វីជាសំណល់ឡើយ ។ ខណៈនោះ ព្រះពោធិសត្វ ស្តេចបង្វិល រាជរថចេញអំពីព្រះនគរ ហើយបែរព្រះនេត្រទតមកកាន់ព្រះនគរវិញ ។ មហាប្រឹថពី ក៏សញ្ជែកប្រេះបែកជា៧ភាគ ទំហំប៉ុនកង់រាជរថ មានត្រង់នាឋានព្រះមហាក្សត្រស្តេចបង្វិលរាជរថនោះឯង ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ដ៏ជាក្សត្រប្រសើរនោះ បររាជរថទៅ?",
"answer": "ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ដ៏ជាក្សត្រប្រសើរនោះ បររាជរថទៅដើម្បីយល់អស់មហាជនទាំងឡាយជំនុំគ្នាប់ និងចូលទៅឋានឯណាច្រើនមិញ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធករមិនអាចដាំដើមឈើធំ តូច មានកំពស់លើសពី ២ (ពីរ) ម៉ែត្រ នៅប្របព្រំដីជាប់គ្នា ដែលមានចម្ងាយតិចជាងពីរម៉ែត្រពីព្រំដីបានទេ បើមិនដូច្នោះទេនឹងត្រូវបង្ខំឱ្យយកចេញ កាលបើមានបណ្ដឹងពីកម្មសិទ្ធិករ ដែលមានប្រយោជន៍ក្នុងរឿងនេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាផ្លូវការដែលត្រូវបង្ខំឱ្យកម្មសិទ្ធករយកដើមឈើចេញទៅពេលណា?",
"answer": "ប្រាក់លើសពី ២ (ពីរ) ម៉ែត្រ នៅប្របព្រំដីជាប់គ្នា ដែលមានចម្ងាយតិចជាងពីរម៉ែត្រពីព្រំដី ឬមិនមានបណ្ដឹងពីកម្មសិទ្ធិករ ដែលមានប្រយោជន៍ក្នុងរឿងនេះ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុគ្គលទាំងឡាយ ដែលបានអាស្រ័យផល នៃភោគៈដោយសន្តិវិធី និង មិនមានការជំទាស់ចាប់ពី ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ យ៉ាងតិចគិតមកដល់កាលបរិច្ឆេទ នៃការប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់នេះលើអចលនវត្ថុ ដែលមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ក្នុងការកាន់កាប់ជាឯកជន មានសិទ្ធិស្នើសុំប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិជាស្ថាពរ ។ ក្នុងករណីមានការជំទាស់ដល់ការផ្ដល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្ថាពរនេះ អ្នកតវ៉ាត្រូវយកភស្តុតាងមកបញ្ជាក់ថា ខ្លួនឯងផ្ទាល់បានបំពេញលក្ខខណ្ឌ នៃភោគៈដោយសន្តិវិធី និង មិនមានការជំទាស់ចាប់ពី៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ នៅលើអចលនវត្ថុ ដែលមានទំនាស់ ឬ យកភស្តុតាង ដែលថាខ្លួនបានទិញអចលនវត្ថុនោះពីភោគីដើម ឬ ពីសិទ្ធិវន្តស្របច្បាប់ ឬ អ្នកទទួលផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬ ពីសន្តតិជនរបស់ខ្លួន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីគោលបំណងនៃការប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់ក្នុងការកាន់កាប់ជាឯកជន សម្រាប់អចលនវត្ថុ ដែលមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ និងមានសិទ្ធិស្នើសុំប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិជាស្ថាពរ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "[1] យតាភូតំ ញាណទស្សនំ គឺបញ្ញាដែលដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់តាមពិត ។ yatha-bhuta-ñana-dassana : knowledge and vision of these Four Noble Truths as they really are in their 3 phases and 12 aspects; the knowledge and vision of things as they are; seeing things as they really are. one comes variously and eventually to know the truth of things “as they truly are” (yathabhutam )",
"question": "តើសំណុំសិល្បៈជាអ្វី?",
"answer": "yatha-bhuta-ñana-dassana",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្លឹមសាររឿងបានបង្ហាញពីជាតិកំណើតព្រះពោធិសត្វ ការសរជាតិ ឬខ្លឹមសារមួយចំនួនបម្រើទ្រឹស្តី ឬពាក្យទូន្មានរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គ។ ការដោះស្រាយទំនាស់គឺប្រើធម៌អហិង្សា ខន្តី ការមិនតបតដោយកម្រោល។ គេចែកអក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយម ជាបីទៀតគឺ៖ ពុទ្ធនិយមសុទ្ធសាធ មាននៅក្នុងរឿងទសជាតក ដូចជា សុវណ្ណសាមជាតក ព្រះវេស្សន្តរជាតក ជាដើម និង ពុទ្ធនិយមក្លាយ មាននៅក្នុងរឿងបញ្ញាសជាតក ដូចជា រឿងសពសិទ្ធ រឿងក្រុងសុរាម្រិត និង \"ពុទ្ធនិយមហួសហេតុ'' ជាដើម ។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងរឿងបានបង្ហាញពីជាតិកំណើតព្រះពោធិសត្វ?",
"answer": "ខ្លឹមសាររឿងបានបង្ហាញពីជាតិកំណើតព្រះពោធិសត្វ ការសរជាតិ ឬខ្លឹមសារមួយចំនួនបម្រើទ្រឹស្តី ឬពាក្យទូន្មានរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទោះជាយ៉ាងណា ក្រៅពីកន្លែងទាំងពីរនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនសូវបានផ្សព្វផ្សាយអ្វីដើម្បីរំលឹកប្រជាជនអំពីការប្រល័យពូជសាសន៍ដែលបានកើតឡើងនោះទេ។ ព្រោះបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមជាច្រើននៅតែមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងនយោបាយកម្ពុជា។ ឥទ្ធិពលរបស់កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមនៅក្នុងកិច្ចការនយោបាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបាននាំឱ្យមានការធ្វេសប្រហែស ឫការមិនទៀងទាត់នៅក្នុងការបង្រៀនប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរក្រហមទៅកុមារកម្ពុជា។ ដោយសារតែមានការដាក់សម្ពាធពីអន្តរជាតិ ទីកន្លែងប្រល័យពូជសាសន៍មួយចំនួនក៏បានបើកជាសាធារណៈដើម្បីឱ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយៗយល់ដឹងពីរបបដ៏សាហាវឃោរឃៅរបស់ខ្មែរក្រហម។",
"question": "តើកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមមានលក្ខណៈអ្វីខ្លីជាងគេនៅក្នុងការនយោបាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "ឥទ្ធិពលនៅក្នុងការធ្វេសប្រហែស ឫការមិនទៀងទាត់នៅក្នុងការបង្រៀនប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរក្រហមទៅកុមារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "- កម្មសិទ្ធិករ នៃផ្ទៃដីគឺជាកម្មសិទ្ធិករ នៃផ្នែកក្រោមដី និង រាល់អ្វីៗ ដែលទាញយកផលបាន កុំឱ្យតែផ្ទុយនឹងបញ្ញត្តិ នៃមាត្រា ៨៨ និងមាត្រា ៨៩ នៃច្បាប់នេះ ។ ព្រំប្រទល់ នៃផ្នែកខាងក្រោមដីត្រូវបានកំណត់តាមបន្ទាត់ឈរ នៃផ្ទៃរាបខាងលើ ។",
"question": "ព្រំប្រទល់ នៃផ្នែកខាងក្រោមដីត្រូវបានកំណត់តាមអ្វី?",
"answer": "បន្ទាត់ឈរ នៃផ្ទៃរាបខាងលើ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រួចពីរអ៊ូនេះស៊ឹមក៏ឡើងឡាន បញ្ឆេះរោទ៍ម៉ាស៊ីនយ៉ាងខ្លាំងឲ្យលោកឮ តែលោកមិនឮ ស៊ឹមក៏ដាក់លេខបើកឡានមកផ្ទះមុន។ចតរទេះឡានក្នុងរោងស្រួលបួលរួច ស៊ឹមក៏ជិះកង់កញ្ចាស់មកផ្ទះគាត់។ដល់ម៉ោងមួយជិតកន្លះ ស៊ឹមបានស្លៀកពាក់ជិះកង់ទៅផ្ទះលោក ជូនកូនលោកទៅសាលារៀន ហើយក៏ត្រឡប់មកចាំលោកវិញ។កំពុងតែជូតឡាន ស្រាប់តែឮសម្លេងលោកមកពីលើផ្ទះស្រែកហៅថា៖",
"question": "តើលោកមិនឮត្រឡប់មកពីណាមួយនៅម៉ោងមួយជិតកន្លះ?",
"answer": "ផ្ទះមុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ៊ីតាលី គឺជាទីកន្លែងកំណើតនៃវប្បធម៌អឺរ៉ុបជាច្រើន ដូចជា អឺទ្រូសកាន (Etruscans) និង រ៉ូម៉ាំង (Romans) និង ក្រោយមកវាគឺជាទីកន្លែងកំណើតនៃសាកលវិទ្យាល័យ និងចលនានៃការកកើតសាឡើងវិញ ដែលចាប់ផ្ដើមចេញពីតំបន់ទុសកានី (Tuscany) ហើយសាយភាយទៅពាសពេញទ្វីបអឺរ៉ុប។ រដ្ឋធានីរ៉ូមរបស់អ៊ីតាលី គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃអរិយធម៌លោកខាងលិចអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ។ អ៊ីតាលី បានអនុវត្តនយោបាយអាណានិគមនិយមចាប់ពីពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១៩ រហូតដល់ពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី២០។",
"question": "អ៊ីតាលី គឺជា ទីកន្លែងណា?",
"answer": "អ៊ីតាលី គឺជា ទីកន្លែងកំណើតនៃវប្បធម៌អឺរ៉ុបជាច្រើន ដូចជា អឺទ្រូសកាន (Etruscans) និង រ៉ូម៉ាំង (Romans) និង ក្រោយមកវាបានជា ទីកន្លែងកំណើតនៃសាកលវិទ្យាល័យ និងចលនានៃការកកើតសាឡើងវិញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទី១ រើបញ្ចេញធ្យូងមកមុន ។ ខ្លាសួរថា << សត្វអីបង ! >> ។ គីង្គក់ថា : ហ្នឹងគេហៅថា គាសរម៉ុយ \" ខ្លាស្ដាប់មិនបានអង្វរថា កុំនិយាយបាលីបាគូបង ! សូមប្រាប់ជាសម្រាយមកចុះ ។ គីង្គក់ប្រាប់ថា << នេះកុយរមាស >> ។ ខ្លាក៏កោតថា << យើ ! ខាំដល់ទៅរមាសផង >> ។",
"question": "តើគីង្គក់ប្រាប់ថា អ្វី?",
"answer": "នេះកុយរមាស",
"type": "extract"
},
{
"context": "លក្ខណៈទូទៅនៃសណ្ឋានដីប្រទេសកម្ពុជាមានផ្ទៃផតកណ្ដាល ព័ទ្ធស្ទើរជុំវិញទៅដោយភ្នំ និងខ្ពង់រាប។ នៅប៉ែកនិរតី ផ្ទៃដីមានរាងទេរចុះពីជួរភ្នំក្រវាញសំដៅទៅឈូងសមុទ្រ ដែលជាទីសម្បូរកូនកោះ។ គេចែកសណ្ឋានដីនេះជាបួនតំបន់ធំៗ៖",
"question": "លក្ខណៈទូទៅនៃសណ្ឋានដីប្រទេសកម្ពុជាអាចចាត់ទុកប៉ុន្មានតំបន់ធំៗ?",
"answer": "គេចែកសណ្ឋានដីប្រទេសកម្ពុជាដោយប្រឈមជាបួនតំបន់ធំៗ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងកាលកន្លងទៅហើយមានបុរសម្នាក់ជាអ្នករកស៊ីលក់ដូរ មានធនធានគ្រាន់បើ។ គាត់មានកូនប្រុស៤នាក់ មានអាយុគ្រប់ការទាំងអស់។ ក្រោយពីពេលដែលប្រពន្ធអនិច្ចកម្មទៅ គាត់ទ្រាំនៅជាពោះម៉ាយពុំយកប្រពន្ធទៀតទេ។ នៅជាមួយនិងកូន ប្រុសៗអស់១ឆ្នាំ មានការលំបាកដោយខ្វះស្រីមេផ្ទះជាអ្នកចម្អិនអាហារ និងជួយមើលថែទាំរបស់ទ្រព្យ កំប៉ិកកំប៉ុកក្នុងផ្ទះ គាត់ក៏រៀបការប្រពន្ធឲ្យកូនច្បង ហើយយកកូនប្រសាស្រីមកនៅជាមួយចែកទ្រព្យអស់មួយចំណែក ឲ្យដាច់ស្រឡះទៅកូនច្បងរួចទៅ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយអ្នករកស៊ីលក់ដែលជាអ្នកចម្អិនអាហារនិងជួយមើលថែទាំមានធនធានគ្រាន់បើ?",
"answer": "គាត់មានកូនប្រុស៤នាក់ មានអាយុគ្រប់ការទាំងអស់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយពីបានទូលថ្វាយហេតុផលសព្វគ្រប់ និងសូមព្រះអង្គព្រមដាក់ប្រទេសខ្មែរឲ្យបារាំងជួយការពារ បព្វជិតមីស (Miche) ទ្រង់បានថ្វាយគម្រោងសន្ធិសញ្ញាមួយ ហើយទ្រង់បានធ្វើការពិភាក្សាជាមួយព្រះរាជាខ្មែរ។ លុះដល់ថ្ងៃទី ១១ សីហា ១៨៦៣ លោកឡាក្រង់ឌីយ៊ែ (La Grandière) បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាក្នុងនាមលោកផ្ទាល់ ជាមួយនិងសម្ដេចនរោត្ដមដែលបានយល់ព្រមទាំងញញើតញញើម។ នេះជាសន្ធិសញ្ញាលើកទី១ ដែលខ្មែរយល់ព្រមឲ្យបារាំងធ្វើអាណាព្យាបាល។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបានទូលថ្វាយហេតុផលសព្វគ្រប់ និងសូមព្រះអង្គព្រមដាក់ប្រទេសខ្មែរឲ្យបារាំងជួយការពារ?",
"answer": "នៅពេលបានទូលថ្វាយគម្រោងសន្ធិសញ្ញាមួយ ហើយទ្រង់បានធ្វើការពិភាក្សាជាមួយព្រះរាជាខ្មែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បណ្ណាល័យនេះក៏មានបណ្ដុំឯកសារស្ដីពី ទនានុប្បវត្តិ ព្រឹត្តិប័ត្រ និង ទស្សនាវដ្ដី មានជាអាទិ៍ដូចជា ទស្សនាវដ្ដីរបស់វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត៖ កម្ពុជសុរិយា។ ទស្សនាវដ្ដីនេះសរសេរអំពីព័ត៌មានស្ដីពី វប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរ និង គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក ជាច្រើន ដែលមិនអាចរកជាវបាននៅទីណាផ្សេងទៀតទេ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបណ្ដុំឯកសារស្ដីពី ទនានុប្បវត្តិ ព្រឹត្តិប័ត្រ និង ទស្សនាវដ្ដី ជាច្រើន ដែលមានជាអាទិ៍ដូចជា ទស្សនាវដ្ដីរបស់វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត៖ កម្ពុជសុរិយា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ប្រទេសទាំង៥ នៅអាស៊ីកណ្តាល គឺ៖ កាហ្សាក់ស្ថាន អ៊ុយប៊ែគីស្ថាន គីរ៍ហ្គីហ្ស៍ តាជីគីស្ថាន តូមិននីស្ថាន បានចុះហត្ថលេខាផ្ដល់នូវ ១% នៃថវិកាជាតិរបស់ខ្លួនដើម្បីជួយការស្ដារសមុទ្រអារ៉ាល់ឡើងវិញ។ នៅឆ្នាំ ២០០៦ តាមរយៈគម្រោងស្ដារឡើងវិញរបស់ធនាគារពិភពលោក ជាពិសេសសមុទ្រអារ៉ាល់ខាងជើង បានធ្វើឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងខ្លះលើសពីការរំពឹងទុក បានសម្រាលនូវអ្វីដែលត្រូវបានគេសម្លឹងមើលក្នុងភាពទុទិដ្ឋិនិយមហួសហេតុ។",
"question": "នៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ប្រទេសណាទាំង៥ នៅអាស៊ីកណ្តាល គឺជាអ្វី?",
"answer": "កាហ្សាក់ស្ថាន អ៊ុយប៊ែគីស្ថាន គីរ៍ហ្គីហ្ស៍ តាជីគីស្ថាន តូមិននីស្ថាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិទំពួន ជាជនជាតិភាគតិចមួយក្រុមដែលកំពុងរស់នៅតំបន់ភ្នំភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចខេត្តរតនគិរី ប៉ែកឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ ពួកគេមានគ្នាប្រមាណ ២៥ ០០០នាក់។ ពួកគេមានភាសាផ្ទាល់ខ្លួនដែលជាភាសាស្ថិតក្នុងអំបូរភាសាមន-ខ្មែរ។ ភាសាពួកគេកាលពីដើមមិនមានអក្សរសំរាប់សរសេរតំនាងសំលេងទេ។ តែចាប់ពីជាង១០ឆ្នាំមុនគេសង្កេតឃើញមានការបង្កើតអក្សរដោយយកលំនាំតាមអក្ខរក្រមភាសាខ្មែរ។",
"question": "ជនជាតិទំពួនជាជនជាតិណាដែលកំពុងរស់នៅតំបន់ភ្នំភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចខេត្តរតនគិរី?",
"answer": "ជនជាតិទំពួនជាជនជាតិភាគតិចមួយដែលកំពុងរស់នៅតំបន់ភ្នំភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចខេត្តរតនគិរី ប៉ែកឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពាក្យចាក់ដោតទាំងឡាយរបស់ជនដទៃ បុគ្គលមិនគួរធ្វើទុកក្នុងចិត្តទេ កិច្ចដែលធ្វើហើយ និងមិនទាន់ធ្វើហើយរបស់ជនដទៃ (ដែលមិនមែនជាមុខការរបស់ខ្លួន) បុគ្គល មិនគួរពិនិត្យមើលទេ បុគ្គលគួរពិនិត្យពិចារណា តែកិច្ចការទាំងឡាយ ដែលធ្វើហើយ និងមិនទាន់ធ្វើហើយ របស់ខ្លួនតែម្យ៉ាង ។",
"question": "តើបុគ្គលធនាគារគួរពិនិត្យមើលពិចារណាដល់អ្វីទេ?",
"answer": "កិច្ចការទាំងឡាយ ដែលធ្វើហើយ និងមិនទាន់ធ្វើហើយ របស់ខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងព.ស២១៦៤ គ.ស ១៦៦០ព្រះបាទសមេ្តចព្រះជ័យជេដ្ឋា ជាម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង សេ្តចគង់នៅព្រះរាជវាំងល្វាឯម (សៀវភៅពង្សសាវតានៃប្រទេសកម្ពុជារបស់ក្រសួងសុខាធិការបោះពុម្ភផ្សាយក្នុងឆ្នាំ១៩៥២ ទំព័រ៥៥ ដាក់វង់ ក្រចកថា (ស្រុកព្រៃល្វាឯម)។ ទ្រង់នាំព្រះអគ្គមហេសីព្រះស្នំក្រំការ សេនាធិបតី និងនាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តី ខ្ញុំរាជការ ទាំងពួងចុះព្រះរាជទីនាំងនាវា សេ្តចយាងទៅប្រពាតនៅតំបន់អូរក្រងលាយ ក្នុងខេត្តសំរោងទង ទ្រង់ប្រថាប់នៅ ព្រះពន្លាជាយូរថៃ្ង រួចសេ្តចយាងទៅក្រសាលនៅទីតាដុងយាយជ័យ ទ្រង់ទតឃើញទីទួលមួយនៅតំបន់ស្រះកែវ ជាទី មានទេសភាពល្អ ក៏ទ្រង់ចាប់ព្រះរាជហរទ័យ ហើយទ្រង់មានព្រះតម្រាស់និងមន្រ្តីខ្ញុំរាជការទាំងពួង មានហោរ៉ាធិបតី ជាដើមថា \"យើងចង់សាងព្រះរាជវាំងគង់នៅទីនេះ តើអស់លោកអ្នកទាំងពួងយល់ថាដូចមេ្តច?\"។ ឧកញ៉ាហោរ៉ាធិបតី គន់គូរពិនិត្យមើលទីដីនោះដោយក្បួនហោរ៉ាសាស្រ្ត ហើយក្រាបទូលថា \"ទីនេះជាទីជយភូមិល្អណាស់ ត្រូវតាម ក្បួនទាយថា នឹងមានបៈទ្ធិតបៈតេជៈ ឈ្នះអស់សត្រូវទាំង៨ទិស\"។",
"question": "តើព្រះបាទសមេ្តចព្រះជ័យជេដ្ឋាឈ្មោ័្ៗតំបន់ណាដែលជាសេ្តចគង់នៅព្រះរាជវាំងល្វាឯម?",
"answer": "សេ្តចគង់នៅព្រះរាជវាំងល្វាឯម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមហ៊ុន ហ្គូហ្កល ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Larry Page និង Sergey Brin នៅពេលដែលអ្នកទាំងពីរមានបំណងរៀននៅសកលវិទ្យាល័យ Stanford . ហ្គូហ្កល បានបង្កើតជាសាវជីកម្មលើកដំបូងជាក្រុមហ៊ុនឯកជន នៅថ្ងៃទី ០៤ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយវាបានបញ្ចេញជាសាធារណៈ នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៤ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Larry Page និង Sergey Brin នៅសកលវិទ្យាល័យ Stanford និងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃក្រុមហ៊ុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រាជវង្សទៀនលេ ឬលេយុគសម័យដំបូង មហេសីរបស់ចក្រពត្ដិឌិងបុលិង បានបណ្ដេញរជ្ជទាយាទរាជវង្សឌិង ស្ថាបនាព្រះស្វាមីថ្មីគឺ លោកមេទ័ពលេវ៉ាន ឱ្យឡើងធ្វើជាចក្រពត្ដិលេដាយហែង ដោយខិតខំពង្រឹងស្ថេរភាពដោយទៅរឹតចំណងសម្ព័ន្ធមេត្រីជាមួយរាជវង្សសុងរបស់ចិន និងបង្រ្កាបចលនាក្បត់ក្នុងប្រទេស តែនៅតែមិនអាចគេចផុតពីការធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ ក្នុងសម័យនេះព្រះពុទ្ធសាសនា និងសាសនាតាវរុងរឿងណាស់ បានទទួលការគោរពពីពួកមន្រ្ដីថ្នាក់ខ្ពស់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបណ្ដេញរជ្ជទាយាទរាជវង្សឌិង និងការបង្រៀនសាសនានៅលេយុគសម័យដំបូងមហេសីរបស់ចក្រពត្ដិឌិងបុលិង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពាក្យលាវ ឬ ឡាវ គឺជាឈ្មោះរបស់ជាតិមនុស្សមួយក្នុងដែនមួយក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ ពាក្យឡាវត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជនជាតិបារាំងនៅពេលដែលបង្រួបបង្រួមនគរឡាវទាំងបីនៅក្នុងឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំងនៅឆ្នាំ១៨៩៣ ។ ឈ្មោះប្រទេសនេះត្រូវបានសរសេរដូចគ្នានឹងពហុវចនៈនៃក្រុមជនជាតិភាគតិចដែលលេចធ្លោ និងសាមញ្ញបំផុតគឺប្រជាជនឡាវ។ ពាក្យនេះមានអត្ថន័យផ្សេងៗនៅក្នុងភាសាឡាវ ។ ឡាវបានហៅខ្លួនឯងថា មឿងលាវ ឬ មឿងឡាវ (ເມືອງລາວ) ឬ ប៉ៈថេតឡាវ (ປະເທດລາວ) ដែលមានន័យចំំថា\"ប្រទេសឡាវ\" ។",
"question": "ពាក្យឡាវត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលណា?",
"answer": "ពាក្យឡាវត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជនជាតិបារាំងនៅពេលដែលបង្រួបបង្រួមនគរឡាវទាំងបីនៅក្នុងឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំងនៅឆ្នាំ៧៩៩៣។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោកគ្រូអាន ក៏ទាញវត្ថពន្ធបោះលាតមក ព្រះហស្តស្ដាំលោកចាប់ជាយម្ខាង។ យាយនួនគាត់ក៏លើកពានបារី និងទៀនដាក់លើជាយម្ខាង ទើបលោកដៃប្រណម្យឡើងជាថ្មី។ រួចហើយ លោកគ្រូអាន ក៏ទាញក្ដារឆ្នួនមួយធំ ដែលទុកនៅប្របសំណិង រើយកដីសមួយដុំ ហើយមកគង់នៅចំពោះមុខយាយនួន ទើបមានសង្ឃដីកាសួរថា៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការងាររបស់លោកគ្រូអាន ដែលទាញវត្ថពន្ធបោះលាតមក ហើយក្ដារមួយធំដែលទុកនៅប្របសំណិង រើយកដីសមួយដុំ មកគង់នៅចំពោះមុខយាយនួន និងមានសង្ឃដីកាសួរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បានទ្រង់យល់សេចក្ដីក្រាបបង្គំទូលថ្វាយ របស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់ភូមិបាល ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តកាលពីថ្ងៃទី ២០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ នាសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី ៦ នីតិកាលទី ២ ហើយ ដែលព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័តយល់ស្របតាមទម្រង់ និង គតិ នៃច្បាប់នេះទាំងស្រុង កាលពីថ្ងៃទី ១៣ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០០១ នាសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី ៥ នីតិកាលទី ១ ហើយ ដែលមានសេចក្ដីទាំងស្រុងដូចតទៅ:។",
"question": "នៅពេលណាដែលព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័តយល់ស្របតាមទម្រង់ និង គតិ នៃច្បាប់ភូមិបាល ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តកាលពីថ្ងៃទី ២០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១?",
"answer": "ថ្ងៃទី ១៣ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០០១",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមសិលាចារឹក លើភ្នំជីសូរ មានឈ្មោះថា ស្រីសូរ្យបព៌ត ឫ សូរ្យបព៌ត ដែលមានន័យថា ភ្នំរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១។នៅក្នុងប្រាសាទភ្នំជីសូរមាន សិលាចារឹកពីរ សិលាចារឹកទីមួយនិយាយពីការថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈបូជានានា ចំពោះអាទិទេពនៅលើភ្នំដែលមានឈ្មោះថា នៅសូរ្យបព៌ត ដែលមានន័យថា ភ្នំសូរ្យ នៅក្នុងឆ្នាំ ១០១៩ នៃគ.ស។ ចំនែកឯសិលាចារឹកមួយទៀតគឺសិលាចារឹកទីពីរ បានអធិប្បាយពីរាជវង្សរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលជាអាយ្យកាអាយ្យកោរបស់ព្រះអង្គគឺជាកូនចៅរបស់ស្ដេចហិន្យវរ្ម័ន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសិលាចារឹកនៅប្រាសាទភ្នំជីសូរ ដែលមានឈ្មោះថា ស្រីសូរ្យបព៌ត ឬ សូរ្យបព៌ត ដែលមានន័យថា ភ្នំរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទីក្រុងពុត្រាចាយ៉ា ជាទីក្រុងរដ្ឋបាលដែលទើបត្រូវបានបង្កើតថ្មីដោយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ឋ ក្នុងគោលដៅបន្ឋូរបន្ថយភាពកកកុញនៅរដ្ឋធានីកូឡាឡាំពួរ។ កូឡាឡាំពូរនៅតែជាទីក្រុងដែលសភាតាំងនៅ ក៏ដូចជាទីក្រុងពាណិជ្ជកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ម៉ាឡេស៊ីដដែល។ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតមាន ចចថោន អ៊ីប៉ូ ចូហរបារូ គូជីង កុតាគីណាបាលូ មីរី អាឡរស្តារ ម៉ាឡាកាថោន និង ក្លាង ជាដើម។",
"question": "តើទីក្រុងដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីដោយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធនៅរដ្ឋធានីកូឡាឡាំពួរជាធម្មតាអ៊ីងជាងអ្វី?",
"answer": "ពុត្រាចាយ៉ា",
"type": "extract"
},
{
"context": "កិច្ចការសំខាន់មួយទៀតសំរាប់អំនានគឺ ឯកលេខនា ដែលជាកិច្ចការប្រវត្តិសាស្ត្រជំនាញលើមុខវិជ្ជាពិសេស ណាមួយ។ បន្ថែមពីលើទម្រង់ការដែលត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងការអានសៀវភៅ អ្នកនឹងត្វ្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យខ្លាំង លើខ្លឹមសារសំខាន់ និងទស្សនៈនៃស្នាដៃនេះ។ ស្នាដៃបែបនេះគួរត្រូវបានអានដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង ព្រោះថា គ្រូរបស់អ្នកនឹងរំពឹងថាអ្នករៀនមិនត្រឹមតែអំពីមុខវិជ្ជាដែលគាត់បង្រៀន ប៉ុន្តែរៀនអំពីសេចក្តីបញ្ជាក់ន័យបន្ថែម និងវិធីសាស្ត្រក្នុងការធ្វើការងារសិក្សា។ ដូច្នេះ អ្នកចាំបាច់ត្រូវតែកំណត់ឱ្យច្បាស់នូវការរំពឹងទុក និងគុណធម៌របស់ អ្នកនិពន្ធ និងត្រូវយល់ពីខ្លឹមសារសំខាន់និងសេចក្តីសន្និដ្ឋាននៅក្នុងសៀវភៅនេះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រវត្តិសាស្ត្រជំនាញលើមុខវិជ្ជាពិសេសដែលមានកិច្ចការសំខាន់មួយទៀតសំរាប់អំនានៅក្នុងសៀវភៅ?",
"answer": "ជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលជាកិច្ចការប្រវត្តិសាស្ត្រជំនាញលើមុខវិជ្ជាពិសេស ជាកិច្ចការសំខាន់មួយទៀតសំរាប់អំនានគឺ ឯកលេខនា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយសារតែចាការតាជារដ្ឋធានីសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី វាបានទាក់ទាញអ្នកចំនូលស្រុកពីបរទេសក៏ដូចជាក្នុងស្រុក។ ហេតុនេះ ចាការតាមានវប្បធម៌ចំរុះជាតិសាសន៍។ អ្នកចំនូលស្រុកភាគច្រើនមកពីតំបន់ផ្សេងៗនៅលើកោះជ្វា ដោយពួកគេបាននាំមកជាមួយនូវល្បាយគ្រាមភាសាក្នុងអំបូរភាសាជ្វានិងភាសាស៊ុនដា ក៏ដូចជាម្ហូបអាហារនិងទំនាមទំលាប់ប្រពៃណីផងដែរ។",
"question": "តើហេតុអ្វីដែលចាការតាជារដ្ឋធានីសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយនៅរដ្ឋនេស៊ី វាបានទាក់ទាញអ្នកចំនូលស្រុកពីបរទេសជាធម៌មួយ?",
"answer": "ជាមួយនូវល្បាយគ្រាមភាសាក្នុងអំបូរភាសាជ្វានិងភាសាស៊ុនដា ក៏ដូចជាម្ហូបអាហារនិងទំនាមទំលាប់ប្រពៃណី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំរាប់ការដឹកជញ្ជួនផ្នែកភាគច្រើននៃប្រទេសកូឡុំប៊ីគឺទំនើបនិងប្រទេសនេះមានផ្លូវច្រើន។ ទីក្រុងធំៗទាំងអស់មានប្រលានយន្ដហោះ និង មានកំពុងផែមួយចំនួនស្ថិតនៅមហាសមុទ្រទាំងពីរមានមហាសមុទ្រ ប៉ាស៊ីភិច និង មហាសមុទ្រអាតឡង់ទិច ។ ដោយសារតែប្រទេសកូឡុំប៊ីជាប្រទេសដែលធំ និង មានភ្នំជាច្រើន ហើយប្រឡានយន្ដហោះមានសារៈសំខាន់ណាស់សំរាប់ប្រទេសនេះ។ មានតំបន់មួយចំនួនដូចជាអាម៉ាស៊ួនហ្វរែស",
"question": "យ៉ាងណាផ្លូវជាធម៌មួយចំនួនដែលប្រទេសកូឡុំប៊ីមាន?",
"answer": "ប្រទេសកូឡុំប៊ីមានផ្លូវច្រើនមានមហាសមុទ្រទាំងពីរ ជាធម៌មួយគឺ មហាសមុទ្រ ប៉ាស៊ីភិច និង មហាសមុទ្រអាតឡង់ទិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្រុកអូជុំមានសេដ្ឋកិច្ចមិនសូវមានភាពរីកចំរើនប៉ុន្មានទេព្រោះប្រជាជនភាគច្រើនសុទ្ធតែជាកសិករ និងខ្វះអ្នកចេះដឹង ដូចនេះធ្វើអោយមានភាពការរីកចំរើនយឹត ដោយសារតែប្រជាជនមិនសូវយល់ដឹងពីរបៀបនៃការផ្លាស់ប្តូរនូវការរស់នៅ ហើយឯការរស់នៅប្រកប់មុខរបបវិញគឺកសិករ និយមដំា ដំណាំឧស្សហកម្មផងដែរដូចជា ចន្ទី កៅស៊ូ ល្ងរ ឯដំណាំកសិកម្មវិញនោះគឺ ស្រូវ សណ្តែក ពោត ដំឡូងគ្រប់ប្រភេទ សណ្តែកដី ត្រសក់ អំពៅ ខ្នុរ និងប្រភេទបន្លែផ្សេងៗ -ល-។ចំពោះអ្នកអាជិវករវិញប្រកបមុខរបរលក់ដូរ ដូចជាបើអាជិវកម្ម បើតូបលក់អីវ៉ាន់ផ្សេងៗដូចជា តូបកាហ្វេ ជាងម៉ូតូ ជាងទូរស័ព្ទ តូបអីវ៉ានចាបភួយ។ចំពោះអ្នកធ្វើការវិញគឺបានចូលបំរើការងារក្នុង ជួររាជរដ្ឋាភិបាលរាជការ និងអង្កការ ក្រុមហ៊ុនផ្សេងផងដែរ។",
"question": "តើស្រុកអូជុំមានសេដ្ឋកិច្ចមិនសូវមានភាពរីកចំរើនប៉ុន្មានទេ?",
"answer": "ព្រោះប្រជាជនភាគច្រើនសុទ្ធតែជាកសិករ និងខ្វះអ្នកចេះដឹង",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានតែភោគៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចនាំឱ្យបានកម្មសិទ្ធិ ។ រដ្ឋក៏អាចផ្ដល់កម្មសិទ្ធិ នៃទ្រព្យអចលនវត្ថុ ដែលជារបស់រដ្ឋក្នុងព្រំដែនជាក់លាក់ ដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់នេះដល់រូបវន្តបុគ្គល ឬ នីតិបុគ្គល ដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ ។ រាល់ការផ្ទេរ ឬ ផ្លាស់ប្ដូរសិទ្ធិ នៃកម្មសិទ្ធិត្រូវធ្វើឡើងតាមវិធាន នៃនីតិរួម នៃការលក់ ការបន្តមរតក ការដូរ ឬ ប្រទានកម្ម ឬ តាមសេចក្ដីសំរេចរបស់តុលាការ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលរដ្ឋផ្ដល់កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យអចលនវត្ថុ?",
"answer": "រដ្ឋក៏អាចផ្ដល់កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យអចលនវត្ថុ ដែលជារបស់រដ្ឋក្នុងព្រំដែនជាក់លាក់ ដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់នេះដល់រូបវន្តបុគ្គល ឬ នីតិបុគ្គល ដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅយុគថ្មរំលីងគេដឹងថាមនុស្សចូលចិត្តរស់នៅក្នុងរូងភ្នំ (ភ្នំក្បាលរមាស-ភ្នំទាកទ្រាំង) រឺ លើខ្ពង់រាប (មនុស្សសម័យមេមត់)។ ក្រោយមកទៀតក៏មករស់នៅខាងជើងបឹងទន្លេសាប (សំរោងសែន-អន្លង់ផ្ដៅ) រឺ ខាងជើងបន្តិចទៀត (ម្លូព្រៃ)។ មនុស្សទាំងនេះសង់ខ្ទមពីឈើផុតដីដើម្បីចៀសសត្វសាហាវ និង ទឹកជំនន់។ ឈើដែលគេសង់ផ្ទះបានមកពីយកពូថៅថ្មធំៗកាប់។ ស្ថានីយ៍ជាច្រើនគេរកឃើញសំណល់ផ្ទះបាយដូចជា ខ្ចៅ ឆ្អឹងសត្វ ឆ្អឹងត្រី អំបែងក្អមឆ្នាំង។ល។ ប្រដាប់ប្រើប្រាស់វិញមាន ក្អម ចាន ឆ្នាំង ពូថៅថ្ម ប្រដាប់សំរាប់ដំស្បែកសត្វ។",
"question": "មនុស្សចូលចិត្តរស់នៅជាប់ដល់ឈើដែលមានគោលដៅអ្វីខ្លះ?",
"answer": "មនុស្សទាំងនេះសង់ខ្ទមពីឈើផុតដីដើម្បីចៀសសត្វសាហាវ និងទឹកជំនន់ ហើយ ឈើដែលគេសង់ផ្ទះបានមកពីយកពូថៅថ្មធំៗកាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីបុណ្យអុំទូក មានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ដោយថ្ងៃទី១ ជាថ្ងៃបើកកិច្ចប្រណាំងទូក ស្ថាប័នព្រះមហាក្ស័ត្រ ត្រូវរៀបចំទូកព្រះទីនាំងនឹមរាជ្យ ចំនួន២ ដាក់ឲ្យទន្ទឹមគ្នា ដើម្បីធ្វើជាទីព្រ័ត ដោយកំណត់យកម៉ោង ១១:០០ នាទីព្រឹក ជាកិច្ចចាប់ផ្ដើមប្រណាំងទូក ដែលមានទូកប្រណាំងរាប់រយ មកពី២៥ ខេត្តក្រុង ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា មកប្រណាំងប្រជែងដើម្បីទទួលបានជ័យលាភីនេះ លុះក្រោយពេលដែលកម្មវិធីប្រណាំងទូកប្រព្រឹត្តទៅដល់បញ្ចប់នាពេលល្ងាច គេមានការបណ្ដែតប្រទីបធំៗនៅម៉ោង ៦:០០ នាទីល្ងាច ដែលមានប្រទីបតំណាងឲ្យស្ថាប័នជាតិ ទាំង ៣០ ចូលរួម ដើម្បីបួងសួងសុំសេចក្ដីសុខពី \"ព្រះម៉ែគង្គា\" (អង់គ្លេស: Goddess Ganga) និង សូមពរជ័យពីពពួកនាគ និង ថ្ងៃទី២ ក្រោយបញ្ចប់ការបណ្ដែតប្រទីប វេលាម៉ោង ៩:០០ នាទីយប់គេមានរៀបចំកិច្ចពិធី អកអំបុក រហូតដល់ វេលាម៉ោង ១២:០០ រំលងអាធ្រាត្រ ជាកិច្ចសំពះព្រះខែ ពលរដ្ឋជាច្រើនរយនាក់ និងដើរជាមួយនិងចង្កៀងគោមចំរុះពណ៌របស់ពួកគេ ដើម្បីបង្អួតគ្នា ក្រោមពន្លឺព្រះច័ន្ទពេញវង់ដ៏ស្រស់ស្អាត ថ្ងៃទី៣ ចុងក្រោយ ពិធីប្រណាំងទូកនិងបញ្ចប់នៅម៉ោង ៥:០០ នាទីល្ងាច ជាមួយនិងកិច្ចពិធីកាត់ខ្សែរព្រ័ត្យ ទូកប្រណាំងទាំងអស់ និងត្រូវយកមកដង្ហែរឡើងវិញដើម្បីកាត់ខ្សែរព្រ័ត្យ បិទបញ្ចប់ពិធីបុណ្យអុំទូក ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពិធីបុណ្យអុំទូក ដែលមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ និងមានការរៀបចំទូកព្រះទីនាំងនឹមរាជ្យ ដើម្បីធ្វើជាទីព្រ័ត មានការបណ្ដែតប្រទីប និងការបណ្ដាលសេចក្ដីសុខ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លេនីនកើតនៅក្រុងស៊ីមបៀរស្ក (ក្រោយមកត្រូវបានប្ដូរជា អ៊ូលីយ៉ាណូវស្ក) ចក្រភពរុស្ស៊ី ។ លេនីន ជាកូនប្រុសរបស់លោក អ៊ីលីយ៉ា នីកូឡាវិច អ៊ូលីយ៉ាណូវ និងអ្នកស្រី ម៉ារីយ៉ា អាឡិចសង់ដ្រូវណា អ៊ូលីយ៉ាណូវ៉ា។ ឪពុករបស់គាត់គឺជាមន្ត្រីរាជការរុស្ស៊ីដ៏ជោគជ័យម្នាក់នៅក្នុងវិស័យអប់រំសាធារណៈ ដែលប្រាថ្នាចង់បានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងជាអ្នកគាំទ្រស្ដេចត្សារ។ គ្រួសាររបស់លេនីន គឺជាគ្រួសារចម្រុះជាតិសាសន៍ (កូនកាត់) ដែលជាប់ពូជពង្សរវាង រុស្ស៊ី (Russia), ម៉ដូវី (Mordovian), កាលមីក (Kalmyk), ជ្វីស (Jewish), វ៉ុលហ្កាន-អាល្លឺម៉ង់ (Volgan German), និងស៊ុយអ៊ែត (Swedish) និងអាចមានជាប់ជាតិសាសន៍ដទៃផ្សេងទៀត បើតាមលោក Dmitri Volkogonov ។ លេនីន បានចូលជាសមាជិកវិហារអថូដុករុស្ស៊ី តែក្រោយមក គាត់បានយកតម្រាបតាមបងប្រុសច្បងរបស់គាត់ អាឡិចសង់ឌ័រ ដោយប្រកាសថា ឈប់ជឿលើព្រះទៀតហើយ។ គាត់បាននិយាយប្រាប់គេឯងថា ពេលដែលគាត់សម្រេចថាគ្មានព្រះអ្វីទៀតទេ គាត់ក៏ដោះសញ្ញាខ្វែងរបស់ព្រះចេញពីក ស្ដោះទឹកមាត់ដាក់ ហើយគ្រវែងចោលបាត់ទៅ។",
"question": "លេនីនមានជើងធនាគារដែលជាតិសាសន៍អ្វីខ្លីបំផុត?",
"answer": "ជើងធនាគារដែលជាតិសាសន៍នៅក្នុងគ្រួសារលេនីនគឺជាប់ពូជពង្សរវាង រុស្ស៊ី, ម៉ដូវី, កាលមីក, ជ្វីស, វ៉ុលហ្កាន-អាល្លឺម៉ង់, និងស៊ុយអ៊ែត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គចន្ទ មានព្រឹត្តិការណ៍មួយកើតឡើងក្នុងខេត្តកំពង់ចាម។ យួនឈ្មោះឧត្ដមសេនីយអុងតាគុនបានបញ្ជាឲ្យអង្គចន្ទកាប់ឈើហ៊ុបល្អៗ នៅភ្នំហាន់ជ័យ ដើម្បីយកទៅស្រុកយួន។ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរត្រូវជាប់កំណែនទាំងមនុស្ស ទាំងសត្វដើម្បីយកទៅកាប់ឈើ ចាំងឈើ និងដឹងជញ្ជូន។ យួនបានប្រើខ្មែរដោយវាយវាត់នឹងរំពាត់ បង្ខំឲ្យធ្វើការតាំងពីព្រលឹមទល់ព្រលប់ ទាំងមនុស្សទាំងសត្វអស់រយៈពេលពី ៥ ទៅ ៦ ខែ រហូតងាប់សត្វពាហនៈអស់។ ចំណែកឯមនុស្សវិញ អ្នកខ្លះក៏ស្លាប់ដោយជំងឺគ្រុនចាញ់ និងរាករូស អ្នកខ្លះត្រូវឈឺបាក់កម្លាំង ដោយសារការងារធ្ងន់ធ្ងរពេក។ នៅចំពោះមុខទារុណកម្មនេះ គេពុំឃើញមានស្ដេច ឬមន្ត្រីណាហ៊ានបញ្ចេញប្រតិកម្មអ្វីឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គចន្ទ មានព្រឹត្តិការណ៍មួយកើតឡើងក្នុងខេត្តកំពង់ចាម?",
"answer": "យួនឈ្មោះឧត្ដមសេនីយអុងតាគុនបានបញ្ជាឲ្យអង្គចន្ទកាប់ឈើហ៊ុបល្អៗ នៅភ្នំហាន់ជ័យ ដើម្បីយកទៅស្រុកយួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការភ្ជាប់ពាក្យជាបែបបទដែលកើតចេញពីដំណាក់ស្វែងយល់ចិត្ត និងជាសកម្មភាពនៃការប្ដេជ្ញាចិត្ត ក្នុងនោះស្រី និងប្រុសយល់ព្រមរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្នា បន្ទាប់ពីអភិវឌ្ឍន៍ទំនាក់ទំនងរវាងបុគ្គលនិងបុគ្គលបានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ សកម្មភាពនេះ ត្រូវបានមិត្តទទួលដឹងឮ បន្ថែមលើនេះទៅទៀត មានការបំពាក់ចិញ្ចៀនភ្ជាប់ពាក្យរបស់សាមីខ្លួនទាំងពីរនៅក្នុងពិធីទៀតផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការភ្ជាប់ពាក្យជាបែបបទដែលកើតចេញពីដំណាក់ស្វែងយល់ចិត្ត និងជាសកម្មភាពនៃការប្ដេជ្ញាចិត្ត ដែលមានការបំពាក់ចិញ្ចៀនភ្ជាប់ពាក្យរបស់សាមីខ្លួនទាំងពីរនៅក្នុងពិធីទៀតផង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទនរាយជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរដែលត្រូវបានស្ថាបនាឡើងក្នុងពេលជាមួយនឹងប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ក្នុងសតវត្សទី៧។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិក្រឡាពាល ឃុំព្រីងធំ ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ចំងាយប្រហែល៣២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនរាយណ៍ ជាប្រាសាទដែលបានសាងសង់ឡើងក្នុងសតវត្សទី៧ ។ ប្រាសាទនេះមានប្រាសាទចំនួនបីស្ថិតក្នុងបរិវេណតែមួយ ។ ប្រាសាទទី១ មានកំពែងពីរជាន់ ដែលមានបណ្ដោយ ១០០ម និងទទឹង ៥០ម សាងសង់ឡើងដោយថ្មបាយក្រៀម ដោយនៅក្នុងនោះមានប្រាសាទប្រាំត្រូវបានកសាងឡើងអំពីថ្មភក់ ថ្មបាយក្រៀម និងឥដ្ឋ ។ ប្រាសាទទី២ និងទី៣ មានតម្កល់រូបព្រះនរាយណ៍ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទនរាយ ដែលជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរ បានសាងសង់ឡើងក្នុងសតវត្សទី៧ នៅក្នុងភូមិក្រឡាពាល ឃុំព្រីងធំ ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះនាង យសោធរា (កនិដ្ឋាព្រះទេវទត្ត) ជាបុត្រីព្រះបាទ សុប្បពុទ្ធ នៃកោលិយវង្ស (Koliya) និង ព្រះនាងបមិត្តា នៃសាក្យវង្ស ដែលជាកនិដ្ឋា (ប្អូន) របស់ព្រះបាទ សុទ្ធោទនៈ នៃសាក្យ ឬ សក្កវង្ស (Shākya, Sokyā, Sakka, ឬ Sākiyā) ។ ពេលចម្រើនវ័យ ព្រះជន្មបាន ១៦ វស្សា ព្រះនាង យសោធរា បានរៀបអភិសេកជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះអង្គ សិទ្ធត្ថ គោតម (ជាបងប្អូនជីដូនមួយ និង មានអាយុស្មើគ្នា) ដែលជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ សុទ្ធោទនមហារាជ ។ កាលព្រះនាងមានព្រះជន្ម ២៩ ព្រះវស្សា ព្រះនាងបានប្រសូត្របុត្រាមួយព្រះអង្គ ដែលត្រូវបានដាក់ព្រះនាមថា រាហុលកុមារ។ ក្នុងថ្ងៃដែលព្រះនាងប្រសូត្របុត្រនោះ ព្រះអង្គ សិទ្ធត្ថ ក៏បានយាងចេញពីព្រះនគរ កបិលពស្តុ ដើម្បីសាងផ្នួស ។ ក្រោយពីបានឮដំណឹងថា ព្រះអង្គ សិទ្ធត្ថ ទ្រង់ចាកចេញពីព្រះនគរ ចាកចេញពីការសោយសុខនៅក្នុងព្រះរាជវាំង ព្រះនាងក៏សម្រេចចិត្តធ្វើតាមព្រះអង្គ ដោយមិនពាក់គ្រឿងអលង្ការ ស្លៀកសំពត់កាសាវពស្រ្ត (ស្បង់) ផ្ទុំផ្ទាល់នឹងកម្រាល សោយអាហារតែមួយពេល ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ដែលជាបុត្ររបស់ស្តេចនៅនគរដទៃៗ បានសុំដណ្តឹងព្រះនាងជាមហេសី តែព្រះនាងបានបដិសេធ ។",
"question": "តើព្រះនាងយសោធរាដែលជាបុត្រីព្រះបាទសុប្បពុទ្ធមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ព្រះនាងបមិត្តា",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីដើមឡើយស្រុកកំពង់ត្រាច គ្រានតែជាស្រុកមួយដែលមានភ្នំ ៣ ទៅ ៤កន្លែង តែផ្លូវនៅជុំវិញភូមិ ហើយទាំងស្រុកផងដែរគឹពុំមានផ្លូវដូចបច្ចប្បន្ននោះទេ គឹលំបាក់ណាស់ក្នងការធ្វើដំណើរហើយនៅក្នុងស្រុក ហើយជាស្រុកដែលនៅេះជាប់និងព្រំប្រទល់វៀតំណាម ហើយប្រជាជនទាំងអសស់នៅក្នងភូមិប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ និងធ្វើកសិកម្ម។ការប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ ក៏មិនមានវិធីសាស្រ្តនិងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ ដំណាំ្រស្រូវ ។ ឯការចិញ្ចឹមសត្វវិញក៏មិនមានជំនាញក្នុងការចិញ្ចឹមបានដិតដល់ដូចសព្វថ្ងៃដែរ ចំនែកផ្លូវវិញគឺ ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ គឺមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ កាលពីមុនផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរប្រជាពលរដ្ធមានភាពលំបាកច្រើន។",
"question": "យ៉ាងណាផ្លូវនៅជុំវិញស្រុកកំពង់ត្រាចមានជំនាញក្នុងការអភិវឌ្ឍន៏?",
"answer": "កាលពីមុន ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ មិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ ហើយមានភាពលំបាកច្រើនជាធនាគារក្នុងការដាំដុះដំណាំរស្រូវ និងការចិញ្ចឹមសត្វវិញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសភាគច្រើនជួបការលំបាកក្នុងការបំពេញតាមត្រូវការរបស់ EMU ។ វិធានការណ៍ ដែលកាត់បន្ថយអតិផរណា និងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ បានបង្កឲ្យមានអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើកាន់តែច្រើនឡើងជាបន្ទុកបន្ថែមពីលើបញ្ហាការយកពន្ធខ្ពស់ ដែលកើតមានឡើងដោយសារការព្យាយាមគ្រប់គ្រងបំបាត់ឱនភាពថវិការបស់រដ្ឋាភិបាល។ ផលវិបាកទាំងនេះបណ្ដាលឲ្យមានបញ្ហាធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រទេសទាំងអស់កំពុងរងគ្រោះ។",
"question": "តើវិធានការណ៍ដែលកាត់បន្ថយអតិផរណា និងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ បានបង្កឲ្យមានអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើកាន់តែច្រើនឡើងជាបន្ទុកបន្ថែមពីលើអ្វី?",
"answer": "បញ្ហាការយកពន្ធខ្ពស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះបរមពោធិសត្វមានព្រះបន្ទូលថា សាធុ សាធុ សាធុ មទ្រីអើយ ពាក្យនាងពិរោះណាស់ មទ្រីអើយ ថាបើបង មិនត្រេកអរ នឹងទាននោះ ម្តេចឡើយ ក៏នឹងកើតមានអស្ចារ្យ កក្រើកញាប់ញ័រ ទាំងក្រឡាប្រឹថពី នាកាលបងឲ្យកូន ទៅជាទានពីថ្ងៃម្សិលមិញនោះឯង ។",
"question": "យ៉ាងណាមានជំនាញក្នុងព្រះបរមពោធិសត្វ?",
"answer": "មានជំនាញពីពាក្យនាងពិរោះណាស់ មទ្រីអើយ ថាបើបង មិនត្រេកអរ នឹងទាននោះ ម្តេចឡើយ ក៏នឹងកើតមានអស្ចារ្យ កក្រើកញាប់ញ័រ ទាំងក្រឡាប្រឹថពី នាកាលបងឲ្យកូន ទៅជាទានពីថ្ងៃម្សិលមិញនោះឯង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "យោងតាមវចនានុក្រម របស់សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត បោះពុម្ពផ្សាយជាផ្លូវការណ៍ ឆ្នាំ ១៩៩៣ ពាក្យ ប្រទីប ( ន. ) ( សំ., បា. ) (បទីប) គោម, ចង្កៀង ។ ខ្មែរយើងហៅតែចង្កៀងតូចៗដែលឥតកែវលំផូង : អុជប្រទីប, ពន្លឺប្រទីបប្លុងៗ ។ ប្រដាប់ធ្វើជាគ្រោង ឬជារូបផ្សេងៗ ដាក់លើទូកលាតឬលើក្បូន អុជបំភ្លឺព្រោងព្រាតបណ្ដែតលើទឹក : បណ្ដែតប្រទីប ។",
"question": "តើខ្មែរយើងហៅតែចង្កៀងតូចដែលឥតកែវលំផូងជាអ្វី?",
"answer": "អុជប្រទីប",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាអាកាសធាតុមូសុងតំបន់ក្ដៅ ឆ្នេរសមុទ្រផ្នែកខាងកើតបើកស្រឡះទទួលរបបខ្យល់មូសុងឥសានដែលបក់មកពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ធ្វើឱ្យមានរបបខ្យល់មូសុងនិងព្យុះខ្យល់គួចតំបន់ក្ដៅ ទើបមានភ្លៀងធ្លាក់ជោគជាំក្នុងរដូវរងារ អាចដាំស្រូវបាន ២ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ (ភ្លៀងធ្លាក់ពេញមួយឆ្នាំ បានទទួលរបបខ្យល់មូសុងឥសាន)។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអាកាសធាតុមូសុងតំបន់ក្ដៅ?",
"answer": "ជារបបខ្យល់មូសុងឥសានដែលបក់មកពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលទឹកជាអាកាសធាតុមូសុងតំបន់ក្ដៅនៅជាង២ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ",
"type": "explain"
},
{
"context": "វាពន្យល់បកស្រាយ អំពី អត្ថបទ ពត៌មាននានា នៅក្នុងឯកសារ។ HTML ជាភាសាគំរូ និង ជាភាសាមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ ដែលត្រូវបានគេ ប្រើប្រាស់យ៉ាង ទូលំទូលាយ ដើម្បីពណ៍នា អំពី គេហទំព័រ និង នៅតែ ត្រូវបាន គេប្រើប្រាស់ សំរាប់ អន្តរភាសា នៅក្នុង គេហទំព័រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពី HTML ជាភាសាគំរូ និង ជាភាសាមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីពណ៌នាអំពីគេហទំព័រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កោះជ្វាជាកោះដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅឥណ្ឌូនេស៊ី(ប្រមាណ៦២%នៃប្រជាជនសរុប) និងជាកោះដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។ វាមានប្រជាជនរស់នៅជាង១៣០លាននាក់ និងមានដង់ស៊ីតេប្រជាជន ១០២៦នាក់/គ.ម២។ ប្រហែល៤៥%នៃប្រជាជនឥណ្ឌូនេស៊ីជាជនជាតិជ្វា។",
"question": "តើកោះដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោកមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "កោះជ្វាជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្តល់ដំនឹងដល់អ្នកប្តឹងជំទាស់ថា សាម៉ីខ្លួន រឺ តំនាង មានសិទ្ធិធ្វើការប្តឹងតវ៉ាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរទៅគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ក្នុងរយពេលយ៉ាងប្រាំ (៥)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលសេចក្តីជូនដំនឹងស្តីពីការបដិសេធនោះ ។",
"question": "អ្នកប្តឹងជំទាស់សាម៉ីខ្លួន រឺ តំនាង ត្រូវប្រើពេលប៉ុន្មានដើម្បីគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត?",
"answer": "ប្រើពេលយ៉ាងប្រាំ (៥)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលសេចក្តីជូនដំនឹង",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះម្ចាស់វិមានចេញផុតទៅក្រៅភ្លាម ប្រពន្ធកំបិប្រាប់បំរើអោយបិទទ្វារវិមានមួយរំពេច។ មួយសន្ទុះក្រោយមកម្ចាស់វិមានដឹងថាខ្លួនមិនមែននៅក្នុងសួនទេ។ គេក៏ដើរទៅកាន់ទ្វារវិមាន តែងឿងឆ្លល់ជាខ្លាំងដោយឃើញទ្វារបិទជិតបើកអោយអញចូល! អោយអញចូល! គេស្រែកហៅ តែគ្មាននរណាឆ្លើយតបវិញសោះ។ នៅក្នុងវិមាន កំបិ និងប្រពន្ធដ៏ឈ្លា",
"question": "តើមានអ្នកណាដែលចូលទៅទ្វារវិមានទេ?",
"answer": "គ្មាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង រដូវវស្សាមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង រដូវប្រាំងមានពពកច្រើនផ្នែកហើយក្តៅពេញមួយឆ្នាំ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃឆ្នាំ សីតុណ្ហភាពជាធម្មតាប្រែប្រួលពី ២០°C (៦៧°F) ដល់ ៣៨ °C (១០០°F) ហើយកម្រទាបជាង ១៦°C (៦១°F) ឬលើសពី ៤០°C (១០៥°F)។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាសារសម្រាប់សីតុណ្ហភាពដែលជាធម្មតាប្រែប្រួលក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង?",
"answer": "កម្រទាបជាង ១៦°C (៦១°F) ឬលើសពី ៤០°C (១០៥°F)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អូរតែលសុខា គឺជាឈ្មោះរបស់សណ្ឋារគារមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ដែលសាងសង់ឡើងនៅជាប់តាមបណ្ដោយឆ្នេរសមុទ្រសុខា មនុស្សភាគច្រើននិយមហៅថាឆ្នេរសុខា ។ ឆ្នេរសមុទ្រសុខាគឺជាឆ្នេរសមុទ្រឯកជនមួដែលមានប្រវែង 1,5km ដែលទិសខាងកើតជាប់នឹងឆ្នេរអូរឈើទាលហើយលាតសន្ធឹងយ៉ាងវែងទៅទិសខាងលិចជាប់នឹងឆ្នេរសមុទ្រឯករាជ្យ ឆ្នេរអូរតែលប្រាំពីរជាន់ ។ សំរាប់នៅក្នុងសណ្ឋាគារសុខាគឺមានកន្លែងកំសាន្តល្អៗជាច្រើន នៅទីនោះភ្ញៀវទេសចរណ៏អាចស្នាក់នៅលេងកំសាន្តនៅក្នុងសណ្ឋាគារបាន ។ ចំពោះអ្នកដែលត្រូវការកន្លែងស្រស់ត្រកាលសំរាប់រៀបអាពាហ៏ពិពាហ៏អាចជួលដោយបង់ថ្លៃ ។ នៅទីនោះមានបំរើសេវាកម្មល្អៗ ជាច្រើនយ៉ាងរហ័សទាន់ចិត្ត ប្រសិនបើអ្នកមិនមានកន្លែងសំរាប់រៀបចំពិធីរៀបមង្គលការ អ្នកអាច ទៅតំនាក់ទំនងតាមសេចក្ដីតំរូវការ នៅក្នុងសណ្ឋារគារសុខា ។",
"question": "តើសណ្ឋារគារសុខាឈ្មោះអ្វីជាធម្មជាតិមួយនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ?",
"answer": "អូរតែល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទំនាក់ទំនងរវាងជប៉ុននិងអាមេរិកបានធ្លាក់ចុះដុនដាបយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីជប៉ុនបានបង្កើតឧប្បត្តិហេតុក្លែងក្លាយមួយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣១ ដើម្បីជាលេសចូលឈ្លានពានប្រទេសចិនបូករួមទាំងការបាញ់ពន្លិចនាវាចម្បាំងធុនតូចមួយគ្រឿងរបស់អាមេរិកដោយជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ១៩៣៧ និងព្រឹត្តិការណ៍សម្លាប់រង្គាលនៅទីក្រុងណានជិងនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៣៧–៣៨។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៩ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសប្រាប់ជប៉ុនថាខ្លួននឹងមិនបន្តធ្វើវឌ្ឍកម្មសន្ធិសញ្ញាពាណិជ្ជកម្មតទៀតឡើយហើយសាធារណជនអាមេរិកាំងក៏បាននាំគ្នាងើបប្រឆាំងនឹងវិសាលភាពឥទ្ធិពលនិងទឹកដីរបស់ជប៉ុនជាបណ្តើរៗដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចគ្នាទៅវិញទៅមក ការបង្កើតច្បាប់កំណត់ផលិតផលនាំចេញទៅប្រទេសជប៉ុន (រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានហាមឃាត់ការនាំចេញនូវសារធាតុគីមី រ៉ែ និងគ្រឿងយោធាក្នុងគោលបំណង់ពង្រឹងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចចំពោះជប៉ុន)។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៩ ជប៉ុនបានបើកការវាយប្រហារដំបូងរបស់ខ្លួនមកលើទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយរបស់ចិនឈ្មោះឆាងសាប៉ុន្តែបានទទួលបរាជ័យនៅអំឡុងខែកញ្ញា។ ត្រឹមឆ្នាំ១៩៤០ សង្គ្រាមរវាងចិននិងជប៉ុនបានឈានចូលដល់ស្ថានភាពជាប់គាំង (ពោលគឺគ្មានអ្នកឈ្នះគ្មានអ្នកចាញ់)។ ដើម្បីបង្កើនសម្ពាធបន្ថែមលើប្រទេសចិន ជប៉ុនបានកាត់ផ្តាច់ផ្លូវជំនួញនិងផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ហើយដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សង្គ្រាមជាមួយលោកខាងលិចនាពេលខាងមុខនេះ ជប៉ុនបានលើកទ័ពចូលឈ្លានពានឥណ្ឌូចិនហើយបានកាន់កាប់តំបន់ភាគខាងជើងនៃឧបទ្វីបនេះក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤០។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានកាត់ផ្តាច់ផ្លូវជំនួញនិងផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ជប៉ុននៅក្នុងឆ្នាំ២០៣៩?",
"answer": "ជប៉ុនបានកាត់ផ្តាច់ផ្លូវជំនួញនិងផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សង្គ្រាមជាមួយលោកខាងលិចនាពេលខាងមុខនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ធ្លាប់ជាអតីតរាជធានីសម្ភុបុរៈកំឡុងសម័យចេនឡាដែលរាជធានីនោះមានទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកសំបូរ។ ខេត្តក្រចេះក៏បាន បន្សល់នូវប្រាសាទបុរាណមួយចំនួនដែលបានកសាងឡើងនៅសតវត្សទី៨ ផងដែរ ដូចជា ប្រាសាទនាងពៅ ស្ថិតនៅឃុំសំបុក ប្រាសាទព្រះធាតុខ្វាន់ពីរ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកក្រចេះ ប្រាសាទទួល ត្រពាំងថ្ម ស្ថិតនៅស្រុកសំបូរនៅខាងកើត ប្រាសាទប្រាំ ប្រាសាទកោះគ្រីង ដែលមានរូបទេវៈដ៏ល្អវិចិត្រៗជាច្រើន សាលបុរាណៗ ព្រះវិហារសសរមួយរយដែលបានកសាងនៅសតវត្សទី១៦ វត្តនេះមានជាប់ទាក់ទងនឹងរឿងព្រេងខ្មែរ រឿងក្រពើនេនធន ផ្ទះបុរាណៗរបស់ខ្មែរ អគាររចនាបថបារាំង និងប្រាសាទជាច្រើនទៀត ដែលគេមិន អាចស្គាល់់ឈ្មោះ ព្រោះបានបែកបាក់អស់ហើយ ក្រៅពីប្រាសាទមានផ្ទាំងសិលាចារឹកដែលជា ស្នាដៃរបស់បុព្វបុរសខែ្មរ មាននៅសេសសល់រហូតដល់សព្វថៃ្ង ទាំងអស់នេះសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថាខេត្តក្រចេះពិតជា មានសម្បត្តិវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្រ្ត សម្រាប់អ្នកសិក្សា ស្រាវជ្រាវជាតិ និង អន្តរជាតិ ដើម្បីសែ្វងយល់បានកាន់តែច្រើន។",
"question": "តើខេត្តក្រចេះមានប្រាសាទប៉ុន្មានប្រាសាទមានរូបទេវៈល្អវិចិត្រៗជាច្រើន?",
"answer": "ប្រាសាទប្រាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពង់ធំក៏ជាផ្នែកមួយដ៏ធំបំផុតចំពោះ ផលិផល គ្រាប់ស្វាយចន្ទី នៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយផ្ទៃដីដាំដុះនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០០៤ ប្រមាណ ៦ ៣៧១ ហិកតា។[Ministry of Agriculture, Forestry & Fisheries, The Fruit Crops: Agricultural Statistics, 2003-04, Phnom Penh, 2004.] នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានផ្សារតាមឃុំ ស្រុក ជាច្រើនដែលជាកន្លែងចែកចាយផលិតផលនានា រួមមានឈ្មោះផ្សារដូចតទៅ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកំពង់ធំ ដែលជាផ្នែកមួយដ៏ធំបំផុតចំពោះផលិផល គ្រាប់ស្វាយចន្ទី នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយផ្ទៃដីដែលដាក់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០០៤ ប្រមាណ ៦ ៣៧១ ហិកតា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកមានកំរិតជាតិប្រៃជាមធ្យម ខ្ពស់ជាងគេក្នុងចំនោមហាសមុទ្រទាំង៤។ កំរិតភាពប្រៃនៅផ្ទៃទឹកខាងលើប្រែប្រួលពី ៣.៣% ទៅ ៣.៧%។ កំរិតភាពប្រៃប្រែប្រួលតាមរយៈទទឹងនិងរដូវ។ តំលៃនៃកំរិតភាពប្រៃលើផ្ទៃទឹកខាងលើរងឥទ្ធិពលពី រំហួត កំនរអាកាស កំរិតទឹកហូរចូលពីទន្លេ និង ការរលាយទឹកកកសមុទ្រ។ កំរិតជាតិប្រៃទាបជាងគេគឺនៅតំបន់ខាងជើងអេក្វាទ័រ(ដោយមានទឹកភ្លៀងត្រូពិចធ្លាក់ច្រើន) ។ កំរិតជាតិប្រៃខ្ពស់ជាងគេមាននៅរយៈទទឹងទី ២៥០ ខាងជើងនិងខាងត្បូងអេក្វាទ័រ គឺនៅតំបន់អនុត្រូពិចដែលមានភ្លៀងធ្លាក់តិចនិងមានរំហួតខ្លាំង។",
"question": "តើមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកមានកំរិតជាតិប្រៃប្រែប្រួលជាមធ្យមជាងគេនៅក្នុងចំនោមហាសមុទ្រទាំង៤មុខទៀត?",
"answer": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឫស្សីកែវ គឺជាខណ្ឌមួយនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ ខណ្ឌនេះមានប្រកបដោយជាយក្រុងខាងជើង និង ពាយព្យនៃទីក្រុងធំភ្នំពេញ ដែលលាតសន្ធឹងចាប់ពីខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យនៅខាងលិច ទៅទល់នឹងទន្លេសាបនៅខាងកើត។ ខណ្ឌនេះគ្របដណ្ដប់ផ្ទៃដី៦៣ ៩៤៨ ២៥៥គម២។ តាមរយៈជំរឿនកម្ពុជា១៩៩៨ វាមានប្រជាជន១៨០ ០៧៦នាក់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខណ្ឌមួយនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានប្រកបដោយជាយក្រុងខាងជើង និង ពាយព្យនៃទីក្រុងធំភ្នំពេញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលណោះមានការរៀបចំពិធីមួយហៅថាជាការកោរសក់កូនស្តេច ដែលពាក្យរាជស័ព្ទ ហៅថា ពិធីចម្រើន ព្រះកេស ព្រះរាជឱរស។ ក្នុងគ្រានោះដែរ ក៏មានពួកព្រាហ្មណ៍ ជាគ្រូអាចារ្យសំខាន់ៗ បានជូនពរសព្ទ សាធុការពរជ័យដល់ព្រះរាជ ឱរសនោះ។ ប៉ុន្តែគេបានធ្វើការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះព្រាហ្មណ៍ចុងក្រោយដែលបានជូនពរជ័យ ដល់ព្រះរាជ ឱរសថា សូមឲ្យខ្លាំងដូចស្រមោច ឲ្យពូកែដូចខ្មោច និងមានចិត្តមុតដូចស្រី។ គ្រានោះដែរ មជ្ឈដ្ឋានភ្ញៀវចូលរួមទាំងអស់និង ព្រះមហាក្សត្រផងដែរ បានឆ្ងល់ទៅនឹងខ្លឹមសារនៃពរជ័យនោះហើយសេ្តចក៏បានឲ្យព្រាហ្មណ៍នោះធ្វើការពន្យល់ដើម្បីឲ្យអស់សង្ស័យ។ ព្រាហ្មណ៍នោះបានបកស្រាយដូចតទៅៈ",
"question": "តើពួកព្រាហ្មណ៍ចុងក្រោយដែលបានជូនពរជ័យជ្រូកជាមួយព្រះរាជឱរសមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "សូមឲ្យខ្លាំងដូចស្រមោច ឲ្យពូកែដូចខ្មោច និងមានចិត្តមុតដូចស្រី",
"type": "extract"
},
{
"context": "(/juːtuːb/យូធូប ឬ /juːtjuːb/យូជូប) គឺជាវិបសាយសំរាប់មើលវីដេអូដោយឥតគិតថ្លៃ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់អាច បញ្ចូលវីដេអូ និង ចែករំលែកដោយបង្ហាញទៅវែបសាយផ្សេងៗទៀតបាន។ យូធូប មានទីតាំងនៅ សាន់ប៊ូណូ(San Bruno) កាលីហ្វញ៉ា (California) ហើយក្រុមហ៊ុននេះប្រើប្រាស់កម្មវិធី អាដ៊ប ផ្លាស់វីដេអូ (adob flash video) និង អេចធីអឹមអិល៥ (html 5) ដើម្បីបង្ហាញឡើង និង ធ្វើបម្លាស់ប្ដូរបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីបម្រើដល់អ្នកប្រើប្រាស់ងាសស្រួលរក និង បង្កើតចំណងជើងនៃ វីដេអូរបស់ពួកគេដូចជា៖ ខ្សែភាពយន្ដ វីដេអូខ្លីៗ រឿងភាគ បទចម្រៀង ពត៌មាន កម្មវិធីទូរទស្សន៍ និង វីដេអូដទៃទៀតជាច្រើន អ្វីដែលល្អគឺសម្រាប់អ្នកចូលចិត្តសិល្បៈ ដូចជាវីដេអូប្លក់ វីដេអូដើមខ្លីៗ វីដេអូបង្រៀន និង វីដេអូនិយាយពីចំនេះដឹង។ Youtube ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពាក់កណ្តាលខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៥ ដោយអតីតនិយោជិកក្រុមហ៊ុន Paypal បីនាក់។",
"question": "យ៉ាងណាជាវិបសាយសំរាប់មើលវីដេអូដែលមានឈ្មោះយូធូប?",
"answer": "យូធូបគឺជាវិបសាយសំរាប់មើលវីដេអូដោយឥតគិតថ្លៃ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់អាចបញ្ចូលវីដេអូ និងចែករំលែកទៅវែបសាយផ្សេងៗទៀតបាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានរុក្ខទេវតាមួយមានអាយុវែងមិនដឹងជាប៉ុន្មានឆ្នាំមនុស្សយើងទេ ស្ថិតនៅលើដើមជ្រៃធំនោះជាសេ្តចនៃឈើ។ យូរទៅមានស្រីម្នាក់មកចាប់បដិសន្ធិជាកូនអ្នកស្រុក ដែលរាប់អានដើមរុក្ខជាតិនោះ។ លុះធំពេញ វ័យជំទង់ដល់រដូវត្រូវសែនព្រេនថ្វាយក្រយ៉ាបូជាជូនអ្នកតាម្ចាស់ស្រុក នាងនោះក៏ទូលថាសបាយនំចំណី ទៅសែនជួសឪពុកម្តាយ។ រុក្ខទេវតាក្រឡេកឃើញដូចេ្នះចេះតែមានចិត្តអាណិតអាសូរស្រលាញ់នាងនោះ ហាក់ដូចជាព្រាត់គ្នាពីកាលណាមកហើយ ទើបបាននឹងបានជួបមុខគ្នាថ្មីៗ។ រុក្ខទេវតានោះកាន់តែវិតក្កចិត្ត អាណិតនាងខ្លាំងណាស់ ទ្រាំពុំបានក៏ហោះទៅទូលសួរព្រះឥន្ធតាមដំណើរ។ ព្រះឥន្ធទ្រង់រំពឹងដោយ ញាណទិព្វទៅឃើញថា នាងនោះកាលពីជាតិមុនជាប្រពន្ធរុក្ខទេវតានេះ បានសាងប្រាថ្នាជាមួយគ្នាមកថា «ទោះបីទៅកើតជាតិណា ភពណាសូមឲ្យជួបបានជាប្តីប្រពន្ធនិងគ្នា កុំឃ្លាតគ្រប់ៗជាតិ» លុះចាស់រៀងខ្លួន រុក្ខទេវតានោះសុំលាទៅបួសជាតាបសអស់ជីវិតដោយខ្លួនពីគ្នាទៅ។ តាបសមកកើតជារុក្ខទេវតានេះ ប្រពន្ធទៅកើតជានាងទេពធីតា បែកគ្នា ទៅឆ្ងាយមិនជួបជុំ នាងប្រពន្ធច្យុតពីទេពធីតាមកកើតជិតទីកនែ្លង ដែលទេវតាជាប្តីនៅ។",
"question": "នៅលើដើមជ្រៃធំមានជើងមុខអ្វីដែលស្ថិតនៅជើងមុខរុក្ខទេវតាដែលជាសេ្តចនៃឈើ?",
"answer": "សេ្តចនៃឈើ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្លែត្រសក់ផ្អរសម្បូរទៅដោយជីវជាតិ \"A\" និង \"C\" ជាតិកាល់ស្យូម ជាតិដែក និងប្រូតេអ៊ីនអាចកម្ចាត់កម្ដៅនៅក្នុងសួត ស្រួលបត់ជើងតូចជាពិសេសនៅក្នុងរដូវក្ដៅដែលមានអាកាសធាតុក្ដៅហួត ហែងនោះនឹងបណ្ដាលឲ្យកើតរោគឈឺបំពង់ក។ ដូច្នេះបើបានទទួលទានត្រសក់ស្រស់ៗ ក៏អាចជួយដល់ការកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ទៀតផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីផ្លែត្រសក់ផ្អរសម្បូរនិងរឿងបណ្ដាលរោគឈឺបំពង់កដែលជាធម្មជាតិកាល់ស្យូម ជាតិដែក និងប្រូតេអ៊ីនមានការជួយកាត់បន្ថយការឈឺ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពរទី១ ខ្លាំងដូចស្រមោច គឺសំដៅទៅលើការកំណត់ច្បាស់ថា ស្រមោចវាជាសត្វមានកម្លាំងខ្លាំង។ ទន្ទឹមនេះដែរព្រាហ្មណ៍បានបញ្ជាក់ថា ឲ្យយកដែកប៉ុនខ្លួនមនុស្សហើយឲ្យមនុស្សលើកម្នាក់ឯង។ ពេលនោះមនុស្សលើកដែកនោះពុំរួចទេ។ ប៉ុន្តែបើគេយកម្ជុលទំហំប៉ុនខ្លួនស្រមោចហើយមានការប្រឡាក់ទឹកឃ្មុំនោះគេ ឃើញស្រមោចមួយពាំទៅបាត់។ នេះហើយដែលហៅថា ខ្លាំងដូចស្រមោច។",
"question": "តើខ្លាំងដូចស្រមោចមានប្រភេទសំណាងអ្វីមួយមួយដែលត្រូវបានកំណត់ថា សត្វមានកម្លាំងខ្លាំងនៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "ស្រមោច",
"type": "extract"
},
{
"context": "អង្គការយូអឹនឌីភី ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៥ ដោយបញ្ចូលកម្មវិធីជំនួយខាងផ្នែកបច្ចេកទេសនិងជំនួយថវិកាពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ អង្គការទាំងពីរនេះ ត្រូវបានបញ្ចូលអោយទៅជាអង្គការយូអឹនឌីភីតែមួយនៅឆ្នាំ ១៩៧១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអង្គការយូអឹនឌីភី ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៥ និងបានបញ្ចូលកម្មវិធីជំនួយជាធម៌របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយត្រូវបានបញ្ចូលជាអង្គការយូអឹនឌីភីតែមួយនៅឆ្នាំ១៩៧១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍វិញ បើគិតតាំងពីឆ្នាំកន្លងទៅរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ ដោយមាន ផ្លូវថ្នល់ មន្ទីពេទ្យ សាលារៀន ប្រឡាយទឹក និងអ្វីផ្សេងទៀតជាច្រើន ដែលជាហេតុធ្វើអោយប្រជាជនកានតែមានជីវភាពកាន់តែរីកចម្រើនឡើងជាលំដាប់។",
"question": "យ៉ាងណាជាហេតុធ្វើអោយប្រជាជនកាន់តែមានជីវភាពរីកចម្រើនឡើងជាលំដាប់?",
"answer": "ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍន៍វិញ មានផ្លូវថ្នល់ មន្ទីពេទ្យ សាលារៀន ប្រឡាយទឹក និងអ្វីផ្សេងទៀតជាច្រើន ដែលមានន័យថាអោយប្រជាជនមានជីវភាពរីកចម្រើនឡើងជាលំដាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក តាក់ស៊ីតឹស (៥៥-១២០ គ.ស.)ជាប្រវត្តិវិទូ និងជាវាគ្មិនរ៉ូម៉ាំង។ គាត់បានក្លាយជា កុងស៊ុលនៅឆ្នាំ ៩៧ គ.ស.។ នៅឆ្នាំ ១១២ - ១១៣ គ.ស. គាត់បានក្លាយជាអភិបាលនៃអាស៊ី។ នៅឆ្នាំ ៩៨ គាត់បានសរសេរស្នាដៃអំពី Germania និង Agricola ។ ស្នាដៃចុងក្រោយនេះគឺជាពត៌មានស្តីអំពីអាជីពរបស់ ឪពុកក្មេករបស់គាត់។ ស្នាដៃសំខាន់របស់គាត់គឺ ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រប្រចាំឆ្នាំ ដែលជា ការស៊ើបអង្កេតលើប្រវត្តិសាស្ត្ររ៉ូម៉ាំង កំឡុងឆ្នាំ ៦៩-៩៦ គ.ស. និង ១៤-៦៨ គ.ស.។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រវត្តិវិទូ និងវាគ្មិនរ៉ូម៉ាំងលោកតាក់ស៊ីតឹស ដែលបានសរសេរស្នាដៃអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជាអភិបាលនៃអាស៊ី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់សម័យកាលសង្គ្រាមឆ្នាំ (១៩៧៥-១៩៧៩) និងបានបំផ្លិចផ្លាញប្រទេសកម្ពុជាស្ទើរតែទាំងស្រុង ក្នុងរបបវាលពិឃាដ ប៉ុលពត នាសម័យកាល កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលដឹកនាំដោយពួក ខ្មែរក្រហម ដូចនេះប្រភពឯកសារ ស្ដីពីអាល់ប៊ុមបទចម្រៀង របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន មិនត្រូវបានកំណត់ដោយឆ្នាំចេញផ្សាយជាក់លាក់នោះទេ ។",
"question": "តើជំនីយ៍ពិសេសដែលប្រភពឯកសារត្រូវបានគេគេងគំនិតដោយមិនត្រូវបានកំណត់ដោយឆ្នាំចេញផ្សាយជាក់លាក់ជាធម្មតាស់មួយមានអ្វី?",
"answer": "អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន",
"type": "extract"
},
{
"context": "សកម្មភាពក្រោកឈរ តស៊ូរបស់អ្នកក្រាំងលាវ ជាចលនាស្នេហាជាតិ ដ៏ក្ដៅគគុក ដែលជាទុនដ៏សំខាន់មួយ រួមចំណែកដល់ចលនាបដិវត្តអធន សម្រេចបានជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់ បទពិសោធក្នុងរឿង ភូមិតិរច្ឆាន ដែលកុលបុត្រកម្ពុជា ត្រូវចងចាំជានិច្ចកាល គឺភាពតក់ក្រហល់ និងមោទនភាពហួសហេតុ លើជ័យជំនះ (វាយបាដេសងាប់ មានសន្ទុះចិត្ត ចង់កម្ទេចបារាំងនៅបន្ទាយកំពង់ឆ្នាំងទៀត ដោយមិនគិតទៅដល់យុទ្ធវិធី ដើម្បីសម្រេចយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន)។ ដូចនេះ យើងសង្កេតឃើញថា រាល់ជ័យជំនះកន្លងមក ពុំបានស្ថិតស្ថេរទេ ព្រោះគ្មានមាគ៌ាបក្សដឹកនាំ។",
"question": "តើសកម្មភាពដែលមាននៅក្នុងរឿង ភូមិតិរច្ឆាន មានជាងគេមួយអ្វី?",
"answer": "កុលបុត្រកម្ពុជា ត្រូវចងចាំជានិច្ចកាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "[១០] ខ្ញុំបានស្តាប់មកយ៉ាងនេះ ។ សម័យមួយ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅក្នុងវត្តជេតពន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯង ទេវតា ១ អង្គ កាលដែលរាត្រីបឋមយាមកន្លងទៅហើយ មានរស្មីដ៏រុងរឿង ញុំាងវត្តជេតពនជុំវិញទាំងអស់ ឲ្យភ្លឺស្វាងហើយ ចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះមានព្រះភាគ ហើយស្ថិតក្នុងទីសមគួរ ។ លុះទេវតានោះ ស្ថិតនៅក្នុងទីសមគួរហើយ ទើបក្រាបបង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគ ដោយគាថាដូច្នេះថា ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលកាលបំណងព្រះមានព្រះភាគបានទទួលទេវតា ១ អង្គ?",
"answer": "ព្រះមានព្រះភាគបានទទួលទេវតា ១ អង្គ នៅក្នុងក្រាបថ្វាយបង្គំ ហើយស្ថិតក្នុងទីសមគួរ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការឃ្លាំមើលបណ្ដាញព័ត៌មានពីរដ្ឋាភិបាលមិនបណ្ដាលអោយមានការរអាក់រអួលដល់កំនើនសេដ្ឋកិច្ចទេ។ មេឌាខប(MediaCorp)ជាសហគ្រាសព័ត៌មានសំណើរការដោយរដ្ឋ ដែលកាន់កាប់ប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍និងវិទ្យុស្ទើរទាំងអស់។ ស៊ីងហ្គាពួរប្រេសហូលឌីង(Singapore Press Holdings) ជាក្រុមហ៊ុនមានទំនាក់ទំនងជិតដិតនឹងរដ្ឋាភិបាល គ្រប់គ្រប់លើវិស័យសារព័ត៌មានស្ទើរទាំងអស់ ដោយបោះផ្សាយកាសែត១៥ និងទស្សនាវដ្ដី៦។ មានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត៣,៤លាននាក់នៅសិង្ហបុរី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសហគ្រាសព័ត៌មានមួយចំនួនដែលមានទំនាក់ទំនងជិតនឹងរដ្ឋាភិបាល និងការឃ្លាំមើលបណ្ដាញព័ត៌មានមួយចំនួននៅសិង្ហបុរី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឧទ្យានជាតិ ជាតំបន់ដែលកំនត់ដោយព្រះរាជក្រិត្យទុកសំរាប់ការពារដែនធម្មជាតិ និង ទស្សនីយភាព ដើម្បីបំរើអោយវិទ្យាសាស្ត្រ អប់រំ និងទេសចរណ៍។ ក្រៅពីឧទ្យានជាតិ កម្ពុជានៅមានតំបន់អភិរក្សធម្មជាតិផ្សេងៗ ដែលអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងគោលដៅផ្សេងទៀត ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានតំបន់នោះ។ តំបន់ទាំងនោះចែកចេញជា តំបន់ការពារទេសភាព តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង និង ដែនជំរកសត្វព្រៃ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីឧទ្យានជាតិ ជាតំបន់ដែលកំនត់ដោយព្រះរាជក្រិត្យទុកសំរាប់ការពារដែនធម្មជាតិ និងទស្សនីយភាព ដើម្បីបំរើអោយវិទ្យាសាស្ត្រ អប់រំ និងទេសចរណ៍។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "យ៉ាម៉ាហ្កាតាគឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតា ជាមួយទីក្រុងធំៗផ្សេងទៀត រួមមានត្ស៊ឹរឹអូកា, សាកាតា, ស៊ីនចូ និងយ៉ូណិហ្សាវ៉ា ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាមានទីតាំងនៅឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុនភាគខាងលិច និងព្រំដែនរបស់វាជាមួយខេត្តជិតខាងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជួរភ្នំផ្សេងៗ ជាមួយនឹង 17% នៃផ្ទៃដីសរុបរបស់វាត្រូវបានកំណត់ថាជាឧទ្យានធម្មជាតិ ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាបានបង្កើតពាក់កណ្តាលភាគខាងត្បូងនៃខេត្តដេវ៉ាជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយខេត្តអាគីតា និងជាផ្ទះរបស់ភ្នំបីនៃដេវ៉ា ដែលរួមបញ្ចូលទាំងវត្តហាហ្គឹរ៉ុប្រាំជាន់ សម្បត្តិជាតិរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់",
"question": "តើយ៉ាម៉ាហ្កាតាគឺជាទីក្រុងណាដែលមានទីតាំងជាច្រើននៅខេត្តនេះ?",
"answer": "ត្ស៊ឹរឹអូកា, សាកាតា, ស៊ីនចូ និងយ៉ូណិហ្សាវ៉ា",
"type": "extract"
},
{
"context": "មកសាងសង់ប្រមាណជា ១០លានតោន ជាមួយនិងពេលវាលា នៃរយៈពេលសាងសង់ប្រមាណជា ២៨ ឆ្នាំ ។ ប្រាសាទ អង្គរវត្ត ត្រូវបានរចនាឡើងតាមលំនាំនៃភ្នំព្រះសុមេរុ (Mount Meru) ដែលជាលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកទេវវៈ ឬ ពួកទេវតា ក្នុងជំនឿទេវកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ អង្គរវត្ត មានរាង្គជាចតុកោណកែង ដែលមានកសិណ ឬគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រមាណជា ១៦គីឡូម៉ែត្រ ។ ចំណែកកសិណពិតប្រាកដរបស់ប្រាសាទ មានបណ្ដោយប្រវែង ១៥០០មែត្រ គុណនិង ទទឹង ១៣០០ម៉ែត្រ ផ្លូវធំដើរចូលពីទិសខាងលិចទៅដល់ប្រាសាទកណ្តាលមានប្រវែង ២៥០ម៉ែត្រ និងជញ្ជាំងខាងក្រៅ ៣,៦ សហាតិមាត្រ ដោយស្មើនិង ២,២ ម៉ាយ ប្រវែងវែង គឺជាថែវមានបីជ្រុង ដែលថែវនីមួយៗឡើងខ្ពស់ទៅថែវដែលជាប់គ្នា នៅចំកណ្ដាលនៃប្រាសាទបញ្ឈរនូវជួរចតុរង្គនៃប៉ម ។ កំពូលប្រាសាទ មានសណ្ឋានដូចផ្កាឈូកក្រពុំ កំពូលប្រាសាទ អង្គរវត្ត មានកំពូលប្រាំ តំណាងឱ្យបញ្ចក្ខន្ធ (5 Khandha) ដែលជាក្ខន្ធទាំង៥របស់មនុស្ស \"ក្ខន្ធ\" គឺជាបាតុភូត នៃញាណ ទាំង៥ របស់មនុស្ស ដែលជាមូលដ្ឋាននៃវិញ្ញាណឱ្យដឹងអំពីខ្លួន ។ បញ្ចក្ខន្ធរួមមាន៖ រូបក្ខន្ធ (Selt Form), វេទនាក្ខន្ធ (Misery), សញ្ញាក្ខន្ធ (Perception), សង្ខារក្ខន្ធ (Judgement), វិញ្ញាណក្ខន្ធ (Conscience) ប្រាសាទ អង្គរវត្ត បែរមុខទៅទិសខាងលិច តំណាងឱ្យសេចក្ដីផុតទុក្ខ តាមដំណើរគោចរណ៍ របស់ព្រះអាទិត្យ ដែលធ្វើដំណើរ ពីថ្ងៃរះនៃទិសខាងកើត ហើយរលត់ទៅវិញនៅទិសខាងលិច ។",
"question": "តើមានជំនឿអ្វីខ្លីជាងមួយប្រាសាទអង្គរវត្តនៅក្នុងជំនឿទេវកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ?",
"answer": "ពួកទេវវៈ ឬ ពួកទេវតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "[១២] សេចក្ដីមិនប្រមាទ [បានដល់ការប្រុងប្រយ័ត្ន ពាក្យនេះ ជាឈ្មោះស្មារតី ដែលបានតាំងប្រុងជានិច្ច ។] ជាផ្លូវនៃសេចក្ដីមិនស្លាប់ [ពាក្យថា មិនស្លាប់នេះ ជាឈ្មោះព្រះនិព្វាន ព្រោះព្រះនិព្វាន មិនមានចាស់ មិនមានស្លាប់ ។] សេចក្ដីប្រមាទ ជាផ្លូវនៃសេចក្ដីស្លាប់ ជនទាំងឡាយ ដែលមិនប្រមាទហើយ [បានដល់ការមិនប្រុងប្រយ័ត្ន ពាក្យនេះជាឈ្មោះនៃការលះបង់ស្មារតី ។] ឈ្មោះថា មិនស្លាប់ ជនទាំងឡាយ ដែលប្រមាទហើយ ទុកដូចជាមនុស្សស្លាប់ទៅហើយ ។ ពួកបណ្ឌិត បានជ្រាបនូវដំណើរនេះដោយប្លែកគ្នា (ទើបឋិតនៅ) ក្នុងសេចក្ដីមិនប្រមាទ រីករាយក្នុងសេចក្ដីមិនប្រមាទ បណ្ឌិតទាំងនោះ ជាអ្នកត្រេកអរ ក្នុងធម៌ជាគោចរ [ពោធិបក្ខិយធម៌ ៣៧ និងលោកុត្តរធម៌ ៩ ហៅថា គោចរនៃអរិយៈ ។] នៃអរិយបុគ្គលទាំងឡាយ មានការពិនិត្យ ជាប្រក្រតី មានព្យាយាមជាប់តគ្នា មានសេចក្ដីប្រឹងប្រែងមាំមួនជានិច្ច ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា តែងប៉ះពាល់នូវព្រះនិព្វាន ជាទីក្សេមក្សាន្តចាកយោគៈ ជាគុណជាតដ៏ប្រសើរបំផុត ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសេចក្ដីមិនប្រមាទ និងសេចក្ដីមិនស្លាប់ ដែលមានទាក់ទងនឹងជនទាំងឡាយ និងស្មារតី មានការពិនិត្យជាប្រក្រតី និងគោចរនៃអរិយៈ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកស្រី បេណាហ្សៀរ ប៊ូតូ បានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍មកកាន់មាតុប្រទេសវិញនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០០៧ ក្រោយពីមានការយល់ព្រមពីលោកប្រធានាធិបតី Pervez Musharraf ដោយគាត់បានទាមទារមានការលើកលែងទោស និងដកចេញនូវរាល់បទចោទប្រកាន់ទាំងឡាយប្រឆាំងនឹងលោកស្រី។ គាត់ត្រូវបានគេធ្វើឃាតនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៧ ក្រោយពីការចាកចេញពីទីកន្លែងប្រជុំរបស់គណបក្សប្រជាជនប៉ាគីស្ថាន នៅក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាស្វែងរកបោះឆ្នោត នៅទីក្រុងរ៉ាវ៉ាលពីនឌី (Rawalpindi) តែពីរសប្ដាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនពេលការបោះឆ្នោតសកលឈានចូលមកដល់ ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ០៨ មករា ២០០៨ ហើយរូបគាត់គឺជាបេក្ខជននៃគណបក្សប្រឆាំងដែលនាំមុខ។",
"question": "តើលោកស្រីបេណាហ្សៀរប៊ូតូត្រូវបានគេធ្វើឃាតនៅថ្ងៃណា?",
"answer": "២៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឪពុកម្តាយប៊ុន-ធឿនដែលមានធនធានបន្តិចបន្តួច បានខំត្រដេត្រដរប្រមូលប្រាក់យកទៅទិញស្រូវដាក់ទូកទៅលក់ ហើយថែមទាំងមានចងការប្រាក់គេខ្លះផង។បើប្រសិនជាគាត់លក់ទ្រព្យរបស់ ដីស្រែខ្លះទៅ ដើម្បីនឹងសងជំពាក់គេ ក៏មុខជាមិនសេសសល់ប៉ុន្មានឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាគាត់លក់ទ្រព្យរបស់ដីស្រែទៅមាន?",
"answer": "គាត់លក់ទ្រព្យរបស់ដីស្រែទៅមានសងជំពាក់គេ ដើម្បីនឹងសងជំពាក់គេ ហើយក៏មុខជាមិនសេសសល់ប៉ុន្មានឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មុនពុទ្ធសករាជ៨០ឆ្នាំ មានព្រះរាជាណាចក្រតូចមួយឈ្មោះសក្កជនបទមានទីក្រុងកបិលវត្ថុ ឬជារាជធានីដែលស្ថិតនៅក្រោម អាណាគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះបាទបសេនទិនាក្រុងសាវត្ថីក្នុងដែនកោសល កាលណោះព្រះបាទសុទ្ធោធនៈជារាជាធិបតេយ្យ បានរាជាភិសេកជាមួយព្រះនាងមាយាជាអគ្គមហេសី ហើយក្រោយមកក៏បានប្រសូតព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គព្រះនាមសិទ្ធត្ថកុមារក្នុងព្រះរាជត្រកូលគោតម។ កាលព្រះជន្មាយុគ្រប់ ៨ វស្សាព្រះកុមារតូចក៏បានទទួលការសិក្សានូវវិជ្ជាផ្សេងៗដូចជា អក្សរសាស្ដ្រ យុទ្ធសាស្ដ្រ សិល្បៈ ក្នុងការគ្រប់គ្រង។ល។ លុះជន្មាយុគ្រប់ ១៦ ព្រះវស្សាព្រះរាជជនក ជននី ក៏បានរៀបចំព្រះរាជពិធីអភិសេកវិវាហមង្គល ព្រះរាជកុមា សិទ្ធត្ថ ជាមួយព្រះនាងយសោធរា (ពិម្ពា) ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយ ក្នុងវ័យ ១៦វស្សាដូចគ្នា ជាបុត្រីរបស់ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ នៃនគរកោលិយៈ។",
"question": "មានព្រះរាជាណាចក្រតូចមួយអ្វីទៅនឹងទីក្រុងកបិលវត្ថុមុនពុទ្ធសករាជ៨០ឆ្នាំ?",
"answer": "ជារាជធានី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កញ្ញានឹកដល់សង្ខារឪពុក ដែលចេញពីរូបទៅពុំដឹងជាទៅណាហើយទេ។ តាមពាក្យចាស់គេថា មនុស្សស្លាប់ ព្រលឹងមិនទាន់ដឹងខ្លួនទេ ព្រលឹងនេះនៅវិលវល់ជិតៗនោះ ពេលយប់ដេកលើចុងឈើ ពេលថ្ងៃដើរលើលោកយើងនេះ។ តែដល់ផុតមួយអាទិត្យទៅ ព្រលឹងនេះទៅសោយសុខនៅឋានសួគ៌ រឺ ទៅសោយទុក្ខនាឋាននារក រឺ ទៅកើតទៀតនៅភពឋានកណ្ដាលយើងនេះ។ស្រីឆោមអាណិតឪពុកនាងយ៉ាងគ្រលួចក្នុងដួងចិត្ដ។ នាងចោទសួរទៅទៀតថា រឺមួយមនុស្សស្លាប់ទៅសូន្យសោះតែម្ដង។ បើពុំសូន្យទេគួរតែយកវត្ថុនេះ នោះមានអង្ករ ឆ្នាំង ទ្រព្យសម្បត្ដិ បុណ្យសក្ដិទៅជាមួយផងបាន។ នេះគ្មានយកអ្វីទៅបានសោះ វត្ថុដែលប្លុងនៅជ្រងោនឹងមុខនាង។ ប្រសិនបើមានព្រំដែន ពីសេចក្ដីរស់ទល់នឹងសេចក្ដីស្លាប់ ហើយបើមានគេអាចលាគ្នាបាន ម៉្លេះនាងសំពះលាឪពុកនាងរួចប្រុងប្រៀបរៀបចំបាយទឹក ស្បៀងអាហារ ចានក្បាន ខោអាវ ខ្នើយ មុងជូនលោកឪពុកនាងមិនខាន។",
"question": "យ៉ាងណាមានព្រំដែននៅក្នុងសង្ខារឪពុកនេះ?",
"answer": "ព្រំដែនគឺជាផ្លូវចូលគេជាន់មនុស្សស្លាប់ ដែលចេញពីរូបទៅពុំដឹងជាទៅណាហើយទេ ហើយមានអង្ករ ឆ្នាំង ទ្រព្យសម្បត្ដិ បុណ្យសក្ដិទៅជាមួយផងបាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បំលែងឡាប្លាសត្រូវដាក់ឈ្មោះដោយផ្តល់កិត្តិយល់ដល់គណិតវិទូ និង តារាវិទូជនជាតិបារាំងគឺលោក ព្យែរ ស៊ីម៉ុង ឡាប្លាស (Pierre-Simon Laplace) ដែលបានប្រើប្រាស់បំលែងនេះក្នុងកិច្ចការរបស់គាត់ចំពោះទ្រឹស្តីបទប្រូបាប។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលោក Pierre-Simon Laplace ដែលជាភាស្រូវដាក់ឈ្មោះដោយផ្តល់កិត្តិយល់ដល់គណិតវិទូ និង តារាវិទូជនជាតិបារាំង និងបានប្រើប្រាស់បំលែងឡាប្លាសនេះក្នុងកិច្ចការរបស់គាត់ចំពោះទ្រឹស្តីបទប្រូបាប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់ចេញពីកន្សោមត្រូវបានគេចាត់ទុកទូទៅថាជាបញ្ហាមួយដ៏ស្មុគស្មាញ។ ក្នុងករណីពិសេសនៃបណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់អាចត្រូវបានគេផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់ដោយសន្មតរ៉ាឌីកាល់ដែលបានបញ្ចេញជាផលបូកនៃពីរចំនួនអសនិទាន។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលបណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់ត្រូវបានគេផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់?",
"answer": "ក្នុងករណីពិសេសនៃបណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់អាចត្រូវបានគេផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់ដោយសន្មតរ៉ាឌីកាល់ដែលបានបញ្ចេញជាផលបូកនៃពីរចំនួនអសនិទាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងជំពូកគុម្ពស្រូវនោះ មានផ្កាត្រកួនពណ៌ស្វាយ ផ្កាក្រជីបពណ៌ក្រហមឆ្អៅ ផ្កាអញ្ចាញពណ៌លឿងដូចមាសឆ្អិន លាយឡំគ្នាត្រង់នេះបន្តិច ត្រង់នោះបន្តិច។បុប្ផាទាំងនេះ ហាក់ដូចជាឧប្បត្តិកឡើង សម្រាប់ជាគ្រឿងលំអនៃសំពត់ព្រំពណ៌បៃតង ដែលលាតសន្ធឹងក្រោមមេឃស្រកានាគ និងក្រោមរស្មីថ្លាត្រចះនៃព្រះសុរិយា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីផ្កាត្រកុំព្យូទ័រសំពត់ព្រំពណ៌បៃតង ដែលមានពណ៌ស្វាយ ក្រហម និងលឿង ហាក់ដូចជាឧប្បត្តិកឡើង សម្រាប់ជាគ្រឿងលំអនៃសំពត់ព្រំពណ៌បៃតង នៅក្នុងជំពូកគុម្ពស្រូវ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វាត្រូវបានគេសម្គាល់ឃើញថា ប្រទេសរុស្ស៊ីបានទទួលមរតកយ៉ាងច្រើនលើសលប់ពីកងទ័ពជើងទឹកនៃសមុទ្រកាសព្យែនរបស់អតីតសហភាពសូវៀត (បច្ចុប្បន្នប្រទេសរុស្ស៊ីនៅតែមានកងទ័ពខ្លាំងពូកែជាងគេបំផុតនៅក្នុងសមុទ្រកាសព្យែនដដែល)។ ទ្រព្យសម្បត្តិមួយចំនួនតូចទៀត ត្រូវបានប្រគល់ទៅឲ្យ អាហ្សែបែហ្សង់ កាហ្សាក់ស្ថាន និងជាពិសេសតូមិននីស្ថាន ដោយសារពួកគេពុំមានទីក្រុងកំពង់ផែសំខាន់ៗ។",
"question": "តើប្រទេសរុស្ស៊ីបានទទួលមរតកយ៉ាងដែលលើសលប់ពីកងទ័ពជើងទឹកនៃសមុទ្រកាសព្យែនរបស់អតីតសហភាពសូវៀត?",
"answer": "កងទ័ពជើងទឹក",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំណង់នេះ បានសាងឡើងលើផ្ទៃដីក្រឡាប្រមាណ ១២ Ha ក្នុងនោះមានអាគារធំមួយ មានទីធ្លាទំហំ ៨០ ម៉ែត្រ ។ នៅក្នុងវិមាននេះ មានបន្ទប់អាចឲ្យមនុស្សស្នាក់នៅប្រមាណ ៨០០ នាក់ និងនៅជុំវិញអាគារនេះ មានសួនច្បារដែលមានដើមឈើធំៗ និងទីធ្លាស្មៅ ។ វត្ថុធាតុសម្រាប់សាងសង់ភាគច្រើន គឺបាននាំយកមកពីប្រទេសបារាំង ។ ដោយមានសង្គ្រាមបារាំងនិងអាលឺម៉ង់( Franco-Prussian War ) នាឆ្នាំ ១៨៧០ ទើបការសាងសង់អាគារនេះ ត្រូវអូសបន្លាយពេលដល់ឆ្នាំ ១៨៩៣ ទើបបានសម្រេចជាស្ថាពរ ។ ក្រោយពីបានកសាងសម្រេចជាស្ថាពរ គេបានដាក់ឈ្មោះអាគារនេះថា វិមាននរោត្តម និងផ្លូវនៅមុខអាគារនេះ ក៏ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា វិថីនរោត្តម ដែរ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្ដេចព្រះនរោត្តម (១៨៣៤ –១៩០៤) ជាព្រះចៅ កុ្រងកម្ពុជាធិបតី នាពេលនោះ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអាគារធំមួយដែលបានសាងសង់នៅលើផ្ទៃដីក្រឡាប្រមាណ ១២ Ha និងមានវិមានដែលមានទីធ្លាទំហំ ៨០ ម៉ែត្រ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគីរីនេះ តាមរបាយការណ៏របស់ក្រសួងទេសចរណ៏បានអោយដឹងថា នៅទូទាំងខេត្តមណ្ឌលគីរីទាំងមូលមានសណ្ឋាគារចំនួន៥ ផ្ទះសំណាក់ចំនួន១២ មានបន្ទប់ចំនួន១៤៨បន្ទប់ និងភោជនីយដ្ឋានមានចំនួន១១កនែ្លង។ សណ្ឋាគារ និង ប្រភេទដទៃទៀតនៃសេវាកម្មស្នាក់នៅ ភោជនីយដ្ឋាន ហាងកាហេ្វ ភេសជ្ជះ ទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ ដែលផ្តល់សេវាកម្មព័ត៌មានទេសចរណ៍ សាលប្រជុំ មូលដ្ឋានសម្ភារះសំរាប់ព្យាបាលជំងឺ ថ្នាំពេទ្យ និង សេវាកម្មពេទ្យ ធនាគារ កនែ្លងប្តូរបា្រក់ ហាងលក់ទំនិញ សេវាកម្មឯកជន សេវាកម្មប្រៃសណីយ៍ និងសេវាកម្មជាច្រើនទៀត គឺសុទ្ធសឹងតែជាសេវាកម្មទេសចរណ៍យ៉ាងសំខាន់ដើម្បីទាក់ទាញ និងធ្វើអោយភ្ញៀវទេសចរមានទំនុកចិត្ត ទៅលើការផ្តល់អោយនូវសម្បទាន និងការបំពេញតំរូវការរបសគេអោយបានគ្រប់គ្រាន់។ ហើយអ្វីៗទាំងនេះយើងឃើញមានបំរើជូននៅខេត្តមណ្ឌលគីរី ទោះបីជាវាមិនមានលក្ខណះទំនើបដូចនៅក្រុងភ្នំពេញក៏ដោយ។",
"question": "មានបំរើជូននៅខេត្តមណ្ឌលគីរីជាច្រើនទៀតមុនមានធនាគារមុនមានមិនមែនជាមួយនឹងវាអ្វី?",
"answer": "មានបំរើជូននៅខេត្តមណ្ឌលគីរី ទោះបីជាវាមិនមានលក្ខណះទំនើបដូចនៅក្រុងភ្នំពេញ ហើយមុនមានធនាគារមិនមែនជាមួយនឹងវាអ្វីទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស្រ័យលោកសង្ខារតាក់តែងឡើង ដោយធម្មតាឯងខ្លះ អាស្រ័យវិទ្យារបស់បុគ្គលរចនាឡើងខ្លះ ឆោមលំអនៃធម្មជាតិទាំងឡាយនោះ ទើបប្រមូលមកមានព្រមនៅទីនោះ ជាទីសម្រាន្តរម្យរីករាយនៃអ្នកដ៏ជាម្ចាស់ លុះសាងស្រេចបាណ្ឌវក្សត្រិយ៍ក៏ស្ដេចឡើងគង់វាំងថ្មីតាមវិធីបុរាណសម្មតនាមថា ឥន្ទ្របថ ព្រោះល្អប្រហែលរម្យស្ថានក្នុងត្រៃត្រឹង្សភពរបស់សម្ដេចអម្រិន្ទ្រាធិរាជ ។",
"question": "អ្នកដ៏ជាម្ចាស់នៅទីណាទើបប្រមូលមកមានព្រមនៅទីនោះ?",
"answer": "ទីសម្រាន្តរម្យរីករាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បណ្ដាញគមនាគមន៍ជាវិស័យសំខាន់មួយក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រោះវាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អភិវឌ្ឍ កសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍។ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងមាន ផ្លូវគោក ផ្លូវអាកាស និង ផ្លូវទឹក សម្រាប់ធ្វើដំណើរ និងដឹកជញ្ជូនទំនិញផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស។",
"question": "យ៉ាងណាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិជាធម៌នៃបណ្ដាញគមនាគមន៍ជាវិស័យ?",
"answer": "បណ្ដាញគមនាគមន៍ជាវិស័យសំខាន់មួយក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រោះវាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អភិវឌ្ឍកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទ្រង់កសាងក្រុងកោះស្លាកែតល្វាឯមក្នុងឆ្នាំ១៦០១ ក្រោយពីព្រះអង្គបោះបង់ក្រុងលង្វែក។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៦១៨ ដល់ឆ្នាំ ១៨៦៦ ឈ្មោះផ្លូវការរបស់រាជធានីគឺ«ក្រុងឧដុង្គមានជ័យ» ហើយជារាជធានីរបស់មហាក្សត្រខ្មែរជាច្រើនព្រះអង្គ។ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទអង្គឌួង (១៨៤១-១៨៥០) ព្រះអង្គទ្រង់កសាងប្រឡាយ កំពែង ស្ពាន និង វត្តអារាមជាច្រើននៅក្នុងតំបន់នេះ។ នាឆ្នាំ១៨៦៦ ព្រះបាទនរោត្ដមទ្រង់បានផ្លាស់រាជធានីទៅតាំងនៅក្រុងភ្នំពេញដែលជារាជធានីបច្ចុប្បន្ន។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ របបខ្មែរក្រហមបានបំផ្លិចបំផ្លាញសំណង់ជាច្រើននៅ ក្នុងតំបន់ឧដុង្គនេះ។",
"question": "តើព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទ្រង់បានទ្រង់កសាងក្រុងដែលមានឈ្មោះប៉ុន្មាននៅក្នុងឆ្នាំ២០០០?",
"answer": "កោះស្លាកែតល្វាឯម",
"type": "extract"
},
{
"context": "រថភ្លើងរបស់លេនីន បានមកដល់ស្ថានីយហ្វាំងឡង់ ក្រុងពេត្រូក្រាត (Petrograd) នៅថ្ងៃទី១៦ មេសា ១៩១៧។ លេនីនបានដឹកនាំក្រុមបុលសេវិក ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន ដឹកនាំដោយអាឡិចសង់ឌ័រ កេរ៉េនស្គី ដែលជាជនសង្គមនិយមកណ្ដាលនិយម។ កេរ៉េនស្គី មានការខឹងសម្បាជាខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហាររបស់លេនីន ហើយក៏ប៉ុនប៉ងចាប់ខ្លួនគាត់ តែលេនីនបានកោរពុកមាត់ ពុកចង្កា ក្លែងខ្លួនធ្វើជាកម្មកររថភ្លើងជនជាតិហ្វាំងឡង់ ហើយគេចខ្លួនទៅហ្វាំងឡង់ដោយសុវត្ថិភាព ក្រោយពេលដែល ក្រុមកម្មករបានប៉ះទង្គិចជាមួយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលនៅរដ្ឋធានីពេតូក្រាត។ ពួកបុលសេវិក មិនត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅក្នុងការបះបោរនោះទេ។ លេនីន បានគូសបញ្ជាក់ថា ពេលនេះមិនទាន់ដល់ពេលទុំជោរសម្រាប់បដិវត្តន៍ទេ បើទោះជាកម្មករនៅក្នុងទីក្រុងមានឆន្ទៈក៏ដោយ ប៉ុន្តែបុលសេវិក នៅតែរង់ចាំការគាំទ្រពីកសិករសិន។ ក្នុងកំលុងពេលដ៏ខ្លីរបស់គាត់ នៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ លេនីនបានសរសេរបញ្ចប់នូវសៀវភៅឈ្មោះ \"រដ្ឋ និង បដិវត្តន៍\" (“State and Revolution”) ដែលប្រាថ្នាចង់បានរចនាសម្ព័ន្ធថ្មីមួយ នៃរដ្ឋាភិបាលដោយផ្អែកទៅលើក្រុមប្រឹក្សាកម្មករ ឬ សូវៀត ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំង និងទម្លាក់វិញបានគ្រប់ពេលវេលា ដោយកម្មករ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលលេនីនមកដល់ស្ថានីយហ្វាំងឡង់?",
"answer": "លេនីនមកដល់ស្ថានីយហ្វាំងឡង់នៅថ្ងៃទី១៦ មេសា ១៩១៧។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាសាចិនជាភាសាដែលពលរដ្ឋសិង្ហបុរីពាក់កណ្ដាលនិយាយតាមផ្ទះពួកគេ។ ភាសាសិនកុកងឺ(បែបសិង្ហបុរី) ជាគ្រៀមភាសាប្រើច្រើនជាងគេ (១,២លាននាក់) និង ប្រហែលកន្លះលាននាក់ប្រើគ្រៀមភាសាផ្សេងទៀតដូចជា ហុកគាន ទាជីវ និង កន្តាំង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីភាសាចិន ដែលគឺជាភាសាដែលពលរដ្ឋសិង្ហបុរីពាក់កណ្ដាលនិយាយតាមផ្ទះ និងមានគ្រៀមភាសាប្រើច្រើនជាងគេនិងប្រហែលកន្លះលាននាក់ប្រើគ្រៀមភាសាផ្សេងទៀត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប៉ូលីណែស៊ី នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្រ្វិច ចូលនៅអាមេរិចខាងត្បូង ។ កន្លែងដែលចាស់ជាងគេនៅទ្វីបអាមេរិច គឺនៅប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិច ប្រទេសមិចស៊ិចកូ ប្រទេសកូឡុំប៊ី ប្រទេសប្រេស៊ីល ប្រទេសឈីលី ប្រទេសប៉េរ៉ូ និងប្រទេសអាហ្សង់ទិន",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប៉ូលីណែស៊ី នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្រ្វិច និងកន្លែងដែលចាស់ជាងគេនៅទ្វីបអាមេរិច។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅពេញមួយទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៩០ ប្រទេសចិនត្រូវបានស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកជាំង ហ្សឺមីន លី ប៉េង និងស៊ូ រ៉ុងជី។ ក្រោមរដ្ឋបាលអ្នកទាំងបី ប្រទេសចិនបានទាញប្រជាកសិករប្រមាណ ១៥០ លាននាក់ចេញពីភាពក្រីក្រនិងរក្សាបាននូវអត្រាកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម ១១,២%។ ចិនបានចូលជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនៅក្នុងឆ្នាំ២០០១ ហើយបានបន្តរក្សាអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏ខ្ពស់របស់ខ្លួនក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកហ៊ូ ជីនតាវនិងវិន ចាបាវនៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ២០០០។ ក៏ប៉ុន្តែកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាំងអស់នេះបានជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ជាច្រើនដល់ធនធាននិងបរិស្ថានធម្មជាតិនៅក្នុងប្រទេសនិងថែមទាំងបង្កឱ្យមានបញ្ហាបម្លាស់ទីលំនៅទៀតផង។",
"question": "ដែលជាស៊ូ រ៉ុងជី និងជាំង ហ្សឺមីន លី ប៉េង និងលោកណាមួយមួយទៀតដែលប្រទេសចិនត្រូវបានស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់គាត់មួយនៃគោលបំណងទន្លេសាបហូរបញ្ច្រាស?",
"answer": "ស៊ូ រ៉ុងជី និងជាំង ហ្សឺមីន លី ប៉េង និងលោកហ៊ូ ជីនតាវ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មករដែលជាសត្វទឹក ក៏ប្រែមកជាជើងរាជសី ព្រះឥសូរ ក៏ប្រើមហាទម្ងន់ អង្គុយសង្កត់ពីលើសត្វមករ មករមិនអាចទ្រាំនិងទម្ងន់ដែលសង្កត់របស់ព្រះឥសូរបាន មករ ក៏សុខចិត្តចុះចាញ់ព្រះឥសូរ ដោយអនុភាពកាចសាហាវ របស់សត្វមករ ព្រះឥសូរក៏ជប់ត្រង់មាត់សត្វមករ ឲ្យទៅជាប្រមោយសត្វដំរី សត្វមករ ក៏សន្យាថា និងខ្ជាក់រាល់សព្វសត្វទាំងពួងនោះចេញមកវិញ ហើយព្រះឥសូរ ក៏បានយកសត្វមករធ្វើជាយាន្តជំនិះចាប់ពីពេលនោះមក ហើយសត្វមករក្នុងទម្រង់ប្រមោយដំរី ក៏ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថា គជសី ដែលមានរូបរាង្គស្រដៀងគ្នាទៅនិង រាជសី ដែលជាស្តេចតោ ជាអ្នកការពារ",
"question": "មករដែលជាសត្វទឹក ក៏ប្រែមកជាជើងរាជសី ព្រះឥសូរ មានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "សត្វមករ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សណ្ឋាគារ និង ភោជនីដ្ឋានអរុណរះ ៖ គឺជាទីកន្លែងដែលមានប្រជាប្រិយភាពជាងគេក្នុងខេត្ត ដោយមានបម្រើអាហារទំនើបៗ អាហារចិន និងអាហារខ្មែរ ដោយមានតម្លៃសមរម្យ ដោយសារកត្តាទាំងនេះហើយទើបមានប្រជាប្រិយភាពកាន់ខ្លាំងឡើង។ បុគ្គលិកបម្រើការអាចនិយាយភាសាអង់គ្លេស និងភាសាដទៃទៀតបានយ៉ាងល្អ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសណ្ឋាគារ និង ភោជនីដ្ឋានអរុណរះ ដែលមានប្រជាប្រិយភាពជាងគេ និងមានជើងជើងដំណើរការជាងគេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឆ្លើយរួច ស៊ឹមបានបរឡានទៅសាលារៀនបារាំងខាងលិចវត្តភ្នំ ទទួលកូនលោកជូនទៅផ្ទះរួចជាស្រេច ក៏បានបរឡានត្រឡប់មកដល់អាថៃសានវិញជិតម៉ោង១១កន្លះ។ស៊ឹមចោលភ្នែកទៅក្នុងហាងអាថៃសាន ឃើញចៅហ្វាយគាត់អង្គុយជាមួយលោកបីនាក់ទៀតដល់ម៉ោង១១កន្លះ ស៊ឹមចោលភ្នែកទៅម្តងទៀត ឃើញមិត្តលោកម្ចាស់ថែមមួយដូសទៀត អផ្សុកពេកណាស់ ដល់ពេលប្រពន្ធចាំបាយផង ស៊ឹមបានចុះពីឡានដើរទៅបៀតចិនលក់ទឹកកក មើលរូបកុនដែលបិទនៅជញ្ជាំងទ្រឿងកុក។សារ៉ែនស្រែកឡើងស៊ឹមទៅថៃសាន ឃើញអ្នកបម្រើចាក់ឲ្យលោកមួយដូសទៀត ហើយអ្នកឡើងតុទាំងបួនជជែកគ្នាយ៉ាងរីករាយ។ឃើញដូចនេះ ស៊ឹមលាន់មាត់ម្នាក់ឯងថា “មិនមែនតែម្តងនេះទេ ម៉េចក៏ម៉េចចុះ អញទៅមុនហើយ...” ។",
"question": "តើស៊ឹមបានចុះពីឡានម្តងមុនពេលណា?",
"answer": "ម៉េចក៏ម៉េចចុះ អញទៅមុនហើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅសវត្សទី១៧ប្រទេសនេះបាននៅក្រោមវប្បធម៌របស់ពួកម៉ូសស្លីមនិងពួកអារ៉ាប់ក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ Hashemite ព្រះរាជាណាចក្រហ្សកដង់ជាប្រទេសអនុវត្តន៏ប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋធម្មនុញដែលនាយករដ្ឋមន្រ្តីជាកាន់អំណាច។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រទេសដែលប្រជាធិបតេយ្យជាប្រជាធិបតេយ្យនៅសវត្សទី១៧ប្រទេសនេះ?",
"answer": "Hashemite ព្រះរាជាណាចក្រហ្សកដង់ជាប្រទេសដែលប្រជាធិបតេយ្យជាប្រជាធិបតេយ្យនៅសវត្សទី១៧ប្រទេសនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វត្តលង្កា ឬ វត្តលង្កាកុសុមារាម (Wat Langka) គឺជាវត្តអារាមខ្មែរមួយបែបព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់បឹងកេងកងទី១ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា វត្តលង្ការមានទីតាំងស្ថិតនៅទិសនិរតីនៃវិមានឯករាជ្យ វិថីព្រះសីហនុ និងផ្លូវលេខ៥១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវត្តអារាមខ្មែរមួយបែបព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលមានឈ្មោះថា វត្តលង្កាកុសុមារាម និងមានទីតាំងស្ថិតនៅខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជាទូទៅ ល្បឿនជាទំហំសំរាប់វាស់ពីផលធៀបរវាងបំរែបំរួលមួយធៀបនឹងពេលវេលា។ ឧទាហរណ៍ ល្បឿននៃកំនរដីល្បាប់ ល្បឿនប្រតិកម្មគីមី ជាដើម។ នៅក្នុងស៊ីនេម៉ាទិច ល្បឿនជាទំហំវ៉ិចទ័រសំរាប់វាស់បំរែបំរួលចលនា និងជាផលធៀបរវាងចំងាយចរនិងរយៈពេល។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះយើងនឹងនិយាយជាចំបងទៅលើល្បឿនដែលប្រើនៅក្នុងស៊ីនេម៉ាទិច។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីល្បឿនជាទំហំដែលប្រើនៅក្នុងស៊ីនេម៉ាទិច ដែលមានទំហំនៃកំនរដីល្បាប់ ប្រតិកម្មគីមី និងវ៉ិចទ័រសំរាប់វាស់បំរែបំរួលចលនា និងជាផលធៀបរវាងចំងាយចរនិងរយៈពេល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មេសា ១៩២៥ របស់ប្រជាជនឃុំក្រាំងលាវ ជាព្រឹត្តិការណ៍មួយ បានទាក់ទាញចិត្តអ្នកនិពន្ធ ក្នុងការនិពន្ធស្នាដៃនេះ ដើម្បីដាស់សតិស្មារតីប្រជាជន ឲ្យនឹកឃើញជាប់ជានិច្ច នូវប្រវត្តិយ៉ាងឈឺចាប់ខ្លោចផ្សា ដែលពួកអាណានិគមបង្កឡើងនោះ។",
"question": "តើព្រឹត្តិការណ៍ណាដែលមាន ១៨ មេសា ១៩២៥ ជាព្រឹត្តិការណ៍មួយ បានទាក់ទាញចិត្តអ្នកនិពន្ធ ក្នុងការនិពន្ធស្នាដៃនេះ?",
"answer": "ព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មេសា ១៩២៥ របស់ប្រជាជនឃុំក្រាំងលាវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រព្រះមហាក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ អញខ្ញុំម្ចាស់នេះ មានឧបមាបីដូចក្រមុំផងទាំងឡាយ នៅសព្វថ្ងៃនេះ សង្វាតចង់បានប្តី ឲ្យជាទីគាប់ចិត្តនោះ អញខ្ញុំអម្ចាស់ដោះឡើងអំពីព្រឹក ហើយបបួលគ្នាទៅកាច់ស្ទន់មកទន់ ហើយអង្គុយនៅមាត់ទឹក ហើយស្រដីអំភ្លាងគាងទៅគាងមក ដូចដល់ស្នែងគោ ហើយចុះងូតទឹកជម្រះខ្លួន រូចទៅផ្ទះ យកប្រេងម្សៅលាប ហើយហូបបាយពុំឲ្យឆ្អែតពេក ខ្លាចក្រែងវាធាត់រលកន្ទ្រល មិនគួរស្រឡាញ់ ។ អម្ចាស់អើយ ធ្វើទាំងអម្បាលណោះនៃ ទើបបានប្តីជាទីគាប់ចិត្ត ក៏ឥឡូវនេះ អញខ្ញុំបានប្តីជាទីគាប់ចិត្តដូចប្រាថ្នាហើយ ម្តេចឡើយ ក៏អញខ្ញុំនឹងនៅជាមេម៉ាយ ។ (១២០) អម្ចាស់អើយ ត្រង់ស្រីមេម៉ាយនោះ ប្រុសទាំងឡាយគេមើលងាយ នាលោកិយនេះ ពេកក្តាត់ ។ បទអ្វីអញខ្ញុំពោលថាដូច្នេះ អម្ចាស់អើយ រីស្រីមេម៉ាយផងទាំងឡាយ សព្វថ្ងៃនេះ ទោះបីដើរទៅទីណាក្តី អង្គុយនៅទីណាក្តី ហូបបាយក្តី ធ្វើការក្តី ក៏ប្រុសឯណាមួយបានយល់ជាទីគាប់ចិត្តវាហើយ វានឹងមើលងាយតាមចំណង់ ចិត្តវា ហើយវានឹងមកចាប់ដៃទង់ទៅ បើពុំទៅដោយចិត្តវាហើយ ក៏វានឹងចាប់សក់ គក់ត្បកភើចទង់ទៅឲ្យតែបាន មានឧបមាបីដូចអ្វី ថាឧបមាបីដូចកូនក្អែក ចឹកកូនមៀម ទង់ចេញអំពីសំបុកនោះឯង ។ បពិត្រអម្ចាស់អើយ ហេតុនេះ អញខ្ញុំមិននៅជាស្រីមេម៉ាយនេះឡើយ អញខ្ញុំនឹងទៅតាមព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរជាប្តីអញខ្ញុំហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលអម្ចាស់អើយគឺជាស្រីមេម៉ាយនៅពេលចុះងូតទឹក?",
"answer": "មិននៅជាស្រីមេម៉ាយនេះឡើយ ប៉ុន្តែនឹងទៅតាមព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរជាប្តីអញខ្ញុំហោង",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំនែកឯការកសាងផ្លូវកកំពុងតែអភិវឌ្ឍន៏បន្ថែមទៀត លើសពីនេះការធ្វើដំនើរលឿនរហស័ជាងមុន ការនាំផលិតផលចេញពីប្រទេសថៃ មានច្រើនលើសលុប ជាងនាំចូល ធ្វើបែបនេះការឆ្លងដែនក៏កាន់តែច្រើនដែរ ធ្វើអោយបទល្មើសជាច្រើនបន្តកើតឡើងជាលំដាប់ ជាក់ស្តែងការជួញគ្រឿងញៀន ពេស្យាចារ ឆក់ប្លន់ និងល្បែងស៊ីសងផ្សេងៗទៀត។",
"question": "តើការធ្វើដំនើរលឿនរហស័ជាងមុនមានជំនាញសម្រាប់មុខងារអ្វី?",
"answer": "នាំចូល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភ្នំដា ទំនងប្រហែលជាអតីតរាជធានីដំបូងរបស់ខ្មែរ។ ប្រាសាទភ្នំដាកសាងនៅលើកំពូលភ្នំដា មានកម្ពស់៤០ម៉ែត្រ ប្រាសាទនេះបែមុខទៅទិសខាងជើងសំដៅទៅរករាជធានីនគរភ្នំ ដែលទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកអង្គរបូរីសព្វថ្ងៃ។ ប្រាសាទនេះកសាងអំពីឥដ្ឋ ថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ជារាងការ៉េ ជ្រុងនីមួយៗមាន១២ម៉ែត្រ និងមានកម្ពស់១៨ម៉ែត្រ ពុំមានជណ្តើរទេ មានទ្វា៣ជាទ្វាបញ្ឆោតនិងទ្វា១ជាទ្វាពិតនៅជញ្ជាំងខាងជើង ហើយជញ្ជាំងក្រាសខុសប្លែកពីប្រាសាទនានា។ ប្រាសាទភ្នំដាពុំមានរបង (កំពែងឬកំផែង) ព័ទ្ធជុំវិញទេ។ នៅខាងក្នុងមានតាំងលឹង្គព្រះឥសូរតាំងពីសម័យសាងសង់ប្រាសាទសម្រាប់ជាទីសក្ការៈបូជា។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងក្នុងសតវត្សទី ៦ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន ជាក្សត្រចុងក្រោយក្នុងសម័យអាណាចក្រភ្នំ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនាដោយសារតែប្រាសាទភ្នំដាមានអាយុកាលចាស់តាំងពីសតវត្សទី ៦ នោះទើបក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ជួសជុលឡើងវិញ(សតវត្សទី១១) ដោយកត់សម្គាល់ឃើញផ្តែរ និងសសរពេជ្រប្រហាក់ប្រហែលគ្នា និងរចនាបទឃ្លាំង។ ដោយឡែកផ្តែរសសរពេជ្រត្រូវយកទៅរក្សាទុកនៅសារៈមន្ទីរអង្គរបូរីតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩។ ប្រាសាទភ្នំដាគឺជាប្រាសាទទោល។ មានចម្ងាយ ២៥គីឡូម៉ែត្រតាមផ្លូវទឹក និង៦៥គីឡូម៉ែត្រតាមផ្លូវគោកពីទីរួមខេត្តតាកែវ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទភ្នំដាដែលជាអតីតរាជធានីដំបូងរបស់ខ្មែរ ដែលសាងសង់នៅលើកំពូលភ្នំដាពុំមាន៣០០០ឆ្នាំមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ឬ ប្រព័ន្ធសុរិយចក្រវាឡ ឬ សូរ្យព័ន្ធចក្រ មានព្រះអាទិត្យ និងវត្ថុ ដែលគន្លងជុំវិញវា ដោយផ្ទាល់ឬ ដោយប្រយោល។ ទាំងវត្ថុនោះដែលគន្លងជុំវិញ ព្រះអាទិត្យដោយផ្ទាល់ វត្ថុធំជាងគេគឺជាភពចំនួន ប្រាំបីអង្គ ដែលបង្កើតប្រព័ន្ធភពនៅជុំវា ខណៈវត្ថុសល់គឺ វត្ថុតចៗយ៉ាងខ្លាំងដូចជា៖ កូនភព និង សាកសពតូចនៃប្រពន្ធព្រះអាទិត្យ (ស.ត.ប.ព.) ដូច ផ្កាយដុះកន្ទុយ និង អាចម៍ផ្កាយ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រព័ន្ធរបស់ព្រះអាទិត្យ ដែលមានវត្ថុដែលគន្លងជុំវិញព្រះអាទិត្យដោយផ្ទាល់ឬប្រយោល និងមានវត្ថុធំជាងគេជាភពចំនួនប្រាំបីអង្គ ដែលបង្កើតប្រព័ន្ធភពនៅជុំវា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្ញុំបានបកស្រាយនិងពន្យល់ត្រួតៗពីខាង ដើមជាហូរហែររួចមកហើយ ក្រែងមិត្តអ្នកអានមិនសូវច្បាស់ពុំជឿជាក់ខ្ញុំសូមលើកយករឿងរ៉ាវរបស់ អ្នកនគរចេនឡាតាមរយះកំណត់ហេតុអ្នកកាទូតចិនជីតាក្វាន់ នៅក្នុងកំណត់ហេតុនេះលោកជីតាក្វាន់បាននិយាយថា អ្នកស្រុកចេនឡានេះមានរឿងអាថ៌កំបាំងមួយ មានតំណើរថា (មានបិសាចពស់មួយដែលជាព្រះភូមិរក្សាព្រះនគរហើយតែងតែ",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាផ្នែកមួយនៃរឿងរ៉ាវរបស់អ្នកស្រុកចេនឡាតាមរយះកំណត់ហេតុនេះ?",
"answer": "លោកជីតាក្វាន់បាននិយាយថា អ្នកស្រុកចេនឡានេះមានរឿងអាថ៌កំបាំងមួយ មានតំណើរថាបិសាចពស់មួយដែលជាព្រះភូមិរក្សាប្រះនគរហើយ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជ័យវរ្ម័នទី១០ជាស្ដេចចុងក្រោយបង្អស់ដែលគេស្គាល់ដោយសិលាចារឹក។ តពីនេះទៅប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរត្រូវពឹងផ្អែកទៅលើរាជពង្សាវតារដែលជាឯកសារចងក្រងឡើងតែនៅស.វ.ទី១៨-១៩ ហើយដោយសំអាងទៅលើការទន្ទេញចាំមាត់ និងលើអត្ថបទបូរាណខ្លះ ដែលពីដើមគេតំកល់ទុកនៅក្រុងឧដុង្គ។ រាជពង្សាវតារមានច្រើនច្បាប់កត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍ ដោយមានការដំណាលប្លែកៗគ្នា ហើយមានចុះកាលកំណត់ខុសៗគ្នាទៀត។ នេះហើយជាមូលហេតុធ្វើអោយប្រវត្តិវិទូពិបាកសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រោយពីរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១០មក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រោយពីរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១០ ដែលពិភាក្សាអំពីរាជពង្សាវតារ និងប្រវត្តិវិទូដែលសាកល្បងនៅក្រោយមក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្ញុំគ្មានចង់ធ្វើលោក-អ្នកទេ។ខ្ញុំចង់តែចេះដើម្បីឆ្ពោះទៅរកផ្លូវយុត្តិធម៌តែប៉ុណ្ណោះ។ខ្ញុំចង់ចេះដើម្បីការពារសិទ្ធិសេរីភាពខ្ញុំ កុំឲ្យគេបំពាន។ខ្ញុំចង់ចេះដើម្បីជួយពង្រឹង និងពង្រីកអព្យាក្រឹតភាព ឯករាជ្យ ប្រជាធិបតេយ្យប្រទេសយើង...។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលខ្ញុំចង់ចេះដើម្បីជួយពង្រឹង និងពង្រីកអព្យាក្រឹតភាព ឯករាជ្យ ប្រជាធិបតេយ្យប្រទេសយើង?",
"answer": "ខ្ញុំចង់ចេះដើម្បីជួយពង្រឹង និងពង្រីកអព្យាក្រឹតភាព ឯករាជ្យ ប្រជាធិបតេយ្យប្រទេសយើងដើម្បីការពារសិទ្ធិសេរីភាពខ្ញុំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុគ្គលគួរតម្កល់នូវឱវាទ ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងហើយទុកក្នុងចិត្ត ហើយធ្វើការបូជា ដោយបដិបត្តិបូជា ដោយនូវប្រការដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធត្រាស់សម្តែងហើយ គួរធ្វើឲ្យសម្រេច នូវសម្បត្តិជាលោកិយៈ និងលោកុត្តរៈ។ ខ្ញុំសូមគោរព អារាធនាទុកដោយប្រការដូច្នេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការធ្វើការបូជាដោយប្រការ ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងហើយ ដែលគួរតម្កល់នូវឱវាទ ហើយទុកក្នុងចិត្ត ហើយសូមគោរពអារាធនាទុកដោយប្រការដូច្នេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចោលទៅ ទ្រង់ក៏តាំងចៅហ្វាយស្រុកនោះអោយធ្វើទីយមរាជ ។ អែចៅហ្វាយស្រុកកាលបើធ្វើទីយមរាជហើយ អោយបំរើទៅហៅអាចោរចិត្ដជា ជាសំលាញ់មក លុះមកដល់ប្រាប់ថា «អាសំលាញ់អើយ! ឯងមានគុណ នឹងអញច្រើនណាស់ ឥលូវនេះអញបានធ្វើយមរាជហើយ ដែលអញបានធ្វើយមរាជនេះ គឺដោយសារឯងជួយអញ ពីថ្ងៃនេះទៅឯងកុំលួចគេទៀត អញចិញ្ចឹម",
"question": "យ៉ាងណាឈ្មោះក្រុមហ៊ុនដែលមានគុណជាងគេជាសំលាញ់មកជើងមុខ នៅពេលលុះមកដល់ប្រាប់ថា «អាសំលាញ់អើយ!»?",
"answer": "អែចៅហ្វាយស្រុក",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការស្ថាបនាមូលនិធិដុនបូស្កូនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហៅកាត់ថា(DBCS) គឺជាអង្គការមិនរកកំរៃដែលជាស្ថាបន័ ប្រពន័អបរំគ្រួសារសាលេសស៊ាននៃដុនបូស្កូ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់ត្រូវធ្វើឡើងដោយអ្នកកាន់សាសនាសាលេស ស៊ានមាន(បូជាចារ បងប្រុសនិងបងស្រី)ដែលដាក់អោយមនុស្សគ្រប់គ្នាមានចិត្តស្រលាញ់គ្នានៃគ្រួសារសា លេសស៊ានដែលធ្វើការក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ វាបានបង្កើតឡើងដើម្បីជួយកុមារ នៅក្នុងនិង យុវជនដែលត្រូវ ការអប់រំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយ(DBCS)មានទីស្នាក់ការនៅទី ក្រុងភ្នំពេញ ហើយការិយាលយ័នោះគឺជាអង្គការជាតិនិងអន្តរជាតិ។",
"question": "អ្វីដែលជាអង្គការមិនរកកំរៃដែលជាស្ថាបន័យប្រពន័អបរំគ្រួសារសាលេសស៊ាននៃដុនបូស្កូនៅកម្ពុជា?",
"answer": "សំណួរនេះត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទថា (DBCS) គឺជាអង្គការមិនរកកំរៃដែលជាស្ថាបន័យប្រពន័អបរំគ្រួសារសាលេសស៊ាននៃដុនបូស្កូ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីកាត់សក់៖ ជាដំបូងអាចារ្យបួងសួងសុំរបស់ទិព្វពីទេវតា និងវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ រួចឧទ្ទិសរំងាប់ចង្រៃ ហើយឧបកិច្ចកាត់សក់បីកន្ត្រៃដាក់ក្នុងកន្ទោងដែលដាក់បណ្តែតក្នុងផ្តិល។ បន្ទាប់មកអ្នកច្រៀងកំប្លែងបានបួងសួងសុំកន្ត្រៃ ក្រាស កាំបិតកោរ កញ្ចក់... រួចច្រៀងរៀបរាប់ពីព្រៃព្រឹក្សា និងការដើរលក់កន្ត្រៃ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពិធីកាត់សក់ ដែលមានការបួងសួងសុំរបស់ទិព្វពីទេវតា វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ និងការច្រៀងរៀបរាប់ពីព្រៃព្រឹក្សា និងការដើរលក់កន្ត្រៃ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចេនឡា រឺ កម្វុជ (កាំវុជៈ) (; ) ជាឈ្មោះចិនហៅកម្ពុជាបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃនគរភ្នុំ (扶南) ដែលគេស្គាល់ថាចឹងឡាបជាភាសាយួន (ដែលមាននៅក្នុងការបញ្ចេញសំឡេងចិន-យួន)។ ឈ្មោះនេះនៅតែឃើញប្រើនៅក្នុងសតវត្សទី១៣ ដោយបេសកជនចិនជីវ-តាក្វាន់ (周達觀) អ្នកនិពន្ធ ចឹនឡាផ្វុងធ្ហូជី (លក្ខណៈនិងទំនៀមទំលាប់នៃកម្ពុជា) (真蠟風土記)។ ពួកអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនសម័យទំនើប បានប្រើឈ្មោះនេះសំដៅតែរដ្ឋខ្មែរនៅសម័យកាលចាប់ពីចុងសតវត្សទី៦ ដល់ដើមសតវត្សទី៩ តែប៉ុណ្ណោះ។",
"question": "តើឈ្មោះចិនដែលប្រើសំដៅតែរដ្ឋខ្មែរនៅសម័យកាលចាប់ពីចុងសតវត្សទី៦ ដល់ដើមសតវត្សទី៩ គឺជាអ្វី?",
"answer": "កម្ពុជា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តក្រចេះ គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តក្រីក្របំផុតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០១៥ ត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ រីឯនៅក្នុងប្រទេសសម្រាប់អត្រាប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ។ សាលារៀនបានតស៊ូដើម្បីទាក់ទាញគ្រូបង្រៀនទៅកាន់ប្រជាជនក្រីក្រនៅឯជនបទ។ គ្រូបង្រៀនត្រូវបានបញ្ជូនទៅខេត្តពីភ្នំពេញ ដែលជារាជធានីរបស់ប្រទេស ប៉ុន្តែពួកគេគឺជាគ្រូបង្រៀនថ្មីដែលមើលឃើញឱកាសក្នុងការប្រឡងគ្រូដែលមិនសូវមានភាពម៉ត់ចត់នៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល។ គ្រូថ្មីទាំងនេះកម្រស្នាក់នៅលើសពីមួយឆ្នាំ ឬពីរឆ្នាំ ដោយសារប្រាក់ខែតិច ធ្វើឱ្យមន្ត្រីមូលដ្ឋានត្រូវធ្វើដោយគ្មាន ហើយសិស្សច្រើនតែត្រូវបន្តការសិក្សាដោយខ្លួនឯង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនៅខេត្តក្រចេះ ដែលមានគ្រូបង្រៀនថ្មីនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល និងការសិក្សាបន្តិចនៅសាលារៀន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋមិនអាចជាកម្មវត្ថុ នៃលទ្ធកម្មកម្មសិទ្ធិបានឡើយ ទោះក្នុងករណីណាក៏ដោយ ។ ស្ថានភាព នៃអ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋនៅតែមិនទៀងទាត់ និង ខុសច្បាប់ដ ដែល ប្រសិនជាស្ថានភាពនោះមិនកើតចេញពីការអនុញ្ញាតតាមបែបផែន ដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់ទេនោះ ។ បុគ្គលកាន់កាប់ខុសច្បាប់ត្រូវបង្ខំឱ្យចាកចេញជាបន្ទាន់ ហើយត្រូវទទួលទណ្ឌកម្ម ដែលបានកំណត់ក្នុងមាត្រា ២៥៩ នៃច្បាប់នេះ ។ បុគ្គលកាន់កាប់ខុសច្បាប់គ្មានសិទ្ធិទាមទារសំណងសម្រាប់ចំណាយលើការងារ និង ការកែលំអ ដែលខ្លួនបានធ្វើនៅលើអចលនវត្ថុនោះឡើយ ។",
"question": "តើស្ថានភាពនៃអ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋមានលักษณะខ្លះជាតើ?",
"answer": "ខុសច្បាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅទីប្រជុំជន ការប្រើប្រាស់ភើ្លងសញ្ញាដែលបានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌនេះ មិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ទេ បើមានភ្លើងអគ្គិសនីបំភ្លឺតាមទ្រូងផ្លូវ ហើយមានពន្លឺគ្រប់គ្រាន់អាចឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវ មើលយានបានច្បាស់ពីចម្ងាយដ៏សមល្មម។",
"question": "តើទំនាក់ទំនងដែលមានពន្លឺគ្រប់គ្រាន់អាចផ្តល់ជូនអ្នកប្រើប្រាស់អំពីយានដោយអ្នកណាមួយមានដំណាក់ដំណើរដោយមើលមិនពិតទេ?",
"answer": "ភ្លើងអគ្គិសនី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ពាននេះត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញ ក្រោមជំនួយឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន រួចធ្វើពិធីបើកសម្ពោធបើកអោយប្រើប្រាស់ឡើងវិញនៅថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ១៩៩៤។ ជប៉ុនបានផ្ដល់នូវវិស្វករនិងកម្មករ ក្នុងការត្រួតពិនិត្យនិងសាងសង់ស្ពាននេះអោយរួចរាល់ជាស្ថាពរ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងការជួសជុលស្ពាននេះជប៉ុន?",
"answer": "ជប៉ុនបានផ្ដល់នូវឧបត្ថម្ភ វិស្វករនិងកម្មករ ក្នុងការត្រួតពិនិត្យនិងសាងសង់ស្ពាននេះអោយរួចរាល់ជាស្ថាពរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មុនការចូលអាស្រ័យផលលើអចលនវត្ថុ អ្នកជួលត្រូវតែដឹងអំពីស្ថានភាព នៃអចលនវត្ថុ និង សម្ភារៈនៅនឹងកន្លែង ដែលបានរៀបចំតាមការព្រមព្រៀងជាមួយនឹងភតិសន្យាបតី ។ ការមិនបានពិនិត្យស្ថានភាពអចលនវត្ថុ និង សម្ភារៈនៅនឹងកន្លែងនៅពេលចូលអាស្រ័យផលត្រូវចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវតាមលក្ខខណ្ឌដូចមានចែងក្នុងភតិសន្យា ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការដឹងស្ថានភាពនិងសម្ភារៈអចលនវត្ថុនិងកន្លែងដែលបានរៀបចំតាមការព្រមព្រៀងជាមួយនឹងភតិសន្យាបតី មុនការចូលអាស្រ័យផលលើអចលនវត្ថុ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តាមទិន្នន័យឃុំឆ្នាំ ២០០៧បានបញ្ជាក់ថាខេត្តឧត្តរមានជ័យមានចំនួនគ្រួសារសរុប ៣៣ ១៣៣គ្រួសារ ឯគ្រួសារជាមធ្យម ៤.៨៣ នាក់ក្នុងមួយគ្រួសារ និងចំនួនស្ត្រីជាមេគ្រួសារប្រមាណ ៣.៦៧៨ គ្រួសារ បើគិតជាភាគរយនៃចំនួនគ្រួសារសរុបគឺ ១៤.០៧ ភាគរយ ។ អត្រាស្ត្រីជាមេគ្រួសារតាមបណ្តាស្រុកបានបញ្ជាក់ថាស្រុកអន្លង់វែង មាន ចំនួនស្ត្រីជាមេគ្រួសារ ១៧.៥៥ ភាគរយ គឺច្រើនជាងស្រុកនានា ចំណែកស្រុកដែលមានចំនួនស្ត្រីជាមេគ្រួសារតិចជាងគេ គឺស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ដែលមានភាគរយស្ត្រីមេគ្រួសារប្រមាណ ១១.១១ ភាគរយ ។",
"question": "ស្រុកដែលមានចំនួនស្ត្រីជាមេគ្រួសារតិចជាងគេមានភាគរយស្ត្រីមេគ្រួសារប៉ុន្មាន?",
"answer": "១១.១១ ភាគរយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជំរើសទី២ ៖ សិង្ហបុរីនឹងក្លាយជារដ្ឋសហព័ន្ឋមួយដូចរដ្ឋ១១ផ្សេងទៀតដែរ ដោយគ្មានស្វ័យភាពជាងរដ្ឋដទៃទៀតទេ។ ហេតុនេះសិង្ហបុរីត្រូវបោះបង់អំនាចដឹកនាំលើគោលនយោបាយពលកម្មការងារនិងការអប់រំទៅអោយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ឋនៅកូឡាឡាំពួរ។ នេះមានន័យផងដែរថា នឹងមានការប្រើប្រាស់តែភាសាអង់គ្លេសនិងភាសាម៉ាឡេ ក្នុងការងារផ្លូវការផ្សេងៗ និងការអប់រំផងដែរ។ មានតែអ្នកដែលកើតនៅសិង្ហបុរីនិងកូនចៅរបស់អ្នកទាំងនោះទេដែលអាចក្លាយជាពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី។ ចំនួនប្រជាជនទាំងនេះនឹងសំរេចពីភាគរយតំណាងសិង្ហបុរីនៅសភា។",
"question": "តើសិង្ហបុរីត្រូវបោះបង់អំនាចដឹកនាំលើអ្វីខ្លីជាងគេ?",
"answer": "គោលនយោបាយពលកម្មការងារនិងការអប់រំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ៊ីដ្រូស្តាទិចជាការសិក្សាពីសន្ទនីយ៍គ្មានចលនា។ ផ្នែកនៃរូបវិទ្យានេះត្រូវបានបង្កើតដោយអាកស៊ីម៉ែដ។ អ៊ីដ្រូស្តាទិចគ្រាន់តែជាផ្នែកសមញ្ញបំផុតមួយរបស់មេកានិចនៃសន្ទនីយ៍ ប៉ុន្តែវាមានអ្វីជាច្រើនដែលយើងចាំបាច់ស្វែងយល់ពីវា។",
"question": "អ៊ីដ្រូស្តាទិចគ្រាន់តែជាផ្នែកសមញ្ញបំផុតមួយរបស់មេកានិចនៃសន្ទនីយ៍ដែលមានអ្វី?",
"answer": "សន្ទនីយ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានតួអង្គសំខាន់បីអង្គ : ព្រហ្ម វិស្ណុ និង សិវៈ។ ព្រះព្រហ្ម បានបង្កើតផែនដី គឺដី ទឹក ខ្យល់ មនុស្ស ។ល។ ព្រះវិស្ណុ អ្នកបង្កើតគម្ពីរវេទទាំងបួន គឺ ឫកវេទ សាមវេទ យជុរវេទ និង អថវ៌នវេទ។ ទ្រង់បានសុំអោយព្រះព្រហ្មបញ្ជូនគម្ពីរវេទទាំងបួនទៅមនុស្សលោកគឺពួកមាណព ដើម្បីអោយពួកគេមានប្រាជ្ញាខ្លាំងពូកែ។",
"question": "តើព្រះព្រហ្ម បានបង្កើតផែនដីដើម្បីអ្វី?",
"answer": "ដី ទឹក ខ្យល់ មនុស្ស",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំណើននៃអំណាចរុស្ស៊ីបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទអ៊ីវ៉ានទី៣ (១៤៦២–១៥០៥) ដែលទ្រង់ជាមហាក្សត្រមួយអង្គដែលបានពង្រីកទឹកដីរុស្ស៊ីឡើងធំទ្វេជាបី រៀបចំកែលម្អវិមានក្រឹមឡាំងម៉ូស្គូ និងបំបាត់ឥទ្ធិពលរបស់មហានគរហ្វូងមាស។ ក្នុងមួយអត្ថិភាពនៃចក្រភពមួយនេះ ប្រទេសរុស្ស៊ីត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្តាច់មុខរបស់រាជវង្សរ៉ូម៉ាណូហ្វ។ នៅដើមសតវត្សទី១៩ ទឹកដីនៃចក្រភពរុស្ស៊ីបានលាតសន្ធឹងពីមហាសមុទ្រអាកទិកនៅភាគខាងជើងទៅដល់សមុទ្រខ្មៅនៅភាគខាងត្បូង និងពីសមុទ្របាល់ទិកនៅភាគខាងលិចទៅទឹកដីអាឡាស្កា ហាវ៉ៃ និងកាលីហ្វ័រញ៉ានៅភាគខាងកើត។ នៅចុងសតវត្សទី១៩ រុស្ស៊ីបានបន្តពង្រីកទឹកដីរបស់ខ្លួនលើតំបន់អាស៊ីកណ្តាល និងផ្នែកខ្លះនៃអាស៊ីឦសាន។",
"question": "តើទឹកដីរបស់ចក្រភពរុស្ស៊ីបានលាតសន្ធឹងជាធម្មតានៅពេលណា?",
"answer": "នៅដើមសតវត្សទី១៩",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមសិលាចារិកនៅប្រាសាទនេះបញ្ជាក់ប្រាប់ពីទំហំ និងមុខងាររបស់ប្រាសាទ។ តាព្រហ្មមាន ៣១៤០ភូមិ និងមានមនុស្ស ៧៩៣៦៥នាក់ មើលថែប្រាសាទរួមមានរាជគ្រូ ១៨នាក់ មន្រ្តី២៧៤០នាក់ ជំនួយការ២២០២នាក់ និងអ្នករាំរបាំ ៦១៥នាក់។ ក្នុងចំនោមទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ប្រាសាទនេះមាន ចានមាស ដែលមានទំងន់ជាង៥០០គីឡូក្រាម មានពេជ្រ៣៥៣៥ គុជខ្យង៤០៦២០ ត្បូងមានតំលៃ៤៥៤០ ស្បៃពីប្រទេសចិន៨៧៦ សូត្រ៥១២ និងក្លស់៥២៣។ ប្រាសាទតាព្រហ្មកសាងឡើងពីថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀមមានកំពែង ៥ជាន់ និងមានប្រាង្គប្រាសាទចំនួន៣៩។ កំពែងខាងក្រៅរបស់ប្រាសាទនេះមានប្រវែង ៧០០ Χ ១០០០ ម៉ែត្រ។ នៅខាងជើងគោបុរៈខាងកើតនៃកំពែងខាងក្រៅ មានអាគាររបាំមួយ។ ប្រាសាទនេះក៏ត្រូវបានចាត់ទុកផងដែរ ជាសាកលវិទ្យាល័យផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រដែលក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្សត្រីឥន្ទ្រទេវី។",
"question": "តើតាព្រហ្មមានប្រវែងម៉ែត្រប៉ុន្មាននៅក្នុងប្រាសាទនេះ?",
"answer": "៧០០ Χ ១០០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាស៊ានបានកំណត់គោលដៅបង្កើតសមាគមសង្គមនិងវប្បធម៌អាស៊ានក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០១៥ ដោយសង្ឃឹមថានឹងក្លាយជាសមាគមដែលមានប្រជាជនជាមណ្ឌលកណ្ដាល មានសង្គមដែលចេះស្រឡាញ់ និងចែករំលែក ប្រជាជនអាស៊ានមានជីវភាពរបស់នៅល្អ និងមានការអភិវឌ្ឍគ្រប់វិស័យ ដើម្បីលើកកម្ពល់គុណភាពជីវិតរបស់ប្រជាជន ធានាការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិយូរអង្វែង រួមទាំងធានារក្សាអត្ដសញ្ញាណអាស៊ាន(ASEAN Identity) ដើម្បីធានាភាពជាសមាគមសង្គមនិងវប្បធម៌អាស៊ាន ដោយបានរៀបចំធ្វើផែនការការបង្កើតសមាគមសង្គមនិងវប្បធម៌អាស៊ាន(ASEAN Socio-Cultural Community Blueprint) ដែលប្រកបដោយកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការ ៦ ផ្នែកដូចជា៖",
"question": "តើអាស៊ានបានកំណត់គោលដៅដែលជាធម្មតាសមាគមសង្គមនិងវប្បធម៌អាស៊ាននៅពេលណា?",
"answer": "ឆ្នាំគ.ស ២០១៥",
"type": "extract"
},
{
"context": "អក្សរខ្មែរ គឺជាអក្សរប្រើសម្រាប់សរសេរភាសាខ្មែរ ដែលជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ អក្សរខ្មែរក៏ប្រើសម្រាប់សរសេរភាសាបាលីនៅពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនារបស់កម្ពុជានិងថៃផងដែរ។អក្សរខ្មែរត្រូវបានប្រែប្រួលពីអក្សរបល្លវៈ ជាអក្ខរក្រមនៃហ្គ្រេនតាដែលបានមកពីអក្សរព្រហ្មីដែលត្រូវបានគេប្រើនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌានិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងអំឡុងពេលសតវត្សទី ៥ និងទី ៦។ សិលាចារឹកចាស់ជាងគេ ដែលអាចកំណត់បានជាភាសាខ្មែរត្រូវបានរកឃើញនៅ ស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវនៅភាគខាងត្បូងរាជធានីភ្នំពេញ និងមានកាលបរិច្ឆេទចារក្នុងអំឡុងឆ្នាំ៦១១។ បច្ចុប្បន្ន អក្សរខ្មែរសម័យទំនើបមានភាពខុសគ្នាពីទំរង់គំរូ ដែលគេរកឃើញនៅលើសិលាចារឹកនៃប្រាសាទអង្គរ។ អក្សរថៃ និងឡាវត្រូវបានកម្លាយចេញពីទំរង់ចាស់នៃអក្សរខ្មែរ។",
"question": "អក្សរខ្មែរត្រូវបានប្រែប្រួលពីអក្សរអ្វី?",
"answer": "អក្សរបល្លវៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភាគខាងជើងមានជួរភ្នំប៉ាក់កៃជាព្រំដែនរវាងឥណ្ឌានិងភូមា។ ភាគខាងលិច មានជួរភ្នំអារ៉ាក់កាន់យ៉ូម៉ាលាតសន្ធឹងវែង។ ភាគឥសាន ជាតំបន់ខ្ពង់រាប។ ភាគខាងត្បូង មានជួរភ្នំត្រាក់ណាវស៊ី ជាព្រំដែនរវាងថៃនិងភូមា។ ភាគកណ្ដាល ជាតំបន់ទំនាបអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌី។ ",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនជួរភ្នំមាននៅក្នុងរដ្ឋនេះ?",
"answer": "មានជួរភ្នំប៉ាក់កៃ ជួរភ្នំអារ៉ាក់ ជួរភ្នំត្រាក់ណាវស៊ី និងជួរភ្នំអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជនគ្រប់រូបត្រូវគោរពទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ និង កម្មសិទ្ធិឯកជនស្របច្បាប់លើអចលនវត្ថុ ។ ការគ្រប់គ្រងផ្នែករដ្ឋបាលសុរិយោដីលើអចលនវត្ថុ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ និង ការចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង សំណង់ ។ បទបញ្ជា និង នីតិវិធី នៃការគ្រប់គ្រងអចលនវត្ថុ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋនឹងត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។",
"question": "អ្វីដែលជាសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង សំណង់ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "បទបញ្ជា និង នីតិវិធី នៃការគ្រប់គ្រងអចលនវត្ថុ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហ៊ីត្លែរជឿថាហេតុដែលអង់គ្លេសមិនព្រមបញ្ចប់សង្គ្រាមនេះគឺព្រោះតែអង់គ្លេសមានក្តីសង្ឃឹមថាសហរដ្ឋអាមេរិកហើយសហភាពសូវៀតនឹងសម្រេចចិត្តចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងអាល្លឺម៉ង់ក្នុងរយៈពេលឆាប់ៗនេះ។ ដូច្នេះ ហ៊ីត្លែរបានខិតខំពង្រឹងមិត្តភាពនិងទំនាក់ទំនងរវាងអាល្លឺម៉ង់និងសូវៀតប៉ុន្តែបើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនត្រូវបរាជ័យនុះ អាល្លឺម៉ង់នឹងត្រៀមទ័ពវាយប្រហារនិងត្រួតត្រាសូវៀតជារដ្ឋចំណុះ។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤០ កិច្ចចរចាមួយត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងដើម្បីកំណត់ថា'តើសូវៀតព្រមចូលរួមក្នុងកតិកាសញ្ញាត្រីភាគីឬអត់?'។ សូវៀតបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លះៗប៉ុន្តែខ្លួនបានដាក់លក្ខខណ្ឌមួយថា បើអាល្លឺម៉ង់ចង់ឱ្យសូវៀតចុះចូលជាមួយខ្លួននោះលុះត្រាតែសូវៀតបានក្លាយជាម្ចាស់កម្មសឹទ្ធិនៃទឹកដីប្រទេសហ្វាំងឡង់ ប៊ុលការី តួកគី ហើយនិងជប៉ុនជាមុនសិន។ បន្ទាប់ពីឮពីលក្ខខណ្ឌរបស់សូវៀតភ្លាម អាល្លឺម៉ង់បានសម្រេចចិត្តភ្លែតថាខ្លួនមិនអាចទទួលយកលក្ខខណ្ឌរបស់សូវៀតបានទេ។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤០ លោកហ៊ីត្លែរបានចេញសេចក្តីបង្គាប់ឱ្យមន្ត្រីយោធាខ្លួនត្រៀមទ័ពសម្រាប់ធ្វើការឈ្លានពានសហភាពសូវៀត។",
"question": "នៅថ្ងៃណាដែលលោកហ៊ីត្លែរបានចេញសេចក្តីបង្គាប់ឱ្យមន្ត្រីយោធាខ្លួនត្រៀមទ័ពសម្រាប់ធ្វើការឈ្លានពានសហភាពសូវៀត?",
"answer": "ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤០",
"type": "extract"
},
{
"context": "កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ធ្វើឡើងនៅបាងកក ពីថ្ងៃទី១២ដល់១៧ ខែធ្នូឆ្នាំ១៩៥៩ ដែលមានកីឡាករនិងមន្ត្រីច្រើនជាង៥២៧នាក់មកពីប្រទេសថៃ ភូមា ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី វៀតណាមខាងត្បូងនិងឡាវបានចូលរួម ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា១២វិញ្ញាសា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ដែលធ្វើឡើងនៅបាងកក ពីខែធ្នូឆ្នាំ៧៩៥៩។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃបានចូលមកមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើងលើឆាកអន្ដរជាតិដោយបានចូលរួមចំណែកជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិនិងអង្គការក្នុងតំបន់។ ប្រទេសថៃជាសម្ព័ន្ធមិត្ដដ៏សំខាន់របស់អាមេរិក ហើយបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ទាំងក្នុងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពានិជ្ជកម្ម ធនាគារ នយោបាយ និងផ្នែកវប្បធម៌។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសថៃបានធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការជាមួយអង្គការក្នុងតំបន់ មានដូចជា អង្គការស្ថេរភាពនិងកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការនៅអឺរ៉ុប ក្រៅពីនេះ ប្រទេសថៃធ្លាប់បានបញ្ជូនទាហានទៅចូលរួមក្នុងកងកម្លាំងអន្ដរជាតិនៅទីម័រខាងកើត អាហ្កានីស្ថាន អ៊ីរ៉ាក់ ប៊ូរុនឌី និងបច្ចុប្បន្ននៅដាហ៊្វូប្រទេសស៊ូដង់ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសថៃនឹងប្រទេសជិតខាងនៅមានលក្ខណៈទន់ខ្សោយនៅឡើយ។",
"question": "តើប្រទេសថៃជាសម្ព័ន្ធមិត្ដដ៏សំខាន់របស់អាមេរិកជាច្រើនជាងគេមួយ?",
"answer": "អាមេរិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងសតវត្សទី១៣ ពួកម៉ុងកូលបានពង្រីកអំណាចនិងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនដោយបានវាយចូលប្រទេសចិន។ នៅក្នុងឆ្នាំ១២៧១ មេដឹកនាំម៉ុងកូលម្នាក់ឈ្មោះថាគូប៊ីឡៃ ខាន់បានបង្កើតរដ្ឋមួយនៅលើទឹកដីចិនដែលមានឈ្មោះថារាជវង្សយួន (អានថា\"យាន\") ហើយនៅឆ្នាំ១២៧៩ យានបានវាយដណ្តើមទឹកដីភាគត្បូងរបស់សុង។ ប្រវត្តិវិទូបានធ្វើការប៉ាន់ស្មានថា មុនការចូលឈ្លានពានរបស់ពួកម៉ុងកូល ចំនួនប្រជាជនចិនសរុបមានប្រមាណ ១២០ លាននាក់ប៉ុន្តែមកដល់ឆ្នាំ១៣០០ ពោលគឺក្រោយការឈ្លានពានចំនួនប្រជាជនសរុបបានធ្លាក់ចុះមកនូវត្រឹម ៦០ លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ។ នៅឆ្នាំ១៣៦៨ ទាសករម្នាក់បានផ្តួលរលំរាជវង្សយានហើយបានឡើងគ្រងរាជ្យជាអធិរាជនៃរាជវង្សមិងថ្មី។ នៅក្រោមរាជវង្សមិង ប្រទេសចិនបានឈានចូលមកដល់យុគសម័យមាសម្តងទៀតដោយក្នុងនោះប្រទេសចិនគឺជារដ្ឋដែលមានកម្លាំងទ័ពជើងទឹកដ៏មានអំណាចជាងគេនៅលើពិភពលោកហើយមានសេដ្ឋកិច្ច សិល្បៈ និងវប្បធម៌ដ៏ចម្រើនអស្ចារ្យ។ ក្នុងសម័យនេះហើយដែលចិនបានចេញទៅធ្វើពាណិជ្ជកម្មនិងស្វែងរកកំណប់ទ្រព្យនៅតាមតំបន់ឆ្ងាយៗដោយធ្វើដំណើរតាមមហាសមុទ្រ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលមានកម្លាំងទ័ពជើងទឹកជាងគេនៅលើពិភពលោកជាងគេនៅក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៣?",
"answer": "ប្រទេសចិន",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពាក្យ បវេល ពីដើមគេសរសេរ បវិល ដែលក្លាយមកពីពាក្យដើម បួវិល ។ នៅជាប់ទីប្រជុំជនឃុំបវេល មានដងស្ទឹងមួយមានឈ្មោះថា ស្ទឹងបវេល។ ស្ទឹងបវេលនេះមានលក្ខណៈពិសេសម្យ៉ាងដែលតាមពិតជា \"បួ\" មួយដ៏វែងអន្លាយហូរព័ទ្ធផ្ទែដីដ៏ធំមួយប្រៀបបានដូចកោះ។ បួនេះមានមាត់ជាប់នឹងដងស្ទឹងមង្គលបូរីដែលហូរកាត់ឃុំបវេល ចំនែកអែចុងបួមិនបិតរឺអស់ដូចបួធម្មតាទេ គឺមានមុខធ្លាយអាចអោយទឹកហូរទៅជាប់នឹងស្ទឹងមង្គលបូរីនោះវិញបាន ត្រង់ផ្នែកខាងក្រោមពីមាត់បួ។ នារដូវជំនន់ ទឹកពីដងស្ទឹងមង្គលបូរីបានហូរចូលទៅបំពេញបួអោយហូរឆ្វែលផ្ទែដីដ៏ធំមួយនោះតាមទិសបញ្ច្រសទិសនាឡិកា។ នារដូវសម្រក ក្នុងខណៈដែលកំពស់ទឹកក្នុងបួខ្ពស់ជាងខាងស្ទឹងមង្គលបូរី ទឹកបួហូរបកចូលទៅស្ទឹងមង្គលបូរីវិញរហូតទាល់តែកំពស់ទឹកស្មើគ្នាវិញ ទើបហូរត្រលប់តាមធម្មតាវិញ។ ដូច្នេះ ដោយឃើញទឹកបួនេះហូរវិលឆ្វែលចុះឆ្វែលឡើង គេក៏ហៅបួនេះថា បួវិល ហើយទឹកដីទីនោះក៏មានឈ្មោះបួវិលដែរ។ ខ្មែរយើងតែងបង្ខ្លីពាក្យក្នុងការនិយាយរឺហៅឈ្មោះនានា ឧទាហរណ៍ ក្រចេះជាកចេះ កណ្តាលជាកដាល ដូច្នោះ បួវិល ក៏ជា បវិល ដែរ។ ក្រោយមកឥទ្ធិពលភាសាបារាំងបាននាំអោយគេប្តូរសរសេរជា បវេល វិញ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាស្ទឹងមានលក្ខណៈពិសេសជាធម្មតាទេ នៅជាប់ទីប្រជុំជនឃុំបវេល?",
"answer": "ស្ទឹងបវេលមានលក្ខណៈពិសេសម្យ៉ាងដែលតាមពិតជា 'បួ' មួយដ៏វែងអន្លាយហូរព័ទ្ធផ្ទែដីដ៏ធំមួយប្រៀបបានដូចកោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គំនិតខាងស្ថិតិបានបកស្រាយពីលក្ខណៈឧស្ម័នបានយ៉ាងល្អបំផុត។ ចេម ឃ្លើក ម៉ាកស៊្វែល ដែលជារូបវិទូផ្នែកអាតូមដ៏ល្បីម្នាក់ទៀត បានរកឃើញរបាយល្បឿនរបស់អាតូមនៅក្នុងឧស្ម័ន។ គាត់បានទាញសម្មតិកម្មថាវីស្កូស៊ីតេ (ភាពស្អិត) របស់ឧស្ម័នអាចមិនអាស្រ័យនិងកំហាប់ទេ។ បើយើងគិតធម្មតា កំលាំងកកិតនៅក្នុងឧស្ម័នគួរតែខិតទៅរកសូន្យប្រសិនបើកំហាប់ខិតទៅរកសូន្យ។ ប៉ុន្តែតាមពិតវាខុសពីនោះ ព្រោះចំងាយចរសេរីមធ្យមរបស់អាតូមកើនឡើងនៅក្នុងកំហាប់ទាប។ ម៉ាកស៊្វែលនិងភរិយាបានធ្វើពិសោធន៍សំរេចបញ្ជាក់ពីសម្មតិកម្មនេះ។ ពិសោធន៍ដទៃទៀតលើឧស្ម័ននិងសុញ្ញកាស ដោយបង្វិលធុងមានចោះប្រហោងវែងៗ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថាល្បឿនអាតូមនៅក្នុងឧស្ម័នគោរពតាមច្បាប់របាយរបស់ម៉ាកស៊្វែល។",
"question": "តើម៉ាកស៊្វែលបានរកឃើញលំនាំដែលជារបាយល្បឿនរបស់អាតូមក្នុងឧស្ម័ន?",
"answer": "វីស្កូស៊ីតេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានដែរ តែឯងក្រមិនហ៊ានទៅបៀតគេឡើយ។អាប្រាជ្ញកើតមកបានជិតមួយខួប ប្តីខ្ញុំត្រូវគ្រាប់ស្លាប់នៅឱកាសដែលបារាំងទៅព័ទ្ធភូមិដុតផ្ទះអស់ពីរខ្នង។អាកូនបងខ្ញុំបាន១៨ឆ្នាំ ពេលនោះភ័យពេក រត់បាត់ទៅ មិនដឹងជាស្លាប់ឬរស់ទេ។ខ្ញុំចេញពីភូមិកំណើតជិតបួនឆ្នាំហើយ... ពិបាកណាស់នៅស្រែនោះ...។",
"question": "តើអាប្រាជ្ញមានជើងធម្មតាងអ្វី?",
"answer": "ជិតមួយខួប",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យ ទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ពាក្យព្រះនាងសុបារសុប្បតីនោះហើយ ទើបមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះវិញថា (៩០) ហៃនាងសុបារសុប្បតីអើយ រីបាវេស្សន្តរនោះ ជាកូនកើតអំពីឧទរឋិតនៅដោយធម៌ប្រាកដ ជាសំឡាញ់នៃអ្នកផង ។ សឹងទុកជាត្រើយ នាងអើយ បើអញទុកនៅហើយ វានឹងអាស្រូវភាស បើអញមិនដោយតាមពាក្យអ្នកស្រីពិរាស្ត្រនោះ ឃើញជាគេមិនទុកជីវិតឡើយ ។",
"question": "តើមានព្រះបន្ទីយ៉ូដែលមានសំឡាញ់ជាសំឡាញ់នៃអ្នកផង នៅក្នុងអត្ថបទនេះ?",
"answer": "ព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង () គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិចំបក់ ឃុំចេក ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង។ ទីធ្លាសាកលវិទ្យាល័យមានទំហំ ៥២៦០០ម២។ សាកលវិទ្យាល័យមាន៣អាគារ ត្រូវនឹង៤១បន្ទប់ ដែលក្នុងនោះបន្ទប់រៀនមាន២៨បន្ទប់ បន្ទប់កុំព្យូទ័រមាន២បន្ទប់ សាលស្តាំភាសាមាន១បន្ទប់ បណ្ណាល័យ១ សាលប្រជុំ១បន្ទប់ និងបន្ទប់ការិយាល័យចំនួន៧បន្ទប់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង ដែលជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឥណ្ឌា គឺជាសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធនៃ ២៨ រដ្ឋ (States) និង ០៧ ទឹកដីសហភាព (Union Territories) ហើយមានរដ្ឋធានី នៅទីក្រុងញូដេលី (New Delhi) ។ គ្រប់រដ្ឋទាំងអស់ និង អាណាខេត្តចំនួនពីរគឺ៖ Producherry និង រដ្ឋធានីជាតិដេលី (National Capital Territory of Delhi) បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសរដ្ឋាភិបាលប្រចាំរដ្ឋ និង អាណាខេត្តផ្ទាល់ខ្លួន។ អាណាខេត្តចំនួន ០៥ ផ្សេងទៀតត្រូវបានតែងតាំងក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋបាល និង គ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ពីប្រធានាធិបតី។ នៅឆ្នាំ១៩៥៦ តាមរយៈច្បាប់ស្ដីអំពីការរៀបចំរដ្ឋឡើងវិញ (States Reorganisation Act) រដ្ឋត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកទៅតាមមូលដ្ឋាននៃភាសា។ រចនាសម្ព័ន្ធថ្មីនេះមិនមានបំលាស់ប្ដូរអ្វីជាធំដុំទេ។ រដ្ឋ ឬ អាណាខេត្តនីមួយៗ ត្រូវបានចែកទៅជា ៦១០ ស្រុក (Districts) សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន។ ស្រុកត្រូវបានចែកទៅជា tehsils និងបន្តចែកទៅជាភូមិ (villages) ។",
"question": "តើឥណ្ឌាជាធម្មតាអ្វីដែលមាននៅក្នុងសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ?",
"answer": "ឥណ្ឌាជាធម្មតាអាចមាន ២៨ រដ្ឋ (States) និង ០៧ ទឹកដីសហភាព (Union Territories) ហើយមានរដ្ឋធានីនៅទីក្រុងញូដេលី (New Delhi)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រហូតដល់ឆ្នាំ១៨៤៨ មានតែប្រទេសមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្ម នោះគឺប្រទេសអង់គ្លេស។ ដូចច្នេះហើយ ប្រទេសនេះ មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រងពិភពលោកទាំងមូល ។ ភាពយឺតយ៉ាវនៅក្នុងប្រទេសផ្សេងទៀតក្រៅពីអង់គ្លេស ដោយសារ ចលនារីកចំរើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅតែស្ឋិតនៅក្រោមចង្វាក់កសិកម្មបែបប្រពៃណីចាស់ដដែល មិនមែនដោយសារបន្ទុះឧស្សាហកម្មទេ ។",
"question": "តើប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្មត្រូវបានគ្រប់គ្រងពិភពលោកទាំងមូលនៅពេលមួយចំនួនមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ប្រទេសអង់គ្លេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពីរំដោះប្រទេសរួចពីជ្វា ព្រះបាទជយវម៌្មទី២ (៨០២) បានជ្រើសរើសតំបន់ខាងជើងបឹងទន្លេសាបដែលមានលក្ខណៈអំណោយផលល្អខាងកសិកម្ម និងជាតំបន់ចំកណ្ដាលព្រះរាជាណាចក្រដែលមានគមនាគមន៍តាមផ្លូវទៅតំបន់នគររាជ និងគមនាគមន៍តាមផ្លូវទឹកទៅកំពង់ផែអូរកែវដើម្បីកសាងរាជធានី។ ចាប់ពីពេលនោះមក ព្រះរាជារបស់ខ្មែរបានកំណត់យកតំបន់នោះធ្វើជាទីតាំងរាជធានីរហូតដល់ស.វ.ទី១៥។",
"question": "តើព្រះបាទជយវម៌្មទី២ (៨០២) បានជ្រើសរើសតំបន់ណាដែលមានលក្ខណៈអំណោយផលល្អខាងកសិកម្ម និងជាតំបន់ចំកណ្ដាលមានគមនាគមន៍តាមផ្លូវទៅជើងបឹងទន្លេសាប និងគមនាគមន៍តាមផ្លូវទឹកទៅកំពង់ផែអូរកែវ?",
"answer": "តំបន់ខាងជើងបឹងទន្លេសាប",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបាយ៉ងស្ថាបនាឡើងនៅលើកំពូលភ្នំបាយ៉ងមានកំពស់ ៣១៣ម៉ែត្រ និង មានជណ្តើរបី ចំនួន ៩០កាំ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងក្នុងសតវត្សទី៧ ពីឆ្នាំ៦១៥-៦៣៥ ដោយព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២។ ប្រាសាទនេះស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មបាយក្រៀម ឥដ្ឋ និង ថ្មស៊ីស្ត ថ្មស្រទាប់ ដែលមានបណ្តោយ ១៣ម៉ែត្រ ទទឹង ៩ម៉ែត្រ និង កំពស់ ១២ម៉ែត្រ។ បច្ចុប្បន្នប្រាសាទនេះត្រូវបានបាក់បែកខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង បំណែកទាំងឡាយត្រូវនៅរាយប៉ាយពេញដី ផ្ទៃកំពូលប្រាសាទមានធ្លាក់មកដី រីឯរបងធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមត្រូវខូចខាតបាក់បែកអស់ដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាឈាន់ដែលប្រាសាទបាយ៉ងស្ថាបនាឡើងមានជណ្តើរបី?",
"answer": "ប្រាសាទបាយ៉ងស្ថាបនាឡើងមានជណ្តើរបី ចំនួន ៩០កាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មរតកដ៏ស្តុកស្តម្ភរបស់ណូបែលត្រូវបានបែងចែកតាមពាក្យបណ្តាំដែលគាត់សរសេរឡើងដោយខ្លួនឯង។ គេនិយាយថាណូបែលមិនជឿជាក់លើមេធាវីទេ ហេតុនេះគាត់ក៏សុខចិត្តសរសេរពាក្យបណ្តាំដោយផ្ទាល់ដៃលោក ដែលពាក្យបណ្តាំនេះមានចំនុចខ្លះស្រពេចស្រពិល ដែលធ្វើអោយអ្នកចែកកេរ្តិ៍មរតកលោកមានការឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង។ ទោះជាមានបងប្អូនរបស់លោកមកទាមទារយកចំនែកខ្លះក្នុងមរតកនេះក៏ដោយ ទីបំផុតមរតកទាំងអស់ត្រូវបានយកទៅបង្កើតជារង្វាន់៥ផ្នែកសំរាប់ អ្នកដែលចូលរួមចំនែកសំខាន់ក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ អក្សរសាស្ត្រ និង សន្តិភាព ដូចដែលបានសរសេរនៅក្នុងលិខិតបណ្តាំចុងក្រោយរបស់លោក។ ទោះជាណូបែលខ្លួនឯងមិនបានដាក់ឈ្មោះរង្វាន់នោះថាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏សព្វថ្ងៃនេះគេនាំគ្នាដាក់ឈ្មោះរង្វាន់នោះថារង្វាន់ណូបែលដើម្បីជាកិត្តិយសដល់គាត់ដែលជាស្ថាបនិក។",
"question": "តើអ្នកណាចែករំលែកមរតកដ៏ស្តុកស្តម្ភនេះជាធម្មជាតិដែលត្រូវបានបែងចែកតាមពាក្យបណ្តាំ?",
"answer": "ណូបែល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខុសពីកោះធំៗដទៃទៀតនៅឥណ្ឌូនេស៊ី ទោះបីជាវាមានប្រជាជនច្រើនកុះករក្ដី កោះជ្វាហាក់ដូចជាមានភាពស្មើសាច់នៃជាតិសាសន៍។ មានតែជនជាតិ២ទេដែលជាជនជាតិដើមរបស់កោះនេះ គឺជនជាតិជ្វានិងជនជាតិស៊ុនដា។ ជនជាតិទី៣ដែលមករស់នៅកោះជ្វាភាគខាងកើតតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១៨គឺជនជាតិម៉ាឌូរ៉ា ដែលដើមឡើយរស់នៅកោះម៉ាឌូរ៉ានៅទិសឦសានកោះជ្វា។ ជនជាតិជ្វាមានប្រមាណ២ភាគ៣នៃប្រជាជនលើកោះ ខណៈជនជាតិស៊ុនដាមាន២០% និងជនជាតិម៉ាឌូរ៉ាមាន១០%។",
"question": "យ៉ាងណាជាជនជាតិដើមនៃកោះជ្វាដែលមានប្រជាជនច្រើនកុះករក្ដីនៅឥណ្ឌូនេស៊ី?",
"answer": "ជនជាតិជ្វាបានជាជនជាតិដើមនៃកោះជ្វាដែលមានប្រជាជនច្រើនកុះករក្ដីនៅឥណ្ឌូនេស៊ី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកឯណាមួយ ជាអ្នកប្រតិបត្តិនូវធម៌ដ៏សមគួរដល់ធម៌ ជាអ្នកប្រតិបត្តិដោយត្រឹមត្រូវ ជាអ្នកប្រតិបត្តិតាមធម៌ជាប្រក្រតី អ្នកនោះឈ្មោះថា ធ្វើសក្ការៈ ធ្វើសេចក្តីគោរពរាប់អានបូជានូវព្រះតថាគត ដោយបដិបត្តិបូជា ជាបូជាដ៏ឧត្តម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្នកប្រតិបត្តិដ៏សមគួរដល់ធម៌ ដែលប្រតិបត្តិតាមធម៌ជាប្រក្រតី ហើយមានឈ្មោះថា ធ្វើសក្ការៈ ធ្វើសេចក្តីគោរពរាប់អានបូជានូវព្រះតថាគត ដោយបដិបត្តិបូជា ជាបូជាដ៏ឧត្តម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឈ្មោះបុរាណរបស់ចាការតាគឺស៊ុនដា កេឡាប៉ា។ កំនត់ត្រាចាស់ជាងគេមួយបានពណ៌នាតំបន់នេះថាជារាជធានីរបស់រាជាណាចក្រតារូម៉ាណាហ្គារ៉ានៅសតវត្សរ៍ទី៤។ នៅឆ្នាំ៣៩ ព្រះរាជា ពួណៈវរ្ម័ន(Purnawarman) បានបង្កើតរាជធានីថ្មីមួយនៅ ស៊ុនដាបុរៈ(Sunda Pura) ស្ថិតនៅផ្នែកខាងកើតកោះជ្វា។ ពួណៈវរ្ម័ន បានបន្សល់ទុកនូវសិលាចារឹក៧ផ្ទាំងដែលមានចារព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ ដែលគេបានរកឃើញនៅតំបន់នោះ។",
"question": "តើនៅឆ្នាំមួយណាអ្នកបានបង្កើតរាជធានីថ្មីមួយនៅស៊ុនដាបុរៈ?",
"answer": "ពួណៈវរ្ម័ន (Purnawarman)",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានភាពភាន់ច្រឡំជាច្រើន ជាមួយឆ្នាំកំណើតចិន នឹងឆ្នាំកំណើតគ្រីកូរី (តាមប្រតិទិនគ្រីកូរី)។ ពេលដែល បុណ្យចូលឆ្នាំចិន ចាប់ផ្ដើម នៅចុងខែមករា ដល់ពាក់កណ្ដាលខែកុម្ភៈ កាលបរិច្ឆេទឆ្នាំចិន ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា រហូតដល់ថ្ងៃនៅក្នុងឆ្នាំគ្រីកូរីថ្មី នៅសល់ ពីឆ្នាំគ្រីកូរីឆ្នាំមុន ដែលមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរបាន។ ជាឧទាហរណ៍ ឆ្នាំរោង ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៨៩ ចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨៦។ ប្រជាជនខ្លះ បានចាត់ទុកឆ្នាំ១៩៩០ ជាឆ្នាំមមី។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ឆ្នាំ១៩៨៩ ដែលជាឆ្នាំជូត ត្រូវបញ្ចប់ជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៩០។ វាមានន័យថា ការពិតអ្នកណាដែលកើតនៅចន្លោះថ្ងៃទី១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី ២៥ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩០ គឺពួកគេកើតក្នុងឆ្នាំរោង មិនមែនកើតក្នុងឆ្នាំមមីទេ។",
"question": "ពេលណានៅមួយឆ្នាំចិន បុណ្យចូលឆ្នាំមានចំណុចតិចមួយមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរបាន?",
"answer": "ពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីឪពុកម្ដាយរបស់អ្នកស្រីបានស្លាប់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម អ្នកស្រី និងប្អូនស្រីទាំងពីរត្រូវបានឪពុុកមារបស់គាត់យកទៅចិញ្ចឹម ។ ក្រោយមក អ្នកស្រីនិងប្អូនៗរបស់អ្នកស្រីត្រូវប្ដូរឈ្មោះទៅជា សៅ ពីលី, សៅ ពាលា និងសៅ ដារ៉ូ ដែលយកត្រកូលតាមឪពុកមារបស់គាត់ សៅ ពិសិដ្ឋ ។ នៅក្រោយមក ប្អូនស្រីពៅ សៅ ដារ៉ូ បានទទួលមរណភាព ដោយបន្សល់ទុកបងស្រីទាំងពីរឲ្យនៅឯកោ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយអ្នកស្រីនិងប្អូនៗរបស់គាត់មានជាធម្មតាស់គ្នាទៅមាន?",
"answer": "នៅក្រោយមក អ្នកស្រីនិងប្អូនៗរបស់អ្នកស្រីត្រូវប្ដូរឈ្មោះទៅជា សៅ ពីលី, សៅ ពាលា និងសៅ ដារ៉ូ ដែលយកត្រកូលតាមឪពុកមារបស់គាត់ សៅ ពិសិដ្ឋ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឯកសារបារាំង ប៉ូឡូញ អេស្ប៉ាញ និងស្វីស បានផ្ដល់ទហនវត្ថុពីបទចោទប្រកាន់ស្ដីពីការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយប្រឆាំងលោកស្រីប៊ូតូ និងស្វាមីរបស់គាត់។ ពួកគាត់ត្រូវប្រឈមមុខនឹងពាក្យបណ្ដឹង ដោយរួមបញ្ចូលទាំងបទចោទប្រកាន់ពីការបង្វិលប្រាក់នៅធនាគារស្វីសផងដែរ។ ថ្វីបើពុំដែលមានការកាត់ទោសក៏ដោយ ស្វាមីរបស់លោកស្រី លោក អាស៊ីហ្វ អាលី ហ្សាដារី បានជាប់ឃុំនៅក្នុងគុករយៈពេល ៨ ឆ្នាំ ស្ដីពីបទចោទប្រកាន់ការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ ក្រោយពីការដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពដោយបង់ប្រាក់ធានានៅឆ្នាំ ២០០៤ លោកហ្សាដារី បានសន្មតថា ពេលនៅការរយៈពេលនៅក្នុងគុករបស់គាត់មានជាប់ពាក់ព័ន្ធការធ្វើទារុណកម្ម។ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស ដែលគាំទ្រការអះអាងរបស់គាត់ថា សិទ្ធរបស់គាត់ត្រូវបានគេរំលោភ។",
"question": "តើស្វាមីរបស់លោកស្រីប៊ូតូ លោកអាស៊ីហ្វ អាលី ហ្សាដារី បានជាប់ឃុំនៅក្នុងគុករយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ?",
"answer": "ស្វាមីរបស់លោកស្រីប៊ូតូ លោកអាស៊ីហ្វ អាលី ហ្សាដារី បានជាប់ឃុំនៅក្នុងគុករយៈពេល ៨ ឆ្នាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គេប្រាប់ឲ្យចៅចិត្រអង្គុយលើកៅអីមួយ នៅក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ ហើយដើរចូលទៅក្នុងបាត់មួយស្របក់ ក៏លេចមនុស្សចាស់សក់ស្កូវម្នាក់ ដើរចេញមកដោយឫកពាអង់អាច ស្លៀកសារុងសូត្រពាក់អាវទ្រនាប់តាមទំនៀមអ្នកនៅផ្ទះ ពាក្យដំបូងដែលនិយាយនឹងចៅ ចិត្រ នោះដូច្នេះថា \"ក្មួយមកពីណា ? ត្រូវការជួបនឹងខ្ញុំមានការអ្វី?\"",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការចៅចិត្រអង្គុយលើកៅអីមួយ និងការដើរចេញមកដោយឫកពាអង់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចៅចិត្រនឹកភាំងបន្តិច ដ្បិតតាំងអំពីកើតមកមិនដែលកាន់កញ្រ្ចែងដើរតាមក្រោយស្រីណាម្ដង សោះ តែគ្រានេះត្រូវតែធ្វើតាម ដ្បិតគេជាចៅហ្វាយខ្លួន ឲ្យប្រាក់ខែខ្លួន ទុកជាការធ្វើដូច្នេះនាំឲ្យអាម៉ាស់មុខយ៉ាងណា ក៏ត្រូវតែប្រតិបត្តិតាមបង្គាប់ទៅសិនចុះ ទើបនាយចិត្តស៊ូកាត់កេរ្តិ៍ខ្មាសចាប់កញ្រ្ចែងដើររ៉ុយតាមក្រោយ ចៅហ្វាយក្រមុំ មានរូបឆោមស្រស់ប្រិមប្រិយនោះទៅ ។",
"question": "តើជាអ្វីដែលចៅហ្វាយខ្លួនត្រូវតែប្រតិបត្តិតាមមុខយ៉ាងណានៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "បង្គាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ រីតាជូជក ក្រោកឡើងអំពីដួលកាលណា ក៏ម្នីម្នាចាប់បានឈើច្រត់ រត់ទន្ទាំគម្រាមងងាម តាមមកចាប់ព្រះរាជ កុមារទាំងពីរ វាយដំនៅចំពោះព្រះភក្ត្រព្រះបរមពោធិសត្វ ហើយចងនាំបណ្តើរយកទៅវិញ កាលនោះ ព្រះរាជកុមារ ទ្រង់ព្រះកន្សែងមហិមា ចៅជាលីមានបន្ទូលទៅនឹងនាងក្រស្នា ដូចមានបាទព្រះគាថា ថា ហៃនាងក្រស្នា ប្អូនពុំងារបងអើយ បងធ្លាប់បានឮថា អ្នកប្រាជ្ញពួកខ្លះនាលោកិយនេះ ស្រដីមែនពិតអ្វីម្ល៉េះ ថាបើអ្នកណាកើតមកអំពី ឧទរម្តាយហើយ គឺមោះ ពុំទាន់ធំ នៅជាក្មេងតូចដូចយើងនេះឯង ល្គឹកបើម្តាយព្រាត់ប្រាសនិរាសទីទៃហើយ ក្រស្នាមាសបងអើយ ក្មេងនោះ លោកទុកដូចជាស្លាប់ពិត ។ មកក្រស្នាមាសបង យើងទាំងពីរស្លាប់ទៅប្រសើរជាង មានជីវិតរស់នៅថ្វី ព្រះវរបិតាព្រះរាជទានឲ្យទៅតាចាស់ចិត្តសាហាវយង់ឃ្នង វាយដំយើងទាំងពីរ ឥតត្រាប្រណី ដូចជា គង្វាលគោវាយហ្វូងគោ គ្មានមេត្តាប្រណីដល់តិចឡើយ ឱ! ក្រស្នាមាសបងអើយ ស្រណោះដើមជម្ពូព្រឹក្ស អធិកនូវមែកសាខាបុប្ផាសន្លឹកស្រណុកមហិមា ជាក្រយាបន្លែងយើងមិញ ឱ! ម្ល៉េះហើយ សមយើងប្រាសចេញ ពីឈើអស់នោះហើយ ។ ឱ! ក្រស្នាប្អូនអើយ រីខ្នុរណាំង ក្រសាំង រាំង ជ្រៃ ព្រៃពោត ដ៏ប្រកបនូវផ្លែផ្កា ច្រើនស្កេកស្កះ រីកស្គុសស្គាយមានពណ៌ផ្សេងៗ ប្រាសនិរាសអស់ហើយ ។ ក្រស្នាមាសបងអើយ រីសំនូនដំរី ពាជី គោឆ្មាត់ ព្រះជនកធ្លាប់ សូនឲ្យជាល្បែងលេងកម្សាន្តនៃយើង ក្រស្នាអើយ ឥឡូវត្រូវប្រាសនិរាសអស់ហើយ ។",
"question": "លើកដំបូងនៅពេលណាដែលបពិត្រអើយ រីតាជូជក ក្រោកឡើងមានការស្រដីមែនមួយ?",
"answer": "ក៏ម្នីម្នាចាប់បានឈើច្រត់ រត់ទន្ទាំគម្រាមងងាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងនាមជាសាស្ត្រាចារ្យវ័យក្មេងផ្នែកទស្សនវិជ្ជា លោក មូហូបានចំនាយពេលវេលាយ៉ាងតិច១០ឆ្នាំ ក្នុងការបំរើការងារជាគ្រូបង្រៀនភាសាក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី។ គាត់បានធ្វើដំនើរទូទាំងអ៊ឺរ៉ុបជាមួយបងប្រុសរបស់លោកឈ្មោះឆាលស៍ ដើម្បីសិក្សាពីបច្ចេកទេសថតរូបដែលបានបង្កើតដោយលោកល្វីដាហ្គែរ។ នៅឆ្នាំ ១៨៥៦ គាត់បានចាប់ផ្ដើមសិក្សាអំពីវិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ។ នៅឆ្នាំដដែលគាត់បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនស្រីរបស់អ្នករុករកផ្សងព្រេងសញ្ជាតិស្កុតលែនម្នាក់ឈ្មោះម៉ាំងហ្គោផាក(Mungo Park)។ បន្ទាប់ពីបានអានសៀវភៅមួយក្បាលដែលមានចំនងជើងថា \"The Kingdom and People of Siam\" (រាជាណាចក្រនិងប្រជារាស្ត្រសៀម) សរសេរឡើងដោយលោក ចេម បូរីង ក្នុងឆ្នាំ១៨៥៧, លោកមូហូវានសំរេចចិត្តធ្វើដំនើរទៅកាន់ឥណ្ឌូចិន ក្នុងបេសកកម្មដឹកនាំការរុករកជាផ្នែកជីវចំរុះដើម្បីប្រមែប្រមូលវត្ថុគំរូជីវសាស្ត្រថ្មីៗ។ សំនើដំបូងៗរបស់លោកត្រូវបានបដិសេធដោយក្រុមហ៊ុនបារាំងនានានិងរដ្ឋាភិបាលរបស់ ណាប៉ូលេអុងទី៣ ។ ទីបញ្ចប់លោកត្រូវបានទទួលការគាំទ្រពី The Royal Geographical Society និង the Zoological Society of London ហើយលោកក៏បានចេញកប៉ាល់ទៅបាងកក កាត់តាមសិង្ហបុរី។",
"question": "លោកមូហូបានចំនាយពេលវេលាឯ៉ាងតិច២០ឆ្នាំមួយនៅក្នុងការជាគ្រូបង្រៀនភាសានៅទស្សនវិជ្ជានៅរដូវណាដំណាក់ក្នុងការងារជាគ្រូបង្រៀនភាសាក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីទេ?",
"answer": "ទស្សនវិជ្ជាចារ្យវ័យក្មេង",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទម្ងន់ជាមធ្យមរបស់ឆ្មាក្នុងស្រុកមួយប្រែប្រួលពី 2.7 ទៅ 4.5 គីឡូក្រាម (6 ទៅ 10 ផោន) ទោះបីជាក្នុងចំណោមឆ្មាដែលមិនមែនជាពូជមានទម្ងន់រហូតដល់ 12.7 គីឡូក្រាម (28 ផោន) មិនមែនជារឿងចម្លែកនោះទេ។ ប្រវែងជាមធ្យមគឺ 71.1 សង់ទីម៉ែត្រ (28 អ៊ីញ) សម្រាប់ឈ្មោល និង 50.8 សង់ទីម៉ែត្រ (20 អ៊ីញ) សម្រាប់ញី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទម្ងន់ជាមធ្យមរបស់ឆ្មាក្នុងស្រុកមួយ និងប្រវែងជាមធ្យមរបស់ឈ្មោលនិងញី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សិលាចារឹកពីរផ្ទាំងបញ្ជាក់ថាមានក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមថាជយវម៌្ម៖ សិលាចារឹកទី១ K. ១០៣ មកពីព្រះធាតុព្រះស្រីភាគខាងត្បូងកំពង់ចាម ចុះកាលបរិច្ឆេទ ២០ មេសា ឆ្នាំ ៧៧០ សិលាចារឹកទីពីរមកពីល្បុកស្រុត នៅបរិវេណក្រចេះក្បែរសម្ភុបុរ (K. ១៣៤) ចុះកាលបរិច្ឆេទ ៧៨១ )។ លោកសឺដេសបានហៅទ្រង់ថាព្រះបាទជយវម៌្មទី១(ស្ទួន) ប៉ុន្តែទំនងជាព្រះអង្គមិនប្លែកគ្នាជាមួយនិងព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ បិតាស្ថាបនិកអាណាចក្រអង្គរទេ តាមលោកវីខ្ខឺរីបានគូសបង្ហាញ៖ព្រះបាទជយវម៌្មទី៣មិនមែនត្រឹមតែមកពីភាគខាងត្បូងប៉ុណ្ណឹងនោះទេ ច្រើនជាងអ្វីដែលយើងបានដឹងពីព្រះរាជាអង្គនេះទៅទៀត ទ្រង់មានខ្សែស្រឡាយជិតស្និទជាពិសេសជាមួយរាជវង្សនៅវ្យាធបុរ។ ត្រង់នេះត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងសិលាចារឹកបុរេអង្គរតែមួយគត់ប៉ុណ្ណោះ K. ១០៩/៦៥៥ [ពិតប្រាកដ:ទី១០ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ៦៥៦] ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងអត្ថបទសម័យអង្គរទាំង១៦ បានចុះកាលបរិច្ឆេទចុងក្រោយឆ្នាំ ១០៦៩ [K. ៤៤៩ មកពីបាហាល់ (Pàlhàl) បានចុះកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣ មីនា ឆ្នាំ ១០៦៩] … ពីរក្នុងចំណោមអត្ថបទនោះ K. ៤២៥/៩៦៨ និង K.៤៤៩/១០៦៩ គឺជាការកត់ត្រាជាក់លាក់អំពីព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ ដែលបានដឹកនាំប្រជារាស្ត្រពីវ្យាធបុរទៅតាំងលំនៅនៅបាត់ដំបងវិញ។[Vickery, Society, Economics, and Politics in pre-Angkor Cambodia, p. 396]",
"question": "តើសិលាចារឹកទី២មកពី đâuនៅក្នុងសិលាចារឹកពីរ?",
"answer": "ល្បុកស្រុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩១២ អែងស្តែងត្រលប់ទៅប្រទេសស្វីសវិញ និងព្រមធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យនៅមាតុសាកលវិទ្យាល័យរបស់លោក គឺ ETH។ នៅទីនោះ គាត់បានជួបស្គាល់អ្នកគណិតវិទ្យា ម៉ារសែល ហ្គ្រោសម៉ាន់ (Marcel Grossmann) ដែលបានជួយណែនាំអែងស្តែងពីធរណីមាត្ររីម៉ាន់និងធរណីមាត្រឌីផេរ៉ង់ស្យែល។ ដោយមានការណែនាពីអ្នកគណិតវិទ្យាអ៊ីតាលីឈ្មោះ ទុលល្យូ លឺវី ស៊ីវីតា (Tullio Levi-Civita) អែងស្តែងបានស្វែងយល់អំពីសារៈសំខាន់របស់កូវ៉ារ្យង់ទូទៅ(ជាពិសេសបំរើបំរាស់តង់ស័រ) នៅក្នុងទ្រឹស្ដីទំនាញសកលរបស់គាត់។ នៅឆ្នាំ១៩១៥ គាត់បានបោះផ្សាយពី ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ។ ទ្រឹស្ដីនេះពន្យល់ថាទំនាញសកលកើតឡើងពីកំហូចទ្រង់ទ្រាយរបស់លំហពេល និងថាពន្លឺអាចត្រូវបានបង្កោងដោយកំលាំងទំនាញ។",
"question": "តើអែងស្តែងបានជួបស្គាល់អ្នកគណិតវិទ្យាភាសាអ៊ីតាលីណាដែលជួយណែនាំអែងស្តែងពីធរណីមាត្ររីម៉ាន់និងធរណីមាត្រឌីផេរ៉ង់ស្យែល?",
"answer": "ម៉ារសែល ហ្គ្រោសម៉ាន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ២០០០ ទឹកដីស្រុកមោងឬស្សី ត្រូវបានរំលែកមួយផ្នែកបង្កើតជាស្រុកគាស់ក្រឡ¢ដែលមាន៦ឃុំ ។ ចំណែកឯស្រុកស្វាយប៉ោ ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកជាស្រុកបាត់ដំបងវិញ ។ រីឯស្រុកបាត់ដំបងដែលមានទីតាំងនៅថ្មគោលត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជា ស្រុកថ្មគោលវិញ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាវិធីរំលែកស្រុកមោងឬស្សីជាធម្មជាតិទឹកដីមួយៗ?",
"answer": "នៅឆ្នាំ២០០០ ទឹកដីស្រុកមោងឬស្សី ត្រូវបានរំលែកមួយផ្នែកបង្កើតជាស្រុកគាស់ក្រឡ¢ដែលមាន៦ឃុំ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ជាម ទាង អនុប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ និងជាប្រធាននាយកប្រតិបត្តិរតនាភិបាលនិងប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ កើតឆ្នាំ១៩៥៥ បានទទួលអនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មពីសាកលវិទ្យាល័យ Rushmore នៅ Dakota Dunes សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០១ ។# សរសេរជួរទី២",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលោកជាម ទាង ដែលជាមួយនឹងការទទួលអនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មនៅសាកលវិទ្យាល័យ Rushmore នៅ Dakota Dunes សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទី២ នៅខាងត្បូងបឹងកំពត គេបានប្រទះឃើញសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងទៀត ដែលមានទំហំធំ ហើយមានសណ្ឋានរូបរាងដូចត្រីក្រពត ស្ថិតក្នុងព្រៃគុម្ពោតមួយ។ ប៉ុន្តែទីកន្លែងនោះ នៅជ្រៅពោរពេញទៅដោយវាលភក់ ព្រមទាំងទឹកជំនន់លិចពិបាកចូលទៅដល់ ។ ដូចនេះតំណតក្រោយមកពាក្យក្រពត ក៏ក្លាយទៅជាកំពត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងទៀត ដែលមានទំហំធំ ហើយមានសណ្ឋានរូបរាងដូចត្រីក្រពត ស្ថិតក្នុងព្រៃគុម្ពោតមួយ នៅខាងត្បូងបឹងកំពត ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញត្រួវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៦០ អំឡុងពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយមានឈ្មោះដើមថា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ។ នៅពេលនោះភាសាដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាភាសាបារាំង។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាការរីកចម្រើននៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញជាធរណីមាត់?",
"answer": "ការរីកចម្រើននេះមានន័យថាជាមានការបង្កើតឡើងសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនៅឆ្នាំ៧០០០ ហើយមានឈ្មោះដើមថា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីទទួលបរាជ័យក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលចិត្តព្រះសមណគោតម មក មារនៅ តែមានចិត្តឫស្សាចង់ផ្ចាលផ្ចាញ់ព្រះអង្គទៀត មារបានលែងកងទ័ព បិសាចកាចសាហាវតូចធំទាំងឡាយជាច្រើនឲ្យមកច្បាំងដណ្តើមយកបល្ល័ង្កពីព្រះអង្គទៀត ។ មារជិះលើដំរីឈ្មោះ គ្រីមេខលា កំពស់ ១៥០ យោជន៍ (១ យោជន៍មាន ១៦ គីឡូម៉ែត្រ) និមិត្តដៃមួយពាន់កាន់នូវគ្រឿងសាស្រ្តាវុធគ្រប់ប្រការ ។ មានតំណាលថា មារបានបញ្ចេញកងពលសេនាដ៏ច្រើនតាន់តាប់មកពីមុខកំរាស់ ១២យោជន៍ ខាងឆ្វេងស្តាំ កំរាស់១២យោជន៍ ខាងលើ៩យោជន៍ ។ ទេវតាទាំងឡាយដែលជានាក់ថែរក្សាព្រះអង្គ មានសក្កទេវរាជ មហាព្រហ្ម ស្តេចនាគកាលបានបញ្ចេញឫទ្ធិធ្វើឲ្យកងពលរបស់មារខ្លបខ្លាចរត់ប្រាសអាយុរៀងៗខ្លួន ។ កងពលមារមួយកងទៀតលើកមកពីទិសឧត្តរ មារាធិរាជដែលភ័យញញើតស្រែកប្រាប់ពលរេហ៍ថា ៖ នែពួកយើង សិទ្ធត្ថនេះមានរិទ្ធបារមីខ្លាំងពូកែណាស់ ។ ចូរពួកយើងកុំចូលមកចំពីមុខ ។",
"question": "មារនៅពេលណាជុំចូលមកមុខ និងតំណាលណាស់តែមានជិះលើដំរី គ្រីមេខលា កំពស់ ១៥០ យោជន៍?",
"answer": "មារជិះលើដំរី គ្រីមេខលា កំពស់ ១៥០ យោជន៍ នៅពេលមកចំពីមុខ ហើយមានតំណាល២០០០០ ម៉ែត្រ (២០០ មីលីម៉ែត្រ)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងអំលុងពេលនៃរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានបញ្ចប់ដោយការចូលវាយប្រហាររបស់ជនជាតិខ្មែរជាមួយអ្នកជិតខាងហើយនិងការចងសម្ព័នភាព ប្រទេសវៀតណាមនៅក្នុងសង្រ្គាមរួបរួមរវាងកម្ពុជាវៀតណាមដែលប្រទេសកម្ពុជាបានចាកផុតពីការស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់របស់ជនជាតិវៀតណាមសំរាប់មួយទស្សវត្ស៏រ។",
"question": "តើរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានបញ្ចប់ដោយអ្វី?",
"answer": "ការចូលវាយប្រហាររបស់ជនជាតិខ្មែរជាមួយអ្នកជិតខាងហើយនិងការចងសម្ព័នភាព ប្រទេសវៀតណាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហ្លួង ជាពាក្យសំរាប់សំគាល់ឋានន្តរសក្តិ៍មន្ត្រី ដូចជា ហ្លួងជំនិតរាជា ។គួរសង្ស័យថាពាក្យនេះជាពាក្យសងបំណុល ព្រោះឋានន្តរសក្តិ៍ខ្មែរបុរាណមាន ងារ ខ្លោញ និងរលាញ ។រលាញ អាចទៅជាលួង, ហ្លួង ។សៀមយកទៅប្រើសំគាល់សេចក្តីថា ធំ ៖ ប្រពន្ធធំ ហៅ មៀហ្លួង ។រួចពីនោះសំគាល់សេចក្តីថា ស្តេចគ្រងរាជ្យ ។សំរាប់ពាក្យ ខ្លោញ សូមឲ្យយកទៅប្រៀបមើលនឹងពាក្យសៀម ខាហ្លួង ។",
"question": "គួរសង្ស័យថាពាក្យហ្លួងជាពាក្យណាស់នៅក្នុងប្រភេទណា៖",
"answer": "ពាក្យហ្លួងជាពាក្យសងបំណុលនៅក្នុងឋានន្តរសក្តិ៍មន្ត្រីខ្មែរបុរាណ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "|ចាប់តាំងពីឆ្នាំដំបូងៗនោះមក ទិវានារីអន្តរជាតិ មានទំហំធំធេងថ្មីជាសកលសម្រាប់នារីទាំងឡាយ ទាំងនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ទាំងនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ការរីកធំធាត់នៃចលនារីអន្តរជាតិ ដែលត្រូវពង្រឹងដោយសន្និសីទនារីជាសកលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ចំនួនបួន បានជួយធ្វើឲ្យពិធីបុណ្យរំលឹកខួប ទិវានេះជាចំណុចប្រមូលផ្ដុំមួយសម្រាប់សម្របសម្រួលកម្លាំងដើម្បី ទាមទារសិទ្ធិនារី និងទាមទារឲ្យនារីអាចចូលរួមក្នុងដំណើរការនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ទិវានារីអន្តរជាតិកាន់តែប្រែក្លាយទៅជាពេលវេលាមួយសម្រាប់ឆ្លុះ បញ្ចាំង លើការរីកចម្រើនដែលទទួលបាន ដើម្បីអំពាវនាវឲ្យមានការប្រែប្រួល និងធ្វើពិធីអបអរសាទរសកម្មភាពទាំងឡាយដែលធ្វើដោយសេចក្ដីក្លាហាន និងការប្ដេជ្ញាចិត្តដោយនារីសាមញ្ញដែលបានបំពេញតួនាទីវិសាមញ្ញ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសិទ្ធិរបស់នារី។",
"question": "យ៉ាងណាមានទំហំធំធេងថ្មីជាសកលសម្រាប់ទិវានារីអន្តរជាតិ?",
"answer": "ចាប់តាំងពីឆ្នាំដំបូងនោះមក ទិវានារីអន្តរជាតិ មានទំហំធំធេងថ្មីជាសកលសម្រាប់នារីទាំងឡាយ ទាំងនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ទាំងនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីកាត់ព្រ័ត្យ ប្រារព្ធឡើងនាថ្ងៃចុងក្រោយ នៃពិធីបុណ្យអុំទូក ជាពេលដែលទូកប្រណាំងទាំងអស់បានស្វែងរកឃើញម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ ១ ដែលត្រូវបានអង្គព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា ប្រសិទ្ធីនាមថាជា \"ស្ដេចទូក\" ។ មុននិងធ្វើពិធីកាត់ព្រ័ត្យ គេត្រូវធ្វើពីធីអញ្ជើញព្រះខ័នជ័យជាមុនសិន ដោយ ព្រះព្រហ្មជ័យ ជាឆ្មាំយាម ព្រះខ័នជ័យ ត្រូវយកព្រះខ័នជ័យ មកវេទិកាដំណាក់ផែ ព្រះខ័នជ័យ អាចយាងចេញពីព្រះបរមរាជវាំង បានតែម្ដងគត់ ក្នុងការចូលរួមពិធីបុណ្យអុំទូក នៃកិច្ចពិធីកាត់ព្រ័ត្យ ។ ព្រះព្រហ្មរាជ និងប្រកាសថា សូមអញ្ជើញ \"កាំបិតព្រះស្ដេច\" រួចយកទៅថ្វាយជាដាវអជ្ញាសឹក ទៅអង្គព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីលើកជាកិច្ចកាត់ជ័យព្រ័ត្យ ក្នុងព្រះនិមិត្តសញ្ញានេះត្រូវបានហៅថា \"ព្រះខ័នជ័យស្រុក របស់ព្រះរាជា នៃព្រះនគរ (The Victorous Sword of The Vassal King of Preah Nokor) ព្រះព្រហ្មរាជ និងប្រកាសដល់បារមីទេវតា និង ពួកនាគទាំងឡាយ នៃព្រះនគរ (ទូកប្រណាំងទាំងអស់ ដែលតំណាងជាសត្វនាគ) ចូលអុំកាត់ព្រ័ត្យ បិទបញ្ចប់ពិធីបុណអុំទូក ម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ ១ ដែលជាស្ដេចទូក ដែលអុំនៅខាងមុខគេ ដំរៀបជាក្បួនកងទ័ពជើងទឹក ត្រូវពាំនាំយកព្រះខ័នរាជជាតំណាងយកទៅកាត់ទីជ័យព្រ័ត្យ ដើម្បីបិទបញ្ចប់ពិធីបុណ្យអុំទូក ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីពិធីកាត់ព្រ័ត្យ នៃពិធីបុណ្យអុំទូក ដែលមានមុខងារជំនួសម្ដងទៀតព្រះខ័នជ័យ និងស្វែងរកម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ ១ ដែលត្រូវបានអង្គព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជាចូលរួមបិទបញ្ចប់ពិធី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើអាសទៅលើជនដទៃ ដែលមានអាយុតិចជាង ១៥ (ដប់ប្រាំ) ឆ្នាំ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ)ឆ្នាំ ដល់ ៣ (បី) ឆ្នាំ និង ពិន័យជាប្រាក់ពី ២.០០០.០០០ (ពីរលាន)រៀល ដល់ ៦.០០០.០០០ (ប្រាំមួយលាន)រៀល។",
"question": "តើជនណាដែលមានអាយុតិចជាង ១៥ ឆ្នាំ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារមឲនមែន?",
"answer": "ប្រព្រឹត្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "សមុទ្រចិនខាងកើតត្រូវបានកំនត់ព្រំប្រទល់ពីខាងកើតដោយកោះឃ្យឺស្ស៊ឺនិងកំរងកោះរ្យឹឃ្យឹ ពីខាងត្បូងដោយកោះតៃវ៉ាន់ និងពីខាងលិចដោយចិនដីគោក។ វាតភ្ជាប់ទៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយច្រកតៃវ៉ាន់ និងទៅសមុទ្រជប៉ុនដោយច្រកកូរ៉េ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយសមុទ្រចិនខាងកើត?",
"answer": "សមុទ្រចិនខាងកើតត្រូវបានកំនត់ព្រំប្រទល់ពីខាងកើតដោយកោះឃ្យឺស្ស៊ឺនិងកំរងកោះរ្យឹឃ្យឹ ពីខាងត្បូងដោយកោះតៃវ៉ាន់ និងពីខាងលិចដោយចិនដីគោក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សេដ្ឋកិច្ចស្រុកព្រៃកប្បាសតាំងពីដើមប្រជាជនស្រុកនេះប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ និងត្បាញហូលជាដើម ។ល។ បច្ចុប្បន្ននេះប្រជាជនភូមិនេះមានការបង្កើនមុខរបរបន្ថែមដូចជាត្បាញហូល ធ្វើនំតាមរដូវនិងមានការលក់ដូរ ធ្វើការនៅរោងចក្រផ្សេងៗ ។ បើប្រៀបធៀបប្រជាជនតាំងពីមុនមកបច្ចុប្បន្ននេះមានជីវភាពធូរធារច្រើនណាស់។ កាលពីឹឆ្នាំ ២០១៤ ។ ការប្រមូលផលដំណាំផ្សេងៗគឺមានការមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាលំដាប់ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៦ មានការធ្លាក់ជាលំដាប់ពីព្រោះអាកាសធាតុមិនអំណោយផល ហើយកសិករធ្វើស្រែដោយពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង ហើយប្រជាជនមួយចំនួនធ្វើស្រែដោយការជីកអណ្ដូងដើម្បីយកទឹកមកធ្វើស្រែអោយបានគ្រប់គ្រាន់ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសេដ្ឋកិច្ចនៃស្រុកព្រៃកប្បាសតាំង ដែលមានការបង្កើនមុខរបរ និងការលក់ដូរ ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ ហើយមានការជីកអណ្ដូងដើម្បីយកទឹកមកធ្វើស្រែជាមួយនឹងអាកាសធាតុមិនអំណោយផល ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វិមាននរោត្តម បារាំងបានសាងសង់ឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្ដេច ព្រះនរោត្តម (១៨៣៤ – ១៩០៤) ជាព្រះចៅកុ្រងកម្ពុជាធិបតី នាពេលនោះ ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៧១ ដល់ ១៨៨៧ អាគារត្រូវបានគេសាងសង់ទុកសម្រាប់ទេសាភិបាលដែនកូស័ងស៊ីន (Gouverneur de la Cochinchine ) ទើបគេហៅថា អាគារទេសាភិបាល ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៨៧ ដល់ ១៩៤៥ រដ្ឋការអាណានិគមបារាំងទូទាំងឥណ្ឌូចិន (Gouverneur-général de l’Indochine Française) បានប្រើអាគារនេះជាទីស្នាក់នៅ និងសម្រាប់ប្រជុំកិច្ចការរដ្ឋការធំៗ ទើបគេហៅហៅថា អាគាររដ្ឋាភិបាល ។ ក្រោយឆ្នាំ ១៩៥៤ បារាំងបានដកអាណានិគមចេញពី ដែនកូស័ងស៊ីន ឬ ដែនដីកម្ពុជាក្រោម និងតឹងកឹង (ហាណូយ ) អណ្ណាម (Hue) ប្រធានាធិបតី ង៉ូ ដិន យេម នៃរបបសាធារណរដ្ឋវៀតណាម បានប្តូរឈ្មោះទៅជា វិមានឯករាជ្យ (Dinh Độc Lập) វិញ ។ ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ របបសាធារណរដ្ឋវៀតណាមត្រូវដួលរលំ ដែនដីកម្ពុជាក្រោមត្រូវបានត្រួតត្រាដោយរដ្ឋាភិបាលបក្សកុម្មុយនិស្ត វិមាននរោត្តម ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា សាលឯកភាព (Hội trường Thống Nhất ) តាមសេចក្តីសម្រេចលេខ 77A/VHQĐ ចុះថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៦ របស់ក្រសួងវប្បធម៌ ដែលសព្វថ្ងៃជា ក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និង ទេសចរណ៍ (Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch ) នៃរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ។",
"question": "តើអាគារត្រូវបានគេប្រើជាទីស្នាក់នៅពេលណា?",
"answer": "ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៧១ ដល់ ១៨៨៧ អាគារត្រូវបានគេសាងសង់ទុកសម្រាប់ទេសាភិបាលដែនកូស័ងស៊ីន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានមានផ្ទៃដីសរុប២ ៧១៧ ៣០០ គីឡូម៉ែតទ្វេគុណតូចជារដ្ឋតិចសាសចំនួន៤ ហើយចែកជាដែនគោកចំនួន ២ ៦៦៩ ៨០០ គីឡូម៉ែតទ្វេគុណ និងដែនទឹកចំនួន ៤៧ ៥០០ គីឡូម៉ែតទ្វេគុណ។ ព្រំប្រទល់របស់ប្រទេសមានប្រវែងសរុប១២ ០១២គីឡូម៉ែត ដែលជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនប្រវែង១ ៥៣៣គីឡូម៉ែត ជាប់សាធារណរដ្ឋគីរ៍ហ្គីហ្ស៍ស្ថានប្រវែង១ ០៥១គីឡូម៉ែត ជាប់សហព័ន្ធរុស្ស៊ីប្រវែង៦ ៨៤៦គីឡូម៉ែត ជាប់តូមិននីស្ថានប្រវែង៣៧៩គីឡូម៉ែត និងជាប់សាធារណរដ្ឋអ៊ុយប៊ែគីស្ថានប្រវែង២ ២០៣គីឡូម៉ែត។ ប្រទេសនេះគ្មានព្រំប្រទល់ឆ្នេរសមុទ្រទេ តែគួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានក៏ជាប់នឹងសមុទ្រអារ៉ាល់ផងដែរ តែឥឡូវត្រូវបានគេបញ្ចូលជាដែនទឹកពីរ គឺសមុទ្រអារ៉ាល់ប្រវែង១ ០៧០គីឡូម៉ែត និងសមុទ្រកាសព្យែនប្រវែង១ ៨៩៤គីឡូម៉ែត។",
"question": "តើប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានមានដែនទឹកប៉ុណ្ណោះប៉ុន្មានគីឡូម៉ែតទ្វេគុណ?",
"answer": "៤៧ ៥០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាហ្វហ្កានីស្ថានមានកម្រិតភេរវកម្ម ភាពក្រីក្រ កង្វះអាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់កុមារ និងអំពើពុករលួយខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសដទៃលើពិភពលោក។ ប្រទេសនេះសព្វថ្ងៃគឺជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម សមាគមអាស៊ីខាងត្បូងសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ហ្សេ៧៧ អង្គការសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាហ្វហ្កានីស្ថានគឺស្ថិតនៅលំដាប់ថ្នាក់ទី ៩៦ នៅលើពិភពលោកដោយមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (ផសស) ស្មើនឹង ៧២.៩ ពាន់លានដុល្លារបើគិតតាមយុគភាពអំណាចនៃការទិញ។ ប៉ុន្តែបើគិតជាផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗវិញ (យអទ) អាហ្វហ្កានីស្ថានគឺស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុតដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៦៩ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសសរុបចំនួន ១៨៦ ប្រទេសគិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨។",
"question": "អាហ្វហ្កានីស្ថានជាសមាជិកនៃអង្គការមធម៌ណាស់?",
"answer": "សមាគមអាស៊ីខាងត្បូងសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ហ្សេ៧៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "មេដឹកនាំរបស់ប្រទេសនីមួយៗមានអារម្មណ៍ថាតម្រូវឱ្យមានការធ្វើសមាហរណកម្មបន្ថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់នេះ។បន្ទាប់ពីការចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ១៩៩៧ ប្លុកនេះបានស្វែងរកនូវដៃគូសហការរបស់អាស៊ានដើម្បីសម្រេចគោលបំណងរបស់ខ្លួន។ \"អាស៊ានបូកបី\" ជាលើកដំបូងនៃគម្រោងនេះត្រូវបានចងភ្ជាប់នូវទំនាក់ទំនងដែលមានស្រាប់ជាមួយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ហើយវាក៏មានការចូលរួមបន្ថែមពីលើអាស៊ានបូកបីមានដូចជាឥណ្ឌា ណូវែលសេឡង់ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសរុស្ស៊ី នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីខាងកើត(EAS)។ក្រុមថ្មីនេះបានដើរតួជាតម្រូវការចម្បងដែលសហគមន៍អាស៊ីខាងកើតបានគ្រោងទុក។",
"question": "មេដឹកនាំរបស់ប្រទេសនីមួយៗមានអារម្មណ៍អ្វី?",
"answer": "មេដឹកនាំរបស់ប្រទេសនីមួយៗមានអារម្មណ៍ថាតម្រូវឱ្យមានការធ្វើសមាហរណកម្មបន្ថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់នេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បំបែកគល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោត ដែលបានប្រើចេញពីគល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោត ដែលមិនបានប្រើប្រាស់ បង្ហាញទំរង់ខាងលើដែលបានបំពេញ និង ចុះហត្ថលេខា រួចហើយជូនភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ដើម្បីពិនិត្យ ។ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ ត្រូវចូលរួមចុះហត្ថលេខា រឺ ផ្តិតមេដៃជាសាក្សីលើកំនត់ហេតុខាងលើនេះ។",
"question": "តើភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយត្រូវធ្វើអ什់មួយអ្វីបានបន្ថែមទៅកាន់គោលដៅរបស់គាត់មុនពេលជួនភ្នាក់ងារនេះ?",
"answer": "ចុះហត្ថលេខា រឺ ផ្តិតមេដៃជាសាក្សីលើកំនត់ហេតុខាងលើ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស ស ' : តាងអោយចំនួនសន្លឹកឆ្នោតបានការសរុប ដែលបានបោះអោយបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្ស នយោបាយទាំងអស់ ដែលបានទទួលអាសនក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដកចេញចំនួនសន្លឹកឆ្នោតបានការសរុបបោះអោយបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយដែលបានបោះបង់ចោលអាសនមួយ រឺ ច្រើន",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប័ទ្ធន៍បោះអោយបញ្ជីបេក្ខជននៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដក?",
"answer": "ជាប័ទ្ធន៍បោះអោយបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្ស នយោបាយទាំងអស់ ដែលបានទទួលអាសនក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដក",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពិធីខួបកំណើតបែបប្រពៃណីខ្មែរ មានបង្កប់អត្ថន័យអប់រំ ដាស់តឿនមនុស្ស តាមបែបទស្សនវិជ្ជាខ្មែរ ព្រោះនៅក្នុងពិធីនីមួយៗ សុទ្ធតែបង្កប់នូវអត្ថន័យអប់រំមនុស្ស ឲ្យដើរទៅរកផ្លូវល្អ មិនមែនចេះតែប្រឌិត ធ្វើដោយគ្មានគោលបំណងពិតនោះទេ ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់លោក ជា គាន អគ្គលេខាធិការរង គណៈកម្មការបុណ្យជាតិ និងអន្តរជាតិ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពិធីខួបកំណើតបែបប្រពៃណីខ្មែរ និងបង្កប់អត្ថន័យអប់រំដាស់តឿនមនុស្ស តាមបែបទស្សនវិជ្ជាខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មេដ្យាទ័រនៃត្រីកោណមួយ គឺជាបន្ទាត់ត្រង់ដែលកាត់តាមចំនុចកណ្តាលជ្រុងមួយរបស់ត្រីកោណនោះ ហើយកែងនឹងជ្រុងនោះ។ មេដ្យាទ័រទាំងបីរបស់ត្រីកោណមួយ ប្រសប់គ្នាត្រង់ចំនុចមួយ។ ចំនុចនេះជា ផ្ចិតរង្វង់ចារិកក្រៅត្រីកោណនោះ។ រង្វង់នោះកាត់តាម កំពូលទាំងបីរបស់ត្រីកោណនោះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីមេដ្យាទ័រនៃត្រីកោណ ដែលគឺជាបន្ទាត់ត្រង់ដែលកាត់តាមចំនុចកណ្តាលជ្រុងមួយរបស់ត្រីកោណនោះ ហើយកែងនឹងជ្រុងនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ សម្តេច ហ៊ុន សែន គឺជាតំណាងហត្ថលេខីដ៏សំខាន់មួយរូបក្នុងដំណើរការ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ជាលទ្ធផលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺ ការបោះឆ្នោតសកល និងដោយសេរីមួយ ដែលបានធ្វើឡើងជាលើកដំបូងនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣។ ពីឆ្នាំ១៩៩៣-១៩៩៨ សម្តេចបានកាន់តួនាទីជាសហនាយករដ្ឋមន្ត្រី (នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២) ក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះនីតិកាលទី១ នៃរដ្ឋសភាជាតិ។",
"question": "តើសម្តេច ហ៊ុន សែន ត្រូវបានគេគេហត្ថលេខីជាអ្វីនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១?",
"answer": "តំណាងហត្ថលេខីដ៏សំខាន់មួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅសម័យលន់នល់ លោកចាប់ផ្តើមច្រៀងចម្រៀងឃោសនាអោយសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ នៅក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍នៅឆ្នាំ១៩៧១ លោកច្រៀងបទគាំទ្ររបបសាធារណរដ្ឋ ក្នុងសម្លៀកបំពាក់យោធាដោយពាក់មួកកន្តិបបិតបាំងថ្ងាសឆកបន្តិចរបស់លោក។ លោកបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាថ្មីម្តងទៀតជាមួយអ្នករាំរបាំព្រះរាជទ្រព្យម្នាក់។ នៅពេលខ្មែរក្រហមវាយបានភ្នំពេញនៅខែមេសា ១៩៧៥ លោកត្រូវបានគេជម្លៀសចេញពីក្រុងជាមួយប្រជាពលរដ្ឋរាប់លានអ្នកទៀត។ លោកត្រូវពួកខ្មែរក្រហមសម្លាប់បន្ទាប់ពីលោកថតបទចម្រៀងអោយពួកវារួចហើយ។",
"question": "នៅពេលណាដែលលោកបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាថ្មីម្តងទៀតជាមួយអ្នករាំរបាំព្រះរាជទ្រព្យម្នាក់?",
"answer": "នៅក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍នៅឆ្នាំ១៩៧១",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឥណ្ឌូនេស៊ីមានកោះច្រើនជិត ២០០០០កោះ មានក្រុមជាតិពន្ធុផ្សេងៗ ជាង ៣០០ក្រុម មានប្រជាជនជាង ២០០លាននាក់ ភាគច្រើនគោរពសាសនាឥស្លាម ជាប្រទេសមុស្លីមដែលធំជាងគេលើពិភពលោក ក្នុងលក្ខណៈជាពហុភាព ទើបឥណ្ឌូនេស៊ីមានបាវចនា ប្រកាសឱ្យពិភពលោកស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលមាន “ឯកភាពក្នុងពហុភាព”។ dutafilm",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានកោះច្រើន ក្រុមជាតិពន្ធុច្រើន និងប្រជាជនជាង ២០០លាននាក់ ហើយមានបាវចនាច្រើនដែលប្រកាសឱ្យពិភពលោកស្គាល់ថាជាប្រទេសមាន ‘ឯកភាពក្នុងពហុភាព’។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលបុគ្គល ត្រូវមច្ចុគ្របសង្កត់ហើយ កូនទាំងឡាយ មិនមាន ដើម្បីជាទីពឹង បិតា ក៏មិនមាន ទាំងផៅពង្ស ក៏មិនមាន ដើម្បីជាទីពឹងឡើយ សេចក្ដីទីពឹងក្នុងញាតិទាំងឡាយ ក៏មិនមាន បណ្ឌិតដឹងអំណាចប្រយោជន៍នេះហើយ គួរជាអ្នកសង្រួមក្នុងសីល គួរប្រញាប់ប្រញាល់ជម្រះផ្លូវ ជាទីទៅកាន់ព្រះនិព្វានឲ្យបាន ។",
"question": "យ៉ាងណាមិនមានទៅជាទីពឹងនៅក្នុងនេះ?",
"answer": "កូនទាំងឡាយ ទាំងផៅពង្ស សេចក្ដីទីពឹង និងបណ្ឌិតដឹងអំណាច",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្ងាយដែរ។នៅកន្លែងគាត់ធ្វើការឯណោះ។អាទិត្យមុនគាត់នៅខាងលិចម៉ាស៊ីននេះចម្ងាយប្រហែល២០០ម៉ែត ជាមួយនឹងគូលីរទេះភ្លើងចាក់ដី។ក្រុងយើងត្រូវតុបតែងកាយទទួលជនបរទេស មកមើលបុណ្យ ម៉្លោះហើយ មីងប្រេម និងក្រុមគាត់ក៏ត្រូវបែកគ្នាចេញពីទីនេះ...។ណ្ហើយ កុំមើលម៉ាស៊ីនយូរពេក យើងត្រូវឆាប់ទៅ កុំឲ្យមីងប្រេមទន្ទឹងមើលផ្លូវ...។",
"question": "តើគាត់ធ្វើការឯណោះនៅកន្លែងណា?",
"answer": "ខាងលិចម៉ាស៊ីននេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពាក្យថា Hardware របស់កុំព្យូទ័រមានន័យថា គេនិយាយអំពីផ្នែកដែលរឹងរបស់កុំព្យូទ័រ ដែលជាផ្នែកមួយដែលយើងអាចមើលឃើញ និងប៉ះបាន ហើយត្រូវបានគេចែកជាបីផ្នែកសំខាន់ទៀតរួមមាន៖ Output Device, Input Device និង System Unit។ Output Device ជាបំណែកដែលបង្ហាញនិងបញ្ចូនទិន្នន័យដែលបានរៀបចំដំណើរការពីCPU អោយទៅកាន់អ្នកប្រើប្រាស់បានដឹង មិនថាតែការមើលឃើញ និងបន្លឺសំលេងចេញមកនោះទេ។ ហើយOutput Device មានដូចជា៖ Printer: ជាឧបករណ៍សំរាប់បោះពុម្ភ ទិន្នន័យចេញពីកុំព្យូទ័រ ដែលចេញជាឯកសារហើយវាត្រូវបានចែកចេញជាបីប្រភេទទៀតរួមមាន Dot Matrix printer , Laser Printer , Inkjet Printer។Speaker ជាឧបករណ៍សម្រាប់បន្លឺសំលេង ដែលវាធ្វើការជាមួយកាតសំលេង(Sound Card) ។ Monitor ជាឧបករណ៍បង្ហាញលទ្ធផល ដែលបានមកពីProcess របស់ម៉ាស៊ីនអោយអ្នកប្រើបានឃើញ។Input Device មានតួនាទីបញ្ចូលទិន្នន័យ ឬទទួលការបញ្ជាពីអ្នកប្រើប្រាស់ ដោយឧបករណ៍ដែលយើងបានដឹងច្បាស់រូចហើយនោះគឺមានដូចជា៖ Video Camera មានតួនាទីប្រហាក់ប្រហែលនឹងម៉ាស៊ីនថតវីឌីអូឌីជីថល ដែលវាភ្ជាប់ទៅនឹងម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រ ហើយធ្វើការជាមួយនឹងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀត។ Scanner ជាឧបករណ៍ប្រើសំរាប់ផ្ដិតរូបភាព និងឯកសារដើម្បីបញ្ចូលទៅកាន់ម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រ ដែលឯកសារមានដូចជា រូបថត និង អត្ថបទ។ Keybord ប្រើសំរាប់វាយឯកសារចូលក្នុងកុំព្យូទ័រ។ Microphone មានតួនាទីបញ្ជូនសំលេង និងទិន្នន័យទៅកាន់កុំព្យូទ័រ ហើយធ្វើការជាមួយកាតសំលេង ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កុំព្យូទ័រមានន័យថា Hardware?",
"answer": "គេនិយាយអំពីផ្នែកដែលរឹងរបស់កុំព្យូទ័រ ដែលជាផ្នែកមួយដែលយើងអាចមើលឃើញ និងប៉ះបាន ហើយត្រូវបានគេចែកជាបីផ្នែកសំខាន់ទៀត ដែលមាន៖ Output Device, Input Device និង System Unit។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភ្លើងសញ្ញាពិសេសពណ៌ខៀវ ឬក្រហមត្រូវប្រើសម្រាប់តែយានដែលមានសិទ្ធិអាទិភាព ដូចជាយានបម្រើការនគរបាលយោធា អាវុធហត្ថ ពន្លត់អគ្គីភ័យ និងសង្គ្រោះបន្ទាន់ របស់មន្ទីរពេទ្យនៅពេលកំពុងបំពេញភារកិច្ច ដើម្បីឲ្យដំណឹងពីវត្តមានយានដល់អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវផេ្សងទៀត។",
"question": "តើភ្លើងមានពណ៌ខៀវ ឬក្រហមមានប្រសិទ្ធភាពជាអ្វី?",
"answer": "តែយានដែលមានសិទ្ធិអាទិភាព",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងរូបវិទ្យា និងគណិតវិទ្យា ទ្រឹស្តីបទគ្រីន (Green`s theorem) ផ្តល់ទំនាក់ទំនងរវាងអាំងតេក្រាលខ្សែកោងបិទ និងអាំងតេក្រាលឌុបលើតំបន់ដែលបិទដោយ ។ វាជាករណីពិសេសវិមាត្រ២នៃទ្រឹស្តីបទស្តូក(Stokes` theorem) ហើយវាត្រូបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក ចច គ្រីន (George Green) ដែលជាអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តជាតិអង់គ្លេស ។",
"question": "ទ្រឹស្តីបទគ្រីន (Green`s theorem) គេប្រើប្រាស់ដើម្បីគណនាបានប៉ះប្រែអ៊ីនាយអ៊ីម៉ែត្ររបស់អាកាសធាតុអ្វី?",
"answer": "អាំងតេក្រាលខ្សែកោងបិទ និងអាំងតេក្រាលឌុបលើតំបន់ដែលបិទ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងគណិតវិទ្យា អនុគមន៍បេសែ្សល (Bessel function) ត្រូវបានកំនត់និយមន័យដំបូងដោយគណិតវិទូ ដាណ្យែល ប៊ែរនូយី (Daniel Bernoulli) និងធ្វើអោយទៅជាទូទៅដោយគណិតវិទូអាល្លឺម៉ង់ ហ្វ្រេនរិច វីលហែម បេស្សែល (Friedrich Wilhelm Bessel) និងជាចំលើយ នៃសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលបេស្សែល",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារដែលធ្វើអោយអនុគមន៍បេសែលទៅជា៖ ទៅជា៖ ទូទៅ",
"answer": "គណិតវិទូអាល្លឺម៉ង់ ហ្វ្រេនរិច វីលហែម បេស្សែល (Friedrich Wilhelm Bessel)",
"type": "explain"
},
{
"context": "អើ! ខ្ញុំស្តាប់តែមានន្ទពិតប្រាកដមែន។មានន្ទជាគូសង្សារខ្ញុំ ជាប្តីខ្ញុំពេញចិត្ត។អើ! អើ! បើកាមាឯងជាប្អូនមានន្ទ ហើយដឹងថាមានន្ទជាបងកាមាឯងស្រឡាញ់ខ្ញុំហើយ ម្តេចក៏កាមាឯងមកស្រឡាញ់ខ្ញុំទៀត?ឬចង់ក្បត់មានន្ទជាបងបង្កើត? លោកក្បត់ចុះ តែខ្ញុំ ខ្ញុំមិនក្បត់ទេ។កាមា! ខ្ញុំសូមលោករកស្រីណាទៀតទៅ មិនខ្វះទេ ស្រីល្អនោះ។តែធ្វើដូច្នោះ នាំឲ្យបាក់បែកគ្រួសារយើងទេ។ទៅ! កាមាអញ្ជើញទៅចុះ។",
"question": "តើលោកនៅទីណាដែលមានន្ទជាប្រើប្រាស់មានន្ទជាបងកាមាឯងស្រឡាញ់ខ្ញុំ?",
"answer": "មានន្ទជាបង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តកំពង់សឺ្ពសិ្ថតនៅក្នុងតំបន់ខ្ពង់រាប និង ព្រៃភ្នំមានប្រជាជនសរុប ៥៩៨ ៨៨២ នាក់ ក្នុងនោះមានប្រុស ២៨៧ ៣៩២ នាក់ ស្រី ៣១១ ៤៩០ នាក់។ ជាភាគរយនៃប្រជាជនជា ស្ត្រីមាន ៥២ ភាគរយ។ ខេត្តនេះរួមមាន ៨ ស្រុក, ៨៩ ឃុំ-សង្កាត់ និង ១៣១៩ ភូមិ។ ចំនួន ប្រជារា្រស្តទូទាំងខេត្តនេះ សើ្មនឹង ៥,២ ភាគរយនៃប្រជាជនទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ សន្ទភាពប្រជាជនរបស់ខេត្តគឺ ៨៥ នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ខ្ពស់ជាង សន្ទភាពកម្រិតជាតិ ដែលមានតែ ៦៤ នាក់ ។",
"question": "តើប្រជាជនជា ស្ត្រីមានប៉ុន្មានភាគរយនៃប្រជាជនទូទាំងខេត្ត?",
"answer": "៥២ ភាគរយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចៅចិត្រក៏ចុះទៅរវៃតាមបង្គាប់ ហើយឡើងបររថយន្តចេញទៅ សំដៅទៅតាមផ្លូវបប៉ៃលិន សឹងដេរដាសទៅដោយស្រែចម្ការច្បារដំណាំ លុះផុតពីភូមិភ្នំសំពៅ ភូមិស្នឹងកាលណា មានតែព្រៃព្រឹក្សាលតាវល្លិនិងភ្នំក្រំថ្មដេរដាស ផ្លូវក៏កាន់តែលំបាកឡើងផ្ទៃផែនដីខ្ពស់ៗទាបៗ បត់បែនជាច្រើនជាន់ កាលចៅចិត្រក្រឡេកមើលមកក្រោយ ស្រាប់តែឃើញបាឡាត់ស្រុកនោះ និយាយក្អាកក្អាយសប្បាយរីករាយជាមួយនឹងនាងនារី ចៅចិត្រក៏កើតមោហាខ្លាំងឡើង ថែមលើសេចក្ដីម៉ួម៉ៅកាលដែលទៅផ្សារទិញត្រីនោះមួយជាន់ទៀត ទើបក្លែងកាច់ចង្កូតឲ្យបត់ក្បាលធ្លាក់ទៅជង្ហុករាក់ៗ មួយអន្លើនៅក្បែរផ្លូវ ម៉ាស៊ីនរោទ៍រំពងព្រៃ ហើយទច់ង៉ក់ស្ងៀមនៅនឹងកន្លែងនោះឯង ។",
"question": "ដោយស្រែជាមួយអ្វី ចៅចិត្រក៏ចុះទៅរវៃតាមបង្គាប់?",
"answer": "ឡើងបររថយន្តចេញទៅ សំដៅទៅតាមផ្លូវបប៉ៃលិន សឹងដេរដាសទៅដោយស្រែចម្ការច្បារដំណាំ",
"type": "explain"
},
{
"context": "រដ្ឋទាំងពីរខាងក្រោមនេះបានប្រកាសខ្លួនថាជារដ្ឋអធិបតេយ្យនិងមានទឹកដីគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុន្តែមិនសូវទទួលបានការទទួលស្គាល់ឬគ្មានការទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋដទៃឡើយ។ រដ្ឋទាំងពីរខាងក្រោមនេះក៏មិនមែនជារដ្ឋសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិនោះដែរតែសូមសម្គាល់ថា សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអារ៉ាប់សារ៉ាវីគឺជាសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក។",
"question": "តើរដ្ឋទាំងពីរខាងក្រោមមានអ្វីមួយសម្រាប់គ្រប់គ្រងទឹកដីប៉ុន្តែមិនមានការទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋទទួលមិនមែនជារដ្ឋសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ?",
"answer": "មានទឹកដីគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ រីអស់ស្តេចចេតរាស្ត្រទាំងឡាយ ទូលបង្ហាញផ្លូវ ១៥យោជន៍ ប្រាប់ព្រះពោធិសត្វស្រេចហើយ ក៏ជូនដំណើរ ព្រះពោធិសត្វទៅ ។ រីព្រះពោធិសត្វសោត ទ្រង់ស្តាប់ពាក្យស្តេចចេតរាស្ត្រហើយ ក៏មានព្រះបន្ទូលលា លីលាទៅហោង ។ កាលនោះ អស់ស្តេចចេតរាស្ត្រទាំង ៦ម៉ឺន មកពិចារណាថា ហៃអស់មហាក្សត្រផងទាំងឡាយអើយ បើតាមយើងគិតនេះហើយ សមសត្រូវ (១៥៩) ទាំងឡាយ ខ្លាចក្រែងវាតាមមកធ្វើទុក្ខ ធ្វើទោសព្រះអង្គនៅក្នុងព្រៃនោះ ។ ស្តេចទាំងនោះគិតព្រមគ្នាដូច្នោះហើយ ស្តេចឲ្យជ្រើសរើសយកកូនអ្នកស្រុកចេតរាស្ត្រមួយអ្នក ឈ្មោះចេតបុត្ត ជាអ្នកឈ្លាសខាសិល្បៈធ្នូ ស្តេចបន្ទូលផ្តាំដូច្នេះថា ហៃបាចេតបុត្តអើយ បាជាអ្នកឧស្សាហ៍ព្យាយាមដើរត្រាច់រង្គាត់ ច្រវាត់ទៅមក រកបរបាញ់ម្រឹគបក្សី ចូរបាយកអាសាយើង ទៅនៅនាទ្វារព្រៃនោះហើយ បាពិចារណាឲ្យដឹង អស់សេចក្តី ទោះអ្នកណាដើរចូលទៅក្តី ទោះយោបីអ្នកដំណើរថ្មើរព្រៃក្តី ក៏ចូរបាពិចារណាឲ្យជាក់ ខ្លាចវាទៅធ្វើទុក្ខ ធ្វើទោសព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរនោះហោង ។ រីក្សត្រទាំងនោះជំនុំគ្នាហើយ ប្រើចៅចេតបុត្តឲ្យទៅនៅចាំរក្សាទ្វារ ព្រៃនោះហើយ ក៏វិលត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះនគរអាត្មាវិញហោង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការទូលបង្ហាញផ្លូវដោយរីអស់ស្តេចចេតរាស្ត្រទាំងឡាយ និងការជ្រើសរើសយកកូនអ្នកស្រុកចេតរាស្ត្រមួយ ដែលត្រូវបានប្រើជាអង្គសាច់ជើងដើម្បីរក្សាទ្វារព្រៃនោះហើយ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "\"ចៅយាយអើយ! ចូរចៅកុំព្រួយអ្វី! ចៅឈឺនេះគ្មានអ្វីក្រៅពីជំងឺគ្រប់ការទេ គឺពេលដែលនាងផ្លាស់វ័យនេះឯងហើយ ដែលធ្វើឲ្យនាងចេះតែរសាប់រសល់ ចុកខ្នង ចុកចងេ្កះ ល្អិតលៃ្អ ទន់ដៃទន់ជើង កុំព្រួយអ្វីណាចៅ ! ចាំយាយផ្សំថ្នាំសង្កូវឲ្យនាងញ៉ាំឲ្យបានធូរស្រាលឆាប់រហ័ស។",
"question": "យ៉ាងណានាងជួបគ្នាបានចុះតែរសាប់រសល់?",
"answer": "ពេលដែលនាងផ្លាស់វ័យ ដែលធ្វើឲ្យនាងចេះតែរសាប់រសល់ ចុកខ្នង ចុកចងេ្កះ ល្អិតលៃ្អ ទន់ដៃទន់ជើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសអាល់បានី គឺជាប្រទេសមួយដែលកាន់លទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ អាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប្រទេសនេះមានរដ្ឋធានីថាទីរ៉ាណា ដែលមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណជាជាង៧២៧ ០០០នាក់ ក្នុងចំនោមប្រជាជន៣.៦លាននាក់ ហើយវាក៏ជាកន្លែងហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់ក្នុងប្រទេសផងដែល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រទេសអាល់បានី ដែលគឺជាប្រទេសមួយដែលកាន់លទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ និងមានរដ្ឋធានីថាទីរ៉ាណា ដែលមានប្រជាជនច្រើន និងជាកន្លែងហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទនៅលើកំពូលភ្នំជីសូរ ត្រូវបានធ្វើការរៀបចំ ថែរក្សា ការពារបានយ៉ាងល្អពីសំណាក់អាជ្ញាធរនិងប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ ក៏ប៉ុន្តែប្រាសាទពីរទៀតដែលនៅខាងក្រោមគឺប្រាសាទសែនត្មុល(ឆ្មស់)និងសែនរវាំង(សែនភូវាំង) មិនសូវមានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការថែរក្សា ការពារនៅឡើយពីអាជ្ញាធរនិងប្រជាជន ដោយនៅក្នុងប្រាសាទឃើញមានកូនឈើដុះពេញបរិវេននៃប្រាសាទទាំងពីរ។",
"question": "តើប្រាសាទដែលនៅលើកំពូលភ្នំជីសូរមានឈើដុះពេញបរិវេនជាងគេមួយគឺជាសែនណាស់?",
"answer": "សែនត្មុល(ឆ្មស់)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុងសៀមរាប គឺជាទីក្រុងធំទីពីររបស់ប្រទេសកម្ពុជាបន្ទាប់ពីរាជធានីភ្នំពេញ និងទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តសៀមរាប ដែលស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា។ក្រុងសៀមរាបមានស្ថាបត្យកម្មបែបអាណានិគមបារាំង និងបែបចិនខ្លះៗនៅក្នុងសង្កាត់បារាំងចាស់ និងជុំវិញផ្សារចាស់។ នៅក្នុងទីក្រុងសៀមរាបនេះមានសារមន្ទីរ ការសម្តែងរបាំអប្សរាប្រពៃណីជាតិ ភូមិវប្បធម៌ខ្មែរ ហាងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ និងសិប្បកម្ម កសិដ្ឋានសូត្រ វាលស្រែនៅឯនាយជនបទ ភូមិនេសាទ និងជម្រកសត្វស្លាបនៅជិតទន្លេសាប និងទទួលទានអាហារដ៏សម្បូរបែប។ ទីក្រុងសៀមរាបរបស់កម្ពុជា ដែលជាកន្លែងសម្បូរទៅដោយប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញនោះ ត្រូវបានស្នងជាទីក្រុងវប្បធម៌អាស៊ានរយៈពេល២០២១-២០២២ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៩ នៃរដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានទទួលបន្ទុកវប្បធម៌ និងសិល្បៈ (AMCA) ដែលរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២០។ ក្រុងសៀមរាបសព្វថ្ងៃ ជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយ ដែលមានសណ្ឋាគារ រមណីយដ្ឋាន និងភោជនីយដ្ឋានជាច្រើន។ លំហូរប្រាក់ចំណូលនៅជិតប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយមបំផុតរបស់កម្ពុជា។",
"question": "ក្រុងសៀមរាបមានស្ថាបត្យកម្មបែបណា?",
"answer": "ក្រុងសៀមរាបមានស្ថាបត្យកម្មបែបអាណានិគមបារាំង និងបែបចិនខ្លះនៅក្នុងសង្កាត់បារាំងចាស់ និងជុំវិញផ្សារចាស់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងទសវត្សរ៍៦០ ដោយភ័យខ្លាចថាកំនើនប្រជាជនអាចជាឧបសគ្គដល់ការរីកចំរើនសេដ្ឋកិច្ច, លោកលី ក្វាន់យូបានបើកយុទ្ឋនាការផែនការគ្រួសារដែលតំរូវអោយមានកូនត្រឹមតែ២នាក់។ គូស្វាមីភរិយានានាត្រូវបានគេលើកទឹកចិត្តអោយពន្យាកំនើតបន្ទាប់ពីមានកូនលើកទី២។ កូនទី៣និងទី៤ត្រូវបានគេផ្ដល់អាទិភាពទាបជាងក្នុងវិស័យអប់រំ ហើយគ្រួសារបែបនោះទទួលបានប្រាក់សំនងពន្ឋ្ឋ(tax rebates)តិចជាងគ្រួសារធម្មតា។",
"question": "យ៉ាងណាជាឧបសគ្គដល់ការរីកចំរើនសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងគូស្វាមីភរិយានានា?",
"answer": "លោកលី ក្វាន់យូបានបើកយុទ្ឋនាការផែនការគ្រួសារដែលតំរូវអោយមានកូនត្រឹមតែ២នាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំង ដែលមានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម៉ក់សោភា :\"សមាជ ស្រាវជ្រាវ សង្គម-វប្បធម៌ អំពីកម្ពុជា លើកទី៤ \"អត្ថបទអត្ថរាគមន៍ក្នុងសមាជ ស្រាវជ្រាវសី្តពី \" សារមនី្ទរជាតិ និងវិស័យទេសចរណ៍\"រៀបចំដោយ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភំ្នពេញ ថៃ្ងទី៦-៨ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ២០០១។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសមាជ ស្រាវជ្រាវ សង្គម-វប្បធម៌ អំពីកម្ពុជា លើកទី៤ ដែលរៀបចំដោយ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភំនពេញ ថៃងទី៦-៨ ខែវិចិមាន ឆ្នាំ២០០១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បិទផ្សាយសេចក្តីសំរេចរបស់តុលាការ រឺផ្សាយសេចក្តីសំរេចនេះតាមសារពត៌មាន រឺទូរទស្សន៍។ ទោសទី១ ខាងលើនេះមិនយកទៅអនុវត្តលើស្ថាប័នតំណាងបុគ្គលិកទេ។ ទោសទី១ និងទី៣ខាងលើ មិនយកទៅអនុវត្តលើនីតិបុគ្គលសាធារណ ដែលការទទួល ខុសត្រូវអាចមានពាក់ព័ន្ធទេ។",
"question": "យ៉ាងណាកើតឡើងនៅលើទោសទី១ ខាងលើនេះមិនយកទៅអនុវត្តលើស្ថាប័នតំណាងបុគ្គលិកទេ?",
"answer": "កើតឡើងពីព័ត៌មានថាមិនយកទៅអនុវត្តលើស្ថាប័នតំណាងបុគ្គលិកទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រដ្ឋជាកម្មសិទ្ធិករ នៃទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយក្នុងដែនដី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានចែងក្នុងមាត្រា ៥៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៩៣ និង ទ្រព្យនិទាយាទភាពទាំងអស់ ឬ ទ្រព្យ ដែលម្ចាស់ប្រគល់ឲ្យរដ្ឋដោយស្ម័គ្រចិត្ត ឬ ទ្រព្យ ដែលមិនមែនជាកម្មវត្ថុ នៃការយកធ្វើជារបស់ឯកជនតាមច្បាប់ ឬ មិនមែនជាទ្រព្យ ដែលកំពុងកាន់កាប់ជារបស់ឯកជនស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិ នៃជំពូកទី ៤ នៃច្បាប់នេះ ។",
"question": "តើទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយក្នុងដែនដីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយក្នុងដែនដីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានចែងក្នុងមាត្រា ៥៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៩៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "ត្រីរ៉ស់ ឬត្រីឆ្ដោរ យកស្រកាចេញឲ្យស្អាត កាត់កន្ទុយ ចៀរព្រុយពោះ និងខ្នងចេញ ហើយកោសលាងទឹកឲ្យស្អាត កាត់ក្បាលចេញទុកមួយអន្លើ។ ក្បាលពុះជាពីរឆ្កឹះយកស្បែកក្រអូមលើចេញ លាងឲ្យស្អាត។ បើធំពេក អាចកាត់ជាដុំតូចៗល្មម។ ខ្លួនត្រី សើយយកឆ្អឹងខ្នងចេញ ហាន់ជាបន្ទះស្ដើងល្មម។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកត្រីរ៉ស់ឬត្រីឆ្ដោរ យកស្រកាចេញឲ្យស្អាត?",
"answer": "អ្នកត្រីរ៉ស់ឬត្រីឆ្ដោរ យកស្រកាចេញឲ្យស្អាត កាត់កន្ទុយ ចៀរព្រុយពោះ និងខ្នងចេញ ហើយកោសលាងទឹកឲ្យស្អាត កាត់ក្បាលចេញទុកមួយអន្លើ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភិក្ខុសង្ឃទាំង៣០អង្គនោះមានសេចក្ដីអផ្សុកកើតទុក្ខតូចព្រះទ័យយ៉ាងខ្លាំង ដោយគិតឃើញថាព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់គង់នៅទីនោះចម្ងាយត្រឹមតែ៦យោជន៍ (៩៦គីឡូម៉ែត្រ) ទៀតសោះ មិនសមយើងទាំងឡាយស្កុនដំណើរមិនបានចូលគាល់បម្រើព្រះអង្គដូចបំណង។",
"question": "យ៉ាងណាមានព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់គង់នៅទីនោះ?",
"answer": "ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់គង់នៅទីនោះចម្ងាយត្រឹមតែ៦យោជន៍ (៩៦គីឡូម៉ែត្រ) ទៀតសោះ មិនសមយើងទាំងឡាយស្កុនដំណើរមិនបានចូលគាល់បម្រើព្រះអង្គដូចបំណង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខាហ្កុស៊ីម៉ាគឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ា ជាមួយទីក្រុងធំៗផ្សេងទៀត រួមមានគីរិស៊ីម៉ា, កាណុយ៉ា និងសាត្ស៊ឹម៉ាសិនដៃ ខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ាមានទីតាំងនៅចំណុចខាងត្បូងបំផុតរបស់ឃ្យឺស្យ៊ឺនិងរួមបញ្ចូលក្រុមកោះសាត្ស៊ឹណាន់របស់កោះរ្យូគ្យូ ទឹកដីដីគោករបស់ខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ាលាតសន្ធឹងពីសមុទ្រអារិតាកិទៅឈូងសមុទ្រស៊ីប៊ុស៊ិនៅលើឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយឧបទ្វីបធំពីរដែលបង្កើតឡើងដោយឈូងសមុទ្រខាហ្កុស៊ីម៉ា ខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ាបានបង្កើតស្នូលរបស់ដែនសាត្ស៊ឹម៉ា គ្រប់គ្រងពីប្រាសាទខាហ្កុស៊ីម៉ា មួយនៃដែនជប៉ុនដ៏សំខាន់បំផុតនៃយុគសម័យអេដុ និងការស្ដារឡើងវិញមេជិ",
"question": "តើទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តខាហ្កុស៊ីម៉ាគឺជាអ្វី?",
"answer": "ខាហ្កុស៊ីម៉ា",
"type": "extract"
},
{
"context": "- ប្រសិនជាទន្លេ ឬ ស្ទឹង ព្រែកណាមួយ ដែលនាវា ឬ ក្បូនចេញចូលបាន បណ្ដែតបាន បង្កើតជាផ្លូវទឹកថ្មីមួយដោយបោះបង់ចោលផ្លូវទឹកចាស់ កម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីជាប់ច្រាំងនោះ អាចធ្វើលទ្ធកម្មសិទ្ធិក្នុងផ្ទៃទន្លេ ឬ ស្ទឹង ព្រែកចាស់ ដែលគោកនោះបាន ហើយម្នាក់ៗត្រូវបានតាមសិទ្ធិរបស់ខ្លួនរហូតដល់ខ្សែបន្ទាត់ ដែលពុះពាក់កណ្ដាលទន្លេ ឬ ស្ទឹង ព្រែក នោះ ។ ថ្លៃដី នៃផ្លូវទឹកចាស់នោះត្រូវបានកំណត់ដោយអ្នកជំនាញ ដែលតែងតាំង ដោយតុលាការខេត្ត-ក្រុងទីនោះ តាមពាក្យស្នើសុំពីអាជ្ញាធរខេត្ត-ក្រុង ឬ ពីភាគី ដែលមានប្រយោជន៍ក្នុងរឿងនេះ ។",
"question": "ដែលបង្កើតជាផ្លូវទឹកថ្មីមួយនៅលើទន្លេឬស្ទឹងព្រែកមួយមួយ?",
"answer": "កម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីជាប់ច្រាំង ជាអ្នកបង្កើតជាផ្លូវទឹកថ្មីមួយនៅលើទន្លេឬស្ទឹងព្រែកមួយមួយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានថ្ងៃមួយ ក្រោយពីថ្ងៃដែលយើងនិទានក្នុងភាគមុនបួនខែមក គេឃើញស្ត្រីម្នាក់សក់កាត់ជ្រង អាយុប្រហែលជាង៦០ហើយ តែងរឹងប៉ឹងនៅឡើយ។ ដូនចាស់ដែលស្លៀកខៀនពណ៌ស្បែកតុកកែ ពាក់អាវផាប៉ានស ពានាក្រមាទេសឯកដែរនោះ បានបញ្ឈប់រ៉ឺម៉កនៅចំមុខផ្ទះយាយនួន ហើយគាត់ក៏ដើរចូលទៅកាន់គេហដ្ឋាននេះ។ បន្តិចក្រោយមក គេក៏ឮសូរមាត់យាយនួនស្រែកថា៖",
"question": "យ៉ាងណាមានថ្ងៃមួយ ក្រោយពីថ្ងៃដែលយើងនិទានក្នុងភាគមុនបួនខែមក?",
"answer": "គេឃើញស្ត្រីម្នាក់សក់កាត់ជ្រង អាយុប្រហែលជាង៦០ហើយ តែងរឹងប៉ឹងនៅឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះពុទ្ធសាសនាមានដើមកំណើតនៅប្រទេសឥណ្ឌាក្នុងសតវត្សរ៍ទី៦ មុនគ.ស ប្រហែលគ្នានឹងដើមកំណើតព្រាហ្មណ៍(សម័យទី២នៃលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍)។ លុះក្រោយមកក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទកនិស្កៈប្រហែលក្នុងសតវត្សរ៍ទី១នៃគ.ស ព្រះពុទ្ធសាសនាបានបែងចែកជាពីរនិកាយគឺនិកាយហិនយាន និងនិកាយមហាយាន។ ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺជាពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់។ បើយោងតាមអត្ថន័យនៃពាក្យថាព្រះពុទ្ធសាសនាបែបភាសាអង់គ្លេស Buddhism ដែលបានក្តោបយកន័យគ្របដណ្តប់ទាំងព្រះពុទ្ធជាសាស្តាព្រះធម៌មានធម្មវិន័យជាពាក្យប្រៀនប្រដៅ និងព្រះសង្ឃជាអង្គសាវ័ក រួមហៅថាព្រះរតនត្រ័យគឺកែវទាំង៣នេះឯង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលព្រះពុទ្ធសាសនាបានបែងចែកជាពីរនិកាយ?",
"answer": "ព្រះពុទ្ធសាសនាបានបែងចែកជាពីរនិកាយនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទកនិស្កៈ ដែលគឺជាប់សម័យសតវត្សរ៍ទី១នៃគ.ស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពុទ្ធសករាជ គឺត្រូវបានរាប់ចាប់តាំងពីព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ចូលបរិនិព្វានបានមួយថ្ងៃគឺមួយថ្ងៃក្រោយថ្ងៃពេញបរណ៌មី ខែវិសាខគឹថ្ងៃ១រោចខែពិសាខ។ ការរាប់ពុទ្ធសករាជរបស់សៀម មិនដូចស្រីលង្កា ឬខ្មែរយើងទេ គឺគេរាប់មួយឆ្នាំក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វាន តែបើតាមសង្កេតឃើញថា សៀមរាប់ក្រោយមួយឆ្នាំហើយថែមទាំងមិនរាប់ក្រោយមួយថ្ងៃនៃថ្ងៃពេញបុណ្ណមីខែវិសាខទៀតផង គឺសៀមពុទ្ធសករាជ ឡើងនៅថ្ងៃទី១នៃគស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការរាប់ពុទ្ធសករាជ ដែលគេរាប់មួយឆ្នាំក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វាន ប៉ុន្តែមានសម្រាប់គេរាប់មួយថ្ងៃក្រោយមួយថ្ងៃពេញបុណ្ណមីខែវិសាខ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាស្រ័យនឹង ជីវភាព គេអាចយកអ្វីមកធ្វើជាគ្រាប់បាយខុំក៏បាន ស្រេចតែនឹងងាយលេង។ គ្រាប់បាយខុំអាចជាគ្រាប់អំពិល ឬ គ្រាប់គ្រួស ជាដើម។ ជាធម្មតាគេប្រើគ្រាប់ ៤២គ្រាប់ គឺ រន្ធធម្មតា ៤គ្រាប់ក្នុងមួយរន្ធ និង ក្បាលមឿង ៥គ្រាប់ក្នុងមួយរន្ធ។ ក៏ប៉ុន្តែ គេអាចដាក់គ្រាប់ច្រើនជាងនេះក៏បាន ស្រេចតែអ្នកលេងទាំងពីរអ្នកព្រមព្រៀងគ្នាសន្មតយក ឬ មិនដូច្នោះទេអាស្រ័យទៅតាមតំបន់ ឬ ទម្លាប់ដែលចេះចាំតមកពីដូនតា។",
"question": "តើគ្រាប់បាយខុំអាចជាធម្មតានៅលើអំពិលប៉ុន្មានគ្រាប់?",
"answer": "៤២គ្រាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាពអាស្គី-ហ្គាស្ពើដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក រីឆាត អាស្គី(Richard Askey) និងលោក ចច ហ្គាស្ពើ(George Gasper) គឺជាវិសមភាពចំពោះពហុធាយ៉ាកូប៊ី(Jacobi polynomial) ដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយលោក អាស្គី និងលោក ហ្គាស្ពើ(ឆ្នាំ១៩៧៦)។ បើ β ≥ 0, α + β ≥ −2 និង −1 ≤ x ≤ 1 នោះ",
"question": "តើវិសមភាពដែលបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក រីឆាត អាស្គីនិងលោក ចច ហ្គាស្ពើគឺជាវិសមភាពចំពោះអ្វី?",
"answer": "វិសមភាពចំពោះពហុធាយ៉ាកូប៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯផ្លូវដែលឡើងទៅស្រុកបប៉ៃលិន មិនសូវឆ្ងាយប៉ុន្មានពីក្រុងបាត់ដំបងក៏ពិតមែន តែជាផ្លូវលំបាកបន្តិច ត្បិតត្រូវបរ រថយន្តឡើងកាត់ភ្នំ និងសសៀរតាមជើងភ្នំខ្ពស់ឡើងៗ ហើយកោងបរបត់បែនដរាបដល់ស្រុកបប៉ៃលិន ទុកជាបង្ខំយ៉ាងណា ក៏គង់តែរថយន្តរត់មិនលឿនរហ័សដូចផ្លូវរាបទេ ។ ចៅ ចិត្រ ក្រឡេកមើលទេសភាពតាមសងខាងផ្លូវ សឹងដេរដាសទៅដោយស្រែចំការច្បារដំណាំ និងភូមិស្រុកដោយអន្លើៗ ឃ្លាតឆ្ងាយដាច់ៗ ពីគ្នាលុះជិតទៅដល់បប៉ៃលិន ក៏ឃើញតែព្រៃព្រឹក្សា លតាវល្លិ និងភ្នំតូចធំច្រើនអនេក ព្រមទាំងសត្វបក្សាបក្សី និងសត្វចតុប្បាទ ក៏មានកុះករច្រើននៅតាមដងព្រៃព្រឹក្សាអស់នោះ។ ចៅ ចិត្រ បានឃើញសព្វសត្វអស់នោះ ក៏កើតមានចិត្តសង្វេគនឹករលឹកដល់ឪពុកកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ស្ទើរតែទប់ទឹកភ្នែកពុំបាន ។",
"question": "ទីតាំងមួយនៅលើផ្លូវដែលឡើងទៅស្រុកបប៉ៃលិនគឺជាអ្វី?",
"answer": "ជាផ្លូវលំបាកបន្តិច ត្បិតត្រូវបរ រថយន្តឡើងកាត់ភ្នំ និងសសៀរតាមជើងភ្នំខ្ពស់ឡើងៗ ហើយកោងបរបត់បែនដរាបដល់ស្រុកបប៉ៃលិន",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិទ្យាស្ថាននេះកសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦១ ដោយអាគារសិក្សាត្រូវបានគូរប្លង់ដោយវិស្វករខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញគឺលោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ។ ដើមឡើយ វិទ្យាស្ថាននេះត្រូវបានប្រើជាសាលាគរុវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់ សំរាប់បណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូបង្រៀនចំនួនជាមធ្យម២០០នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ នៅសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត្យកម្ពុជា វិទ្យាស្ថានត្រូវបានប្រើជាសាលានយោបាយមជ្ឍឹម លុះក្រោយមកក៏ក្លាយជាវិទ្យាស្ថានភាសាអន្តរជាតិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវិទ្យាស្ថានដែលកាន់តែកាន់កាប់នៅឆ្នាំ ១៩៦១ ហើយត្រូវបានប្រើជាសាលាគរុវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់និងសាលានយោបាយមជ្ឍឹម លើកទី២ វាបានក្លាយជាវិទ្យាស្ថានភាសាអន្តរជាតិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១១៨៥ ប្រទេសនេះមានការច្បាំងគ្នា។ ពានិជ្ជករអឺរ៉ុបបានមកដល់ប្រទេសនេះនៅសតវត្សទី១៦ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៦៣៧ អ្នកគ្រប់គ្រងប្រទេសឈ្មោះសូហ្គឺន(Shogun)ជាមេបញ្ជាការកងទ័ព បានហាមស្ទើតែទាំងអស់នៃពាណិជ្ជកម្មបរទេស មិនឱ្យរកស៊ីនៅប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ប្រទេសជប៉ុនបានរក្សាភាពឯកោរបស់ខ្លួនរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៥៤ ជាពេលដែលមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកឈ្មោះម៉ាត់ធូ ភែរី( Matthew Perry) បង្ខំឱ្យជប៉ុនបើកកំពុងផែរបស់ខ្លួនម្តងទៀត។",
"question": "នៅឆ្នាំ២០០០ ការជើងទឹកដែលម៉ាត់ធូ ភែរី(Matthew Perry) បង្ខំឱ្យជប៉ុនឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ជប៉ុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "សុលហេមនិងកន្លែងដទៃៗទៀតបានបង្ហាញភស្តុតាងពីបណ្ដាញពាណិជ្ជកម្មសមុទ្រនុសន្តរដែលលាតសន្ធឹងពីវៀតណាមដល់កម្រងកោះទាំងមូលនៅដើមឆ្នាំ៥០០០ម.គ.ដល់ឆ្នាំ១នៃគ.ស.ដូចគ្នាដែរ។ ពួកមនុស្សអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសកូនចៅនៃទក្សិណអាស៊ីទាំងប៉ុន្មាន ធ្លាប់ជាពួកអ្នកដើរសមុទ្រអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ អ្នកខ្លះទៅដល់កោះម៉ាដាហ្គាស្កា។ នាវាកប៉ាល់របស់ពួកគេ ដូចជាវីនតា គឺមានប្រយោជន៍នៅមហាសមុទ្រ។ កំណត់ត្រាដំណើរសមុទ្ររបស់លោកម៉ាហ្សឹឡឺន ថាតើនាវាកប៉ាល់របស់ពួកគេអាចស៊ូនឹងឧបសគ្គលំបាកយ៉ាងណា តាមតែប្រៀបធៀបទៅនឹងសំពៅរបស់អឺរ៉ុប។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាទៅជាធម្មតាដំណើរសមុទ្ររបស់លោកម៉ាហ្សឹឡឺន?",
"answer": "កំណត់ត្រាដំណើរសមុទ្ររបស់លោកម៉ាហ្សឹឡឺន គេមានប្រយោជន៍នៅមហាសមុទ្រ ហើយនាវាកប៉ាល់របស់ពួកគេអាចស៊ូនឹងឧបសគ្គលំបាកយ៉ាងណាមួយ តាមតែប្រៀបធៀបទៅនឹងសំពៅរបស់អឺរ៉ុប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន () ជាអ្នកចម្រៀមខ្មែរកើតនៅឆ្នាំ១៩៧០ ក្នុងភូមិគោកសណែ្តក ឃុំរក្សជ័យ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ ឪពុករបស់អ្នកស្រីឈ្មោះហ៊ឹម លុន (Him Lun) បានទទួលមរណៈភាពក្នុងរបបប៉ុល ប៉ត ចំនែកឯម្តាយរបស់អ្នកស្រីឈ្មោះ Sor Porn ។ អ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន ជាកូនច្បងក្នុងគ្រួសារ ។ នៅពេលលោកស្រីមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ ពូរបស់លោកស្រីក៏បានជំរុញអោយលោកស្រីចូលសិក្សាតន្រ្តីនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន ត្រូវបានគេស្គាល់ទៅជាធម្មជាតិមួយ?",
"answer": "អ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន ជាអ្នកចម្រៀមខ្មែរកើតនៅឆ្នាំ១៩៧០ ក្នុងភូមិគោកសណែ្តក ឃុំរក្សជ័យ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងពេលនោះ មនុស្សម្នាក់ មាឌមាំ អាយុប្រមាណហាសិបប្លាយឆ្នាំ ចូលមក បីកូនមកផង។ នាងទេវីស្គាល់ជាក់ ជាកូនខ្លួន ក៏ស្ទុះរត់មកលុតជង្គង់ ពីមុខបុរសពុំស្គាល់នោះ លាតដៃទាំងពីរ . . . ។ បុរសអង្គុយចុះ ទឹកមុខញញឹម ហុចកូនទៅឲ្យនាង។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានចុះទឹកមុខនាងនៅលើព្រោះមុនមានអ្វីមាន់?",
"answer": "បុរសអង្គុយចុះទឹកមុខនាងនៅលើព្រោះមុនគាត់ទេវីស្គាល់ជាក់ជាកូនខ្លួន ហើយស្ទុះរត់មកលុតជង្គង់ពីមុខបុរស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ រីស្រីមេម៉ាយនេះ ទោះបីមានរូបឆោមអម្បាលមាណក្តី ទោះលាបប្រេងម្សៅ ក្រចេះចួងច័ន្ទ មានគន្ធពិដោរក្តី ទោះមានគ្រឿងមាសគ្រឿងប្រាក់ក្តី ទោះនៅ (១២១) ក្នុងត្រកូលស្តេចក្តី គេយល់ថា ឥតប្តីហើយ គេនឹងថាជាស្រីមេម៉ាយដដែលហោង ។ បពិត្រអម្ចាស់អើយ ហេតុតែដំណើរដូច្នេះឯង ក៏អញខ្ញុំនឹងសង្វាតទៅតាម ព្រះវេស្សន្តរ ជាម្ចាស់លើត្បូងនៃអញខ្ញុំ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបពិត្រក្សត្រថ្លៃប្រសើរនៃស្រីមេម៉ាយដដែលហោង និងការសង្វាត់ទៅតាមព្រះវេស្សន្តរជាម្ចាស់លើត្បូងនៃអញ្ចារខ្ញុំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការធ្វើអង្រឹងស្នែង គេយកឈើមួយដើមដែលកោងចំកន្ដាល អ៊ែនចុះក្រោម ចុងសងខាងងឡើងលើ ហើយនៅចុងនោះ គេឆ្លាក់ជាក្បាច់ផ្កាភ្ញី និង មានស្រោបមាស ឬ ប្រាក់ពីក្រៅឈើនោះផង គេហៅថា អង្រឹងដងមាស ឬ ដងប្រាក់ សំរាប់តា មលំដាប់ថ្នាក់ ។ ចំងាយពីចុងដងប្រហែលមួយហត្ថ គេវាយដែកធ្វើចាស្រយូវម្ខាងមួយ ហើយគេយកសំពត់មួយផ្ទាំង យ៉ាងធំ ហើយក្រាស់ មកបត់ធ្វើជាត្រចៀកសំរាប់ស៊កខ្សែភ្ជាប់ទៅ នឺងស្រយូវដែកនោះ ។ អ្នកជិះគេអង្គុយលើសំពត់ នោះ ដៃកាន់ជាយសំពត់ផង ហើយឲ្យមនុស្សពីរ នាក់ជា នាក់សែង ។ នៅក្បែរអង្រឹងស្នែង តែងតែមានប្រដាប់មួយ ទៀត មានសន្ឋានដូចដំបូលទូកតែធំជាង ក៏មានបិទបាំងដោយសំពត់ព្រែប្រាំពណ៌ ហើយដោយមានមនុស្សបួន នាក់សែ ង និងមានមនុស្សដើរតាមហែពីក្រោយផង ។ ប្រសិនបើធ្វើដំនើរទៅឆ្ងាយ គេអាយជិះដំរីនិងសេះ ព្រមទាំងប្រើរទេះដែរ ។ រទេះនៅស្រុកនេះ ក៏មានលក្ខណដូចរទេះស្រុកឯទៀតដែរ តែគេជិះសេះឥតមានកែបទេ ឯដំរីក៏គ្មានប្រដាប់សំរាប់ អង្គុយដែរ ។",
"question": "តើជើងមួយនៃការធ្វើអង្រឹងស្នែងគេហៅថាអ្វី?",
"answer": "អង្រឹងដងមាស ឬ ដងប្រាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានហេតុផលជាច្រើនដែលផ្ដល់ឱកាសឱ្យចលនាខ្មែរឥស្សរៈរីកធំធាត់ និងប្រមូលបានការគាំទ្រ យ៉ាងច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនខ្មែរ។ មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមហេតុផលសំខាន់ៗបំផុត គឺដោយសារការ គាបសង្កត់ពីសំណាក់បារាំង។ ដូចដែលគេបានដឹង មានមន្ត្រី អាណានិគមបារាំងមួយចំនួនធំ តែងធ្វើការ គាបសង្កត់ ទារពន្ធដារធ្ងន់ធ្ងរមកលើប្រជារាស្ត្រខ្មែរក្រីក្រ។ ដូច្នេះហើយ ទើបមានការតស៊ូវាយបារាំងឆ្នាំ ១៩៨៤-១៩៨៦ ព្រឹត្តិការណ៍១៩១៦ ព្រឹត្តិការណ៍សម្លាប់លោកបារដេសឆ្នាំ១៩២៥ និងបាតុកម្មឆត្រ របស់ព្រះសង្ឃឆ្នាំ១៩៤២ជាដើម។ ទាំងនេះ អាចជាមូលហេតុសមរម្យសម្រាប់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរក្រោកឈរឡើង ប្រឆាំងបារាំង។",
"question": "មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមហេតុផលសំខាន់ៗបំផុតដែលផ្ដល់ឱកាសឱ្យចលនាផ្សេងៗនៃធនាគារខ្មែរឥស្សរៈរីកធំធាត់នៅពេលណា?",
"answer": "មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមហេតុផលសំខាន់ៗបំផុត គឺដោយសារការ គាបសង្កត់ពីសំណាក់បារាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយពេលដាក់ព្រះជន្មរួចហើយ ព្រះអង្គទ្រង់និមន្តទៅបិណ្ឌបាតគ្រប់ទិសទី ហើយនៅទីបំផុតព្រះអង្គទ្រង់យាងទៅដល់នគរកុសិនារា ព្រះអង្គទ្រង់ប្រឈួនយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីបានសោយផ្សិតម្យ៉ាងដែលប្រគេនដោយនាយចុន្ទៈ ទ្រង់យាងចូលទៅដល់ព្រៃសាលវន្ត ហើយទ្រង់ត្រាស់ឲ្យអានន្ទរៀបកន្លែងថ្វាយព្រះអង្គផ្ទុំព្រះអង្គទ្រង់ផ្ទុំផ្អៀងទៅខាងស្តាំ ព្រះបាទឆ្វេងត្រួតលើព្រះបាទស្តាំ ពេលបច្ឆឹមរាត្រីព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដល់ភិក្ខុទាំងឡាយថា \"អ្វីៗដែលកើតមានហើយ ផ្តុំឡើងហើយ តែងមានសភាវៈធម៌ និងរលត់ទៅវិញជាធម្មតា អ្នកទាំងឡាយចូរញ៉ាំងប្រយោជន៍ឲ្យសំរេចដោយកិរិយាមិនប្រមាថចុះ\" ព្រះពុទ្ធទ្រង់មានពុទ្ធដិការតែប៉ុណ្ណាះ ព្រះអង្គក៏ទ្រង់រលត់ខន្ធក្នុងពេលនោះទៅ ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលបរិនិពា្វននៅ ថ្ងៃអង្គារ ១៥កើតពេញបូណ៌មី ខែពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់ ៥៤៣ មុនគស ក្នុងព្រះជន្ម ៨០ព្រះវស្សា ។",
"question": "ព្រះអង្គទ្រង់យាងទៅដល់អ្វីនៅទីបំផុត?",
"answer": "នគរកុសិនារា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឈ្លូសកណ្ដុរ ជាហរិណដែលមានវ័ធតូចធំដូចជាឆ្កែ រឺឆ្មា សម្រាប់ក្មេងលេង ដែលអាចគេរកឃើញនៅកោះសូម៉ាតេរ៉ា កាលីម៉ាន់តាន់ និងប៉ាឡាវ៉ាន់ (ហ៊្វីលីពីន)។ ខ្ទីង គោព្រៃធំសម្បើមធំជាងគេស្មើនឹងក្របីព្រៃ ត្រូវបានគេរកឃើញភាគច្រើននៅឥណ្ឌូចិន។",
"question": "យ៉ាងណាជាហរិណដែលមានវ័ធតូចធំដូចជាឆ្កែ រឺឆ្មា សម្រាប់ក្មេងលេង?",
"answer": "ឈ្លូសកណ្ដុរ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប៉ារីស គឺជារដ្ឋធានី និង ជាទីក្រុងដែលធំបំផុតរបស់ប្រទេស បារាំង ។ វាស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយដងទន្លេ ហ្សែន ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសបារាំង ។ ទីក្រុងប៉ារីស មានការគ្រប់គ្រងតាំងពីរឆ្នាំ ១៨៦៤ ។បើតាមការសន្និដ្ឋានមាន ប្រជាជនប្រហែលជា ២,២០៣,៨១៧ នាក់(ឆ្នាំ២០០៦ ខែមករា) ប៉ុន្ដែ ប៉ារីស ជាទីក្រុងមួយដែល មានលក្ខណះជាមាតុធានី ដែល មានប្រជាជនប្រមាណ ១១,៧៦៩,៤៣៣ នាក់(ឆ្នាំ ២០០៦ ខែមករា) ហើយ ប៉ារីស គឺជារាជធានី ដែល ល្បីល្បាញជាងគេបំផុត នៅទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប ។ វាជាទីតាំងដែលសំខាន់បំផុត , ប៉ារីសសព្វថ្ងៃនេះ គឺជាកន្លែងមួយនៃ មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និង វប្បធម៍ ហើយ ជាកន្លែងដែលមានឥទ្ធិពលទៅនយោ",
"question": "ប៉ារីស គឺជាទីក្រុងដែលធំបំផុតរបស់ប្រទេសអ្វី?",
"answer": "ប៉ារីស គឺជាទីក្រុងដែលធំបំផុតរបស់បារាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Kuroshio Current , ជាភាសាជប៉ុន៖ 黒潮=ជំនោរខ្មៅ) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ខ្សែទឹកជប៉ុន ឬ ខ្សែទឹកខ្មៅ។ វាជាខ្សែទឹកមានកំលាំងខ្លាំងក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើងប៉ែកខាងលិច។ វាមានប្រភពពីឆ្នេរខាងកើតកោះតៃវ៉ាន់ និងហូរទៅទិសឦសានកាត់តាមប្រទេសជប៉ុនរួចវិលចូលទៅក្នុងខ្សែទឹកប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង។ ខ្សែទឹកនេះដឹកនាំទឹកក្ដៅពីត្រូពិចឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់ប៉ូល។ គេឃើញមានកំហាប់អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមខ្ពស់ធ្វើដំនើរតាមខ្សែទឹកនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ (ប្រហែល ៥,២លានតោន)។ ទឹកក្ដៅរបស់ខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុជួយទ្រទ្រង់ការលូតលាស់របស់ថ្មប៉ប៉្រះទឹករបស់ជប៉ុន និងត្រីក្នុងសមុទ្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុ (Kuroshio Current) ដែលជាខ្សែទឹកមានកំលាំងខ្លាំងក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង និងគេឃើញមានកំហាប់អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមខ្ពស់ធ្វើដំនើរតាមខ្សែទឹកនេះ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលពីដើមសេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះពឹងផ្អែកលើកសិកម្មចំការព្រៃដុត នេសាទ និងចំការដូង។ ប៉ុន្តែតាំងពីទសវត្សរ៍ទី៨០មក វិស័យទេសចរណ៍បានក្លាយជាចលករសំខាន់ជាងគេក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះ។ ការស្ថាបនាបណ្ដាញអ៊ីនធើណិតមានល្បឿនលឿននិងមានស្ថេរភាព ក្នុងពេលថ្មីៗនេះបានធ្វើអោយកោះសមុយក្លាយជាទីតាំងសមស្របសំរាប់សហគ្រាសអាស្រ័យវិស័យIT។ ការណ៍នេះនិងជួយអោយមានកំនើងប្រភេទការងារនៅលើកោះថែមទៀត។ អាកាសធាតុល្អនិងភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំនើរទៅ ធ្វើអោយកោះសមុយក្លាយជាទីទាក់ទាញវិនិយោគទុនពីបរទេសយ៉ាងសំខាន់។",
"question": "តើអាកាសធាតុនិងភាពងាយស្រួលនៅក្នុងការធ្វើដំនើរទៅកោះមានប៉ុន្មានប្រភេទបង្ហាញមួយ?",
"answer": "អាកាសធាតុល្អនិងភាពងាយស្រួល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្សារទួលទំពូង (Phsar Tuol Poung) ជាផ្សារមួយក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ផ្សារមានដាក់លក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ វត្ថុមានតំលៃជាច្រើនដូចជារូបចំលាស់ គ្រឿងអលង្កា គ្រឿងមាស សំលៀកបំពាក់ជាដើម។ ផ្សារនេះត្រូវបានគេហៅផងដែរថាជាផ្សាររុស្ស៊ី (Russian Market) ពីព្រោះកាលពីមុន ផ្សារនេះធ្លាប់លក់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសរុស្ស៊ី។ ផ្សារទួលទំពូងលើផ្លូវ៤៤០អាចទំនាក់ទំនងពត៏មានរដ្ឋបាលនៅសាលាសង្កាត់ទួលទំពូងទី១សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមនិងសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួនទំនាក់ទំងប៉ុស្តិរដ្ឋបាលសង្កាត់",
"question": "តើឈ្មោះផ្សារមួយក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញជាអ្វី?",
"answer": "ផ្សារទួលទំពូង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះរាជាវិរាដតបថា ទូលបង្គំជឿជាប្រាកដថា នឹងបានព្រះនគរមកវិញ ដោយមិនតោងធ្វើសង្គ្រាមនោះជាមិនខាន ក្រប៊ីរបស់យើងតែមួយយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ អាចនឹងចាត់ការវិវាទឲ្យស្ងប់ទៅបាន ឬឲ្យដាច់ស្រេច ព្រោះថាអ្វីដែលបង់ទៅដោយអយុត្តិធម៌នោះ កម្រនឹងត្រឡប់បានមកវិញដោយប្រតិភាព ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះរាជាវិរាដតបទូលបង្គំជឿ?",
"answer": "ទូលបង្គំជឿជាប្រាកដថា នឹងបានព្រះនគរមកវិញ ដោយមិនតោងធ្វើសង្គ្រាមនោះជាមិនខាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឆ្នាំ ១៨៤០ ព្រះអង្គឌួងបានគ្រងរាជ្យនៅវាំងស្បែក ស្រុកពញាឮ លុះដល់ឆ្នាំ ១៨៤៧ ទើបទ្រង់បានត្រូវអភិសេកឲ្យឡើងសោយរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រនៅឧដុង្គ។ ក្នុងនាមជាព្រះរាជាដែលគិតដល់អាយុជីវិតជាតិ ព្រះអង្គមានព្រះទ័យសោកស្ដាយជាខ្លាំង នៅពេលទ្រង់ជ្រាបថាមានទឹកដីខ្មែរជាច្រើនបាត់បង់ទៅសៀម និងយួន។ ប៉ុន្តែដោយប្រទេសខ្មែរស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយ និងខ្ទេចខ្ទាំដោយសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុង ទើបព្រះអង្គមិនអាចរកកម្លាំងដើម្បីដណ្ដើមទឹកដីទាំងនោះមកវិញ។ ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីរំដោះប្រទេសឲ្យរួចផុតពីការបែងចែករបស់យួន និងសៀម មានតែមធ្យោបាយមួយគឺពឹងមហាអំណាចអឺរ៉ុបណាមួយ ដើម្បីបង្ក្រាបសត្រូវទាំងពីរឲ្យចេញផុតពីទឹកដីខ្មែរ។ ស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះបាទអង្គឌួងមាន៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជីវិតនិងការគ្រងរាជ្យនៃព្រះអង្គឌួង ពេលមានទឹកដីខ្មែរជាច្រើនបាត់បង់ទៅសៀម និងយួន ហើយមានគោលបំណងដើម្បីរំដោះប្រទេសឲ្យរួចផុតពីការបែងចែករបស់យួន និងសៀម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វៀតណាមមានបោះឆ្នោតសភាជាតិ សម័យទី១១ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ឧសភា ឆ្នាំគ.ស ២០០២ មានសមាជិកសរុបទាំងអស់ ៤៩៨ រូប មានសមាជិកឯករាជ្យត្រឹមតែ ២ រូប នៅសល់ប៉ុន្មានជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្ដដែលបានទទួលការជ្រើសរើសពីបក្សកុម្មុយនីស្ដ។ សភាជាតិមានអាណត្ដិ ៥ ឆ្នាំ មានតួនាទីខាងផ្នែកច្បាប់ តែងតាំង ឬដកប្រធានាធិបតី ប្រធានរដ្ឋសភា និងនាយករដ្ឋមន្ដ្រី។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្ដដែលបានទទួលការជ្រើសរើសនៅសភាជាតិវៀតណាម?",
"answer": "អ្នកស្ម័គ្រចិត្ដដែលបានទទួលការជ្រើសរើសនៅសភានេះគឺបានទទួលពីបក្សកុម្មុយនីស្ដ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មុនសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ប្រទេសភាគច្រើននៅទ្វីបអឺរ៉ុប រួមទាំងប្រទេសរូស៊ីផងដែរ សុទ្ធតែជាប្រទេសកាន់របបរាជានិយម។ ប៉ុន្តែក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១មក ប្រទេសទាំងនោះក៏ប្ដូររបបនយោបាយស្ទើរតែទាំងអស់។",
"question": "យ៉ាងណាមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ប្រទេសភាគច្រើននៅទ្វីបអឺរ៉ុប?",
"answer": "មុនសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ប្រទេសភាគច្រើននៅទ្វីបអឺរ៉ុប រួមទាំងប្រទេសរូស៊ី សុទ្ធតែជាប្រទេសកាន់របបរាជានិយម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បុគ្គលមានក្បាលស្កូវហើយ ដោយហេតុណា ឈ្មោះថាជាថេរៈ ដោយហេតុនោះមិនទាន់បានទេ វ័យរបស់បុគ្គលនោះចាស់ជ្រុលហើយ ហៅថាចាស់ជាមោឃៈ ។ លុះត្រាតែសច្ចៈផង ធម៌ផង ការមិនបៀតបៀនផង ការសង្រួមផង ការទូន្មានខ្លួនផង មានក្នុងបុគ្គលណា បុគ្គលនោះឯង ជាអ្នកមានមន្ទិលខ្ជាក់ចោលហើយ ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា ទើបហៅថា ថេរៈ ។",
"question": "តើពីហេតុណាដែលបុគ្គលមានក្បាលស្កូវត្រូវតែតែងតាំងហៅថាចាស់ជាមោឃៈ?",
"answer": "ជាអ្នកមានមន្ទិលខ្ជាក់ចោលហើយ ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តនៅចុងនិរតីបំផុតនៃប្រទេសកម្ពុជា គឺកោះកុងមានខ្សែឆ្នេរសមុទ្រដ៏វែងដែលមិនទាន់បានអភិវឌ្ឍ និង ទីខាងក្នុងព្រៃ ភ្នំ ដែលមិនអាចចូលទៅដល់ដ៏ធំល្វឹងល្វើយហ៊ុំព័ទ្ធដោយផ្នែកនៃជួរភ្នំក្រវាញ ឧទ្យានជាតិដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា គឺឧទ្យានជាតិបទុមសាគរ និងក៏ជាផ្នែកមួយនៃឧទ្យានជាតិគីរីរម្យ។ អ្វីដែលជាភាពទាក់ទាញទេសចរណ៍របស់ខេត្តនេះរួមមានបនល្បែង និង ទឹកធ្លាក់ ខណៈនោះដែរតំបន់នេះក៏ជាតំបន់នាំចេញ ហើយសុខូបត្ថម្ភវត្ថុកំពង់ផែថ្មីៗត្រូវបានគេអភិវឌ្ឍឡើងដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។",
"question": "អ្វីដែលជាផ្នែកមួយនៃឧទ្យានជាតិគីរីរម្យដែលត្រូវបានមើលឃើញនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "ឧទ្យានជាតិបទុមសាគរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មជ្ឈិមបូព៌ាជាតំបន់ដែលចាស់ជាងគេ ក្នុងចំណោមតំបន់ដទៃទៀតនៅក្នុងពិភពលោក។ អរិយធម៌នៅតំបន់នេះ បានចាប់កំណើតតាំងពី ៥០០០ឆ្នាំមុនគ.ស និងបានបន្សល់ដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននូវសក្ខីកម្មនៃអរិយធម៌ដ៏ត្រចះត្រចង់ដូចជាពីរ៉ាមីត ផ្នូរស្តេច និងទីក្រុងជាច្រើនដែលលេចត្រដែតកណ្តាលវាលខ្សាច់។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី៧ ពួកអារ៉ាប់បានសញ្ជ័យលើប្រទេសនានា និងជះឥទ្ធិពលខាងសម្ភារៈ និងខាងផ្លូវចិត្តជាខ្លាំងមកលើភូមិភាគនេះ ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយសាសនាអ៊ីស្លាម ឯកភាពកម្មបណ្តោះអាសន្ននៃតំបន់នេះក្រោមការត្រួតត្រានៃពួកអារ៉ាប់។ ក្រោយមកទៀតពួកតួកគីក៏បានចូលមកដល់តំបន់នេះដែរ។ ចក្រភពអូតូម៉ង់(ចក្រភពតួក)បានត្រួតត្រាលើភូមិភាគនេះអស់រយៈបួនសតវត្សរ៍ ហើយត្រូវបានបញ្ចប់ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ឆ្នាំ១៩១៤ ដល់ឆ្នាំ១៩១៨។ ការត្រួតត្រាបានបន្សល់ទុកនូវលក្ខណៈទោលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាគឺជាភាពដូចគ្នានៃលក្ខន្តិកៈដីធ្លី ឋាននានុក្រុមខាងសង្គមនយោបាយ និងមុខងារនៃសាសនា។",
"question": "អរិយធម៌នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាក្នុងពិភពលោកមានជម្រើសសម្រាប់បង្កើនមួយនៃសក្ខីកម្មណាដែលជាច្រើន?",
"answer": "ជាច្រើនដោយសារទៅលើសក្ខីកម្មជាច្រើនដូចជាពីរ៉ាមីត ផ្នូរស្តេច និងទីក្រុងជាច្រើនដែលលេចត្រដែតកណ្តាលវាលខ្សាច់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រាត្រី ក៏ត្រដាងស្បៃងងឹត មកពាសពេញ។ ពន្លឺកូនចង្កៀងក្នុងផ្ទះឧត្ដម ក៏ឆេះឡើង បន្ដពីពន្លឺព្រះសុរិយា ដែលរលត់ទៅ ថ្មីៗនេះ។ បន្ដិចមក មានន្ទឮសូរជើងសេះ សន្ធឹកសន្ធាប់មកដល់។ អ្នកស្លៀកពាក់ព្រឹបគ្មានបង្អង់ ចងដាវព្យួរនឹងចង្កេះ ឆ្លុះកញ្ចក់ លបចាំស្ដាប់។ ចិត្ដអ្នក ញាប់ញ័រយ៉ាងខ្លាំង។ ជនអ្នកជិះសេះ ឡើងមកលើផ្ទះ ។ ឧត្ដមចេញទៅទទួល។",
"question": "តើអ្នកស្លៀកពាក់ព្រឹបមានដែនលំដាប់អ្វី?",
"answer": "ចង្កេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការបង់ប្រាក់សម្រាប់ថៃ្លសេវាចេញប័ណ្ណបើកបរ ប័ណ្ណសម្គាល់ ផ្លាកលេខ ត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេស និងលិខិតអនុញ្ញាតឲ្យយានយន្តធ្វើអាជីវកម្ម ប្រាក់ពិន័យក្នុងការយឺតយ៉ាវផេ្សងៗ និងសេវាផេ្សងៗ ត្រូវកំណត់ដោយប្រកាសរួមរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។",
"question": "ជាអ្វីដែលត្រូវកំណត់ដោយប្រកាសរួមរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូននៅក្នុងការបង់ប្រាក់សម្រាប់សេវាចេញប័ណ្ណបើកបរ?",
"answer": "ប្រាក់ពិន័យក្នុងការយឺតយ៉ាវផេ្សងៗ និងសេវាផេ្សងៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី (ភាសាម៉ាឡេ និងអង់គ្លេស៖ Malaysia) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ រដ្ឋរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហព័ន្ធនេះមានរដ្ឋចំនួន ១៣ និងដែនដីសហព័ន្ធចំនួនបី ហើយប្រទេសនេះត្រូវបានបំបែកដោយសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាពីរតំបន់ គឺឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ី និង ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត (ឬម៉ាឡេស៊ីបរនេអូ)។ ម៉ាឡេស៊ីមានព្រំដែនគោកជាប់ប្រទេសថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ ហើយមានព្រំដែនទឹកជាមួយសិង្ហបុរី វៀតណាម និងហ្វីលីពីន។ គូឡាឡាំពួគឺជារាជធានីជាតិ ទីក្រុងធំបំផុត និងជាអាសនៈនីតិបញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។ បុត្រាជ័យដែលជារាជធានីរដ្ឋបាលគឺដើរតួនាទីជាទីក្រុងតំណាងឱ្យអាសនៈអំណាចប្រតិបត្តិទាំងពីរ (គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួង និងទីភ្នាក់ងារសហព័ន្ធ) និងអំណាចតុលាការនៃរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។",
"question": "ម៉ាឡេស៊ីមានប្រទេសមុទ្រជាប់ជាងមុំមួយទៀត?",
"answer": "ម៉ាឡេស៊ីមានព្រំដែនគោកជាប់ប្រទេសថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គាត់ជាអ្នកនយោបាយសញ្ជាតិអាមេរិក។ គាត់ជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភម្នាក់ ដែលបានក្លាយទៅជាតំណាងរាស្ត្រនៃរដ្ឋវីជីនៀ នៅសមាជនៃទីក្រុងភីឡាដែលភា នៅឆ្នាំ១៧៧៤ និង ១៧៧៥។ គាត់តែងមានជំហរទាមទារឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេស។",
"question": "តើគាត់ជាអ្នកនយោបាយសញ្ជាតិដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភម្នាក់នៅរដ្ឋវីជីនៀទិន្នន័យអ្វី?",
"answer": "តំណាងរាស្ត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅចុងខាងជើងនៃរានហាល នៅពីក្រោយជញ្ជាំងខាងក្រៅ គេឃើញមានរូបចំលាក់សេះក្បាល៥ធំមួយនៅផ្នែកខាងក្រោមនៅជញ្ជាំងក្នុងនេះ។ រូបចំលាក់នេះខុសប្លែកពីរូបចំលាក់ដទៃ ដោយវាមានភាពរស់រវើកនិងត្រូវបានឆ្លាក់យ៉ាងល្អ។ ដោយសារវាមានស្វេតឆ័ត្រនៅពីលើ គេសន្និដ្ឋានថាវាជាសេះរបស់ព្រះរាជា។ រូបនេះហ៊ុំព័ទ្ធដោយអប្សរានិងយក្សកាន់ដំបងក្នុងចំនោមមនុស្សកំពុងភិតភ័យជាច្រើន។ អ្នកប្រាជ្ញបារាំងមួយចំនួនជឿថាសេះនេះតំនាងអោយ អវលោកេស្វរៈ ពេលព្រះអង្គមានកំនើតជាសេះបាឡាហៈ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមានរូបចំលាក់សេះក្បាលនៅជញ្ជាំងខាងក្រៅរានហាល?",
"answer": "មានរូបចំលាក់សេះក្បាល៥ធំមួយនៅផ្នែកខាងក្រោមនៅជញ្ជាំងក្នុង ដោយវាមានភាពរស់រវើកនិងត្រូវបានឆ្លាក់យ៉ាងល្អ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជប៉ុនប្រកាសថា \"អាស៊ីជារបស់ជនជាតិអាស៊ី\" រកបានប្រជាប្រិយភាពពីចំណោមពួកអ្នកជាតិនិយមខ្មែរ ទោះបីយ៉ាងណា នយោបាយទីក្រុងតូក្យូនៅឥណ្ឌូចិនបានទុកឱ្យមានរដ្ឋាភិបាលអាណានិគមទទួលបន្ទុកត្រឹមតែឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលនោះ ព្រះសង្ឃដែលលេចធ្លោហើយសកម្មខាងនយោបាយ គឺព្រះអាចារ្យហែម-ចៀវ ត្រូវបានចាប់ខ្លួននិងដោះស្បង់ចីវរ ដោយមិនសមរម្យដោយពួករដ្ឋអំណាចបារាំងនៅខែ កក្កដា ១៩៤២ ពួកអ្នករៀបរៀង សារព័ត៌មាន \"នគរវត្ត\" បានដឹកនាំបាតុកម្មមួយទាមទារអោយមានការដោះលែងព្រះអង្គ។ ពួកគេ ដូចគ្នានឹងពួកអ្នកជាតិនិយមដទៃទៀតដែរ ជាក់ស្ដែងបានប៉ាន់ស្មានជ្រុលពេកទៅលើឆន្ទៈរបស់ជប៉ុនថានឹងជួយពួកគេមកវិញ រីឯរដ្ឋអំណាចវិឈីភ្លាមៗបានចាប់ខ្លួនពួកបាតុករនិងបានដាក់ទោសប្រហារជីវិតដល់លោកប៉ាច-ឈឿន ដែលជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នករៀបរៀងសារព័ត៌មាន \"នគរវត្ត\"។ ។ អ្នករៀបរៀងផ្សេងទៀត លោកសឺន-ង៉ុកថាញ់ បានរត់គេចខ្លួនពីភ្នំពេញ ទៅកាន់ជប៉ុននៅឆ្នាំបន្ទាប់។",
"question": "លោកដែលជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នករៀបរៀងសារព័ត៌មាន 'នគរវត្ត' ត្រូវបានដាក់ទោសប្រហារជីវិតដល់លោកប៉ាច-ឈឿន?",
"answer": "លោកប៉ាច-ឈឿន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដែលស្ថិតនៅពីខាងលើឆ្នេរជ័យជំនះហើយក៏ជាកន្លែងដែលភ្ញៀវចូលចិត្តទៅកំសាន្តហើយបានផ្តល់ថវិកាដល់ផ្ទះសំណាក់ បឹងហ្គាឡូ ភោជនីដ្ឋាន នានា ហើយនិងបារ ជាច្រើន ជាពិសេសទៅទៀតនោះ គឺតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ តែម្តង។មានសំលេងកង រំពងជាច្រើនសំរាប់រាត្រីស្រមោលសរដែល ចេញពីកំពូលភ្នំ ដែលមានបារ ហើយនិងខ្លឹបជាច្រើនសំរាប់សំរាកកាយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកន្លែងដែលភ្ញៀវចូលចិត្តទៅកំសាន្ត និងសំលេងកង រំពង និងសំរាកកាយ សម្រាប់រាត្រីស្រមោល នៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០ លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុតបានចាកចោលវង់ភ្លេងព្រះរាជទ្រព្យ ទៅការិយាល័យទី៥នៃក្រសួងអគ្គសេនាធិការកងទ័ពជាតិសាធាណរដ្ឋខ្មែរ។ លោកបានធ្វើការនៅការិយាល័យទី៥រយៈពេល១ឆ្នាំ រួចក៏ចូលក្នុងក្រុមតន្ត្រីក្រសួងក្នុងឋានៈជាអនុសេនីយ៍ទោ។ នៅមុនពេលខ្មែរក្រហមកាន់កាប់ លោកបានឡើងឋានៈដល់អនុសេនីយ៍ឯក។",
"question": "នៅពេលដែលលោកស៊ីន-ស៊ីសាមុតចាកចោលវង់ភ្លេងព្រះរាជទ្រព្យទៅការិយាល័យទី៥នៃក្រសួងអគ្គសេនាធិការ?",
"answer": "បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថៃដែលចូលមកក្នុងសុវណ្ណភូមិ តាំងពីសតវត្សទី៣រៀងមកនោះ មកតាំងទីលំនៅរាយគ្នាក្នុងភូមិភាគដែលយើងហៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្នថា ស្រុកតុងកឹងភាគខាងលើ ស្រុកឡាវភាគខាងជើង ស្រុកសៀមភាគខាងជើង ស្រុកភូមាភាគខាងជើងឆៀងខាងកើត ។ដល់មកសតវត្សទី៨ ទើបជាតិថៃចូលមកក្នុងសុវណ្ណភូមិបានចំនួនច្រើនល្មមនឹងតាំងជាអាណាចក្រ តូចៗបាន ។អាណាចក្រទាំងនោះចំនុះខ្មែរទាំងអស់ ។ថៃដែលទ្រាំនៅស្រុកចិនមិនបាន ព្រោះចិនរុករានដោយបែបស្ងប់ក៏ត្រលប់មករុករានយើង ដោយបែបស្ងប់ដូច្នេះវិញ ។ ថៃចូលមកជ្រៀតជ្រែកមកក្នុងអាណានិគមខ្មែរ ដណ្តើមយកដីនៅបានកាន់តែច្រើនឡើងៗ តាំងពីសតវត្សទី៨រៀងមក ដោយខ្មែរមិនយកចិត្តទុកដាក់ នឹងភ័យអន្តរាយយ៉ាងធំនេះសោះ ព្រោះរមិលមិនឃើញ ។ស្រាប់តែដល់៥០០ឆ្នាំតមក ក្នុងសតវត្សទី១៣ថៃឃើញមានគ្នាគេ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរយើងភាគខាងជើង ច្រើនល្មមគ្រប់គ្រាន់ហើយ ក៏នាំគ្នាបះបោរលែងចំនុះយើង វាយយកក្រុងសុខោទ័យ(សុខោទ័យ<សុខ(សេចក្តី សុខ)+ឱទ័យ(ព្រះអាទិត្យកាលទើបរះ) ពីយើងបានទៅដោយងាយ ។ កន្លែងតាំងក្រុងសុខោទ័យពីដើមនោះ នៅខាងត្បូងក្រុងសួគ៌ាលោកក្នុងស្រុកសៀមសព្វថ្ងៃនេះ ។ក្រុងសុខោទ័យសម័យនោះ ហៅតាមពាក្យសាមញ្ញថាស្រុកសៀម(មឿងសៈយ៉ាម) ។ ទើបថៃដែលមកតាំងខ្លួនជាឯករាជ្យនៅទីនោះមានឈ្មោះថា សៀមតមក ។",
"question": "យ៉ាងណាបានបង្ហាញថាអាណាចក្រថៃមកតាំងទៅសុវណ្ណភូមិក្នុងសតវត្សទី៣រៀងមកនោះ?",
"answer": "ដោយសារតាំងពីសតវត្សទី៣រៀងមក ថៃមកតាំងទៅសុវណ្ណភូមិដោយត្រលប់មកព្រោះចិនរុករានដោយបែបស្ងប់ ហើយមិនមានអាណាចក្រទាំងនោះចំនុះមកទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី១០ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡុំបូ ប្រទេស ស្រីលង្កា ពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ ថ្ងៃទី២៨ កញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦។ ពិធីបើកការប្រកួតត្រូវបានធ្វើនៅពហុកីឡាដ្ឋានស៊ូហ្គាថាដាសា ដោយមានកីឡាករជាង២០០០ ចូលរួមប្រកួតក្នុង២០កីឡា។ នេះជាលើកដំបូងដែល ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានបានចូលរួមប្រកួតកីឡាអាស៊ីខាងត្បូង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី១០ ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡុំបូ ប្រទេសស្រីលង្កា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងបារមីមួយៗ លោកចែកចេញជាបីៗ រួមត្រូវជាបារមី ៣០ គត់។ បារមីទាំង ៣០ នេះ ព្រះពុទ្ធជាគ្រូនៃយើងក្តី ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ និងអនុពុទ្ធក្តី ឬ ព្រះអសីតិសាវ័កក្តី សុទ្ធតែបានបំពេញបារមីទាំងនេះ គ្រប់ៗ អង្គ គ្រាន់តែមានបំណងប្រាថ្នានិងការកសាងធ្ងន់ ដោយបារមីនេះបារមីនោះខុសៗគ្នាប៉ុណ្ណោះ អង្គខ្លះប្រាថ្នាជាពុទ្ធភូមិ អង្គខ្លះប្រាថ្នាជាបច្ចេកភូមិ អង្គខ្លះប្រាថ្នាជាសាវ័កភូមិ ម្ល៉ោះហើយលទ្ធផល គឺផលដែលបានសម្រេចនៃលោកទាំងនោះ ក៏ទៅជាធ្ងន់ស្រាលយូរឆាប់ស្រណុកពិបាកតាមលំដាប់ថ្នាក់ឧបនិស្ស័យវាសនាប៉ុណ្ណោះឯង។",
"question": "យ៉ាងណាមានបំណងប្រាថ្នានិងការកសាងធ្ងន់នៅក្នុងបារមី ៣០ គត់?",
"answer": "បារមី ៣០ គត់នេះមានបំណងប្រាថ្នានិងការកសាងធ្ងន់ ដោយមានបំណងប្រាថ្នាជាពុទ្ធភូមិ ប្រាថ្នាជាបច្ចេកភូមិ និងប្រាថ្នាជាប់ស្រណុកពិបាក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជនជាតិភូមាជាក្រុមជនជាតិមកពីភាគខាងជើងដែលសន្សឹមៗ ភាសខ្លួនចូលមកបង្កើនឥទ្ធិពលលើដែនដីនៃប្រទេសភូមាម្ដងបន្ដិចៗ រហូតដល់គ្រិស្ដសករាជឆ្នំា ៨៤៩ ទើបមានភស្ដុតាងបង្ហាញថា អាណាចក្រដែលមានអំណាចមានរាជធានីនៅក្រុង “ភុកាម”(Pagan) ដោយបានចូលមកជំនួសសភាពទំនេរនៃអំណាចក្រោយពីការដួលរលំនៃអាណាចក្ររបស់ជនជាតិផាយូ។ អាណាចក្ររបស់ពួកភុកាមនេះ ដំបូងឡើយមិនបានរីកធំឡើងជាធ្លុងមួយទេ រហូតដល់រជ្ជសម័យរបស់ព្រះចៅអនោរធា(គ.ស ១០៤៤-១០៧៧) ទើបព្រះអង្គអាចបង្រួបបង្រួមផែនដីភូមាឱ្យមានឯកភាព ហើយពេលព្រះអង្គទ្រង់វាយយកក្រុងថាតនរបស់មនបានក្នុងឆ្នាំគ.ស ១០៥៧ អាណាចក្រភុកាមក៏ក្លាយជាអាណាចក្រខ្លំាងជាងគេបំផុតនៅដែនដីភូមា។ អាណាចក្រភុកាមមានសភាពរឹងមាំកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងរជ្ជសម័យរបស់ព្រះចៅចាសិតា(គ.ស ១០៨១-១១១២) និងព្រះចៅអាឡងស៊ិធូ(គ.ស ១១១២-១១៦៧) ធ្វើឱ្យនៅកំឡុងចុងសតវត្សទី១២ ដែនដីនៅឧបទ្វីបសុវណ្ណភូមិស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយអាណាចក្រតែ ២ គឺខ្មែរ និងភុកាម។",
"question": "តើអាណាចក្ររបស់ជនជាតិភូមាជាក្រុមជនជាតិមកពីភាគខាងជើងដែលមានរាជធានីនៅក្រុងមធម៌ណាខ្លី?",
"answer": "ភុកាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប៉ាគីស្ថាន គឺជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី០៦ នៅលើពិភពលោក និង ជាប្រទេសដែលមានអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមច្រើនជាងគេទី០២ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូនេស៊ី។ ប៉ាគីស្ថាន បានជាប់នៅក្នុងប្រទេសសេដ្ឋកិច្ច ១១ (\"Next Eleven\") ។ ប៉ាគីស្ថាន បានចូលជាសមាជិក អង្គការសន្និសីទឥស្លាម (Organization of the Islamic Conference), សមាគមអាស៊ីខាងត្បូងដើម្បីសហប្រតិបត្តិការ (South Asian Association for Regional Cooperation), ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍទាំង០៨ (Developing 8 Countries) និង អង្គការសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច (the Economic Cooperation Organization) ។ ប៉ាគីស្ថាន ក៏ជាសមាជិក អង្គការសហប្រជាជាតិ (the United Nations), កុំមុនវាល (Commonwealth of Nations), អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (World Trade Organization), ក្រុមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍទាំង៣៣ (G33 developing countries), ក្រុមប្រជាជាតិកំពុងអភិវឌ្ឍទាំង៧៧ (Group of 77 developing nations), សម្ព័ន្ធមិត្តមិនមែនណាតូរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (major non-NATO ally of the United States) និង មហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ (nuclear state)។",
"question": "ប៉ាគីស្ថានមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីប៉ុន្មាននៅលើពិភពលោក?",
"answer": "ប៉ាគីស្ថាន គឺជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី០៦ នៅលើពិភពលោក",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្លែងខ្មែរដែលល្បីល្បាញជាងគេគឺ ខ្លែងឯក ដែលមានរូបរាងកោង ឬដូចជាអង្រឹង អាចបង្កើតជាសម្លេងតន្ត្រីយ៉ាងពីរោះនៅពេលត្រូវខ្យល់បក់។ ឧបករណ៍តន្ត្រីឯកត្រូវបានភ្ជាប់យ៉ាងខ្ពស់ ទៅនឹងសម្លេងខ្លែង។ អ្នកបង្ហោះខ្លែងភាគច្រើនអាច ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងខេត្តកណ្តាល កំពង់ចាម កំពង់ធំ សៀមរាប បន្ទាយមានជ័យ ក្រចេះ ព្រៃវែង កំពង់ស្ពឺ តាកែវ កំពត ក្រុងកែប និងទីក្រុងភ្នំពេញ៕",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលត្រូវខ្យល់បក់ អ្នកបង្ហោះខ្លែងមានទៅនឹងខ្លែងឯក?",
"answer": "មានរូបរាងកោង ឬដូចជាអង្រឹង អាចបង្កើតជាសម្លេងតន្ត្រីយ៉ាងពីរោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការបោះឆ្នោតឡើងវិញដូចមានចែងខាងលើនេះត្រូវចាត់ចែងធ្វើឡើងអនុលោមទៅតាមបែបបទ និងនីតិវិធីដែលបានចែងក្នុងច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលកើតឡើងដោយការបោះឆ្នោតឡើងវិញខាងលើនេះ មានអាណត្ដិស្មើនឹងអាណត្ដិដែលនៅសល់របស់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់។ ការបោះឆ្នោតឡើងវិញមិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើឡើយ ប្រសិនបើ អាណត្ដិដែលនៅសល់របស់ក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់មានរយៈពេលមិនលើសពី១៨០ថ្ងៃ។ ក្នុងរយៈពេលនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវតែងតាំងសមាសភាព និងកំណត់អំពីសមត្ថកិច្ច របៀបរបបដឹកនាំគ្រប់គ្រងឃុំ សង្កាត់នោះ រហូតដល់មានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុម ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់នា អាណត្ដិបន្ទាប់។",
"question": "មានតម្លៃណាដែលអាណត្ដិស្មើនឹងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មានមិនលើសពី២៤០ថ្ងៃ?",
"answer": "មិនមានតម្លៃណាដែលអាណត្ដិស្មើនឹងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មានមិនលើសពី២៤០ថ្ងៃ តែមានរយៈពេលមិនលើសពី១៨០ថ្ងៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រសួងមហាផៃ្ទ និងក្រសួងការពារជាតិ ក៏ត្រូវផ្តល់ព័ត៌មានអំពីចំនួនរថយន្ត ទោចក្រយានយន្ត ត្រីចក្រយានយន្ត ឬគ្រឿងចក្រជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនជូនទៅក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន មួយសបា្តហ៍ម្តង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការផ្តល់ព័ត៌មានអំពីចំនួនរថយន្ត ទោចក្រយានយន្ត ត្រីចក្រយានយន្ត ឬគ្រឿងចក្រជាទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលមានការគ្រប់គ្រងជូនទៅក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន មួយសបៀតហ៍ម្តង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រឿងព្រេងខ្មែរ ជារឿងនិទានប្រកបដោយគតិអប់រំទាក់ទិននឹងសីលធម៌សង្គម ក៏ដូចជាការរិះគន់ដល់អំពើដែលសង្គមមិនផ្ដល់តំលៃ ឬនិយាយរ៉ាយរ៉ាប់ពីប្រវត្តិទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី បាតុភូតធម្មជាតិ និង ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនានាជាដើម។ រឿងព្រេងខ្មែរភាគច្រើនមានកំនើតតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ហើយត្រូវបានគេចងក្រងអោយទៅជាឯកសារសំរាប់បន្សល់ទុកអោយកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ ឯកសារទាំងនោះមានដូចជា គតិលោក ស្រីហិតោបទេស ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ និង សៀវភៅរូបភាពសំរាប់កុមារជាដើម។ នៅមានរឿងនិទានមួយចំនួន ត្រូវបានអ្នកនិពន្ឋជំនាន់ថ្មីនិពន្ឋ ដែលកាលៈទេសៈក្នុងរឿងមានភាពប្រហាក់ប្រហែលនឹងសង្គមដែលគេនិពន្ឋនោះ។",
"question": "តើរឿងព្រេងខ្មែរជារឿងនិទានអ្វីដែលមានជាច្រើនគេចងក្រងអោយទៅជាឯកសារសំរាប់បន្សល់ទុកមានជាធម៌ដែលជាច្រើនបំផុត?",
"answer": "គតិលោក ស្រីហិតោបទេស",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត ចូលចិត្តល្បែងជល់មាន់។ លោកថែមទាំងបានចិញ្ចឹមមាន់ជល់ដោយខ្លួនលោកផង។ លោកតែងភ្នាល់មាន់លេងជាមួយមិត្តភក្តិរបស់លោក។ លោកតែងហាត់លើកទម្ងន់រាល់ព្រឹក។ ចំណូលចិត្តផ្សេងទៀតរបស់លោកមាន អានសៀវភៅនៅបណ្ណាល័យ និងមើលកុនបារាំងនៅរោងភាពយន្តលុច្សនិងរោងភាពយន្តព្រហ្មបាយ័ន។ ពេលយប់ បន្ទាប់ពីការសម្ដែង លោកតែងទៅហូបបបរជាមួយមិត្តភក្តិ។ លោកមានកិច្ចសន្យាជាមួយភោជនីយដ្ឋាន៣នៅភ្នំពេញ ដោយច្រៀង២ទៅ៣បទក្នុងកម្រៃ ១៥០០រៀល។ គួរបញ្ជាក់ដែរ ថាតម្លៃគុយទាវនៅសម័យនោះមានតម្លៃតែ ៥រៀលប៉ុណ្ណោះក្នុង១ចាន។ លោកតែងទៅច្រៀងនៅរង្គសាលក្បាលថ្ម រង្គសាលនាគបាញ់ទឹក និងរង្គសាល១ទៀតនៅក្បែរក្រសួងមហាផ្ទៃ។",
"question": "តើលោកស៊ីន-ស៊ីសាមុតមានកិច្ចសន្យាភាពណាដ់មួយដែលបានផ្តល់នៅក្នុងអត្ថបទមួយនេះ?",
"answer": "ភោជនីយដ្ឋាន៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីបានក្លាយទៅជាប្រទេសមក ស្ដេចសៀមគ្រប់អង្គតែងមានគំនិតយកទឹកដី និងដាក់ប្រទេសកម្ពុជាជាចំណុះ។ សង្គ្រាមជាមួយសៀមម្ដងៗ មិនត្រឹមតែបំផ្លាញផ្ទះសំបែង ទ្រព្យសម្បត្តិ ផលដំណាំ និងជីវិតប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរសល់ឫសគល់ទៀតផង។",
"question": "ជាធម្មតាគំនិតយកទឹកដីនិងដាក់ប្រទេសកម្ពុជាជាចំណុះគឺជាអង្គតែងមានអ្វី?",
"answer": "ស្ដេចសៀម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកគេត្រូវ ឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យទាំងនេះឱ្យសត្វទាំងនោះ មិនថា សត្វត្រី ជ្រូក គោ មាន់ ទា ឬ សត្វដែលពួកគេសម្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីទទួលបាននូវប្រាក់កម្រៃក្នុងការចិញ្ចឹមជីវិតផ្សេងៗ ការបុង្សកូលនេះហើយ បានរួមចំណែកលាងនៅអំពើបាបរបស់ពួកគេផងដែរ តាមរយៈការឧទ្ទិសផលបុណ្យនេះឯង កិច្ចពិធីបង្សុកូល រមែងធ្វើនៅ ឧបដ្ឋានសាលា សាលាឆាន់ ឬ នៅកុដភិក្ខុសង្ឃផ្ទាល់ មិនថាគ្រប់កាលៈទេសៈដែលកើតមាននូវការផ្ដើមកម្មវិធីបុណ្យ សុទ្ធតែទាក់ទងនិងកិច្ចបង្សុកូលនេះ ។",
"question": "តើអ្វីដែលពួកគេត្រូវឧទ្ទិសកុសលដើម្បីធ្វើអោយសត្វទាំងនោះមិនថែមជារៀងរាល់ថ្ងៃ?",
"answer": "ប្រាក់កម្រៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៤ ទេសាភិបាល និងព្រឹទ្ធសភា នៃសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ អាយរីស Irish International University នៃសហភាពអឺរ៉ុបក៏បានធ្វើអំណោយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ថ្នាក់\"បណ្ឌិតកិត្តិយសទស្សនវិជ្ជា\" ក្នុងផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយជូនសម្តេច ហ៊ុន សែន ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការទទួលស្គាល់នូវការ លះបង់ និងការបង្កើតសមិទ្ធផលធំៗរបស់សម្តេច។ ក្នុងឆ្នំាជាមួយគ្នានេះដែរ សាកលវិទ្យាល័យ អន្តរជាតិ អាយរីសក៏បានប្រគល់នូវមេដាយ កិត្តិយសខ្ពស់បំផុតជូនសម្តេច ហ៊ុន សែន ផងដែរ។",
"question": "តើទេសាភិបាល និងព្រឹទ្ធសភាបានធ្វើអំណោយមីនៅពេលណា នៅសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិអាយរីស?",
"answer": "នៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៤",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តចំប៉ាសក្តិ (ជាភាសាឡាវ៖ ຈໍາປາສັກ អានថា «ចាំប៉ាសាក់» ជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសឡាវ លាវ។ ទីរួមខេត្តគឺនៅប៉ាកសេ។ នៅខាងជើងនិងខាងកើត ខេត្តនេះនៅជាប់នឹង ខេត្តសារ៉ាវ៉ាន់ ខេត្តសេគង្គ និងខខេត្តអាចម៍ក្រពើ ។ នៅខាងត្បូង ជាប់នឹងខេត្តស្ទឹងត្រែង និងខេត្តព្រះវិហាររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយនៅខាងលិច ជាប់នឹងខខេត្តឧប៊ុនរាឆ:ថានី (ឧប្បលរាជធានី) របស់ប្រទេសថៃ។",
"question": "យ៉ាងណានៅខាងលិចនៃខេត្តចំប៉ាសក្តិ?",
"answer": "នៅខាងលិចនៃខេត្តចំប៉ាសក្តិជាប់នឹងខេត្តឧប៊ុនរាឆ:ថានី (ឧប្បលរាជធានី) របស់ប្រទេសថៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប៉ុនែ្តនាងក្រេឡកទៅឃើញយុវបុរសជាអ្នកមានឫកពាសុភាពរាបសារល្អ មិនគួរឲ្យខ្លាច នាងក៏បើកទ្វារ ហៅឲ្យបុរសចូល ហើយនិយាយសាកសួរគ្នាទៅវិញទៅមក មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួល រាក់ទាក់សំណេះសំណាលតាមផ្លូវលោកីយ៍ ដោយសុខចិត្តសុខកាយលើកជាស្វាមី ហើយនាំយកទៅលាក់ មិនឲ្យមហាចោរជាឪពុកដឹងឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលនាងក្រេឡកទៅឃើញយុវបុរសជាអ្នកមានឫកពាសុ?",
"answer": "យុវបុរសជាអ្នកមានឫកពាសុភាពរាបសារល្អ មិនគួរឲ្យខ្លាច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឃុនលុន : ឈ្មោះសមុទ្រ ដេលលោកជីវតាក្វាន់និយាយថា នៅតាមរយៈផ្លូវពីក្រុងចាម មកស្រុកចេនលា ។ លោក ប៉េលិយោតស្រាជ្រាវឃើញថា ជាសមុទ្រកោះត្រលាច ដែលលោកប្រែ = Lamer de Poulo-Condor ប៉ុន្ដែយើងស្រាវជ្រាវ តាមរកឲ្យឃើញន័យច្បាស់ជាងនេះទៀតពុំទាន់ឃើញ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាសមុទ្រដែលលោកជីវតាក្វាន់និយាយថាជាសមុទ្រកោះត្រលាចនៅតាមរយៈផ្លូវពីក្រុងចាមមកស្រុកចេនលា?",
"answer": "សមុទ្រកោះត្រលាច ដែលលោកប៉េលិយោតស្រាជ្រាវឃើញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជំនឿដែលពេញនិយមបានបង្ហាញថាឈ្មោះរូបិយប័ណ្ណនេះបានមកពីត្រីមេគង្គរៀលទន្លេមេគង្គ ។ វាទំនងជាថាឈ្មោះបានមកពីមាតិកាប្រាក់ខ្ពស់ម៉ិកស៊ិកត្រូវបានប្រើដោយពាណិជ្ជករប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសឥណ្ឌានិងប្រទេសចិននៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី១៩ ។",
"question": "តើឈ្មោះរូបិយប័ណ្ណនេះមានធម្មជាតិមុខមុខដែលបានកំណត់តាម?",
"answer": "ត្រីមេគង្គរៀលទន្លេមេគង្គ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្មែរក្រហម (ជាភាសាបារាំង៖ Khmer Rouge) គឺជាឈ្មោះដែលសម្តេចព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ មានព្រះរាជបន្ទូលសំដៅលើក្រុមកុម្មុយនីស្ត (ពោលជាសមាជិកនៃបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា) ដែលប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ហើយក្រុមនេះបានឡើងកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាបានបង្កើតរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅឆ្នាំ១៩៧៦ និងគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជារហូតដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ វត្តមានរបស់បក្សត្រូវបានរក្សាជាការសម្ងាត់រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៧ ហើយមិនមាននរណាម្នាក់នៅក្រៅបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាដឹងថានរណាជាអ្នកដឹកនាំបក្សនោះទេ (ថ្នាក់ដឹកនាំបក្សតែងសម្តៅលើខ្លួនថា 'អង្គការបដិវត្តន៍')។",
"question": "យ៉ាងណាជាឈ្មោះដែលសម្តេចព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ មានព្រះរាជបន្ទូលសំដៅលើក្រុមកុម្មុយនីស្ត?",
"answer": "ខ្មែរក្រហម (ជាភាសាបារាំង៖ Khmer Rouge)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចិនជាប្រទេសដែលមានកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោកបើគិតជា យអទ ហើយជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ខ្ពស់បំផុតទីពីរបើគិតតាម ផសស ជាមធ្យម។ ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងលូតលាស់លឿនបំផុតនៅលើពិភពលោក ហើយជាប្រទេសដែលមានទ្រព្យស្តុកស្តម្ភលំដាប់ទី២ លើពិភពលោកផងដែរ និងជាប្រទេសផលិតនិងនាំចេញច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ប្រទេសនេះមានកងទ័ពឈរជើងធំជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក (គឺកងទ័ពរំដោះប្រជាជន) មានថវិកាការពារជាតិខ្ពស់បំផុតទីពីរ និងត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជារដ្ឋនុយក្លេអ៊ែរ។ ប្រទេសចិនត្រូវបានគេកំណត់ថានឹងក្លាយប្រទេសមហាអំណាចផ្តាច់មុខនាពេលឆាប់ៗនេះដោយសារតែសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំនិងយោធាដ៏មានអំណាចរបស់ខ្លួន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រទេសចិន ដែលមានកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ និងជាប្រទេសមហាអំណាចមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ជាងគេ និងទ្រព្យស្តុកស្តម្ភលំដាប់ទី២ លើពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សេចក្តីសង្គ្រោះ : ការសង្រោះត្រូវបានផ្តល់អោយដោយព្រះជាម្ចាស់ តាមរយៈជំនឿ។ អ្នកដែលមានជំនឿលើទ្រង់ត្រូវតែពឹងពាក់លើវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ ដើម្បីទទួលបានភាពបរិសុទ្ធ ដើម្បីលើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់ និងដើម្បីស្រលាញ់មនុស្សជាតិ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលការសង្រោះត្រូវបានផ្តល់អោយដោយព្រះជាម្ចាស់?",
"answer": "ការសង្រោះត្រូវបានផ្តល់អោយដោយព្រះជាម្ចាស់តាមរយៈជំនឿ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រព្យសម្បត្តិឪពុកប៊ុន-ធឿនរលាយអស់រលីងហើយ។ គ្រឿងមាសប្រាក់កែវកង និងស្រែភ្លឺមើលទៅក៏លក់បញ្ចាំគ្មានសល់ ដើម្បីយកប្រាក់សងបាំង និងសងគេអ្នកដទៃឯទៀតផង។អស់រលីងហើយ មុខតែវេទនាពុំខាន! ម៉ែមិនដឹងគិតធ្វើដូចម្តេចទេ។នែ៎កូន អញមានចិត្តគិតឯងយ៉ាងបំផុត ប្រាក់កាសអញមិនមានក្រាស់ក្រែលប៉ុន្មានទេ ល្មមគ្រាន់តែទុកឲ្យឯងមិនព្រួយលំបាកទៅថ្ងៃក្រោយប៉ុណ្ណោះ។ឥឡូវប៊ុន-ធឿនក្រហើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទ្រព្យសម្បត្តិឪពុកប៊ុន-ធឿនរលាយអស់រលីងហើយ និងសងគេដោយសារតែមិនមានប្រាក់សងបាំងទេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពួកកោះអណ្ឌមាននិងនិកោបារនៃឥណ្ឌាតាមភូមិសាស្ត្រត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ បង់ក្លាដែសខាងកើតនិងរដ្ឋបងប្អូនទាំងប្រាំពីរនៃឥណ្ឌាជាប៉ែកខាងវប្បធម៌នៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយជួនកាលត្រូវបានគេចាត់ចូលអាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ថែមទៀត។ រដ្ឋបងប្អូនទាំងប្រាំពីរនៃឥណ្ឌាតាមលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រក៏ជាប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ កោះហៃណាន និងតំបន់ចិនខាងត្បូងផ្សេងៗទៀត ដូចជា យូនណាន គួយចូវ និងគ័ងស៊ីត្រូវបានគេចាត់ចូលក្នុងអាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ហ៊្គីណេថ្មីដែលសេសសល់ ជួនកាលត្រូវបានគេបញ្ចូល ដូចជាបិឡូ ហ្គួហាន និងពួកកោះមាំររីអ៊ែនណាខាងជើង ដែលជាប៉ែកទាំងអស់នៃឥណ្ខាខាងកើតអេស្ប៉ាញ។",
"question": "តើរដ្ឋបងប្អូនទាំងប្រាំពីរនៃឥណ្ឌាតាមភូមិសាស្ត្រមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោក Paul Samuelson បានសរសេរថា \"កម្មវត្ថុសិក្សាស្តីពីសេដ្ឋសាស្ត្រគឺជាការប្រើប្រាស់ធនធាន ភោគទ្រព្យដែលមានកំណត់សំរាប់ផលិតទំនិញនិងសេវា រួចបែងចែករបស់ទាំងនោះទៅអោយវណ្ណៈ និងក្រុមមនុស្សផ្សេងៗគ្នា\"។ និយមន័យនេះខ្លីនិង មានន័យគ្រប់គ្រាន់ដែលបញ្ជាក់ពីកម្មវត្ថុនៃសេដ្ឋសាស្ត្រ ហើយងាកចេញពីន័យ បែបសង្គមសាស្ត្រដែលសេដ្ឋវិទូទាំងបី ខាងលើបានផ្តល់ដោយរក្សាខ្លឹមសារដែលជាកម្មវត្ថុនៃសេដ្ឋសាស្ត្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីន័យនេះខ្លីនិងមានន័យគ្រប់គ្រាន់ដែលបញ្ជាក់ពីកម្មវត្ថុនៃសេដ្ឋសាស្ត្រ ដែលលោក Paul Samuelson បានសរសេរ និងទាន់មូលដ្ឋានពីសេដ្ឋវិទូទាំងបី ខាងលើបានផ្តល់ដោយរក្សាផ្លូវការសង្គមសាស្ត្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បុគ្គលសម្លាប់តណ្ហាដូចមាតាផង សម្លាប់អស្មិមានះដូចបិតាផង សម្លាប់សស្សតទិដ្ឋិ និងឧច្ឆេទទិដ្ឋិ ដូចស្តេចជាក្ស័ត្រពីរព្រះអង្គផង សម្លាប់អាយតនៈដូចជាដែន ប្រព្រឹត្តទៅ មួយអន្លើ ដោយបុរសអ្នកដើរតាម គឺស្មៀនផង រមែងបានទៅជាខីណាសវព្រាហ្មណ៍ ជាអ្នកមិនមានទុក្ខ ។",
"question": "តើអ្នកដើរតាមមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ស្មៀនផង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីមានក្រុមកោះច្រើនជាងគេបំផុតលើពិភពលោក ហើយដោយសារស្ថិតនៅខាងចុងនៃភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទើបក្លាយជាចំណុចបែងចែកអាណាខេត្ដរវាងទ្វីបអាស៊ីនិងទ្វីបអូស្ដ្រាលី ហើយជាប្រទេសដែលឃាំងរវាងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានិងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទៀតផង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានគេមើលទៅជាចំណុចបែងចែកអាណាខេត្ដ?",
"answer": "ជាប្រទេសដែលឃាំងរវាងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានិងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានសម្បូរតំបន់សេដ្ឋកិច្ចជាច្រើន(សួនឧស្សាហកម្ម ឧទ្យានអេកូឧស្សាហកម្ម តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ឧទ្យានបច្ចកេវិទ្យានិងគំនិតច្នៃប្រឌិតផលិតផលក្នុងស្រុក)។UNIDO វៀតណាម (អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ)បានចងក្រងជាបញ្ជីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១៥ដែលមានចំណងជើងថា\"តំបន់សេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ាន \" និពន្ធដោយ Arnault Morisson។",
"question": "អ្វីដែលជាចំណងជើងនៃនិពន្ធដោយ Arnault Morisson ដែលបានចងក្រងជាបញ្ជីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១៥?",
"answer": "តំបន់សេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការគ្រប់គ្រងនាសម័យមហានគរ ធ្វើទៅតាមទស្សនៈសាសនាព្រាហ្មណ៍។ ព្រះមហាក្សត្រជាអាទិទេព បែងភាគចុះមកគ្រប់គ្រងមនុស្សលោក។ ព្រះអង្គជាអ្នកធ្វើច្បាប់ ជាអ្នកអនុវត្ត និងជាចៅក្រមកាត់ក្ដីទៀត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រះមហាក្សត្រជាមេទ័ពដ៏ខ្លាំងក្លាផងដែរ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលគ្រប់គ្រងនាសម័យមហានគរ?",
"answer": "គ្រប់គ្រងទៅតាមទស្សនៈសាសនាព្រាហ្មណ៍។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រឿង ភូមិតិរច្ឆាន បានត្រូវរៀបរៀងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦៤ - ១៩៦៥ ដោយអ្នកនិពន្ធ ឌឹក គាម និង ឌឿក អំ ហើយបានត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយ ជាសាធារណៈ នៅឆ្នាំ ១៩៧១។ រឿងនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញ ទំនាស់ដ៏ស្រួចស្រាល រវាងពលករកម្ពុជា ដែលរងការជិះជាន់ កេងប្រវ័ញ្ចយ៉ាងខ្លាំងក្លា នឹងពួកអាណានិគមបារាំង បនសក្ដិភូមិ បនមន្ត្រីអាយ៉ាងរបស់វា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរឿង ភូមិតិរច្ឆាន ដែលបានត្រូវរៀបរៀងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦៤ - ១៩៦៥ ដោយអ្នកនិពន្ធ ឌឹក គាម និង ឌឿក អំ ហើយបានត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយជាសាធារណៈ នៅឆ្នាំ ១៩៧១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វិញ្ញូជនទាំងឡាយ គួរតិះដៀលជនទាំងឡាយដទៃ ដោយកម្មណា មិនគួរប្រព្រឹត្តធ្វើនូវកម្មនោះ ដែលជាកម្មលាមក សូម្បីតិចតួច ។ (ហើយគួរផ្សាយមេត្តាចិត្ត ចំពោះពពួកសត្វថា) សត្វទាំងឡាយទាំងពួង សូមឲ្យមានសេចក្តីសុខ ឲ្យមានសេចក្តីក្សេម ឲ្យមានខ្លួនដល់នូវសេចក្តីសុខចុះ ។",
"question": "តើវិញ្ញូជនតិះដៀលជនទាំងឡាយដោយកម្មណាកើតមកពីអ្វី?",
"answer": "កម្មលាមក",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាងទេវី និង នាងភួងបានបីបាច់រក្សាកូនស្រីយ៉ាងហ្មត់ចត់ ។ នាងទាំងពីរបានដាក់ឈ្មោះកុមារីថា បទុម ។ រាល់ថ្ងៃ នាងទេវីឱបក្រសោបនាងបទុមជាប់នៅនឹងដើមទ្រូង។ ធីតាពុំឲ្យបុត្រីកំព្រានេះយំមួយវ៉ាសបានឡើយ។ នាងតែងបំពេកែវជាបុត្រីឲ្យគេងលក់ស្កប់ស្កល់រាល់ថ្ងៃ ដោយបានបំបៅស្រីឲ្យបានឆ្អែតឆ្អល់ជានិច្ច។ នាងតែងបបោសអង្អែលកូន ក្រែងមានសត្វស្រមោចសង្អាខាំ។ នាងថើបស្រី ជាបុត្រភ្ងា។",
"question": "យ៉ាងណានាងទេវីនិងនាងភួងបានដាក់ឈ្មោះកុមារី?",
"answer": "នាងទេវីនិងនាងភួងបានដាក់ឈ្មោះកុមារីថា បទុម",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍អាចមានហេតុផលផ្សេងៗទៀត ប៉ុន្តែចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំគឺការរួមរស់ស្របច្បាប់រវាងបុរស និងស្ត្រី។ ការរៀបការមានសារៈសំខាន់ណាស់ព្រោះវាជាសញ្ញានៃការចាប់ផ្ដើមជីវិតគ្រួសារថ្មី។ គូស្វាមីភរិយាថ្មីមានទំនួលខុសត្រូវដូចខាងក្រោម៖",
"question": "ជាធនាគារណាដែលត្រូវចងចាំក្នុងការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍?",
"answer": "ការរួមរស់ស្របច្បាប់រវាងបុរស និងស្ត្រី",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីដើមឡើយខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានឈ្មោះថា «សំរោងទង» ប៉ុន្តែក្រោយមកបានប្តូរជាឈ្មោះ «កំពង់ស្ពឺ» ជាប់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងសម័យសង្គម រាស្ត្រ និយម នៃ រជ្ជកាលព្រះបាទ សម្តេច ព្រះ នរោត្តម សុរាម្រឹត ដោយព្រះ រាជក្រម លេខ ២៤៦ ន.ស. ចុះ ថ្ងៃ ទី ១៣ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៥៨ ដែល បានកាត់ចេញពីខេត្តកំពត និង តាំងនៅកន្លែង មួយហៅថា «ចាំយាម» ក្នុង ឃុំកោះប៉ោ មាន ផ្ទៃ ដី ទំហំ ៦០៦.៦៤០ ហិកតា និង មាន ស្រុក ចំនួន ២ កាល ជំនាន់ នោះ គឺ កំពង់សោម និង កោះកុង។",
"question": "យ៉ាងណាជាឈ្មោះរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺដំបូង?",
"answer": "ខេត្តកំពង់ស្ពឺមានឈ្មោះដំបូងថា «សំរោងទង» ប៉ុន្តែក្រោយមកបានប្តូរជាឈ្មោះ «កំពង់ស្ពឺ» ជាប់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រែកទ័ល ៖ ស្ថិតនៅភូមិកំពង់ប្រហុក ភូមិអន្លង់តាអួរ ភូមិថាង(ត្រង់ចំនុចឡូត៍នេសាទលេខ២) ក្នុង ឃុំកោះជីរាំង ស្រុកឯកភ្នំ ជាប់ព្រំប្រទល់ស្រុកសង្កែ តាមបណ្ដោយព្រែកដា និង ព្រែកស្ពោត។ តំបន់នេះ គេសង្កេតឃើញមានសត្វព្រៃរស់នៅផ្ដុំគ្នាដូចជា ៖ សត្វស្លាបមាន៦៤ប្រភេទ ថនិកសត្វ១៤ប្រភេទ និង ល្មូន១៩ប្រភេទ។ ក្រុមទាំងនេះរស់នៅលើផ្ទៃដី ៩ គ.ម២",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រែកទ័ល និងសត្វព្រៃដែលរស់នៅលើផ្ទៃដីនៃតំបន់មួយ ដែលស្ថិតនៅភូមិកំពង់ប្រហុក ភូមិអន្លង់តាអួរ ភូមិថាង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បាទ ! ខ្ញុំបានវាយប្រលូកជាមួយខ្មាំង ដែលរោមខ្ញុំដូចស្រមោច។ គេចាប់ខ្ញុំបាន។ ខ្ញុំនឹកថា អស់បានជួបមុខលោកគ្រូហើយ។ គេយកខ្ញុំ ទៅសម្លាប់។ ខ្ញុំញញឹម មុខក្ដីមរណភាពនេះ។ បាទ ! ខ្ញុំញញឹម ព្រោះខ្ញុំពេញចិត្ដនឹងស្លាប់ ព្រោះខ្ញុំបានស្លាប់ ដោយបានបំរើបុព្វហេតុមួយ ដ៏ល្អ គឺមាតុប្រទេស និង ជនជាតិយើងពិតៗ។ គាប់ជួនពេលនោះ នៅវេលាយប់ ចង្រិតយំ អំពិលអំពែកហើរ ខ្យល់បក់ ផ្កាយរះព្រោងព្រាត ស្រីម្នាក់ជាបុត្រីមេកង មានចិត្ដអាណិតខ្ញុំ បានលួចចូលមកដោះលែងខ្ញុំ។",
"question": "យ៉ាងណាមានចិត្ដអាណិតខ្ញុំ បានលួចចូលមកដោះលែងខ្ញុំ?",
"answer": "ស្រីម្នាក់ជាបុត្រីមេកង មានចិត្ដអាណិតខ្ញុំ បានលួចចូលមកដោះលែងខ្ញុំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បទល្មើសចរាចរណ៍ ដែលមានលក្ខណៈ ជាបទលហុដែលត្រូវផ្តន្ទាទោស ពិន័យអន្តរការណ៍ជាសមត្ថកិច្ចរបស់មន្ត្រីនគរបាលចរាចរណ៍។ មន្ត្រីនគរបាលចរាចរណ៍មានសិទ្ធិសំរុះសំរួលក្នុងករណីមានគ្រោះ ថ្នាក់ដែលបណ្តាលអោយសងតែសំនងខូចខាត។ បើសិនជាការសំរុះសំរួលមិនបានសំរេច មន្ត្រីនគរបាលចរាចរណ៍ ត្រូវបញ្ជូនសំនុំរឿងនេះទៅតុលាការ។",
"question": "តើបទល្មើសចរាចរណ៍ជាបទល្អដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសមួយជាសមត្ថកិច្ចមុននឹងអ្វី?",
"answer": "ពិន័យអន្តរការណ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម្ដាយរបស់អង់រីកូ ហ្វែរមី បានធ្វើចង្ក្រានសំពាធដោយខ្លួនឯង ហើយប្រហែលជាដោយសារប្រការនេះហើយដែលបណ្ដុះគំនិតអង់រីកូអោយសាងសង់រ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរលើកទី១នៅឆ្នាំ១៩៤២។ ចង្ក្រានសំពាធជាលោហៈដែលមានផ្ទុកចំហាយសំពាធ ចំនែកថ្មពិលនុយក្លេអ៊ែររបស់ហ្វែរមីជាក្រាហ្វីតផ្ទុកអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមពីបន្ទុះ។ នៅឆ្នាំ១៩២៨ ហ្វែរមីបានរៀបការជាមួយ ឡូរ៉ា កាប៉ុង (Laura Capon)។ ពួកគេមានកូន២នាក់ពេលរស់នៅអ៊ីតាលីគឺ កូនស្រីឈ្មោះ ណែលឡា ហ្វែរមី វេណឺ (Nella Fermi Weiner) (បណ្ឌិត) (១៩៣១-១៩៩៥) ជាវិចិត្រករស្ត្រីនិយម និងកូនប្រុសឈ្មោះ ហ្គុល្យូ (ជូដ) ហ្វែរមី",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលហ្វែរមី អង់រីកូ ធ្វើឲ្យចង្ក្រានសំពាធដោយខ្លួនឯង?",
"answer": "ហ្វែរមី អង់រីកូ ធ្វើឲ្យចង្ក្រានសំពាធដោយខ្លួនឯងដោយប្រការនេះហើយដែលបណ្ដុះគំនិតអង់រីកូអោយសាងសង់រ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរលើកទី១នៅឆ្នាំ៧៤២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅខេត្តក្រចេះភាគច្រើនគឺជាកសិករ រឺ អ្នកនេសាទចិញ្ចឹមពោះ។ ៧៨ % នៃពួកគាត់ជាអ្នកមានការងារក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ សាមសិបភាគរយនៃគ្រួសារដែលនៅខេត្តក្រចេះរកបានតិចជាង ១ $ ស.រ ក្នុងមួយថ្ងៃ អត្រាភាពក្រីក្ររបស់ខេត្តគឺ ៣២ % យ៉ាងណាក៏វានៅតែទាបជាងមធ្យមភាគជាតិដែលមានកំរិត ៣៩ %។ ការជីករករ៉ែមាសមួយភាគមាននៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។ ដីភាគច្រើននៅខេត្តក្រចេះមិនសូវមានជីជាតិទេ ខេត្តនេះកាលពីដំបូងដាំដំណាំឧស្សាហកម្មដែលរស់បានយូរឆ្នាំដូចជាកៅស៊ូ។ ការកាប់ព្រៃឈើខុសច្បាប់បានត្រួតពិនិត្យដោយអ្នករដ្ឋការខេត្តគឺជាបញ្ហាមួយ។ ក្រចេះមានសក្ដានុពលជាគោលដៅបរិស្ថានទេសចរណ៍ (អេកូទេសចរណ៍)។ ប្រព័ន្ធផ្លូវគមនាគមន៍ក្រចេះមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច។ កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៨ គ្រួសារជាមធ្យមមានផ្ទៃដីកសិកម្ម ០,៤៨ ហិកតា និង ៣៧ % ទៀតគ្មានដីប្រើប្រាស់ឡើយ។",
"question": "ជាតិក្រចេះមានប្រភេទអ្នករស់នៅជាក់ស្តែងមួយមួយប៉ុណ្ណោះទៀតឬ?",
"answer": "កសិករ រឺ អ្នកនេសាទចិញ្ចឹមពោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទាំងការប្រមូលទិន្នន័យនិងការបង្កើតទ្រឹស្ដីក្នុងរូបវិទ្យា តែងនាំអោយមានការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រដទៃទៀតដែលត្រូវបានប្រើក្នុងរូបវិទ្យា។ តួយ៉ាង អ្នករូបវិទ្យាទ្រឹស្ដីប្រើប្រាស់គណិតវិទ្យា វិធីសាស្ត្រវិភាគលេខ ស្ថិតិ ប្រូបាប៊ីលីតេ កុំព្យូទ័រ ហើយអ្នករូបវិទ្យាពិសោធន៍ អភិវឌ្ឍន៍សំភារៈនិងបច្ចេកទេសប្រមូលទិន្នន័យ។",
"question": "តើអ្នករូបវិទ្យាអ្វីដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រដទៃទៀតមានអ្វី?",
"answer": "គណិតវិទ្យា វិធីសាស្ត្រវិភាគលេខ ស្ថិតិ ប្រូបាប៊ីលីតេ កុំព្យូទ័រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពិធីសែនព្រេនចាប់ធ្វើឡើងមួយរំពេចក្នុងវេលានោះ។ នាងភួងត្រូវទៅដាស់លោកមេឃុំ ជំទប់មកដោយឥតបង្អង់។ នាងទេវីត្រូវធ្វើម្ហូបអាហារមាន់ទាសំរាប់សែនភ្លាម។ វិសេសក្លាហាន និងមានន្ទត្រូវកាច់ស្លាធម៌ រកទៀនធូបដោយរួសរាន់។ មិនយូរប៉ុន្មាន លោកមេឃុំ លោកជំទប់ក៏មកដល់ ភ្លើងទៀនធូបក៏ភ្លឺរន្ទាល កូនស្រី កូនប្រុសក៏ក្រាបទាំងគូទន្ទឹមគ្នា។លោកមេឃុំ លោកជំទប់បាចទឹកឲ្យពរសព្ទសាធុការដល់គូថ្មី ដែលផ្ដិតមេដៃចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ មិនឲ្យយូរដល់តិចតួចឡើយ។ ទើបវិសេសក្លាហានឲ្យពរជ័យដល់បុត្រាបុត្រី ឲ្យបានសុខគ្រប់ប្រការ។",
"question": "យ៉ាងណានាងភួងត្រូវធ្វើម្ហូបមាន់ទាសំរាប់សែន?",
"answer": "នាងទេវីត្រូវធ្វើម្ហូបមាន់ទាសំរាប់សែនភ្លាម រកទៀនធូបដោយរួសរាន់ និងមានន្ទត្រូវកាច់ស្លាធម៌។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការបកស្រាយ ចំពោះក្មេងៗវប្បធម៌មួយចំនួននៅកម្ពុជា ពួកគេតែងនាំយកកិច្ចពិធីលយកន្ទោងរបស់ជាតិសាសន៍ដ៏ទៃ ដែលធ្វើពីស្លឹកចេកយកមកច្របល់និង កិច្ចពិធីលយប្រទីប ម្ដងហើយម្ដងទៀត ទាំងកម្ពុជាមិនមានកំណត់ត្រាច្បាស់លាស់ទាល់តែសោះ ហើយគ្មានប្រវត្តិវិទូរខ្មែរណាមួយធ្វើការកត់ត្រាពន្យល់ក្នុងក្រាំងសៀវភៅសោះឡើយ សូម្បីតែភាសាអង់គ្លេស ឬ បារាំង ដែលក្រុមបុរាណាចរ្យខំស្វែងរកតាមប្រភពបណ្ណាល័យអន្តរជាតិធំៗ ក៏គ្មានការកត់ត្រាពីការលយកន្ទោងក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូក ឬ កិច្ចពិធីចេញព្រះវស្សានោះទេ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការសាកសួរចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីព្រះជន្ម៧០ ដល់ព្រះជន្ម៩០ អំពីកិច្ចលយកន្ទោង ក្នុងការចេញវស្សា និង បុណ្យអុំទូក ក្នុងទ.វទី៦០ ចម្លើយដែលក្រុមបុរាណាចារ្យទទួលបាន គឺមិនមានទាល់តែសោះ សេចក្ដីអំពាវនាវ សូមបញ្ឈប់ការបកស្រាយវប្បធម៌ខ្មែរតាមអំពើចិត្តរបស់អ្នក ដោយមិនមានប្រភពច្បាស់លាស់ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបកស្រាយចំពោះក្មេងៗវប្បធម៌មួយចំនួននៅកម្ពុជា ដែលមានកំណត់ត្រាច្បាស់លាស់ទាល់តែសោះ ហើយគ្មានប្រវត្តិវិទូរខ្មែរណាមួយធ្វើការកត់ត្រាពន្យល់ក្នុងក្រាំងសៀវភៅសោះឡើយ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អង់ដ្រេ ម៉ារី អំពែរ (André-Marie Ampère) (២០ មករា ១៧៧៥ - ១០ មិថុនា ១៨៣៦) ជារូបវិទូនិងគណិតវិទូបារាំង ដែលបានរួមចំនែកក្នុងរបកគំហើញអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។ គាត់ជាស្ថាបនិកទូរលេខអគ្គីសនី និងអេឡិចត្រូមេដែក(សហការគ្នាជាមួយហ្វ្រង់ស័រ អារ៉ាហ្គោ(François Arago))។",
"question": "ដែលជាស្ថាបនិកទូរលេខអគ្គីសនីនិងអេឡិចត្រូមេដែកមួយនាក់?",
"answer": "អង់ដ្រេ ម៉ារី អំពែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោកមានដូចជា ផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវរថភ្លើង។ ផ្លូវថ្នល់នៅភូមាភាគច្រើនជាខ្នាតមធ្យម ឆ្លងកាត់ភ្នំនិងទន្លេ លាតសន្ធឹងវែងទៅតាមបណ្ដោយនៃផ្ទៃប្រទេសដូចគ្នានឹងផ្លូវរថភ្លើងដែរ។ ផ្លូវថ្នល់ផ្សេងៗ ដែលសំខាន់ៗ មានដូចជា ផ្លូវដែលភ្ជាប់ភូមាពីរ៉ង់ហ្គូនទៅគួនមិង ដែលនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិន មានប្រវែងក្នុងប្រទេសភូមាដល់ក្រុងមូចេប្រមាណ ១១៦០ គម និងមានប្រវែងក្នុងប្រទេសចិនពីមូចេទៅដល់គួនមិង ៩០ គម។ ផ្លូវមួយខ្សែនេះឆ្លងកាត់ក្រុងផ្សេងៗ ដូចជា ផាក់កូ តងអ៊ី ពិនម៉ាណា ម៉េកទិឡា ម៉ាន់ដាលេ មេបើយ៉ុងកតតិក ស៊ីប៉ ឡាសៀវ សែនវី មូចេ ប្រវែងសរុបប្រមាណ ២១៤០ គម ប្រើបានគ្រប់រដូវកាល។ ចំណែកឯផ្លូវរថភ្លើងរបស់ភូមាបានបើកឱ្យដំណើរការតាំងពីឆ្នាំគ.ស ១៩៣៨ ។",
"question": "តើផ្លូវណាដែលជាផ្លូវមួយខ្សែមួយដែលមានប្រវែងជាង២១៤០ គម?",
"answer": "ផ្លូវដែលភ្ជាប់ភូមាពីរ៉ង់ហ្គូនទៅគួនមិង",
"type": "extract"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើទំព័រដែលមានព័ត៌មានលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងជាអ្វី?",
"answer": "ទំព័រដើម",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅអំឡុងខែឧសភា នៅតំបន់បស្ចឹមបូព៌ាមានកុបកម្មមួយផ្ទុះឡើងនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ដែលគាំទ្រដោយអាល្លឺម៉ង់ប៉ុន្តែវាត្រូវបានបង្ក្រាបវិញដោយកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ នៅចន្លោះខែមិថុនាដល់កក្កដា កម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើការលុកលុយចូលទឹកដីស៊ីរីនិងលីបង់ដែលស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់បារាំងវីចឈី។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តដែលបានធ្វើការលុកលុយនៅចន្លោះខែមិថុនាដល់កក្កដា?",
"answer": "កម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើការលុកលុយចូលទឹកដីស៊ីរីនិងលីបង់ដែលស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់បារាំងវីចឈី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទចៅសាយទេវតាស្ថិតនៅខាងត្បូងទល់មុខប្រាសាទធម្មនន្ទ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ នៅចុងសតវត្សទី១១ និង ដើមសតវត្សទី១២ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះនិងប្រាសាទធម្មនន្ទមានរូបរាងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ឈ្មោះចៅសាយទេវតាមានប្រភពបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ទេ។ តែបើតាមការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកស្រុក ឈ្មោះនៃប្រាសាទនេះជាឈ្មោះរបស់មេទ័ពម្នាក់ដែលមានស្នាដៃល្អ ក្នុងការធ្វើសឹកសង្រ្គាម ឬ ក៏ឈ្មោះដែលមានស្នាដៃក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ។ ឈ្មោះនៃប្រាសាទនេះ អ្នកស្រុកហៅសព្វថ្ងៃនេះថា ចៅសាយៗ មិនមានពាក្យទេវតានៅខាងចុងទេ នេះគឺជាទំលាប់របស់ខ្មែរដែលច្រើនប្រើឈ្មោះខ្លី មិនចូលចិត្តឈ្មោះវែងៗ។ ប្រាសាទនេះមានទំហំបណ្តោយប្រវែង៥០ម៉ែត្រ និងទទឹងប្រវែង៤០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទមានទីតាំងស្ថិតនៅប្រហែល៥០០ម៉ែត្រពីក្លោងទ្វាររាជធានីអង្គរធំខាងត្បូង។ ប្រាសាទនេះ និងប្រាសាទមានទីតាំងក្បែរប្រាសាទធ្មនន្ទ ដែលនៅចំហៀងផ្លូវ និងមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា តែប្រាសាទចៅសាយទេវតាកសាងមុនប្រាសាទធម្មនន្ទ។ ប្រាសាទនេះស្ថិតលើអក្សត្រង់ ដែលមានបួនគោបុរៈ បណ្ណាល័យ (ហោត្រ័យ)មានចំនួន២ និងប៉មសំខាន់មួយ។ ប្រាសាទបែរមុខទៅទិសខាងកើត ដែលផ្លូវដើមខាងកើតឆ្ពោះទៅកាន់ស្ទឹងសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះមានភាពទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦០ នៅពេលគោបុរៈ ឬក្លោងទ្វារខាងលិចបានជុសជុសដោយសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស និងបន្ទាប់មកត្រូវបានជុសជុលឡើងវិញដោយអ្នកជំនាញប្រទេសចិនបានចប់រួចរាល់នៅឆ្នាំ២០០៩។",
"question": "យ៉ាងណាជាឈ្មោះរបស់ប្រាសាទនេះ?",
"answer": "ប្រាសាទនេះមានឈ្មោះចៅសាយៗ ដែលមានមូលដ្ឋានពីមេទ័ពមួយដែលមានស្នាដៃល្អ និងក៏មានឈ្មោះដែលមានស្នាដៃក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បទ សម្រែកបេះដូង ជាបទដែលល្បីដំបូងគេបង្អស់របស់អ្នកចម្រៀង ខាន់ ជែមស៍។ បទនេះស្ថិតនៅក្នុង អាល់ប៊ុម មោទនភាពជាខ្មែរ របស់ផលិតកម្មរ៉ក់ ដែលចេញនៅថ្ងៃទី ៧ កក្កដា ២០០៧។ ទំនុកច្រៀង និពន្ធដោយ មាស បូព៌ា និង បទភ្លេង និពន្ធដោយ សួន ពិសិដ្ឋ។",
"question": "តើបទដែលល្បីដំបូងរបស់អ្នកចម្រៀង ខាន់ ជែមស៍គឺជាអ្វី?",
"answer": "បទ សម្រែកបេះដូង",
"type": "extract"
},
{
"context": "មាននិព្វានពីរយ៉ាងទៀតគឺ សឧបាទិសេសនិព្វាន សេចក្តីរលត់កិលេសតណ្ហាអស់ដោយឧច្ឆេទប្បហាន (កាត់ផ្តាច់អស់ទាំងឫសគល់មិនមានសល់)១ អនុបាទិសេសនិព្វាន រលត់អស់ទាំងកិលេសតណ្ហា អស់ទាំងបញ្ចក្ខ័ន្ធ១។ ឈ្មោះថាបរិនិព្វាន ព្រោះការរលត់ទៅនៃនិព្វានទាំងពីរនេះឯង ហេតុដូច្នេះមិនមានការអធិប្បាយដទៃឲ្យផ្សេងពីនេះឡើយ។ មាននិព្វានបីយ៉ាងទៀតគឺ អនិមិត្តំ មិនមាននិមិត្ត (គន្លង ដាម ស្នាម លក្ខណៈ) អប្បណិហិតំ ។ សុញ្ញតំ សូន្យមិនមានអ្វីសេះសល់មានន័យថាមិនមានកិលេស និងតណ្ហាសេះសល់។ សូមអស់លោកសាកល្បង់គិតពិចារណាបន្តិចថា តើនិព្វាននុ៎ះ ដូចម្តេចហ្ន៎? យ៉ាងម៉េចបានជាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនានិយាយតែព្រះនិព្វានថាជាសេចក្តីសុខកំពូល ហើយហ៊ានអះអាងថាមិនមានសេចក្តីណាដទៃក្រៅពីនិព្វានទៀតផង។ (យថាវាទី តថាការី) មានសេចក្តីថា ពោលយ៉ាងណា ត្រូវតែធ្វើយ៉ាងនោះ គឺយ៉ាងពោលហ្នឹងឯង។ សូមជម្រាបអស់លោកថា មានពុទ្ធសាសនិកភាគច្រើនដែលនិយាយស្ទាត់មាត់ថា និព្វានៗ ដូច្នេះ តែពួកគាត់នឹងបានយល់ថា និព្វានមានសេចក្តីថាយ៉ាងណាទេ ឬយល់ដែរ តែមិនមែនជាព្រះនិព្វានដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គទ្រង់បានសម្តែង ឬចេះនិព្វានដែលជាមិច្ឆាទិដ្ឋិ (យល់ខុសពីព្រះពុទ្ធតម្រាស់)។",
"question": "តើពោលនៃប្រធានាប់នេះគឺជាអ្វី?",
"answer": "សេចក្តីសុខកំពូល",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៩០ រដ្ឋភិបាលបានប្រឹងប្រែងក្នុងការជំរុញសិង្ហបុរីអោយក្លាយជាមជ្ឍមណ្ឌលសិល្បៈនិងវប្បធម៌ (ជាពិសេសសិល្បៈសំដែង) និងប្រែក្លាយសិង្ហបុរីអោយក្លាយជាក្លោងទ្វារសកលរវាងវប្បធម៌បស្ចិមនិងវប្បធម៌បូព៌ា។",
"question": "តើរដ្ឋភិបាលបានជំរុញសិង្ហបុរីជាមួយអ្វីមួយទៀតទៅជាមជ្ឍមណ្ឌលសិល្បៈនិងវប្បធម៌មុន៦០ឆ្នាំមុន?",
"answer": "ជាពិសេសសិល្បៈសំដែង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ North Pacific Current) ជាខ្សែទឹកក្ដៅមានល្បឿនយឺតដែលហូរពីលិចទៅកើត (ពីរយៈបណ្ដោយ១៦០ខាងកើតទៅរយៈបណ្ដោយ១៥០ខាងលិច) នៅរយៈទទឹងពី៤០ទៅ៥០ដឺក្រេខាងជើង ក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ វាជាផ្នែកខាងជើងនៃខ្សែទឹករង្វល់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីខ្សែទឹកប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង ដែលជាផ្នែកមួយនៃខ្សែទឹករង្វល់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជាកេសដែលផ្ទុករាល់សមាសធាតុសំខាន់ៗរបស់កុំព្យូទ័រមានដូចជា៖ បន្ទះមេ Main Bord (Mother Bord) គឺជាបន្ទះសៀគ្វីដ៏ធំស្ថិតនៅក្នុង ផ្នែកប្រព័ន្ធ System Unit ដែលវាបានទ្រទ្រង់នូវ សមាសធាតុអេឡិចត្រូនិច Component ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាកុំព្យូទ័រមានដូចជា Main Board?",
"answer": "ជាកុំព្យូទ័រមានដូចជា Main Board គឺជាបន្ទះសៀគ្វីដ៏ធំស្ថិតនៅក្នុងផ្នែកប្រព័ន្ធដោយទ្រទ្រង់នូវសមាសធាតុអេឡិចត្រូនិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រមណីយដ្ឋានល្អាងភ្នំចាស់ ៖ រមណីយដ្ឋានល្អាងភ្នំចាស់ ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឱរ៉ាល់។ 'រមណីយដ្ឋានជារមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រដែលគេទើបនឹងរកឃើញថ្មីៗនេះ។ នៅទីនោះសំបូរទៅដោយល្អាងភ្នំធំៗ ជាពិសេសអ្នកទៅកំសាន្តនៅទីនោះនឹងបានទស្សនារបាំ និងស្គាល់ពីទំនៀមទំលាប់របស់ជនជាតិភាគតិចមួយដែលនៅទីនោះ នោះគឺជនជាតិសួយ។",
"question": "តើរមណីយដ្ឋានល្អាងភ្នំចាស់ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកដែលមិនបានបញ្ជូនទៅ?",
"answer": "ឱរ៉ាល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីបទពីតាករត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីគណនារង្វាស់ជ្រុងមួយក្នុងត្រីកោណកែង ប្រសិនបើគេស្គាល់រង្វាស់ជ្រុងពីរទៀត។ ឧទាហរណ៍៖ គេមានត្រីកោណកែងមួយដែលគេស្គាល់រង្វាស់ជ្រុងពីរគឺ a = 3 និង b = 4 នោះគេបានប្រវែងនៃជ្រុងទី៣ c កំណត់ដោយ៖",
"question": "តើទ្រឹស្តីបទដែលប្រើប្រាស់ដើម្បីគណនាអ៊ីប៊ីតាមជ្រុងពីរគឺជាអ្វី?",
"answer": "ទ្រឹស្តីបទពីតាករ",
"type": "extract"
},
{
"context": "តែវិសេសក្លាហានពុំមានអារិះចិត្តនឹងឋានៈកំសត់ ទុគ៌តនេះទេ គាត់នឹកថាគាត់អាចបិទភ្នែកស្លាប់ទៅវិញដោយសតិសម្បជញ្ញៈរបស់គាត់នៅស្អាត គ្មានបន្ទោសអ្វីដល់គាត់ឡើយ។គាត់ស្លាប់ទៅវិញបាន ព្រោះផ្លូវដែលគាត់ជ្រើសរើសដើម្បីដើរ គឺផ្លូវថ្លៃថ្នូរប្រកបដោយកិត្តិយសពិតៗ។នឹកដូច្នោះ វិសេសក្លាហានមានទឹកមុខញញឹមយ៉ាងជ្រាលជ្រៅឡើងវិញ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវិសេសក្លាហានដែលមានជម្រើសរើសផ្លូវដែលមានកិត្តិយសពិតៗ ហើយមានទឹកមុខញញឹមយ៉ាងជ្រាលជ្រៅឡើងវិញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប៉ាស៊ីវ៉ី : សំស្រ្កឹត បស្វី ប្រែថាអ្នកមានតបៈ គឺខ្មែរបុរាណហៅពួកអ្នកបួសជាតាបសនៅតាមព្រៃ ភាគច្រើនជាអ្នកប្រតិបត្ដិតាមគម្ពីរវេទ (សូមមើលក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ គេប្រើពាក្យនេះសម្រាប់ពួកយក្សហៅព្រះរាមដែលធ្វើតបៈក្នុងព្រៃថា បស្វី ។",
"question": "តើពាក្យ 'បស្វី' នៅក្នុងរឿងខ្មែរមានន័យអ្វី?",
"answer": "ខ្មែរបុរាណហៅពួកអ្នកបួសជាតាបសនៅតាមព្រៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កិច្ចសន្យាហ៊ីប៉ូតែកត្រូវរៀបចំតាមរូបមន្តយថាភូត ចំពោះមុខអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ឬ អ្នកច្បាប់ណាម្នាក់ ដែលមាននីតិសម្បទាក្នុងរឿងនេះ ។ កិច្ចសន្យាត្រូវតែចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដី ។ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការតាក់តែងកិច្ចសន្យាហ៊ីប៉ូតែក និង ទម្រង់ នៃការចុះបញ្ជីនឹងកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកិច្ចសន្យាហ៊ីប៉ូតែក ដែលត្រូវរៀបចំតាមរូបមន្តយថាភូត និងមានលក្ខណៈសម្រាប់មុខអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ឬ អ្នកច្បាប់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី១ គឺជាជំងឺទឹកនោមផែ្អម ដែលអាស្រ័យទៅលើអ័រម៉ូនអាំងសូលីនដែលមាននៅក្នុងខ្លួន ឬជាជំងឺដោយបន្សោយ ភាពស៊ាំរបស់រាងកាយ ។ ជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី1នេះវាអាចបំផ្លាញកោសិកាលំពែងដែលជាអ្នកផលិត អ័រម៉ូនអាំងស៊ូលីន អ័រម៉ូនអាំងស៊ូលីន គឺត្រូវការជាចាំបាច់ដើម្បី គ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករ នៅក្នុងឈាម បើសិនជាគ្មានអាំងស៊ូលីនទេនោះអ្នកជំងឺ អាចស្លាប់បាន។ ចំពោះអ្នកដែលកើតជំងឺទឹកនោមផែ្អមទាំងនៅកេ្មង នោះពួកគេមិន អាចផលិត អ័រម៉ូនអាំងស៊ូលីន បានឡើយ។ អ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី១ ត្រូវតែបង្កើនបរិមាណ អ័រម៉ូនអាំងសូលីននៅក្នុងខ្លួនរបស់ពួកគេ មិនថាតាមរយៈ ការចាក់ថ្នាំអាំងស៊ូលីន ឬពាក់ឧបករណ៍ ដើម្បីបំភាយអាំងស៊ូលីន នៅក្រោមសែ្បកទេ អ័រម៉ូនអាំងស៊ូលីនមិនអាចទទួលបានតាមរយៈថ្នាំគ្រាប់ទេពីព្រោះវានឹង ត្រូវបំផ្លាញនៅ ពេលដែលយើង លេបចូលទៅដោយ មិនទាន់ទាំងបានផ្តល់ដល់រាងកាយផង។",
"question": "ជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី១ គឺជាចំណោមអ្វី?",
"answer": "ជំងឺទឹកនោមផែ្អម ដែលអាស្រ័យទៅលើអ័រម៉ូនអាំងសូលីន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទអង្គរវត្ត ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ ១១២២ នៃគ.សករាជ ដែលត្រូវនិង ស.វទី១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលប្រាសាទនេះបានសាងសង់ឡើងក្នុងពហុបំណងច្រើនយ៉ាងរបស់ព្រះអង្គ ដោយការឧទ្ទិសឱ្យអង្គទេព ព្រះវិស្ណុ ការរំលឹកដល់ស្នាដៃរបស់អង្គខ្លួនឯងផ្ទាល់ផង ការផ្ដល់ជាទីឋានបរមសុខ នៅពេលដែលទ្រង់សោយទីវង្គត់នៅពេលខាងមុខផងដែរ ។ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ត្រូវបានបោះបង់ចោលដោយសង្គ្រាមឈ្លានពាន របស់កងទ័ពសៀម ក្នុងអំឡុងស.វទី១៤ ដោយព្រះបាទ បរមរាជាទី១ នៃអង្គ ពញ្ញាយ៉ាត ដែលប្រកាសចាកចោលរាជធានីអង្គរ ក្នុងឆ្នាំ ១៣៨៨ នៃគ.សករាជ នេះបើយោងតាមពង្សាវតារ នៃកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា ក្នុងសៀវភៅឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៩ ដែលត្រូវបានយកមកប្រែសម្រួលដោយលោក អេងស៊ុត ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៩ ។ ប្រាសាទអង្គរវត្ត បានបន្តការបោះបង់ចោលរហូតដល់រាជព្រះបាទ ចន្ទរាជា ដែលបានលើកកងទ័ពលង្វែក ទៅកំចាត់សៀម នៅតំបន់អង្គរ ក្នុងឆ្នាំ ១៥៤០ នៃគ.សករាជ ក្រោយមកទើបព្រះអង្គបានជួសជុលប្រាសាទអង្គរវត្ត ត្រង់រោងថែវចម្លាក់ផ្នែកខាងកើតឈៀងខាងជើង និង រោងថែវមួយផ្ទាំងទៀតនៅខាងជើង ចំណែកឯផ្នែកខាងលើនៃតួប៉មកណ្ដាលមានតឹកតាង នៃការលម្អដោយរូបព្រះពុទ្ធរូប៤អង្គ ឈរបែរខ្នងទល់គ្នាទៅរកទិសធំទាំងបួន កើត-លិច-ជើង-ត្បូង ដែលត្រូវបានតម្កល់ដើម្បីបិទផ្ជិតចំហរបស់តួប៉មកណ្ដាលនៃគូបរៈ ដែលរូបចម្លាក់បង្ហាញពីការឆ្លាក់ក្នុងទម្រង់ខុសគ្នា នៃទឹកដៃរបស់ជាងចម្លាក់ផងដែរ ។",
"question": "តើប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានកសាងឡើងនៅពេលណា?",
"answer": "១១២២ នៃគ.សករាជ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Olympic Council of Asia) ហៅកាត់ថា OCA គឺជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡានៅអាស៊ី។ បច្ចុប្បន្នវាមានសមាជិកដែលជាគណកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិរបស់ប្រទេស៤៥។ សមាជិកចាស់ទុំជាងគេគឺ គណកម្មាធិការអូឡាំពិកជប៉ុន ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយគណកម្មាធិកាអូឡាំពិកអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ១៩១២។ សមាជិកក្មេងខ្ចីជាងគេគឺទីម័រខាងកើត ដែលបានចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំ២០០៣។ OCA មានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុង គុយវ៉ែតស៊ីធី។",
"question": "យ៉ាងណាជាមានសមាជិកចាស់ទុំជាងគេនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអូស៊ី?",
"answer": "គណកម្មាធិការអូឡាំពិកជប៉ុន ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយគណកម្មាធិកាអូឡាំពិកអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ១៩១២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករ ដែលបានបង្កើតសេវភាពលើដីរបស់ខ្លួនត្រូវបានចាត់ទុកថាយល់ព្រមរាល់អ្វី ដែលចាំបាច់សម្រាប់សេវភាពនោះ ។ សេវភាព នៃការយកទឹកបង្កើតឡើងនៅកន្លែងប្រភពទឹកអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកយកទឹកមានសិទ្ធិឆ្លងកាត់ដី ដែលមានប្រភពទឹកនោះបាន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកម្មសិទ្ធិករដែលបានបង្កើតសេវភាពលើដីរបស់ខ្លួន ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាយល់ព្រមរាល់អ្វីដែលចាំបាច់សម្រាប់សេវភាពនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បើសិនជាមិនមានការបញ្ជាក់ណាមួយនោះទេ បាតរបស់ពីរ៉ាមីតត្រូវគេកំនត់ថាមានរាងជាការ៉េ។ ចំពោះ ពីរ៉ាមីតដែលមានមុខនីមួយៗជាត្រីកោណ មុខទាំងនោះអាចដើរតួជាបាតនៃពីរ៉ាមីត ដែលចំនុចឈមនឹងបាតនោះជាកំពូលនៃពីរ៉ាមីត។ តេត្រាអែតគឺជាពីរ៉ាមីតនិយ័តដែលមានមុខជាត្រីកោណសម័ង្ស។",
"question": "យ៉ាងណាផីរ៉ាមីតត្រូវគេកំនត់ថាមានរាងជាការេ?",
"answer": "បាតរបស់ពីរ៉ាមីតត្រូវគេកំនត់ថាមានរាងជាការេ ពេលមានការបញ្ជាក់ថាមុខនីមួយៗជាត្រីកោណ ហើយមុខទាំងនោះមានបាតដែលជាកំពូលនៃពីរ៉ាមីត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសចិនគឺជារដ្ឋឯកបក្សដែលមានការដឹកនាំដោយគណបក្សកុម្មុយនិស្តចិន។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ សភាជាតិប្រជាជនចិនបានធ្វើកំណែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសដោយបានលុបចេញនូវប្រព័ន្ធកំណត់ពីរអាណត្តិសម្រាប់បុគ្គលដែលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី។ សកម្មភាពនេះបានអនុញ្ញាតឱ្យមេដឹកនាំបច្ចុប្បន្នគឺលោកស៊ី ជីនពីងអាចបន្តបម្រើការជាប្រធានាធិបតីចិនបានដោយសេរីនិងព្រមទាំងទទួលបានការរិះគន់ពីបរទេសផងចំពោះបំណងបង្កើតរដ្ឋបាលផ្តាច់ការដោយថ្នាក់ដឹកនាំចិនសព្វថ្ងៃ។ ប្រធានាធិបតីគឺជាប្រមុខរដ្ឋដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងដោយសមាជិកនៃសភាជាតិប្រជាជន។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីគឺជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលហើយជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋដែលមានឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចំនួន ៤ រូបទៀត និងក៏ជាប្រមុខនៃក្រសួងនិងគណៈកម្មការផ្សេងៗផង។ ប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នគឺលោកស៊ី ជីនពីងដែលកំពុងបម្រើការជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តចិន និងជាប្រធានគណៈកម្មការយោធាកណ្តាលដែលធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជា\"មេដឹកនាំកំពូលចិន\"។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីបច្ចុប្បន្នគឺលី ខឹឈានដែលលោកជាសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយពោលគឺជាស្ថាប័នសម្រេចការវិនិច្ឆ័យកំពូលរបស់ចិន។",
"question": "តើអ្នកដែលជាប្រធានាធិបតីគឺជាប្រមុខរដ្ឋដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងដោយសមាជិកនៃសភាជាតិប្រជាជននៅប្រទេសចិន?",
"answer": "លោកស៊ី ជីនពីង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទល្បើកមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិទុំ សង្កាត់កូនគ្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ប្រាសាទនេះ ជាសំណង់ប្រាសាទ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរកសាងឡើងនៅលើដីទួល ដែលមានកសិន្ទព័ន្ធជុំវិញ និងមានស្រះទឹកតូចៗចំនួនបី និងស្រះទឹកធំចំនួនមួយនៅទិសខាងកើតចម្ងាយ២០០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះមានប្រាង្គចំនួនបីធ្វើអំពីថ្មភក់ ថ្មបាយក្រៀម និងឥដ្ឋសង់នៅលើខឿនតែមួយរត់តាមអ័ក្សពីជើងទៅត្បូង និងមានហោត្រៃ ឬបណ្ណាល័យចំនួនមួយធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម ដែលមានទ្វារចូលធ្វើអំពីថ្មភក់ និងមានកំពែងរួមនិងទ្វារចូលទាំងបួនធ្វើអំពីថ្មភក់លាយថ្មបាយក្រៀម មានលក្ខណៈថែវខណ្ឌជាបន្ទប់ព័ន្ធជុំវិញប្រាង្គកណ្តាលទាំងបី ដោយមានខ្លោងទ្វារបែរមុខទៅរកទិសធំៗទាំងបួន ក្នុងនោះខ្លោងទ្វារពិតបែរទៅទិសខាងកើត ដែលជាទិសតំណាងឱ្យភាពរុងរឿង ខ្ពង់ខ្ពស់ និងភាពថ្កុំថ្ងន។ ប្រាសាទល្បើក ជាទីសាសនស្ថានមួយដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិក្នុងចំណោមទីសាសនស្ថានជាច្រើន ដែលកសាងឡើងនៅក្នុងសម័យអង្គរ ស្ថិតនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៌ល្បីល្បាញគឺព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ចន្លោះឆ្នាំ១០០២-១០៥០ ហើយក៍ស្ថិតនៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ចន្លោះឆ្នាំ១០៥០-១០៦៦ នាពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១១ និងជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរដ៍ល្អវិចិត្រ ដែលស្ថិតក្នុងរចនាបថឃ្លាំង និងរចនាបថបាភួន ហើយជាប្រាសាទដែលបានស្ថាបនាឡើងសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។",
"question": "តើប្រាសាទល្បើកមានទីតាំងស្ថិតនៅទីណា?",
"answer": "ក្នុងភូមិទុំ សង្កាត់កូនគ្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "របបគតិយុត្ដ នៃកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុប្រែប្រួលទៅតាមត្រូវការរបស់សង្គមខ្មែរដូចជា ដីកសិកម្ម ព្រៃឈើ ផ្លូវទឹក ត្រពាំង បឹងបួ ឬ ធារទឹក ត្រើយសមុទ្រ ឬ ច្រាំងទន្លេ អចលនវត្ថុក្នុងទីក្រុង និង ដីសម្រាប់សាងសង់តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម ។ ច្បាប់ពិសេសត្រូវបំពេញបទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយ នៃអត្ថបទច្បាប់នេះ ឬ តាំងបដិប្បញ្ញត្តិដើម្បីរក្សានូវការចាំបាច់ខាងសង្គមសេដ្ឋកិច្ច ការរៀបចំដែនដី និង នគរូបនីយកម្ម ។ បទបញ្ជាទាំងឡាយនឹងបញ្ជាក់លំអិតនូវរបបផ្សេងៗ នៃកម្មសិទ្ធិ ដោយគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិ នៃច្បាប់ ។",
"question": "តើរបបគតិយុត្ដនៃកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុមានចម្លើយអ្វី?",
"answer": "របបគតិយុត្ដនៃកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុគឺត្រូវបំពេញបទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយ នៃអត្ថបទច្បាប់ ដើម្បីរក្សានូវការចាំបាច់ខាងសង្គមសេដ្ឋកិច្ច ការរៀបចំដែនដី និង នគរូបនីយកម្ម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទទន្លេស្ងួតស្ថិតនៅក្នុងភូមិអង្គរក្រៅចំងាយពីទ្វារដីឆ្នាំងប្រហែល៥០០ម៉ែត្រ នៅខាងជើង។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មភក់មានប៉មមួយបែរមុខទៅទិសខាងកើត។ យោងតាមការពិនិត្យទៅលើស្ថាបត្យកម្ម និង ចម្លាក់ដែលតុបតែងលំអរប្រាសាទនេះគឺស្ថិតនៅក្នុងរចនាបទបាយ័ន រាជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ចុងសតវត្សទី១២ និងដើមសតវត្សទី១៣។ ឈ្មោះរបស់ប្រាសាទទន្លេស្ងួត៖ ទន្លេស្ងួតដែលគ្មានទឹក ពោលគឺកាលពីមុនកន្លែងនេះមានទឹក តែក្រោយមកគ្មានទឹក គេក៏ហៅថាទន្លេស្ងួត (មានន័យស្មើនឹងពាក្យគោក) ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទទន្លេស្ងួត ដែលត្រូវបានស្ថាបនានៅខាងជើងជើងនៅក្នុងភូមិអង្គរ ហើយមានប៉មមួយបែរមុខទៅទិសខាងកើត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វៀតណាមខាងជើងមិនព្រមទទួលស្គាល់វៀតណាមខាងត្បូង ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានជួយគាំទ្រខាងផ្នែកយោធាដល់វៀតណាមខាងត្បូងជាបន្ដបន្ទាប់ រួមទាំងការបញ្ជូនទាហានមកប្រចាំការនៅវៀតណាមខាងត្បូងកាន់តែច្រើនឡើងៗ។ វៀតណាមខាងចជើងប្រកាសសង្គា្រមដើម្បីបណ្ដេញ និងរំដោះវៀតណាមខាងត្បូងឱ្យរួមផុតពីការគ្រប់គ្រងរបស់អាមេរិក និងរួមគ្នាជាប្រទេសតែមួយ ព្រមទាំងផ្ដល់ការជួយគាំទ្រក្រុមវៀតណាចខាងត្បូងដែលប្រឆាំងអាមេរិក(វៀតកុង) ក្នុងការធ្វើសង្គ្រាម។",
"question": "តើវៀតណាមខាងជើងមានគាំទ្រមួយណាដែលព្រមទទួលស្គាល់វៀតណាមខាងត្បូង?",
"answer": "សហរដ្ឋអាមេរិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះពុទ្ធសាសនាបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការផ្តល់ការអប់រំ និងការសិក្សាដល់ជនជាតិខ្មែរយើងតាំងពីអតីតកាលរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ គ្រប់ទីវត្តអារាមមានភិក្ខុសង្ឃអង្គសាមណេរ រួមទាំងកូនសិស្សវត្តជាច្រើន បាននាំគ្នាខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រអំពីព្រះពុទ្ធសាសនាដែលជាមាគ៌ានាំទៅរកសេចក្តីសុខសុភមង្គល ក្នុងការដំណើរជីវិតបច្ចុប្បន្ន មិនថែមទាំងបុណ្ណោះ ពួកគេទាំងអស់នោះ ក៏គឺអ្នកទ្រទ្រង់អក្សសាស្ត្រនិងវប្បធម៌ប្រពៃណីទំនៀមទំលាប់ខ្ែមរយើងឲ្យបានគងវង់ថែមទៀតផង។",
"question": "យ៉ាងណាមានភិក្ខុសង្ឃអង្គសាមណេររួមទាំងកូនសិស្សវត្តជាច្រើននៅគ្រប់ទីវត្តអារាមមាន?",
"answer": "មានភិក្ខុសង្ឃអង្គសាមណេរ រួមទាំងកូនសិស្សវត្តជាច្រើន នៅគ្រប់ទីវត្តអារាមមាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភពគឺជាអង្គធាតុទាំងឡាយណា ដែលគោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យ មានម៉ាសគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីឱ្យខ្លួនវាមានរាងជាស្វ៊ែរ ហើយអាចសម្អាតវត្ថុតូចៗដែលស្ថិតនៅជិតគន្លងគោចររបស់ខ្លួន។ ដោយផ្អែកតាមនិយមន័យនេះ ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ មានភពចំនួនប្រាំបី ដែលត្រូវបានគេស្គាល់គឺ៖ ភពពុធ ភពសុក្រ ភពផែនដី ភពអង្គារ ភពព្រហស្បតិ៍ ភពសៅរ៍ ភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពណិបទូន។ ភ្លុយតុង ត្រូវបានបាត់បង់ឋានៈជាភព ដោយសារតែវាមិនបានសម្អាតវត្ថុធាតុផ្សេងក្នុងខ្សែក្រវាត់ខាយព័រ ដែលស្ថិតនៅជិតគន្លងរបស់ខ្លួនឡើយ។",
"question": "ប៉ុន្មាន ភពមាននៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ?",
"answer": "ប្រាំបី",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាស្រ័យហេតុនេះ រាជអាណាចក្រក្រហស្ដិនបូរ ទើបត្រូវញែកជាពីរភាគ ទុយោជន៍ រើសយកខេត្រផ្សេង ៗ ក្នុងទិសបូព៌ ដែលសម្បូណ៌ទៅដោយផលាផលជាសិទ្ធិរបស់ខ្លួន យុធិស្ឋិរបានភាគខាងលើ ដែលជាទីអរញ្ញប្រទេស តោងកាប់គាស់រានសាងជារាជធានីទីក្រុងឡើង ។",
"question": "តើរាជអាណានិគមក្រហស្ដិនបូរទាក់ទងនឹងអ្វីមុនជាធម្មជាតិណាដែលមានប្រទេសទាំងពីរទៅជាប្រទេសមួយ?",
"answer": "ទុយោជន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខាហ្កាវ៉ារួមមានជ្រុងឦសានរបស់កោះស៊ិកុគឹ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តអិហ៊ិម៉ិនៅភាគខាងលិច និងខេត្តតុគុស៊ិម៉ានៅភាគខាងត្បូង ជាមួយនឹងឆ្នេរសមុទ្រនៅលើសមុទ្រសេតុក្នុងដីដែលប្រឈមមុខនឹងខេត្តខេត្តអូកាយ៉ាម៉ានិងតំបន់កាន់សៃ ភ្នំសានុគិរត់តាមព្រំដែនភាគខាងត្បូង",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីខាហ្កាវ៉ារួមមានជ្រុងឦសានរបស់កោះស៊ិកុគឹ និងទីតាំងជាប់ខេត្តនិងឆ្នេរសមុទ្រមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សមុទ្រស្ទើរបិទគឺជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រ ដែលត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ឋដោយផ្នែក ដោយកោះ កំរងកោះ ឬ ឧបទ្វីប។ សមុទ្រស្ទើរបិទខុសពីសមុទ្រមេឌីទែររ៉ានេត្រង់ថា សមុទ្រស្ទើរបិទមានខ្សែទឹកមហាសមុទ្រដែលកកើតដោយខ្យល់សមុទ្រ។ សមុទ្រស្ទើរបិទភាគច្រើនហ៊ុមព័ទ្ឋដោយធ្នូកោះដែលបង្កើតដោយការរំកិលរបស់ផ្លាកមហាសមុទ្រមួយចូលទៅក្រោមផ្លាកមហាសមុទ្រមួយទៀត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសមុទ្រស្ទើរបិទ ដែលជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រ និងមានការហ៊ុមព័ទ្ធមួយដោយផ្នែក ដោយកោះ កំរងកោះ ឬ ឧបទ្វីប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កោះមួយចំនួនដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅក្បែរដូចជា កោះម៉ាន់ គែនស៊ី និងជែស៊ី គឺមិនស្ថិតនៅក្រោមសហរាជាណាចក្រផ្ទាល់នោះទេដោយកោះទាំងបីត្រូវជារដ្ឋអនិស្សរភាពដែលធានាការការពារនិងទទួលខុសត្រូវដោយរាជរដ្ឋាភិបាលនៃសហរាជាណាចក្រ។ ប្រទេសនេះសព្វថ្ងៃមានទឹកដីក្រៅស្រុកចំនួន ១៦ ដោយគេបានចាត់ទុកទឹកដីទាំងនោះជាសំណល់ទឹកដីចុងក្រោយរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសដែលពីមុនធ្លាប់គ្រប់គ្រងនិងកាន់កាប់ទឹកដីជិតមួយភាគបួននៃផ្ទៃដីសរុបរបស់ពិភពលោក និងមួយភាគបីនៃចំនួនប្រជាជននៅលើពិភពលោក ហើយក៏ជាចក្រភពដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ។ ឥទ្ធិពលរបស់អង់គ្លេសអាចត្រូវបានគេសង្កេតឃើញមានដក់ជាប់នៅក្នុងភាសា វប្បធម៌ ប្រព័ន្ធច្បាប់ និងនយោបាយនៃអតីតទឹកដីអាណានិគមជាច្រើន។",
"question": "តើប្រទេសណាខែមិនស្ថិតនៅក្រោមសហរាជាណាចក្រផ្ទាល់នោះទេ?",
"answer": "កោះម៉ាន់ គែនស៊ី និងជែស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "វរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិសបណ្ឌិត និតិភូមិ នវរ័ត្ន មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបោះសំលេងនៅប្រទេសថៃក្នុងការធ្វើដំណើរ ដោយគាត់ចាប់ផ្តើមត្រាច់ចរតាំងពីខែឧសភា គ.ស. 1978 នៅពេលដែលមានអាយុ 17 ឆ្នាំ ទៅមូលរដ្្ឋអូស្រ្តាលី ហើយប្រើជីវិតនៅទីនោះពេញ 1 ឆ្នាំ ក្នុងឋានះជាកូនសិស្សផ្លាស់ផ្តូររោតារី ហើយបន្ទាប់មកក៏ចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសផ្រេងៗ",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនឆ្នាំវរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិសបណ្ឌិត និតិភូមិ នវរ័ត្ន ប្រើជីវិតនៅទីនោះមុនគាត់ធ្វើដំណើរ?",
"answer": "គាត់ប្រើជីវិតនៅទីនោះពេលមួយឆ្នាំ ក្នុងឋានះជាកូនសិស្សផ្លាស់ផ្តូររោតារី",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសអេហ្សីបគឺជាប្រទេសមួយដែលល្បីល្បាញមានអរ្យធម៌បុរាណប្រទេសអេហ្សីបបុរាណ និងមានបូនីយស្ថាននីល់ពីភពលោកដ៏ល្បីល្បាញរាប់បញ្ចូលទាំងហ្គីហ្សាពីរ៉ាមីតដ៏អស្ច្យចារ និងហ្គីហ្សាស្ពីនដ៏ធំ។ ខាងត្បូងទីក្រុងលុចសឺរមានវត្ថុបុរាណដែលសល់ពីសម័យបុរាណច្រើន ដូចជាប្រាសាទការណាក់ និងជ្រលងភ្នំរបស់សេ្តច។ ប្រទេសអេហ្សីបគឺជាប្រទេសដែលមើលទៅ ធំទូលាយនៃនយោបាយដ៏សំខាន់និងវប្បធម៌ជាតិនៃអាស៊ីខាងលិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រទេសអេហ្សីបមានធម៌បុរាណនិងវត្ថុបុរាណមួយ?",
"answer": "ប្រទេសអេហ្សីបមានធម៌បុរាណជាមួយនឹងវត្ថុបុរាណដែលសល់ពីសម័យបុរាណច្រើន ជាធម្មតាដូចជាប្រាសាទការណាក់ និងជ្រលងភ្នំរបស់សេ្តច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បដិមាកម្មថៃ កាលពីដើមជាងថៃធ្វើរូបបដិមាចំពោះតែវត្ថុសក្ដិសិទ្ធិ ដូចជា ព្រះពុទ្ធរូប ទេវរូប ដោយមានត្រកូលជាងផ្សេងៗ រាប់ចាប់តាំងពីសម័យសុខោទ័យហៅថា ត្រកូលជាងឈៀងសែន ត្រកូលជាងសុខោទ័យ អយុធ្យា និងរតនកោសិន្រ្ទ ដោយប្រើមាសសំរិទ្ធជាវត្ថុសំខាន់ក្នុងការធ្វើរូបបដិមា មុខដំបូងគេឆ្លាក់ដោយក្រមួនឃ្មុំ តុបតែងឱ្យល្អ រួចយកទៅចាក់ពុម្ពលោហៈ បើធៀបនឹងបដិមាធ្វើពីថ្មនៅយុគសម័យមុន បដិមាកម្មសំរិទ្ធមានលក្ខណៈស្រស់ស្អាតជាង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបដិមាកម្មថៃ ដែលធ្វើរូបបដិមាចំពោះតែវត្ថុសក្ដិសិទ្ធិ និងមានត្រកូលជាងឈៀងសែន ត្រកូលជាងសុខោទ័យ អយុធ្យា និងរតនកោសិន្រ្ទ ដែលមានលក្ខណៈស្រស់ស្អាតជាងមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "Google Earth (ហ្គូហ្គលអឺតស៏=ហ្គូហ្គលផែនដី) គឺជាកម្មវិធីសំរាប់មើលផែនដីដែលកាលពីមុនគេហៅថា Earth Viewer។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Keyhole,Inc តាមសំនើររបស់ក្រុមហ៊ុន Google ។ កម្មវិធីនេះបង្ហញរូបផែនដី ដោយទទួលរូបភាពពីផ្កាយរណប ថតពីលើអាកាស និងពីប្រព័ន្ធGIS 3D។ Google Earth ជួយដល់អ្នកប្រើប្រាស់រកមើល រូបភាព ផែនទី និងពត៍មានទាកទងនឹងលក្ខណៈភូមិសាស្រ្ត ដោយអាចមើលឃើញគេហដ្ឋាន រថយន្ត ផ្លូវ សំណង់អាគារធំៗ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ សួនច្បារ សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន ជាដើម ដោយប្រើប្រអប់សំរាប់សរសេរពាក្យស្វែងរក(Search Box) នូវអ្វីដែលលោកអ្នក ចង់ស្វែងរក។ កម្មវិធីនេះបង្កើតឡើងនៅ ឆ្នាំ២០០៤ ដោយក្រុមហ៊ុន Google ដោយដាក់ឈ្មោះថា Earth Viewer។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ២០០៥ ក៏ប្រែឈ្មោះមកជា Google Earth វិញ។",
"question": "តើ Google Earth ត្រូវបានគេហៅថា អ្វីនៅដំបូង?",
"answer": "Earth Viewer",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសជប៉ុន មានរាងជាធ្នូ កើតឡើងពី កោះចំនួន ៦៨៥២ និងមានផ្ទៃក្រលាប្រមាណ ៣៧៨០០០គ.ម២។ ៧០% នៃផ្ទៃដីសរុបគឹជាភ្នំ និងផ្ទៃដីព្រៃ ៦៧%។ តំបន់ឈឺប៊ឹ (តំបន់កណ្តាល) ស្ថិតនៅភាគកណ្តាលនៃ កោះហុងស្សឺ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ដំបូលនៃប្រទេសជប៉ុន ព្រោះជាតំបន់ភ្នំខ្ពស់ៗ ដែលមានកំពស់ខ្ពស់ជាង ៣០០០ម។ ភ្នំខ្ពស់ជាងគេនៅ ប្រទេសជប៉ុន គឺ ភ្នំហ្វឹជី (៣៧៧៦ម) ស្ថិតនៅលើព្រំប្រទល់ ខេត្តយ៉ាម៉ាណាស្ស៊ី និង ខេត្តស្ស៊ីស្សឹអុកា។ ភ្នំខ្ពស់លំដាប់ទី ២ ឈ្មោះ ភ្នំឃីតាដាកិ (៣១៩២ម) ក្នុងខេត្តយ៉ាម៉ាណាស្ស៊ី។ ភ្នំខ្ពស់លំដាប់ទី ៣ ឈ្មោះ ភ្នំហុតាកាដាកិ (៣១៩០ម) នៅព្រំប្រទល់ ខេត្តណាហ្គាណុ និង ខេត្តហ្គីហ្វឹ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រទេសជប៉ុន មានរាងជាធ្នូ និងស្ថានភាពភ្នំពេញ ដែលមានកំពស់ខ្ពស់ជាង ៣០០០ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គេយកព័ត៌មានអន្តរជាតិរបស់អង្គការអន្តរជាតិដូចជា រ៉ូតធើរ៍ ញូយ៉កថាម វ៉ានស៊ីនតុនប៉ុស៍ ។ល។ សំរាប់ព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គេមានអ្នកកាសែតខ្មែរ និងបរទេស ដែលយកព័ត៌មានជាតិ។ នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខេមបូឌា ដេលី ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយជាពីរភាសាគឺ ខ្មែរ និង អង់គ្លេស។ សារព័ត៌មាននេះធ្វើការចេញផ្សាយប្រចាំថ្ងៃប្រមាណ ៥០០០ច្បាប់ និងមានអត្ថបទប្រចាំសប្ដាហ៍សម្រាប់អ្នកអាននៅបរទេស ដែលអត្ថបទប្រចាំសប្ដាហ៍នេះមានអត្ថបទព័ត៌មានសរុបអំពីប្រទេសកម្ពុជាពីកាសែតប្រចាំថ្ងៃចេញមុនមួយសប្ដាហ៍។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយព័ត៌មានអន្តរជាតិដែលគេយកមកប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "គេយកព័ត៌មានអន្តរជាតិរបស់អង្គការអន្តរជាតិដូចជា រ៉ូតធើរ៍, ញូយ៉កថាម, វ៉ានស៊ីនតុនប៉ុស៍ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី (ភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ Österreichisch-Ungarische Monarchie) ឬត្រូវបានគេស្គាល់ថា រាជាធិបតេយ្យក្បាលពីរ ឬហៅសាមញ្ញាថា អូទ្រីស-ហុងគ្រី គឺជារដ្ឋមហាអំណាចមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបកណ្ដាលនៅរវាងឆ្នាំ១៨៦៧ ដល់ឆ្នាំ១៩១៨។ ចក្រភពនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងអូទ្រីស-ហុងគ្រីឆ្នាំ១៨៦៧ ក្រោយចប់សង្គ្រាមអូទ្រីស-ព្រុស និងត្រូវបានរំលាយទៅវិញក្រោយពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ បានបញ្ចប់។",
"question": "តើចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រីត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាហ្វេមុនធន់មួយអ្វី?",
"answer": "រាជាធិបតេយ្យក្បាលពីរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អែងស្តែងបានផ្ដល់ដំបូន្មានដល់ អើរវីន ស៊្រើឌីងហ្គើរ (Erwin Schrödinger) អោយអនុវត្តគំនិតរបស់ ម៉ាក ផ្លង់ ក្នុងការចាត់ទុកកំរិតថាមពលរបស់ឧស្ម័នជាតែរួមទាំងមូល ជាជាងរបស់ម៉ូលេគុលមួយៗ។ ស៊្រើឌីងហ្គើរបានអនុវត្តគំនិតនេះដោយប្រើប្រាស់ របាយបុល្តស្មាន់ ដើម្បីទាញរកលក្ខណៈទែរម៉ូឌីណាមិចរបស់ឧស្ម័នពាក់កណ្ដាលបរិសុទ្ធ។ ស៊្រើឌីងហ្គើរបានសុំអោយអែងស្តែងដាក់បន្ថែមឈ្មោះគាត់ជាអ្នកនិពន្ធរួម ប៉ុន្តែអែងស្តែងបានបដិសេដ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអ្នកនិពន្ធរួមនឹងស៊្រើឌីងហ្គើរនៅក្នុងគំនិតម៉ាក ផ្លង់?",
"answer": "ស៊្រើឌីងហ្គើរបានសុំអោយអែងស្តែងដាក់បន្ថែមឈ្មោះគាត់ជាអ្នកនិពន្ធរួម ប៉ុន្តែអែងស្តែងបានបដិសេដ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អដ្ឋង្គិកមគ្គនេះឯងដែលហៅថា សេចក្ដីប្រតិបត្តិជាកណ្តាល ដែលតថាគតបានត្រាស់ដឹងហើយ ជាសេចក្ដីប្រតិបត្តិធ្វើឲ្យកើតបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើឲ្យកើតសេចក្ដីដឹងច្បាស់ប្រាកដ រមែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសេចក្ដីស្ងប់រម្ងាប់ ដើម្បីសេចក្ដី ដឹងចំពោះ ដើម្បីសេចក្ដីដឹងដោយប្រពៃ ដើម្បីសេចក្ដីរម្លត់ទុក្ខ ។",
"question": "តើម្នាលភិក្ខុនេះឯងមានសេចក្ដីប្រតិបត្តិមួយណាដើម្បីសេចក្ដីប្រាកដការដឹងជាធម្មតាជាងមុន?",
"answer": "ជាសេចក្ដីប្រតិបត្តិធ្វើឲ្យកើតបញ្ញាចក្ខុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាងមិនឆ្លើយតបទៅ គ្រាន់តែសំឡឹងសំឡក់ចុងភ្នែកកន្ទុយភ្នែកប៉ុណ្ណោះ ដោយសារសេចក្ដីមួម៉ៅក្ដៅក្រហាយ ប៉ុន្តែនាងធ្លាប់សំដែងកិរិយាដូច្នេះជានិច្ច ។ ចៅចិត្រថ្នឹកនឹងនិស្ស័យបែបនេះមកច្រើនគ្រាហើយ ទើបមិនមានចិត្តព្រួយបារម្ភអ្វី ថែមទាំងយល់ថា ស្រ្តីបើមិនសំដែងកិរិយាងក្ងិកក្ងក់ខ្លះទេ ក៏មិនល្អមើលដែរ គ្រាន់តែកុំឲ្យជ្រុលហួសពេកប៉ុណ្ណោះ ។",
"question": "តើនាងមានលក្ខណៈសំឡឹងសំឡក់ជាច្រើននៅក្នុងការងារមុន?",
"answer": "គ្រាន់តែសំឡឹងសំឡក់ចុងភ្នែកកន្ទុយភ្នែកប៉ុណ្ណោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឪពុកទាល់ប្រាជ្ញមិនដឹងធ្វើមេ្តចក៏ដកដង្អើមធំសួរកូនថា ឥឡូវពស់ថ្លាន់ទេវតានោះទៅណាបាត់ហើយ។ កូនប្រាប់ថា ពេលថៃ្ងមិនមកទេ យប់ទើបមក។ នាងប្រាប់ឪពុកម្តាយថា ទេវតាជាប្តីហាមមិនឲ្យប្រាប់គេថា ទេវតាទេ ឲ្យថាតែពស់ថ្លាន់បានហើយ។ លុះពេលរាត្រីស្ងាត់ រុក្ខទេវតាក៏មកដល់ ប្រពន្ធនិមិ្មតរូបជាទេវតា ឲ្យនាងមើលតាមសេចក្តីសន្យា។ នាងក៏អុជភ្លើងភ្លឺឡើងស្ទុះទៅអោបប្តី ដោយសេចក្តីមេត្រីសេ្នហា។ លឺមាត់និយាយគ្នាឪពុកម្តាយចូលទៅលបមើលឃើញទេវតាល្អណាស់ ក៏ស្រលាញ់ពេញចិត្តនិងរុក្ខទេវតានោះ ក្រៃលែង រុក្ខទេវតាដឹងថាឪពុកម្តាយលបមើលផ្លាស់រូបទៅជាពស់ថ្លាន់វិញភ្លាម ឃើញធំទ្រេលពេញ បន្ទប់ផ្ទះ។",
"question": "យ៉ាងណានាងស្រលាញ់ពេញចិត្តនិងរុក្ខទេវតាដោយឪពុកម្តាយ?",
"answer": "នាងស្រលាញ់ពេញចិត្តនិងរុក្ខទេវតាដោយលុះពេលរាត្រីស្ងាត់ រុក្ខទេវតាក៏មកដល់ ប្រពន្ធនិមិ្មតរូបជាទេវតា ឲ្យនាងមើលតាមសេចក្តីសន្យា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អូបាមាបានត្រូវគេរំលោភបំពានទៅលើសាសនានិងពណ៌សម្បូរកាលពីគេនៅក្មេង ប៉ុន្តែគេនៅតែរឹងប៉ឹងក្នុងការសម្រេចបំណងរបស់គេ ដើម្បីក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលជួយដល់អ្នកដទៃដែលគ្មានសំណាងជាងអូបាមា។ ក្នុងការលេចឡើងនៃអតិផរណា ចំនួនទឹកប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាលបានខ្ចីជារៀងរាល់ខែក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អូបាមា។ អូបាមាបានតម្លើងថ្លៃពន្ធអាករទៅលើអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បិត្តច្រើននៃប្រជាជនអាមេរិច ដែលអាចល្មមទៅនឹងការចំនាយរបស់គេ។",
"question": "តើអូបាមានឹងសំណាងអ្វីជាមនុស្សម្នាក់ដែលជួយដល់អ្នកដែលគ្មានសំណាងជាងអូបាមា?",
"answer": "មនុស្សម្នាក់ដែលគ្មានសំណាងជាងអូបាមា",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានរឿងដ៏ចម្រូងចម្រាស បានកើតឡើងក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថានស្ដីអំពីថាតើអ្នកនយោបាយដ៏មានប្រជាប្រិយភាពនេះបានស្លាប់ដោយត្រូវគ្រាប់កាំភ្លើង ឬក៏ ដោយសារមុខរបួសដែលបណ្ដាលមកពីគ្រាប់បែក ដែលបានផ្ទុះឡើងបន្ទាប់ពីការបាញ់កាំភ្លើងមកលើលោកស្រីពីចម្ងាយយ៉ាងជិតបំផុត។",
"question": "តើអ្នកនយោបាយមានប្រជាប្រិយភាពដ៏មានបានស្លាប់ជាងគ់មុខរបួសឬគ្រាប់កាំភ្លើង?",
"answer": "គ្រាប់កាំភ្លើង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនណា អ្នកដឹកនាំ រឺអ្នកទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យរបស់អង្គការ ដែលមានចែង ក្នុងមាត្រា២៣ ដែលបានប្រាប់ម្ចាស់ប្រាក់ រឺម្ចាស់ប្រតិបត្តិការដែលមានចែងក្នុងមាត្រា២៣ អំពី សេចក្តីរាយការណ៍ដែលខ្លួនថា ខ្លួនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវធ្វើ រឺអំពីផលវិបាកដែលម្ចាស់ប្រាក់ រឺម្ចាស់ ប្រតិបត្តិការនោះត្រូវរងទទួល រឺក៏ថាដោយចេតនា ខ្លួនមិនធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ ដូចមានចែង ក្នុងមាត្រានេះឡើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរួមគ្នារបស់អ្នកដឹកនាំ និងអ្នកទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យ ដែលមានចែងក្នុងមាត្រាផ្ទៃទី២៣ នៅក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ និងផលវិបាកម្ចាស់ប្រាក់ រឺម្ចាស់ប្រតិបត្តិការ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឧស្សាហកម្មឆ្អឹងប្រកបដោយភាពសំបូរ ដែលយើងបានឃើញ ដងកាំបិត គ្រឿងអលង្ការ អង្កាំ ត្រសាល់ត្រចៀក ចិញ្ចៀន ផ្លែសន្ទូច ហើយក្នុងចំណោមកុលាលភាជន៍ខ្មែរនាសម័យនោះ យើងបានជួបវត្ថុសិល្បៈមួយចំនួនតូចដូចជា ក្របី ជ្រូក គោ ជាដើម។ ឥឡូវនេះច្បាស់ហើយថា ដូនតាខ្មែរនាសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រចេះផលិតរូបសត្វរួចទៅហើយ សំរាប់មូលហេតុសាសនា។ ប៉ុន្តែនៅមានវត្ថុផ្សេងៗទៀតដូចជា លិង្គ និងយោនី ជាដើមដែលគួរឲ្យកត់សំគាល់ផងដែរ។ លក្ខណៈពិសេសនៃឧស្សាហកម្មយុគថ្មរំលីង គឺការផលិតពូថៅធ្វើអំពីថ្ម មានរាងប្លែកៗពីគ្នា ហើយដែលត្រូវបានគេរកឃើញនៅស្ថានីយ៍នានា ជាពិសេសនៅតំបន់បឹងទន្លេសាប ចំពោះអាវុធយើងរកបានដូចជាពូថៅសំប៉ែតមានមុខជាបួនជ្រុងទ្រវែង មានពន្លួញសម្រាប់ដាក់ដងជាឈើ៘ ចំពោះឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ យើងឃើញមានពុម្ពថ្មសំរាប់ចាក់តឹង ឬចង្កៀង និងកាវត្រចៀកជាដើម។ ក្រៅពីនេះគេក៏បានរកឃើញនូវសំណល់ធ្យូង ដែលជាភស្តុតាងនៃការធ្វើម្ហូបអាហារ ដើម្បីជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ វឌ្ឍនភាពនៃឧស្សាហកម្មភាជន៍ គឺជាសញ្ញានៃកំណើនអត្រារបស់ប្រជាជនខ្មែរ រស់នៅក្នុងភូមិភាគនេះយ៉ាងប្រាកដបន្ទាប់ពីស្តែងឲ្យឃើញ នូវភាពសំខាន់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការរស់នៅ។",
"question": "តើវត្ថុសិល្បៈមួយចំនួនដែលបានជួបមកពីសម័យនោះមានទាន់បំផុតជាងគេមួយ?",
"answer": "ក្របី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការសង្គ្រោះប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចដំបូង ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩២០។កាលនោះប្រាសាទនេះមានការបាក់បែកមួយផ្នែកធំ និងគ្របដណ្តប់ដោយរុក្ខជាតិ និងល្បាប់ចាក់បង្គរក្នុងរយៈពេលជិតមួយពាន់ឆ្នាំ។ រចនាសម្ព័ន្ធ ដែលសល់រំលេចឱ្យឃើញនូវការតុបតែង និងចម្លាក់លិបនៃរចនាបថបាពួន ដែលធ្វើឱ្យយើងសន្និដ្ឋានបានថា ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី១១ ទោះបីជាគ្មានអត្តបទធ្វើជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានក៏ដោយ។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៣៦ ខណៈប្រាសាទនេះត្រូវបានលួចគាស់កកាយជាច្រើន អ្នកភូមិម្នាក់បានមករកអ្នកអភិរក្សអង្គរក្នុងតំណែងគឺលោក ហេរី ម៉ាឆែល បាននិយាយថាព្រះពុទ្ធបានពន្យល់សប្តិគាត់ ឱ្យយកព្រះអង្គចេញពីដី។ គាត់ក៏បានទៅដល់កូនកោះកណ្តាលប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច ហើយបន្ទាប់ពីជីកក្នុងអណ្តូងនៅកណ្តាលគាត់បានរកឃើញព្រះសិវៈ និងព្រះកាយមួយផ្នែកធំនែព្រះវិស្ណុផ្ទុំធំ។ ព្រះបដិមាធំនេះ ដែលមានប្រវែងជាង ៤ម៉ែត្រ នៅតែជាភស្ភុតាងតែមួយគត់នៃសិល្បៈធ្វើអំពីលោហៈធំនៅអង្គរដ៏សព្វថ្ងៃ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសង្គ្រោះប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចដំបូង ដែលមានប្រវែងជាងមួយម៉ែត្រ និងជាមួយគ្រឿងស៊ីល្បាក់ជាច្រើន និងបានគេគេនៅក្នុងរយៈពេលជិតមួយពាន់ឆ្នាំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បទ មោទនភាពជាខ្មែរ ជាបទស្ថិតក្នុងលេខរៀងទី១ នៃ អាល់ប៊ុម មោទនភាពជាខ្មែរ របស់ផលិតកម្មរ៉ក់ ចេញថ្ងៃទី ៧ កក្កដា ២០០៧ ដែលជាបទពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះអត្ថន័យនិយាយពីមោទនភាពរបស់គេ ដែលបានកើតលើទឹកដីអតីតមហានរគរខ្មែរ ដែលពោរពេញទៅដោយសម្បត្តិវប្បធម៌យ៉ាងសប្បូរបែប។ បទនេះនិពន្ធទំនុកច្រៀងដោយលោក មាស បូព៌ា និងនិពន្ធបទភ្លេងដោយលោក សួន ពិសិដ្ឋ និងច្រៀងរួមគ្នាដោយតារាចម្រៀងរបស់ផលិតកម្មរ៉ក់ មាន លោក ខាន់ ជែមស៍, លោក ទិត្យ វិច្ឆិកា, លោក សុភា វណ្ណដា, លោក មាស សុបញ្ញា, លោក ម៉េង ប៊ុនលី, លោក ឈុំ រតនា, កញ្ញា សន សុលីនកា និង កញ្ញា ឱក សុគន្ធកញ្ញា។",
"question": "យ៉ាងណាជាអត្ថន័យនិយាយលើបទ មោទនភាពជាខ្មែរ នៅក្នុងអាល់ប៊ុមមោទនភាពជាខ្មែរ?",
"answer": "បទនេះនិពន្ធទំនុកច្រៀងដោយលោកមាសបូព៌ា និងនិពន្ធបទភ្លេងដោយលោកសួនពិសិដ្ឋ និងច្រៀងរួមគ្នាដោយតារាចម្រៀងរបស់ផលិតកម្មរ៉ក់",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឆ្មាពីដំបូងឡើយអាចនឹងត្រូវបានគេទុកចិញ្ចឹមពីព្រោះពួកវាស៊ីកណ្ដុរ ហើយនេះនៅតែជាការងារចម្បងនៅក្នុងកសិដ្ឋានពាសពេញពិភពលោក។ ក្រោយមកទៀត ពួកវាត្រូវបានគេចិញ្ចឹមដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់ពីព្រោះពួកវាជាសត្វរួសរាយ គួរឱ្យស្រឡាញ់ ហើយជាមិត្តល្អ។",
"question": "តើជាមួយអ្វីដែលបានជំនួសការចិញ្ចឹមស៊ីកណ្ដុរទៅជាសត្វរួសរាយនៅក្នុងការងារចម្បងនៅក្នុងកសិដ្ឋានពាសពេញពិភពលោក?",
"answer": "សេចក្ដីស្រឡាញ់",
"type": "extract"
},
{
"context": "វប្បធម៌របស់ប្រទេសភូមាបានទទួលទាំងមកពីចិនឥណ្ឌា និងថៃរយៈពេលជាយូរមកហើយ ដូចមានបង្ហាញឱ្យឃើញក្នុងផ្នែកភាសា តន្រ្ដី និងអាហារ។ ចំពោះសិល្បៈរបស់ភូមាវិញបានទទួលឥទ្ធិពលមកពីអក្សរសិល្ប៍ និងពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទតាំងពីសម័យបុរាណ។ នៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះវប្បធម៌ភូមាបានទទួលឥទ្ធិពលមកពីលោកខាងលិចកាន់តែច្រើនឡើង ឃើញច្បាស់តាមតំបន់ជនបទក្នុងប្រទេស។ ខាងការស្លៀកពាក់ជនជាតិភូមាទាំងស្រីទាំងប្រុសនិយមស្លៀកសារុង ហៅថា ឡងយី ចំណែកការតែងកាយបែបបុរាណហៅថា លុនត្យាអាឈិក។",
"question": "តើវប្បធម៌របស់ប្រទេសភូមាបានទទួលឥទ្ធិពលពីអ្វីខ្លះ?",
"answer": "ចិន ឥណ្ឌា និងថៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មេដឹកនំាខ្មែរក្រហមម្នាក់ ក្នុងចំណោមពួកគេ គឺតា ម៉ុក ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយទាហានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីយកមកផ្តន្ទាទោសទៅតាម ច្បាប់ជាធរមាន។ នេះជាមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមចុងក្រោយ ក្រោយពី សង្រ្គាមត្រូវបានបញ្ចប់។",
"question": "តើមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមចុងក្រោយមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "តា ម៉ុក",
"type": "extract"
},
{
"context": "៧ មិនា ១៨៧៦ Alexander Graham Bell បានទទូលអាជ្ញាប័ណ្ឌលេខ 174,465 ស្ដីអំពី «ការរីកចំរើននៃប្រព័ន្ឋទូរសារ» ដែលក្នុងនោះរួមមាន វិធីនិងបរិក្ខារបញ្ជូនសំលេងតាមរយៈទូរសារ ដោយប្រើគោលការណ៍លំយោលអគ្គីសនី ស្រដៀងគ្នានិងលំយោលរបស់ខ្យល់ពេលមានសំលេង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជម្រើសធនាគារនៃ Alexander Graham Bell ដែលទទូលអាជ្ញាប័ណ្ឌលេខ 174,465 ស្ដីអំពីការរីកចំរើននៃប្រព័ន្ធផ្ទះម៉ូលធនាគារ និងវិធីបរិក្ខារបញ្ជូនសំលេងតាមរយៈទូរសារ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលមួយនោះ មានបុរសម្នាក់រកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតដោយយកស្លឹកត្នោតមកចាក់ស្មុកលក់។ ថ្ងៃមួយបុរសនោះឡើងទៅលើចុងត្នោតដើម្បីចាក់ស្មុក។ ក្នុងពេលដែលវាអង្គុយនៅទីនោះ វាចាក់ស្មុកបណ្ដើរហួចបណ្ដើរយ៉ាងរីករាយ វាគិតថា «អញត្រូវតែមានអ្នកបំរើម្នាក់សំរាប់ធ្វើការអោយអញ! ដូចនេះ កាលណាអញចាក់រួចអញនឹងលក់ស្មុកនេះបានលុយច្រើន។ បន្ទាប់មកទៀត អញចាក់ស្មុកអោយកាន់តែបានច្រើនឡើងៗ លុះត្រាតែបានលុយច្រើនសំរាប់លោះខ្ញុំម្នាក់មកបំរើអញ!។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានលុយច្រើនសំរាប់លោះខ្ញុំម្នាក់មកបំរើអញ?",
"answer": "កាលណាអញចាក់រួចអញនឹងលក់ស្មុកនេះបានលុយច្រើន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទើបព្រះនាងក្រាបបង្គំទូលថ្វាយអនុមោទនា ដោយព្រះគាថាថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេពថ្លៃប្រសើរអើយ អញខ្ញុំព្រះអង្គ សូមអនុមោទនាបុត្តទាន ដ៏ឧត្តមរបស់ព្រះអង្គ អម្ចាស់អើយ រីកូនអញខ្ញុំនេះ អញខ្ញុំខំថែរក្សា តាំងពីនៅក្នុងគភ៌ ១០ខែ លុះត្រាតែប្រសូត្រចេញមកហើយ ក៏អញខ្ញុំចិញ្ចឹមបីបាច់រក្សាផ្ងូតទឹក បញ្ចុកបបរបាយ អស់កិច្ចការផងទាំងឡាយ អញខ្ញុំ សូមថ្វាយអនុមោទនា នឹងបុត្តទានរបស់ព្រះអង្គ សូមឲ្យព្រះអង្គបានសម្រេចព្រះពោធិញ្ញាណ បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ មួយព្រះអង្គស្រង់សត្វផងទាំងឡាយ ព្ធដ៏អនាគតកាល កុំបីឃ្លាតឡើយ ហើយឯព្រះអង្គសោត ចូរមានព្រះរាជហរទ័យ ចម្រើននូវព្រះបីតិ ត្រេកអរនឹងព្រះបិយបុត្តទាន ឲ្យជាភិយ្យោភាពឡើងទៅហោង ។ បពិត្រព្រះអង្គជាអធិបតី នៃព្រជាជន ព្រះអង្គតែងធ្វើសេចក្តីចំរើនដល់អ្នកស្រីពិរាស្ត្រ គង់នៅក្នុងចំណោមមនុស្សប្រកបដោយសេចក្តីកំណាញ់ ស្វិតស្វាញ ក៏ព្រះអង្គអាចព្រះរាជទានបុត្រាបុត្រី ឲ្យទៅជាទាន បានសម្រេចដូចព្រះប្រាថ្នា ។",
"question": "ព្រះនាងមានការជើងទឹកមួយអ្វីមួយដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើសមានធនាគារណ៍មួយនៅក្នុងសំណួរនេះ?",
"answer": "ព្រះនាងក្រាបបង្គំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការចាប់បដិសន្ធិនៃចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី នៅឆ្នាំ១៨៦៧ បានដាក់ចេញនូវរចនាសម្ព័ន្ធនៃចក្រភពរាជានិយមក្បាលពីរ ដើម្បីជំនួសចក្រភពអូទ្រីស ដ៏មានអំណាច បានចាប់ផ្ដើមចុះដុនដាបជាខ្លាំង ទាំងនៅឧបទ្វីបអ៊ីតាលី (ដោយសារសង្គ្រាមអូទ្រីស-សារឌីនី ឆ្នាំ១៨៥៩) និង បណ្ដារដ្ឋនៃសម្ព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ (ទីនោះត្រូវបានជំនួសដោយរាជាណាចក្រព្រុស ជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើបណ្ដារដ្ឋនិយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់ ដោយសង្គ្រាមអូទ្រីស-ព្រុស ឆ្នាំ១៨៦៦) ។ កត្តាផ្សេងទៀត នៅក្នុងវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ រួមមានការមិនសប្បាយចិត្តរបស់ហុងគ្រីចំពោះរដ្ឋអំណាចក្រុងវ្យែននៅតែបន្តមាន ហើយនិង ការកើនឡើងនូវស្មារតីជាតិនិយមរបស់ប្រជាជាតិដទៃ នៅលើចក្រភពអូទ្រីស។ ការមិនសប្បាយចិត្តរបស់ហុងគ្រី បានរីកធំឡើងដោយអន្លើ បណ្ដាលមកអំពីការសង្កត់សង្កិនរបស់អូទ្រីស ពីសំណាក់បដិវត្តន៍រំដោះហុងគ្រី (១៨៤៨-១៨៤៩) ដែលមានការគាំទ្រពីរុស្ស៊ី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការមិនសប្បាយចិត្តជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអូទ្រីស បានរីកធំធាត់អស់ជាច្រើនឆ្នាំ ពីសំណាក់ហុងគ្រី និង មានបុព្វហេតុជាច្រើនទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនជំនួសចក្រភពអូទ្រីសនៅពេលដែលជំនួសរចនាសម្ព័ន្ធនៃចក្រភពរាជានិយមក្បាលពីរ?",
"answer": "ជំនួសដោយរាជាណាចក្រព្រុស ជាកន្លែងដែលត្រូវបានជំនួសដោយរាជាណាចក្រព្រុស ជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើបណ្ដារដ្ឋនិយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់",
"type": "explain"
},
{
"context": "អែកសារជាផ្លូវការដែលបង្ហាញថា អ្នកសុំចុះឈ្មោះកើតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយឪពុក រឺ ម្តាយបរទេសរបស់ជននោះក៏កើត និង រស់នៅស្របច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ និង អែកសារជាផ្លូវការ ដែលបង្ហាញថាអ្នកសុំចុះឈ្មោះគឺជាកូនរបស់ឪពុក និង ម្តាយ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអែកសារជាផ្លូវការ ដែលបង្ហាញអំពីការសុំចុះឈ្មោះ និងការរស់នៅស្របច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា របស់អ្នកសុំចុះឈ្មោះ និងឪពុកម្តាយបរទេសរបស់គាត់/គាត់",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជ័យវរ្ម័នទី២ (អង់គ្លេស: Jeyvaraman II) (សំស្ក្រឹត: Jayavarman II) (ប្រ.ស|គ.ស ៧៧០-៨៥០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨០២-៨៣៥) ព្រះអង្គជាស្ដេចខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែមួយព្រះអង្គដែលរើបំរាសពីការត្រួតត្រា របស់រាជវង្ស សៃលេន្ត្រៈ ដែលមកពីកោះជ្វា (អង់គ្លេស: Java) នៃប្រទេស ឥណ្ឌូណេស៊ី បច្ចុប្បន្ន ។ ហើយព្រះអង្គបានធ្វើលទ្ធិ ព្រះសិវៈនិយម ដែលតាំងខ្លួនជាស្ដេចចក្រ នៃភាសា សំស្ក្រឹត វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះកម្រតេងអញ ឝ្រិ ជយវម៌្មកេរស្វរៈ ប្រែជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទដែនដីខាងជើង ព្រះកម្រតែងអញ គឺ ជ័យវរ្ម័នទេវរាជ។ ដែលព្រះអង្គបានប្រកាសឯករាជពីពួកជ្វា និង តាំងខ្លួនជាស្ដេចចក្រ នៃ អាណាចក្រកម្ពុជៈទេស ឆ្នាំ៨០២ នៃ គ.ស ។",
"question": "តើព្រះអង្គដែលរើបំរាសពីការត្រួតត្រានៃរាជវង្សសៃលេន្ត្រៈជាមួយនឹងអ្វី?",
"answer": "ជ័យវរ្ម័នទី២ (អង់គ្លេស: Jeyvaraman II)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រាហ្មណ៍ទាំង៨នាក់នោះមានឈ្មោះតាមដែលប្រកដក្នុងអដ្ឋកថាជាតក អវិទូរេនិទាន នៃព្រាហ្មណកថាគឺ រាមា១ ធជៈ១ លក្ខណៈ១ សុជាតិមន្តី១ ភោជៈ១ សុយាមៈ១ សុទត្ត១ កោណ្ឌញ្ញៈ១។ ចំណែកក្នុងបឋមពោធិកថា និងអដ្ឋកថាសារត្ថបកាសិនី ក៏សម្តែងដែរ តែមានការខុសប្លែកគ្នាដោយឈ្មោះខ្លះៗ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីឈ្មោះព្រាហ្មណ៍ទាំង៨នាក់ដែលប្រកដក្នុងអដ្ឋកថាជាតក អវិទូរេនិទាន និងចំណែកក្នុងបឋមពោធិកថា និងអដ្ឋកថាសារត្ថបកាសិនី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គ្រានោះ សម្តេចសក្កទេវរាជ ឋិតនៅនាសូគ៌ត្រៃត្រឹង្សទេវលោក ស្តេចបើទិព្វចក្ខុ រមិលមើលចុះមក យល់ព្រះនាង សំរឹទ្ធី នូវព្រះពរទាំង ៩ប្រការ បរិបូណ៌ដូចព្រះនាងប្រាថ្នានោះកូវ ព្រះឥន្ទ្រ ក៏ទ្រង់រំពឹងដូច្នេះថា ឱ! ពរ១០ប្រការ ដែលអញ ប្រសិទ្ធីឲ្យព្រះនាងទេវីនោះមិញ នាពរទាំង៩ប្រការនោះ ព្រះនាងបានបរិបូណ៌ហើយ នៅសល់ខានតែពរមួយ ព្រះនាង ប្រាថ្នាឲ្យបានព្រះរាជបុត្រនោះមិញ ពុំទាន់បានបរិបូណ៌នៅឡើយ ថាបើដូច្នោះកូវ អញនឹងបំពេញឲ្យបានដូចក្តី ប្រាថ្នានោះហោង ។",
"question": "តើសម្តេចសក្កទេវរាជ ឋិតនៅលើទីកន្លែងណា?",
"answer": "នាសូគ៌ត្រៃត្រឹង្សទេវលោក",
"type": "extract"
},
{
"context": "Early computing machines had fixed programs. Changing its function required the re-wiring and re-structuring of the machine. With the proposal of the stored-program computer this changed. A stored-program computer includes by design an instruction set and can store in memory a set of instructions (a program) that details the computation. The theoretical basis for the stored-program computer was laid by Alan Turing in his 1936 paper. In 1945 Turing joined the National Physical Laboratory and began work on developing an electronic stored-program digital computer. His 1945 report ‘Proposed Electronic Calculator’ was the first specification for such a device. John von Neumann at the University of Pennsylvania, also circulated his First Draft of a Report on the EDVAC in 1945.",
"question": "តើអ្វីដែលជាផ្នែកមួយនៃការបង្ហាញធនាគាររចនាសម្ព័ន្ធដែលមានការរង្វាន់ម៉ូដានាបានជួយបង្ហាញ?",
"answer": "John von Neumann",
"type": "extract"
},
{
"context": "យើងមានពេលខ្លីណាស់។ខ្ញុំត្រូវចេញពីនេះម៉ោងមួយ ដើម្បីទៅទទួលលោកខ្ញុំ...។ណ្ហើយ ខ្ញុំសូមនិយាយកាត់ៗបន្តិចចុះ។នៅប្រទេសគេ គូលីកម្មករសុទ្ធតែមានសមាគម សហជីព។សហជីពជាអង្គការរបស់អ្នកលក់កម្លាំងដូចយើង។សហជីពមានភារៈសំខាន់ប្រមូលផ្តុំក្រុមគូលីកម្មករដើម្បី ការពារក្រុមខ្លួនដូចជាទាមទារឲ្យបានប្រាក់ឈ្នួលគ្រប់គ្រាន់ និងតវ៉ាឲ្យមានការធ្វើគ្រប់គ្នា ហើយកុំឲ្យហាងរំលោភឲ្យធ្វើការហួសពេលកម្រិត។បើកម្មករណាគ្មានការធ្វើ កម្មករនោះត្រូវទៅស្នើសហជីព ឬមានសមាគមឲ្យចិញ្ចឹមខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន ហើយនឹងទៅតវ៉ារាជការឲ្យរកការឲ្យធ្វើទាល់តែបាន។ឯចំណែកនៅស្រុកយើង មិនទាន់មានសហជីពនេះហើយ បានជាយើងនៅបែកខ្ញែកគ្នា ហើយស្រេចតែគេប្រើញក់ញីបានតាមចិត្ត។ដោយខ្វះអង្គការនេះហើយ បានជាយើងអណ្តែតអណ្តូង មិនដឹងទៅទីណាប្រាកដ ដល់គេដេញយើងអាទិត្យក្រោយ...។",
"question": "តើសមាគមនៃសហជីពមានអ្វីខ្លីជាងគេ?",
"answer": "សហជីពជាអង្គការរបស់អ្នកលក់កម្លាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងករណីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍អាស្រ័យទៅតាមករណីនីមួយៗនោះ ការឃាត់យានជំនិះ ការឃាត់ខ្លួនអ្នកបើកបរដើម្បីសាកសួរព័ត៌មាននិងធ្វើកំនត់ហេតុកត់ត្រា ជាសមត្ថកិច្ចរបស់មន្ត្រីនគរបាល ចរាចរណ៍នៅកន្លែងកើតហេតុ។ ក្នុងករណីអ្នកបើកបរស្ថិតនៅក្រោមអិទ្ធិពលជាតិស្រវឹង រឺ គ្រឿងញៀន មន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ផ្នែកចរាចរណ៍ត្រូវប្រគល់ភារកិច្ចនេះជូនមន្ទីរពេទ្យពិនិត្យនិងចេញលិខិតបញ្ជាក់អត្រាជាតិស្រវឹង រឺ គ្រឿងញៀន ដើម្បីភ្ជាប់ជាមួយកំនត់ហេតុគ្រោះថ្នាក់ទៅតុលាការ។",
"question": "យ៉ាងណាជាសមត្ថកិច្ចរបស់មន្ត្រីនគរបាលនៅពេលមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍?",
"answer": "មន្ត្រីនគរបាលត្រូវឃាត់យានជំនិះ ឃាត់ខ្លួនអ្នកបើកបរ សាកសួរព័ត៌មាន និងធ្វើកំនត់ហេតុកត់ត្រាដោយសារតែមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ច្បាប់កំលាំងរបស់អំពែរជាច្បាប់ដែលនិយាយពីកំលាំងអន្តរកម្មរវាងខ្សែចំលង២ដែលឆ្លងកាត់ដោយចរន្តអគ្គីសនី។ ប្រភពរបស់កំលាំងនោះកើតឡើងដោយ ខ្សែចំលងម្ខាងបង្កើតដែនម៉ាញ៉េទិច (យោងតាមច្បាប់ប្យូ-សាវ៉ា ហើយខ្សែចំលងម្ខាងទៀតរងកំលាំងឡូរិន។",
"question": "តើប្រភពរបស់កំលាំងអន្តរកម្មនោះកើតឡើងដោយអ្វី?",
"answer": "ខ្សែចំលងម្ខាងបង្កើតដែនម៉ាញ៉េទិច (យោងតាមច្បាប់ប្យូ-សាវ៉ា ហើយខ្សែចំលងម្ខាងទៀតរងកំលាំងឡូរិន។",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះគោ ដែលមានកំពូលទាំងអស់៦ ត្រូវបានសង់មុនគេ ក្នុង គ.ស. ៨៧៩ ដើម្បីទុកជាទីសក្ការៈបូជានៅខាងក្នុង ព្រះអង្គបានតំកល់លិង្គព្រះឥសូរ ព្រះបដិមាករតំណាងព្រះឥសូរ និង ព្រះនាងឱមា មហេសីព្រះឥសូរ ដែលមានរូបរាងមុខមាត់ ដូចនឹងជីដូនជីតាព្រះអង្គខាងម្ដាយ និង ដូចព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ និង អគ្គមហេសី។ ប្រាសាទព្រះគោបានសង់ទៅដោយឥដ្ឋ មានប្រវែង ៩៧ម x ៩៤ មាត្រ និង កំពស់ ១៥ ម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទព្រះគោ ដែលត្រូវបានសង់មុនគេក្នុងគ.ស. ៨៧៩ និងមានមុខងារសម្រាប់ទុកជាទីសក្ការៈបូជានៅខាងក្នុង និងមានរូបរាងមុខមាត់ដូចជាច្រើនជំនាញព្រះជ័យជើងនិងអគ្គមហេសី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មន្ត្រី ឬ អាជ្ញាធរ ដែលបានប្រើអំណាចដោយរំលោភ ទោះមានបញ្ជាក្ដី ឬ គ្មានបញ្ជាក្ដី ដើម្បីដកហូតអចលនវត្ថុពីអ្នកកាន់កាប់ដោយសន្តិភាព ត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១០.០០០.០០០ (ដប់លាន) រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃប្រាំលាន) រៀល និង ត្រូវទទួលទោសរដ្ឋបាលថែមទៀត ។",
"question": "យ៉ាងណាអាជ្ញាធរ ឬ មន្ត្រីដែលបានប្រើអំណាចដោយរំលោភ?",
"answer": "ពោលត្រូវទទួលទោសរដ្ឋបាលថែមទៀត និងត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១០.០០០.០០០ (ដប់លាន) រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃប្រាំលាន) រៀល",
"type": "explain"
},
{
"context": "វេលាសែនគេយកកន្ទេលដែលពោលខាងលើនេះមកក្រាល យកខ្នើយដាក់នៅក្បាលរមូរកន្ទេល ហើយយកគ្រឿងសំណែនទាំងអស់នេះរៀបចំដាក់លើកន្ទេល មានក្លស់មួយបាំងពីលើនៅខាងត្បូងទីសែននោះមានជីករណ្ដៅ៤ជ្រុង ជម្រៅ១ចំអាមទំហំល្មមចុះពែដែលពោលមក។ ខណៈនោះពួកព្រាហ្មណ៍ជួបជុំរៀបសែន ព្រាហ្មណ៍ជាអធិបតីយកទៀន៤អុជបិទនៅជ្រុងពែទាំង៤ តាំងនមោ៣បទ ហើយសូត្របូជាថា បទុមុត្តរោ ច បុញ្វាយំ អត្តនិយេ ច រេវតោ ទក្ខិណេ កស្សបោ ពុទ្ធោ។",
"question": "តើជីករណ្ដៅ៤ជ្រុងមានជម្រៅប៉ុន្មាន?",
"answer": "ជម្រៅ១ចំអាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោក មៀច ប៉ុណ្ណ សមាជិកក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ បាននិយាយថា តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ពិធីខួបកំណើត អាចកើតឡើងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ជាមួយពិធីកោរជុក ក្នុងសម័យប្រទេសកម្ពុជា កាន់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ព្រោះរបៀបរៀបចំក្នុង ពិធីទាំងមូលស្ទើរតែដូចគ្នាទាំងស្រុង ។",
"question": "តើពិធីខួបកំណើតនិងពិធីកោរជុកអាចកើតឡើងប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅពេលណា?",
"answer": "ក្នុងសម័យប្រទេសកម្ពុជា កាន់ព្រហ្មញ្ញសាសនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "សេវារថភ្លើងនៅម៉ាឡេស៊ីខាងលិចដំនើរការដោយ ផ្លូវដែកម៉ាឡេស៊ី' (Keretapi Tanah Melayu) ដែលមានបណ្តាញផ្លូវដែកតភ្ជាប់ក្រុងធំៗទាំងអស់នៅលើឧបទ្វីប និង ភ្ជាប់ទៅសិង្ហបុរីផងដែរ។ នៅរដ្ឋសាបា ក៏មានផ្លូវដែកខ្លីមួយដែលដំនើរការដោយ ផ្លូវដែករដ្ឋសាបា សំរាប់ដឹកទំនេញ។",
"question": "យ៉ាងណាបណ្តាញផ្លូវដែកម៉ាឡេស៊ីមាន?",
"answer": "បណ្តាញផ្លូវដែកម៉ាឡេស៊ីមានបណ្តាញផ្លូវដែកតភ្ជាប់ក្រុងធំទាំងអស់នៅលើឧបទ្វីប និង ភ្ជាប់ទៅសិង្ហបុរី និងនៅរដ្ឋសាបានៅតែមានផ្លូវដែកខ្លីមួយដែលដំនើរការសំរាប់ដឹកទំនេញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយការវិវត្តនៃអូម៉ូសាព្យាងនៅប្រមាណ ៣៥០,០០០ ទៅ ២៦០,០០០ ឆ្នាំ ម.ប. (មុនបច្ចុប្បន្ន) មនុស្សភាគច្រើនរស់នៅចិញ្ចឹមជីវិតដោយការបរបាញ់សត្វ និងប្រមូលបន្លែផ្លែឈើនៅតាមតំបន់នៃទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ក្រុមមនុស្សដំបូងទាំងនេះបានផ្លាសទីចេញពីទ្វីបអាហ្រ្វិក ហើយបានទៅតាំងទីលំនៅនៅជុំវិញពិភពលោកនៅប្រមាណ ៥០,០០០ ឆ្នាំ ម.ប. ដោយធ្វើដំណើរចេញតាមច្រកបាបអែលម៉ង់ដេប ច្រកសមុទ្រជីប្រាល់តា និងដីសន្ទះស៊ុយអេ។",
"question": "តើក្រុមមនុស្សដំបូងបានទៅតាំងទីលំនៅនៅជុំវិញពិភពលោកនៅពេលណា?",
"answer": "ប្រមាណ ៥០,០០០ ឆ្នាំ ម.ប.",
"type": "extract"
},
{
"context": "មួយសោត មទ្រីអើយ រីទន្សោងគោព្រៃ កាលថ្ងៃរសៀលទន់ៗ វាជល់គ្នាលេងតាមផ្លូវ វាស្រែករោទិ៍ប្រដេញគ្នាទៅមក មុខគួរឲ្យខ្លាចពេក ។ រីផ្លូវហ្វូងស្វាទាំងឡាយ វាយល់មនុស្សនៅនាព្រៃស្ងាត់ដូច្នេះ វានឹងមកចោមរោមសម្បើម មុខគួរខ្លាច គួរស្បើមពេក ។ ហៃនាងមទ្រីអើយ នាព្រលប់នោះសោត សត្វបក្សី គឺ មៀម ទីទុយ ខ្លែងស្រាក ចចក លលកខ្មោច ទោច ឱឡ ភូវំាង ស្ទាំង គូក វានឹងហើរមកទំស្រែកយំនៅនាដើមឈើ ក្បែរលំនៅនោះ គួរស្បើមពេកហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយសោត មទ្រីអើយ នៅពេលមាន់គោព្រៃ និងកាលថ្ងៃរសៀលទន់ៗ?",
"answer": "រីទន្សោងគោព្រៃ កាលថ្ងៃរសៀលទន់ៗ សោត មទ្រីអើយ វាជល់គ្នាលេងតាមផ្លូវ វាស្រែករោទិ៍ប្រដេញគ្នាទៅមក មុខគួរឲ្យខ្លាចពេក ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រង្វាស់ពាក្យ ឬមាត្រាពាក្យ គឺចំនួនព្យាង្គជាកំណត់ក្នុងឃ្លានីមួយៗ និងចំនួនឃ្លាជាកំណត់ក្នុងល្បះនីមួយៗ។ គឺអាស្រ័យចំណាប់ចួនខុសគ្នា… កំណត់ព្យាង្គ និងឃ្លា ក្នុងល្បះខុសៗគ្នានេះហើយ ដែលនាំឲ្យរូបភាព “ទម្រង់” កំណាព្យទាំងឡាយខុសគ្នា និងមានឈ្មោះក៏ប្លែកៗគ្នាដែរ។",
"question": "តើកំណត់ព្យាង្គ និងឃ្លាដែលមាននៅល្បះមួយគឺមានឈ្មោះប៉ុន្មានជាងគេ?",
"answer": "ប្លែកៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី ១៦ មីនា ១៩៩២ អាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា (អ៊ុនតាក់) បានមកដល់កម្ពុជាដើម្បីចាប់ផ្ដើមនូវប្រត្តិបត្តិការ នៃផែនការកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ អសបជ (UN)។ គណៈកម្មាធិការជាន់ខ្ពស់សហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន បានចាប់ផ្ដើមការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តិន៍ទ្រង់ទ្រាយធំនៅខែ មីនា ១៩៩២។ អ៊ុនតាក់ បានបង្កើនកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពទាំងយោធា និង អសេនិកយ៉ាងច្រើន ២២០០០ នាក់ ដើម្បីធ្វើការបោះឆ្នោតដោយយុត្តិធម៌ បង្កើតសភាធម្មនុញ្ញ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីនូវការមកដល់និងចាប់ផ្ដើមនូវប្រត្តិបត្តិការដោយអាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជាប្រើប្រាស់អសេនិកនិងកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាព ដើម្បីបង្កើនសភាធម្មនុញ្ញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តាមរយៈទំនាក់ទំនងជាមួយស្ដេច ចាយ៉ាវិការតានៃរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃបានតេន នាវាហុល្លង់ បានចូលចតនៅចាយ៉ាការតានៅឆ្នាំ១៥៩៦។ នៅឆ្នាំ១៦០២ នាវារបស់ British East India Company បានមកដល់អាសេ និងបានបន្តដំនើរមកដល់បានតេន រួចពួកគេក៏បានបោះទីតាំងជំនួយមួយនៅទីនោះ។ កន្លែងនោះក្លាយជាមជ្ឍមណ្ឌលជំនួញរបស់អង់គ្លេសនៅឥណ្ឌូនេស៊ីរហូតដល់ឆ្នាំ១៦៨២។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាបន្តិចមួយនៃទំនាក់ទំនងជាមួយស្ដេចចាយ៉ាវិការតានៃរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃបានតេន?",
"answer": "នៅឆ្នាំ១៦០២ នាវារបស់ British East India Company បានមកដល់អាសេ និងបានបន្តដំនើរមកដល់បានតេន រួចពួកគេក៏បានបោះទីតាំងជំនួយមួយនៅទីនោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសអ៊ីតាលី (ភាសាអ៊ីតាលី៖ Italia) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី (ភាសាអ៊ីតាលី៖ Repubblica Italiana) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងត្បូង ភាគខាងជើងនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ប្រទេសនេះបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៣០១,២៣០ គម២ និងមានព្រំដែនគោកជាមួយប្រទេសបារាំង ស្វីស អូទ្រីស ស្លូវេនី ក៏ដូចជារដ្ឋតូចៗជាច្រើនមាន វ៉ាទីកង់ និងសានម៉ារីណូ។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ អ៊ីតាលីគឺជារដ្ឋសមាជិកដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតទីបីនៃសហភាពអឺរ៉ុប។ ទីក្រុងរ៉ូមគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេស។",
"question": "តើប្រទេសអ៊ីតាលីមានឈ្មោះជាផ្លូវការណ៍មួយមួយទៀតមួយ?",
"answer": "សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឥស្លាមគឺជាសាសនាដែលបានបដិបត្តិដ៏ធំទូលាយបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានអ្នកកាន់ចំនួនប្រហែល២៤០លាននាក់ដែលបកស្រាយប្រហែល៤០%នៃប្រជាជនទាំងមូល ដែលមានភាគច្រើននៅ ព្រុយណេ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី។ បណ្ដាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍កាន់សាសនាផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន។ ពុទ្ធសាសនាគឺមានច្រើនលើសលប់នៅ ថៃ កម្ពុជា លាវ ភូមា វៀតណាម និងសិង្ហបុរី។ ការគោរពបូជាដូនតា និងខុងជឺនិយមក៏ត្រូវបានបដិបត្តិយ៉ាងទូលំទូលាយដែរនៅវៀតណាម និងសិង្ហបុរី។ គ្រិស្តសាសនាមានច្រើនលើសលប់នៅហ៊្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ីខាងកើត ម៉ាឡេស៊ីខាងកើតនិងទីម័រខាងកើត។ ហ៊្វីលីពីនមានប្រជាជនកាតូលិករ៉ូមច្រើនបំផុតនៅអាស៊ី។ ទីម័រខាងកើតក៏ជាកាតូលិករ៉ូមលើសលប់ដែរ ដោយសារតែប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងនៃព័រទុយហ្គាល់។",
"question": "តើសាសនាប្រហែល២៤០លាននាក់ដែលបកស្រាយនៅលើពិភពលោកមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ឥស្លាម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានធ្វើយកមកធ្វើជានិមិត្តរូប បាវចនាជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ការប្រណាំងទូកនាគអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបង្ហាញឡើងវិញនូវនិមិត្តរូបទាំងនេះ ដែលជា ការប្រយុទ្ធគ្នានៃនិទាន ទេវកថា ផងដែរ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមើលឃើញការប្រណាំងទូកនាគទាំងនេះ?",
"answer": "ការប្រណាំងទូកនាគអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបង្ហាញឡើងវិញនូវនិមិត្តរូបទាំងនេះ ដែលជា ការប្រយុទ្ធគ្នានៃនិទាន ទេវកថា ផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មុនឆ្នាំ១៩០៥ ចក្រភពរុស្ស៊ីជារដ្ឋប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការ ប៉ុន្តែដោយសារបដិវត្តន៍រុស្ស៊ីឆ្នាំ១៩០៥ ប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះក៏បានផ្លាស់ប្ដូរមកប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យពាក់កណ្តាលរដ្ឋធម្មនុញ្ញវិញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ប្រព័ន្ធដឹកនាំថ្មីក៏មិនបានផ្តល់ផ្លែផ្កាអ្វីដល់វឌ្ឍនភាពប្រទេសរុស្ស៊ីដែរដោយខ្លួនបានលួងលុងក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដែលបន្តនាំជាតិឆ្លងចូលបដិវត្តន៍ខែកុម្ភៈ។ ក្រោយពីព្រះចៅនីកូឡាសទី២ បានដាក់រាជ្យនៅឆ្នាំ១៩១៧ របបរាជាធិបតេយ្យក៏ត្រូវបានលុបបំបាត់ចោលទាំងស្រុង។ ក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍ខែតុលា ក្រុមបុលសេវិកបានឡើងដណ្តើមអំណាចនៅសាធារណរដ្ឋរុស្ស៊ីថ្មីដែលបង្កឱ្យមានសង្គ្រាមស៊ីវិលរុស្ស៊ីផ្ទុះឡើង។ នៅឆ្នាំ១៩១៨ ពួកបុលសេវិកបានប្រហារជីវិតគ្រួសាររាជវង្សរ៉ូម៉ាណូហ្វទាំងមូល ហើយបន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យជំនះពីសង្គ្រាមស៊ីវិលរុស្ស៊ីរវាងឆ្នាំ១៩២២-១៩២៣ ពួកគេក៏បានបង្កើតរដ្ឋថ្មីហៅថា សហភាពសូវៀត នៅលើទឹកដីនៃអតីតចក្រភពរុស្ស៊ី។",
"question": "ក្នុងបដិវត្តន៍ខែតុលា ក្រុមបុលសេវិកបានឡើងដណ្តើមអំណាចនៅទីនៅដែល?",
"answer": "សាធារណរដ្ឋរុស្ស៊ីថ្មី",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទុកអគ្គីសនី គឺជាលក្ខណៈសំគាល់គ្រឹះរបស់រូបធាតុដែលអាចអោយយើងកំនត់អំពីលក្ខណៈអន្តរកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចរបស់វា។ បន្ទុកអគ្គីសនីបង្កើតនិងទទួលរងឥទ្ធិពលពីដែនអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។ អន្តរកម្មរវាងបន្ទុកមានចលនានឹងដែនអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចបង្កើតជាកំលាំងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចដែលជាកំលាំង១ក្នុងចំនោមកំលាំងគ្រឹះទាំង៤។ ចលនារបស់បន្ទុកអគ្គីសនីបង្កើតជាចរន្តអគ្គីសនី។",
"question": "បន្ទុកអគ្គីសនីគឺជាលក្ខណៈសំគាល់អ្វី?",
"answer": "បន្ទុកអគ្គីសនីគឺជាលក្ខណៈសំគាល់គ្រឹះរបស់រូបធាតុដែលអាចអោយយើងកំនត់អំពីលក្ខណៈអន្តរកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចរបស់វា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "និយាយពីអ្នកស្រុកដែលដឹកគោបញ្ចូលក្រោល ដើរជិតនោះ កាលបើបានឃើញមានន្ទ និងកាមាប្រកាប់ប្រចាក់គ្នាដូច្នាះ មានសេចក្ដីភិតភ័យយ៉ាងខ្លាំង រត់ទៅភូមិប្រាប់អស់ញាតិមិត្ដឲ្យមកជួយជាប្រញាប់។ តែព្រះអាទិត្យលិចបាត់ទៅហើយ។ ពន្លឺព្រះចន្ទក៏បំភ្លឺឡើងស្រាងៗ។ អ្នកស្រុកខ្លះអុចចង្កៀង ខ្លះអុជចន្លុះរត់មកទីសមរភូមិនៃបងប្អូនទាំងពីរនោះ មានចំនួនច្រើនអនេក ។ តែគ្មានអ្នកណាមួយហ៊ានចូលឃាត់សោះ ពីព្រោះដាវទាំងពីរនៅតែប្រកៀកជាប់គ្នាជានិច្ច ។ ដល់ឃើញអ្នកស្រុកមកកាន់តែច្រើនឡើង មានន្ទប្រកិតដាវរបស់កាមាជាប់ រួចនិយាយថា៖",
"question": "តើអ្នកស្រុកដែលដឹកគោបញ្ចូលក្រោលមានសេចក្ដីមធម៌អ្វី?",
"answer": "នៅពេលមានន្ទ និងកាមាប្រកាប់ប្រចាក់គ្នាដូច្នាះ មានសេចក្ដីភិតភ័យយ៉ាងខ្លាំង រត់ទៅភូមិប្រាប់អស់ញាតិមិត្ដឲ្យមកជួយជាប្រញាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ ភាគទី ២ ទំព័រ ១.០៨១ ប្រាប់ថា ក្នុងព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរថាព្រះបាទសម្ដេចព្រះអរិដ្ឋពលពាហនោ (ព្រះកេតុលាមា) បានតាំងមហាសករាជ ១ ក្នុងកាល ព. ស. ៦២១ ។ ព្រះបាទសម្ដេចសន្ធិពអមរិន្ទបរមព្រហ្មកិល (ពញាក្រែក) បានតាំងចុល្លសករាជ ១ ក្នុងកាល ព. ស. ១១៨១ ក្នុងឆ្នាំដែលទ្រង់បានសោយរាជ្យនៅនគរធំ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានតាំងមហា�asករាជនៅក្នុងព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ?",
"answer": "ព្រះបាទសម្ដេចព្រះអរិដ្ឋពលពាហនោ (ព្រះកេតុលាមា) បានតាំងមហាឃសករាជ ១ ក្នុងកាលព.ស. ៦២១ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រីស្ទានជឿថា ព្រះយេស៊ូវជា “ព្រះមែស្ស៊ី” ឬជាអ្នកសង្គ្រោះនៃពិភពលោក។ ពួកគេជឿទៀតថា ព្រះអង្គជាបុត្រារបស់ព្រះ មានន័យថា ទ្រង់នៅឋានសួគ៌ជាព្រះវរបិតា ពេលមកចាប់កំណើតនៅផែនដី ទ្រង់ជាព្រះបុត្រាឬព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទនោះឯង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមកចាប់កំណើតនៅផែនដី ព្រះ មានន័យជាអ្វី?",
"answer": "ទ្រង់ជាព្រះបុត្រាឬព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទនោះឯង នៅលើឋានសួគ៌ជាព្រះវរបិតា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការគណនានៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រគឺជាមុខវិជ្ជាដ៏ស៊ាំញ៉ាំមួយដែលសព្វថ្ងៃការគណនាដោយមនុស្សអាចជៀសវៀងបាន ដោយសារតែការរីកចំរើននៃបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រ និង ម៉ាស៊ីនគណនាតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្តដែលអាចអោយយើងធ្វើការគណនាអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រចំពោះមុំនៅត្រង់តំលៃណាមួយ។ ក្នុងផ្នែកនេះយើងនឹងរៀបរាប់លំអិតអំពីការគណនាក្នុងបរិបទសំខាន់ៗចំនួនបីគឺ៖ បំរើបំរាស់តារាងត្រីកោណមាត្រតាំងពីបុរាណ បច្ចេកវិជ្ជាទំនើបដែលប្រើដោយកុំព្យ័ទ័រ និង មុំសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលជាតំលៃពិតធម្មតាងាយស្រួលរក។",
"question": "តើការគណនាអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រមានជំនឿមួយដែលមានប្រសិទ្ធភាពស៊ាំញ៉ាំមួយមួយទៀត?",
"answer": "ម៉ាស៊ីនគណនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានផលិតផលកសិកម្មដូចជា ស្រូវ កៅស៊ូ តែ កាហ្វេ ថ្នាំជក់ ម្រេច(ក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០០៦ នាំចេញជាង ១១៦០០០តោន) ។ ការនេសាទ វៀតណាមចាប់ត្រីបានលំដាប់លេខ ៤ នៃទំនិញនាំចេញ ដូចជា ម៉ឹក បង្កង ។ ទីផ្សារសំខាន់គឺ ជប៉ុន តៃវ៉ាន់ និងសិង្ហបូរី។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាផលិតផលកសិកម្មដែលមានប៉ុណ្ណោះមួយនៅក្នុងឆ្នាំគ.ស ២០០៦ នៅតោន?",
"answer": "ស្រូវ",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាង ជាកាំនៃរង្វង់ , c ជាប្រវែងអង្កត់ធ្នូ , h ជាកំពស់នៃកំណាត់រង្វង់ , d ជាកំពស់ត្រីកោណដែលត្រូវបានគេកាត់ចេញ។ ក្រលាផ្ទៃ នៃកំណាត់រង្វង់ស្មើនឹងក្រលាផ្ទៃនៃចំរៀករង្វង់ដកនឹងក្រលាផ្ទៃត្រីកោណ។",
"question": "តើក្រលាផ្ទៃនៃកំណាត់រង្វង់ស្មើនឹងក្រលាផ្ទៃនៃចម្រុះអ្វី?",
"answer": "ចំរៀករង្វង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "៧. គណៈកម្មការកំពូលត្រួតពិនិត្យថវិកាជាតិ មានតួនាទីផ្ដល់របាយការណ៍ការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិជូនសភាតំណាងរាស្រ្ដ សភាតំណាងភូមិភាគ និងសភាប្រជាជនថ្នាក់តំបន់។ សមាជិកគណៈកម្មការកំពូលត្រូតពិនិត្យថវិកាជាតិជ្រើសតាំងដោយសភាតំណាងរាស្ដ្រដោយទទួលស្ដាប់យោបល់របស់សភាតំណាងភូមិភាគ និងតែងតាំងដោយប្រធានាធិបតី។",
"question": "តើគណៈកម្មការកំពូលត្រួតពិនិត្យថវិកាជាតិមានតួនាទីអ្វី?",
"answer": "ផ្ដល់របាយការណ៍ការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិជូនសភាតំណាងរាស្រ្ដ សភាតំណាងភូមិភាគ និងសភាប្រជាជនថ្នាក់តំបន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយអូបាមាមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់គឺរហូតដល់៧០ភាគរយនៅពេលអូបាមាបានចូលកាន់ដំណែងហើយប្រជាប្រិយភាពរបស់គេបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម៤៥ភាគរយវិញក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១០ អូបាមាបានទទួលរងការស្តីបន្ទោសជាច្រើនពីសំណាក់អ្នកសារធារណរដ្ឋ អ្នកអភិរក្ស អ្នកសេរីនិយម និងសមាជិកបក្សរបស់គេ ព្រោះពួកគេបានជឿទៅលើកាគ្រប់គ្រងរបស់អូបាមា។ សហពន្ធ័រដ្ឋាភិបាលក៏បានលូតលាស់ធំឡើងហើយការចំនាយក៏ច្រើនទៅលើគម្រោងរបស់គេ ដែលមិនធ្វើឲ្យប្រសើរណាស់ណាទៅលើប្រទេសរបស់គេឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាក៏ដោយអូបាមាមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់គឺរហូតដល់៧០ភាគរយនៅពេលអូបាមាបានចូលកាន់ដំណែងហើយ?",
"answer": "ប្រជាប្រិយភាពរបស់គេបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម៤៥ភាគរយវិញក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១០ នៅពេលអូបាមាបានចូលកាន់ដំណែង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស័យដ្ឋានពេញនៃ ហ្គូហ្កល (The domain name for Google)ត្រូវបានបង្កើតនៅ ថ្ងៃទី១៥ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៧ , ហើយនិង កុ្រមហ៊ុនត្រូវបាន បង្កើតជាសាវជីកម្ម នៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៨ ។ វាត្រូវបានពឹងផ្អែកទៅលើដៃគូ (Susan Wojcicki) ដែលជាយានដ្ឋាន នៅក្នុងឧទ្យាន ម៉ែនឡូ(Menlo Park),រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា , Craig Silverstein , ដែលជាសមាជិកនៃ ក្រុមនិស្សិតនៅសកលវិទ្យាល័យ ស្តេនហ្វ័ត , ដែលត្រូវបានជួលជា និយោជកលើកទី១ ។",
"question": "តើអាស័យដ្ឋានពេញនៃ ហ្គូហ្កលត្រូវបានបង្កើតនៅពេលណា?",
"answer": "ថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "យ៉ូហាន បូស្កូ ជាកូនរបស់ លោក ហ្រ្វាំងស៊ីស បូស្កូ (១៧៨០ - ១៨១៧) និង លោកស្រី ម៉ាហ្គារីតា អក់កៀណា (១៧៨៨ - ១៨៥៦) ពួកគាត់ជាកសិករ នៅភូមិ អ៊ីបេគី ស្រុក ប្រាសាទថ្មី ខេត្តជើងភ្នំ ប្រទេសអ៊ីតាលី។ ភូមិ អ៊ីបេគីនេះ ចម្លាយ៣២គីឡូម៉ែត្រ ពីទីក្រុងតូរីណ។",
"question": "យ៉ូហាន បូស្កូ ជាកូនរបស់អ្វីដែល?",
"answer": "យ៉ូហាន បូស្កូ ជាកូនរបស់លោក ហ្រ្វាំងស៊ីស បូស្កូ និង លោកស្រី ម៉ាហ្គារីតា អក់កៀណា",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ដប់ប្រាំពីរបានចុះកិច្ចសន្យាដើម្បីសាងខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រថ្មីដើម្បីភ្ជាប់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទៅស.រ.។ នេះគឺដើម្បីចៀសវាងការរអាក់រអួលធម្មជាតិថ្មីៗដែលបានបង្ក ដោយការកាត់ផ្ដាច់នៃខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រមកពីតៃវ៉ាន់ទៅស.រ.ដោយការរញ្ជួយដីថ្មីៗ។",
"question": "តើក្រុមហ៊ុនទូរគមនាណធម្មជាតិមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ទូរគមនាគមន៍ដប់ប្រាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសចិន (ចិនសម័យ៖ ; ចិនបុរាណ៖ ; ភិងអ៊ិង៖ Zhōngguó) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (ចិនសម័យ៖ ; ចិនបុរាណ៖ ; ភិងអ៊ិង៖ Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភូមិភាគអាស៊ីបូព៌ា។ ចិនគឺជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតដោយមានប្រជាជនសរុប ១.៤ ពាន់លាននាក់ និងមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ៩.៦ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៣.៧ លានម៉ាយការ៉េ) ដែលធ្វើឱ្យចិនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ឬ ៤ ខាងចំនួនផ្ទៃដី។ សព្វថ្ងៃ ប្រទេសនេះកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងដោយបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ហើយមានយុត្តាធិការខេត្តចំនួន ២២ តំបន់ស្វយ័តចំនួនប្រាំ ទីក្រុងរដ្ឋបាលផ្ទាល់ចំនួនបួន (មាន ប៉េកាំង ធៀនជីន ស៊ាងហៃ និងចុងគីង) និងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសចំនួនពីរ (មាន ម៉ាកាវ និងហុងកុង)។",
"question": "តើប្រទេសចិនមានប្រជាជនសរុបប៉ុន្មាននាក់?",
"answer": "១.៤ ពាន់លាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពីការបិទផ្សាយជាសាធារណៈនៃប័ណ្ណប្រកាសអាពាហ៍ពិពាហ៍ បើគ្មានពាក្យប្ដឹងជំទាស់ពីអាពាហ៍ពិពាហ៍នេះទេ ការចុះបញ្ជីសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ នឹងអាចធ្វើទៅបាន។ ការធ្វើសំបុត្រនេះត្រូវបង់ថ្លៃសេវា ១៥,០០០រៀល(១ម៉ឺន ប្រាំពាន់រៀល)ក្នុងមួយសន្លឹក សំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររៀបការជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ សំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររៀបការជាមួយជនបរទេស ត្រូវបង់ថ្លៃសេវា ៣០,០០០រៀល រយៈពេលស្នើសុំចំនួន ៣ថ្ងៃដោយភ្ជាប់មកជាមួយនូវ÷",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការចុះបញ្ជីសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ ហើយផ្តល់ជូនតម្លៃសេវាដូចជាសំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងជនបរទេស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ពួកជប៉ុនបានអនុញ្ញាតឲ្យមានរដ្ឋាភិបាលបារាំង (ដែលមានមូលដ្ឋាននៅវិចឈី) ធ្វើសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមពួកសាធារណរដ្ឋ និងបានព្យាយាមចរចាលើលក្ខខណ្ឌសមស្រប ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាបានឯករាជ្យពីពួកបារាំង។",
"question": "ពួកជប៉ុនបានអនុញ្ញាតឲ្យមានរដ្ឋាភិបាលបារាំងធ្វើសារតិបត្តិការនៅលើមុខធម្មជាតិអ្វី?",
"answer": "ក្រុមពួកសាធារណរដ្ឋ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បង ! ប្អូនមិនគួរមកស្រលាញ់បងទេ ។ ប្អូនទាបណាស់ ។ យើងខុសគ្នាដូចមេឃ និងដី។ រឿងខុសគ្នាខ្លាំងពេកនេះហើយ ដែលនាំឲ្យប្អូនមានទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលនេះ។ បើសិនជាប្អូនយកអ្នកក្រដូចគ្នា ម៉្លេះសមប្អូនមិនបានទុក្ខព្រួយដូច្នោះទេ។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្អូនទាបណាស់នៅពេលណា?",
"answer": "ប្អូនទាបណាស់នៅពេលដែលមានរឿងខុសគ្នាខ្លាំងពេកនេះហើយ ហើយនាំឲ្យប្អូនមានទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "របៀបបង្ហាត់ច្បាំង \"តាមទំនៀមស្តេចក្រាញ់កម្ពុជាក្រោម\" ស្រេចលើមន្រ្តី ៤ទិស \"ចតុស្តម្ភ\" ដែលនៅក្នុងឱវាទស្និទ្ធិភូបាលស្តេចត្រាញ់គ្រប់ជំពូក ដែលបញ្ញតិច្បាប់សម្រាប់ស្រុក ។ល។ កំណត់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែកត្តិក រដូវអកអំបុកនោះ មន្ត្រីទាំង ៤ទិស ត្រូវកេណ្ឌទាហានទាំងជើងទឹក ជើងគោក \"សមយុទ្ធ\" ១ថ្ងៃ ១យប់ រាល់ឆ្នាំ ។ ចំណែកទាហានជើងទឹកឲ្យទៅប្រឡងឫទ្ធី",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរបៀបបង្ហាត់ច្បាំងតាមទំនៀមស្តេចក្រាញ់កម្ពុជាក្រោម មន្រ្តី ៤ទិស នៅក្នុងឱវាទស្និទ្ធភូបាលស្តេចត្រាញ់គ្រប់ជំពូក និងការកេណ្ឌទាហានជើងទឹកជើងគោកដោយមាន់ត្រាសម្រាប់ស្រុក ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជាទូទៅគេថាសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៣៩ គឺនៅពេលដែលអាល្លឺម៉ង់បានវាយចូលឈ្លានពានប្រទេសប៉ូឡូញហើយចក្រភពអង់គ្លេសនិងបារាំងក៏បានប្រកាសសង្គ្រាមមកលើអាល្លឺម៉ង់ពីរថ្ងៃក្រោយមក។ សង្គ្រាមនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកបានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៧ (ពោលគឺស្របនឹងសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទី២) ចំណែកឯការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុននៅម៉ាន់ជូរីបានចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៣១ មកម្លេះ។",
"question": "នៅពេលដែលសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្តើមនៅដំបូង?",
"answer": "ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៣៩",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនជាតិកូឡុំប៊ីភាគច្រើនមានដើមកំណើតអេស្ប៉ាញ ដែលមានដើមកំណើតនៅដើមសតវត្សទី 16 នៅពេលដែលកូឡុំប៊ីជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រអេស្ប៉ាញ។ ក្រោយមក ក្នុងកំឡុងសតវត្សទី 19 និងទី 20 ពលរដ្ឋអឺរ៉ុប និងមជ្ឈិមបូព៌ាបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់ប្រទេសកូឡុំប៊ី ជាពិសេសប្រទេសលីបង់ និងអ៊ីតាលី។ រួមមាន អាល្លឺម៉ង់ បារាំង អង់គ្លេស ព័រទុយហ្គាល់ ប៉ូឡូញ លីទុយអានី ឡាតវី ក្រិក បែលហ្សិក ស្វីស ហូឡង់ ឆេក អាមេនី រុស្ស៊ី អ៊ុយក្រែន ក្រូអាត ប៉ាឡេស្ទីន ស៊ីរី ហ្ស៊កដានី ចិន និងផ្សេងៗទៀត.",
"question": "កំណើតដើមនៃជនជាតិកូឡុំប៊ីជាធម្មតាពីណា?",
"answer": "ជនជាតិកូឡុំប៊ីមានដើមកំណើតនៅអេស្ប៉ាញ ដែលមានដើមកំណើតនៅដើមសតវត្សទី 16 នៅពេលដែលកូឡុំប៊ីជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រអេស្ប៉ាញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងករណីមានវិវាទកម្មអំពីទំហំ នៃក្បាលដី ឬ ឈ្មោះ នៃកម្មសិទ្ធិករកើតឡើងក្នុងពេលប្រតិបត្តិការធ្វើសម្រង់សុរិយោដី អ្នកទទួលខុសត្រូវ នៃរដ្ឋបាលសុរិយោដី ត្រូវអញ្ជើញសាមីខ្លួនមកសម្រុះសម្រួល ។ ចំពោះវិវាទកម្ម ដែលកើតក្នុងតំបន់កំពុងធ្វើការវិនិច្ឆ័យ ដែលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ គណៈកម្មការរដ្ឋបាលមានភារៈសម្រុះសម្រួលវិវាទកម្មនេះ ។ បើការព្រមព្រៀងមិនអាចប្រព្រឹត្តទៅបាន អ្នកទទួលខុសត្រូវត្រូវបន្តធ្វើអង្កេតវាស់វែងសុរិយោដី ហើយកសាងកំណត់ហេតុ នៃវិវាទនោះ តែមិនមានសិទ្ធិអារកាត់ទេ ។",
"question": "តើអ្នកណាក៏ត្រូវបន្តធ្វើអង្កេតវាស់វែងសុរិយោដីមួយប្រទេសមើលឃើញវិវាទកម្មមួយទៀត?",
"answer": "គណៈកម្មការរដ្ឋបាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្លិនផ្កាឈើ ផ្សាយទៅច្រាសខ្យល់មិនបាន ក្លិនខ្លឹមច័ន្ទន៍ក្ដី ក្លិនខ្លឹមក្រស្នាក្ដី ក្លិនផ្កាម្លិះរួតក្ដី ក៏ផ្សាយទៅច្រាសខ្យល់មិនបាន ចំណែកក្លិនរបស់សប្បុរសទាំងឡាយ រមែងផ្សាយទៅច្រាសខ្យល់បាន ព្រោះសប្បុរស រមែងផ្សាយទៅបានគ្រប់ទិស ។ ក្លិននៃសីលជាគុណជាតប្រសើរបំផុត ជាងគន្ធជាតទាំងនេះគឺ ខ្លឹមច័ន្ទន៍ ខ្លឹមក្រស្នា ផ្កាឧប្បល ផ្កាម្លិះលា ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីក្លិនផ្កាឈើ ដែលផ្សាយទៅច្រាសខ្យល់មិនបាន ហើយមានក្លិននៃសីលជាគុណជាតប្រសើរជាងគន្ធជាតទាំងនេះគឺ ខ្លឹមច័ន្ទន៍ ខ្លឹមក្រស្នា ផ្កាឧប្បល ផ្កាម្លិះលា ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានអ្នកប្រើប្រាស់ប្រមាណ ១៣០ លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ក្រៅពីប្រទេសជប៉ុន រដ្ឋអាំងហ្គួរ ប្រទេសប៉ាឡូ បានកំណត់ភាសាជប៉ុនជាភាសាផ្លូវការមួយ ភាសាជប៉ុនក៏ត្រូវបានគេប្រើក្នុងចំណោមប្រជាជនជប៉ុនដែលបានផ្លាស់ទៅរស់នៅក្រៅប្រទេស អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិជប៉ុន និងអ្នកពាណិជ្ជករ",
"question": "តើប្រទេសណាដែលមានចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ជាងគេនៅទូទាំងពិភពលោក?",
"answer": "ជប៉ុន",
"type": "extract"
},
{
"context": "December 2007 Sports Complex}}ស៊ីហ្គេមលើកទី២៤' ធ្វើឡើងនៅនគររាជសីមាប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី ១៥ ធ្នូ ២០០៧។ គណកម្មការអូឡាំពិចថៃបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អោយជាន់ពេលគ្នាជាមួយពិធីបុណ្យខួបចំរើនព្រះជន្ម គំរប់៨០វស្សារបស់ព្រះចៅភូមីបុល អាឌុលយ៉ាដេត។ ស៊ីហ្គេមលើកទី២៣នេះត្រូវបានគេគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅសិង្ហបុរីទេ។ តែសិង្ហបុរីបានបោះបង់ឱកាសនេះ ដោយពហុកីឡាដ្ឋានជាតិសិង្ហបុរីត្រូវបានកំទេចចោលដើម្បីសាងសង់ Singapore Sports Hub នៅឆ្នាំ២០០៤។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស៊ីហ្គេមលើកទី២៤នៃ December 2007 Sports Complex ដែលធ្វើឡើងនៅនគររាជសីមាប្រទសថៃ និងគំរូការអោយជាន់ពេលគ្នាជាមួយពិធីបុណ្យខួបចំរើនព្រះជន្ម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នាយម៉ញ បានដើរតាមរកអស់រយៈពេល ៧យប់ ៧ថ្ងៃ ពុំឃើញ លុះមកដល់ល្អាងភ្នំមួយ គាត់ក៏ឈប់សម្រាកនៅទីនោះ។ បរិយាកាសនៅជុំវិញបរិវេណមាត់ល្អាងភ្នំនោះមានទេសភាពល្អណាស់ មានទឹកហូររឹមៗ ឮសូរពីរោះរណ្ដំផ្សំទៅនឹងជំនោរខ្យល់បក់មករហៀកៗដែលនាំមកជាមួយ នូវគន្ធពិដោរផ្កាព្រៃ និងសំឡេងសត្វរៃយំកណ្ដឹង សត្វកន្លង់យំរងំ លាយឡំដោយសម្រែកបក្សាបក្សី ម្រឹគីម្រឹគាយំឆ្លើយឆ្លងគ្នាកងរំពងពេញព្រៃ។ រំពេចនោះសត្វក្ងោកក៏ចេញមកពត់ពេនប្រឡែងគ្នារេរាំលេងយ៉ាងសប្បាយ រីករាយ សត្វក្ដាន់ ប្រើស រមាំង ទន្សាយ ក៏ចេញមកលោតកញ្ឆេងប្រឡែងប្រដេញគាគងរេរាំទន្ទាំងផ្អៀងផ្អងដាក់ គ្នាយ៉ាងសប្បាយសុខដុមរមនាតាមបែបធម្មជាតិ មើលទៅហាក់ដូចជាផ្ទាំងទស្សនីយភាពមួយយ៉ាងល្អឧបក្ដិកពីស្ថាន សួគ៌ាល័យមកពិតៗ។ នាយ ម៉ញ កំពុងតែជក់ចិត្តផ្ដិតអារម្មណ៍គយគន់វិកាលភាពនេះ ស្រាប់តែឃើញនាងឃ្លីន ចេញពីក្នុងល្អាងមកប្រឡែងលេងជាមួយសត្វ និងធម្មជាតិនៅពេលនោះយ៉ាងសប្បាយរីករាយផងដែរ។ នាយម៉ញក៏រត់ទៅជួបនាង ហើយខំនិយាយអង្វរករយ៉ាងណាក្ដីក៏នាងឃ្លីនបានប្រកែកយ៉ាងដាច់ អហង្ការ ថាពុំព្រមវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញឡើយ ហើយនាក៏គេចខ្លួនរត់ចូលទៅល្អាងភ្នំនោះបាត់ទៅ។",
"question": "តើនាយម៉ញមានបរិយាកាសដើម្បីជួបសត្វដែលឃ្លីននៅលើល្អាងភ្នំមាន់តិចមាន់ប៉ុណ្ណោះ?",
"answer": "រំពេចនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គ្រប់យានយន្ត និងរ៉ឺម៉ក ឬសឺមីរ៉ឺម៉កមានទម្ងន់សរុបលើសពី៧៥០គក្រ មុននឹងដាក់ឲ្យធ្វើចរាចរណ៍លើផ្លូវថ្នល់ ត្រូវចុះបញ្ជីការសុំប័ណ្ណសម្គាល់យានយន្ត និងមានពាក់ផ្លាកលេខ នៅក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។ យានយន្តដែលពុំទាន់ចុះបញ្ជីការសុំប័ណ្ណសម្គាល់ និងគ្មានពាក់ផ្លាកលេខ ត្រូវផ្ទុកលើយានដែលមានផ្លាកលេខ នៅពេលធ្វើចរាចរណ៍។",
"question": "យ៉ាងណាមានយានយន្តដែលពុំទាន់ចុះបញ្ជីការសុំប័ណ្ណសម្គាល់និងគ្មានពាក់ផ្លាកលេខ?",
"answer": "យានយន្តដែលពុំទាន់ចុះបញ្ជីការសុំប័ណ្ណសម្គាល់និងគ្មានពាក់ផ្លាកលេខ ត្រូវបានផ្ទុកលើយានដែលមានផ្លាកលេខ នៅពេលធ្វើចរាចរណ៍។",
"type": "explain"
},
{
"context": "របបខ្មែរក្រហមគឺជារបបមួយដែលឃោរឃៅបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត ជាពិសេសបើយើងប្រៀបរបបនេះទៅនឹងរបបនយោបាយសាហាវឃោរឃៅនៅជុំវិញពិភពលោក របបខ្មែរក្រហមគឺគ្រប់គ្រងអំណាចបានរយៈពេលតិចណាស់ (៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃ)។ ផ្អែកលើការវិភាគនៃកន្លែងបញ្ចុះសពដ៏ធំទាំងប៉ុន្មាននៅកម្ពុជា និងកម្មវិធីផែនការឌីស៊ី–ខេមនិងសាកលវិទ្យាល័យយេល បានប៉ាន់ស្មានថា ខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់ប្រជាជនជាង ១.៣៨ លាននាក់។ ប៉ុន្តែបើយើងគិតទាំងករណីអ្នកស្លាប់ដោយជំងឺនិងការអត់ឃ្លានទៀតនោះ ចំនួនអ្នកស្លាប់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមនឹងកើនដល់ ២.៥ លាននាក់ (រាប់បញ្ចូលទាំងជនជាតិភាគតិចនៅកម្ពុជា)។ ឧទាហរណ៍៖ ជនជាតិវៀតណាមដែលមានវត្តមានលើទឹកដីកម្ពុជាត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមសម្លាប់ចោលស្ទើរគ្មានសល់។ មន្ទីរស.២១ (ឥឡូវជាសារមន្ទីរប្រល័យពូជាសាសន៍ទួលស្លែង) បានឃុំខ្លួននិងសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ១៧,០០០ នាក់ ហើយមានតែមនុស្សចំនួន ៧ នាក់ទេដែលបានរត់គេចខ្លួនរួចពីស.២១។",
"question": "តើរបបខ្មែរក្រហមគឺជារបបមួយដែលមានប្រសិទ្ធភាពអ្វី?",
"answer": "របបមួយដែលឃោរឃៅបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត ជាពិសេសបើយើងប្រៀបរបបនេះទៅនឹងរបបនយោបាយសាហាវឃោរឃៅនៅជុំវិញពិភពលោក",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅផ្លូវប្រសព្វដែលគ្មានសញ្ញាសិទ្ធិអាទិភាព អ្នកបើកបរត្រូវទុកសិទ្ធិឲ្យអ្នកបើកបរយានដែលមកពីស្តាំរបស់ខ្លួនទៅមុន។ ប៉ុនែ្តក្នុងករណីផ្លូវប្រសព្វបែកជាបីដែលគ្មានសញ្ញាសិទ្ធិអាទិភាព អ្នកបើកបរយាននៅផ្លូវដែលចប់ត្រូវទុកសិទ្ធិឲ្យអ្នកបើកបរយាននៅលើផ្លូវបន្តទៅមុន។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាការទុកសិទ្ធិមុននៅលើផ្លូវប្រសព្វដែលគ្មានសញ្ញាសិទ្ធិមួយ?",
"answer": "គឺជាការទុកសិទ្ធិមុននៅលើផ្លូវដែលចប់ត្រូវទុកសិទ្ធិឲ្យអ្នកបើកបរយាននៅលើផ្លូវបន្តទៅមុន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "[១៦] បុគ្គលគួរឃើញនូវអ្នកប្រាជ្ញណា ដែលជាអ្នកពោលសង្កត់សង្កិន ចង្អុលប្រាប់ទោស ថាដូចជាបុគ្គលអ្នកប្រាប់កំណប់ទ្រព្យឲ្យដូច្នោះ គួរគប់អ្នកប្រាជ្ញបែបនោះ (ព្រោះថា) កាលបុគ្គលគប់អ្នកប្រាជ្ញបែបនោះហើយ រមែងមានសេចក្ដីគាប់ប្រសើរ ឥតមានទោសដ៏លាមកឡើយ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្នកប្រាជ្ញដែលជាអ្នកពោលសង្កត់សង្កិន ចង្អុលប្រាប់ទោស និងគួរគប់អ្នកប្រាជ្ញបែបនោះជាធម្មតាបាន ជាទូទៅមានសេចក្ដីគាប់ប្រសើរ ឥតមានទោសដ៏លាម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លើសពីនេះទៅទៀត ក្នុងធរណីមាត្រ វិស្វកម្ម ទ្រឹស្តីក្រាប និងផ្នែកផ្សេងៗទៀត កាំនៃវត្ថុមួយចំនួន (ឧទាហរណ៍៖ ស៊ីឡាំង អេលីប ពហុកោណ ក្រាប ឬគ្រឿងសំភារៈមេកានិច) គឺជាចំងាយ ពីផ្ចិត ឬអ័ក្សស៊ីមេទ្រី ទៅចំនុចក្រៅគេបង្អស់នៃវត្ថុនោះ។ ក្នុងករណីនេះកាំអាចវែងជាកន្លះអង្កត់ផ្ចិត។",
"question": "តើការជួរកាំមួយចំនួននៅក្នុងធរណីមាត្រ ទ្រឹស្វកម្ម ទ្រឹស្តីក្រាប គឺជាចំងាយអ្វី?",
"answer": "ពីផ្ចិត ឬអ័ក្សស៊ីមេទ្រី ទៅចំនុចក្រៅគេបង្អស់នៃវត្ថុ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជនណា ដែលប្រើអំពើហិង្សាទៅលើអ្នកកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយសុចរិត ទោះជាមិនទាន់បានធ្វើប័ណ្ណ ឬ កំពុងមានទំនាស់ក៏ដោយ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១.៥០០.០០០ (មួយលានប្រាំសែន) រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃប្រាំលាន) រៀល ឬ / និង ដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដល់ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ដោយពុំទាន់គិតបញ្ចូលនូវទោសប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាប្រឆាំងមនុស្ស ។ បន្ថែមលើទោសខាងលើ អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះសំណងរដ្ឋប្បវេណីដល់ជនរងគ្រោះ ដែលបណ្ដាលមកពីអំពើហិង្សារបស់ខ្លួន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ ឬដាក់ពន្ធនាគារទៅជនណាដែលប្រើអំពើហិង្សាទៅលើអ្នកកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយសុចរិត ទោះបីជាមិនទាន់បានធ្វើប័ណ្ណ ឬមានទំនាស់ក៏ដោយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅក្នុងនយោបាយការបរទេសអូបាមាបានធ្វើគម្រោងនៃការយកមនុស្សដែលមកពីIRAQចេញយ៉ាងយឺតៗ ក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមក្នុងIRAQចុងឆ្នាំ២០១១ ខណះនោះអូបាមាក៏បានបន្ថែមក្រុមមនុស្សដែលមកពីអាហ្គោនីស្ថានដើម្បីជួយសហរដ្ឋអាមេរិចឲ្យឈ្នះក្នុងសង្គ្រាមអាហ្គោនីស្ថានហើយអូបាមាក៏បានសម្រេចចិត្តជួយក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនៅលីប៊ីផងដែរ។ អូបាមាបាននិយាយ៣ទៅ៤ដងហើយថាគេនិងធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិចនិងប្រជាជាតិកាន់សាសនាម៉ូស្លិមមានទំនាក់ទំនងប្រសើរឡើង។អូបាមាបានទទួលមេដាយសនិ្តភាពក្នុងឆ្នាំ២០០៩ គឺក្នុងថ្ងៃទី៩ខែតុលា អូបាមាមានកិតិ្តយសដោយការប្រឹងប្រែងធ្វើជាមនុស្សសុភាពរាបសារ ប៉ុនែ្តគេក៏ឃើញអូបាមាធ្វើទាន៣ទៅ៤ដងដែរ។",
"question": "តើអូបាមាក៏បានបន្ថែមក្រុមមនុស្សដែលមកពីអាហ្គោនីស្ថានដើម្បីជួយសហរដ្ឋអាមេរិចឲ្យឈ្នះក្នុងសង្គ្រាមអ្វីមួយទៀត?",
"answer": "សង្គ្រាមអាហ្គោនីស្ថាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទទមានទីតាំងស្ថិតនៅឦសាននៃបារាយណ៍ខាងកើត។ ប្រាសាទនេះមានតួប៉មពីរសង់អំពីឥដ្ឋបែរមុខទៅទិសខាងកើត មានសិលាចារឹកមួយនិយាយអំពីប្រព័ន្ធទឹកធម្មជាតិជាភាសាសំង្រ្កឹត។ អ្នកស្រុកហៅប្រាសាទនេះថា ប្រាសាទទដោយគិតថាការហៅនេះគឺសំដៅទៅលើទំនប់ទ ដែលមានន័យថាទបង្ហូរទឹក ធ្នារទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់ពីអាកាស វាត្រូវនឹងទីតាំងកន្លែងនេះគឺជាកន្លែងទប់ទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកតាមភ្នំគូលេន (ទំនប់នេះត្រូវបានបិទនៅឆ្នាំ១៩៧៥)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទដែលមានតួប៉មពីរសង់ មានសិលាចារឹក និងបានហៅថា ប្រាសាទទដោយគិត ដែលស្ថិតនៅឦសាននៃបារាយណ៍ខាងកើត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សង្ឃឺមថា យើងម្នាក់ៗអាចទាញយកប្រយោជន៍បានខ្លះពីថៃ្ងមាឃបូជានេះ នឹងអញ្ជើញនាំគ្នាធ្វើបុណ្យទានរក្សាសីល និងសមាធិសម្អាតចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងថៃ្ងនេះ ដើម្បីបូជានិងរំលឹកចំពោះគុណព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលព្រះអង្គបានបង្កើត ព្រះពុទ្ធសាសនាសម្រាប់ជាមាគ៌ាជីវិតដល់ពួកយើងទាំងអស់គ្នា ។",
"question": "តើសង្ឃឺមថាជាអ្វីដែលយើងអាចធ្វើបាននៅក្នុងថៃ្ងមាឃបូជានេះ?",
"answer": "អញ្ជើញនាំគ្នាធ្វើបុណ្យទានរក្សាសីល និងសមាធិសម្អាតចិត្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាជាធិបតេយ្យក្បាលពីរជាស្នូលដឹកនាំរបស់ចក្រភព ដែលត្រូវជាសហភាពពិតរវាងស៊ីសលៃតានី ផ្នែកខាងជើង និងលិចនៃអតីតចក្រភពអូទ្រីស និងព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី។ ក្រោយកំណែទម្រង់ឆ្នាំ១៨៦៧ រដ្ឋអូទ្រីស និងហុងគ្រីបានក្ដោបរួមបញ្ចូលគ្នាដោយមានអំណាចស្មើៗគ្នា។ រដ្ឋទាំងពីរបានអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេស ការពារជាតិ និងហិរញ្ញវត្ថុរួម ប៉ុន្តែសម្រាប់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលវិញគឺត្រូវបានបែងចែករៀងៗខ្លួន។ រដ្ឋទីបីដែលបង្កើតចេញជាសហភាពនេះគឺ ព្រះរាជាណាចក្រក្រូអាស៊ី-ស្លាវូនី ដែលត្រូវជាតំបន់ស្វយ័តមួយស្ថិតក្រោមរាជអំណាចហុងគ្រី តាមរយៈកិច្ចផ្សះផ្សាក្រូអាស៊ី–ហុងគ្រីនៃឆ្នាំ១៨៦៨។ នៅក្រោយឆ្នាំ១៨៧៨ រដ្ឋបូស្នី-អ៊ែរសេកូវីនបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរួមរបស់អូទ្រីស-ហុងគ្រីទាំងផ្នែកយោធា និងស៊ីវិល ហើយត្រូវបានកាត់បញ្ចូលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩០៨ ដោយទាំងនេះជាកត្ដាចម្បងនាំឱ្យវិបត្តិបូស្នីកើតឡើង។",
"question": "តើអ្វីដែលបង្កើតជាសហភាពនៅក្នុងអតីតចក្រភពអូទ្រីស និងព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី?",
"answer": "ក្រោយកំណែទម្រង់ឆ្នាំ១៨៦៧ រដ្ឋអូទ្រីស និងហុងគ្រីបានក្ដោបរួមបញ្ចូលគ្នាដោយមានអំណាចស្មើៗគ្នា។",
"type": "extract"
},
{
"context": "តំបន់ដែលជាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបច្ចុប្បន្ន ជាអាណាខេត្ដដែលកំណត់ទុក កាលពីឆ្នាំ ១៩១០ ។ កាលពីមុននោះដែនដីរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីខុសពីលក្ខណៈដូចបច្ចុប្បន្ន។ មុនសង្គ្រាមមហាអាស៊ីបូព៌ា ឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវគេស្គាល់ក្នុងនាមជាក្រុមកោះឥណ្ឌាខាងកើតរបស់ហូឡង់ ប្រកបដោយកោះផ្សេងៗ ប្រមាណ ១៣៦៧៧កោះ។ កោះដែលសំខាន់គឺ កោះជ្វា កោះស៊ូម៉ាត្រា កោះស៊ូឡាវីស៊ីឬកោះសេលេបេស មួយផ្នែកនៃកោះកាលីម៉ាន់តាន់ឬកោះបូនេអូ និងផ្នែកមួយនៃកោះអ៊ិរៀនជយា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីតំបន់ដែលជាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបច្ចុប្បន្ន និងការប្រកបដោយកោះជាធម្មតាមកពីមុនសង្គ្រាមមហាអាស៊ីបូព៌ា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាមេរិកមានអុនសេនដោយកន្លែងតាមតំបន់ខ្សែក្រវាត់ភ្នំភ្លើង។ នៅឆ្នាំ ១៥៤១ ជនជាតិអេស្ប៉ាញបានរកឃើញអុនសេនដែលប្រើប្រាស់ដោយពួកជនជាតិដើមតាំងពីបុរាណ។ អុនសេននៅអាមេរិកមានទឹកច្រើនតែមិនសូវក្តៅ គេប្រើវាសំរាប់តែងូត ចំហុយខ្លួន(Sauna) និងម៉ាស្សា ជាដើម។",
"question": "តើជនជាតិអេស្ប៉ាញបានធ្វើអ្លូមធម្មតាភិបាលអុនសេនជាមួយអាមេរិកដោយសារអ្វី?",
"answer": "ជនជាតិអេស្ប៉ាញបានរកឃើញអុនសេនដែលប្រើប្រាស់ដោយពួកជនជាតិដើមតាំងពីបុរាណ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រគល់បេសកម្មឱ្យដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រង វិស័យវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈមានមុខងារ និងភារកិច្ចដូចតទៅៈ",
"question": "តើក្រសួងណាដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រគល់បេសកម្មឱ្យដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងវិស័យវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ?",
"answer": "ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សមុទ្រកាសព្យែន ឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Caspian Sea គឺជាផ្ទៃទឹកបិទធំជាងគេនៅលើផែនដី គិតតាមចំណាត់ថ្នាក់ផ្សេងៗ សមុទ្រកាសព្យែន ជាបឹងធំជាងគេបំផុត។ បឹងនេះ មានផ្ទៃ ៣៧១០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងចំណុះ ៧៨២០០ គីឡូម៉ែត្រគុប។ សមុទ្រកាសព្យែន ជាសមុទ្របិទ ពុំមានទឹកហូរចេញឡើយ ស្ថិតនៅខាងជើងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី និងខាងត្បូងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងមានជម្រៅអតិបរមារហូតដល់ ១០២៥ ម៉ែត្រ។",
"question": "សមុទ្រកាសព្យែនជាបឹងធំជាងគេយ៉ាងណា?",
"answer": "សមុទ្រកាសព្យែន ជាបឹងធំជាងគេនៅលើផែនដី គិតតាមចំណាត់ថ្នាក់ផ្សេងៗ មានផ្ទៃ ៣៧១០០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងចំណុះ ៧៨២០០០ គីឡូម៉ែត្រគុប។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទបាយ័នមានទីតាំងស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃរាជធានីអង្គរធំ។ ប្រាសាទនេះកសាងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១២ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ១៣ ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ប្រាសាទនេះមាន តួប៉មនីមួយៗ មានមុខបួន ដែលមានកំពូល ៤៩ និងកំពូលក្លោងទ្វារចូល៥ ទៀត សរុបទាំងអស់ ៥៤ កំពូល ដែលតំណាងឲ្យខេត្តក្រុងខ្មែរ ទាំង ៥៤ នៅសម័យកាលនោះ។ មានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានគិតថា មុខទាំង ៤ នោះតំណាងឲ្យព្រះពោធិសត្វលោកេស្វរៈនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន អ្នកខ្លះទៀត គិតថា ជារូបតំណាងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ប្រាសាទបាយ័នមានប្លង់បីជាន់។ ជាន់ទី១ និងទី ២ មានថែវដែលមានចម្លាក់ដ៏ល្វិចិត្រអ។ ប្រាង្គនៅកណ្តាល ១៦ និងស្ថិតនៅជាន់ទី ៣ មានរាងកាកបាទ។ សំណង់ប្រាសាទបាយ័នមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ទាំងថែវ ផ្លូវដើរ និងជណ្តើរ។ ក្រៅពីទឹកមុខញញឹមនៃរូបបាយ័ន ប្រាសាទនេះមានចម្លាក់ដ៏ល្អប្រណីត ដែលរៀបរាប់ពីរឿងទេវកថានៅថែវខាងក្នុង និងខាងក្រៅ រៀបរាប់ពីជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅសម័យអង្គរ មានទាំងផ្សារ ការនេសាទ ពិធីបុណ្យ ល្បែងប្រដាល់ ជល់មាន់ ។ល។ និងថែមទាំងមានការរៀបរាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តចម្បាំង និងព្យុហយាត្រាជាដើម។ ចម្លាក់នោះឆ្លាក់បានជ្រៅជាងនៅ ប្រាសាទអង្គរវត្ត តែមានលក្ខណៈសាមញ្ញ។ ទិដ្ឋភាពនៃចម្លាក់ បង្ហាញដោយផ្ទាំងតាមជួរ ពីរឬបីជួរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រាសាទបាយ័ន ដែលសាងសង់នៅសតវត្សរ៍ទី ១២ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ១៣ នៅចំកណ្តាលរាជធានីអង្គរធំ មានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ និងចម្លាក់ដ៏ល្អប្រណីត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៨៧ ដល់ ១៩៤៥ រដ្ឋការអាណានិគមបារាំង ទូទាំងឥណ្ឌូ ចិន (Gouverneur-général de l’Indochine Française) បានប្រើអាគារនេះជាទីស្នាក់នៅ និងសម្រាប់ប្រជុំកិច្ចការរដ្ឋការធំៗ ទើបគេហៅហៅថា អាគាររដ្ឋាភិបាល ។ ចំណែកអាគារសម្រាប់ស្នាក់នៅនិងធ្វើការរបស់ លោកទេសាភិបាលត្រូវបានគេផ្លាស់ទីតាំងឲ្យនៅអាគារមួយក្បែរនោះ ។",
"question": "ស្នាក់នៅអាគាររដ្ឋាភិបាលទេសាភិបាលមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "មួយក្បែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៨៩៧ ឯកាភិបាលដែលកំពុងកាន់អំណាចបានប្ដឹងទៅកាន់ប៉ារីសថា ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដែលកំពុងតែសោយរាជ្យ ព្រះបាទនរោត្តមលែងសាកសមគ្រងរាជ្យ និងស្នើសុំការអនុញ្ញាតដើម្បីក្ដាប់អំណាចប្រមូលពន្ធដាររបស់ព្រះអង្គ ចេញរាជក្រឹត្យ និងថែមទាំងចង់បានអំណាចតែងតាំងមន្ត្រីរាជការ ហើយនិងជ្រើសរើសព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យទៀតផង។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រះបាទនរោត្តម និងពួកស្ដេចនៃកម្ពុជាបន្តបន្ទាប់មកទៀតត្រូវបានក្លាយជាតួអង្គមានតែនាម និងគ្រាន់តែជាអ្នកឧបត្ថាកពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ បើទោះណាពួកទ្រង់ក៏នៅតែមើលឃើញថាជាស្ដេចទេវរាជដដែលដោយប្រជាជនស្រុកស្រែចម្ការសាមញ្ញ។ អំណាចផ្សេងៗទាំងអស់ត្រូវស្ថិតនៅក្នុងដៃនៃឯកាធិបតី និងការិយាធិបតេយ្យអាណានិគម។ មិនទៅតិចអ្វីទេ ការិយាធិបតេយ្យនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងភាគច្រើនបំផុតដោយពួកអ្នករដ្ឋការបារាំង និងមានតែជនជាតិអាស៊ីមួយចំនួនដែលអនុញ្ញាតដោយសេរីដើម្បីចូលរួមក្នុងរដ្ឋាភិបាលគឺជនជាតិយួន ដែលត្រូវគេមើលឃើញថាជាជនជាតិអាស៊ីដែលគ្រប់គ្រងគេនៅក្នុងសហភាពឥណ្ឌូចិន។",
"question": "យ៉ាងណាជាអំណាចប្រមូលពន្ធដាររបស់ព្រះបាទនរោត្តមលែងសាកសមគ្រងរាជ្យ និងស្នើសុំការអនុញ្ញាត?",
"answer": "ជាអំណាចតែងតាំងមន្ត្រីរាជការ ហើយជ្រើសរើសព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យទៀត",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលនេះមានក្មេងប្រុសម្នាក់នៅស្រុកមួយ អ្នកស្រុកគេហៅថាចោរចិត្តចិត្តជា។ លុះក្មេងនោះចំរើនធំឡើង ឪពុកស្លាប់ទៅនៅតែម្ដាយ។ ចៅនោះមិនគិតធ្វើការរកស៊ីអ្វីសោះ តែវេលាយប់កាលណា វាតែងដើររកលួចទ្រព្យសម្បត្តិទាំងពួង។ មាតាទូន្មានប្រដៅដូចម្ដេចក៏មិនព្រមធ្វើតាម ទើបមាតាយកទៅអោយនៅវត្តរៀនអក្សរ។ ចៅនោះក៏មិនខំរៀនសូត្រឡើយ ប្រព្រឹត្តិដើរតែ",
"question": "តើឪពុកនៃក្មេងប្រុសម្នាក់នៅស្រុកមួយគេហៅថាចៅណាក្នុងសេចក្តីស្មុគស្មាញ?",
"answer": "ចៅនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស ព្រះអង្គព្រះរាជឱរសចំនួន ២០ ព្រះអង្គ និង ព្រះរាជធីតា ១៥ ព្រះអង្គ សរុប ២៥ ព្រះអង្គមានដូចជា៖មើលបន្ថែម៖ រាយព្រះនាមព្រះរាជឱរសនិងព្រះរាជធីតានៃព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស និងចំនួនព្រះអង្គនិងព្រះរាជធីតាភិបាលជាធម្មជាតិមួយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភ្នំគូលែនស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយលើ (ប៉ែកខាងកើត និងប៉ែកខាងជើង) ស្រុកបន្ទាយស្រី(ប៉ែកខាងត្បូង)និងស្រុកវ៉ារិន (ប៉ែកខាងលិច) ហើយគ្របដណ្តប់លើឃុំចំនួន២ ឃុំខ្នងភ្នំនៃស្រុកស្វាយលើ និងឃុំឃុនរាមនៃស្រុកបន្ទាយស្រី។ ម្យ៉ាងទៀតឧទ្យាននេះព័ន្ធជុំវិញដោយឃុំចំនួន៤គឺឃុំបេងមាលា ឃុំកន្ទួត និងឃុំតាសោមនៃស្រុកស្វាយលើ និងឃុំត្បែងនៃស្រុកបន្ទាយស្រី។ ឧទ្យានមានចំងាយ ៦០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប និងប្រហែល ២៥គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទបន្ទាយស្រី។ ភ្នំគូលែនគឺជាជួរភ្នំតូចមួយដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ល្មមហើយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងជួរភ្នំដងរែក។ ភ្នំគូលែនលាតសន្ធឹងប្រវែងប្រហែល ៤០គម ពីប៉ែកខាងលិចឈាងខាងជើង ទៅខាងកើតឈាងខាងត្បូង ហើយដែលមានចម្ងាយប្រហែល ៤៨គមនៅខាងជើងក្រុងសៀមរាប។ កំពូលភ្នំទាំងអស់មានកម្ពស់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដែលមានកម្ពស់ជាមធ្យម ៤០០ម។ កំពូលដែលខ្ពស់បំផុតគឺមានកំពស់ ៤៨៧ម។",
"question": "ភ្នំគូលែនស្ថិតនៅក្នុងអាយុជាងនៅពេលណា?",
"answer": "ភ្នំគូលែនស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយលើ (ប៉ែកខាងកើត និងប៉ែកខាងជើង) ស្រុកបន្ទាយស្រី(ប៉ែកខាងត្បូង)និងស្រុកវ៉ារិន (ប៉ែកខាងលិច)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីរាជាណាចក្រតារូម៉ាណាហ្គារ៉ាចុះខ្សោយអំណាច ដែនដីរបស់វាទាំងអស់រួមទាំងស៊ុនដាបុរៈ បានធ្លាក់ក្រោមកណ្ដាប់ដៃរាជាណាចក្រស៊ុនដា។ តំបន់កំពង់ផែត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះជាស៊ុនដា កេឡាប៉ា និងបានក្លាយជាកំពង់ផែជំនួញដ៏សំខាន់របស់រាជាចក្រនេះនៅសតវត្សរ៍ទី១៤។ ក្រុមនាវាអឺរ៉ុបដែលមកដល់ដំបូងគេគឺ នាវា៤ព័រទុយហ្គាល់គ្រឿងពីម៉ាឡាកា ដែលបានចូលចតនៅឆ្នាំ១៥១៣ ក្នុងសម័យព័រទុយហ្គាល់រុករកផ្លូវគ្រឿងទេស។",
"question": "យ៉ាងណាជាហ្គារ៉ាចុះខ្សោយអំណាចដែលជាច្រើនជាងគេនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររាជាណាចក្រតារូម៉ាណាហ្គារ៉ា?",
"answer": "តំបន់កំពង់ផែត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះជាស៊ុនដា កេឡាប៉ា និងបានក្លាយជាកំពង់ផែជំនួញដ៏សំខាន់របស់រាជាចក្រនេះនៅសតវត្សរ៍ទី១៤។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការរៀនសូត្ររបស់កវីយើងមិនចប់ទេ ពោលគឺ រៀងរាល់ពេញធ្វើដំណើរកាត់ភ្នំពេញ លោកតែងឈប់សុំចតនៅវត្តឧណ្ណាលោម ជជែកពិគ្រោះរៀនសូត្រជាមួយភិក្ខុសង្ឃនៅទីនោះ អំពីបញ្ហាផ្សេងៗទាក់ទងនឹងពុទ្ធសាសនា។ ដំណើរចច្រប់ ច្រៀងទេសនារបស់លោកអ៊ុក អ៊ូ បានល្បីដល់ស្ដេច ហើយព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ដែលគ្រងរាជជំនាន់នោះ ក៏ត្រាស់បង្គាប់ឲ្យចូលគាល់ និងច្រៀងថ្វាយរហូតលោកបានទទួលគោរមងារ\"ភិរម្យភាសា\"ជាប់រៀងមក។",
"question": "យ៉ាងណាមានបញ្ហាដែលលោកតែងឈប់សុំចតនៅវត្តឧណ្ណាដលោម?",
"answer": "គាត់តែងឈប់សុំចតនៅវត្តឧណ្ណាដលោមជាមួយនឹងបញ្ហាផ្សេងៗទាក់ទងនឹងពុទ្ធសាសនា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សង្គ្រាមអ៊ីតាលី-អេត្យូពីលើកទី២ គឺជាសង្គ្រាមដ៏ខ្លីមួយដែលចាប់ផ្តើមក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៣៥ និងបញ្ចប់ទៅវិញនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៣៦។ សង្គ្រាមបានចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលកងកម្លាំងនៃរាជាណាចក្រអ៊ីតាលីបានចូលឈ្លានពានចក្រភពអេត្យូពីតាមទឹកដីសូម៉ាលីឡង់និងអេរីត្រេ។ ជាលទ្ធផល ប្រទេសអេត្យូពីត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់របស់អ៊ីតាលីរួចត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងទឹកដីអាណានិគមអាហ្វ្រិកខាងកើតអ៊ីតាលី។ ការចូលត្រួតត្រារបស់អ៊ីតាលីក្នុងអេត្យូពីគឺជាសកម្មភាពបញ្ជាក់ថាអង្គការសង្គមប្រជាជាតិមិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាពពិភពលោកឡើយ។ ដោយឃើញបែបនេះ ចក្រភពអង់គ្លេសនិងបារាំងបានគាំទ្រការដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រទេសអ៊ីតាលីចំពោះសកម្មភាពលុកលុយនោះប៉ុន្តែការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះមិនត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញទេហើយទីបំផុតបានទទួលបរាជ័យក្នុងការបញ្ឈប់ការឈ្លានពានរបស់អ៊ីតាលី។ ក្រោយការឈ្លានពាន អ៊ីតាលីបានសម្រេចចិត្តយល់ព្រមគាំទ្រអាល្លឺម៉ង់ក្នុងការកាត់ទឹកដីប្រទេសអូទ្រីស។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសង្គ្រាមអ៊ីតាលី-អេត្យូពីលើកទី២ ដែលចាប់ផ្តើមនៅខែតុលា ឆ្នាំ៧៣៥ និងបញ្ចប់នៅខែឧសភា ឆ្នាំ៧៣៦។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផ្លូវថ្នល់នៅឆ្នេរខាងកើតម៉ាឡេស៊ីឧបទ្វីប និង ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត មិនសូវមានការអភិវឌ្ឍន៍នៅឡើយទេ។ ផ្លួវទាំងនោះបត់បែនតាមតំបន់ភ្នំ ដែលភាគច្រើនក្រាលក្រួសមិនមានចាក់កៅស៊ូទេ។ មធ្យោបាយធ្វើដំនើរសំខាន់នៅទីនោះគឺ ធ្វើតាមទន្លេ និង ផ្លូវអាកាស។",
"question": "យ៉ាងណាមធ្យោបាយធ្វើដំនើរនៅផ្លូវថ្នល់ម៉ាឡេស៊ី?",
"answer": "មធ្យោបាយធ្វើដំនើរនៅទីនោះគឺ ធ្វើតាមទន្លេ និង ផ្លូវអាកាស មិនសូវមានការអភិវឌ្ឍន៍នៅលើផ្លូវថ្នល់ទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទន្លេមេគង្គហូរចាប់ពីខាងជើងទៅខាងត្បូងខេត្ត មានប្រវែងប្រហែល ១៤០ គ.ម.ដែលហូរឆ្លងកាត់ក្នុងខេត្តក្រចេះ។ ទន្លេនេះគឺជាទីលំនៅរបស់ផ្សោត មច្ឆា និង បក្សាបក្សី។ លំហូរនៃទន្លេមេគង្គនៅក្រុងក្រចេះប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង។ មានកោះរាប់រយលិចទឹកនៅរដូវវស្សាជាច្រើននៅក្នុងទន្លេនេះ។ នៅឆ្នាំ ២០០៧ ដដែលនោះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានគ្រោងសាងសង់ទំនប់នៅក្នុងទន្លេមេគង្គក្បែរក្រុងក្រចេះ។ ខេត្តនេះក៏មានព្រៃឈើជាច្រើន ជួរភ្នំព្រះពាន់ ភ្នំព្រិច និងចម្ការកៅស៊ូ។ ភាគខាងកើតក្រចេះគឺជាតំបន់សត្វបក្សីដ៏សំខាន់មួយ។",
"question": "ទន្លេមេគង្គហូរចាប់ពីខាងណាជាធម្មជាតិដែលជាតំបន់សត្វបក្សីដ៏សំខាន់មួយ?",
"answer": "ខេត្តនេះក៏មានព្រៃឈើជាច្រើន ជួរភ្នំព្រះពាន់ ភ្នំព្រិច និងចម្ការកៅស៊ូ។ ភាគខាងកើតក្រចេះគឺជាតំបន់សត្វបក្សីដ៏សំខាន់មួយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វិគីគឺជាវិបសាយមួយដែលអនុញ្ញាតអោយអ្នកទស្សនាចូលទៅកែប្រែអត្តបទរបស់ពួកគេនៅក្នុងកុំព្យូទរ័របស់គេផ្ទាល់។ អ្នកទស្សនាក៏អាចបង្កើតនូវអត្តបទថ្មីៗ នឹងកែប្រែរៀបចំនូវអត្តបទដែលមានរួចមកហើយបានដែរ។ រឿងដែលងាយស្រួលម៉្យាងទៀតគឺថាកម្មវិធីវិគីអនុញ្ញាតអោយកែប្រែអត្តបទនឹងអាចតែ hyperlinks.ហើយអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀតរបស់វិគីគឺអនុញ្ញាតអោយបន្ថែម រឺក៏ផ្លាស់ប្តូររូបភាព តារាង និងសមាសភាពអន្តរកម្មពិតប្រាកដដូចជាហ្គេមជាដើម។",
"question": "អ្វីដែលជាប្រសិទ្ធភាពនៃវិគីដែលអនុញ្ញាតអោយអ្នកទស្សនាក៏បានបង្កើតនូវអត្តបទថ្មីៗ នឹងកែប្រែរៀបចំនូវអត្តបទដែលមានរួចមកហើយបាន?",
"answer": "កម្មវិធីវិគី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មេសា នឹងបង្ហាញលោកអ្នកអានជ្រាប អំពេីចលនាបាតុកម្មមួយ ប្រឆាំងទល់នឹងអាណានិគមបារាំងសែស នៅឆ្នាំ ១៩២៥។ ចលនានេះ មានសភាពឃោរឃៅ គួរឲ្យរំភើបក្រៃលែង ដែលបានផ្ទុះឡើងពីចំណោមកសិករខ្មែរ ដ៏សុទ្ធសាធ នៅភូមិក្រាំងលាវ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកក្លាហានពីរនាក់ គឺឈ្មោះ ជួន និងឈ្មោះ នៅ ដែលមានដើមកំណើត និងទីលំនៅ នៅភូមិបន្ទាយអំពិល ឃុំព្រៃខ្មែរ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ពួកបាតុករ បានសម្លាប់លោកបារាំងម្នាក់ ឈ្មោះបាដេស ដែលធ្វើជារេស៊ីដង់នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ហើយនិង អ្នកបកប្រែភាសាម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ សួន ព្រមទាំងទាហានរក្សាស្រុកម្នាក់ ឈ្មោះ ឡាច ដែលបានទៅតាមបារាំង នៅពេលនោះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រឹត្តិការណ៍ដែលបង្ហាញលោកអ្នកអានជ្រាប អំពេីចលនាបាតុកម្មមួយ ប្រឆាំងទល់នឹងអាណានិគមបារាំងសែស នៅឆ្នាំ ១៩២៥ នៅភូមិក្រាំងលាវ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខេត្តមណ្ឌលគីរីមានផៃ្ទដីសរុបទាំងអស់ ១៤២៨៨គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានប្រជាជនសរុប ៣២៤០៧នាក់ មាន៥៦៥៧គ្រួសារ ប្រុស១៦៣៨០នាក់ និង ស្រី១៦០២៧នាក់ (តាមរបាយការណ៍ជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨) ហើយដង់ស៊ីតេប្រជាជនគិតជាមធ្យម ២នាក់ក្នុង ១គីឡូម៉ែត្រការ៉េ អត្រាកំនើនប្រជាជន ០.៣២ភាគរយ។ ខេត្តមណ្ឌលគីរី ជាតំបន់ភ្នំ និង ខ្ពង់រាបស្ថិតនៅប៉ែកឥសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន ជាជនជាតិភាគតិច ខេត្តមណ្ឌលគីរីមានប្រជាជនព្នង ៨០ភាគរយ ក្រៅពីនេះមានជនជាតិចំរុះគ្នាផេ្សងៗទៀត ដូចជា ខែ្មរ ចិន វៀតណាម ថៃ ខែ្មរឥស្លាម និង មាន ជនជាតិភាគតិចមួយចំនួនទៀត ហើយការប្រកបរបរកស៊ីរបស់ពួកគេនៅទីប្រជុំជន គឺទីរួមខេត្តគេប្រកបមុខរបរពាណិជ្ជកម្ម បើនៅឯជនបទវិញគេ ដើរបោចវល្លិ ដើរប្រមាញ់សត្វតាមរបៀបបុរាណ ចំពោះការធ្វើស្រែវិញមានតែនៅស្រុកកោះញែកមួយប៉ុណ្ណោះ គេធ្វើ ស្រែបុកដាំនៅលើខ្នងភ្នំ ដូច្នេះអំណោយផលវាទទួលបានតិចណាស់ព្រោះវាអាស្រ័យទៅលើទឹក ភ្លៀង ប្រសិន បើភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំទើប ដំណាំស្រូវរបស់ពួកគាត់ បានផលល្អ ជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋនៅខេត្តមណ្ឌលគីរី មានកំរិតទាបណាស់ក្នុង មួយថៃ្ងមនុស្សម្នាក់មិនអាចរកចំណូល បាន៥០០រៀលផង។ ក្រៅពីមុខរបរធ្វើស្រែ ប្រជាជនខ្លះទៀតមានមុខរបរ ជាអ្នកចំការ មន្រ្តីរាជការ រីឯខ្លះទៀត ប្រកបរបរនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ដោយធ្វើការផ្គត់ផ្គង់ដល់សេវាកម្ម ស្នាក់នៅ បំរើសេវាកម្មម្ហូបអាហារ ព្រមទាំងសេវាកម្មបន្ទាប់បន្សំជាច្រើនទៀតផងដែរ។",
"question": "តើមានប្រជាជនសរុបប៉ុន្មាននាក់នៅខេត្តមណ្ឌលគីរី?",
"answer": "៣២៤០៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្លាយអាស់ផលិតចេញពីចំហេះលីញីតខ្ចី រឺ ធ្យូងថ្មអនុប៊ីទូម លើសពីមានលក្ខណៈប៉ូស្សូឡានិច វាក៏មានលក្ខណៈស៊ីម៉ង់ត៍ខ្លួនវាខ្លះដែរ។ នៅពេលដែលប៉ះនឹងទឹក ផ្លាយអាស់ថ្នាក់C នឹងកករឹង ហើយមានរេស៊ីស្តង់កើនឡើងៗ។ ផ្លាយអាស់ថ្នាក់C ជាទូទៅមានកំបោរCaO ច្រើនជាង ២០%។ ខុសពីថ្នាក់F ផ្លាយអាស់ថ្នាក់C ដែលមានលក្ខណៈស៊ីម៉ង់ត៍ដោយខ្លួនឯង មិនត្រូវការកាតាលីករ។ បរិមាណ អាល់កាលី និងស៊ុលផាត (SO4) ជាទូទៅមានច្រើន ចំពោះផ្លាយអាស់ថ្នាក់C។",
"question": "ទូទៅ ផ្លាយអាស់ថ្នាក់C មានប្រភេទលក្ខណៈដែលមិនត្រូវការកាតាលីករជាងបរិមាណណា?",
"answer": "ផ្លាយអាស់ថ្នាក់C មានលក្ខណៈស៊ីម៉ង់ត៍ដោយខ្លួនឯង ហើយមិនត្រូវការកាតាលីករ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គោបុរៈទី១ ជាសំណង់មានប្លង់រាងចតុកោណកែង ដែលមានបន្ទប់វែង(ថែវ)ប្រវែង២៥ម៉ែត្រនិងទទឹង៥.៥ម៉ែត្រព័ទ្ធជុំវិញនិងមានជញ្ជាំងបិទផ្នែកខាងក្រៅ ប៉ុន្តែនៅចំកណ្តាលមណ្តោយថែវខាងលិច និងខាងកើតមានក្លោងទ្វារចូលពីខាងក្រៅមកវិញ។ ចំណែកទ្វារខាងក្នុងពុំមានទ្វារចេញឫចូលទេ មានតែបង្អួចបើកចំហរទាំងអស់ចំនួន ៤២ និងមានបង្អួចបញ្ឆោតចំនួន៦ នៅផ្នែកខាងត្បូង។ ដោយឡែកនៅជញ្ជាំងខាងត្បូងមានក្លោងទ្វារចូលថែវ ប៉ុន្តែពុំមានទ្វារចេញទៅក្រៅទេ។",
"question": "យ៉ាងណាអ៊ុបុរៈទី១មានក្លោងទ្វារលើជញ្ជាំងខាងត្បូង?",
"answer": "នៅជញ្ជាំងខាងត្បូងមានក្លោងទ្វារចូលថែវ ប៉ុន្តែពុំមានទ្វារចេញទៅក្រៅទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការរាប់ពុទ្ធសករាជ ជាការកំណត់ថ្ងៃខែឆ្នាំរបស់ពួកពុទ្ធសាសនិកជន សម្រាប់ប្រើខាងសាសនា ដែលហៅថា \"បកសករាជ\" ។ របៀបនេះ រាប់យកចំណែកខាងរនោចខែមួយមុនមកប៉ះរួមនឹងខ្នើតខែបន្ទាប់នោះជា ១ ខែ គឺត្រូវរាប់ពីថ្ងៃ ១ រោច ខែពិសាខ មកដល់ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែជេស្ឋ ជា ១ ខែ ។ល។ ពីថ្ងៃ ១ រោច ខែចេត្រ មកដល់ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ជា ១ ខែ (ពេញជា ១ ឆ្នាំ) រាប់យ៉ាងនេះរៀងរាល់ឆ្នាំ, បើរាប់ពីលើមកដល់ត្រឹមណា ត្រូវទុកថ្ងៃខែនោះជាបច្ចុប្បន្នកាល មិនទាន់ពេញថាជាសករាជដែលកន្លងទៅហើយទេ, ដូចជាកាលពីក្នុងថ្ងៃ ១៥ រោច ខែស្រាពណ៍ ឆ្នាំមមី បន្ទាប់ឆ្នាំពុទ្ធបរិនិព្វាន ត្រូវរាប់ថា ពុទ្ធសករាជកន្លងទៅហើយបាន ១ ឆ្នាំ ៣ ខែ ១៤ ថ្ងៃ (កន្លងទៅហើយបានប៉ុន្មាន ត្រូវថាត្រឹមប៉ុណ្ណោះ), តែបើប្រើខាងការសរសេរសំបុត្រចុតហ្មាយ កត់ត្រាចុះក្នុងគម្ពីរក្បួនច្បាប់ទាំងពួង ឬនិយាយស្ដីប្រាប់គ្នាតាមធម្មតានោះ ត្រូវរាប់ចេញចំនួនសករាជយកត្រឹមឆ្នាំមមីដែលចូលក្នុងរវាងឆ្នាំ គំរប់ ២ នុ៎ះឯងថា ពុទ្ធសករាជ ២ ឆ្នាំ ឬពុទ្ធសករាជ ២, បើប្រើអក្សរសង្ខេបត្រូវប្រើអក្សរជា ព. ស. ២ ។",
"question": "តើពុទ្ធសករាជជាប់ពីថ្ងៃណានៅខាងជើងខែមួយមុនមកនៅរដូវមី នៅក្នុងរបៀបរាប់ពុទ្ធសករាជមានអ្វីខ្លះ?",
"answer": "ពុទ្ធសករាជ ២ ឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឆ្នាំ១៩៧៩: ថ្ងៃ0៧ មករា ជាថ្ងៃរំដោះទីក្រុងភ្នំពេញ អោយរួចផុតពីរបប (កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ) ដោយកងទ័ពវៀតណាម ហើយក៏ជាថ្ងៃ ដែលបង្កើតធម្មនុញ្ញនៃ របបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា(គ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលដោយលោកហេង សំរិន)។",
"question": "តើថ្ងៃណាដែលជាថ្ងៃរំដោះទីក្រុងភ្នំពេញជាមួយកងទ័ពវៀតណាមនៅឆ្នាំ១៩៧៩?",
"answer": "ថ្ងៃ0៧ មករា",
"type": "extract"
},
{
"context": "អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ លោកឧត្ដមសេនីយ៍ ហុក ឡងឌី បានទទួលមរណភាពកាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨កន្លងទៅនេះ ក្នុងជន្មាយុ៥១ឆ្នាំ ដោយសារឧប្បត្តិហេតុធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រនៅឯខេត្តស្វាយរៀង។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលលោកឧត្ដមសេនីយ៍ ហុក ឡងឌី ទទួលមរណភាព?",
"answer": "ក្នុងជន្មាយុ ៥១ ឆ្នាំ ដោយសារឧប្បត្តិហេតុធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រនៅឯខេត្តស្វាយរៀង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅចានចានដែលមានភាពខុសប្លែកគ្នាពីរបន្ទះផ្លាស់ទីពីគ្នាទៅវិញទៅមកហើយម៉ាញ៉េក្តៅ (ថ្មរាវ) ត្រូវបានរុញទៅមុខតាមរយៈស្នាមប្រេះ។ ប្រភេទនៃព្រំដែនទាំងនេះធ្វើឱ្យបែកបាក់ពីមហាសមុទ្រភ្នំភ្លើងឬភ្នំ។ ឧទាហរណ៍: ជួរភ្នំពាក់កណ្តាលសមុទ្រ; ជ្រលងភ្នំដ៏ធំ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រភេទនៃព្រំដែនដែលធ្វើឱ្យបែកបាក់ពីមហាសមុទ្រភ្នំភ្លើងឬភ្នំដោយរុញទៅមុខតាមរយៈស្នាមប្រេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សាលាមត្តេយ្យត្រូវបានត្រួតពិនិត្យដោយក្រសួងអប់រំ និងមិនមែនជាផ្នែករបស់ប្រព័ន្ឋអប់រំផ្លូវការទេ។ សាលាមត្តេយ្យ៥៨% ជាសាលាឯកជន និងមានសិស្ស៧៧%ចុះឈ្មោះរៀន។ គ្រូនៅសាលាមត្តេយ្យភាគច្រើនជានារីក្មេងៗដែលបញ្ចប់ការសិក្សាពីមហាវិទ្យាល័យវគ្គខ្លី។ ក្រៅពីសាលាមត្តេយ្យ នៅមានមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំកុមារពេលថ្ងៃ ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងល្អពីក្រសួងការងារ។ ខុសពីសាលាមត្តេយ្យ ដែលមានគោលដៅចំបងក្នុងការអប់រំ គោលដៅចំបងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលនេះ គឺផ្ដល់ការថែទាំដល់កុមារ។",
"question": "តើមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំកុមារពេលថ្ងៃត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយអ្នកណា?",
"answer": "ក្រសួងការងារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំនុចប្រ៊ូការ២មានទាក់ទងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទទៅនឹងចំនុចប្រ៊ូការមួយផ្សេងទៀត។ តាមភាពខុសគ្នារវាងចំនុចប្រ៊ូការទី១ និង ចំនុចប្រ៊ូការទី២ គឺអាស្រ័យទៅតាមលំដាប់នៃការជ្រើសរើសមុំក្នុងត្រីកោណ ABC ។ ឧទាហរណ៍: ចំនុចប្រ៊ូការទី១នៃត្រីកោណ ABC គឺដូចគ្នានឹងចំនុចប្រ៊ូការទី២នៃត្រីកោណ ABC។",
"question": "តើចំនុចប្រ៊ូការ២មានទាក់ទងគ្នាយ៉ាងណា នឹងចំនុចប្រ៊ូការមួយផ្សេងទៀត?",
"answer": "តាមភាពខុសគ្នារវាងចំនុចប្រ៊ូការទី១ និង ចំនុចប្រ៊ូការទី២ គឺអាស្រ័យទៅតាមលំដាប់នៃការជ្រើសរើសមុំក្នុងត្រីកោណ ABC",
"type": "extract"
},
{
"context": "បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់មានចំនួន១៤ ២៤១ ៦៤០នាក់ គិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ២០០៨ ។ ក្នុងចំនួននោះ បុរសមាន៦,៩លាននាក់ ស្ត្រីមាន៧,៤លាននាក់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គេសង្កេតឃើញស្ត្រីកម្ពុជាបានបំពេញតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងចំណោម៥គ្រួសារ មានគ្រួសារ១ដែលស្ត្រីជាមេគ្រួសារ។ ស្ត្រីកម្ពុជាដែលមានអាយុចាប់ពី៤០ឆ្នាំឡើងទៅមានអត្រាមេម៉ាយខ្ពស់។",
"question": "ប៉ុន្មាននាក់ជាធម្មជាតិនៅកម្ពុជាដោយសារតែស្ត្រី?",
"answer": "នៅកម្ពុជាដោយសារតែស្ត្រី មានចំនួន៧,៤លាននាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចាស៎ ជាង៦ខែហើយ។តាំងពីមីក្មួយខ្ញុំនេះ វាមកនៅជាមួយ។មីនេះ ម៉ែឪវាស្លាប់ចោលអស់ទៅ រកអ្វីរៀនគ្មាន បានជាវារត់មកនៅជាមួយខ្ញុំ។វាទើបតែបានអាយុ១៣ឆ្នាំ...។ពិបាកណាស់ឯងក្រនោះ។គ្មាននរណាមើលឃើញឡើយ។ឥឡូវខ្ញុំនៅតែសម្បកខ្លួនប៉ុណ្ណឹងទេ។ថ្ងៃណាឈឺធ្វើការមិនកើត មុខជាដាច់ពោះហើយ។មិនដឹងជារកស៊ីអ្វីឲ្យបានសល់ទុកដាក់នឹងគេឡើយ ធ្វើការញើសជាទឹក នៅតែខ្វះជានិច្ច។មួយរៀលច្រៀកជាមួយរយចំរៀក នៅតែខ្វះទៀត។ប្រាក់បើកថ្ងៃសៅរ៍មិនដែលសល់ដល់អង្គារទេ។ទំនិញសព្វគ្រប់ឡើងថ្លៃ...។បើចេះតែយ៉ាប់ទៅៗដូចនេះ តើយ៉ាងណាទៅ។ណាអាណិតមីប្រញមិនទាន់ដល់អាយុផង ក៏ខំមកកាប់ជញ្ជូនដីនឹងគេ។",
"question": "យ៉ាងណាស់ឯងក្រនោះ?",
"answer": "គ្មាននរណាមើលឃើញឡើយ ហើយមួយរៀលច្រៀកជាមួយរយចំរៀក នៅតែខ្វះទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជនជាតិខ្មែរកើតចេញពីអំបូរខ្មែរ មនជាម្ចាស់ទឹកដីលើជ្រោយសុវណ្ណភូមិ(អាស៊ីអាគ្មេយ៍)តាំងពីជាង៦០០ពាន់ឆ្នាំមុនគ.ស។ ខ្មែរបានបង្កើតអាណាចក្រភ្នំ ឬនគរភ្នំ(ហ្វូណន) រួចអាណាចក្រចេនឡារហូតដល់ចក្រភពអង្គរ។ ការសិក្សាពីបុរេប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា តម្រូវឱ្យយើងសិក្សាពីអាយុកាលនៃទឹកដីខ្មែរផងដែរ ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងប្រវត្តិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល។ នៅស័កទី១ ភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានប្រទះនឹងពំនើងផ្នត់ពីរគឺ កាឡេដូន្យា និងអ៊ែរស៊ីន្យាង ដែលបង្កើតឱ្យមានជួរភ្នំ និងខ្ពង់រាបនានានៅពាសពេញទឹកដីខ្មែរពីបុរាពរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែពំនើងផ្នត់ទាំងពីរស័កនេះត្រូវបានលិចទៅវិញរហូតដល់ចុងស័កទី៣។ នៅដើមស័កទី៤ ពំនើងផ្នត់នេះក៏ត្រូវងើបឡើងម្តងទៀតបង្កើតបានជាជួរភ្នំខ្ពង់រាប វាលរាប និងទន្លេ បឹងបួរដែលសណ្តូកពីជួរភ្នំហិមាល័យរហូតដល់ភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល។ នៅស័កទី៤នេះដែរ ដោយសារតែមានជំនោរ និងលំនាចទឹកនាំឱ្យទឹកដីខ្មែរខ្លះងើបឡើង ខ្លះលិចទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ។ នៅសតវត្សរ៍ទី៣មុនគ.សទឹកសមុទ្របាននាចបន្តិចម្តងៗ រីឯទន្លេមេគង្គបានហូរដីល្បាប់មកចាក់បង្កើតបានជាដីសណ្តរចុះទៅទិសខាងត្បូង។",
"question": "តើជនជាតិខ្មែរកើតចេញពីដំណោះស្រាយណាស់?",
"answer": "អំបូរខ្មែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជីសូរជារមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខេត្តតាកែវ។ មណ្ឌលនេះបាន និង កំពុងឆ្លុះបញ្ជាំងនូវប្រាសាទបុរាណដែលមានកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌ អរិយធម៌បេតិកភ័ណ្ឌជាតិខ្មែរ គួបផ្សំនឹងទស្សនីយភាពធម្មជាតិ និងសមិទ្ធិផលសង្គមផ្សេងៗទៀតក្នុងនោះមានជាអាទិ៍ គឺវត្តភ្នំជីសូរ។ ក្រៅពីនោះគេឃើញមានរូងវិមានច័ន្ទ ស្ថិតនៅប្រមាណ១៥០ម ពីខាងត្បូងប្រាសាទភ្នំជីសូរ។ រូងធម្មជាតិនេះមានតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ។ វាជាទីស្ងាត់សំរាប់ពួកសមណៈព្រាហ្មណ៍តាំងសមាធិឬសំរាប់អ្នកធ្វើធូតុង្គដើរចង្រ្គមភាវនាធម៌។ កាលពីសម័យសង្រ្គាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧០មានការទំលាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលអោយរូងនេះ ត្រូវបិទជិតដោយដុំថ្មធំៗមិនអាចចេញចូលបានទៀតឡើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខេត្តតាកែវ ដែលមានកំណត់ត្រាដែលមានជីវិត ធម្មជាតិ និងសមិទ្ធិផលសង្គម សម្រាប់ប្រទេសខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លុះកន្លងមកបានបីខែ មានគេជំរាបថា << កូនប្រសាលោក មិនមែនកើតឆ្នាំខែថ្ងៃដូចលោកទេ, រឿងនេះគឺបុរសនោះ សួរឆ្នាំខែថ្ងៃរបស់លោកអំពីសំណាក់លោកយាយជាមាតា ឯលោកយាយក៏បានប្រាប់ដោយសព្វគ្រប់, កូនប្រសាលោកបានស្ដាប់ដឹងអស់ហើយ ក៏សរសេរចុះក្នុងកំណាត់សំពត់សទុក លុះដល់លោកសួរឆ្នាំខែថ្ងៃខ្លួន ក៏ជូនកំណត់នោះមកលោកៗ មើលទៅឃើញថា កើតឆ្នាំខែដូចលោក ។ ក៏ឲ្យកូនក្រមុំធ្វើជាភរិយា រឿងនេះ មិនមែនដូច្នោះទេ គឺក្លែងសរសេរទុកជាប្រាកដ >> ។ លោកក្រឡាហោម ក៏ជឿជាក់ឥតសង្ស័យ ហើយមានចិត្តទោមនស្សជាខ្លាំង គិតថា << មិនគួរនឹងចាញ់ប្រាជ្ញាអាមនុស្សកំសត់នេះសោះ >> ក៏រកឧបាយនឹងផ្ដាច់កូន បណ្ដេញចោលចេញ ។",
"question": "តើលោកក្រឡាហោមមានចិត្តទោមនៅលើអ្វីខ្លីនៅក្នុងរឿងនេះ?",
"answer": "ខ្លាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "The primary focus of some Mahayana schools is bodhicitta (菩提心), the vow to strive for buddhahood or awakened mind both for oneself and for the benefit of all other sentient beings. As Ananda Coomaraswamy notes, \"The most essential part of the Mahanyana is its emphasis on the Bodhisattva ideal, which replaces the Arhatta, or ranks before it.\" Being a high-level bodhisattva involves (according to Mahayana teachings) possessing a mind of great compassion conjoined with insight into reality (prajna, 般若), realizing emptiness (shunyata, 空), and/or the tathagatagarbha (buddhic essence of all things, 如來藏). With this mind the practitioner will realize the final goal of full Awakening, or Buddhahood: an omniscient, blissful mind completely free from suffering and its causes, that is able to work tirelessly for the benefit of all living beings. Six virtues or perfections (paramitas) are listed for the bodhisattva: generosity, morality, patience, energy, meditation, and wisdom.",
"question": "តើមានប្រជែងជើងមួយណាដែលមានមិនមែនជាមួយជើងសាស្រ្ត Mahayana ទេ?",
"answer": "Arhatta",
"type": "extract"
},
{
"context": "កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី៩ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ប្រទេស ប៉ាគីស្ថាន នៅឆ្នាំ២០០៤។ តាមកាលវិភាគ កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី៩ត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០០១ទេ តែគេបានផ្អាកទៅវិញដោយសារមានព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភារវកម្មថ្ងៃទី១១កញ្ញា នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។",
"question": "យ៉ាងណាមានព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភារវកម្មថ្ងៃទី១១កញ្ញានៅសហរដ្ឋអាមេរិក?",
"answer": "មានព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភារវកម្មថ្ងៃទី១១កញ្ញានៅសហរដ្ឋអាមេរិកដោយសារកីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី៩ត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០០១ ប៉ុន្តែគេបានផ្អាកទៅវិញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "«ចាប៉ី» ជាពាក្យក្លាយមកបីពាក្យសំស្ក្រឹតថា «ចក្ឆប៉ី»។ ហៅឈ្មោះថា ចាប៉ីដងវែង មកពីចាប៉ី នេះមានដងវែងទន្ទាំ ។ចាប៉ីដងវែងជាឧបករណ៍មានខ្សែ២ ឬ៤ ប៉ុន្តែវាមានសំនៀងតែ២ទេ។ វាសម្រាប់ប្រគំក្នុងវង់ភ្លេងការបុរាណ វង់ភ្លេងអារក្ស វង់ភ្លេងមហោរីជាដើម និងប្រើទោលសម្រាប់លេងកំដរចម្រៀងកំណាព្យ។ វាចែកចេញជា ដង ព្រលួត ប្រកៀន(ធរណី) ខ្ទង់ ស្នូក(ប្រអប់សំនៀង) ក្រាញ(គីង្គក់) ខ្សែ និងក្រចក។ ក្រាញធ្វើអំពីឈើធ្នង់។ ខ្សែសំនៀងធ្វើពីសរសៃសូត្រ និងខ្សែនីឡុង។ ចាបុីដងវែង ត្រូវបានបញ្ជូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីនៃមនុស្សជាតិនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆកា ឆ្នាំ២០១៦។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីចាប៉ីដងវែង ជាឧបករណ៍មានសំនៀង២ ឬ៤ ដែលមានដងវែងទន្ទាំ ប្រើសម្រាប់ប្រគំក្នុងវង់ភ្លេងជាច្រើន និងត្រូវបានបញ្ជូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីនៃមនុស្សជាតិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលយើងគយគន់គាត់ឲ្យយូរបន្តិចទៅទៀត យើងស្ញើបរំភើបនឹងផ្នត់ដែលលាតបន្ទាត់យ៉ាងអង្កាញ់រសាំនៅលើថ្ងាសនោះ។គន្លងផ្នត់ទាំងនោះនិយាយប្រាប់យើងនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏វិចិត្រផ្សេងៗ ដែលគាត់បានជួបប្រទះក្នុងដំណើរជីវិតរបស់គាត់ មានអនុស្សាវរីយ៍នៃសេចក្តីសប្បាយ អនុស្សាវរីយ៍នៃគ្រាក្រជាដើម។",
"question": "តើមានអនុស្សាវរីយ៍អ្វីខ្លីបំផុតដែលគាត់បានជួបក្នុងដំណើរជីវិតរបស់គាត់?",
"answer": "អនុស្សាវរីយ៍នៃសេចក្តីសប្បាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភូមិភាគខាងត្បូងនៃរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំបានរងគ្រោះដោយសង្គ្រាមឈ្លានពានពីពួកសៀមទេ។ តំបន់នេះបានផ្ដល់កំលាំងកាយចិត្ត ស្បៀងដល់កងទ័ពរបស់ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទី២ក្នុងសម័យរំដោះប្រទេសពីពួកសៀមឈ្លានពាន។ ក្រោយពីបានប្រឹក្សាសួរយោបល់ពីនាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីហើយ ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទី២ក៏ទ្រង់បញ្ជាអោយលើករាជធានីទៅតាំងនៅ ទួលបាសាន្តក្នុងខែត្រស្រីសឈរវិញ។ តែដោយមានទឹកជំនន់ធំខុសធម្មតា ព្រះអង្គក៏បញ្ជាអោយលើករាជធានីពីទួលបាសាន្តទៅតាំងនៅ ភ្នំដូនពេញ ចតុមុខវិញ។",
"question": "តើក្រោយពីការសួរយោបល់ពីនាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រី ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទី២បានលើករាជធានីទៅតាំងនៅទីណា?",
"answer": "ទួលបាសាន្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្រុកកំពង់លែង គឺជាស្រុក១ ក្នុងចំណោមស្រុកទាំង៦ និងក្រុង១ របស់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង រួមមាន៖ ស្រុកបរិបូរណ៍ ស្រុកជលគិរី ស្រុករលាប្អៀរ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ស្រុកសាមគ្គីមានជ័យ ស្រុកទឹកផុស និងក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។ ស្រុកកំពង់លែងមាន៩ឃុំ ដូចជា៖ ឃុំកំពង់ហាវ ឃុំច្រណូក ឃុំស្វាយរំពារ ឃុំដារ ឃុំពោធិ៍ ឃុំត្រងិល ឃុំសំរោងសែន ឃុំប្រឡាយមាស និងឃុំផ្លូវទូក។",
"question": "យ៉ាងណានៅស្រុកកំពង់លែង?",
"answer": "ស្រុកកំពង់លែងគឺជាស្រុកមួយមួយនៅក្នុងចំណោមស្រុក៦ និងក្រុងមួយ របស់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលមានឃុំជាច្រើនដូចជា ឃុំកំពង់ហាវ, ឃុំច្រណូក, ឃុំស្វាយរំពារ និងគ្រreste",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រព្រះវេស្សន្តរ ការដែលស្តេចត្រាច់មកគង់ក្នុងព្រៃយ៉ាងនេះហើយ នៅតែទ្រង់ព្រះរាជសទ្ធា ទ្រង់បរិច្ចាគព្រះរាជបុត្រ និងព្រះអគ្គមហេសីជាទាន ពុំមានព្រះរាជហរទ័យរួញរា ទុកជាព្រហ្មយានដ៏ប្រសើរ វិសេស សូមឲ្យបុត្តទារមហាទាននេះ ចូរសម្រេចផលដល់សួគ៌នាយទៅមុខហោង ។",
"question": "តើសូមឲ្យបុត្តទារមហាទាននេះ ចូរសម្រេចផលដល់សួគ៌នាយទៅមុខហោង ជាអ្វី?",
"answer": "ព្រះរាជហរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "តឹកតាងដំបូងស្តីអំពីសាសនាឥស្លាមនៅឧបទ្វីបម៉ាឡេដែលរកឃើញនៅតំបន់តេរេងហ្គានុ បានឱ្យដឹងថា ឥស្លាមមាននៅទីនោះតាំងពីទសវត្សរ៍ទី១៤។ នៅឆ្នាំ ១៥១១ ព័រទុយហ្គាល់បានដាក់អាណានិគមលើម៉ាឡាកា។ រាជបុត្រទាំងឡាយនៃរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃម៉ាឡាកា បានបែកបាក់ដោយចែកចេញជារាជាណាចក្រស៊ុលតង់២គឺ រាជណាចក្រស៊ុលតង់នៃពេរ៉ាក់ (នៅខាងជើង) និង រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃចូហរ (នៅខាងត្បូង)។ ការបែកបាក់នេះបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៦៤១ គឺនៅពេលដែលហុលឡង់ (សំព័ន្ឋមិត្តរបស់រាជាណាចក្រស៊ុលតង់ចូហរ) បានកាន់កាប់ម៉ាឡាកាទាំងស្រុង។ការមកដល់នៃចក្រភពអង់គ្លេសចក្រភពអង់គ្លេសបានដាក់អាណានិគមជាលើកដំបូងនៅឧបទ្វីបម៉ាឡេ នៅឆ្នាំ១៧៨៦ គឺនៅពេលដែលព្រះចៅស៊ុលតង់នៃកេដាសបានឱ្យខ្វីកោះប៉េណាងទៅក្រុមហ៊ុន British East India របស់អង់គ្លេស។ តាមរយៈសន្ឋិសញ្ញាអង់គ្លេស ហុលឡង់ឆ្នាំ១៨៤២",
"question": "ដែលបានដាក់អាណានិគមលើម៉ាឡាកា នៅឆ្នាំ ១៥១១?",
"answer": "ព័រទុយហ្គាល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "មនុស្សទំពែកទាំងបួននាក់មានអំណរអរជាខ្លាំង ដោយគិតថាគេនឹងបានខ្ញុំបំរើពីរនាក់យ៉ាងងាយ។ អ្នកទាំងបួនស្រែកថា «តោងសិន!» រួចគេក៏រត់ទៅយកសំនាញ់មួយបន្ទាប់មកគេយកជើងសំនាញ់មកចងជាប់ នឹងករៀងៗខ្លួនហើយកាន់សន្ធឹងសំនាញ់ក្រោមដើមត្នោត រួចស្រែកថា «ទំលាក់ខ្លួនមក យើងចាំត្រងអ្នកហើយ! »។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាអំណរអរជាខ្លាំងនៃមនុស្សទំពែកទាំងបួននេះ?",
"answer": "គេនឹងបានខ្ញុំបំរើពីរនាក់យ៉ាងងាយ និងកាន់សន្ធឹងសំនាញ់ក្រោមដើមត្នោត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩០៩ អែងស្តែងបានបោះផ្សាយអត្ថបទ \"Über die Entwicklung unserer Anschauungen über das Wesen und die Konstitution der Strahlung\" (ការរីកចំរើននៃទស្សនៈរបស់ពួកយើង ស្ដីពីធាតុផ្សំនិងសារៈសំខាន់នៃការបញ្ចេញរស្មី)។ អត្ថបទនេះនិយាយពីការធ្វើកង់តាកម្មពន្លឺ។ អត្ថបទនេះក៏បានលើកឡើងជាលើកដំបូងនូវពាក្យ ហ្វូតុង ដែលនាំទៅដល់សញ្ញាណ ធម្មជាតិជារលកផងភាគល្អិតផងរបស់ពន្លឺ នៅក្នុងមេកានិចកង់ទិច។",
"question": "យ៉ាងណានៅអែងស្តែងបោះផ្សាយអត្ថបទមួយដែលនិយាយពីការធ្វើកង់តាកម្មពន្លឺ?",
"answer": "អែងស្តែងបោះផ្សាយអត្ថបទ 'Über die Entwicklung unserer Anschauungen über das Wesen und die Konstitution der Strahlung' ដែលនិយាយពីការធ្វើកង់តាកម្មពន្លឺ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តែដល់សម័យចូលវ័យជរាពិការនេះ ស្រុកដុនដាប ខ្មែរបែកសាមគ្គី អ្នកកាន់អំណាចខ្មែរមានចិត្តទន់ខ្សោយធ្វើការ គ្មានវិធីសាស្ត្រ អត់បាយ ខ្មាំងចូលរុករានពាសពេញ វិសេសក្លាហានក៏ថយខ្លួនមកនៅក្នុងកូនខ្ទម ដែលយើងបានពណ៌នាមកហើយនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការបែកសាមគ្គីនៃស្រុកដុនដាប ដែលអ្នកកាន់អំណាចខ្មែរមានចិត្តទន់ខ្សោយ បានគ្មានវិធីសាស្ត្រ ហើយមានការផ្តល់មេត្តាអំពីក្លាហានក៏ថយខ្លួនមកនៅក្នុងកូនខ្ទម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "វិវាទរវាងភោគីចំពោះអចលនវត្ថុមួយ នឹងត្រូវដាក់ឱ្យធ្វើការស៊ើបអង្កេត និង ដោះស្រាយតាមនីតិវិធី ដែលបានកំណត់ ។ លទ្ធផល នៃការស៊ើបអង្កេតត្រូវដាក់ជូនគណៈកម្មការសុរិយោដី ដែលបង្កើតឡើងនៅក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីកម្ម និង សំណង់ ។ គណៈកម្មការនេះត្រូវធ្វើសេចក្ដីសំរេចលើបដិវាទកម្មនោះ ។ ក្នុងករណីមិនសុខចិត្តគូវិវាទ អាចប្ដឹងទៅតុលាការបាន ។ ការរៀបចំ និង ការប្រព្រឹត្តទៅ នៃគណៈកម្មការនេះ ត្រូវកំណត់ ដោយអនុក្រឹត្យ ។",
"question": "តើលទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតវិវាទត្រូវដាក់ជូនទៅអ្វី?",
"answer": "គណៈកម្មការសុរិយោដី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោះបីជា ព្រះរោគរបស់ព្រះអង្គ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ បានបង្ហាញព្រះកាយព្រះអង្គចុងក្រោយជាសាធារណៈនៅភ្នំពេញ ថ្ងៃទី៣០ តុលា ២០១១ មុនថ្ងៃព្រះរាជពិធីចម្រើនព្រះជន្មរបស់ព្រះអង្គ គម្រប់ ៨៩ យាងចូល ៩០ ព្រះវស្សា និងខួបទី២០ឆ្នាំ នៃការយាងមាតុភូមិនិវត្តន៍របស់ព្រះអង្គ និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងព្រះកាយព្រះអង្គដែលបានបង្ហាញនៅភ្នំពេញ?",
"answer": "មានព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅក្នុងព្រះកាយព្រះអង្គដែលបានបង្ហាញនៅភ្នំពេញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នាងឮដូច្នោះ ក៏និយាយថា \"ឱលោកតាអើយ! ឲ្យតែលោកតាជួយយកឲ្យបានចុះ\" ។ ខ្លានោះយកផ្លែចបបានពីក្នុងរូងឲ្យទៅនាងនោះ ហើយឲ្យនាងនោះរកចៃឲ្យ ។ នាងនោះយកបន្លាមកឆ្កិះដង្កូវនៅដំបៅក្បាលខ្លានោះ ។ ខ្លានោះចេះតែសួរនាងថា \"នាង! ដំបៅតាស្អុយឬក្រអូប?” ដំបៅនោះស្អុយណាស់ ប៉ុន្តេនាងនោះឆ្លើយទៅវិញថា \"ក្រអូបណាស់លោកតា\" ។ ខ្លានោះចេះតែសួរនាងចេះតែថាក្រអូប ។ លុះឆ្កិះដង្កូវអស់ទៅ ខ្លានោះបាត់ឈឺបាត់រមាស់ ហើយនិយាយប្រាប់នាងនោះថា នាង! នាងយកជាលមួយមក តានឹងដាកដំលូងឲ្យ\" ។ នាងនោះយកជាលមួយមកឲ្យខ្លាៗ ដាក់សុទ្ធតែមាសប្រាក់ពេញជាលនោះ ចងមាត់ជាលជាប់ ឲ្យទៅនាងនោះរួចប្រាប់នាងថា \"នាង! នាង យកជាលនេះទៅផ្ទះហៅបងប្អួនមកជុំបិទទ្វារឲ្យជិតសឹបបើកមើល ។ នាងនោះលាខ្លាដើរទៅដល់ផ្ទះ ហៅបងប្អូនមកជុះ រួចក៏បើកជាលនោះ ដល់បើកទៅបានសុទ្ធតែមាសនឹងប្រាក់ចែកគ្នា ។",
"question": "នាងនោះតែត់តៅសុទ្ធតែមាសនឹងមាសនៅលើជាលមួយអ្វី?",
"answer": "ប្រាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ និស្សិតដែលបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យណានយ៉ាង (Nanyang University)ដែលនៅពេលនោះប្រើប្រាស់ភាសាចិននៅឡើយ ជួបនឹងបញ្ហាពិបាករកការងារធ្វើព្រោះពួកគេខ្សោយភាសាអង់គ្លេស។ សា្ថប័នសាធារណៈនានាត្រូវការតែកំលាំងពលកម្មដែលអាចប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ លោកលី ក្វាន់យូបានច្របាច់បញ្ជូនសាកលវិទ្យាល័យណានយ៉ាងចូលក្នុងសាកលវិទ្យាល័យសិង្ហបុរី និងដាក់ឈ្មោះថ្មីអោយស្ថាប័នទាំង២នេះថា សាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី (National University of Singapore)។ ចលនានេះផ្ដល់ផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សាស្ត្រាចារ្យនិងគ្រូដែលនិយាយភាសាចិន ដោយពួកគេត្រូវប្ដូរមកបង្រៀនជាភាសាអង់គ្លេសវិញ។",
"question": "យ៉ាងណាបានគ្រប់គ្រងបញ្ហាពិបាករកការងារនៃនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ និស្សិតដែលបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យណានយ៉ាង (Nanyang University)?",
"answer": "សា្ថប័នសាធារណៈនានាត្រូវការតែកំលាំងពលកម្មដែលអាចប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដូចអង្គការសហប្រជាជាតិដែរ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដើម្បីជំនួសឱ្យសង្គមប្រជាជាតិ និងមានមុខងារចម្បងក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពពិភពលោក។ វាបានបើកសម័យប្រជុំលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៦ ប៉ុន្តែត្រូវបានខកខាននៅក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ដោយសារតែជម្លោះសង្គ្រាមត្រជាក់រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត (និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់មហាអំណាចទាំងពីរ)។ ទោះយ៉ាងណា អង្គការមួយនេះបានលូកដៃចូលធ្វើអន្តរាគមន៍យោធានៅក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ និងវិបត្តិកុងហ្គោ និងបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសស៊ីប ប៉ាពួនូវែលគីនេខាងលិច និងឧបទ្វីបស៊ីណៃ។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានកើនឡើងជាលំដាប់ ដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបានចុះធ្វើបេសកកម្មយោធា និងរក្សាសន្តិភាពធំៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គុយវ៉ែត ណាមីប៊ី បូស្នី-អ៊ែរសេកូវីន រ្វ៉ាន់ដា សូម៉ាលី ស៊ូដង់ និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដើម្បីជំនួសឱ្យសង្គមប្រជាជាតិ និងមានមុខងារចម្បងក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០ ព្រះអង្គត្រូវសេនាប្រមុខ លន់-ណុល ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គចេញពីតំណែង ខណៈពេលដែលព្រះអង្គបានយាងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅបរទេស ដោយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយឈ្មោះ សាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ រដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។",
"question": "តើថ្ងៃណាដែលព្រះអង្គត្រូវសេនាប្រមុខ លន់-ណុល ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គចេញពីតំណែង?",
"answer": "១៨ មីនា ១៩៧០",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពាក្យ វៀតណាម មកពីសម័យ រាជាធិរាជគៀលង់ នៅឆ្នាំ១៨០៤។ ពាក្យនេះជាបរមនាម របស់ប្រជាជន ណាមវៀត (南越, វៀតខាងត្បូង) ។ កាលពីសម័យបុរាណ គេហៅខ្លូនឯង ណាមវៀត។ នៅឆ្នាំ១៨៣៩ រាជាធិរាជមីណមាង បានប្ដូរឈ្មោះប្រទេស ដូច ដាយ ណាម (ខាងត្បូងមហិមា)។ នៅឆ្នាំ១៩៤៥ រដ្ឋាភិបាលក៏បានធ្វើការប្តូឈ្មោះទៅជា វៀតណាម វិញ។",
"question": "តើពាក្យ វៀតណាម មកពីសម័យណា?",
"answer": "រាជាធិរាជគៀលង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅផ្នែកខាងជើងនៃរូបសំណាកព្រះបាទនរោត្តមមានព្រះចេតិយមួយដែលសាងសង់នៅថ្ងៃទី១៣ខែមិនាឆ្នាំ១៩០៨សម្រាប់តម្កល់ព្រះបរមធាតុសម្តេចនរោត្តមដែលជាព្រះអយ្យកោទួត របស់ព្រះករុណាសម្តេចនរោត្តមសីហនុ។ព្រះបាទនរោត្តម(១៨៣៤–១៩០៤) សោយរាជ្យជាស្ដេចនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពីឆ្នាំ១៨៥៩ ដល់ឆ្នាំ ១៩០៤។ ទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រច្បងនៃសម្ដេចព្រះអង្គឌួង ។ ព្រះបាទនរោត្តមត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្តេចខ្មែរទី១នៃសម័យខ្មែរទំនើបក្រោមអាណានិគមនិយមបារាំង។ ទ្រង់ត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ដោយសារការការពារប្រទេសកម្ពុជាកុំឲ្យបាត់បង់ទៅក្នងការដណ្ដើមគ្នារវាងប្រទេសជិតខាង។ នៅឆ្នាំ១៨៦៣ ដើម្បីរារាំងប្រទេសជិតខាងដ៏ខ្លាំងទាំងពីរ កុំឲ្យយកទឹកដីកម្ពុជាបាន ទ្រង់បានអញ្ជើញបារាំងឲ្យមកធ្វើជាអាណាព្យាបាលប្រទេសកម្ពុជា។ព្រះអង្គបានផ្លាស់រាជធានីពីឧដុង្គមកក្រុងចតុមុខមង្គលនៅឆ្នាំ១៨៦៦។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅផ្នែកខាងជើងនៃរូបសំណាកព្រះបាទនរោត្តមមាន?",
"answer": "មានព្រះចេតិយមួយដែលសាងសង់នៅថ្ងៃទី១៣ខែមិនាឆ្នាំ៧៩០៨។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលបរិច្ឆេទថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ឆ្នាំ ២០១៩ (តាមប្រតិទីនគ្រីកូរី) នៅខាងស្ដាំដៃនេះ គឺធ្វើទៅតាមចក្ររាសី នៃឆ្នាំរបស់សត្វនៅក្នុងតំរាទាំង១២ និងមែកធាងលោកិយរបស់វា។ ឈ្មោះនៃមែកធាងលោកិយ មិនមែនជាការបកប្រែឈ្មោះសត្វជាភាសាចិនទេ។ នៅក្បែររង្វង់១២ឆ្នាំ នៃចក្ររាសីសត្វក្នុងតំរា មានរង្វង់១០ឆ្នាំនៃមែកធាងឋានសួគ៌។ មែកធាងនីមួយៗ នៃមែកធាងឋានសួគ៌ទាំងដប់ ត្រូវបានបញ្ចូលគ្នាជាមួយធាតុមួយ ក្នុងចំណោមធាតុទាំង៥ នៃហោរាសាស្ត្រចិន ដែលមានដូចជា ធាតុឈើ, ធាតុភ្លើង, ធាតុដី, ធាតុដែក និងធាតុទឹក។ ធាតុទាំងនោះ ត្រូវបង្វិលចុះឡើង ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំម្ដង នៅពេលដែលការចូលរួមមួយនៃធាតុញី និង ធាតុឈ្មោល ឆ្លាស់គ្នារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ធាតុប្លែកៗ រួមមាន៖ ធាតុឈើឈ្មោល, ធាតុឈើញី, ធាតុភ្លើងឈ្មោល, ធាតុភ្លើងញី ជាដើម។ ធាតុទាំងអស់នេះ បង្កើតឲ្យមានរង្វង់រួមផ្សំមួយ ដែលកើតឡើងរៀងរាល់៦០ឆ្នាំម្ដង។ ជាឧទាហរណ៍ ឆ្នាំជូតធាតុភ្លើងឈ្មោល កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៣៦ និងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ដែលមានគំលាតគ្នា៦០ឆ្នាំ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកាលបរិច្ឆេទរបស់ជើងចិន និងការគេងទឹកមែកធាងលោកិយរបស់សត្វនៅក្នុងតំរាទាំង១២ និងមែកធាងឋានសួគ៌ សម្រាប់ចក្ររាសី តាមប្រតិទីនគ្រីកូរី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកគ្រូអង្គណាដែលសំខាន់ៗជាងគេ តែងតែត្រូវពួកមន្រ្ដី ឬអ្នកមានគេនិមន្ដទុកអស់ហើយ ឯអ្នកក្រ ពុំអាចជ្រើសរើ សរកលោកបានតាមចំនង់ឡើយ ។ មន្រ្ដី ឬ អ្នកមាន គេបូជាលោកនូវសុរា អង្ករ កំណាត់សំពត់ ស្លាម្លូ និងគ្រឿងប្រាក់យ៉ាង ច្រើនរហូតដល់ទៅ ១០០អំរែកផង ហើយមានតំលៃប្រមាណមិនតិចជាងសាច់ប្រាក់ចិន ២០០ឬ ៣០០ តំលឹងឡើយ ។ អ្នក មានរបស់របរតិច ក៏គង់ ៣០ - ៤០ ឬ ១០ -២០ អំរែកដែរ ។ ដូច្នេះ គ្រួសារអ្នកក្រត្រូវរង់ចាំដល់កូនស្រីអាយុ ១១ឆ្នាំ ទើបចា ប់ធ្វើពិធីនេះ មកពីពិបាករករបស់របរទាំងនេះឯង ។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកមានគេនិមន្ដត្រូវពួកមន្រ្ដីដែលមានគេបូជាលោកនូវសុរា អង្ករ?",
"answer": "មន្រ្ដី ឬអ្នកមានគេបូជាលោកនូវសុរា អង្ករកំណាត់សំពត់ ស្លាម្លូនិងគ្រឿងប្រាក់យ៉ាងច្រើនរហូតដល់ទៅ១០០អំរែកផង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទឹកជ្រោះរមនាមានល្បាក់ទឹកធ្លាក់កំពស់៥ម៉ែត្រ និង មុខកាត់ទទឹង ១០ម៉ែត្រនៅរដូវវស្សា។ រីឯនៅរដូវប្រាំងវិញ ទឹកមានកំពស់ ៦ម៉ែត្រ និង មុខកាត់ទទឹង ៨ម៉ែត្រតែប៉ណ្ណោះ។ ទឹកនេះហូរជាល្បាក់ជំរាល ផ្នែកខាងក្រោមមានអាងស្តុកទឹកយ៉ាងធំ ដែលយើងអាចហែលងូតលេងបាន។ ក្រៅពីមានទឹកធ្លាក់នៅតំបន់នេះមានដើមឈើធំៗ ដែលជាម្លប់យ៉ាងត្រជាក់ដល់ការទៅកំសាន្តនៅទីនោះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទឹកជ្រោះរមនាមានល្បាក់ទឹក និងមុខកាត់ទទឹងដែលផ្លាស់ប្ដូរនៅរដូវវស្សានិងរដូវប្រាំងវិញ មានអាងស្តុកទឹក និងដើមឈើធំៗជាម្លប់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពរទី៣ ចិត្តមុតដូចស្រី គឺមានដំណើររឿងជាក់ស្តែងដែលបានបង្ហាញថា ស្រ្តីមានចិត្តដាច់ដោយហ៊ានសម្លាប់ប្តី ដើម្បីបានទ្រព្យសម្បត្តិ និងកិត្តិយស។ ចំណែកឯប្តី វិញមិនហ៊ានសម្លាប់ប្រពន្ធដើម្បីទ្រព្យសម្បត្តិ និងបុណ្យសក្តិនោះឡើយ។ នេះហើយដែលមានការលើកឧទាហរណ៍ បញ្ជាក់ឲ្យឃើញជាក់ស្តែងថា ពិតជាស្រ្តីភាពមានចិត្តមុតមែន។",
"question": "យ៉ាងណាមានជម្រើសប្រពន្ធដើម្បីទ្រព្យសម្បត្តិនិងបុណ្យសក្តិក្នុងរឿងនេះ?",
"answer": "ចំណែកឯប្តី វិញមិនហ៊ានសម្លាប់ប្រពន្ធដើម្បីទ្រព្យសម្បត្តិ និងបុណ្យសក្តិឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដប់ប្រាំពីរមេសាជោកជ័យ គឺជាភ្លេងជាតិរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដែលចាប់ផ្តើមប្រើជាផ្លូវការនៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៦។ ទោះបីជាចម្រៀង/ភ្លេងជាតិនេះត្រូវបានធ្លាប់ប្រើនៅតាម\"តំបន់រំដោះ\"មុន ៧ មករាក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅក្នុងមាត្រា ១៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាបានថ្លែងថា ភ្លេងនេះត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៦។ មនុស្សមួយចំនួនបានសន្មតថាប៉ុល-ពត និងខ្មែរក្រហមគឺជាអ្នកនិពន្ធចម្រៀងនេះ ក៏ប៉ុន្តែប្រវត្តិវិទូមួយចំនួនទៀតបានជំទាស់ដោយអះអាងថាប៉ុល-ពតគឺមិនមែនជាអ្នកនិពន្ធពិតប្រាកដទេ, អ្នកនិពន្ធពិតប្រាកដអាចប្រហែលជាត្រូវខ្មែរក្រហមសម្លាប់ ឫត្រូវបានលាក់មុខ។",
"question": "យ៉ាងណាជាភ្លេងជាតិដប់ប្រាំពីរមេសាជោកជ័យ?",
"answer": "ជាភ្លេងជាតិរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដែលចាប់ផ្តើមប្រើជាផ្លូវការនៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៦។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨៦២ ហ្វារ៉ាដេយបានប្រើស្ពិចត្រូទស្សន៍ក្នុងការស្រាវជ្រាវពីទំរង់ផ្សេងៗរបស់ពន្លឺ ក្រោមឥទ្ធិពលដែនម៉ាញ៉េទិច។ ប៉ុន្តែឧបករណ៍ដែលគាត់ប្រើមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការកំនត់បំរែបំរួលស្ពិចច្បាស់លាស់មួយទេ។ ភីធើរ ហ្ស៊ីម៉ាន់ (Pieter Zeeman) ក្រោយមកបានប្រើឧបករណ៍ទំនើបជាងដើម្បីសិក្សាពីបាតុភូតដដែលនេះ និងបានបោះផ្សាយលទ្ធផលនៅឆ្នាំ១៨៩៧ និងទទួលបានរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យានោឆ្នាំ១៩០២សំរាប់ស្នាដៃនេះ។",
"question": "តើសារៈណាដែលហ្វារ៉ាដេយបានប្រើក្នុងការស្រាវជ្រាវពីទំរង់ផ្សេងៗរបស់ពន្លឺមិនគ្រប់គ្រាន់មានមើលឲ្យស្ពិចច្បាស់លាស់មួយទេ?",
"answer": "ឧបករណ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "បុរសនោះទូលថា << ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ហ៊ានទទួលទៅធ្វើរាជការថ្វាយ >> ។ ទ្រង់មានព្រះរាជឱង្ការថា << បើដូច្នោះ ចូលអ្នកឯង នាំសេនាទាហានទៅជាឆាប់ >> ។ បុរសថ្វាយបង្គំលាមកផ្ទះជំរាបលោកក្រឡាហោមជាបិតាក្មេក តាមរឿងគ្រប់ប្រការ រួចលើកទ័ពចេញទៅ ទ័ពចោរបានដឹង ក៏លើកទ័ពមកតាំងច្បាំងគ្នាជាខ្លាំងក្លា ។ ទ័ពចោរទ្រាំពុំបានក៏បរាជ័យ បាក់បបខ្លបខ្លាចរត់ខ្ចាត់ខ្ចាយវិនាសអស់ទៅ ។ បុរសលើកទ័ពបង្រ្កាបរាបគ្រប់អន្លើ រួចនាំសេនាទាហានត្រឡប់មកវិញ ក្រាបបង្គំគាល់ ទូលរឿងច្បាំងនឹងទ័ពចោរគ្រប់សេចក្ដី ។ ស្ដេចជ្រាបទ្រង់ព្រះអំណរពន់ប្រមាណ ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាច្រើនជាងគេដែលបានជួបគ្នានៅក្នុងរឿងនេះ?",
"answer": "បុរសនោះ, ទ័ពចោរ, លោកក្រឡាហោមជាបិតាក្មេក",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤០ កតិកាសញ្ញាត្រីភាគីរវាងអាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន និងអ៊ីតាលីត្រូវបានចុះដែលបង្កើតបានជាសម្ព័ន្ធភាពមហាអំណាចអ័ក្ស។ កតិកាសញ្ញាមួយនេះបានកំណត់ថា បើប្រទេសណាហ៊ានធ្វើការវាយលុកលើប្រជាជាតិអ័ក្សមួយ មហាអំណាចអ័ក្សទាំងបីនឹងត្រូវប្រកាសសង្គ្រាមមកលើប្រទេសមួយនោះ។ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤០ ប្រទេសហុងគ្រី ស្លូវ៉ាគី និងរ៉ូម៉ានីបានសម្រេចចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពមហាអំណាចអ័ក្ស។",
"question": "នៅពេលណាដែលប្រទេសហុងគ្រី ស្លូវ៉ាគី និងរ៉ូម៉ានីបានសម្រេចចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពមហាអំណាចអ័ក្ស?",
"answer": "ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤០",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះចៅស៊ុលតង់ហាស់សាណាល់ បុលគៀស របស់ប៊្រុយណេ (ងារនេះត្រូវបានបន្តរាប់តំនក្នុងរាជវង្ស) គឺជាប្រមុខរដ្ឋ និងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប៊្រុយណេ។ ព្រះអង្គគ្រប់គ្រងប្រទេសដោយប្រឹក្សាជាមួយក្រុមប្រឹក្សាជាច្រើន និង គណរដ្ឋមន្ត្រី។ បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយសារពត៌មានកាន់ជើងរដ្ឋាភិបាលទាំងស្រុង។ គ្រួសាររាជវង្សនៅតែជាឋានៈដែលត្រូវបានប្រជាជនទូទាំងប្រទេសគោរព។ គ្មានអង្គការនីតិបញ្ញត្តិដែលជ្រើសឡើងដោយការបោះឆ្នោតសកលទេ។ នៅខែសីហា ២០០៤ ព្រះចៅស៊ុលតង់បានតែងតាំងសភា១ តែតាមពិតសភានោះមិនមានអំណាចគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្តល់យោបល់ដល់ព្រះមហាក្សត្រទេ។",
"question": "ជាធម្មតាគេមានអ្វីដែលជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប៊្រុយណេ?",
"answer": "ព្រះចៅស៊ុលតង់ហាស់សាណាល់ បុលគៀស",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅភាគអាគ្នេយ៍កោះស៊ូម៉ាត្រាគឺកោះជ្វា ហើយកោះទាំង២នេះខ័ណ្ឌចែកពីគ្នាដោយច្រកស៊ុនដា។ នៅខាងជើងកោះស៊ូម៉ាត្រាគឺឧបទ្វីបម៉ាឡេ ដែលខ័ណ្ឌចែកគ្នាដោយច្រកម៉ាឡាកា។ នៅខាងកើតឆ្លងរំលងច្រកកាលីម៉ាតា គឺកោះបរនេអូ។ នៅខាងលិចគឺមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីផ្នែករបស់កោះស៊ូម៉ាត្រាគឺកោះជ្វា និងកោះបរនេអូ ដែលខ័ណ្ឌចែកពីគ្នាដោយច្រកស៊ុនដា និងច្រកម៉ាឡាកា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការធ្វើការគិតតែពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ច្រើនជាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ការខ្ចីប្រាក់ក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបពីខាងក្រៅ ដើម្បីវិនិយោគលើកិច្ចការដែលមិនបង្កើតប្រាក់ចំណូល ការផលិតដែលពុំមានការប្រណាំងប្រជែង ដោយសារបានទទួលការគ្រប់គ្រងពីរដ្ឋ ធ្វើឱ្យមិនអាចប្រកួតប្រជែងនឹងអ្នកផលិតពីក្រៅប្រទេសបាន ការគ្មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រាក់ទុន ការវាយលុកតម្លៃប្រាក់ក្នុងភូមិភាគ បំណុលបរទេស ។ល។ ទំាងអស់នេះធ្វើឱ្យកើតវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចនៅឥណ្ឌូនេស៊ី ។",
"question": "តើជើងសំណួរដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទនេះជាអ្វី?",
"answer": "ការធ្វើការគិតតែពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ច្រើនជាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អត្ថបទនេះគឺជាបញ្ជីរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងរដ្ឋអនិស្សរភាពនៅទ្វីបអាស៊ី។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋប្រទេសចំនួន ៤៩ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារដ្ឋអធិបតេយ្យ (រដ្ឋទាំងអស់នោះសុទ្ធតែជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ) រដ្ឋចំនួនពីរដែលអធិបតេយ្យភាពមានការកំណត់តែត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ រដ្ឋចំនួនបួនជារដ្ឋគ្មានការទទួលស្គាល់ និងរដ្ឋអនិស្សរភាពមានចំនួនប្រាំមួយ។",
"question": "យ៉ាងណាជារដ្ឋអធិបតេយ្យនៅទ្វីបអាស៊ី?",
"answer": "រដ្ឋអធិបតេយ្យគឺជាបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋប្រទេសចំនួន ៤៩ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ សូមមើលព័ត៌មានពីរចំនួន រដ្ឋមានការកំណត់តែជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ និង រដ្ឋមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សភាជាតិថ្មីបានបើកអង្គប្រជុំកាលពីថ្ងៃទី១៩ កក្កដា ឆ្នាំគ.ស ២០០២ ដោយសភាបានកំណត់គោការណ៍សំខាន់ៗ ដូចជា ទទួលស្គាល់លទ្ធផលការបោះឆ្នោត កាលពីថ្ងៃទី១៩ ឧសភា។ ជ្រើសតាំងគណៈកម្មការផ្សេងៗ ប្រចាំសភា ការជ្រើសតាំងលោកង្វៀន វ៉ាន់ អាន ឱ្យកាន់តំណែងប្រធានសភាតទៅទៀត (កាលពីថ្ងៃទី២៣ កក្កដា)។",
"question": "នៅពេលណាដែលសភាជាតិថ្មីបានបើកអង្គប្រជុំកាលពីឆ្នាំគ.ស ២០០២?",
"answer": "ថ្ងៃទី១៩ កក្កដា",
"type": "extract"
},
{
"context": "គាត់មានសម្បុរទង់ដែង។សម្បុរនេះបង្ហាញជីវិតរបស់គាត់ឲ្យយើងដឹងថា គាត់ពុំមែនជាមនុស្សជិះជាន់គេ ដែលស្រណុកនៅតែក្នុងម្លប់ ចាំតែគេបម្រើឆ្វេងស្តាំនោះទេ។សម្បុរនេះជាសម្បុរមនុស្សលំបាក ហាលខ្យល់ ហាលថ្ងៃ ហាលភ្លៀង ជាមនុស្សពុះពារ ប្រឹងប្រែងតស៊ូ មានប្រជែងរកយុត្តិធម៌ និងសុភមង្គលជូនប្រទេសជាតិ និងប្រជាជនខ្មែរយើង។",
"question": "សម្បុរណាច៉ែកជាសម្បុរមនុស្សលំបាក ហាលខ្យល់ ហាលថ្ងៃ ហាលភ្លៀង ជាមនុស្សពុះពារ ប្រឹងប្រែងតស៊ូ មានប្រជែងរកយុត្តិធម៌ និងសុភមង្គលជូនប្រទេសជាតិ និងប្រជាជនខ្មែរយើង?",
"answer": "សម្បុរនេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះព្រហ្ម ជាអាទិទេពធំមួយក្នុងចំណោមអាទិទេពធំៗទាំងបីក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ព្រះព្រហ្ម មានមហេសីឈ្មោះ ព្រះនាងសរស្វតី និង ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី មានបុត្របីអង្គគឺ៖ ព្រះទក្ស ព្រះភឫគុ និងព្រះនាងសុន្ធយា។",
"question": "ព្រះព្រហ្មមានមហេសីដែលឈ្មោះប៉ុន្មាន?",
"answer": "ព្រះព្រហ្មមានមហេសីឈ្មោះព្រះនាងសរស្វតី និងព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "(លំអៀងព្រោះខ្លាច) មោហាគតិ (លំអៀងព្រោះភ័ន្ដច្រលំ)។ ម្យ៉ាងទៀត ជាការបង្ហាត់អោយមនុស្សចេះជ្រើសតាំងគ្នាអោយ ធ្វើការជាតំនាងភ្នែកច្រមុះខ្លួនផង គឺត្រូវចេះជ្រើសរកនរណាដែលគេយល់ថាជាមនុស្សត្រឹមត្រូវបរិសុទ្ធ ធ្វើការបានល្អតាមគន្លងធម៌ពិតៗ។",
"question": "តើការបង្ហាត់អោយមនុស្សចេះជ្រើសតាំងគ្នាបង្ហាញពីជំនាញអ្វី?",
"answer": "ម្យ៉ាងទៀត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពីថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ក្រុមខ្មែរក្រហមបានធ្វើមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញោដីម្បីរៀបចំរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ថ្មីហើយបានដាក់ឈ្មោះប្រទេសថា កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ រដ្ឋាភិបាលរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យត្រូវបាន បង្កើតឡើងដោយមាន ប៉ុលពត ជាអ្នកដឹកនាំរបបនោះ។ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរស្លូតត្រង់ត្រូវទទួលការកាប់សម្លាប់ យ៉ាងរង្គាល។ ",
"question": "យ៉ាងណានៅក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ?",
"answer": "ប៉ុលពតជាអ្នកដឹកនាំរបបនោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទម្រង់កំណាព្យទាំង៥ខាងលើមានតាំងពីសម័យអង្គរមកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែគេពុំទាន់ឃើញប្រើឈ្មោះនៅឡើយ។ រហូតមកដល់សតវត្សទី១៥ ឆ្នាំ១៤៩៨ ក្នុងល្បើកអង្គររបស់អ្នកប៉ាង ទើបកំណាព្យដដែលនេះមានប្រើឈ្មោះជា កាកគតិ ព្រហ្មគីតិ ពំនោល បន្ទោលកាក និងភុជង្គលីលា។",
"question": "ក្នុងឆ្នាំណាដែលគេបានប្រើឈ្មោះកំណាព្យជាមួយនឹងឈ្មោះជាធម្មជាតិប្រចាំសម័យជាច្រើន៖ កាកគតិ ព្រហ្មគីតិ ពំនោល បន្ទោលកាក និង ភុជង្គលីលា?",
"answer": "ឆ្នាំ១៤៩៨",
"type": "extract"
},
{
"context": "- ក្នុងករណីសន្តតិកម្ម ការគិតរយៈពេលចាំបាច់ នៃការកាន់កាប់អចលនវត្ថុសម្រាប់លទ្ធកម្មកម្មសិទ្ធិពេញលេញដូច ដែលបានបញ្ញត្តិក្នុងមាត្រា ៣០ និងមាត្រា ៣១ នៃច្បាប់ នេះត្រូវរាប់ចាប់ពីពេល ដែលខ្មោចបានចូលកាន់កាប់ទ្រព្យនោះ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការគិតរយៈពេលចាំបាច់នៃការកាន់កាប់អចលនវត្ថុសម្រាប់លទ្ធកម្មកម្មសិទ្ធិពេញលេញដូចមានក្នុងមាត្រានេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅពេលរយៈពេលនៃការរៀបការខិតជិតមកដល់ ឪពុកម្តាយត្រូវអោយពរដល់កូនទាំងពីរដែលជាអំនោយ ពីព្រះជាម្ចាស់។ ហើយសូមអោយព្រះនៅតែបន្តអោយពរជ័យនិងជួយថែរក្សាកូនរបស់ពួកគេ នៅក្នុងជីវិត ថ្មីនេះ។ ការសុំពរជ័យនេះក៏ធ្វើដល់អនាគតកូនប្រសារបស់គេផងដែរ។ ការសុំពរជ័យនេះអាចធ្វើឡើងនៅ ពេលពិសាអាហារនាពេលពិសេសមួយ។ គេអាចធ្វើពិធីនេះនៅផ្ទះរៀងៗខ្លួន រឺម្នាក់ម្តង រឺធ្វើរួមគ្នា ប្រសិនបើ អាច ។ ការលាដៃ គឺជាកាយវិការធម្មជាតិ និងបែបបុរាណមួយក្នុងការអោយពរនេះ។ ហើយក៏មានការអោយជាវត្ថុអំនោយផ្សេងៗដល់គ្នាផងដែរ។ ប៉ុន្តែ វាត្រូវតែជាអំនោយដែលខុសពីថ្ងៃរៀប ការ។",
"question": "យ៉ាងណាជាបែបបុរាណមួយនៅពេលពិសាអាហារដែលជាការសុំពរជ័យត្រូវបានធ្វើឱ្យពរជ័យនិងជួយថែរក្សាកូនរបស់ពួកគេ?",
"answer": "ការសុំពរជ័យនេះអាចធ្វើឡើងនៅពេលពិសាអាហារនាពេលពិសេសមួយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច លេនីន (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Vladimir Ilyich Lenin, ជាភាសារុស្ស៊ី៖ Влади́мир Ильи́ч Ле́нин) មានឈ្មោះដើម វ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច អ៊ូលីយ៉ាណូវ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Vladimir Ilyich Ulyanov, ជាភាសារុស្ស៊ី៖ Влади́мир Ильи́ч Улья́нов) ដែលត្រូវគេស្គាល់ឈ្មោះក្រៅថា V. I. Lenin និង N. Lenin (២២ មេសា [ប្រតិទិនចាស់ ១០ មេសា] ១៨៧០ – ២១ មករា ១៩២៤) កើតនៅក្រុងស៊ីមបៀរស្ក (Simbirsk) ស្ថិតនៅតាមដងទន្លេវ៉ុលហ្កា។ គាត់គឺជាអ្នកបដិវត្តរុស្ស៊ី ជាអ្នកនយោបាយ កុម្មុយនិស្ត ជាអ្នកដឹកនាំដ៏សំខាន់នៃបដិវត្តន៍ខែតុលា ជាមេដឹកនាំសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតរុស្ស៊ីទីមួយ និងពីឆ្នាំ ១៩២២ ជាមេដឹកនាំសហភាពសូវៀត។ គាត់បានជាប់ឈ្មោះនៅក្នុងទស្សនាវដ្ដីថែមស៍ (Time Magazine) នៅក្នុងចំណោមមនុស្សដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត ១០០ នាក់នៃសតវត្សទី២០។ គាត់បានអភិវឌ្ឍទ្រឹស្ដីម៉ាក្សនិយម ទៅជាលទ្ធិលេនីននិយម។",
"question": "តើវ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច លេនីនមានឈ្មោះដើមជាងគេនៅក្នុងភាសារុស្ស៊ីជាធម្មតាក់មួយ?",
"answer": "វ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច អ៊ូលីយ៉ាណូវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សលាកប័ត្រពត៌មានសុរិយោដីអាចត្រូវបានផ្ដល់ឱ្យជន ដែលបានស្នើសុំ ។ ភ្នាក់ងារ ដែលបានផ្ដល់ពត៌មាននេះត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះការផ្ដល់ពត៌មានមិនត្រឹមត្រូវដល់អ្នកស្នើសុំ ។ ពត៌មាន ដែលផ្ដល់ឱ្យមិននាំឱ្យជាប់ការទទួលខុសត្រូវដល់រដ្ឋបាលសុរិយោដីទេ ។មាត្រា ២៤៤ .",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលជាប់ការទទួលខុសត្រូវចំពោះពត៌មានសុរិយោដី?",
"answer": "ភ្នាក់ងារត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះការផ្ដល់ពត៌មានមិនត្រឹមត្រូវដល់អ្នកស្នើសុំ ហើយពត៌មានដែលផ្ដល់ឱ្យមិននាំឱ្យជាប់ការទទួលខុសត្រូវដល់រដ្ឋបាលសុរិយោដីទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពេលដែលរូបវិទ្យាសិក្សាអំពីលក្ខណៈរបស់ធម្មជាតិ វាត្រូវតែសិក្សាអំពីលក្ខណៈរបស់វត្ថុនៅក្នុងធម្មជាតិផងដែរ។ ការងាររបស់រូបវិទ្យាគឺពិពណ៌នាអំពីបាតុភូតនិងមូលហេតុរបស់វា។ ឧទាហរណ៍ បើគេនិយាយអំពីភព ដែលធ្វើចលនាជុំវិញតារាមួយ គេនឹងរកដើមហេតុដែលនាំអោយវាធ្វើចលនាបែបនោះ។ ទីបំផុតគេក៏រកឃើញថាកំលាំងទំនាញសកល រវាងភពនឹងតារានៅក្បែរៗវាជាដើមហេតុរបស់ចលនានោះ។ ជនជាតិចិនបុរាណបានរកឃើញវត្ថុម្យ៉ាងដែរអាចឆក់លោហៈដែលនៅជិតវា ដែលកំលាំងនោះត្រូវអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជំនាន់ក្រោយរកឃើញថាជាកំលាំងម៉ាញ៉េទិច -ល-។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរូបវិទ្យាប្រើសិក្សានៅក្នុងសិក្សាអំពីលក្ខណៈរបស់ធម្មជាតិ ដែលមានចំណងជើងពីការងាររបស់រូបវិទ្យានិងកំលាំងទំនាញសកលរបស់វត្ថុជិតតារាមួយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្រៅពីប្រាសាទបាយ៉ងនៅលើភ្នំបាយ៉ងមានប្រាសាទ ៤ទៀតនៅក្បែរនោះ រួមមានប្រាសាទព្រះគោ ប្រាសាទកាណាងខាងលិច ប្រាសាទកាណាងខាងកើត និង ប្រាសាទកំពូលកាណង់ ដែលត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ពីព្រោះនៅចំកណ្តាលប្រាសាទមានតំកល់លិង្គព្រះឥសូរ ក្នុងសម័យកាលសាងសង់ប្រាសាទនោះ។",
"question": "តើប្រាសាទមួយទៀតជាអ្វីដែលមាននៅលើភ្នំបាយ៉ងជាធម្មតាពីប្រាសាទបាយ៉ង?",
"answer": "ប្រាសាទព្រះគោ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯអាសុខកាច ឃើញអាសុខស្លូត ក៏នឹកឆ្ងល់ក្នុងចិត្តថា << អញចាក់ភ្នែកវាទាំងពីរខាងធាក់ទម្លាក់ទឹក ស្មានថាវាស្លាប់ ឥឡូវវារស់ឡើងវិញ ភ្នែកក៏ភ្លឺដូចដើម មានទាំងសម្បត្តិសម្បូណ៍ប្រើប្រាស់ គ្មានខ្វះអ្វី ប្លែកអំពីដើម >> ។ លុះដល់វេលាស្ងាត់មួយ វាបានជួបនឹងអាសុខស្លូត ក៏សួរថា <<កាលឯងនិងអញទៅកាប់ឫស្សីលួសរនាបនោះ បិសាចមកបណ្ដាលចិត្តអញ ឲ្យចាក់ភ្នែកទាំងពីរខាងធាក់ទម្លាក់ទៅក្នុងទឹកស្ទឹង អញស្មានថាឯងស្លាប់ ហេតុម្ដេច ក៏ឯងរស់ឡើងវិញ ហើយមានទាំងទ្រព្យច្រើនជាងគេផង >> ។ អាសុខស្លូតឆ្លើយថា << បានគុណបង កុំអីខ្ញុំក្រីក្រលំបាកតោកយ៉ាក ដូចបងឯងដឹងស្រាប់>> ។ ហើយនិយាយប្រាប់អាសុខកាចតាមត្រង់ថា << កាលដែលបងចាក់ភ្នែកខ្ញុំទាំងពីរខាងធាក់ទម្លាក់ក្នុងស្ទឹងទៅនោះ ខ្ញុំភាវនារកតែពុទ្ធោៗ ក៏បានជួបនឹងក្រពើៗ នាំទៅថ្វាយអ្នកតាៗ ជប់ភ្នែកជប់ដីខ្សាច់ឲ្យខ្ញុំ, លុះខ្ញុំមកដល់ផ្ទះដាក់ដីខ្សាច់ កើតជាប្រាក់មាស បានជាខ្ញុំមានសព្វថ្ងៃនេះ >> ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលអាសុខកាចបានជួបនឹងអាសុខស្លូតជួបគ្នា?",
"answer": "ពេលមួយ មានលុះដល់វេលាស្ងាត់មួយ",
"type": "explain"
},
{
"context": "បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]",
"question": "តើទំព័រណាដែលត្រូវចូលដើម្បីដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងមានអាថ៌កំបាំងនៅលើវ៉ានុទេសដែលមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ទំព័រដើម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំនែកផ្នែកខាងត្បូងជាតំបន់កូនភ្នំ។ មានស្ទឹងទាំងអស់១៣ហូរកាត់ចាការតា ដែលភាគច្រើនហូរពីតំបន់កូនភ្នំនៅខាងត្បូងឆ្ពោះទៅខាងជើង ចូលទៅក្នុងសមុទ្រជ្វា។ ខាងកើតក្រុងចាការតាគឺ ខេត្តជ្វាខាងលិច និងនៅខាងលិចជា ខេត្តបានតេន។ កោះចំនួន១០៥នៅក្នុងឆកសមុទ្រចាការតា ស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលក្រុងចាការតា។",
"question": "តើមានខាងណាដែលមានចំនែកផ្នែកខាងត្បូងជាតំបន់កូនភ្នំ?",
"answer": "មានស្ទឹងទាំងអស់១៣ហូរកាត់ចាការតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងករណីមានការដកហូតអចលនវត្ថុដោយហឹង្សា ឬ ដោយប្រើអំណាចរំលោភរបស់អាជ្ញាធរ អចលនវត្ថុនោះត្រូវបានបង្វិលមករដ្ឋវិញ ហើយមិនអាចជាកម្មវត្ថុ នៃការកាន់កាប់ថ្មីបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានពាក្យបណ្ដឹងទាមទារពីភោគីស្របច្បាប់ នៃអចលនវត្ថុ ដែលត្រូវបានដកហូត ។ បណ្ដឹងទាមទារនេះមានរយៈពេល ៣ (បី) ឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃ ដែលរដ្ឋប្រកាសដកហូត ។",
"question": "តើបណ្ដឹងទាមទារមានរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ នៅពេលដែលគ្មានពាក្យបណ្ដឹងទាមទារពីភោគីស្របច្បាប់ នៃអចលនវត្ថុដែលត្រូវបានដកហូត?",
"answer": "៣ (បី) ឆ្នាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អុនសេន ជាភាសាជប៉ុន 温泉 ជាភាសាអង់គ្លេស Hot Spring។ អុនសេនជាភាសាជប៉ុនមានន័យថាអណ្តូងទឹកក្តៅ។ អុនសេនសំដៅលើទឹកក្តៅធម្មជាតិដែលផុសពីក្នុងដី។ ជនជាតិជប៉ុននិយមងូតនិងចូលត្រាំអុនសេនដើម្បីឱ្យស្បែកស្អាត និងសុខភាពល្អ។ នៅប្រទេសជប៉ុន កន្លែងដែលមានអុនសេន គឺជាទីរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមក្នុងចំនោមប្រជាជនក្នុងស្រុកក៏ដូចជាជនបរទេសដែលចូលមកទស្សនាប្រទេសនេះ។",
"question": "អុនសេនជាភាសាអង់គ្លេសមានន័យថាអ្វី?",
"answer": "Hot Spring",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឡងយី ឈុតប្រចាំជាតិរបស់ប្រទេសភូមា គឺឈុតតែងកាយប្រចាំជាតិរបស់ប្រទេសភូមា ដោយមានការចេញម៉ូដក្នុងទម្រង់ជាបំពង់មានប្រវែងពីចង្កេះទៅដល់ចុងជើង ការស្លៀកពាក់ប្រើវិធីការក្របួចក្រណាត់ចូលគ្នាដោយមិនចង ឬបត់មកត្រឹមក្បាលជង្គង់ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការស្លៀក។",
"question": "តើឡងយី ឈុតប្រចាំជាតិរបស់ប្រទេសភូមាឈុតជាមួយអ្វី?",
"answer": "តែងកាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពីការត្រូវរុករានពីសំណាក់ពួកថៃយ៉ៃ ពួកអាំងវ៉ាក់បានភាសខ្លួនចុះមកបង្កើតអាណាចក្រថ្មីនៅក្រុងតងអ៊ូ ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៥៣១ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះចៅតាក់បេងឆាក់វេទី(គ្រងរាជ គ.ស ១៥៣១-១៥៥០) ដែលអាចបង្រួបង្រួមដែនដីភូមាបានស្ទើរតែទាំងអស់ឱ្យមានឯកភាពបានម្ដងទៀត។ ក្នុងកំឡុងរយៈពេលនេះ បានកើតមានរបត់ផ្លាស់ប្ដូរធំមួយកើតឡើងនៅក្នុងភូមិភាគ ជនជាតិថៃយ៉ៃ មានកម្លាំងរឹងមាំអស្ចារ្យនៅភាគខាងជើង នយោបាយនៅអាណាចក្រអយុធ្យាកើតអស្ថេរភាព ក្នុងខណៈដែលព័រទុយហ្កាល់ចាប់ផ្ដើមមានឥទ្ធិពលនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ហើយអាចចូលគ្រប់គ្រងម៉ាឡាកា។ ទាក់ទងនឹងការចូលមករបស់បណ្ដាពួកអ្នកជំនួញជនជាតិអឺរ៉ុប ភូមាបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលពានិជ្ជកម្មសំខាន់ម្ដងទៀត។ ការដែលព្រះចៅតាក់បេងឆាក់វេទីដូររាជធានីមកនៅក្រុងហង្សាវត្ដីគឺដោយសារជាទីតាំងនៃការធ្វើជំនួញនេះឯង។ ព្រះចៅបុរេងណង(គ្រងរាជ្យ គ.ស ១៥៥១-១៥៨១) ជាបងថ្លៃរបស់ព្រះចៅតាក់បេងឆាក់វេទីបានឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដពីព្រះចៅតាក់បេងឆាក់វេទីហើយអាចវាយគ្រប់គ្រងអាណាចក្រផ្សេងៗ ដែលនៅជុំវិញខ្លួនបាន មានជាអាទិ មណីបុរៈ(គ.ស ១៥៦០) អយុធ្យា (គ.ស ១៥៦៩)។ ក្នុងនយោបាយសង្គ្រាមព្រះអង្គបានធ្វើឱ្យភូមាមានអាណាខេត្ដធំទូលាយបំផុត តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំងមណីបុរៈនិងអយុធ្យាសុទ្ធតែអាចប្រកាសឯករាជ្យរបស់ខ្លួនបានក្នុងវេលាក្រោយមក។",
"question": "ក្នុងកំឡុងរយៈពេលណា ពួកអាំងវ៉ាក់បានភាសខ្លួនចុះមកបង្កើតអាណាចក្រថ្មីនៅក្រុងតងអ៊ូ?",
"answer": "ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៥៣១",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិស័យកសិកម្មដែលជាវិស័យចម្បងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ការធ្វើស្រែ៩០% បានប្រើប្រាស់ជីគីមីជាប្រចាំពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដែលធ្វើអោយដីកសិកម្មខូច និងរិចរិល បាត់បង់នូវគុណភាពដី និងធ្វើអោយទិន្នផលស្រូវមានការថយចុះ (ប្រសិនបើប្រជាកសិករមិនបានប្រើជីគីមី) នេះមានន័យថា ប្រជាពលរដ្ឋគឺត្រូវតែសម្រេចចិត្តទាំងបង្ខំប្រើប្រាស់នូវជីគីមីជំនួយ ដើម្បីបង្កើនទិន្នផលស្រូវរបស់ពួកគាត់។",
"question": "តើវិស័យចម្បងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគឺជាធម្មជាតិដែល?",
"answer": "ជីគីមី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះមាតានាមព្រះនាងបទុមា ព្រះបិតាជាក្ស័ត្រព្រះនាមជនសន្ទ អគ្គមហេសីនាមព្រះនាងសុភន្ទា ព្រះរាជបុត្រព្រះនាមអានន្ទ ក្នុងនគរឈ្មោះខេមកៈ ព្រះជន្មាយុ ៧ ពាន់ឆ្នាំ ទើបចេញបព្វជ្ជាដោយសេះ ធ្វើទុក្ករកិរិយាកន្លះខែ ដើមធ្នង់ជាពោធិព្រឹក្ស អគ្គសាវក ២ រូប គឺព្រហ្មទេវៈ ១ ឧទយៈ ១ ឧបដ្ឋាក ១ រូប ឈ្មោះសមគៈ អគ្គសាវិកា ២ រូប គឺផុស្សា ១ សុទត្តា ១ មានសាវកសន្និបាត ៣ លើក ទី ១ មានព្រះខីណាស្រព ១ សែនអង្គ ទី ២ មានព្រះខីណាស្រព ៩០ សែនអង្គ ទី ៣ មានព្រះខីណាស្រព ៨០ សែនអង្គ ព្រះជន្មាយុ ១ សែនឆ្នាំ ទើបបរិនិព្វាន ។",
"question": "យ៉ាងណាមានសាវកសន្និបាត២លើកនៅព្រះជន្មាយុ?",
"answer": "ទី ១ មានព្រះខីណាស្រព ១ សែនអង្គ ទី ២ មានព្រះខីណាស្រព ៩០ សែនអង្គ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាគខាងលិចផ្លូវជាតិលេខ៦៖ គឺផ្ទៃដីគ្របដណ្តប់ទៅដោយតំបន់វាលរាបដែលលាតសន្ធឹងទៅដល់ បឹងទន្លេសាប។ នៅតំបន់នេះអាកាសធាតុផ្តល់ផលល្អសម្រាប់របរកសិកម្ម និងនេសាទត្រី ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ នៅតាមខេត្ត និងការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសជិតខាងផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីភាគខាងលិចផ្លូវជាតិលេខ៦ ដែលមានអាកាសធាតុល្អសម្រាប់របរកសិកម្ម និងនេសាទត្រី ហើយមានទំហំគ្របដណ្តប់ទៅជាធម្មតាដល់ បឹងទន្លេសាប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភ្នំបូកគោ ជាតំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយ ខ្មែរក្រហម ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ឧទ្យានជាតិព្រះមុនីវង្សត្រូវបានសម្ពោធជាមួយនិងឧទ្យានជាតិដទៃទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ វាគឺជាផ្នែកមួយនៃ ឧទ្យានបេតិកភណ្ឌអាស៊ាន តែមួយគត់ នៅក្នុងប្រទេស។ ឧទ្យានជាតិព្រះមុនីវង្សត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ស្ថានីយ៍បូកគោដែល ត្រូវបានបោះបង់ចោល ដែលជាសំណង់ដាច់ស្រយាលមួយដែលកសាងដោយពួកអាណានិគមនិយមបារាំងនៅឆ្នាំ១៩២១ ពួកគេក៏បានកសាងព្រះវិហារកាតូលិកនៅក្បែរនោះនៅឆ្នាំ១៩២៨ ដែលជាកន្លែងដ៏កម្រមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ឧទ្យាននេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាមព្រះមហាក្សត្រ ស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ដែលធ្លាប់ទៅទស្សនាតំបន់នោះហើយបានស្លាប់នៅទីនេះក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ ។ ព្រះបាទមុនីវង្សបានបញ្ជាឱ្យសាងសង់ព្រះវិហារព្រះពុទ្ធសាសនានៅតំបន់នេះក្នុងឆ្នាំ១៩២៤ ។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះសួនឧទ្យានជាតិបានក្លាយទៅជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏មានប្រជាប្រិយហើយបច្ចុប្បន្ននេះមាន រមណីយដ្ឋានឋានសួគ៌បូកគោ ដែលជាសណ្ឋាគារប្រណីតដ៏ធំមួយដែលបានកសាងនៅឆ្នាំ២០១២ ។ នៅឆ្នាំ២០១០ រូបសំណាកធំមួយរបស់ លោកឡូកយាយម៉ៅ ត្រូវបានសាងសង់នៅតំបន់នោះ។ ឡុកយាយម៉ៅគឺជាវីរៈបុរសដ៏អាថ៌កំបាំងពីព្រះពុទ្ធសាសនាកម្ពុជាហើយត្រូវបានគេនិយាយថាដើម្បីការពារអ្នកធ្វើដំណើរអ្នកប្រមាញ់និងបុរសនេសាទ។ នៅកម្ពស់២៩ ម៉ែត្រវាជារូបសំណាកយាយម៉ៅខ្ពស់ជាងគេនៅក្នុងប្រទេស។",
"question": "តើអ្វីដែលជាផ្នែកមួយនៃឧទ្យានបេតិកភណ្ឌអាស៊ានដែលគ្រប់គ្រងដោយខ្មែរក្រហម?",
"answer": "ភ្នំបូកគោ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គួររំឭកថា សកម្មភាពផ្សេងៗក្នុងឆាកនយោបាយនិងអក្សរសាស្រ្ដបានបណ្ដាលទុក្ខ កង្វល់ដល់ក្រុមគ្រួសារនិងខ្លួនលោកផ្ទាល់ជាច្រើនលើក។ នៅពេលអាយុ៣០ឆ្នាំ លោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ បានត្រូវជាប់គុកជាច្រើនខែ ផ្ដើមឡើងនៅព្រលប់មួយនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៥ គឺនៅថ្ងៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលមានលោកជាអគ្គលេខាធិការបានចាញ់ ឆ្នោតគណបក្សសង្គមរាស្រ្ដនិយមដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះឧបយុវរាជ នរោត្ដម សីហនុ ក្រោមបទចោទប្រកាន់ថាបានដាក់ផែនការបាញ់សម្លាប់មេដឹកនាំនិង បេក្ខជនក្នុងគណបក្សសង្គមរាស្រ្ដនិយមតាមការឆ្លើយដាក់របស់បុគ្គលិក ក្នុងក្រសួងចារកម្មម្នាក់ ឈ្មោះ ជ័យ សុផល។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកបណ្ឌិតកេងវ៉ាន់សាក់បានត្រូវជាប់គុកជាច្រើនខែនៅពេលណា?",
"answer": "លោកបណ្ឌិតកេងវ៉ាន់សាក់បានត្រូវជាប់គុកជាច្រើនខែ ផ្ដើមឡើងនៅព្រលឹមមួយនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ៧៥ (ក្នុងករណីនេះជាអំឡុងពេលការជ្រើសរើសគណបក្ស)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រព័ន្ធអប់រំវគ្គសិក្សាត្រូវបានបែងចែកជា ២ ឆមាស និងជា ៨ ឆមាសសម្រាប់ការសិក្សាបរិញ្ញបត្រទាំងមូល ៤ ឆ្នាំ។ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ចផ្ដល់កម្មវិធីសិក្សាជាមួយនឹងការផ្ដោតជាចំបងទៅលើនីតិសាស្ដ្រ សេដ្ឋកិច្ច និងការអប់រំពាណិជ្ជកម្ម។",
"question": "តើប្រព័ន្ធអប់រំវគ្គសិក្សាបានបែងចែកជាមួយនឹងមុនពេលណា?",
"answer": "២ ឆមាស និងជា ៨ ឆមាស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំជីសូរកសាងតាមប្លង់តម្រៀបប្លង់លើអ័ក្សបណ្ដាយពីលិចទៅកើត រត់តគ្នារវាងក្រុមកណ្ដាលដែលនៅលើកំពូលភ្នំ មាន ប្រាសាទសែនត្មុលឫឆ្មស់(ត្មុលជាពាក្យបាលីសាស្រឹ្តតដែលមានន័យថាគោ ដែលសំដៅលើគោននិ្ទន ដែលជាយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរ ប្រាសាទសែនត្មុលសម្រាប់តម្កល់គោននិ្ទន) ប្រាសាទសែនរវាំង (សែនភូវាំង) និងទន្លេអ៊ុំ។ ទន្លេអ៊ុំដែលជាបារាយន៍ឫតំណាងឳ្យទន្លេគង្គា ប្រើសម្រាប់ពីធីសេវលិង្គ ដើម្បីធ្វើពិធីលាងបាប។",
"question": "តើប្រាសាទភ្នំជីសូរមានប្រាសាទមួយណាដែលសំដៅលើគោននិ្ទន?",
"answer": "ប្រាសាទសែនត្មុលឫឆ្មស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រេត (អង់គ្លេស: Preta) (សំស្ក្រឹត: प्रेत អានថា៖ ប្រេត) (បាលី: पेत អានថា៖ បេតៈ) (ភាសាទីបេ: ཡི་དྭགས་ yi dags) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខ្មោចស្រេកឃ្លានគឺជាឈ្មោះសំស្ក្រឹតសម្រាប់ប្រភេទនៃជំនឿអរូបីដែលត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្នុងសាសនាមួយចំនួនដូចជា៖ ហិណ្ឌូសាសនា ពុទ្ធសាសនា សាសនាតៅ សាសនាអ្នកតា ដូចជា ចិន និង វៀតណាម ។ ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប្រេត (សំស្ក្រឹត: प्रेत) ដែលជាឈ្មោះសំស្ក្រឹតសម្រាប់ប្រភេទនៃជំនឿអរូបីដែលត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្នុងសាសនាមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងអំឡុងបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីជនជាតិចិនមានតំណមមិនឱ្យកើតរឿងយំសោកសៅ ពីព្រោះវាអាចនាំមក នូវរឿងអពមង្គលដល់ឆ្នាំថ្មី រហូតពេញមួយឆ្នាំ។ តំណមនេះសូម្បីតែកូនចៅ ដែលរឹងរូសក៏ឳពុកម្តាយ ឫមនុស្សចាស់មិនវាយប្រៀនប្រដៅដែរ គឺអត់ទ្រាំរហូតចប់បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីសិន។",
"question": "តើតំណមមិនឱ្យកើតរឿងយំសោកសៅពេញមួយឆ្នាំតែមុនមួយប៉ុន្មានប្រហានជាងមួយគ្នាដែលជាមួយកូនចៅនៅក្នុងជនជាតិចិន?",
"answer": "រឹងរូសក៏ឳពុកម្តាយ ឫមនុស្សចាស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចេនឡាមានការរីកចំរើនខ្លាំងខាងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច។ រីឯអាណាចក្រវ្នំវិញរងគ្រោះធម្មជាតិបណ្ដាលឲ្យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ។ នេះជាឱកាសល្អសំរាប់រាជវង្សខាងចេនឡាធ្វើសញ្ជ័យលើអាណាចក្រវ្នំ។ ព្រះរាជាចេនឡា ព្រះបាទភវវម៌្ម និងប្អូនចិត្រសេនា បានវាយលុកអាណាចក្រវ្នំប្រហែលរវាងគ.ស ៥៥០។ អាណាចក្រវ្នំក៏ធ្លាក់ក្នុងកណ្ដាប់ដៃរាជវង្សនៅចេនឡាគឺព្រះបាទភវវម៌្មទី១ ហើយអាណាចក្រវ្នំក៏ប្រែឈ្មោះជា កម្ពុជា។ នៅសតវត្សទី៨ រវាងឆ្នាំ ៧០៦ កម្ពុជាត្រូវបានបែងចែកជាពីរគឺចេនឡាដីគោកដែលសំបូរភ្នំ និងជ្រលងភ្នំ និងចេនឡាទឹកលិច ដែលសំបូរទៅដោយបឹងនិងមានឆ្នេរសមុទ្រ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងការរីកចំរើនខ្លាំងខាងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនៃចេនឡាមាន?",
"answer": "រីឯអាណាចក្រវ្នំវិញរងគ្រោះធម្មជាតិបណ្ដាលឲ្យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភ្នំកំពង់ត្រាច៖ ភ្នំកំពង់ត្រាចមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៣៦ ក្នុងឃុំដំណាក់កន្ទួតខាងត្បូង ស្រុកកំពង់ត្រាច ចម្ងាយ ៣៨ គ.ម ប៉ែកខាងកើតក្រុងកំពត។ រមណីយដ្ឋាននេះជាថ្មភ្នំ មានរូងភ្នំប្រកបដោយល្អាងតូចធំជាច្រើន។ នៅទីនោះមានល្អាងមួយមានវិជ្ឈមាត្រ ប្រមាណ ៣០ ម ហើយមានពណ៌ ៧ ផ្សេងៗគ្នា។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៣៦ នៅក្នុងឃុំដំណាក់កន្ទួតខាងត្បូង ស្រុកកំពង់ត្រាច?",
"answer": "ភ្នំកំពង់ត្រាច",
"type": "explain"
},
{
"context": "វត្តភ្នំដូនពេញ ឬ វត្តភ្នំ (អង់គ្លេស: Wat Phnom Daun Penh) or (Wat Phnom) គឺជាវត្តដ៏ចំណាស់មួយ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានអាយុកាលប្រមាណជា ៦៥០ ឆ្នាំ ឆ្លងកាត់ការសាងសង់ និង ជួសជុលជាបន្តបន្ទាប់ ដោយរជ្ជកាលស្ដេចចំនួន ៤អង្គ ។ វត្តភ្នំ គឺជាទីមណ្ឌល នៃបូជនីស្ថាន សាសនា វប្បធម៌ និង ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលជានិមិត្តរូបដ៏ចម្បងក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃឈ្មោះទីក្រុង ភ្នំពេញ ដែលវត្តនេះមានកម្ពស់សរុប ៤៦ ម៉ែត្រ ដោយស្មើនិងកម្ពស់ហ្វីត (១៥០ហ្វីត) វត្តនេះផងដែរ ត្រូវបានប្រសិទ្ធនាម តាមឈ្មោះ លោកយាយ ដូនពេញ ដែលជាអ្នកបង្កើតវត្តនេះឡើងដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៣៧២ ដែលមានតំណាលពីការ រកឃើញនៅ ព្រះបដិមាបួនអង្គក្នុងដើមគគីមួយក្បែរច្រាងទន្លេ ដោយបដិមារព្រះទាំង ៤អង្គនេះរួមមាន ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវត្តភ្នំដូនពេញ ឬ វត្តភ្នំ (អង់គ្លេស: Wat Phnom Daun Penh) ឬ (Wat Phnom) ដែលជាវត្តមានអាយុកាលប្រមាណជាង ៦៥០ ឆ្នាំ នៅកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំពោះមុខស្ថានការណ៍បែបនេះ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានប្រើប្រាស់នយោបាយដ៏ឈ្លាសវៃ មួយ ដើម្បីបញ្ឆោតមតិសាធារណៈអន្តរជាតិ។ ព្រះអង្គ ដែលក្រោយមកត្រូវបាន ទ្រង់ នរោត្តម ចន្ទរង្សី ហៅថា “ល្បិចព្រួញមួយបាញ់បានសត្វពីរ”។ ជាដំបូងព្រះអង្គ បានចាត់ឱ្យ ឯកឧត្តម ប៊ូ ហ៊ង ទៅនិយាយ បញ្ចុះបញ្ចូលមេខ្មែរឥស្សរៈ ឱ្យចូលរួមជាធ្លុងតែមួយួក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាល កុំឱ្យបែកបាក់គ្នា នាំឱ្យគេពុះចែក ទឹកដីខ្មែរជាមួយខ្មែរវៀតមិញ នៅពេលអនាគត។ តែទោះជាយ៉ាងណា លោក ហ៊ិន ស៊ីថាន បានចោទថា ពួកមេខ្មែរឥស្សរៈ ដែលចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាលនេះ គឺដើម្បីបានលាភសក្ការៈ និងយសសក្តិផ្ទាល់ខ្លួន។¬?¦ ក្រោយចរចាគ្នាបានសំរេច ព្រះអង្គបាននាំយកមេៗខ្មែរឥស្សរៈទាំងឡាយ ដូចជា លោក ដាបឈួន, ទ្រង់ នរោត្តម ចន្ទរង្សី, លោក សាវ៉ាង វង្ស, និងលោក ពុត ឆាយ ទៅចូលរួមសន្និសីទក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីធ្វើ ជាសាក្សីប្រាប់ពិភពលោក ថា គឺពួកគេឯណេះទេ ដែលជាអ្នកតស៊ូពិតប្រាកដ ក្នុងបុព្វហេតុវាយបណ្តេញ បារាំង ហើយកំពុងមានដែនដីត្រួតត្រា និងកងទ័ពច្រើនជាងភាគីដទៃទៀត។ ពួកគេបានពោលអះអាង បន្ថែមថា ពួកគេបានធ្វើការតស៊ូដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍ប្រទេសខ្មែរពិតៗ ហើយឥឡូវពួកគេព្រមដាក់ អាវុធចុះ ដើម្បីរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសុខសន្តិភាព។ ជាចុងក្រោយ ពួកគេបានវាយប្រហារ ដោយពាក្យ សំដីដាក់ពួក ស៊ឺង ង៉ុកម៉ិញ ថា ជាជនក្បត់ជាតិចង់ពុះបំបែកដែនដីខ្មែរ។",
"question": "តើនរោត្តម សីហនុ បានប្រើប្រាស់នយោបាយអ្វីមួយដើម្បីបញ្ឆោតមតិសាធារណៈអន្តរជាតិ?",
"answer": "នយោបាយដ៏ឈ្លាសវៃ មួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វិធីសាស្រ្ត ក្នុងការជួយខ្លួនឯង ឲ្យយុវជនមានកម្លាំងចិត្ត រឹងមាំអាចប្រឈមមុខ ដោះស្រាយ នូវបញ្ហាផ្នែកផ្លូវចិត្តក្នុងមធ្យោបាយវិជ្ជមានដែលរួមមានការបង្កើតអារម្មណ៍ និងទស្សនៈវិជ្ជមានក្នុងផ្លូវចិត្ត ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍន៍នូវការគោរពចំពោះតម្លៃខ្លួនឯង។ ក្រៅពីខ្លឹមសារសំខាន់ៗជាមូលដ្ឋានដូចខាងលើ នៅក្នុងសៀភៅណែនាំនេះក៏បានផ្តល់នូវវិធីសាស្រ្តសម្រាប់ដឹកនាំការការបង្រៀនសិស្សដោយផ្អែកលើគោលការណ៍សិស្ស មជ្ឈមណ្ឌល់ដើម្បីជំរុញការបង្រៀននិងការសិក្សារបស់សិស្ស។លោកគ្រូអ្នកគ្រូអាចប្រើប្រាស់សៀវភៅណែនាំនេះ គួបផ្សំនិងសមត្ថភាពជំនាញផ្នែក រៀបចំគម្រោងសម្រាប់ការបង្រៀន និងភាពប៉ិនប្រសប់ ក្នុងការបង្រៀន ដើម្បីផ្តល់នូវចំណេះដឹង ទាក់ទងនឹងការថែទាំសុខភាព ផ្លូវចិត្តនេះដល់សិស្សឲ្យទទួលបាននូវប្រសិទ្ធភាព",
"question": "តើសៀវភៅណែនាំនេះបានផ្តល់នូវវិធីសាស្រ្តអ្វីដើម្បីដឹកនាំការការបង្រៀនសិស្ស?",
"answer": "វិធីសាស្រ្តសម្រាប់ដឹកនាំការការបង្រៀនសិស្សដោយផ្អែកលើគោលការណ៍សិស្ស មជ្ឈមណ្ឌល់ដើម្បីជំរុញការបង្រៀននិងការសិក្សារបស់សិស្ស",
"type": "extract"
},
{
"context": "គោលដៅ: សន្តិភាព ឬនិញ្វន មិនមែនកើតឡើងដោយការសុំបន់ស្រន់បួងសួងទេ និងក៏មិនអាចកើតឡើងដោយសារផ្តល់ឬប្រទានឲ្យដោយចិត្តស្រឡាញ់មេត្តារបស់អាទិទេព ឬព្រះជាម្ចាស់អង្គណាមួយឡើយ សន្តិភាពនេះកើតដោយសារការសន្សំរបស់សកម្មភាព ៣ យ៉ាងគឺ:",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគោលដៅថាសន្តិភាពមិនមែនកើតឡើងដោយការសុំបន់ស្រន់បួងសួងទេ នៅតែការសន្សំរបស់សកម្មភាព ៣ យ៉ាងគឺជាធម្មតាដែលអាចកើតឡើងសន្តិភាព។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភុយឡាំង : លោក Pelliot ពន្យល់ពាក្យនេះថា C'est le nom d'une barque faite d'une seule pièce de bois; l'original, pilan? piran? n'est pas connu. ចំពោះយើង យល់ថា ទំនងជា ទូកកំរោល ដែលគេលុងធ្វើពីឈើមួយដើម ប៉ុន្ដែមិនដឹងជាឈ្មោះដើមថាម៉េច បានជាចិនកត់ជាពាក្យហៅ ផុយឡាំង នេះ ។",
"question": "ទំនងជាស៊ុតប៉ុន្មានដែលគេលុងធ្វើពីឈើមួយដើមនៅទៀត?",
"answer": "C'est le nom d'une barque faite d'une seule pièce de bois",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះនៅឥណ្ឌូចិន មានតំណាងប្រទេសចំនួន១៩ បានចូលរួមក្នុងសន្និសីទមួយួ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលមានប្រទេសមហាអំណាចសំខាន់ៗ ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិច ប្រទេសបារាំង អង់គ្លេស សហភាពសូវៀត និងប្រទេសចិន បានព្រមព្រៀងគ្នា ប្រារព្វធ្វើសន្និសីទមួយ នៅ ទីក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាម និងស្តារឡើងវិញនូវសន្តិភាពនៅកូរ៉េ និងនៅឥណ្ឌូចិន។ តែបើ និយាយឱ្យស្រួលស្តាប់ គឺដើម្បីឱ្យប្រទេសបារាំងដកខ្លួនចេញ និងប្រគល់ឯករាជ្យដល់ប្រទេសឥណ្ឌូចិន បារាំង។",
"question": "តើនៅពេលណាដែលសន្និសីទមួយួ នៅឥណ្ឌូចិនបានចូលរួម?",
"answer": "ថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៤",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅខែវិច្ឆិកា១៩៥២ ប្រធានាធិបតីទី១របស់អ៊ីស្រាអែលឈ្មោះហែម វ៉ៃស្មាន់ (Chaim Weizmann) បានទទួលមរណភាព។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដាវីដ បិន ហ្គូរ្យន់ (David Ben-Gurion) បានស្នើសុំអោយអែងស្តែងធ្វើជាប្រធានាធិបតីអ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែត្រូវអែងស្តែងបដិសេដ។",
"question": "តើអ្នកណាច្រើនជាអ៊ីស្រាអែលគឺជាប្រធានាធិបតីទី១?",
"answer": "ហែម វ៉ៃស្មាន់ (Chaim Weizmann)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខែកញ្ញា និង ខែតុលា ដែលជាពិធីបុណ្យដែលមានរយៈពេលវែងជាងគេរហូតដល់ ១៥ថ្ងៃ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាគ្រប់រូប និងត្រូវបានឈប់សំរាកពីការងាររយៈពេល ៣ថ្ងៃ ដើម្បីចូលរួមពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះនាថ្ងៃចុងក្រោយ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរៀបចំម្ហូបអាហារ ដើម្បីសែនដូនតា ជូនសាច់ញាតិរបស់ពួកគេដោយសេចក្ដីនឹករលឹក រៀងរាល់មួយឆ្នាំម្ដង ។",
"question": "ពិធីបុណ្យណាដែលមានរយៈពេលវែងជាងគេនៅខែកញ្ញា និង ខែតុលាដែលត្រូវបានឈប់សំរាកពីការងាររយៈពេល ៣ថ្ងៃជាច្រើន?",
"answer": "ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ហៅស្ពានជ្រោយចង្វា កសាងឡើងនៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦។ វាមានប្រវែង៧០៩ម៉ែត្រ។ ស្ពាននេះត្រូវបានកំទេចនៅឆ្នាំ ១៩៧២ ដោយពួកកុម្មង់ដូអត្តឃាតវៀតកុងចំនួន១០១នាក់ ដោយដាក់បង្កៃគ្រាប់បែកក្នុងរថយន្តកាមីញ៉ុងអោយផ្ទុះ។ ក្រុមកុម្មង់ដូអត្តឃាតទាំងនោះត្រូវបានកងទ័ពសាធារណរដ្ឋខ្មែរសំលាប់ចោលទាំងអស់គ្មានសល់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ហៅថាអង្គរជ្រោយចង្វា ដែលកសាងឡើងនៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦ និងការកំទេចវានៅឆ្នាំ ១៩៧២",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភាគច្រើននៃជនជាតិទំពួនដាំដុះស្រូវប្រាំង និងដំនាំរួមផ្សំផ្សេងទៀតដូចជាពោត សណ្ដែក និង ល្ពៅ។ ពួកគេក៏ចិញ្ចឹមសត្វយកសាច់ដែរ ដូចជា មាន់ ជ្រូក គោ ឆ្កែ និង ក្របី។ ជនជាតិទំពួនប្រើប្រាស់ស្នារឬកាំភ្លើងដើម្បីបរបាញ់សត្វខ្លាឃ្មុំ ក្ដាន់ pheasant និងកំប្រុកជាដើម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជនជាតិទំពួនដែលទំនេរក្នុងការស្រូវប្រាំង និងដំនាំរួមផ្សំ និងបរបាញ់សត្វខ្លាឃ្មុំ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះដំណាក់ ផ្ទះនាម៉ឺនមន្រ្ដី និងផ្ទះអ្នកមានទាំងអស់សុទ្ធតែបែរមុខទៅកើត ។ ព្រះរាជដំណាក់ ស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទមាស និងស្ពានមាស ហើយនៅជិតមាត់ទ្វារក៏មានបន្ទាយព័ទ្ធជុំវិញប្រវែង ៥ ឬ ៦ លី ។ ក្បឿងប្រក់តួប្រាសាទ កណ្តាលធ្វើពីសំណរ ឯអគារផ្សេងទៀត សឹងប្រក់ក្បឿងធ្វើពីដីដុតពណ៌លឿង ។ សសរនិងស៊ុមទ្វារសុទ្ធតែឆ្លាក់ ឬ គូររូបរចនាផ្សេងៗ តែភាគច្រើនគឺរូបព្រះពុទ្ធ ។ ដំបូលទាំងនោះល្អមើលណាស់ ។ របៀងប្រាសាទ និង ថែវយ៉ាង វែងអាចដើរបាន ជាផ្លូវខ្វាត់ខ្វែង ហើយដំបូលនោះក៏ខ្ពស់ៗសំបើមណាស់ ។ ទីនេះជាកន្លែងព្រះរាជវាំងដែល ស្ដេចទ្រង់ប្រកបកិច្ចការផែនដី មានបង្អួចមាសមួយនៅខាងស្ដាំ និង ខាងធ្វេងនៃកន្លែងស្ដេចគង់ប្រថាប់ មានសរសរបួនជ្រុងតំកល់កញ្ចក់តំរៀបគ្នាប្រមាណជា៤០ ឬ ៥០ បន្ទះ ដាក់ដង្ហែតាមជ្រុងបង្អួចនេះ កំណល់ទ្រមានរូបរាងជាដំរី (ត្រង់នេះគឺជាបុស្បុកមួយ ដែលមានសសរបួន និងក្បាច់លម្អដោយកញ្ចក់ជើងទ្រធ្វើពីរូបដំរី ប៉ុន្តែលោកជីវតាក្វាន់ សរសេរថាជាស៊ុមមួយ ព្រោះឃើញមានតែគ្របជុំវិញ) ។",
"question": "តើព្រះរាជដំណាក់ស្ថិតនៅជិតមាត់ទ្វារនៅទីណា?",
"answer": "ជិតមាត់ទ្វារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "បពិត្រមហាក្សត្រថ្លៃប្រសើរអើយ រីភ្នំគិរីវង្កតបព៌តនោះ មានប្រាសាទគុហា សឹងមាសដាស សឹងប្រាក់ផងច្រើន ច្រឡំ នីទៅនូវក្ងោក ប៉ោលតោក តាវ៉ៅ រីទឹកនោះសោត សឹងហូរមកដ៏មានសូរស័ព្ទនោះពិរោះស្មោះស្មើ បីដូចអ្នកសេពសម ផ្លុំ ប្រគុំនូវតូរ្យតន្ត្រី ព្ធដ៏ជេតុត្តរនគរនោះហោង ថាបើព្រះអង្គយល់ហើយ ម្រាងឡើយ នឹងនឹករលឹកមកកាន់រាជសម្បត្តិឯអាយ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីជើងជើងមហាផ្ទៃដែលមានប្រាសាទគុហា សឹងមាសដាស សឹងប្រាក់ផងច្រើន និងប៉ោលតោក តាវ៉ៅ រីទឹក សឹងហូរមកមានសូរស័ព្ទ និងការកំណត់តែងរាជសម្បត្តិឯអាយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីមានប្រវត្តិយូរអង្វែងអំពីជនចំណូលស្រុក។ ក្នុងចំណោមប្រជាជនជាងប្រាំលាននាក់របស់សិង្ហបុរី មានតែ ២,៩១ លាននាក់ទេដែលកើតនៅទីនោះ។ មានន័យថា ៤៣% នៃប្រជាជនសិង្ហបុរីមកពីបរទេស។ ប្រជាជនសិង្ហបុរីជាចម្បងចម្រុះដោយជាតិសាសន៍នៅអាស៊ី (ជាពិសេស ចិន ម៉ាឡេ ឥណ្ឌា ជាដើម) និងអំបូរជនជាតិកូកាស់។ កម្លាំងពលកម្មក្នុងវិស័យសេវាកម្ម ៥០% ជាជនបរទេស។",
"question": "តើប្រជាជនជាងប្រាំលាននាក់នៅសិង្ហបុរីមានប៉ុន្មាននាក់ទេដែលកើតនៅទីនោះ?",
"answer": "២,៩១ លាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកមូលធននិយមក្នុងសេដ្ឋកិច្ចបារាំង ប្រៀបបានជាផ្នែកខាងលើឬ ដំបូល (superstructure)នៃ ពួកកសិករ និងពួកវណ្ណៈ អធន ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំរបស់ពួកគេ ។ កសិករ ដែលជាអ្នកជាហើយគ្មានដីធ្លី បាននាំគ្នាផ្លាស់ទីទៅកាន់ទីក្រុង ដែលជាកន្លែងមានទំនិញថោក ថែមទាំងមានស្តង់ដារ ហើយប្រការនេះរឹតតែនាំភព្វសំណាងដល់ឧស្សាហករជឿនលឿន នៅកន្លែងផ្សេងទៀត ដែលធ្លាប់តែខ្វះឱកាសពង្រីកទីផ្សាររបស់ខ្លួនអោយបានធំ ...",
"question": "ពួកមូលធននិយមនៅសេដ្ឋកិច្ចបារាំងជាអ្វី?",
"answer": "ពួកមូលធននិយមនៅសេដ្ឋកិច្ចបារាំងគឺជាផ្នែកខាងលើឬ ដំបូល (superstructure)នៃ ពួកកសិករ និងពួកវណ្ណៈ អធន ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំរបស់ពួកគេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងទ្រឹស្តីបទប្រូបាប វិសមភាពប៊ូល(Boole's inequality)ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក ចច ប៊ូល(George Boole) ពោលថា ចំពោះសំនុំរាប់បាន ប្រូបាបដែលយ៉ាងហោចណាស់ព្រឹត្តិការណ៍មួយកើតឡើង គឺមិនធំជាងផលបូកនៃប្រូបាបនៃព្រឹត្តិការណ៍នីមួយៗទេ ។",
"question": "តើវិសមភាពប៊ូលមានន័យអ្វី?",
"answer": "ចំពោះសំនុំរាប់បាន ប្រូបាបដែលយ៉ាងហោចណាស់ព្រឹត្តិការណ៍មួយកើតឡើង គឺមិនធំជាងផលបូកនៃប្រូបាបនៃព្រឹត្តិការណ៍នីមួយៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះវិហារយេស៊ូគ្រិស្គពិត (ជាភាសាអង់គ្លេសTrue Jesus Church និង ជាភាសាចិន: 真耶穌教會) ជាព្រះវិហារឯករាជ្យមួយ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង នៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ក្នុងឆ្នាំ១៩១៧ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានសមាជិកប្រមាណ ១,៥លាននាក់ ក្នុងប្រទេសចំនួន៤៥ ។ ព្រះវិហារនេះ ស្ថិតនៅក្នុងសាសនាគ្រិស្ត និកាយ ប្រូតេសស្តង់ ដែលបានលេចរូបរាងឡើង ក្នុងអំឡុងដើមសតវត្សទី២០ ។ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ១៩៩០ ព្រះវិហារនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើង នៅប្រទេសកម្ពុជា ។ បុណ្យ គ្រិស្តមើស៍ ឬ បុណ្យណូអែល និង រដូវត្រណម មិនត្រូវបានប្រារព្វ ដោយព្រះវិហារនេះ ទេ ។ ពួកគេមានគោលបំណង ផ្សព្វផ្សាយព្រះបន្ទូល របស់ព្រះជីសឹស (Jesus) ជាម្ចាស់ ទៅដល់ គ្រប់ជាតិសាសន៏ទាំងអស់ មុននឹងការមកដល់ជាលើកទី២ របស់ព្រះអង្គ៕",
"question": "តើព្រះវិហារយេស៊ូគ្រិស្គពិតមានអ្វីមុនេះនៅលើកទី២ នៅក្នុងប្រទេសមុនៅពេលណា?",
"answer": "ជាលើកទី២ របស់ព្រះជីសឹស (Jesus)",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាស៊ីហ្គេមលើកទី៨ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ទី២០ កញ្ញា ១៩៧៨។ ប៉ាគីស្ថានបានបោះបង់គំរោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោយសារជំលោះជាមួយបង់ក្លាដែស្សនិងឥណ្ឌា។ សិង្ហបុរីក៏បានដកខ្លួនពីការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះដោយសារបញ្ហាថវិកា។ ពេលនោះថៃបានចូលខ្លួនមកធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងជំលោះអាស៊ីហ្គេមលើកទី៨ នៅពេលដែលប៉ាគីស្ថានបានបោះបង់គំរោង?",
"answer": "ជំលោ៉េជាមួយបង់ក្លាដែស្សនិងឥណ្ឌា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្លំាងពលកម្មភាគច្រើនរបស់ថៃគឺនៅខាងវិស័យកសិកម្ម ដោយមានស្រូវជាផលិតផលសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានដែលសំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រទេស ហើយអាចចាត់ទុកបានថាជាប្រទេសដែលនាំចេញផលិតផលស្រូវច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយអត្រាកំណត់ការនាំចេញមាន ៣៦% ក្នុងពិភពលោក ប្រទេសថៃមានផ្ទៃដីសមស្របសម្រាប់ដាំដុះជាង ២៧.២៥% ដែលក្នុងចំនួននេះមាន ៥០% ប្រើសម្រាប់ដំាស្រូវ។ ចំណែកផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗ មានដូចជា កៅស៊ូ បន្លែ និងផ្លែឈើផ្សេងៗ រួមទាំងមានការចិញ្ចឹមបសុសត្វ ដូចជា មាន់ សត្វទឹកទាំងត្រីទឹកសាប ត្រីទឹកប្រៃក្នុងទ្រុង ការធ្វើស្រែបង្កង ការចិញ្ចឹមខ្យង រួមទាំងការនេសាទសមុទ្រ។ ដោយសារប្រទេសថៃសម្បូរទៅដោយពូជរុក្ខជាតិសម្រាប់ធ្វើអាហារពេញមួយឆ្នាំ ទើបមានឈ្មោះថាជាទីកន្លែងផលិតអាហារដ៏សំខាន់នៃពិភពលោក និងជាប្រទេសនាំចេញអាហារសំខាន់លំដាប់ទី៥ លើពិភពលោក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីជើងជើងកម្លំាងពលកម្មរបស់ប្រទេសថៃ ដែលមានស្រូវជាផលិតផលសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានដែលសំខាន់ និងជាប្រទេសដែលនាំចេញផលិតផលស្រូវច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភូមិកំពង់ព្រះ ជាភូមិមួយនៅចម្ងាយ១៥គីឡូពីក្រុងបាត់ដំបង។ថ្នល់ក្រាលជ័រទៅភ្នំពេញ ពុះកាត់ភូមិនេះចំពាក់កណ្តាល។អ្នកស្រុកទាំងអស់គ្នារកទទួលទានតែនឹងស្រែ និងស្រូវប៉ុណ្ណោះ។ នៅតាមមាត់ថ្នល់ទាំងសងខាង មានផ្ទះថ្ម ឬផ្ទះឈើប្រក់ក្បឿងជារបស់ចិន ឬកូនចៅចិន ដែលមានរបរលក់ដូរទំនិញ ខោអាវ ម្លូស្លា ទឹកត្រី ទឹកស៊ីអ៊ីវ ខ្ទឹម ម្រេច និងស្លា។ នៅខាងក្រោយ ឬចំហៀងគេហដ្ឋាននេះមានជង្រុកធាត់ៗ ធំៗ។ផលទាំងពួងដែលកើតឡើងដោយញើស ដោយឈាមអ្នកស្រែទាំងនោះ តែងមកប្រមូលគរនៅក្នុងជង្រុកនេះ។ដល់រដូវវស្សា ពេលដែលស្រូវតែងឡើងថ្លៃក្រឺតៗ មានរថយន្តផ្ទុក បើកចេញចូលគគ្រឹកគគ្រេង ដឹកជញ្ជូនស្រូវទៅដាក់ស្ថានីយ៍បាត់ដំបង។",
"question": "តើភូមិកំពង់ព្រះមានមាត់ថ្នល់ទៅទីណា?",
"answer": "ភ្នំពេញ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំពោះខទី១ ខាងលើនេះ ខ្ញុំបាទយល់ខុសទទេ ព្រោះដល់ពិនិត្យសាជាថ្មី នូវសេចក្ដី ក្នុងព្រះរាជប្រកាសនោះទៅ ទើបយល់ច្បាស់ថា ក្នុងថ្ងៃទី២៣ មេសា ១៩២៥ ដែលជាថ្ងៃប្រជុំសេនាបតីខ្មែរ គឺមានលោករេស៊ីដង់ស៊ុបបេរីយ័របារាំងជំនុំផងដែរ គឺលោករេស៊ីដង់ស៊ុបបេរីយ័របូដ្វាំង ជាប្រធាននៃអង្គប្រជុំ ឯស្ដេចខ្មែរ គ្រាន់តែជាអ្នកស៊ីញ៉េលើព្រះរាជប្រកាសនោះ។ បានសេចក្ដីថា រឿងដែលតម្រូវឲ្យហៅឈ្មោះក្រាំងលាវថា ភូមិតិរច្ឆាន នោះគឺដើមគំនិតមកពីបារាំងដដែល។ លោកអ្នក នឹងបានឃើញនូវព្រះរាជប្រកាសនោះ នៅវគ្គខាងមុខទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាមានលោករេស៊ីដង់ស៊ុបបេរីយ័របារាំងជំនុំនៅព្រះរាជប្រកាសនោះ?",
"answer": "លោករេស៊ីដង់ស៊ុបបេរីយ័របូដ្វាំង ជាប្រធាននៃអង្គប្រជុំ ឯស្ដេចខ្មែរ គ្រាន់តែជាអ្នកស៊ីញ៉េលើព្រះរាជប្រកាសនោះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការអប់រំ ល្វាជោមមិនសូវមានសភាពមមាញឹកដូចនៅបណ្ដា រាជធានីខេត្តមួយចំនួននោះទេ ហើយចំនួនគ្រឹះស្ថានអប់រំក៏មិនមានច្រើនដែរជាពិសេសការអប់រំតាមសាលាក៏ដូចជាការចុះអប់រំតាមភូមិជាដើម។នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សា ព្រោះពួកគាតជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូល និងខ្វះការយល់ដឹងច្រើន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការអប់រំល្វាជោមមិនសូវមានសភាពមមាញឹកនៅរាជធានីខេត្តមួយចំនួន និងជីវភាពរបស់សាលានៅខេត្តនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ច្បាប់សុខភាពសាធារណៈ អន្តោប្រវេសន៍ និងភាពជាពលរដ្ឋជាគន្លឹះសំខាន់សំរាប់ការការសាងជាតិនិងគ្រប់គ្រងចំនួនប្រជាពលរដ្ឋ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអូស្រ្តាលី ។ ច្បាប់ទំលាប់និងលក្ខ័ណ្ឌទាំងអស់នេះ ធ្លាប់ និងនៅតែ ត្រូវបានគេចំនាយទុនយ៉ាងច្រើន ក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិ និងក្នុងនយោបាយគ្រប់គ្រងការចូលរួម ឬមិនចូលរួមរបស់ប្រជាជនក្នុងរឿងនយោបាយ និងរឿងដែនដីនៅអូស្រ្តាលី ។ ដំណើរការគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងរាលដាល និងត្រួតពិនិត្យសុខភាពតែងតែបង្កើតជាច្បាប់ជាផ្លូវការសំរាប់អនុញ្ញាតការចេញចូលស្រុកអូស្រ្តាលី និងក្លាយជាហេតុផលសមស្របសំរាប់យន្តកម្មនិងនយោបាយគ្រប់គ្រងសន្តិសុខព្រំដែន ៕",
"question": "តើច្បាប់សុខភាពសាធារណៈ អន្តោប្រវេសន៍ និងភាពជាពលរដ្ឋជាគន្លឹះសំខាន់មានគោលបំណងអ្វីមុនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអូស្រ្តាលី?",
"answer": "សាងជាតិនិងគ្រប់គ្រងចំនួនប្រជាពលរដ្ឋ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាស៊ីហ្គេមលើកទី៦ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ពីថ្ងៃទី២៤សីហា ដល់ទី៤ កញ្ញា ១៩៧០។ ដំបូងឡើយ កូរ៉េខាងត្បូងត្រៀមខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ប៉ុន្តែបានដលពាក្យដេញថ្លៃវិញដោយមានការគំរាមគំហែងសន្តិសុខពីកូរ៉េខាងជើង។ ថៃ ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះមុន បានចូលខ្លួនជួយធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីហ្គេមដោយប្រើប្រាស់ថវិកាកូរ៉េខាងត្បូង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រារព្ធអាស៊ីហ្គេមលើកទី៦ នៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ដោយមានការគំរាមគំហែងសន្តិសុខនិងការផ្តល់គំនិតដោយមុខរបស់ម្ចាស់ផ្ទះមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប៉មតូក្យូ (東京タワー, Tokyo Tower) គឺជាប៉មមួយស្ថិតនៅឧទ្យានស្ស៊ីបា(芝公園=Shiba Park ), មីណាតុ(港区=Minato), ទីក្រុងតូក្យូ នៃប្រទេសជប៉ុន។ ប៉មនេះមានកំពស់៣៣២,៦ម៉ែត្រ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសំនង់មួយដែលមានកំពស់ខ្ពស់ជាងសំនង់ដទៃទៀតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។ ការរចនាប្លង់របស់ប៉មនេះយកតាមគំរូប៉មEiffel (the Eiffel Tower)នៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង។ បើទោះបីជាប៉មនេះមានកំពស់៨,៦ម៉ែត្រ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប៉មតូក្យូ (Tokyo Tower) ដែលជាប៉មមួយស្ថិតនៅទីក្រុងតូក្យូ មានកំពស់៣៣២,៦ម៉ែត្រ និងរចនាច្រើនជាងគំរូប៉មEiffel",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានវិធីនិងសកម្មភាពច្រើនយ៉ាងណាស់ក្នុងការសិក្សាបែបរូបវិទ្យា។ សកម្មភាពចំបង២នៅក្នុងរូបវិទ្យាគឺ ការប្រមូលទិន្នន័យ និងការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្ដី។ ផ្នែកខ្លះនៃរូបវិទ្យាផ្អែកទៅលើប្រមូលទិន្នន័យពីការធ្វើពិសោធន៍។ ការធ្វើពិសោធន៍ខ្លះសំរាប់រុករកពីធម្មជាតិ តែក៏មានការធ្វើពិសោធន៍ខ្លះសំរាប់បង្កើតទិន្នន័យសំរាប់ប្រៀបធៀបជាមួយលទ្ឋផលដែលប៉ាន់ស្មានដោយទ្រឹស្តី។ ផ្នែកខ្លះទៀតនៃរូបវិទ្យាដូចជាអាស្ត្រូរូបវិទ្យានិងភូមិរូបវិទ្យា ពឹងផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យពីការសង្កេតជាជាងការធ្វើពិសោធន៍។",
"question": "តើសកម្មភាពមួយដែលមានលើរូបវិទ្យាឈ្មោះអ្វីជាងគេគឺជាអ្វី?",
"answer": "ការប្រមូលទិន្នន័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រធានបទ២នៅក្នុងស.វទៅ២០គឺ រ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ និង មេកានិចកង់ទិច ហាត់ដូចជាដាច់គ្នាស្រលះ។ រ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ និយាយពីសកល ភព ប្រព័ន្ឋព្រះអាទិត្យ ដែលមានទំហំធំមហិមា ចំនែក មេកានិចកង់ទិច និយាយពីអ្វីៗដេលមានទំហំតូចជាងអាតូមទៅទៀតទៅវិញ។ បច្ចុប្បន្នមានការលើកឡើងអំពីទ្រឹស្ដីខ្សែ ដែលនិយាយថាលំហពេលមិនមែនកើតឡើងពីចំនុចទេ តែកើតឡើងពីវត្ថុមានវិមាត្រ១ដែលគេហៅថាខ្សែ។ ទ្រឹស្ដីនេះទំនងជាសមហេតុសមផល ប៉ុន្តែមិនទាន់មានពិសោធន៍បានការណាមួយទេ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយទំនងជាសមហេតុសមផលទ្រឹស្ដីខ្សែ?",
"answer": "ទ្រឹស្ដីខ្សែទំនងជាសមហេតុសមផល ប៉ុន្តែមិនទាន់មានពិសោធន៍បានការណាមួយទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក អភិសិទ្ធិ វេជ្ជាជីវៈ បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយ ពិម្ពពេញ វេជ្ជាជីវៈ ដែលជាសាស្ត្រាចារ្យប្រចាំមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា ដេប៉ាតឺម៉ង់វិទ្យាសាស្ត្រ សាកលវិទ្យាល័យចុឡាលុងករណ៍ មានបុត្រធិតាចំនួន២ គឺ កញ្ញា ប្រាង វេជ្ជាជីវៈ (ម៉ាក់ប្រាង) និងកុមារា ប័ណ្ណសិទ្ធិ វេជ្ជាជីវៈ (បាន់)។",
"question": "យ៉ាងណាមួយដែលជាបុត្រធិតានៃលោកអភិសិទ្ធិវេជ្ជាជីវៈ?",
"answer": "កញ្ញា ប្រាង វេជ្ជាជីវៈ (ម៉ាក់ប្រាង) និងកុមារា ប័ណ្ណសិទ្ធិ វេជ្ជាជីវៈ (បាន់)",
"type": "explain"
},
{
"context": "តំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស ដែលមានវាលស្រៃធំល្វឹងល្វើយ និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង ក្នុងទំហំ៥១៣ហិចតា និង ស្រែវស្សា ១៣៨៦ហិចតា ដែលមានអាងទឹកបី",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីតំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស មានទំហំតូចតាចនិងមានវាលស្រៃ ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោក ម៉ាកូឡៃ (១៨០០-១៨៥៩) ជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអ្នក និពន្ធស្នាដៃសាកល្បងខ្លីៗ ជនជាតិអង់គ្លេស។ គាត់គឺជាអ្នកបានចូលរួមចំណែកក្នុងសៀវភៅ Edinburgh Review និងបានកាន់កាប់ការងារក្នុងសភាអស់រយៈពេលយ៉ាងយូរ។ សន្តានចិត្តរបស់គាត់ទៅលើសមាជិក គណៈបក្សកំណែទំរង់ ត្រូវបានសរបញ្ជាក់នៅក្នុងស្នាដៃ “ប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស” របស់គាត់ ដែលមាន ៥ភាគ និពន្ធនៅឆ្នាំ ១៨៤៩-១៨៦១ គ.ស.)។",
"question": "លោកម៉ាកូឡៃគឺជាអ្នកអ្វី?",
"answer": "អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអ្នកនិពន្ធស្នាដៃសាកល្បងខ្លីៗ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាមនុសិន នៅក្នុងវចនានុក្រមពាក្យខ្មែរ ដោយសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបកប្រែនៅពាក្យ កន្ទោង នេះ ដោយមានន័យថា៖ (ចាន, ភាជន៍ធ្វើដោយស្លឹកសម្រាប់ដាក់ភោជនាហារ ដាក់ស្លាបារីបាន) ។ ដូចនេះយើងអាចយល់បានថា កន្ទោងមានន័យថា ចានធ្វើពីស្លឹក ដែលអាចដាក់នៅម្ហូបអាហារនិង បង្អែមចង្អាបបាន យើងយល់ដល់ចំនុចនេះហើយ យើងត្រូវយកមកពិចារណាត្រង់ចំនុចនេះ បើកន្ទោង ជាចានធ្វើពីស្លឹក ដែលអាចដាក់នៅដង្វាយម្ហូបអាហារបានផងដែរនោះ",
"question": "ជាមនុសិន នៅក្នុងវចនានុក្រមពាក្យខ្មែរ កន្ទោងមានន័យដោយមានន័យជាអ្វី?",
"answer": "កន្ទោងមានន័យថាអាចជាចានធ្វើពីស្លឹក ដែលអាចដាក់នៅម្ហូបអាហារនិង បង្អែមចង្អាបបាន",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទាំងព្រះសង្ឃមួយចំនួន ទាំងក្រុមក្មេងវប្បធម៌មួយចំនួន ដែលមានការយល់ដឹងតិចតួច បានបង្កើតកិច្ចបង្ហោះគោម តាមអំពើចិត្តរបស់ខ្លួន ខុសកាល ខុសវេលា មិនយល់ដឹងអំពី ខ្យល់ជំនោរ ទិសដៅខ្យល់ស្ងួត គិតជា អុីដ្រូហ្សែន និង អុកស៊ីហ្សែន ដែលនាំឱ្យគោមដែលបង្ហោះអាចនិងធ្លាក់មកវិញ ជាមួយនិងចំហេះភ្លើងនាំឱ្យកើតមានហានិភ័យ បង្ករជាភ្លើងឆេះផ្ទះ និង ភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលបុរាណាចរ្យ ហាមប្រាម មិនឱ្យមានការបង្ហោះគោមផ្ដេះផ្ដាស រាប់ចាប់ពីខែចេញវស្សា រហូតដល់ខែចេត្រ ចូលឆ្នាំ ។ កិច្ចបង្ហោះគោមបូជាពុទ្ធសាសនា អាចប្រារព្ធទៅបាននៅអំឡុងខែពិសាខ នៃខែទី៥ នៃកិច្ចពិធីបុណ្យវិសាខបូជាប៉ុនណោះ ។",
"question": "ដែលជាការយល់ដឹងតិចតួចមួយដែលទាំងព្រះសង្ឃ និងទាំងក្មេងវប្បធម៌បានមាននៅក្នុងកិច្ចបង្ហោះគោម?",
"answer": "ការយល់ដឹងតិចតួច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ធម្មជាតិពិតរបស់បន្ទុកអគ្គីសនីត្រូវបានស្នើដោយម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ នៅក្នុងពិសោធអគ្គីសនីវិភាគរបស់គាត់ និងត្រូវបានស្រាវបញ្ជាក់ដោយលោក រ៉ូបឺត អាន់ឌ្រូ មីលីខាន់(Robert Andrews Millikan) នៅក្នុងពិសោធន៍របស់គាត់ (ពិសោធន៍លើតំនក់ខ្លាញ់)។",
"question": "អ្វីដែលជាកិច្ចការពិតរបស់ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ នៅក្នុងពិសោធអគ្គីសនីវិភាគរបស់គាត់?",
"answer": "ធម្មជាតិពិតរបស់បន្ទុកអគ្គីសនី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប៉ាតេង : ពាក្យខ្មែរបុរាណ ម្រតេង ដែលក្រោយមកក្លាយជា កម្រតែង រួចសព្វថ្ងៃថា គម្តែង គឺសម្រាប់សម្គាល់ងារមន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់ និង អ្នកប្រាជ្ញធំ ឬ អ្នកមានឫទ្ធិតេជៈខ្លាំងក្លា ។ សព្វថ្ងៃនៅប្រើចំពោះព្រះសង្ឃ ឧទាហរណ៍ : បពិត្រ ព្រះគម្តែងសង្ឃទាំងឡាយជាដើម ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធរណ៍របស់គម្តែង គឺសម្រាប់អ្នកណា?",
"answer": "គម្តែងគឺសម្រាប់សម្គាល់ងារមន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់និងអ្នកប្រាជ្ញធំ ឬអ្នកមានឫទ្ធិតេជៈខ្លាំងក្លា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហេរី ផោតធ័រ គឺជាប្រភេទរឿងស្រមើស្រមៃ បែបវេទមន្ត ដែលបាននិពន្ធឡើងដោយអ្នកស្រី រ៉ូវលីង (J.K. Rowling) ហើយសៀវភៅនេះបានលក់ដាច់បំផុតទូទាំងពិភពលោក ព្រមទាំងបានជាប់ចំនាត់ថ្នាក់ក្នុងបញ្ជីសៀវភៅលក់ដាច់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទៀតផង។ សៀវភៅរឿង ហេរី ផោតធ័រ មានប្រាំពីរភាគដូចរាយខាងក្រោម៖",
"question": "តើប្រភេទរឿងហេរី ផោតធ័រ គឺជាប្រភេទមួយនៃមុខងារអ្វី?",
"answer": "រឿងស្រមើស្រមៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកឯណោះ បានជេរអញ អ្នកឯណោះ បានវាយអញ អ្នកឯណោះ បានផ្ចាញ់អញ អ្នកឯណោះ បានលួចយកទ្រព្យរបស់អញទៅហើយ បើអ្នកណា មិនចងសេចក្ដីក្រោធបែបនោះទុក (ដូច្នេះ) ពៀររបស់អ្នកនោះ ទើបរម្ងាប់បាន ។ ពិតមែន តាំងពីកាលណាមក ក្នុងលោកនេះ ពៀរទាំងឡាយ មិនរម្ងាប់ដោយពៀរឡើយ ពៀរទាំងឡាយ តែងរម្ងាប់ដោយមិនមានពៀរ នេះជាបវេណីធម៌ ។ ជនទាំងឡាយដទៃ (ក្រៅអំពីបណ្ឌិត) តែងមិនដឹងខ្លួនថា យើងទាំងឡាយ នឹងវិនាសក្នុងកណ្តាលនៃពួកនេះ ដូច្នេះឡើយ ចំណែកជនទាំងឡាយណា ក្នុងពួកនេះ ដឹងខ្លួនថា យើងទាំងឡាយ នឹងវិនាសក្នុងកណ្តាលនៃពួកនេះ ដូច្នេះ ការឈ្លោះប្រកែកទាំងឡាយ រមែងរម្ងាប់អំពីជនទាំងឡាយនោះ ។",
"question": "ដែលដឹងខ្លួនថា យើងទាំងឡាយ នឹងវិនាសក្នុងកណ្តាលនៃពួកនេះ?",
"answer": "ជនទាំងឡាយណាមិនមានទេ ពេលខ្លួនឯងមិនដឹងខ្លួនថាប្រជនទាំងឡាយនេះនឹងវិនាសក្នុងកណ្តាលនៃពួកនេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "«នៅអង្គរ មាន...ប្រាសាទមហិមាជាច្រើន...ដែលគ្រាន់តែបានឃើញភ្លាម អ្នកនឹងមិនស្ញើចសរសើរពីក្នុងចិត្តមិនបាន។ តើអ្វីទៅដែលបានបង្កើតនូវជាតិសាសន៍ដ៏ខ្លាំងពូកែ មានអារ្យធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ និងវាងវៃ ដែលជាអ្នកស្ថាបនាប្រសាទដ៏មហិមាបែបនេះ?",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជាតិសាសនានិងប្រាសាទមហិមានៅអង្គរ ដែលមានអារ្យធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ និងវាងវៃ ដែលជាអ្នកស្ថាបនាប្រសាទមហិមាបែបនេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មង្គល គឺជាសេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើន សិរីសួស្តី ដែលបានមកពីការប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិរបស់ អ្នកដែលត្រូវការសេចក្តីសុខចម្រើន មង្គលមិនមែនបានមកដោយការអុជធូបបួងសួង បន់ស្រន់សុំពីអាទិទេព ឬព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឡើយ គឺបានមកពីអំពើល្អដែលខ្លួនបានធ្វើ។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សំដែងអំពីមង្គលទាំងនោះដូចមានសេចក្តីខាងក្រោមនេះ ៖",
"question": "តើមង្គលមិនមែនបានមកពីអ្វី?",
"answer": "ការអុជធូបបួងសួង បន់ស្រន់សុំពីអាទិទេព ឬព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឡើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការចាត់ចែងរៀបចំ និង គ្រប់គ្រងបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត និង ការគ្រប់គ្រងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់គឺជាសមត្ថកិច្ចរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ដែលបានបង្កើតឡើងតាមច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំនាងរាស្ត្រ។គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវតែងតាំងគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត និងគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត ។ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវមានការិយាល័យចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត និង ការិយាល័យបោះឆ្នោត ។ សមាសភាពការិយាល័យចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត និង ការិយាល័យបោះឆ្នោត ត្រូវតែងតាំងឡើងដោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាបំណុលរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត?",
"answer": "គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវតែងតាំងគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត និងគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រទេសជប៉ុន គឺជាប្រទេសកោះស្ថិតនៅ អាស៊ីខាងកើត និង ស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចនៃ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ទឹកដីនៃ ប្រទេសជប៉ុន កើតឡើងពីកោះសរុបសំនួន៦៨៥២កោះ ដែលនៅ ក្នុងនោះមានកោះធំៗសំខាន់ៗ ៤គឺ៖ កោះហុងស្ស៊ូ កោះហុកកៃដូ កោះឃ្យូស្ស៊ូ និងកោះស្ស៊ីកុគឹ។ ប្រទេសជប៉ុន ហ៊ុមព័ទ្ធដោយសមុទ្រដូចជា៖ សមុទ្រជប៉ុន សមុទ្រចិនខាងកើត សមុទ្រហ្វីលីពីន និង សមុទ្រអុកហុតស្គ៍។ ប្រទេសជប៉ុន គ្មានប្រទេសជាប់ព្រំដែនគោកទេ។ ប្រទេស នៅជិតខាងមាន សហព័ន្ធរុស្ស៊ី សហភាពប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ (កូរ៉េខាងជើង) សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (កូរ៉េខាងត្បូង) សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត ចិន កោះតៃវ៉ាន់ និងសាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន។",
"question": "ប្រទេសជប៉ុន ស្ថិតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "ប្រទេសជប៉ុន គឺជាប្រទេសកោះស្ថិតនៅ អាស៊ីខាងកើត និង ស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចនៃ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានសន្និដ្ឋានថា ប្រាសាទនេះមានការប្រែប្រួលច្រើនដោយមានការផ្លាស់ប្តូរកែចុះកែឡើងមុនពេល ដែលគេបង្កើតឱ្យមានជាន់ទី១ ជាន់ទី២ និងជាន់ទី៣។ ជាន់ទី១៖ បច្ចេកទេសរៀបឥដ្ឋនៅជាន់នេះមានការពិបាកយល់ ព្រោះវាត្រូវបានកប់ក្នុងដីជ្រៅជាងគេ តែក្រោយពីការធ្វើកំណាយរបស់លោក G. Trouve បានឃើញលានមួយរាងការ៉េមានបណ្តោយ ១០០ម៉ែត្របួនជ្រុងកម្ពស់ ២,៦០ម៉ែត្រ ដោយមានការចាក់ដីបំពេញ និងរៀបឥដ្ឋពីលើ។ ជាន់ទី២៖ បច្ចេកទេសរៀបឥដ្ឋនៅជាន់នេះ ទៅតាមខ្សែរបន្ទាត់ផ្តេកពិសេសជាងនេះទៅទៀតគឺមានដាក់ក្បាច់ស្រួចៗ និងមានលម្អដោយប្រាសាទតូចៗ លំនាំដូចប្រាសាទព្រះស្រី។ ជាន់នេះមានជណ្តើរទាំងបួនទិស ជណ្តើរនីមួយៗមានកាំជណ្តើរប្រាំកាំ ការលើកឡើងរបស់លោក ហង់រីម៉ារហ្សាល បានឱ្យដឹងថា ជាន់ទី២នេះសាងសង់អំពីឥដ្ឋប្រវែង ៤៥ម៉ែត្របួនជ្រុង និងមានកម្ពស់ប្រវែង ២,៤០ម៉ែត្រ។ នៅជាន់ទី២នេះមានតួប៉មចំនួនបួន និងតួប៉មតូចៗចំនួន៦ ដែលព័ន្ធជុំវិញតួកណ្តាល។ ជាន់ទី៣៖ ជាន់នេះមានប្រវែង១៧ម់ែត្របួនជ្រុង និងមានកម្ពស់១,៨០ម៉ែត្រ ដែលនៅកណ្តាលមានតួប៉មធំមួយសាងសងអំពីឥដ្ឋ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទដែលមានការប្រែប្រួលច្រើន ជាន់ទី១ ជាន់ទី២ និងជាន់ទី៣ មានប្រវែងនិងកម្ពស់ដែលត្រូវបានសន្និដ្ឋានទៅរហ័សមានបណ្តោយស្រួចៗ និងមានជណ្តើរជាច្រើនទិស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មិនទាន់បានបោះឆ្នោតនៅឡើយ ហើយអនុញ្ញាតអោយមន្ត្រីបោះឆ្នោតពិនិត្យមើលម្រាមដៃរបស់បុគ្គល នោះ ។ អ្នកបោះឆ្នោតម្នាក់ៗត្រូវគូសនៅលើសន្លឹកឆ្នោតតែម្នាក់អែង នៅក្នុងបន្ទប់គូសសន្លឹកឆ្នោតដោយឡែក ហើយ ដាក់សន្លឹកឆ្នោតដែលបានគួសរួចនោះចូលទៅក្នុងហិបឆ្នោតនៅក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោត បន្ទាប់មកត្រូវអនុញ្ញាតអោយ មន្ត្រីចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ជ្រលក់ទឹកខ្មៅលុបមិនជ្រះទៅតាមនីតិវិធីដែលបានកំនត់ ។ របៀបគូសសន្លឹកឆ្នោត និង ដាក់សន្លឹកឆ្នោតចូលក្នុងហិបឆ្នោតត្រូវកំនត់ដោយបទបញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជា ដើម្បីអនុវត្តជាក់ស្តែងនូវមាត្រានេះ និង កំនត់អ់ពីំការគ្រប់គ្រងនីតិវិធីបោះឆ្នោតនៅក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោត ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបោះឆ្នោតម្នាក់ៗមើលម្រាមដៃរបស់បុគ្គល ជាធម្មតានៃប្រធានាធិការជាតិ និងរបៀបគូសសន្លឹក ដាក់សន្លឹក និងគ្រប់គ្រងនីតិវិធីបោះឆ្នោត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផ្កាឈើមានទ្រង់ទ្រាយល្អ មានពណ៌ (ល្អ) តែគ្មានក្លិន (ក្រអូប) (រមែងមិនក្រអូបដល់អ្នកដែលទ្រទ្រង់) ដូចម្តេចមិញ វាចាជាសុភាសិត រមែងគ្មានផលដល់អ្នកដែលមិនធ្វើតាម ដូច្នោះ ផ្កាឈើដែលមានទ្រង់ទ្រាយល្អ មានពណ៌ មានក្លិន (រមែងក្រអូបដល់អ្នកដែលទ្រទ្រង់) ដូចម្តេចមិញ វាចាជាសុភាសិត រមែងមានផលដល់អ្នកដែលធ្វើតាមដោយគោរព ដូច្នោះឯង ។",
"question": "តើផ្កាឈើដែលមានទ្រង់ទ្រាយល្អមានពណ៌អ្វី?",
"answer": "មានក្លិន",
"type": "extract"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីជាប្រទេសចំរុះសាសនា។ តាមស្ថិតិជំរឿនឆ្នាំ២០១០ អ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ឋមាន ៣៣,៣% , សាសនាគ្រិស្តមាន ១៨,០% , អ្នកគ្មានសាសនាមាន ១៧,០% , សាសនាឥស្លាមមាន ១៥,០% , សាសនាតាវមាន ១១,០% , សាសនាហិណ្ឌូមាន ៥,១% និងផ្សេងទៀត០,៩% ។ សំភារៈសាសនានិងពិធីប្រតិបត្តិសាសនាមួយចំនួនត្រូវបានហាមប្រាមនៅសិង្ហបុរី។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធនៅសិង្ហបុរីជាធម៌មួយ?",
"answer": "នៅសិង្ហបុរី អ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធនៅរដូវជាធម៌មួយមាន ៣៣,៣% នៃប្រជាជន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្លាឮថា ភ្នែករបស់ខ្លួន ក៏ស្ទុះរត់ភ្លាម មិនហ៊ាននៅ ។ គីង្គក់ស្រែកថា << ឈប់សិន ឯងទៅណា ចាំអញយកភ្នែកឯងស៊ីសិន >> ។ ខ្លារឹតភ័យខ្លាំងឡើងទៀត ចេះតែរត់ទៅ។គីង្គក់ខំដេញតាមពីក្រោយ, លុះឆ្ងាយបន្តិចទៅស្រាប់តែប្រទះនឹងអណ្ដើកៗសួរថា << បងមាំងកាយេរត់ទៅណា ? >> គីង្គក់ថា << បងជាបុរិល ! ខ្ញុំដេញតាមខ្លាវារត់ទៅមិញៗបងប្រទះដែរឬ ? ។ អណ្ដើកថា << ឃើញវារត់ទៅហើយ បើដូច្នេះខ្ញុំជួយតាម >> ។ គីង្គក់និងអណ្ដើកក៏នាំគ្នាតាម, ដើរបន្តិចទៅ ឃើញខ្លាសម្ងំពួនលើគុម្ពឫស្សី ។",
"question": "យ៉ាងណាគីង្គក់និងអណ្ដើកក៏នាំគ្នាតាម?",
"answer": "គីង្គក់និងអណ្ដើកក៏នាំគ្នាតាមដើរបន្តិចទៅ ឃើញខ្លាសម្ងំពួនលើគុម្ពឫស្សី",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រង់ក៏ជាអ្នកបង្កើតច្បាប់ដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពបំផុតនៅប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៣ ដល់ ឆ្នាំ១៩៧០។ បន្ទាប់ពីទ្រង់ដាក់រាជ្យក្នុងឆ្នាំ២០០៤ រួចមក រដ្ឋសភាជាតិនៃកម្ពុជាបានព្រមព្រៀងថ្វាយជូននូវព្រះគោរម្យងារផ្លូវការជា «ព្រះករុណា សម្ដេចព្រះនរោត្ដម-សីហនុ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះវររាជបិតា ឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ» ជាមួយនឹងព្រះបុព្វសិទ្ធិពិសេស ក៏ដូចជាព្រះរាជអភ័យឯកសិទ្ធិ ដូចកាលដែលព្រះអង្គនៅគ្រងរាជ្យដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទ្រង់ក៏ជាអ្នកបង្កើតច្បាប់ដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពនៅប្រទេសកម្ពុជាប្រចាំសម័យ និងគោរពព្រះគោរម្យងារជាមួយព្រះបុព្វសិទ្ធិពិសេសដ៏សំខាន់នៅក្នុងរដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "និក្ខេបបទស្ដីពីរូបមន្តសមមូលម៉ាស់និងថាមពល ដែលអែងស្តែងបានទាញចេញពីសមីការរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេសរបស់គាត់ ដែលក្រោយមកត្រូវបានគេស្គាល់ជាទំរង់ E = mc2។ ទ្រឹស្ដីនេះនិយាយថាបរិមាណម៉ាស់ដ៏តិចតួចអាចបំលែងជាបរិមាណថាមពលដ៏មហិមា។",
"question": "យ៉ាងណាជាបរិមាណម៉ាស់ដ៏តិចតួចអាចបំលែងជាបរិមាណថាមពលដ៏មហិមា?",
"answer": "ទ្រឹស្ដីនេះនិយាយថាបរិមាណម៉ាស់ដ៏តិចតួចអាចបំលែងជាបរិមាណថាមពលដ៏មហិមា ដោយសារតែមានធនាគារម៉ាស់-ថាមពលម៉ាស់មេគង្គរបស់សមីការរ៉ឺឡាទីវីតេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងបញ្ហាសុខភាពនៅតាមព្រំដែនអូស្រ្តាលី (medico-legal) បង្កើតបានជាប្រវត្តិដ៏យូរលង់(genealogy)នៃបញ្ហាឃុំឃាំងជនចំណូលស្រុកដ៏ចំរូងចំរាស់ បញ្ហាអ្នកសុំសិទ្ធិជ្រកកោននិង កិច្ចខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីការពារប្រទេសអូស្រ្តាលីទាំងផ្នែកដែនដីនិងវប្បធម៌ ។",
"question": "កុំព្យូទ័រដែលបង្កើតបានជាប្រវត្តិដ៏យូរលង់នៅតាមព្រំដែនអូស្រ្តាលី?",
"answer": "ប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងបញ្ហាសុខភាពនៅតាមព្រំដែនអូស្រ្តាលី",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅពេលដែលក្រុមមនុស្សមួយចំនួន វិភាគតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន មិនជឿរឿង ព្រលឹងខ្មោច ពួកនរកប្រេត ព្រាយបិសាច ពួកគេក៏ចាប់ផ្ដើមសាបព្រួសមនោគមន៍វិជ្ជានេះ លុបនៅពិធីសាសនា ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ជាតិសាសន៍ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ បន្តមក ពិធីបង្សុកូល និងពិធីផ្សេងៗទៀត ពេលនោះហើយដែលប្រទេសជាតិ ធ្លាក់ចុះនូវសីលធម៌ជាតិទាំងស្រុង ជំនឿអំពីវិទ្យាសាស្ត្រហួសហេតុ ការបោះបង់ប្រពៃណីសាសនារបស់ខ្លួន ពិភពលោកប្រែជាអសីលធម៌ ចាប់ផ្ដើមធ្វើសង្គ្រាមបំផ្លាញគ្នា លេងគិតពីអំពើបាប និង មនុស្សធម៌ ចំណាយលុយ ទៅលើគ្រឿងអវុធ ប្រឡៃមនុស្សជាតិ ការរាតត្បាតជំងឺឆ្លងដែលកាចសាហាវផ្សេងៗ ដូចជា Covid-19 ការបំផ្លាញបរិស្ថាន បង្កើតឱ្យមានគ្រោះធម្មជាតិកាន់តែធំជាងមុន កាន់តែសាហាវជាងមុន នេះហើយទើបជាវិនាសកម្មនៃការខាតបង់ពិតប្រាកដរបស់មនុស្សជាតិ ។",
"question": "ជាមួយពីអត្ថបទ តើការខាតបង់ពិតប្រាកដរបស់មនុស្សជាតិមានគ្រោះធម្មជាតិដែលមិនមានមុនមួយទៀតជាងមុនដោយមិនមានមូលហេតុអ្វី?",
"answer": "Covid-19",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទិវានារីអន្តរជាតិ(៨មិនា) គឺជាទិវាមួយដែលនារីជុំវិញពិភពលោកប្រារព្ធពិធីដើម្បីរំលឹកអបអរសាទរ។ ជាឱកាសមួយត្រូវអបអរដោយមានពិធីបុណ្យរំលឹកខួបប្រារព្ធធ្វើដោយនារីជុំវិញពិភពលោក។ អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏ប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរទិវានេះ និងប្រទេសជាច្រើនបានកំណត់ទិវានេះ ថាជាថ្ងៃបុណ្យជាតិរបស់ខ្លួនផងដែរ។ នៅពេលនារីក្នុងទ្វីបទាំងអស់ ដែលជាញឹកញាប់តែងត្រូវបែងចែក ដោយព្រំដែនជាតិ និងដោយជាតិពន្ធខុសគ្នា ដោយភាពខុសគ្នាខាងភាសា វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ មកជួបជុំគ្នាដើម្បីធ្វើពិធីបុណ្យរំលឹកខួបទិវារបស់ខ្លួន គេអាចរំលឹកឡើងវិញអំពីប្រពៃណីដែលតំណាងឲ្យយ៉ាងតិចប្រាំបួនទសវត្សនៃការតស៊ូដើម្បី សមភាព យុត្តិធម៌ សន្តិភាព និង អភិវឌ្ឍន៍។",
"question": "ទិវានារីអន្តរជាតិ(៨មិនា) ជាអ្វី?",
"answer": "ទិវានារីអន្តរជាតិ(៨មិនា) គឺជាទិវាមួយដែលនារីជុំវិញពិភពលោកប្រារព្ធពិធីដើម្បីរំលឹកអបអរសាទរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "Fernández, KS; de Alarcón, PA (Dec 2013). \"Development of the hematopoietic system and disorders of hematopoiesis that present during infancy and early childhood.\". Pediatric clinics of North America 60 (6): 1273–89. PMID 24237971.",
"question": "តើអ្នកចៃដែលនិពន្ធនៃចំណងជើងសៀវភៅ 'Development of the hematopoietic system and disorders of hematopoiesis that present during infancy and early childhood.' គឺជាអ្វី?",
"answer": "Fernández, KS; de Alarcón, PA",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកស្រុកមានកើតជំងឺស្រែងច្រើនគ្នាណាស់ មកពីគេចូលចិត្ដមុជត្រាំក្នុងទឹក ហើយអុស្សាហ៍លាងសក់ក្បាល តែងមាន កើតជំងឺស្រែងច្រើនណាស់ ។ នៅតាមផ្លូវធ្លា ពួកនេះមិនសូវអៀនខ្មាសទេ ។ ខ្ញុំឮគេថា ពួកទាំងនេះតែគេរួមរ័កគ្នាភ្លាម គេចុះទៅងូតទឹកហើយ ដូច្នេះតែងមានជំងឺមូល បន្ដាលឲ្យស្លាប់អស់៨-៩ នាក់ដែរក្នុងបន្ដាមួយពាន់ នាក់ ។ នៅទីផ្សារ មានលក់ថ្នាំសំរាប់កែរោគដែរ តែមិនដូចថ្នាំចិនទេ មិនដឹងជាថ្នាំអ្វីឡើយ ថែមទាំងមានគ្រូមន្ដអាគមដើរព្យាបាលរោគ ឲ្យគេ ជាការគួរអស់សំនើចណាស់ ។",
"question": "យ៉ាងណាមានជំងឺស្រែងច្រើននៅជំនួយដែលបានផ្តល់ឱ្យ?",
"answer": "ជំងឺមូល បន្ដាលឲ្យស្លាប់អស់៨-៩ នាក់ដែរក្នុងបន្ដាមួយពាន់ នាក់ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឆកសមុទ្របូហៃ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Bohai Bay , ជាភាសាចិន៖ 渤海湾) ជាឆកសមុទ្រមួយក្នុងចំនោមឆកសមុទ្រទាំង៣របសសមុទ្របូហៃ។ នៅក្រោមបាតសមុទ្រឆកសមុទ្របូហៃមានរ៉ែប្រេងកាតយ៉ាងច្រើន ដែលគេប៉ាន់ប្រមាណថាមានដល់ ១៤៦ពាន់លានបារ៉ែល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីឆកសមុទ្របូហៃ ដែលជាឆកសមុទ្រមួយក្នុងចំនោមឆកសមុទ្របូហៃ និងមានរ៉ែប្រេងកាតយ៉ាងច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភាជាតិខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៧ ពួកអ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានឈ្នះឆ្នោតចំនួនភាគច្រើនក្រៃលែង។ ទោះបីដូច្នេះក៏ដោយ ក៏មានការខ្វែងគំនិតគ្នានៅខាងក្នុងគណបក្សដែលពុំអាចគ្រប់គ្រងបានឡើយ។ ស្ថាបនិករបស់បក្ស ទ្រង់ស៊ីសុវត្ថិ-យុត្តិវង្សបានសុគត និងមិនមានអ្នកដឹកនាំមួយណាច្បាស់លាស់ទេដែលលេចធ្លោដើម្បីស្នងតំណែងបន្តពីទ្រង់។ កំឡុងសម័យឆ្នាំ ១៩៤៨ ដល់ ១៩៤៩ ពួកអ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានប្រែជារួបរួមគ្នាតែមួយនៅក្នុងការប្រឆាំងទៅនឹងការតែងច្បាប់ដែលបានគាំទ្រដោយព្រះមហាក្សត្រ រឺក៏ ពួកអ្នកត្រូវចាត់តាំង។ បញ្ហាដ៏សំខាន់មួយគឺបដិសណ្ឋារកិច្ចដើម្បីឯករាជ្យរបស់ព្រះអង្គ នៅក្នុងសហភាពបារាំង ដែលបានស្នើសុំសន្ធិសញ្ញាពង្រាងដែលបានផ្ដល់ដោយពួកបារាំងនៅចុងឆ្នាំ ១៩៤៨។ បន្តបន្ទាប់ពីការរំលាយសភាជាតិនៅខែ កញ្ញា ១៩៤៩ កិច្ចព្រមព្រៀងលើកតិកាសញ្ញាបានរំកិលទៅមុខតាមរយៈការដោះដូរចុតហ្មាយរវាងព្រះបាទសីហនុ និង រដ្ឋាភិបាលបារាំង។ វាមានប្រសិទ្ធិភាពនៅប៉ុន្មានពីរខែក្រោយមកទៀត ទោះបីជាសច្ចាប័នរបស់សភាជាតិអំពីសន្ធិសញ្ញាមួយនេះមិនមានភាពរឹងមាំម្ដងណាក៏ដោយ។",
"question": "តើសម័យណាដែលពួកអ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានឈ្នះឆ្នោតចំនួនភាគច្រើនក្រៃលែងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភាជាតិ?",
"answer": "ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះយេស៊ូវបានប្រសូតមកនៅក្នុងស្នូកសត្វនៅភូមិបេថ្លេហិម ក្រុងយេរូសាឡឹម ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ជាមួយនាងម៉ារីយ៉ាជាស្ត្រីព្រហ្មចារី។ នៅពេលម៉ារីយ៉ាមានគភ៌ នាងមិនទាន់រៀបការនឹងយ៉ូសែបដែលជាគូដណ្ដឹងទេ។ ក្នុងគម្ពីរប៊ីបសរសេរថា ទេវតាព្រះឈ្មោះ កាព្រីយ៉ែល បានទៅជួបនាងម៉ារីយ៉ាដោយប្រាប់ថា នាងនឹងមានកូនប្រុសមួយ ហើយកូននោះនឹងក្លាយជាព្រះមេស្ស៊ី។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនាងម៉ារីយ៉ានៅពេលម៉ារីយ៉ាមានគភ៌?",
"answer": "នៅពេលម៉ារីយ៉ាមានគភ៌ នាងមិនទាន់រៀបការនឹងយ៉ូសែបដែលជាគូដណ្ដឹងទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រៅពីកម្មវិធីសិក្សារបស់រដ្ឋ សិស្សមានឱកាសសិក្សាតាមកម្មវិធីបរទេស តាមរយៈការរៀននៅសាលាអន្តរជាតិ។ សាលាអន្តរជាតិទាំងនោះមាន Australian International School, Malaysia (កម្មវិធីសិក្សាអូស្ត្រាលី) The Alice Smith School (កម្មវិធីសិក្សាអង់គ្លេស) Elc International School (កម្មវិធីសិក្សាអង់គ្លេស) The Garden International School (កម្មវិធីសិក្សាអង់គ្លេស) Lodge International School (កម្មវិធីសិក្សាអង់គ្លេស) The International School of Kuala Lumpur (កម្មវិធីសិក្សាអាមេរិក និង សញ្ញាប័ត្របាក់ឌុបអន្តរជាតិ) The Japanese School of Kuala Lumpur (កម្មវិធីសិក្សាជប៉ុន) The International School of Penang (កម្មវិធីសិក្សាអង់គ្លេស និង សញ្ញាប័ត្របាក់ឌុបអន្តរជាតិ) Lycée Français de Kuala Lumpur (កម្មវិធីសិក្សាបារាំង) ជាដើម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីធនាគារសាលាអន្តរជាតិដែលសិស្សនៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សារបស់រដ្ឋមានឱកាសសិក្សាតាមកម្មវិធីបរទេស តាមរយៈការរៀននៅសាលាអន្តរជាតិជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "និយាយពីសត្វទាំង ៤ ដែលមានវេរានឹងគ្នានោះ កាលតាចន្ទស្លាប់ទៅបាន ៣ ថ្ងៃ សត្វចចកស៊ើបដឹងថា តាចន្ទស្លាប់ ក៏ទៅប្រាប់ខ្លាឃ្មុំៗ ប្រាប់ដំរីៗ ប្រាប់ខ្លាធំ ភ្ជុំបបួលគ្នាចូលមកកាយខ្មោចតាចន្ទរំលៀកស៊ី ។ ចចកកាយចុងជើង ខ្លាឃ្មុំកាយក្បាល ខ្លាធំកាយកណ្ដាលខ្លួន ។ ឯដំរីឈរចាំមើល ឃើញសត្វទាំង ៣ មុតជើងពិការជាខ្លាំង ដួលដេកអស់ ។ ដំរីខឹងនឹងខ្មោចតាចន្ទថា “ ជើ ! អាចន្ទ កាចតាំងពីរស់ទាល់តែស្លាប់ មិនលែងកាចសោះ ទុកឲ្យអញឈូសតែម្ដងឲ្យប៉ើងខ្មោចមកនៅលើគោក” ។ ដំរីខឹងណាស់ លើកជើងឈូសជាខ្លាំង ត្រូវនឹងកាំបិតមុតពេញជើង ក៏ដេកដួលទាំងអស់គ្នា ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលចចកស៊ើបដឹងថាតាចន្ទស្លាប់?",
"answer": "ចចកស៊ើបដឹងថាតាចន្ទស្លាប់ ហើយទៅប្រាប់ខ្លាឃ្មុំៗ ប្រាប់ដំរីៗ ប្រាប់ខ្លាធំ ភ្ជុំបបួលគ្នា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លើកលែងតែថ្ងៃឈប់សំរាករាល់ចុងសប្តាហ៍ប៉ុណ្នោះគឺមានបន្ទប់មិន គ្រប់គ្រាន់ទេនៅ ក្រុងព្រះសីហនុយើង។ តំលៃជាមធ្យមចំពោះបន្ទប់ ដែល មានកង្ហារគឺមាន តំលៃចាប់ពី 5$-10$ ហើយចំពោះបន្ទប់ដែលមាន មាស៊ីន ត្រជាក់មានតំលៃ ចាប់ពី 10$-25$ ។ ភាគច្រើនមានផ្ទះ សំណាក់ ដែលមាន តំលៃ(2$-8$) ដោយមានការកើនឡើងនៃសមាជិកដែលមកជួលកន្លែងជា ច្រើនដែលមាន តំលៃពី (30$-60$) ចំពោះសណ្ឋាគារដែល មានលំដាប់ខ្ពស់ ដូចជា សណ្ឋាគារ ឆ្នេរ សុខា ជាដើម។ សណ្ឋាគារស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវបានទំនាក់ទំនងគ្នានៅ តំបន់ជាច្រើនដូជា ឆ្នេរអូឈើទាល និងតំបន់ដែលមានអាកាសធាតុនិងទេសភាពស្រស់ស្អាត។ តាមរយៈធ្វើជា តារាងបញ្ជីរដែលមិនទូលំទូលាយ ហើយក៏ដូចជាសញ្ញាមួយ ផ្នែកផងដែរ ដើម្បីជាការសំរុះសំរួលដែលអាចទៅបាន ។",
"question": "យ៉ាងណាមានបន្ទប់មិនគ្រប់គ្រាន់ទេនៅក្រុងព្រះសីហនុយើង?",
"answer": "តំលៃជាមធ្យមនៃបន្ទប់មិនគ្រប់គ្រាន់មាន តំលៃចាប់ពី 5$-10$ ដូច្នេះមានបន្ទប់មិនគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុយើង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងករណីគ្មានការបង្កើតអង្គការគ្រប់គ្រង ការគ្រប់គ្រងសហកម្មសិទ្ធិករត្រូវរ៉ាប់រងផ្ទាល់ដោយសហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ ដែលធ្វើការសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទ ។ បើសិនគ្មានការ យល់ព្រមណាមួយអាចកើតឡើងរវាងសហកម្មសិទ្ធិករទេ ដែលជាហេតុនាំឱ្យការថែទាំមិនល្អ ឬ ថយតម្លៃ នៃសហកម្មសិទ្ធិ សហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ក្រោយពីមានការព្រមព្រៀងគ្នាអាចប្ដឹងទៅតុលាការឱ្យចាត់អ្នកគ្រប់គ្រងសហកម្មសិទ្ធិម្នាក់ ។ ប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងជាបន្ទុក នៃសហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ ។",
"question": "តើការគ្រប់គ្រងសហកម្មសិទ្ធិត្រូវរ៉ាប់រងដោយអ្វីខ្លីៗ?",
"answer": "សហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក៏ប្រជាពលរដ្ឋ អាចយកទូករបស់ពួកគេ មកប្រកួតបានផងដែរ ដោយសេចក្ដីស្រលាញ់ និង ទឹកចិត្តក្នុងការថែរក្សានូវវប្បធម៌ប្រពៃណី ដែលជាអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ ការដាក់ឈ្មោះទូកតាមតំបន់របស់ពួកគេ បានរួមចំណែកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយល់ដឹងពីតំបន់ភូមិស្រុកនោះផងដែរ ដើម្បីឱ្យពួគេអាចប្រកួតប្រជែងយកកេរ្តិ៍ឈ្មោះសម្រាប់ភូមិស្រុករបស់ពួកគេ ហើយបានរួមចំណែកឱ្យពលរដ្ឋទទួលបាននូវចំណេះដឹងទូទៅ ក្នុងការស្គាល់ថាតើភូមិស្រុកនៅកម្ពុជាមានឈ្មោះអ្វីខ្លះ ? ការដាក់ឈ្មោះសម្គាល់នេះត្រូវបានសាបរលាប តាមរយៈមន្ត្រីអគតិមួយចំនួន យកទៅដាក់ឈ្មោះ ទៅតាមអំពើចិត្តនៃឈ្មោះរបស់ខ្លួន ឬ ទៅតាមគោលគំនិតនយោបាយរបស់ពួកគេ ដែលធ្វើឱ្យឈ្មោះទូកមួយចំនួនបាត់បង់តម្លៃ ជាមរតកវប្បធម៌ក្នុងការតំណាងឱ្យវប្បធម៌ជាតិនៃតំបន់របស់ខ្លួន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការដាក់ឈ្មោះទូកដោយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានគោលដៅក្នុងការស្គាល់ភូមិស្រុកនៅកម្ពុជាប់មើលនូវវប្បធម៌ជាតិ និងគោលគំនិតរបស់ខ្លួន ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកអាត្លង់ទិកខាងជើង (ជាភាសាអង់គ្លេស៖North Atlantic Current) ជាខ្សែទឹកមហាសមុទ្រម៉ិកសិក ក្ដៅនិងមានថាមពលខ្លាំង ដែលបន្តពីខ្សែទឹកឈូងសមុទ្រទៅទិសឦសាន។ នៅខាងលិចប្រទេសអៀរឡង់ វាបែកចេញជា២គឺ មួយជាខ្សែទឹកខាណារីដែលហូរទៅខាងត្បូង និងមួយទៀតហូរទៅខាងជើង តាមបណ្ដោយឆ្នេរសមុទ្រនៃអឺរ៉ុបពាយ័ព្យ។ មែកធាងផ្សេងទៀតមានខ្សែទឹកអៀមីងហ្គើរនិងខ្សែទឹកណរវេយ។ ដោយសារតែខ្សែទឹកនេះដឹកនាំដោយចរន្តវិលវល់ទែរម៉ូហាលីន ( thermohaline circulation) គេអាចចាត់ទុកថាបាជាផ្នែកដឹកនាំដោយខ្យល់បករបស់ខ្សែទឹកឈូងសមុទ្រម៉ិកសិក ដែលហូរទៅខាងកើតនិងខាងជើង ឆ្ងាយចេញពីឆ្នេរអាមេរិកខាងជើង កាត់តាមមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រអាកទិក។ គេសង្ស័យថាកំនើនកំដៅផែនដីមានផលប៉ះពាល់ទៅលើខ្សែទឹកនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីខ្សែទឹកអាត្លង់ទិកខាងជើង ដែលជាខ្សែទឹកមហាសមុទ្រម៉ិកសិក ក្ដៅនិងមានថាមពលខ្លាំង ដែលមានផលប៉ះពាល់ទៅលើផែនដី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លក្ខណៈចំបងនៃអាកាសធាតុនៅ ប្រទេសជប៉ុនគឺភាពខុសគ្នានៃសីតុណ្ហភាពរបស់រដូវទាំង៤។ នៅរដូវរងារ វាទទួលឥទ្ធិពលពីខ្យល់រដូវដែលបក់ពីស៊ីបិរី ហើយនៅរដូវក្ដៅ វាទទួលឥទ្ធិពលពីខ្យល់រដូវដែលបក់ពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រទេសជប៉ុនលាតសន្ធឹងពីជើងទៅត្បូង គ្របដណ្តប់លើរយៈទទឹងចំនួន២៥ដឺក្រេ ជាហេតុធ្វើអោយមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងនៃសីតុណ្ហភាពទៅតាមតំបន់នីមួយៗ។",
"question": "តើលក្ខណៈចំបងនៃអាកាសធាតុនៅប្រទេសជប៉ុនមានធនាគារមួយណាដែលមានប៉ុណ្ណោះ?",
"answer": "សីតុណ្ហភាពរបស់រដូវទាំង៤",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្ដើមពីដំបូងត្រូវបានគេហៅដូច្នេះថា ជាពួកមេកន្ទ្រាញដងរែក ដែលជាអាណាខេត្តមេកន្ទ្រាញតូចៗនៅភាគខាងជើងនិងខាងត្បូងនៃជួរភ្នំដងរែក ដែលគេមិនសូវស្គាល់។ ពួកព្រះអង្គម្ចាស់ដែលគេបានស្គាល់ទីមួយត្រូវបានគេវែកញែក នៅក្នុងសិលាចារឹកដើមដំបូងៗ។ សិលាចារឹកសំស្ក្រឹត (ដែលមិនបានចុះកាលបរិច្ឆេទ) នៅវាលកន្ទេល ខេត្តស្ទឹងត្រែង (K.៣៥៩) មានឈ្មោះក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមវីរវម៌្មជាបិតានៃព្រះនាងមួយអង្គដែលព្រះនាងព្រះនាមមិនត្រូវបានវែកញែកទេ ដែលបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នាម សោមសម៌ន និង ជាព្រះភគិនីនៃវ្រះបាទភវវម៌្មប្រាកដមែន។ តាមរយៈសិលាចារឹកមួយមកពីចន្ទនគរ នៅបាសាក់/លាវ (K.៣៦៣) វ្រះបាទវីរវម៌្មក៏ជាបិតាព្រះអង្គម្ចាស់ចិត្រសេនាដែរ ដែលជាព្រះកនិដ្ឋភាតានៃវ្រះបាទភវវម៌្ម។ មែនហើយព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងពីរអង្គមានព្រះមាតាតែមួយតែបិតាផ្សេងគ្នា ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់អះអាងដោយសិលាចារឹកស្រីទេព K.៩៧៨ (ប្រទេសថៃសម័យបច្ចុប្បន្ន៖15° 27’ N, 101° 4’ E) ដែលផ្ដល់ព័ត៌មានថាវ្រះបាទភវវម៌្មជាបុត្រនៃប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម និងជាព្រះនត្តានៃព្រះចក្រវរ្តិនរីឯសិលាចារឹកមួយទៀតមកពីបាកមូលនៅឧប្បល/ប្រទេសថៃ (K.៤៩៦) ឲ្យយើងដឹងថានាមនៃបិតាវ្រះបាទវីរវម៌្មមានគោរម្យងារថា សាវ៌ភៅម។ សិលាចារឹកទាំងនេះសំដៅលើទឹកដីមួយភាគធំត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយស្ដេចអស់ទាំងនេះ។",
"question": "ជាពួកមេកន្ទ្រាញដងរែក ត្រូវបានគេហៅដូច្នេះដោយអ្វី?",
"answer": "ជាពួកមេកន្ទ្រាញដងរែក ត្រូវបានគេហៅដូច្នេះថា ជាអាណាខេត្តមេកន្ទ្រាញតូចៗនៅភាគខាងជើងនិងខាងត្បូងនៃជួរភ្នំដងរែក ដែលគេមិនសូវស្គាល់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្ថិតក្នុងរបបនេះផងដែរគឺត្រូវបានឆ្លងកាត់ការប្រតិបត្តិការ ការធ្វើទារុណកម្ម ការអត់មានអាហារបរិភោគ ដែលបានបង្ហាញពីការដឹកនាំរបស់ពួកគែគឺ ប៉ុល ពត ហើយខ្មែរក្រហម បានអោយបង់ពន្ធ ក្នុងទំរង់ មួយយ៉ាងខ្លាំងទៅលើ សហគមន៏ សញ្ជាតិខ្មែរ ការទាក់ទងទៅនិង ការធ្វើស្រែចំការ លទ្ធិកំមុយនីសនិយម ដែលចំនួនប្រជាជនទាំងមូលបាន ធ្វើការយ៉ាងខ្លាំង និងមានភាពដ៏លំបាក នៅក្រោមភាពអស់កំលាំងយ៉ាងខ្លាំង ជាទីបំផុតចំនួនមនុស្ស ដែលគេត្រូវបានសម្លាប់ គឺជាកម្មសិទ្ធមួយ នៃចំនួនប្រជាជនប្រមាណ៧,៥លាក់នៅឆ្នាំ១៩៧៥។ វាគឺជាការសំលាប់មួយ យ៉ាងធំបំផុត នៃសតវត្ស៏ទី២០ ខ្មែរក្រហមបានកំចាត់ជនដែលបានសង្ស័យ ដែលជាប់ទាក់ទង ទៅនឹងងអ្នក ដែលជាអ្នកទំនេរដូចជាអ្នកដែលរស់នៅទីក្រុងជាដើម។ ជាពិសេសចំពោះជនណាដែលមានចំនេះដឹងខ្ពស់។ អ្នកស្នាក់ អាស្រ័យជាច្រើននាក់ និងមនុស្ស ដែលបានជាប់ទាក់ទងទៅនឹងងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស។ ក្មេងៗគឺបានប្រើរបបផ្តាច់ការហើយ បានធ្វើជាអ្នកដឺកនាំក្នុងការប្រតិបត្តិក្នុងការធ្វើទារុណកម្ម។",
"question": "តើមានប្រជាជនប៉ុល ពត ហើយខ្មែរក្រហមប៉ុន្មាននាក់នៅក្នុងសហគមន៏ សញ្ជាតិខ្មែរ នៃឆ្នាំ៧,៥លាក់?",
"answer": "៧,៥លាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជ្រមុចទឹកមួយចំនួននៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុរួមមានមជ្ឃមណ្ឌលជ្រមុចទឹភីអេឌីអាយ។ ភាគច្រើនមានការរៀបចំគ្រឿងឧបករណ៍ព្រមទាំងដឹកនាំការដំនើរកំសាន្តនៃការមុចទឹកមួយចំនួន និង មានសេចក្តីនែនាំមួយចំនួនចំពោះអ្នកដែលទើប តែចាប់ផ្តើមជ្រមុទឹកដោយ អោយមានឧបករណ៏ដែលត្រូវចំណាយសំរាប់ជាបទពិសោធន៍ដល់អ្នកជ្រមុចទឹក។ មជ្ឃមណ្ឌលជ្រមុចទឹកក្រុងព្រះសីហនុ មានសេវាកម្មទទួលអ្នកដែលមានចំនាប់អារម្មណ៏ព្រមទាំងមានការធ្វើដំនើរទៅជ្រមុចទឹកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងការជ្រមុចទឹកភាគច្រើនគឹយោងទៅតាម ជុំរៅរបស់ទឹក( ពី១៥ម៉េតឡើងទៅ) ព្រមទាំងកន្លែងមានខ្សែទឹកល្អដែលស្ថិត នៅជុំវិញកោះគឺធ្វើអោយយើងងាយស្រួលក្នុងការជ្រមុចទឹកដោយ ពុំខ្លាចប៉ៈថ្មផុសពីក្នុងដី។ មានអ្នកនាំផ្លូវដែល អាចជួយនាំអ្នកទៅកាន់កន្លែងជ្រមុចទឹកល្លៗដែលគេបានរកឃើញតំបន់ជាច្រើនហើយដោយមាន លក្ខណៈ គួរជាទីគយគន់។ មានកោះជាច្រើនសំរាប់អ្នកជ្រមុចទឹកអាចធ្វើដំនើរកំសាន្ត ហែលទឹក សំរាក។ល។ ដែលជាកោះដ៏ពេញនិយម សំរាប់ការហែលទឹក។",
"question": "មជ្ឃមណ្ឌលជ្រមុចទឹកមានសេវាកម្មមួយដែលទទួលអ្នកដែលមានចំនាប់អារម្មណ៏អ្វី?",
"answer": "មជ្ឃមណ្ឌលជ្រមុចទឹកក្រុងព្រះសីហនុ មានសេវាកម្មទទួលអ្នកដែលមានចំនាប់អារម្មណ៏ព្រមទាំងមានការធ្វើដំនើរទៅជ្រមុចទឹកជារៀងរាល់ថ្ងៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកគ្រូងអង្គនោះ គង់នៅយូរបន្ដិទៅ មានកិត្ដិសព្ទល្បីគ្រប់ស្រុកភូមិ។ ព្រះនាងបានលឺដំនឹងថា លោកគ្រូទើបនិមន្ដមកពីស្រុកក្រៅ ចេះមន្ដវិជ្ជាការល្បីល្បាញដូច្នោះ មានបំនងចង់ជួបនឹងលោក ដើម្បីចង់ដឹងអំពីទុក្ខរបស់ព្រះនាងថា «តើថ្ងៃណានឹងបានស្រាកស្រាន្ដស្បើយល្ហើយ ព្រះនាងក៏ប្រាប់អ្នកបំរើអោយរៀបព្រះទីនាំងដំរី ដើម្បីទៅថ្វាយបង្គំលោកគ្រូកែវ។ លុះធ្វើព្រះរាជដំនើរទៅដល់ទីកន្លែលោកគ្រូនាះហើយ ព្រះនាងចូលទៅថ្វាយបង្គំលោកតាមទំនៀម ទ្រង់បាន",
"question": "យ៉ាងណាមានកិត្ដិសព្ទល្បីគ្រប់ស្រុកភូមិនៅយូរបន្ដិទៅ?",
"answer": "លោកគ្រូទើបនិមន្ដមកពីស្រុកក្រៅ ចេះមន្ដវិជ្ជាការល្បីល្បាញដូច្នោះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅពេលសង្គ្រាមវៀតណាមបានឆេះឆួល ព្រះសីហនុបានផ្សព្វផ្សាយគោលនយោបាយដែលព្រះអង្គអះអាងថានឹងរក្សាអព្យាក្រឹតភាពនិងសន្តិសុខជាសំខាន់បំផុតសម្រាប់កម្ពុជា។ កាលណោះ ព្រះអង្គក្នុងករណីជាច្រើនបានឈរខាងពួកអ្នកជិតខាងរបស់ទ្រង់ សម្ពាធជាច្រើនលើរដ្ឋាភិបាលរបស់ទ្រង់ពីគ្រប់ភាគីក្នុងការប៉ះទង្គិចកាន់តែធំឡើង និងការព្រួយបារម្ភលើសលប់របស់ទ្រង់គឺត្រូវរារាំងទប់ស្កាត់កម្ពុជាពីការរំកិលខ្លួនចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមតំបន់ដែលកាន់តែរីកធំឡើងៗ។ ក្នុងការធ្វើដូច្នេះ ព្រះអង្គបានធ្វើការជ្រើសរើសដ៏លំបាកចំណោមសម្ព័ន្ធភាពក្នុងការស្វែងរកផ្លូវឆ្ពោះទៅមុខដែលមានគ្រោះថ្នាក់តិចតួចបំផុតក្នុងស្ថានភាពនយោបាយ ដែលអព្យាក្រឹតភាពពិតប្រហែលជាមិនអាចទៅរួចទេនៅពេលនោះ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលសង្គ្រាមវៀតណាមបានឆេះឆួល ព្រះសីហនុបានផ្សព្វផ្សាយគោលនយោបាយ?",
"answer": "ព្រះសីហនុបានផ្សព្វផ្សាយគោលនយោបាយដែលព្រះអង្គអះអាងថានឹងរក្សាអព្យាក្រឹតភាពនិងសន្តិសុខជាសំខាន់បំផុតសម្រាប់កម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខណៈដែលស៊ីសាមុតត្រូវបានគេជឿជាក់ថាបាននិពន្ធបទចំរៀងបានច្រើនជាងមួយពាន់បទចម្រៀងជាច្រើនត្រូវបានបាត់បង់ខណៈដែលបទខ្លះទៀតត្រូវបានគេថតចម្លងនិងលក់ដោយមិនមានផលប្រយោជន៍អ្វីដល់គ្រួសាររបស់គាត់។ ប្រទេសកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់រក្សាសិទ្ធិលើកដំបូងរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគ្រួសារទាមទារសិទ្ធិបញ្ញារបស់សិល្បករជាលើកដំបូង។ នៅឆ្នាំ ២០១៤ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោកស៊ីសាមុតបានផ្តល់ភស្តុតាងនៃការតែងនិពន្ធហើយត្រូវបានប្រគល់សិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើបទចម្រៀងចំនួន ១៨០ បទ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះតទទួលបានមានការអបអរសាទរនិងការប្រគំតន្ត្រីកិត្តិយស។ ទោះយ៉ាងណាប្រជាជាតិកម្ពុជាក៏បានអះអាងបទចម្រៀងរបស់ លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត ជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋផងដែរនៅក្នុងការបង្ហាញមួយទៀតនៃប្រជាប្រិយភាពនិងឥទ្ធិពលរបស់គាត់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រជាជាតិកម្ពុជាប្រទេសស៊ីសាមុត និងការគេហទំព័រសិទ្ធិរបស់គាត់ ដែលបានផ្តល់ភស្តុតាងនៃការតែងនិពន្ធអ៊ីតារ និងការប្រគល់សិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើបទចម្រៀងចំនួន ១៨០ បទ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាហ្វ្រិក (ភាសាអង់គ្លេស៖ Africa, ភាសាបារាំង៖ Afrique) គឺជាទ្វីបធំជាងគេទីពីរនៅលើភពផែនដី និងជាទ្វីបដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរបន្ទាប់ពី ទ្វីបអាស៊ី។ ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានផ្ទៃក្រឡាប្រហែល ៣០.៣ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (ដោយរួមបញ្ចូលទាំងបណ្ដាកោះនៅជុំវិញផង) ដែលគ្របដណ្ដប់ប្រមាណ ៦% នៃផ្ទៃផែនដី និង ២០% នៃផ្ទៃដីពិភពលោក។ ប្រជាជនប្រមាណ ១.៤ ពាន់លាននាក់ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១) មានវត្តមានរស់នៅលើទ្វីបមួយនេះ ដែលស្មើនឹង ១៤.២% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបលើពិភពលោក។ ទោះបីមានឈ្មោះជាទ្វីបដែលសម្បូរធនធានធម្មជាតិច្រើនក៏ដោយក្ដី ក៏ទ្វីបអាហ្រ្វិកនៅតែជាទ្វីបដែលមានភោគទ្រព្យតិចតួចបំផុតបើគិតក្នុងមនុស្សម្នាក់ៗ និងមានភោគទ្រព្យសរុបតិចបំផុតទីពីរ ដោយនៅពីក្រោយតែទ្វីបអូសេអានីប៉ុណ្ណោះ។ វិជ្ជាករបានចោតលើកត្តាជាច្រើនជុំវិញវិបត្តិក្រីក្រនៅអាហ្វ្រិក ដោយកត្តាទាំងនោះរួមមាន៖ កត្ដាភូមិសាស្ត្រ អាកាសធាតុ កុលសម្ព័ន្ធនិយម អាណានិគមនិយម សង្គ្រាមត្រជាក់ អាណានិគមនិយមបែបថ្មី កង្វះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងអំពើពុករលួយជាដើម។ ថ្វីត្បិតជាដីមានភោគសម្បត្តិទាបមែន តែការពង្រីកវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនាពេលថ្មីៗនេះ បូករួមជាមួយចំនួនប្រជាជនវ័យក្មេងដ៏ច្រើនបានធ្វើឱ្យទ្វីបអាហ្រ្វិកក្លាយជាទីផ្សារសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នៅក្នុងបរិបទសកលលោកបច្ចុប្បន្ន។",
"question": "ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានផ្ទៃក្រឡាដែលប៉ុន្មាន?",
"answer": "៣០.៣ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រសិនបើធៀបខ្លួនឃុនជាខ្ញុំបាទវិញ ហើយថែមទាំងជាស្រ្តីផង ឃុនតោងគិតថា ការតស៊ូនឹងជីវិតដែលក្រីក្រលំបាកតោកយ៉ាកទៅតាមទំនើងតែម្នាក់ឯង នុះ តើវាមានរសជាតិដូចម្ដេចខ្លះ ? តែខ្ញុំបាទជាប្រុសល្មមអត់ធ្មត់សេចក្ដីលំបាកបានគ្រប់ៗយ៉ាង ហើយធ្លាប់តទល់នឹងសេចក្ដីក្រីក្រតោកយ៉ាកមកច្រើនហើយ ចួនកាលខ្ញុំបាទអត់បាយពេញ១ថ្ងៃក៏មាន។",
"question": "តើឃុនតោងគិតថាប្រសិនបើធៀបខ្លួនឃុនជាខ្ញុំបាទវិញ ហើយថែមទាំងជាស្រ្តីផង ការតស៊ូនឹងជីវិតដែលក្រីក្រលំបាកតោកយ៉ាកទៅតាមទំនើងតែម្នាក់ឯងមានរសជាតិដូចម្ដេចខ្លះតែមួយ?",
"answer": "តើវាមានរសជាតិដូចម្ដេចខ្លះ?",
"type": "extract"
},
{
"context": "[4] ទស្សនៈលោកសាស្ត្រាចារ្យ មីស្ហែល ឫទ្ធី អង់តែល្ម ៖ ស្រៈ œ ក្នុងភាសាបារាំងសែស ច្រើនអានថា េ មិនមែនជា ឺ ។ ក្នុង វចនានុក្រមខ្មែរ របស់ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ លោកបានសរសេរឈ្មោះនេះថា ហ្ស៊ក សេដែស ។",
"question": "យ៉ាងណាមានន័យនៅពីឈ្មោះលោកសាស្ត្រាចារ្យ មីស្ហែល ឫទ្ធី អង់តែល្ម នៅក្នុងភាសាខ្មែរ?",
"answer": "ក្នុង វចនានុក្រមខ្មែរ របស់ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ លោកបានសរសេរឈ្មោះនេះថា ហ្ស៊ក សេដែស ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វៀតណាមជាប្រទេសដែលមានផ្ទៃដីរាងជាទ្រវែង និងមានលក្ខណៈភូមិសាស្រ្ដជាភ្នំខ្ពស់បាំងរវាងទំនាបទន្លេដែលមានដីមានជីរជាតិរវាងភាគខាងជើងនិងភាគខាងត្បូង តែមានភ្នំដែលមានព្រៃស្ដុកត្រឹមតែ ២០% តែប៉ុណ្ណោះ។ វៀតណាមជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោម ៦ ប្រទេសដែលមានជីវចម្រុះច្រើនបំផុត ដោយមានពូជឈើ ១៣០០០ ប្រភេទ និងពូជសត្វជាង ១៥០០០ ប្រភេទ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីវៀតណាម ជាប្រទេសដែលមានផ្ទៃដីរាងជាទ្រវែង និងមានជីវចម្រុះជាងគេ និងមានពូជឈើនិងពូជសត្វជាងមុន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទបន្ទាយសំរែកសាងឡើងនៅពាក់កណ្តាលគ្រិស្តសតវត្សទី១២ ឧទិ្ទសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនានិកាយព្រះនារាយណ៍ ។ យើងសូមលើកយកពាក្យបន្ទាយសំរែនេះមកពន្យល់ បន្ទាយ គឺមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ ចំណែក សំរែ ជាតិមនុស្សអ្នកព្រៃមួយពួកកើតនៅក្នុងកម្ពុជាដូច្នេះឈ្មោះដែលហៅថាបន្ទាយសំរែនេះគឺប្រហែលជាទាក់ទងទៅនឹងទីតាំងដែលមានកំពែងខ្ពស់ជុំវិញ ហើយដែលមានស្តេច និងអ្នកបម្រើដែលជាជនជាតិសំរែរស់នៅទីកន្លែងនេះ ។ ឈ្មោះបន្ទាយសំរែនេះគឺទាក់ទងនិងប្រវត្តិពិតដែលថានៅម្តុំភូមិ ព្រះដាក់ ដែលកាលដើមឡើយ គឺមានជនជាតិសំរែរស់នៅពិតមែន ហើយសព្វថ្ងៃគេសង្ស័យថា ប្រជាជននៅព្រះដាក់នេះមានជីដូនជីតា ជាជនជាតិសំរែ ដែលគេយកមកឲ្យយាមប្រាសាទ ។ ជាពិសេស ពួកសំរែនៅភ្នំក្រវាញបាននិយាយថា មានបងប្អូននៅអង្គរហើយប្រហែលជាមានអ្វីមួយនៅបន្ទាយសំរែនេះ ។ ដូចច្នេះ ឈ្មោះនៃប្រាសាទសំររែនេះ គឺទាក់ទង់នឹងប្រវត្តិសាស្រ្តពិតដែលទាក់ទង់ទៅនិងរឿងព្រេង និងទាក់ទង់និងទីតាំងរូបរាងរបស់ប្រាសាទនេះ៕",
"question": "ប្រាសាទបន្ទាយសំរែកមានឈ្មោះមួយដែលជាប្រហែលជាទាក់ទងទៅនឹងទីតាំងដែលប្រាសាទសាងឡើងមកមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "បន្ទាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលពីព្រេងនាយ មានបុរសប្តីប្រពន្ធ នាំគ្នាទៅសួរបងប្អូននៅភូមិត្រៃសណ្តែក ដើរៗទៅប្រទះនឹងអាតម្លង់ ៧ សន្តាន កំពុងតែទឹមគោភ្ជួរស្រែ ។ បុរសប្តីប្រពន្ធនោះ សួរថា «អ្នកអើយអ្នក! ផ្លូវណាកាត់ត្រង់ទៅលើភូមិព្រៃសណ្តែក ត្បិតខ្ញុំខានមកយូរឆ្នាំហើយ មិនដឹងជាផ្លូវណាកាត់ទៅឲ្យត្រង់ ?»។",
"question": "តើបុរសប្តីប្រពន្ធសួរអ្នកណាដែលទឹមគោភ្ជួរស្រែនៅលើកាត់ផ្លូវណា?",
"answer": "អាតម្លង់",
"type": "extract"
},
{
"context": "អន្តរាគមន៍របស់វៀតណាមនៅកម្ពុជា បានកើតឡើងដោយសារតែសំណើរបស់ខ្មែរក្រហម រឿងនេះត្រូវបានគេទាញហេតុផលថាជាកត្តាសំខាន់នៃជោគជ័យជាចុងក្រោយបង្អស់របស់ពួកគេ ជាទឡ្ហីករណ៍លើកឡើងដោយលោកឝខ្រស។ វៀតណាមក្រោយមកក៏បានសារភាពថាខ្លួនបានដើរ តួនាទីលើសលប់ ក្នុងការដណ្ដើមអំណាចឱ្យពួកខ្មែរក្រហម។ ចិនបាន បំពាក់អាវុធ និងហ្វឹកហ្វឺន ពួកខ្មែរក្រហមកំឡុងសង្គ្រាមរដ្ឋប្បវេណី និងបានបន្តជួយរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំតទៅទៀត។",
"question": "តើអ្វីដែលជាកត្តាសំខាន់នៃជោគជ័យជាចុងក្រោយបង្អស់របស់វៀតណាមនៅកម្ពុជា?",
"answer": "សំណើរបស់ខ្មែរក្រហម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំពោះវិស័យអប់រំក្នុងស្រុកអង្គជ័យមានការរីនចម្រើនយ៉ាងរហ័សដោយសារក្នុងភូមិមានការសាកសង់សាលារៀន ជាច្រើនតាំងពីថ្នាក់មតេយ្យ រហូតដល់ ថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងមានលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ចាំបង្ហាត់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ។ ហើយដោយសារតែប្រជាជន មានចំណេះដឺង ពួកគេបានបញ្ទូនកូនៗរបស់ពួកគេ មកសាលារៀន ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់ចំណេះវិជ្ចា អោយបានខ្ពង់ខ្ពស់ ដើម្បីយកចំណេះដឺងទាំងនេះយកទៅអភិវឌ្ឃន៍ ប្រទេសជាតិ និង គ្រូសារ អោយការរីនចម្រើន។ បើនិយាយពីវិស័យអប់រំវិញមានការឈានទៅមុខដោយមាន សាលារៀនជាច្រើនសំរាប់អោយ យុវជន យុវនារី ទៅសិក្សាដើម្បីក្រេបជញ្ជក់យកចំណេះ និងក្លាយជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងសង្គម ហើយក្លាយជាសរសទ្រូងសំរាប់ប្រទេសជាតិផងដែរ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការរីនចម្រើនវិស័យអប់រំក្នុងស្រុកអង្គជ័យ ដោយមានសាលារៀនជាច្រើនដែលជួបយុវជន យុវនារី ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់វិជ្ជាប្រឹក្សាដោយមានចំណេះដឺងមួយចំនួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកម្ចាស់ឃោសនាពាណិជ្ជកម្មជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ និងចំពោះតុលាការ បើមានការ ប្តឹងផ្តល់អំពីបុគ្គល ឬសមាគមអ្នកប្រើប្រាស់ណាមួយ ដែលបានទទួលការខូចខាតប្រយោជន៍បណ្តាលមកពីការផ្សាយ ពាណិជ្ជកម្មភូតកុហកនេះ។",
"question": "តើអ្នកម្ចាស់ឃោសនាពាណិជ្ជកម្មជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្វី?",
"answer": "មុខច្បាប់ និងចំពោះតុលាការ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជួរភ្នំបារីសានគឺជាឆ្អឹងខ្នងរបស់កោះស៊ូម៉ាត្រា ដែលនៅក្នុងនោះមានភ្នំភ្លើងរស់ឈ្មោះ ភ្នំកេរីនស៊ី (កំពស់ ៣៨០៥ម ខ្ពស់ជាងគេក្នុងជួរភ្នំនេះ) ស្ថិតនៅចំកណ្ដាល។ សកម្មភាពភ្នំភ្លើងក្នុងតំបន់នេះបានផ្ដល់នូវដីមានជីជាតិ ទេសភាពស្អាតៗដូចជានៅជុំវិញបឹងតូបា។ តំបន់នេះក៏មានស្រទាប់រ៉ែធ្យូងថ្មនិងមាសផងដែរ។",
"question": "តើភ្នំខ្លីជាងគេនៅជួរភ្នំបារីសានមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ភ្នំកេរីនស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅអំឡុងឆ្នាំ ១៩៥៣ ក្រោយពេលលោក សុីន សុីសាមុត មានឱកាសចូលច្រៀងក្នុង ស្ថានីយ៍វិទ្យុជាតិកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Radio National Kampuchea ) ហៅកាត់ថា (R) លោកបង្ហើរសំនៀង ជាប្រភេទបទភ្លេងមហោរី នៃ របាំត្រុដិ ដើម្បីច្រៀងអបអរក្នុង ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ បទចម្រៀងដើមដំបូងគេមានចំណងជើងថា (បងច្រៀងហៅអូន) ក្នុងអាលប៊ុម ទី១ នៃផលិតកម្ម \"រាជសីហ៍\" បន្ទាប់មកលោក សុីន សុីសាមុត បានច្រៀងនូវបទចម្រៀងដើមដំបូង នៃចង្វាក់រាំវង់ដំបូងគេបង្អស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបទ រាំវង់ឯករាជ បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលឯករាជពីប្រទេសបារាំង នៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣ ។ លោក សុីន សុីសាមុត បានបន្តច្រៀងក្នុងវិទ្យុជាតិ និងបានចេញនៅបទចម្រៀងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលជាប្រភេទបទចម្រៀងដូចជា៖ បទចម្រៀង មហោរី ចម្រៀងអាយ៉ៃ ចម្រៀងយីកេ ចម្រៀងចាបុី និងចម្រៀងល្ខោនបាសាក់ ភាពបុិនប្រសពរបស់លោកត្រូបាន ក្រសួងឃោសនាការ អញ្ញើញលោកឱ្យចូលច្រៀង ក្នុងវង្សភ្លេងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ ហើយលោកក៏ទទួលបានពានរង្វាន់ក្រុមចម្រៀងជាតិ (អង់គ្លេស National Choir Awards) បំពាក់ថ្នាក់ជាកិច្ច កិត្តិយស សហមេត្រីភាព ដែលជារាជព្រះទាន របស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ នារីរ័ត្នសេរីវឌ្ឍនា ក្នុងពេលនោះផងដែរ ។",
"question": "បទចម្រៀងដើមដំបូងដែលលោក សុីន សុីសាមុត បានច្រៀងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានដើម្បីអ្វី?",
"answer": "បទចម្រៀងដើមដំបូងដែលលោក សុីន សុីសាមុត បានច្រៀងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបទ រាំវង់ឯករាជ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលនោះ ព្រាហ្មណ៍ទាំង៨នាក់មកសូមដំរីបច្ច័យនាគេន្ទ្រ នៅទ្វារឯត្បូងនោះបានហើយ ក៏នាំគ្នាឡើងជិះអំពីក្បាល រៀងទៅដល់កន្សៃ បរចេញទៅមួយអន្លើនូវអស់បរិវារផងទាំងឡាយប្រមាណ៥០០ នាកណ្តាលព្រះនគរនោះឯង ។ រីអស់មហាជន រមិលមើលទៅយល់ដំរីរ័ត្នមង្គលហើយ ក៏ស្រដីទៅវិញទៅមកកាន់គ្នាថា អ្នកទាំងឡាយអើយ ព្រាហ្មណ៍នេះ វាបានដំរីអំពីណា បរទៅនោះអេះ? អ្នកខ្លះរត់ទៅស្រែកដណ្តឹងសួរថា វឺយព្រាហ្មណ៍ ប្រស្តែងបានដំរីនោះ អំពីណា ក៏បរទៅព្រងើយដូច្នេះហ៊ឺះ ។ រីព្រាហ្មណ៍ស្តាប់ហើយ ឆ្លើយថា ប្រស្តែងដណ្តឹងធ្វើអ្វី ដំរីប្រស្តែងឬអ្វីហៈ? ដំរីនេះ ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ព្រះអង្គឲ្យទានយើង ៗយកជិះបរទៅឯងអេះ ការងារអ្វីនឹងប្រស្តែង ក៏ប្រស្តែងមកដណ្តឹងហ៊ឹះ ។ អ្នកខ្លះបូញមាត់ បត់ដុំដៃបង្ហាញទៅថា នែប្រស្តែងដណ្តឹងរកដុំដៃដៅខ្នង ឬមួយនឹងចង់ស៊ីផ្លែស្រម៉ដៅក្បាលវិញហៈ? (៦០) ព្រាហ្មណ៍ស្រដីតែម្ល៉ោះហើយ ក៏បរដំរីនោះចេញទៅដោយទ្វារឯជើងព្រះនគរនោះហោង ។",
"question": "ប្រស្តែងបានដំរីអ្វីនៅទ្វារឯត្បូងនោះដោយព្រាហ្មណ៍ទាំង៨នាក់ហើយ ក៏នាំគ្នាឡើងជិះអំពីក្បាល រៀងទៅដល់កន្សៃ បរចេញទៅមួយអន្លើនូវអស់បរិវារមានអ្វី?",
"answer": "ដំរីប្រស្តែងឬអ្វីហៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការងារផ្នែកគីមីវិទ្យារបស់ហ្វារ៉ាដេយ ចាប់ផ្ដើមពេលដែលគាត់នៅធ្វើជាជំនួយការរបស់ហាំហ្វ្រី ដារី។ ហ្វារ៉ាដេយបានសិក្សាពិសេសអំពីក្លរ និងបានរកឃើញកាបូនក្លរីត២ប្រភេទ។ គាត់ក៏បានធ្វើការពិសោធន៍ត្រួសៗជាលើកដំបូងអំពីសំនាយឧស្ម័ន។ បាតុភូតនេះត្រូវបានកត់សំគាល់មុនគេដោយ ចន ដាល់តុន និងត្រូវបានពន្យល់បកស្រាយក្បោះក្បាយដោយ ថូម៉ាស់ ហ្គ្រាហាម(Thomas Graham) និង ចូសេហ្វ ឡូស្មីត (Joseph Loschmidt)។ ហ្វារ៉ាដេយបានសំរេចធ្វើកំនរជាអង្គធាតុរាវនូវឧស្ម័នជាច្រើន ដូចជាក្លរជាដើម។ គាត់បានសង្កេតពីសំលោហៈដែកថែប និងបានបង្កើតកែវជាច្រើនប្រភេទសំរាប់ប្រើក្នុងអុបទិច។",
"question": "យ៉ាងណាជាហ្វារ៉ាដេយបានសិក្សាពិសេសនៅក្នុងការងារផ្នែកគីមីវិទ្យា?",
"answer": "ហ្វារ៉ាដេយបានសិក្សាពិសេសអំពីក្លរ និងបានរកឃើញកាបូនក្លរីត២ប្រភេទ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក . ខ . គ. ឃ . ង កម្មសិទ្ធិ (propriété) : សិទ្ធិពេញលេញជាម្ចាស់លើទ្រព្យ ។ សិទ្ធិនេះរួមបញ្ចូលទាំងសិទ្ធិប្រើប្រាស់ សិទ្ធិអាស្រ័យផល និង សិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យ ។ កម្មសិទ្ធិករ (Propriétaire) : ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើទ្រព្យ និង មានសិទ្ធិប្រើប្រាស់សិទ្ធិអាស្រ័យផល និង សិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យ ដែលជារបស់ខ្លួន ។ កតិកាភេទ (Rescision) : កិរិយាបដិសេធកិច្ចសន្យាណាមួយដោយមកពីកិច្ចសន្យានោះមានវិការៈដល់ឫសគល់ នៃការព្រមព្រៀងគ្នា ។ ក្នុងទីនោះកតិកាភេទ បានន័យថាបដិសេធកិច្ចសន្យាលក់ចោល ដោយមកពីលក់អចលនវត្ថុមានវិការៈអាថ៌កំបាំង ។ កាតព្វកិច្ច (Obligation) : ចំណង នៃសិទ្ធិ ដែលបង្ខំជនម្នាក់ឱ្យផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬ សិទ្ធិណាមួយឱ្យបំពេញនូវកិច្ចការណាមួយ ឬ ឱ្យឈប់បំពេញនូវកិច្ចការណាមួយដល់ជនម្នាក់ទៀត ។ ការជំរះមរតក (Règlement des successions) : កិរិយាធ្វើបញ្ជីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្មោច អោយដឹងថានៅសល់ប៉ុន្មាន បាត់ប៉ុន្មាន ដើម្បីនឹងចែកគ្នារវាងទាយាទ និង ទាយាទ ។ ការ្យ (Ouvrage) : ផលអ្វីទាំងពួង ដែលកើតមកពីស្នាដៃជាង ឬ ស្នាដៃសិល្បករ ។ ឧទាហរណ៍ : តុ ទូ ជាការ្យរបស់ជាង ឯប្រលោមលោកជាការ្យរបស់អ្នកនិពន្ធ ។កើយ (Balcon) : រានហាលតូចគ្មានសរសរទ្រពីក្រោមទេតែមានបង្កាន់ដៃព័ទ្ធជុំវិញ ។ កូនបំណុល (Debiteur) : ជនជំពាក់ប្រាក់ ឬ ជំពាក់កាតព្វកិច្ចគេ ។ កំពែង (Cloture) : ស្នាមភ្លោះ របង ភ្លឺ ។",
"question": "សិទ្ធិដែលមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ សិទ្ធិអាស្រ័យផល និង សិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យ គឺជាធម្មតាអ្វី?",
"answer": "សិទ្ធិពេញលេញជាម្ចាស់លើទ្រព្យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "គឺបងជាខ្មែរ បងស្រឡាញ់ជាតិខ្មែរ បងស្រឡាញ់អ្នកស្រុកខ្មែរ បងធ្វើការរកប្រយោជន៍ឲ្យខ្មែរ បងហ៊ានប្តូរជីវិតនិងខ្មែរ បងហ៊ានស្លាប់និងខ្មែរ បងមិនប្រកាន់កិច្ចការ មិនថាជាការណាជាការណា បងមិនយករឿងបុណ្យសក្តិមកជាគ្រឿងបំពុលខ្លួនបង បងមិនយករឿងទ្រព្យសម្បត្តិមកសង្កត់ខ្លួនបង មិនបង្ខូចខ្លួននឹងរឿងស្រី ស្រា ល្បែង របាំ។បងជាមនុស្សថ្លៃថ្លាណាស់... ប្អូនសូមទោស ប្អូននិយាយមិនអស់ទេ។",
"question": "យ៉ាងណាគឺបងជាខ្មែរ បងស្រឡាញ់ជាតិខ្មែរ និងបងមិនប្រកាន់កិច្ចការ មិនថាជាការណាជាការណា?",
"answer": "គឺបងជាមនុស្សថ្លៃថ្លាណាស់... ប្អូនសូមទោស ប្អូននិយាយមិនអស់ទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ថែមទៅលើបេសកកម្មដែលបានរៀបរាប់ខាងលើទាំងប៉ុន្មានរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិបានផ្ដល់បន្ទុកការងារជាច្រើនដល់អង្គការនេះ។ ជាឧទាហរណ៍ អនុសញ្ញាទោលស្ដីពីថ្នាំណាកូទីន និង អនុសញ្ញាស្ដីពីសារធាតុសាយកូត្រូពិច បានកោះហៅ អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដើម្បីចេញផ្សាយនូវការប៉ាន់ប្រមាណផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និង វិទ្យាសាស្ត្រ អំពីថ្នាំចិត្តសកម្ម ហើយនិងដើម្បីផ្ដល់ជាយោបល់ថាតើគួរត្រូវធ្វើនិយតកម្មយ៉ាងណាៗ។ តាមរបៀបវីរៈនេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានដើរតួជាអ្នកត្រួតពិនិត្យទៅលើគោលការណ៍ផលិតថ្នាំក្នុងស្រុក ដែលមានឈ្មោះថា គណៈកម្មការស្ដីពីថ្នាំណាកូទីន។",
"question": "តើអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានផ្ដល់បន្ទុកការងារជាច្រើនដល់អង្គការអ្វី?",
"answer": "អង្គការសុខភាពពិភពលោក",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាយស្រីជាឈ្មោះនៃរចនាបថប្រាសាទមួយ ដែលជួនកាលគេភ្ជាប់ទៅនឹងរចនាបថប្រែរូបផងដែរ ព្រោះរចនាបថទាំងពីរនេះស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា តែយ៉ាងណារចនាបថបន្ទាយស្រីមានលក្ខណៈពិសេសលើសគេនៅត្រង់ក្បាច់លម្អនោះ គេសម្រេចចិត្តដាក់ឈ្មោះតែឯងនោះទៅ។ មានប្រាសាទតិចតួចណាស់ ដែលគេបញ្ចូលក្នុងរចនាបថបន្ទាយស្រី។ ទាំងអស់មានប្រាំ ហើយសុទ្ធតែនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបមានដូចជា ប្រាសាទស្រឡៅ ប្រាសាទត្រពាំងខ្យង ប្រាសាទសេកតាទុយ និងប្រាសាទតូចមួយដែលគេចាត់ទុកក្នុងរចនាបថបន្ទាយស្រី ស្ថិតនៅខាងកើតប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើង និងតួប៉មកណ្តាលប្រាសាទតុបខាងលិច ដែលប្រាសាទទាំងពីរស្ថិតនៅក្នុងរាជធានីអង្គរធំ។ មានតែប្រាសាទក្រោយនេះទេ ដែលសង់អំពីថ្មភក់ ប្រាសាទឯទៀតសង់អំពីឥដ្ធដោយមានផ្តែរ និងគ្រឿងលម្អឯទៀតឆ្លាក់លើថ្មភក់ជាធម្មតា ហើយដែលខ្លះទៀតគេយកមកដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរនានា។",
"question": "រចនាបថបន្ទាយស្រីមានលក្ខណៈពិសេសៈ",
"answer": "រចនាបថបន្ទាយស្រីមានលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនដែលស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា តែយ៉ាងណារចនាបថបន្ទាយស្រីមានលក្ខណៈពិសេសលើសគេនៅត្រង់ក្បាច់លម្អនោះ គេសម្រេចចិត្តដាក់ឈ្មោះតែឯងនោះទៅ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អំណាចនីតិបញ្ញត្តិត្រូវបានប្រគល់អោយតុលាការកំពូល ដែលអង្គចៅក្រមដឹកនាំដោយ អគ្គចៅក្រមម្នាក់ និង ចៅក្រមរង១៤នាក់។ ចៅក្រមទាំងអស់ត្រូវតែងតាំងដោយប្រធានាធិបតី បន្ទាប់ពីមានការឧទ្ទេសនាមពីក្រុមប្រឹក្សាតុលាការនិងច្បាប់។",
"question": "តើអំណាចនីតិបញ្ញត្តិត្រូវបានប្រគល់អោយដោយមេដាភណាស់អ្វី?",
"answer": "តុលាការកំពូល",
"type": "extract"
},
{
"context": "រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល អាចចេញប្រកាសណែនាំបន្ថែម ចំពោះការផ្សព្វផ្សាយ ពាណិជ្ជកម្ម ដែលមានចែងក្នុងមាត្រា៩។ វិធានទាក់ទងនឹងការចេញអាជ្ញាប័ណ្ណ និងល័ក្ខខ័ណ្ឌដែលសហគ្រាស រឺអែកជនណាម្នាក់ អាចធ្វើសកម្មភាព ចែងក្នុងច្បាប់នេះ ត្រូវកំនត់ដោយអនុក្រឹត្យ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល ដែលមានចែងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងការចេញអាជ្ញាប័ណ្ណ ល័ក្ខខ័ណ្ឌ និងសហគ្រាស រឺអែកជនណាម្នាក់ នៅក្នុងមាត្រា៩។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភូមាធ្លាក់ក្រោមអាណានិគមរបស់អង់គ្លេសនៅឆ្នាំគ.ស ១៨៨៦ ហើយនៅក្នុងកំឡុងពេលមុនកើតសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ជប៉ុនបានចូលមកមានអំណាចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយបានទាក់ទងជាមួយពួកតាក់ឃិនដែលជាក្រុមយុវនិស្សិតក្បាលលរឹង មានលោកអង់សានដែលជាអ្នកជាតិនិយម និងជាមេដឹងនាំក្រុមនិស្សិតនៅសាកលវិទ្យាល័យរ៉ង់ហ្គូន។ ពួកតាក់ឃិនយល់ថា ជប៉ុននឹងគាំទ្រការប្រកាសឯករាជ្យរបស់ភូមាពីអង់គ្លេស តែពេលជប៉ុនចូលគ្រប់គ្រងភូមាបានហើយ បែរជាឃាត់ឃាំងមិនឱ្យភូមាប្រកាសឯករាជ្យ ហើយបានបញ្ជូនលោកអង់សាន និងពួកតាក់ឃិនប្រមាណ ៣០នាក់ ធ្វើដំណើរទៅជប៉ុនដើម្បីទទួលការណែនាំក្នុងដំណើរការដើម្បីទាមទារឯករាជ្យពីអង់គ្លេស។ ពេលក្រុមរបស់លោកអង់សានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកដល់ភូមាវិញ ក្នុងឆ្នាំគ.ស ១៩៤២ លោកអង់សានបានបង្កើតអង្គសន្និបាតសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងពួកហ្វាស៊ីស(Anti-Fascist People Freedom League: AFPFL)ដើម្បីប្រឆាំជប៉ុនដោយសម្ងាត់។ អង្គការនេះ ក្រោយមកបានក្លាយជាបក្សនយោបាយឈ្មោះ បក្សAFPFL។ ពេលជប៉ុនចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ លោកអង់សាននិងបក្សAFPFL បានចរចាជាមួយពួកអង់គ្លេស ដោយអង់គ្លេសអះអាងថានឹងឱ្យភូមាទទួលបានឥស្សរភាពគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងក្រោមសម្ព័ន្ធចក្រភព ហើយមានមន្រ្ដីអង់គ្លេសប្រចាំនៅភូមាជួយធ្វើជាទីប្រឹក្សា តែលោកអង់សានមានឧត្ដមគតិចង់ទាមទារឯករាជ្យពេញលេញ។",
"question": "តើពេលណាដែលជប៉ុនបានចូលមកមានអំណាចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍?",
"answer": "ឆ្នាំគ.ស ១៨៨៦",
"type": "extract"
},
{
"context": "ភាសាថៃ និង ភាសាឡាវស្ថិតនៅក្នុងអំបូរភាសាក្រា-ដៃ ឯភាសាខ្មែរស្ថិតនៅក្នុងអំបូរភាសាអូស្ត្រូអាស៊ីជាមួយភាសាមននិងភាសាវៀតណាម។ ភស្តុតាងមួយដែលបង្ហាញអំពីការប្រើតួអក្សរខ្មែរ គឺនៅក្នុងសិលាចារឹកវ៉ូកាញ់ វៀតណាមខាងត្បូងដែលក្នុងសិលាចារឹកនោះមានចុះកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំ៦១១ ។",
"question": "ភាសាខ្មែរស្ថិតនៅក្នុងអំបូរមធម៌អ្វី?",
"answer": "ភាសាខ្មែរស្ថិតនៅក្នុងអំបូរភាសាអូស្ត្រូអាស៊ីជាមួយភាសាមននិងភាសាវៀតណាម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អ្នកបើកបរមិនត្រូវប្រើល្បឿនយឺតខុសប្រក្រតី ដោយគ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ ដែលធ្វើឲ្យរំខានដល់យានជំនិះដទៃទៀតទេ។ អ្នកបើកបរដែលប្រើល្បឿនយឺត ត្រូវបើកបរអែបទៅខាងស្តាំ ដើម្បីទុកឲ្យអ្នកបើកបរដែលប្រើល្បឿនលឿនជែងពីខាងឆេ្វងដៃបានដោយងាយស្រួល។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការបើកបរមិនត្រូវប្រើល្បឿនយឺតខុសប្រក្រតី និងផ្តោតល្បឿនជំនិះដល់យានជំនិះដទៃទៀត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខាន់ មករា ត្រូវបានស្គាល់តាមរយៈឈ្មោះហៅក្រៅរបស់គាត់ ខាន់ ជែមស៍។ គាត់ជាកូនទីពីរក្នុងចំណោមបងប្អូន៦នាក់ក្នុងគ្រួសារ។ ជែមស៍ ច្រៀងនៅផលិតកម្មរ៉ក់ ដែលទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកស្ដាប់។ បទដែលល្បីដំបូងបំផុតគឺបទ សម្រែកបេះដូង ដែលស្ថិតក្នុងអាល់ប៊ុម មោទនភាពជាខ្មែរ វ៉ុល ១០១ ដែលជាវ៉ុលដំបូងរបស់ផលិតកម្មរ៉ក់។ បទរបស់ជែមស៍ ទទួលបានការគាំទ្រគ្រប់បទ ដែលបទដែលល្បីបំផុតនៅពេលក្រោយៗមកទៀតមានបទ រយពាន់ផ្ញើសារ ក្នុងអាល់ប៊ុម រយពាន់ផ្ញើសារ និងបទ ស្ដាយក្រោយ ដែលស្ថិតក្នុងអាល់ប៊ុម អូនផឹកដើម្បីបង។",
"question": "តើកូនទីពីរក្នុងគ្រួសារមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "ខាន់ ជែមស៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្រះស្រង់ត្រូវបានរៀបចំសម្អាតដោយក្រុមការងាររបស់លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ នៅឆ្នាំ១៩២០ និងជួសជុលឡើងវិញដោយក្រុមការងាររបស់លោក B.P Groslier នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៦៣-១៩៦៥។ សកម្មភាពកំណាយបានវិវត្តន៍ជាបន្តបន្ទាប់ មានប្រវែង១៦០០ម៉ែត្រការ៉េមានជម្រៅជាមធ្យមពី២ទៅ២.៥ម៉ែត្រ។ នៅក្នុងការធ្វើកំណាយមួយនាឆ្នាំ១៩៦៣ គេប្រទះឃើញថូមួយចំនួនមានផ្ទុកនូវអិដ្ឋិធាតុទាំងឡាយដែលគេដែលគេបានបូជារួចកប់នៅក្នុងដីនៅក្នុងតំបន់ស្រះស្រង់ដែលត្រូវបានគេយល់ឃើញថាគឺជាផ្នូរ។ គេរកឃើញបណ្តុំនៃក្រឡនិងគំនរព្រះបដិមាព្រះពុទ្ធជាមួយនិងវត្ថុសិល្បៈផ្សេងៗ ជាច្រើនទៀត ដែលធ្វើអំពីសំរិទ្ធមានជាអាទិ៍ ពុម្ពបដិមាមានចំនួន១ ដែលស្ថិតនៅក្នុងសតវត្សទី១២ រហូតដល់សតវត្សទី១៥នៃគ.ស ភស្តុតាងកំណាយបានបង្ហាញថាមានច្រើនជាង២០០រណ្តៅសាកសពជាមួយវត្ថុធ្វើអំពីសំរិទ្ធចំនួន៣០០ ព្រមទាំងមានកុលាភាជន៍ជាង ១០០០នៅទីនោះផងដែរ។ នៅជុំវិញរណ្តៅសាកសពគេក៏ប្រទះឃើញមានវត្ថុតូចៗមួយចំនួនទៀត ដែលគេយកមកបញ្ចុះជាមួយសាកសពមានដូចជា បន្ទះដីឥដ្ឋសម្រាប់បួងសួង ពុម្ពព្រះបដិមាធ្វើអំពីដីដុត កញ្ចក់ធ្វើអំពីសំរិទ្ធ គ្រឿងសព្វាវុធធ្វើអំពីដែក និងដុំស្មិត និងសំណរជាដើម។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយលោក B.P Groslier បានជួសជុលសកម្មភាពកំណាយស្រះស្រង់?",
"answer": "លោក B.P Groslier ជួសជុលឡើងវិញដោយក្រុមការងាររបស់ខាងគាត់នៅចន្លោះឆ្នាំ៧៣-៦៥។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក កេង វ៉ានសាក់ ដែលមានមាតាឈ្មោះ ហម អ្នកខេត្តពោធិ៍សាត់ ជាប់ខ្សែស្រឡាយជាញាតិវង្សទៅនឹងម្ចាស់ក្សត្រីមល្លីកា ព្រះមហេសីនៃព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្ដម យុគន្ធរ និងមានបិតាឈ្មោះ កេង ស៊ីផាន់ អ្នកខេត្តកំពង់ចាម មានវ័យចម្រើនធំធាត់នៅក្នុងភូមិកំពង់បឹង ស្រុកកំពង់លែង នៃខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ប្រវត្តិស្មុគស្មាញរបស់លោក កេង វ៉ាន់សាក់ រាប់បញ្ចូលទាំងបិតាឈ្មោះ កេង ស៊ីផាន់ ផង ដែលលោកធ្លាប់មានប្រសាសន៍ប្រាប់មនុស្សទូទៅថា លោក កេង ស៊ីផាន់ នេះ គឺជាមនុស្សដែលគេឧបកិច្ចទុកជាឪពុកដើម្បីជាកិច្ចចម្លងប៉ុណ្ណោះ ហើយឪពុកចម្លងរូបនេះតែងតាមព្យាបាទនិងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើរូបលោក តាំងពីកុមារភាពរហូតមក។ ទោះបីយ៉ាងណាក្ដីក្នុងប្រវត្តិជីវិតលោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ តែងបានចូលប្រឡូកនឹងការប្រែប្រួលរបស់ប្រទេសជាតិសឹងតែគ្រប់ចលនា ដោយរួមទាំងចលនានយោបាយក្នុងសម័យទាមទារឯករាជ្យ ចលនាអក្សរសាស្រ្ដខ្មែរ និងចលនានយោបាយចម្រើនជឿនលឿននិយមដោយក្រោយមកបានក្លាយជាវាលពិឃាត សម្លាប់មនុស្សរាប់លាននាក់នារបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យផង។",
"question": "តើមាតាឈ្មោះនៃបិតារបស់លោក កេង វ៉ាន់សាក់ ជាអ្វី?",
"answer": "កេង ស៊ីផាន់",
"type": "extract"
},
{
"context": "សព្វថៃ្ងមានការតាំងផ្លាកពីរធើ្វអំពីថ្មកែវមួយជា ភាសាខ្មែរ និងមួយទៀតជាភាសាបារាំងដែលគេចារិកតាំងពីជំនាន់នោះ។ ប្លង់សារមនី្ទរត្រូវបានគូរដោយលោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ សមូហកម្មនៃក្បាច់ចម្លាក់របស់វិមានសុទ្ធសឹងជាស្នាដៃរបស់វិចិត្រករខែ្មរដែលជា គ្រូ និង ជា សិស្សរបស់សាលានេះដែលមានដូចជារឿងនាងកាកី ឬ រៀមកេរ្ដិ៍ជាដើម ( កាលពីសម័យ នោះអាគារនោះជាសារមនី្ទរផងនិង ជាសាលាបណ្តុះបណ្តាលផង) ។ អ្នកទាំងនោះបានតុបតែងក្បាច់ចមា្លក់ដ៏រស់រវើកនៅលើបង្អួចទាំងដប់ពីរ និងទៅលើទ្វារធំទាំងបី ដែលបានគូរផ្ទាំងគំនូរផេ្សងៗតាមរឿងព្រេងនិទានខែ្មរបុរាណតាមសន្លឹកបង្អួចជួរខាងលិច (ពីខាងក្នុង)។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនជំនាន់ដែលប្លង់សារមនី្ទរត្រូវបានគូរដោយលោកហ្សកហ្រ្គូសលីយេ?",
"answer": "លោកហ្សកហ្រ្គូសលីយេត្រូវបានគូរប្លង់សារមនី្ទរពីជំនាន់នោះ និងជំនាន់មួយដែលមានសារមនី្ទរជាសាស្ត្រភាសាខ្មែរ និងបារាំង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្វីបអាហ្រ្វិកជាដែនដីដែលមានជីវចម្រុះខ្ពស់ និងជាទ្វីបដែលមានមហាសត្តនិករច្រើនជាងគេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ទ្វីបអាហ្រ្វិកក៏ទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ផ្នែកបរិស្ថានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែររួមមាន៖ វាលលំហកម្ម ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ កង្វះទឹក និងការបំពុលជាដើម។ ស្ថានភាពបរិស្ថាននៅទ្វីបមួយនេះត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថានឹងកាន់តែមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរជាមុន ជាពិសេសនៅពេលដែលបាតុភូតបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុកំពុងតែរីកសកម្មនៅទូទាំងសកលលោក។ ក្រុមប្រឹក្សាអន្តររដ្ឋាភិបាលនៃអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានកំណត់ថា អាហ្រ្វិកជាទ្វីបដែលងាយរងគ្រោះបំផុតដោយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។",
"question": "តើទ្វីបអាហ្រ្វិកមានជីវចម្រុះខ្ពស់ប៉ុន្តែមានអ្វីដែលមានប៉ះពាល់ជាងគេនៅលើផ្នែកបរិស្ថាន?",
"answer": "វាលលំហកម្ម ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ កង្វះទឹក និងការបំពុល",
"type": "extract"
},
{
"context": "មិត្តភក្តិនៅដើមអាជីពរបស់លោកមានអ្នកស្រី ម៉ៅ-សារ៉េត (ម្ចាស់បទមេឃខ្មៅងងឹត) អ្នកម្នាង សៀង-ឌី និងលោក សុះ-ម៉ាត់ ។ មិត្តជិតដិតបំផុតរបស់លោកមាន លោក មែរ-ប៊ុន (អ្នកដែលលោកទុកចិត្តបំផុត) និងលោក ស៊ីវ-ស៊ុន។ គេនិយាយថាលោកស៊ីវ-ស៊ុន ជាលេខារបស់លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត។ លោក ស៊ីវ-ស៊ុន មិនមែនជាអ្នកសិល្បៈទេ ប៉ុន្តែជាជំនួយការក្នុងការចាត់ចែងការងារផ្សេងៗជូនលោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត។",
"question": "មិត្តជិតដិតបំផុតរបស់លោកមានទៅតែអ្នកណានៅដើមអាជីពរបស់លោក?",
"answer": "មិត្តជិតដិតបំផុតរបស់លោកគឺលោក មែរ-ប៊ុន (អ្នកដែលលោកទុកចិត្តបំផុត)",
"type": "explain"
},
{
"context": "សមាគមសង្គមនិយមអន្តរជាតិ ជួបប្រជុំគ្នានៅទីក្រុង Manchester city បានបង្កើតជាទិវានារីមួយដែលមានលក្ខណៈជាអន្តរជាតិ ដើម្បីអបអរចលនា ដើម្បីសិទ្ធិនារី និងដើម្បីជួយសម្រេចឲ្យបាននូវសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាសកល សម្រាប់នារី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសមាគមសង្គមនិយមអន្តរជាតិ ដែលបង្កើតជាទិវានារីមួយដែលមានលក្ខណៈជាអន្តរជាតិ ដើម្បីអបអរចលនា សិទ្ធិនារី និងជួយសម្រេចឲ្យបាននូវសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាសកល សម្រាប់នារី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សូត្រចប់ព្រាហ្មណ៍ព្រះរាជគ្រូយកទឹកមន្តប្រស់ក្បាលព្រះគោ ទាំងពីរហើយមន្ត្រីម្នាក់ ដែលកាន់នង្គ័លស្ដេចមេឃដឹកគោឧសភរាជទាំងពីរទៅឲ្យស៊ី ផឹករបស់ទាំង៧យ៉ាង គឺដឹកទៅជិតរបស់ទាំង៧យ៉ាងស្រេចហើយ តែគោឧសភរាជចូលចិត្តស៊ី ផឹកអ្វី ក៏ស៊ីផឹកទៅ គេមិនបង្ខំឲ្យស៊ី ផឹកចំពោះអាហារណាមួយៗទេ កាលព្រះគោស៊ី ផឹកអ្វីម្យ៉ាង ឬពីរយ៉ាង ព្រហ្មណ៍ក៏ទាយផលប្រផ្នូលទៅខាងមុខតាមនោះ ក៏ឯទំនាយមិនជាការប្រាកដបានទេ គឺថាបើព្រះគោស៊ីអ្វីក៏ទាយថា ក្នុងឆ្នាំនេះរបស់នេះសម្បូរប្លែក តែបើស៊ីស្មៅទាយថា នឹងកើតជំងឺគោ បើផឹកស្រា នឹងកើតមនុស្សពាលចោរលួចចោរប្លន់ជាច្រើន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសូត្រចប់ព្រាហ្មណ៍ព្រះរាជគ្រូយកទឹកមន្តប្រស់ក្បាលព្រះគោ ហើយនិយាយអំពីការដឹកគោ និងការស៊ីផឹករបស់គោឧសភរាជទាំង៧យ៉ាង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កត្តាដែលធំជាមូលដ្ឋាននៃបដិវត្តន៍គឺពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។ ពុទ្ធសាសនាថេរវាទបាននាំមកនូវទ្រឹស្ដី គោលគំនិត និង ទស្សនៈថ្មី ស្ដីពីជោគវាសនា ផលបុណ្យ កម្មពៀរ របស់សត្វម្នាក់មកកាន់កម្ពុជាខុសពីលទ្ធិសាសនាមុនៗ ដែលចាត់ទុកស្ដេចជាអាទិទេព រឺ ពោធិសត្វលោកកេស្វរៈ។ គេលែងអោយតំលៃលើទ្រឹស្ដីទេវរាជនិងពុទ្ធរាជក្នុងព្រហ្មញ្ញ និងពុទ្ធសាសនាមហាយានទៀតហើយ។ តាមទ្រឹស្ដីថេរវាទព្រះពុទ្ធអង្គបានចូលនិព្វានរួចហើយ ដូច្នេះមិនមកកើតជាមនុស្ស ឬជាស្ដេចដូចទ្រឹស្ដីមហាយានទេ។ កាលបើព្រះពុទ្ធកើតជាពោធិសត្វទៀត ក៏មិនដែលកើតជាសញ្ជាតិជាស្ដេចដរាបអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ។ ព្រះមហាក្សត្រនិងមេដឹកនាំក៏មិនមែនជាព្រះបាទធម្មិកដែរ។ ជួនព្រះពោធិសត្វ ចាប់ជាតិជាមនុស្ស សត្វ ទុគ៌ត អ្នកប្រាជ្ញនិងស្ដេចប្រកបដោយធម៌។ល។",
"question": "កត្តាដែលធំជាមូលដ្ឋាននៃបដិវត្តន៍គឺជាអ្វី?",
"answer": "កត្តាដែលធំជាមូលដ្ឋាននៃបដិវត្តន៍គឺជាបដិវត្តន៍ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងគណិតវិទ្យា ទ្រឹស្តីបទកាសី (Casey's theorem) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាទ្រឹស្តីបទទូទៅនៃទ្រឹស្តីបទតូលេមី។ ទ្រឹស្តីបទនេះជាទ្រឹស្តីបទក្នុងធរណីមាត្រអឺគ្លីដដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះដោយយកឈ្មោះតាមអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិអៀរឡង់ ចន កាសី (John Casey)",
"question": "ទ្រឹស្តីបទណា ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទ្រឹស្តីបទទូទៅនៃទ្រឹស្តីបទតូលេមី?",
"answer": "ទ្រឹស្តីបទកាសី",
"type": "extract"
},
{
"context": "សូមបញ្ជាក់ថាវត្តព្រះវិហារសួគ៌ស្ថិតនៅក្នុងភូមិវិហារសួគ៌ ឃុំវិហារសួគ៌ ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល ដោយធ្វើដំនើរតាមផ្លូវជាតិលេខ6A ឆ្លងដស្វាយអាត់កាត់ ទន្លេមេគង្គហើយធ្វើដំនើរត្រង់តាមស្ពានព្រះគន្លងនឹងទៅដល់ទីនោះជាក់ជាមិនខាន។",
"question": "វត្តព្រះវិហារសួគ៌សិនជាមួយនឹងតុលាការណ៍ណា?",
"answer": "ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល",
"type": "extract"
},
{
"context": "សុគន្ធ និសា () គឺជាតារាចម្រៀងស្រីដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយរូបនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ សុគន្ធ និសា បានចាប់ផ្តើមអាជីពជាតារាចម្រៀងនៅក្នុងផលិតកម្មរស្មីស្ទឹងសង្កែក្នុងឆ្នាំ២០០៣។ បច្ចុប្បន្ន សុគន្ធ និសា គឺជាតារាចម្រៀងប្រចាំផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស។ បទចម្រៀងល្បីៗមួយចំនួនរបស់នាងមានដូចជា គ្មានថ្ងៃបញ្ចប់ ផ្ការីកក្នុងសមុទ្រទឹកភ្នែក បេះដូងខ្វះកម្ដៅ គ្មានអ្នកផ្សេង បើស្រឡាញ់ម្តេចទុកអូនចោល និងមាតាដៃ១០០ ជាដើម។",
"question": "យ៉ាងណាសុគន្ធ និសា ជាតារាចម្រៀងមានប្រជាប្រិយភាពមួយរូបនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា?",
"answer": "សុគន្រ និសា គឺជាតារាចម្រៀងស្រីដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយរូបនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៤៣១ ព្រះបាទពញាយ៉ាត ទ្រង់បានលើករាជធានីពីអង្គរ ទៅតាំងនៅ ទួលបាសាន ក្នុង ខេត្តរស្រីសឈរ (កំពង់ចាម) វិញ។ តែដោយតំបន់នោះរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ព្រះអង្គក៏បញ្ជាឲ្យលើករាជធានីពី ទួលបាសាន្ត ទៅតាំងនៅចតុមុខវិញ។ ក្រោយពីការកសាងរាជធានីរួចរាល់ ព្រះរាជាទ្រង់តាំងប្រទាននាមឲ្យព្រះនគរថា៖ ក្រុងចតុមុខមង្គល សកលកម្ពុជាធិបតី សិរីធរ បវរឥន្ទបត្តបុរីរដ្ឋរាជសីមា មហានគរ",
"question": "តើព្រះបាទពញាយ៉ាត ទ្រង់បានលើករាជធានីទៅតាំងនៅទីណា?",
"answer": "ទួលបាសាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "សង្គ្រាមអេស្ប៉ាញ-អាមេរិកបានផ្ទុះឡើងនៅគុយបានៅឆ្នាំ១៨៩៨ និងបានរាលដាលមកដល់ហ្វីលីពីន នៅពេលដែលឧត្តមនាវីត្រី ចច ដេវី (Commodore George Dewey) យកឈ្នះលើកងពលអេស្ប៉ាញនៅឆកម៉ានីល។ ដោយចាញ់សង្គ្រាម អេស្ប៉ាញបានប្រគល់ជាផ្លូវការទៅអោយអាមេរិកនូវហ្វីលីពីន, គុយបា, ហ្គាំ និង ពែរតូ រីកូ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលឧត្តមនាវីត្រី ចច ដេវី យកឈ្នះលើកងពលអេស្ប៉ាញនៅឆកម៉ានីល?",
"answer": "ពេលដែលឧត្តមនាវីត្រី ចច ដេវី យកឈ្នះលើកងពលអេស្ប៉ាញនៅឆកម៉ានីល គឺជារយៈពេលដែលសង្គ្រាមអេស្ប៉ាញ-អាមេរិកបានរាលដាលមកដល់ហ្វីលីពីន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "វត្តលង្កាកុសុមារាម គឺជាវត្តអារាមដ៏ចំណាស់មួយដែលមានដើមកំនើតក្នុងចំណោមវត្តអារាមចំនួន៥ទៀតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៤២២មកម្ល៉េះ។ ក្នុង សម័យខ្មែរក្រហម វត្តអារាមមួយនេះត្រូវបានប្រើជាឃ្លាំង ក្រោយពីសម័យខ្មែរក្រហមមក បានរួចនៃវត្តពីការបំផ្លិចបំផ្លាញទាំងស្រុងពីរបបខ្មែរក្រហម ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវត្តលង្កាកុសុមារាម ដែលជាវត្តអារាមចំណាស់មួយនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៤២២មកម្ល៉េះ និងបានប្រើជាផ្នែកមួយនៃវត្តពីការបំផ្លិចបំផ្លាញទៅពីរបបខ្មែរក្រហម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានតំណាលថា មានអសុរៈមួយនាម វរៈត្រា (Vritra) ដែលជាអសុរៈ ដែលគ្រប់គ្រងលើពពួកនាគ បានទប់ទឹកទាំងអស់មិនឲ្យបង្អុរមកឋានមនុស្ស ដោយធ្វើឲ្យមានការកើតគ្រោះរាំងស្ងួតពាសពេញតំបន់ មនុស្សម្នាចាប់ផ្ដើមបួងសួងសុំឲ្យ ពួកទេវៈជួយ រំពេចនោះទេវតាស្រីមួយអង្គ ប្រកបដោយកិរិយាល្អស្អាត បានរំសាយសក់ចុះមកបង្កើតជាប្រភពទឹក នៅតំបន់នោះ មនុស្សម្នាសប្បាយចិត្តជាខ្លាំងក៏ប្រសិដ្ឋនាមទ្រង់ថា \"ព្រះម៉ែគង្គា\" (Goddess Ganga) ពេលនោះព្រះកេសារ (សក់) មួយសរសៃរបស់ព្រះនាងគង្គា បានធ្លាក់មកដល់ឋានមនុស្ស ក៏បានក្លាយជាសត្វមករ ហើយខ្លាំងជាងអ្វីៗទាំងអស់នៅលើលោក វាក៏បានលេបរាល់សព្វសត្វ ទាំងពួងដែលវាជួបប្រទះ មិនថាមនុស្ស្ រាជសីហ៍ ឬ ពស់នាគរាជ ឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអសុរៈ វរៈត្រា (Vritra)?",
"answer": "វរៈត្រាជាអសុរៈដែលគ្រប់គ្រងលើពពួកនាគ បានទប់ទឹកទាំងអស់មិនឲ្យបង្អុរមកឋានមនុស្ស ដោយធ្វើឲ្យមានការកើតគ្រោះរាំងស្ងួតពាសពេញតំបន់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "តណ្ហា រមែងចម្រើនក្រៃលៃង ដល់ជនដែលវិតក្កៈញាំញី មានតម្រេកក្លៀវក្លា យល់ឃើញអារម្មណ៍ថាល្អ បុគ្គលនោះឯង ឈ្មោះថាធ្វើចំណងឲ្យមាំមួន ។ លុះតែបុគ្គលណា ត្រេកអរក្នុងអសុភជ្ឈាន ដែលជាហេតុឲ្យស្ងប់រម្ងាប់នូវវិតក្កៈ មានស្មារតីសព្វកាល តែងចម្រើនអសុភជ្ឈាន បុគ្គលនោះឯង នឹងធ្វើតណ្ហាឲ្យអស់ទៅបាន បុគ្គលនោះឯង ទើបឈ្មោះថា កាត់ចំណងមារបាន ។",
"question": "បុគ្គលណាដែលត្រេកអរក្នុងអសុភជ្ឈានមានស្មារតីសព្វកាល និងទើបឈ្មោះថាប៉ុន្មាន?",
"answer": "កាត់ចំណង",
"type": "extract"
},
{
"context": "មិនដូចគ្នាទេ។ (នាងម៉េងឆ្លើយ)។គូលីត្រាវ៉ូស៊ីបានមួយថ្ងៃ១២រៀលនៅខេត្តក្រៅ។នៅទីក្រុងស៊ី១៥រៀល ឬ១៨រៀលតាមភេទប្រុសស្រី តាមចាស់ក្មេង។គូលីហាងក៏ស៊ីមិនដូចគ្នាដែរ។ដូចពួកយើងនេះ មានស៊ីតាំងពី១៤រៀល ទៅ២២រៀល តាមអាយុក្មេងចាស់ និងតាមធ្វើការយូរឆាប់។នៅកន្លែងបូមដី គូលីមានស៊ីដល់ទៅ៣០រៀលមួយថ្ងៃ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាជួបគូលីហាងនៅទីក្រុងស៊ី?",
"answer": "នៅទីក្រុងស៊ីគូលីហាងតាមភេទប្រុសស្រី ឬ១៥រៀល ឬ១៨រៀលតាមភេទ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងពេលមានជីវិតនៅឡើយ លោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ ធ្លាប់ផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់វិទ្យុអាស៊ីសេរីជាច្រើនរយម៉ោងអំពី រឿងរ៉ាវផ្សេងៗទាក់ទងនឹងជនជាតិខ្មែរ ដោយរួមទាំងរឿងអាថ៌កំបាំងក្នុងបញ្ហាជាតិនិងនយោបាយខ្មែរព្រមទាំង ប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកផង។",
"question": "លោកបណ្ឌិត កេង វ៉ាន់សាក់ធ្លាប់ផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់វិទ្យុអាស៊ីសេរីអំពីអ្វី?",
"answer": "រឿងរ៉ាវផ្សេងៗទាក់ទងនឹងជនជាតិខ្មែរ ដោយរួមទាំងរឿងអាថ៌កំបាំងក្នុងបញ្ហាជាតិនិងនយោបាយខ្មែរព្រមទាំង ប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកផង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយសារតែសម័យកាលដ៏វែងនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិនលើអរិយធម៌វៀតណាម វៀតណាមត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលវប្បធម៌អាស៊ីខាងកើត។ ជនជាតិយួនបានអនុវត្តតាមទស្សនវិជ្ជានិងសាសនាអាស៊ីខាងកើតជាច្រើនដូចជា ពុទ្ធសាសនាមហាយាន ខុងជឺនិយម និងសាសនាតាវដែលទាំងអស់នឹងមានដើមកំណើតនៅចិន។ ក៏ដូចជាអរិយធម៌អាស៊ីខាងកើតដទៃទៀតដែរ ជនជាតិយួនបានប្រើចង្កឹះជាប្រដាប់ញ៉ាំជាប្រពៃណីរបស់ខ្លួន។ ក្បួនធ្វើម្ហូបយួនបានរងឥទ្ធិពលច្រើនដោយក្បួនធ្វើម្ហូបចិននិងបារាំង។",
"question": "តើវៀតណាមត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលវប្បធម៌អ្វី?",
"answer": "មណ្ឌលវប្បធម៌អាស៊ីខាងកើត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចាប់តាំងពីចូលសតវត្សទី២០ មក ប្រទេសចិនបានអនុវត្តតាមគោលនយោបាយខ្លួនដោយបានចូលរួមជាមួយបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិកដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី។ នៅឆ្នាំ២០១៩ ពាណិជ្ជកម្មចិន–អាហ្រ្វិកមានតម្លៃសរុបស្មើ ២០៨ ពាន់លានដុល្លារដោយបានកើនឡើងចំនួន ២០ ដងក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្ស។ យោងតាមលោកម៉ាឌីសុន ខុនដុន៖ \"ប្រទេសចិនបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកច្រើនជាងធនាគារពិភពលោកទៅទៀត និងថែមទាំងផ្តល់ប្រាក់កម្ចីជាការប្រាក់ទាបរាប់ពាន់លានដុល្លារដល់សេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើននៅក្នុងទ្វីបមួយនេះ\"។ ប្រទេសចិនតែងតែរក្សាទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងទូលំទូលាយនិងសម្បូរបែបជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។ ចិនថែមទាំងបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយបណ្តាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកខាងត្បូងធំៗផងដែរហើយសព្វថ្ងៃវាគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ប្រេស៊ីល ឈីលី ប៉េរូ អ៊ូរុយគ្វេ អាហ្សង់ទីន និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត។",
"question": "តើប្រទេសចិនបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងដែលប៉ុន្មាននៅទ្វីបអាហ្វ្រិកជាងគេទៅទៀត?",
"answer": "គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកច្រើនជាងធនាគារពិភពលោក",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកកុំនិយាយពាក្យអាក្រក់នឹងអ្នកណាមួយឡើយ ជនទាំងឡាយ ដែលអ្នកស្តីថាឲ្យហើយ គេគប្បីស្តីថាតបមកអ្នកវិញ ព្រោះថា ការពោលពាក្យប្រណាំងប្រជែង ជាហេតុនាំឲ្យកើតទុក្ខ ការតស៊ូទាំងឡាយ គប្បីប៉ះពាល់នូវអ្នក ។ បើអ្នកធ្វើខ្លួនមិនឲ្យញាប់ញ័រ ដូចរគាំងដែលចៀរមាត់ចេញហើយ (រមែងមិនលាន់ឮសូរ) ដូច្នោះ អ្នកនុ៎ះជាបុគ្គលដល់ នូវព្រះនិព្វាន ការប្រណាំងប្រជែង មិនមានដល់អ្នក ។",
"question": "យ៉ាងណារៀនពាក្យអាក្រក់តាមរបៀបណាដោយសារតែមួយ?",
"answer": "ជនទាំងឡាយគេគប្បីស្តីថាតបមកអ្នកវិញ ព្រោះការពោលពាក្យប្រណាំងប្រជែង ជាហេតុនាំឲ្យកើតទុក្ខ ការតស៊ូទាំងឡាយ គប្បីប៉ះពាល់នូវអ្នក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយមានឪពុករបស់លោកជាស្ថាបត្យករ ព្យែរ វ៉ារីញ៉ុងបានក្លាយជាអ្នកធរណីមាត្រដ៏ល្បីនៅសម័យនោះ។ គាត់បានរៀនពីទេវាវិទ្យានិងទស្សនវិជ្ជានៅសាលាមួយនៅកាអង់ រហូតដល់ពេលមួយគាត់បានអានសៀវភៅរបស់អឺគ្លីដនិងរើនេ ដេកាត ទើបគាត់ចាប់ផ្ដើមមានចំនាប់អារម្មណ៍ជាមួយគណិតវិទ្យា។ គាត់បានធ្វើដំនើរទៅប៉ារីសនៅឆ្នាំ១៦៨៦ និងបានក្លាយជាប្រធានគណិតវិទ្យានៅ collège Mazarin។ នៅខែវិច្ឆិកា ១៦៨៨ គាត់បានក្លាយជាសមាជិករបស់ Académie royale des sciences (រាជបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រ)។ គាត់បានជាប់ឆ្នោតទៅបណ្ឌិតសភាប៊ែរឡាំងនៅឆ្នាំ១៧១៣ និងទៅ [Royal Society]នៅឆ្នាំ១៧១៨។ ស្នាដៃរបស់គាត់ភាគច្រើនត្រូវបានបោះផ្សាយនៅប៉ារីសនៅឆ្នាំ១៧២៥ រយៈពេល៣ឆ្នាំក្រោយមរណភាពរបស់គាត់។",
"question": "ជាសំណួរអ្វីដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទ ហើយចម្លើយជាចម្លើយខ្លី៖ ព្យែរ វ៉ារីញ៉ុងបានចាប់ផ្ដើមមានចំនាប់អារម្មណ៍ជាមួយអ្វី?",
"answer": "គណិតវិទ្យា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រជុំភ្នំដំរី នៅដាច់ពីប្រជុំភ្នំអូរម្លូដោយច្រកពេជ្រនិល ដែលឆ្លងកាត់ដោយផ្លូវជាតិលេខ៤។ ខាងចុងបំផុតនៃប្រជុំភ្នំនេះ ត្រូវបញ្ចប់ដោយមុខចំណោតភ្នំបូកគោ(១០៧៥ម៉ែត)។ ជួរភ្នំក្រវាញ មានច្រកសំខាន់ៗបីគឺ ច្រកវាលវែង ច្រកតាសី និងច្រកពេជ្រនិល។",
"question": "យ៉ាងណានៅខាងចុងបំផុតនៃប្រជុំភ្នំដំរី?",
"answer": "ខាងចុងបំផុតនៃប្រជុំភ្នំដំរីត្រូវបញ្ចប់ដោយមុខចំណោតភ្នំបូកគោ(១០៧៥ម៉ែត)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ត្រើយក្ដី ទីមិនមែនត្រើយក្ដី ត្រើយ និងទីមិនមែនត្រើយក្ដី មិនមានដល់បុគ្គលណា (សេចក្ដីប្រកាន់អាយតនៈមិនមានដល់បុគ្គលណា) តថាគតហៅបុគ្គលនោះ ដែលជាអ្នកមានសេចក្ដីក្រវល់ក្រវាយអស់ហើយ ជាអ្នកប្រាសចាកកិលេស ថាជាព្រាហ្មណ៍ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសេចក្ដីប្រកាន់អាយតនៈមិនមានដល់បុគ្គលណាខ្លះ ដែលតថាគតហៅបុគ្គលនោះជាអ្នកមានសេចក្ដីក្រវល់ក្រវាយអស់ហើយជាអ្នកប្រាសចាកកិលេស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អាណាព្យាបាលបារាំងនៃកម្ពុជាបានបង្កើតប៉ែកនៃចក្រភពអាណានិគមបារាំងនៅកម្ពុជា។ ដែនអាណាព្យាបាលនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៦៧ នៅពេសស្ដេចខ្មែរ ព្រះបាទនរោត្តមបានសុំឱ្យមានការបង្កើតអាណាព្យាបាលបារាំងលើប្រទេសរបស់ទ្រង់ ខណៈនោះ សៀម (ថៃទំនើប) បានលះបង់អធិរាជភាពលើកម្ពុជា និងទទួលស្គាល់អាណាព្យាបាលបារាំងនៅកម្ពុជាជាផ្លូវការ។ កម្ពុជាត្រូវបានធ្វើសមាហរណកម្មទៅជាសហភាពឥណ្ឌូចិននៅឆ្នាំ ១៨៨៧ រួមគ្នាជាមួយដែនអាណានិគម និងអាណាព្យាបាលបារាំងនៅវៀតណាម (កូសាំងស៊ីន អណ្ណាម និង តុងកឹង)។ នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ កម្ពុជាទទួលបានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង ក្នុងសហភាពបារាំង និងស្ថានភាពអាណាព្យាបាលត្រូវបានលុបបំបាត់នៅឆ្នាំ ១៩៤៩។ កម្ពុជាក្រោយមកបានទទួលបានឯករាជ្យ និងថ្ងៃឯករាជ្យត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣។",
"question": "យ៉ាងណាវាសមាហរណកម្មជាសហភាពឥណ្ឌូចិនត្រូវបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមាន់?",
"answer": "កម្ពុជាត្រូវបានធ្វើសមាហរណកម្មទៅជាសហភាពឥណ្ឌូចិននៅឆ្នាំ ១៨៨៧ រួមគ្នាជាមួយដែនអាណានិគម និងអាណាព្យាបាលបារាំងនៅវៀតណាម (កូសាំងស៊ីន អណ្ណាម និង តុងកឹង)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "១១. អត្ថបទ ផ្សេងៗជាច្រើនក្នុងទស្សនាវដ្ដីកម្ពុជសុរិយារបស់ពុទ្ធសាសន បណ្ឌិត្យ តាំងពីឆ្នាំ១៩២៦ និងឆ្នាំតៗមក ដែលពុំអាចស្រាវជ្រាវមកដាក់ក្នុងទីនេះបានដោយពេលមមាញឹក ព្រមទាំងអត្ថបទធម៌ឯទៀតៗជាច្រើន ដែលបោះពុម្ពចុះក្នុងទស្សនាវដ្ដីពន្លឺពុទ្ធចក្រ។",
"question": "តើអត្ថបទផ្សេងៗជាច្រើនក្នុងទស្សនាវដ្ដីកម្ពុជសុរិយារបស់ពុទ្ធសាសនមានតួនាទីដូចម្តៅនៅក្នុងទីណា?",
"answer": "ទីនេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "តេលេសុខភាព (Telehealth ) ជាការផ្តល់សេវានិងពត៌មានអំពីសុខភាព តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍។ តេលេសុខភាព អាចមានរូបភាពគ្រាន់ជាការពិភាក្សាគ្នារវាងការគ្រូពេទ្យ២នាក់អំពីករណីអ្នកជំងឺម្នាក់តាមទូរស័ព្ទ ឬអាចមានរូបភាពស្មុគស្មាញជាង ក្នុងរូបភាពជាសន្និសិទតាមវីដេអូរវាងគ្រឹះស្ថានសុខភាពរបស់ប្រទេស២។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីតេលេសុខភាព (Telehealth) ដែលជាការផ្តល់សេវាដល់អ្នកជំងឺតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាធម៌ទូរគមនាគមន៍។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ឆ្នាំ១៩៥២ លោកបានផ្លាស់ទៅធ្វើការនៅក្រសួងការបរទេស ជាប្រធានផ្នែកកិច្ចការ នយោបាយការបរទេស(Director en Direction des Affaires Politiques)។ ក្នុងការងារថ្មីនេះលោកត្រូវបានតែងតាំងឱ្យទៅបំពេញបេសកកម្មផ្សេងៗនៅបរទេសដូចជា ទៅប្រទេសសៀម និង យូហ្គោស្លាវីជាដើម។ ក្រោយមកដោយសារលោកមានស្នាដៃក្នុងការងាររាជរដ្ឋាភិបាលប្រចាំនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសវៀតណាម និងជាអ្នកតំណាងពិសេសប្រចាំ អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការផ្លាស់ទៅធ្វើការនៅក្រសួងការបរទេស ជាប្រធានផ្នែកកិច្ចការ នយោបាយការបរទេស និងស្នាដៃក្នុងការងាររាជរដ្ឋានៅបរទេសផ្សេងៗ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប៊ុន-ធឿន! នាងស្រមៃឃើញមុខកម្លោះនេះនៅពីមុខភ្នែកនាង។នាងគេងជញ្ជឹងគិត កាលពីកុមារតូចៗតែងលេងជាមួយគ្នា។នាងនឹកឃើញថា កាលដែលប៊ុន-ធឿនមកលានាងទៅប្រឡងឯភ្នំពេញ ហើយយប់ៗឡើងនាងតែងអុជធូបបូជាទេវតា សុំឲ្យបងប៊ុន-ធឿនបានសម្រេចក្នុងការប្រឡងនេះ។នាងនឹកឃើញកាលដែលប៊ុន-ធឿនត្រឡប់មកពីក្រុងភ្នំពេញវិញ ហើយមានទឹកមុខរីករាយដោយមានជ័យជំនះក្នុងការរៀនសូត្រ។នាងនឹកឃើញកាលដែលប៊ុន-ធឿននិទានរឿង” ប៉ូល និងវៀហ្ស៊ីនី “ប្រាប់នាង។ថ្ងៃនោះឯង នាងបានហៅសំឡាញ់នាងជាល្បែងថា បងប៉ូលៗ។ប៊ុន-ធឿនក៏ឆ្លើយហៅ នាងថា អូនវៀហ្ស៊ីនីវិញ។នាងនឹកដល់កាលដែលប៊ុន-ធឿនជិតឡើងរថយន្តចាកចេញទៅរៀនឯក្រុងភ្នំពេញ។ថ្ងៃនោះប៊ុន-ធឿន បានខ្សឹបនឹងនាងថា៖",
"question": "យ៉ាងណានាងនឹកឃើញកាលដែលប៊ុន-ធឿនត្រឡប់មកពីក្រុងភ្នំពេញវិញ?",
"answer": "នាងនឹកឃើញកាលដែលប៊ុន-ធឿនមានទឹកមុខរីករាយដោយមានជ័យជំនះក្នុងការរៀនសូត្រ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បួនទំលាប់ជាប្រវត្តិសាស្រ្តក្នុងការស្រាវជ្រាវភូមិវិទ្យាគឺ ការវិភាគលំហនៃបាតុភូតធម្មជាតិនិងមនុស្សជាតិ (ភូមិវិទ្យាប្រៀបដូចនឹងការសិក្សានៃរបាយ), បណ្តាការសិក្សាបរិវេណ(បណ្តាទីកន្លែង និងបណ្តាតំបន់), សិក្សាទំនាក់ទំនងធរណី-មនុស្ស, និងស្រាវជ្រាវក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រផែនដី។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ភូមិវិទ្យាទំនើបជាវិធានប្រមូលផ្តុំគ្រប់វិទ្យាសាស្ត្រក្នុងគោលដៅស្វែងយល់ពិភពលោក និងរាល់ស្មុគ្រស្មាញធម្មជាតិមនុស្សជាតិរបស់ពិភពលោកដោយហេតុថាជាស្ពានរវាងវិទ្យាសាស្ត្រមនុស្ស និងវិទ្យាសាស្ត្ររូបនិយម, ភូមិវិទ្យាត្រូវបានចែកចេញជាបីមែកធាងចំបង គឺ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីបួនទំលាប់ជាប្រវត្តិសាស្រ្តក្នុងការស្រាវជ្រាវភូមិវិទ្យាដែលមានការសិក្សាប្រចាំមួយជាច្រើនទំនាក់ទំនងជាតិជាច្រើន និងរាល់ស្មុគ្រស្មាញធម្មជាតិមនុស្សជាតិរបស់ពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ក្នុងចំណោមប្រភេទត្រីចំនួន១៦ដែល ឆ្លាក់បង្ហា្ញញនៅលើជញ្ជាំងនៃរោងទងប្រាសាទអង្គវត្ត និងបាយ័ន យើងអាចវិភាគស្គាល់ពូជត្រីចំនួន១៣ ការសង្កេតពិនិត្យផ្ទាល់លើចម្លាក់នៃប្រាសាទទាំងពីនេះ យើងរាប់ឃើញមានត្រីចំនួន ១.១៩៣។ ចំនូននេះយើងរាប់ចំពោះត្រីដែលអាចមើលឃើញច្បាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីនេះ មានត្រីជាច្រើនទៀតដែលយើងពុំមានលទ្ធភាពវិភាគបាន ដោយហេតុថាចម្លាក់ខ្លះឆ្លាក់មិនទាន់រូច ហើយផ្នែកខ្លះពុកផុយដោយសារធម្មជាតិនិងការបំផ្លាញដោយទង្វើមនុស្ស។",
"question": "តើមានត្រីជាច្រើនប៉ុន្មាននៅលើជញ្ជាំងរោងទងប្រាសាទអង្គវត្ត និងបាយ័ន?",
"answer": "១.១៩៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីបទនេះអាចត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងងាយដោយធ្វើការប្រៀបធៀបត្រីកោណ។ តាង ជាត្រីកោណសម័ង្ស និង ជាចំនុចមួយនៅក្នុងត្រីកោណនោះ។ តាង ជារង្វាស់ជ្រុង និង ជាកំពស់របស់ត្រីកោណនោះ។ រួចតាង និង ជាចំងាយពីចំនុច ទៅជ្រុងត្រីកោណ។ នោះគេបាន",
"question": "យ៉ាងណារួចដែលត្រូវបានប្រៀបធៀបត្រីកោណនៅក្នុងទ្រឹស្តីបទនេះ?",
"answer": "តាង ជាត្រីកោណសម័ង្ស និង ជាចំនុចមួយនៅក្នុងត្រីកោណ តាង ជារង្វាស់ជ្រុង និង ជាកំពស់របស់ត្រីកោណ និង និង ជាចំងាយពីចំនុច ទៅជ្រុងត្រីកោណ",
"type": "explain"
},
{
"context": "គ្រានោះមន្រ្ដីតូចម្នាក់វិលមកផ្ទះ ដេកកើតទុក្ខចង់ធ្វើចៅហ្វាយស្រុកពន់ពេក។ លុះដល់វេលាយប់ចូលដំនេកនិយាយនឹង ភរិយាថា «នាងអើយឥលូវនេះស្ដេចមានព្រះរាជឱង្ការថា បើឈ្មោះណាមានប្រាក់៤០កហាបនៈ ថ្វាយព្រះអង្គដាក់ឃ្លាំង ទ្រង់អោយធ្វើចៅហ្វាយស្រុករក្សាខេត្រមួយដែលទំនេរ» ភរិយាឆ្លើយថា «អ្នកអើយ! ចិត្តខ្ញុំចង់អោយអ្នកធ្វើចៅហ្វាយស្រុកណាស់",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រាក់៤០កហាបនៈ ថ្វាយព្រះអង្គដាក់ឃ្លាំង ទ្រង់អោយធ្វើចៅហ្វាយស្រុកពន់ពេក?",
"answer": "បើឈ្មោះណាមានប្រាក់៤០កហាបនៈ ថ្វាយព្រះអង្គដាក់ឃ្លាំង ទ្រង់អោយធ្វើចៅហ្វាយស្រុករក្សាខេត្រមួយដែលទំនេរ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ជូនរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា ស្តីពីការគ្រប់គ្រងការប្រព្រឹត្តទៅ និងលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត ក្នុងកំលុងពេលកៅសិប (៩០) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីថ្ងៃបោះឆ្នោត ។ អំនាច មុខងារ និង ភារកិច្ច ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ៧ ៨ ៩ និង មាត្រា ១០ នៃច្បាប់នេះត្រូវបន្ថែមទៅលើអំនាច មុខងារ និង ភារកិច្ចដែលបានតំរូវ រឺ បានប្រគល់អោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតតាមច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំនាងរាស្ត្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីសេចក្តីរាយការណ៍ជូនរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា ព័ត៌មានលទ្ធផលការបោះឆ្នោត និងគោលបំណងរបស់មុខងារ និង ភារកិច្ចដែលត្រូវបន្ថែម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កីឡាករចំនួន ៤ ៥៩៥ នាក់មកពី៣៣ប្រទេសបានចូលរួមប្រកួតកីឡាលើកនេះ។ កីឡាបើកឆាកមាន equestrian វាយកូនហ្គោល បាល់គប់ rowing និង ហុកគីលើវាល(នារី)។ នេះជាលើកទី១ហើយ ដែលចិនបានឈ្នះមេដាយមាសច្រើនជាងគេ ដែលនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មុនៗ មានតែជប៉ុនទេដែលឈ្នះមេដាយមាសច្រើនជាងគេ។ ក្នុងការរៀបចំអាស៊ីហ្គេមលើកទី៩នេះ ទូរទស្សន៍ពណ៌ធម្មជាតិត្រូវបាននាំចូលទៅឥណ្ឌាយ៉ាងគំហុក ដោយសារតែរាល់វិញ្ញាសារត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាគូល័រ។",
"question": "តើកីឡាបើកដែលមាននៅក្នុងប្រកួតនេះមានប្រភេទមួយដែលមិនមាននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មុនៗជាងមុនមានទេ?",
"answer": "ហុកគីលើវាល(នារី)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាលទ្ធផលនៃកិច្ចពិភាក្សាដែលបានសម្រេចនៅទីក្រុង Copenhagen កាលពីឆ្នាំមុន ទិវានារីអន្តរជាតិ ត្រូវបានគេធ្វើពិធីទទួលអបអរជាលើកដំបូង (នៅ ថ្ងៃទី១៩ខែមិនា) នៅប្រទេសអូទ្រីស ប្រទេសដាណឺម៉ាក ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និង ប្រទេសស្វីស ដែលក្នុងប្រទេសទាំងនោះ មាននារីនិងបុរសជាងមួយលាននាក់បានមកចូល រួមគាំទ្រទាំងអស់គ្នា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកិច្ចពិភាក្សាដែលបានសម្រេចនៅទីក្រុង Copenhagen កាលពីឆ្នាំមុន ដែលបានធ្វើពិធីទទួលអបអរជាលើកដំបូង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅប្រវត្តសាស្រ្តប្រទេសហ្សកដង់មានអរិយធម៌ច្រើន ព្រមទាំងបានបញ្ជូលនៅអរិយធម៌បុរាណភាគ ខាងកើតដូចជា : Sumerian, Akkadian , Babylonian, Assyrian, Mesopotamian និងចក្រភព Persian។ហ្សកដង់ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃអេហ្ស៊ីប ផារ៉ូនិក ដែលជាម្ចាស់ស្រុកអរិយធម៌ខាងបុរាណវត្ថុ វិទ្យាដែលសល់នៅប៊ីត្រា និងមានស្នាមវប្បធម៌ដែលមកពីខាងលិចដូចជា Macedonian, Roman, Byzantine និងចក្រភព Ottoman Turkish។",
"question": "តើហ្សកដង់ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃម្ចាស់ស្រុកអ្វី?",
"answer": "អេហ្ស៊ីប ផារ៉ូនិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសកម្ពុជាពេលនោះបានបាត់បង់ពួកមន្ត្រីដែលមានសមត្ថភាព និងស្មោះត្រង់ ចំណែកឯវិស័យការពារប្រទេស យើងក៏គ្មានទ័ពសម្រាប់ការពារខ្លួនទប់ទល់នឹងការវាយលុកណាមួយពីខាងក្រៅ។ ចំណែកឯវិស័យសេដ្ឋកិច្ចទៀតសោត បានធ្លាក់ចុះដុនដាបដោយសង្គ្រាមក្នុងស្រុក។ កត្តាអស់ទាំងនេះដែលធ្វើឲ្យព្រះអង្គពុំហ៊ានតបតនឹងការលោភលន់របស់សៀម ក៏សូមអង្វរឲ្យព្រះចៅសៀមយកខេត្តទាំងនោះតែក្នុងខណៈដែលព្រះចៅសៀម (រាមាទី១) មានព្រះជន្មនៅឡើយ។ លុះដល់ព្រះអង្គសុគត ខ្មែរសុំយកខេត្តនេះមកបញ្ចូលក្នុងនគរកម្ពុជាដូចដើមវិញ។ ខេត្តទាំងនោះត្រូវធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃសៀមនៅឆ្នាំ ១៧៩៥ ដោយសារមន្ត្រីក្បត់ជាតិល្ងង់ខ្លៅឆ្កួតវង្វេងនឹងបុណ្យសក្តិ ភ្លេចគិតដល់កំណើតខ្លួន។",
"question": "តើការបាត់បង់ពួកមន្ត្រីមានសមត្ថភាព និងស្មោះត្រង់នៅពេលណា?",
"answer": "ពេលនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សិលាចារឹកនេះនៅប្រាសាទតាព្រហ្មទន្លេបាទី សរសេរនៅសតវត្សរ៍ទី៦ និយាយថាព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័នទ្រង់កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយគោរពព្រះបរមសិរីរិកធាតុនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ នៅក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន យើងមានព្រះបរមសិរីរិកធាតុព្រះកេសមួយសរសៃសម្រប់ជាទីសក្ការៈបូជា តែព្រះចៅចិនរាជវង្សត្សីខាងត្បូងមកយកបាត់ទៅ។ សិលាចារឹកប្រាសាទតាព្រហ្មទន្លេបាទីលេខ K.៤០ (ប្រហែលមុនសតវត្សរ៍ទី៦)ជាភាសាសំស្រ្កឹត នៅពីរឃ្លាដំបូងជាឃ្លាឧទ្ទិសដល់ព្រះជិនស្រី(ព្រះពុទ្ធ) និងមានប្រើពាក្យនិព្វាន(និវ៌ាណ)។ សិលាចារឹកនេះក៏និយាយអំពី ព្រះបាទរុន្ទ្រវរ្ម័ន ដែលត្រូវជាព្រះរាជបុត្រព្រះបាទជ័យវរ្ម័ន ដែលមាននិយាយក្នុងក្នុងកំណត់ត្រាចិន។ នៅឆ្នាំ៥៣៩នៃគ.ស ព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័នបានជូនទៅស្តេចចិននូវព្រះសារីរិកធាតុជាព្រះកេសា(សក់)មួយសសៃដ៏វែងបីម៉ែត្រ។",
"question": "តើដែលជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័នទ្រង់កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា?",
"answer": "ព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដែល A និង B មិនស្មើសូន្យ ។ បើ A មិនសូន្យ នោះអាប់ស៊ីសនៃចំនុចដែលជាប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអាប់ស៊ីស គឺ −C/A។ បើ B មិនសូន្យ នោះអរដោនេនៃចំនុចដែលជាប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអរដោនេ គឺ −C/B ហើយមេគុណប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់គឺ −A/B។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាមួយនៃអរណេនៃចំនុចដែលជាប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអរដោនេ?",
"answer": "បើ B មិនសូន្យ នោះអរណេនៃចំនុចដែលជាប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអរដោនេ គឺ −C/B",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការបរាជ័យរបស់អ៊ីតាលីបាននាំឱ្យអាល្លឺម៉ង់បញ្ជូនកងកម្លាំងបេសនកម្មយោធាទៅកាន់តំបន់អាហ្វ្រិកខាងជើងហើយដល់ចុងខែមីនា កងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់បានរុញច្រានកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តចេញពីវាលរហោឋានអាហ្វ្រិកខាងជើង។ នៅក្រោមតែមួយខែប៉ុណ្ណោះ កងកម្លាំងអ័ក្សបានធ្វើដំណើរមកដល់អេស៊ីបខាងលិចនិងបានធ្វើការឡោមព័ទ្ធកំពង់ផែតូព្រូក។",
"question": "តើការបរាជ័យរបស់អ៊ីតាលីបាននាំឱ្យអាល្លឺម៉ង់បញ្ជូនកងកម្លាំងបេសនកម្មយោធាទៅកាន់តំបន់ណា?",
"answer": "តំបន់អាហ្វ្រិកខាងជើង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំពុំអាចប្រាប់លោកឪពុកបានទេ។ ខ្ញុំមកនេះ គឺមកឋានៈជាទាហាន ពីព្រោះដីកាកោះហៅតាមកិច្ចការទាហាន។ បើសិនជាមានការផ្ទាល់ខ្លួន ប្រាកដជាពុំមានដីកាដូច្នេះទេ។ បើដូច្នេះខ្ញុំអាចឆ្លើយជម្រាបលោកឪពុកបាន តែអំពីកិច្ចការខាងទាហានប៉ុណ្ណោះ ដោយសូមទោសលោកឪពុក ខ្ញុំមិនឆ្លើយពីការផ្ទាល់ខ្លួនជាដាច់ខាត។",
"question": "យ៉ាងណាមួយដែលបង្ហាញពីការផ្ទាល់ខ្លួននៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "ខ្ញុំពុំអាចប្រាប់លោកឪពុកបានទេ បើសិនជាមានការផ្ទាល់ខ្លួន ប្រាកដជាពុំមានដីកាដូច្នេះទេ ហើយខ្ញុំមិនឆ្លើយពីការផ្ទាល់ខ្លួនជាដាច់ខាត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា (The Panama Canal)ជាព្រែកជីកសិប្បនិម្មិតនៅទ្វីបអាមេរិកកណ្ដាលដែលតភ្ជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនិងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ វាជាគំរោងវិស្វកម្មដ៏ធំនិងដ៏លំបាកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ព្រែកនេះអនុគ្រោះដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញរវាងមហាសមុទ្រទាំង២ ដោយជំនួសផ្លូវចាស់ដែលវាងតាមជ្រោយហន (ចុងខាងត្បូងបំផុតនៃទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង)និងមានចំងាយវែង។ នាវាដែលដឹកទំនិញពីក្រុងញូយ៉កទៅក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូដោយកាត់តាមព្រែកនេះ ធ្វើដំនើរក្នុងចំងាយតែ ៩ ៥០០គ.ម ខណៈការធ្វើដំនើរវាងតាមជ្រោយហនមានចំងាយ ២២ ៥០០គ.ម។ កិច្ចប្រឹងប្រែងស្ថាបនាព្រែកជីកនេះចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ១៨៨០ ពេលដែលបារាំងបានមកគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ។ កិច្ចប្រឹងប្រែងនេះបានបរាជ័យដោយមានកម្មករប្រមាណ ២១ ៩០០នាក់បានបាត់បង់ជីវិត។ កិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់អាមេរិកនៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០ បានបញ្ចប់គំរោងនេះជាស្ថាពរនៅឆ្នាំ ១៩១៤។ ព្រែកនេះមានប្រវែងតែ ៧៧គ.ម ទេ តែការសាងសង់វាប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើនមានជំងឺដង្កាត់ (ជាពិសេសជំងឺគ្រុនចាញ់និងជំងឺគ្រុនលឿង) និងការបាក់ដី។ នៅពេលដែលគំរោងបានបញ្ចប់ គេប៉ាន់ប្រមាណថាមានកម្មករប្រមាណ ២៧ ៥០០នាក់បានបាត់បង់ជីវិត ក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងទាំង២របស់បារាំងនិងអាមេរិក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា ដែលជាព្រែកជីកសិប្បនិម្មិតនៅទ្វីបអាមេរិក ដែលតភ្ជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនិងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះទីន័ងភោជនីយ កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៣ - ១៩១៧ សំរាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងពិធីលៀងសាយភោជន ក្នុងពិធីបុណ្យចំរើនព្រះជន្ម ព្រះមហាក្សត្រ និងសំរាប់ការសំដែងសិល្បៈ ឬ ផ្ទាំងទស្សនីយភាព ភាពយន្តជូនដល់ភ្ញៀវកិត្តិយសជាន់ខ្ពស់ របស់ព្រះមហាក្សត្រ។ នៅក្នុងពិធីចំរើនព្រះជន្ម ព្រះមហាក្សត្រជាទូទៅប្រព្រឹត្តទៅមានរយៈពេល៥ថ្ងៃ (លើកលែងតែឆ្នាំដែលមានឈ្មោះសត្វត្រូវគ្នានឹងកំណើតព្រះអង្គ គឺមានរយៈពេល១សប្តាហ៍។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រះទីន័ងភោជនីយ ដែលការសាងសង់មានកំហុសតាមពេលវេលានៃការចំរើនព្រះជន្ម និងជាប្រព័ន្ធសិល្បៈ ឬ ផ្ទាំងទស្សនីយភាព ភាពយន្តជូនដល់ភ្ញៀវកិត្តិយសជាន់ខ្ពស់ របស់ព្រះមហាក្សត្រ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅពេលដែលហ្វែរមីបានដាក់សារណាដ៏ល្បីរបស់លោកស្ដីពី បំពុកបេតេ ទៅទស្សនាវដ្ដីដ៏ល្បីឈ្មោះ Nature, និពន្ឋនាយករបស់ទស្សនាវដ្ដីនោះបានបដិសេដមិនបោះផ្សាយព្រោះ សារណានោះមានទ្រឹស្ដីជាច្រើនដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពេកពីការពិត។ ហេតុនេះគេឃើញទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានបោះពុម្ភផ្សាយជាភាសាអ៊ីតាលីនិងភាសាអាល្លឺម៉ង់មុនភាសាអង់គ្លេស។ ទីបំផុត Nature បានសំរេចបោះពុម្ភរបាយការណ៍របស់ហ្វែរមីស្ដីពីបំពុកបេតានៅថ្ងៃទី១៦ មករា ១៩៣៩។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលNatureបានសំរេចបោះពុម្ភរបាយការណ៍របស់ហ្វែរមីបំពុកបេតា?",
"answer": "Natureបានសំរេចបោះពុម្ភរបាយការណ៍របស់ហ្វែរមីបំពុកបេតានៅថ្ងៃទី១៦ មករា ១៩៣៩។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស៊ីហ្គេមលើកទី១៥ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងម៉ានីលប្រទសហ្វីលីពីន ពីថ្ងៃទី២៤ វិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី៣ ធ្នូ១៩៩១។ នេះជាលើកទី២ហើយដែលហ្វីលីពីនបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។ ពិធីបើកការប្រកួតធ្វើឡើងយ៉ាងឱឡារិកក្រោមអធិបតីភាពលោកកូរ៉ាហ្សូន អាគ្វីណូ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន នៅពហុកីឡាដ្ឋានអនុស្សាវរីយ៍រីហ្សាល់នារដ្ឋធានីម៉ានីល។ នេះជាលើកទីមួយហើយនៅស៊ីហ្គេមដែលប្រទេសខ្លាំងៗប្រកួតប្រជែងគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញ។ មេដាយដែលកំនត់ជ័យលាភី គឺមេដាយនៅក្នុងវិញ្ញាសាចុងក្រោយគេ គឺការរត់ម៉ារ៉ាតុងផ្នែកនារី។ នៅពេលនោះឥណ្ឌូនេស៊ីបានទទួលមេដាយមាស ដែលធ្វើអោយហ្វីលីពីនខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដោយខ្វះមេដាយមាសតែ២ទៀតនឹងធ្វើអោយគេក្លាយជាជ័យលាភីរួម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការធ្វើឡើងនៃស៊ីហ្គេមលើកទី១៥ នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ពេលឆ្នាំ៧៩៩១ ដែលគឺជាលើកទី២ដែលហ្វីលីពីនបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៦០១ ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌បានត្រឡប់ពីប្រទេសសៀម ស្របតាមបំណងប្រាថ្នា របស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ ដែលបានសុំយាងព្រះអង្គពីទីក្រុងអយុធ្យា ចូលមកតាមច្រកកំពតមកគង់នៅកោះស្លាកែត ជិតភូមិកៀនស្វាយសព្វថ្ងៃ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់ហាក់បីកើតមាននៅតាមកន្លែងខ្លះនៅក្នុងប្រទេស ប៉ុន្តែកន្លែងខ្លះទៀតមានកាកើតចលនាបះបោរ ធ្វើឲ្យប្រជារាស្ត្រភិតភ័យនៅឡើយ។ ក្រោយពីបង្ក្រាបចលនាបះបោរស្រួលបួលហើយ ព្រះអង្គទ្រង់បានបញ្ជាឲ្យគេសង់ព្រះរាជវាំងនៅល្វាឯម ដែលត្រូវនឹងទីតាំងវត្តអរិយក្សត្រសព្វថ្ងៃ ហើយក៏គ្រងរាជ្យនៅទីនោះពីឆ្នាំ ១៦០៣ ដល់ ១៦១៣ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៦០ វស្សា។ ទ្រង់ទទួលរាជាភិសេកជាស្ដេចផែនដីនៅឆ្នាំ ១៦១៣។ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌មានរាជបុត្រពីរអង្គដែលគង់នៅក្នុងប្រទេសសៀមនៅឡើយ គឺព្រះបាទជ័យជេដ្ឋា និងឧទ័យ។ ឆ្នាំ ១៦០៥ ជ័យជេដ្ឋា និងឧទ័យជាអនុជ បានបង្ក្រាបមេបះបោរចាមពីរនាក់ដែលបានត្រួតត្រាលើខេត្តបារា និងដូនណៃ តាំងពីរជ្ជកាលស្ដេចអង្គតន់មកម្ល៉េះ។",
"question": "តើព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌បានត្រឡប់ពីដែលនៅឆ្នាំ ១៦០១?",
"answer": "ប្រទេសសៀម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយទេពកោសល្យសម្លេងដ៏លេចធ្លោរបស់នាង បានធ្វើឲ្យនាងក្លាយជាអ្នកចម្រៀងវ័យក្មេងមួយរូប ដែលបានបង្ហាញវត្តមានលើកញ្ជក់ទូរទស្សន៍ និងតាមរលកសម្លេងវិទ្យុជាតិជារឿយៗ។ ចម្រើនវ័យវឌ្ឍនាការ នាងក៏បានបន្តវិស័យសិល្បៈចម្រៀងនេះ រហូតដល់នាងបានប្រឡងចម្រៀងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ថ្នាក់ជាតិនាឆ្នាំ ១៩៩៣។ តាំងពីពេលនោះមក នាងកញ្ញា ទូច ស៊ុននិច ត្រូវបានផលិតកម្មចម្រៀងល្បីជាច្រើងដូចជាផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស ផលិតកម្មស្ទឹងសង្កែ ផលិតកម្មបក្សីចាំក្រុង ផលិតកម្មឆ្លងដែន ផលិតកម្មអង្គរវត្ត ផលិតកម្មសាន់ដេ ផលិតកម្មព្រះវិហារ ផលិតកម្មសាយណ្ហរ៉ា ផលិតកម្មឈូករ័ត្ន ផលិតកម្មកុលាបក្រហម និងផលិតកម្មចម្រៀងជាច្រើនទៀត បានហៅនាងឲ្យច្រៀងចម្រៀងរបស់គេជាបន្តបន្ទាប់។",
"question": "យ៉ាងណានាងក៏បានបន្តវិស័យសិល្បៈចម្រៀងនេះ រហូតដល់នាងបានប្រឡងចម្រៀងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ថ្នាក់ជាតិនាឆ្នាំ ១៩៩៣?",
"answer": "ចម្រើនវ័យវឌ្ឍនាការ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋមិនអាចលក់ដូរបានឡើយហើយ កម្មសិទ្ធិ នៃទ្រព្យទាំងនោះមិនអាចកំណត់អាជ្ញាយុកាលបានទេ ។ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ មិនអាចឋិតនៅក្រោមការកាន់កាប់ដោយលទ្ធកម្មពិសេស នៃជំពូកទី ៤ នៃច្បាប់នេះបានទេ ។ ប៉ុន្តែទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋអាចជាកម្មវត្ថុ នៃការអនុញ្ញាតឱ្យកាន់កាប់ ឬ ប្រើប្រាស់ជាបណ្ដោះអាសន្ន មិនទៀង ហើយអាចដកហូតវិញបាន បើមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធផ្សេងៗ លើកលែងតែបានអនុញ្ញាតតាមជំពូកទី ៣ នៃច្បាប់នេះ ។ ការអនុញ្ញាតទាំងនេះមិនអាចប្រែក្លាយទៅជាកម្មសិទ្ធិ ឬ ជាសិទ្ធិភណ្ឌិកជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យទាំងនេះបានឡើយ ។ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ នៅពេលបាត់បង់ផលប្រយោជន៍សាធារណៈ អាចត្រូវចាត់បញ្ចូលជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋតាមរយៈច្បាប់អនុបយោគ ។",
"question": "តើទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋមានគោលបំណងអ្វី?",
"answer": "ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋមិនអាចលក់ដូរបាន ហើយកម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យទាំងនោះមិនអាចកំណត់អាជ្ញាយុកាលបានទេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រូបមន្តបេយ៉ា(Bellard's formula)ដែលត្រូវបានគេប្រើដោយPiHex គឺប្រើដើម្បីគណនាខ្ទង់នៃក្នុងគោល២ ។ វាគឺជាកំនែប្រែដែលលឿន(ប្រហែលលឿនជាង៤៣%)នៃរូបមន្តBBP(Bailey–Borwein–Plouffe formula = BBP formula) ។ រូបមន្តបេយ៉ាត្រូវបានរកឃើញដោយលោក ហ្វាប្រ៊ីក បេយ៉ា(Fabrice Bellard) ។",
"question": "រូបមន្តបេយ៉ាដែលត្រូវបានគេប្រើដោយPiHex មានមូលហេតុអ្វី?",
"answer": "រូបមន្តបេយ៉ាត្រូវបានគេប្រើដើម្បីគណនាខ្ទង់នៃπ ដោយPiHex ពីជាធម្មតាអំពីចំណុចមួយនៅក្នុងគោល២ ហើយវាគឺជាកំនែប្រែដែលលឿនជាង៤៣%នៃរូបមន្តBBP។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពេលដែលលោកចេញទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសបារាំង និង ហុងកុង លោកបាននាំត្រឡប់មកវិញនូវបទចម្រៀងអនុស្សាវរីយ៍ចំនួន២៥បទ ដូចជាបទស្តាប់ស្នូរទឹកភ្លៀង, បទលាហើយប៉ារីស, បទអង់តូនីញ៉ែតា, បទម៉ារីណា, បទម៉ាន់ដេ, បទវីយ៉ូឡែត្តា, បទរាត្រីនៅហុងកុង ជាដើម ៘ មានន័យថា ទោះលោកទៅដល់ទីណា នៅក្នុងប្រទេសណាក្តី គឺតែងមានអនុស្សារវីយ៍នាំមកជាមួយជានិច្ច ។",
"question": "នៅពេលដែលលោកចេញទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសបារាំងនិងហុងកុង លោកបាននាំត្រឡប់មកវិញនូវបទចម្រៀងអនុស្សាវរីយ៍ជាធម្មជាតិណាដែលមានបទស្តាប់ស្នូរទឹកភ្លៀងមកមើល?",
"answer": "ហុងកុង",
"type": "extract"
},
{
"context": "គឺភាវៈជាកំពូលរបស់លោក បានដល់ការទាយគតិរបស់ព្រះសិទ្ធត្ថរាជកុមារ ថាមានគតិតែម្យ៉ាងគឺស្តេចទ្រង់ចេញសាងផ្នួស មិនមែនជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទះ មួយទៀតការសម្រេចចិត្តចេញបួសតាមព្រះបរមពោធិសត្វ ការបានស្តាប់បឋមទេសនា គឺការសម្តែងធម៌ជាដំបូង ទាំងបានសម្រេចអរិយធម៌ ការបានជាបឋមសាវ័ក គឺសាវ័កមុនគេ និងការបានទទួលតែងតាំងអំពីព្រះដ៏មានព្រះភាគថាជាឯតទគ្គៈ ខាងមានវស្សាចាស់ជាងគេ [រត្តញ្ញូនំ យទិទំ អញ្ញាកោណ្ឌញ្ញោ]។",
"question": "យ៉ាងណាជាកំពូលរបស់លោកដែលបានដល់ការទាយគតិរបស់ព្រះសិទ្ធត្ថរាជកុមារ?",
"answer": "គឺភាវៈជាកំពូលរបស់លោកដែលបានដល់ការទាយគតិរបស់ព្រះសិទ្ធត្ថរាជកុមារ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងធរណីមាត្រ រូបមន្តប្រេឆ្នៃដឺ (Bretschneider's formula) ជារូបមន្តសំរាប់គណនាក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណ។ រូបមន្តននេះត្រូវបានរកឃើញដោយអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ឈ្មោះ Carl Anton Bretschneider (១៨០៨ - ១៨៧៨) ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរូបមន្តប្រេឆ្នៃដឺ (Bretschneider's formula) ដែលជារូបមន្តសំរាប់គណនាក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រើកម្លាំង រឺ ហិង្សា រឺ បំភិតបំភ័យ ប្រើពាក្យសំដីប្រមាថមើលងាយធ្វើអោយមានការភ័យខ្លាច ការ ភាន់ច្រលំ ធ្វើអោយច្របូកច្របល់បាត់ទំនុកចិត្តលើការសំងាត់នៃការបោះឆ្នោត - បង្កការរំខានមិនអោយដំនើរការបោះឆ្នោតបាន",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកម្លាំងរឺហិង្សាដែលត្រូវប្រើពាក្យសំដីប្រមាថដើម្បីធ្វើអោយមានការភ័យខ្លាច ការភាន់ច្រលំ និងការសំងាត់នៃការបោះឆ្នោត - បង្កការរំខានមិនអោយដំនើរការបោះឆ្នោតបាន",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ធម្មនុញ្ញអាស៊ានកំណត់ថា ការជ្រើសរើសអគ្គលេខាធិការត្រូវផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌដូចជា សុចរិតភាព បទពិសោធន៍ការងារ សមត្ថភាព និងសមភាពយេនឌ័រ។ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន បច្ចុប្បន្នដែលមានអាណត្តិពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ គឺលោក ឡឺ លួងមិញ (Le Luong Minh) ជាអតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសវៀតណាម។ អគ្គលេខាធិការដ្ឋានមានតួនាទីសម្របសម្រួលការអនុវត្តគម្រោង និងសកម្មភាពរបស់អាស៊ាន។",
"question": "អ្នកណាជា អតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសវៀតណាមនៅពេលដែលអគ្គលេខាធិការអាស៊ានមានអាណត្តិពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៧?",
"answer": "ឡឺ លួងមិញ (Le Luong Minh)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឈ្មោះខេត្តមួយនៃកម្ពុជរដ្ឋ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ គឺមានពាក្យ ឧត្តរ ប្រែថា ភាគខាងជើង និងពាក្យ មានជ័យ ប្រែថា ជ័យជំនះ ហើយក៏ជាខេត្តចុងក្រោយគេបង្អស់ក្នុងទូទាំងប្រទេសដែលបានសម្រេចធ្វើសមាហរណកម្មបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរ៉ាំរ៉ៃ នាថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៨ ។",
"question": "យ៉ាងណាខេត្តឧត្តរមានជ័យមានជ័យជំនះមានន័យជាអ្វី?",
"answer": "ភាគខាងជើង និងជ័យជំនះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ផែនដី គឺជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យនិងវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យរួមជាមួយវត្ថុតូចៗរាប់ពាន់និងភពប្រាំបី។ ព្រះអាទិត្យនិងប្រព័ន្ធថាមពលព្រះអាទិត្យដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់រន្ធ Orion នៃ Galaxy Milky Way ហើយនឹងត្រូវចំណាយពេលប្រហែល 10,000 ឆ្នាំក្រោយ។",
"question": "យ៉ាងណាជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យនិងវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យ?",
"answer": "ផែនដីគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យនិងវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យរួមជាមួយវត្ថុតូចៗរាប់ពាន់និងភពប្រាំបី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រោយពីឮសេចក្តីប្រកាសនេះភ្លាម បណ្តារដ្ឋសាមី និងភាគីសាមី ក្នុងជម្លោះទាំងអស់ចាប់ផ្តើម ពិចារណារកស្នៀត និងធ្វើការយ៉ាងញាប់ដៃជើង ឆ្ពោះទៅរកសិទ្ធិចូលរួមក្នុងអនាគតសន្និសីទក្រុង ហ្សឺណែវនេះ។ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមខាងជើង ដែលដឹកនាំដោយហូ ជីមិញ និង ផាម វ៉ាន់ដុង បានរៀបចំ ល្បិចយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងញាប់ដៃ ដើម្បីបង្កើតជារដ្ឋាភិបាលមួយ ឱ្យចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈកុំមុយនីស្ត នៅ កម្ពុជា ដែលមាន ស៊ឺង ង៉ុកមុញ៉ិ ជាប្រមុខ និងបណ្តាវរជនជាច្រើនទៀត ដែលគេធ្លាប់ស្គាល់យូរមកហើយ នោះ ដូចជា ស៊ីវ ហេង, ទូ សាមុត, លាវ កែវមុនី និងលោកម៉ីផូ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបង្កើតជារដ្ឋាភិបាលមួយដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមខាងជើង នៅកម្ពុជាដែលមានស៊ឺង ង៉ុកមុញ៉ិជាប្រមុខ និងបណ្តាវរជនជាច្រើនទៀត",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផ្នែកខាងជើងរបស់ហុកកៃដូធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជីវមាត្រតៃកា (Taiga biome) ដែលមានព្រិលធ្លាក់ខ្លាំង ការធ្លាក់ព្រិលប្រែប្រួលយ៉ាងទូលំទូលាយចាប់ពី 11 ម៉ែត្រ (400 អ៊ិន្ឈ៍) នៅលើភ្នំដែលនៅជាប់នឹងសមុទ្រជប៉ុនចុះដល់ប្រហែល 1.8 ម៉ែត្រ (71 អ៊ិន្ឈ៍) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក កោះនេះមានទំនោរទៅរកព្យុះព្រិលដាច់ស្រយាលដែលបង្កើតជាផ្ទាំងទឹកកកយូរអង្វែង ទឹកភ្លៀងសរុបប្រែប្រួលពី 1,600 មីលីម៉ែត្រ (63 អ៊ិន្ឈ៍) នៅលើភ្នំរបស់សមុទ្រជប៉ុនឆ្នេរសមុទ្រប្រហែល 800 មីលីម៉ែត្រ (31 អ៊ិន្ឈ៍) (ទាបបំផុតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រអុកហុតស្គ៍និងតំបន់ទំនាបខាងក្នុង និងរហូតដល់ប្រហែល 1,100 មីលីម៉ែត្រ (43 in) នៅខាងប៉ាស៊ីហ្វិក ជាទូទៅគុណភាពខ្ពស់របស់ព្រិលម្សៅ និងភ្នំជាច្រើននៅហុកកៃដូ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាតំបន់ពេញនិយមសម្រាប់កីឡាព្រិល ការធ្លាក់ព្រិលជាធម្មតាចាប់ផ្តើមយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា និងរមណីយដ្ឋានជិះស្គី (ដូចជានៅនិសេកុ ហ្វុរ៉ាណុ តេអ៊ីណិ និង រុស៊ុត្ស៊ឹ) ជាធម្មតាដំណើរការនៅចន្លោះខែធ្នូ និងខែមេសា កោះហុកកៃដូប្រារព្ធអាកាសធាតុរដូវរងារបស់ខ្លួននៅឯពិធីបុណ្យព្រិលសាប៉ូរ៉ូ",
"question": "តើការធ្លាក់ព្រិលនៅក្នុងជីវមាត្រតៃកាលានៅពេលណា?",
"answer": "ជាធម្មតាដំណើរការនៅចន្លោះខែធ្នូ និងខែមេសា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទតានៃត្រៀមនឹងជួសជុលដោយអ្នកជំនាញអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ ប្រាសាទតានៃ បានកសាងឡើងនាចុងស.វ.ទី១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ឧទ្ទិសដល់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ឆ្លងកាត់អាយុកាលនិងឥទ្ធិពលនៃអាកាសធាតុរាប់រយឆ្នាំ បានធ្វើឱ្យសំណង់ខ្លះនៃប្រាសាទរងនូវការខូចខាត និងដួលរលំជាច្រើនកន្លែង។ បុរាណដ្ឋានមួយនេះស្ថិតក្នុងព្រៃ ពុំសូវមានទេសចរទៅកម្សាន្តច្រើនទេ ហើយក៏ពុំធ្លាប់មានការជួសជុលមកពីមុនដែរ ដោយគ្រាន់តែមានការអភិរក្សទល់ទ្រនៅផ្នែកខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន អ្នកជំនាញអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា គ្រោងនឹងធ្វើការជួសជុលខ្លោងទ្វារខាងកើតដើម្បីអភិរក្សស្នាដៃដូនតាមួយនេះឱ្យបានរួចចាកផុតភាពខ្ទេចខ្ទាំដើម្បីទុកជាមរតកដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយបានឃើញនិងសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ត។",
"question": "យ៉ាងណាសំណង់ខ្លះនៃប្រាសាទតាន់មានសំណាងលើការខូចខាត និងដួលរលំជាច្រើន?",
"answer": "ជួសជុលដោយអ្នកជំនាញអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាមួយនេះដែរ លោកគ្រូ ភាសាអង់គ្លេស ថុង យ៉ត នៃសាលាញូវតុនធីឡាយបានមានចំណាប់អារម្មណ៍នៅ ក្នុងករណីនេះថា នៅពេលដែលលោកឃើញក្មេងអនាថា ឬក្មេងសុំទាននៅតាមផ្លូវ ឬតាមរមណីយដ្ឋាននានា លោកមានការអាណិត ហើយចង់ជួយគេឲ្យបានទៅរៀនដូចជាប្អូនរបស់គាត់ដែរ។ លោកបន្តថា នៅក្នុងបញ្ហានេះ រាជរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកដែលមានកាតព្វកិច្ចជាចំបង ដោយគួរតែបង្កើតឲ្យមាន ការងារឲ្យពួកគេធ្វើឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងធ្វើការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនឲ្យបានកាន់តែច្រើនជាងនេះទៀត។ ប៉ុន្តែ លោកមិនមែនផ្តោតតែលើរាជរដ្ឋាភិបាលតែមួយនោះទេ ទាំងនេះក៏រួមផ្សំទៅនឹងគ្រួសារមានភាពក្រីក្រ ឬមានជម្ងឺ ខ្វះការអប់រំវិជ្ជាជីវៈជាដើម។ យោងទៅលើការសិក្សារបស់និស្សិតនៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញទៅលើបញ្ហាកុមារនៅតាមចិញ្ចើមថ្នល់ នាឆ្នាំ២០០៤-២០០៥បានឲ្យដឹងដែរថា ចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាសរុបប្រមាណជា១០.៣លាននាក់ ដែលនៅក្នុង នោះប្រហែលជា៥.១លាននាក់ (៤៩.៥%) ជាកុមារនៅអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ ហើយប្រហែលជា១៨.២% ជា ក្មេងដែលមានអាយុពី៥-១៧ឆ្នាំដែលប្រកបការងារចិញ្ចឹមជីវិត។ មានក្មេងតាមចិញ្ចើមថ្នល់មួយចំនួនបាន លក់ខ្លួនពួកគេទៅឲ្យអ្នកទេសចរក្នុងតម្លៃតិចតួចបំផុត។",
"question": "តើលោក ថុង យ៉ត សូមជួយគេអ្នកអ្វីខ្លីបំផុត?",
"answer": "ជួយគេឲ្យបានទៅរៀនដូចជាប្អូនរបស់គាត់",
"type": "extract"
},
{
"context": "កម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗអាចសង់បន្តជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិឱ្យខ្ពស់ជាងមុនបាន ប៉ុន្តែត្រូវចេញសោហ៊ុយក្នុងការសង់ ការជួសជុលថែទាំជញ្ជាំង ដែលខ្ពស់ហួសកំណត់ដើមនោះតែម្នាក់ឯង ។ ក្រៅពីនេះ កម្មសិទ្ធិករនោះត្រូវចេញសោហ៊ុយសម្រាប់បន្ទុក ដែលកើតមកពីការលើកកំពស់ហួសទៅលើនោះឱ្យសមតាមតម្លៃផង ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកម្មសិទ្ធិករដែលសង់បន្តជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ ហើយត្រូវចេញសោហ៊ុយក្នុងការសង់ ការជួសជុលថែទាំជញ្ជាំង និងបន្ទុកដែលកើតមកពីការលើកកំពស់ហួសទៅលើនោះឱ្យសមតាមតម្លៃ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បង្កើនប្រសិទ្ធភាពសហគ្រាសទាំងឡាយ ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍ខាងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម សិប្បកម្ម សេវាកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចទូទៅ ដូចជាការរៀបចំផ្សព្វផ្សាយ នូវ ស្ថិតិពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច ការសិក្សាស្រាវជ្រាវពិចារណាលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និង ពាណិជ្ជកម្ម ការលើកតំកើងផ្នែកទេសចរណ៍។",
"question": "តើបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសហគ្រាសទាំងឡាយមានគោលបំណងអ្វី?",
"answer": "ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍ខាងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម សិប្បកម្ម សេវាកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចទូទៅ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពិធីអុជទាន ពេលប្រារព្ធខួបកំណើត តាមបែបប្រពៃណីខ្មែរបុរាណបច្ចុប្បន្ននេះ មានមនុស្សជាច្រើន បាននាំគ្នា ប្រារព្ធខួបកំណើត តាមបែបលោកខាងលិច ដែលគេនិយមហៅថា Birth Day ប៉ុន្តែ ពួកគេ ប្រហែលជាភ្លេចហើយថា ពិធីខួបកំណើតបែបខ្មែរក៏មានដែរ ។ តាមក្បួនខ្នាត ដែលមានសេសសល់ពីបុរាណ និងកំពុងអនុវត្ត នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ សព្វថ្ងៃ ពិធីខួបកំណើតខ្មែរនេះ គេធ្វើឡើងដោយមិនប្រកាន់ក្មេង ចាស់ ប្រុស ស្រី ព្រះសង្ឃ និងព្រះរាជានោះទេ គឺគ្រាន់តែការហៅខុសគ្នា និងពេលវេលានៃការប្រារព្ធធ្វើ តែប៉ុណ្ណោះ ។ សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះសង្ឃគេហៅថា ពិធីចម្រើនព្រះជន្ម តែសម្រាប់មនុស្សសាមញ្ញវិញគេហៅថា ចម្រើនអាយុ ឬខួបកំណើត ។",
"question": "យ៉ាងណាប្រារព្ធខួបកំណើតនៅក្នុងពិធីអុជទាន?",
"answer": "ក្នុងពិធីអុជទាន ប្រារព្ធខួបកំណើតមានមនុស្សជាច្រើន បាននាំគ្នាដោយបែបលោកខាងលិច ដែលគេនិយមហៅថា Birth Day ប៉ុន្តែ ពួកគេ ប្រហែលជាភ្លេចហើយថា ពិធីខួបកំណើតបែបខ្មែរក៏មានដែរ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការធ្វើតេស្តរកមើលថាទ្រឹស្តីមួយត្រឹមត្រូវឬយ៉ាងណា ផ្អែកទាំងស្រុងលើការសង្កេតនិងពិសោធន៍។ គេត្រូវតែប្រមែប្រមូលលទ្ឋផលពីការសង្កេតនិងការពិសោធន៍ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ឬនិយាយថាទ្រឹស្ដីមួយត្រូវឬខុស។ ទ្រឹស្ដីដែលមានការគាំទ្រពីលទ្ឋផលពិសោធន៍ តែងមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងត្រូវបានគេអោយឈ្មោះជាច្បាប់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការធ្វើតេស្តរកមើលថាទ្រឹស្ដីមួយត្រឹមត្រូវឬយ៉ាងណា ហើយផ្អែកទាំងស្រុងលើការសង្កេតនិងពិសោធន៍ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ឬនិយាយថាទ្រឹស្ដីមួយត្រូវឬខុស។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តខែ្មរបានបញ្ជាក់ទៀតថា ប្រាសាទតាកែវត្រូវបានកសាងបង្អើយដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ដែលបានឡើងសោយរាជ្យនៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ ទន្ទឹមនឹងនោះ ព្រះអង្គក៍អោយគេ ស្ថាបនាឲ្យចប់ជាស្ថាពរ នៅប្រាសាទភិមានអាកាស គោបុរៈនៃរាជវាំងផងដែរ។ ដូចេ្នះបើប្រាសាទតាកែវ ធ្វើមិនទាន់ហើយ តាំងពីរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥ (សតវត្សរ៍ទី១០ចុះរឿងអីដែលបុព្វបុរសស្ថាបត្យករខែ្មរ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១(សតវត្សរ៍ទី១១)បែរជាធ្វើប្រាសាទមួយនេះមិនហើយដដែល។",
"question": "តើប្រាសាទតាកែវត្រូវបានកសាងបង្អើយដោយអ្នកណា?",
"answer": "ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០៣ ជាកិត្តិយសមួយផងដែរសម្រាប់លោក ព្រាប សុវត្ថិ តំណាងឱ្យតារាចម្រៀងពេញនិយមរបស់កម្ពុជា ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ នៃការប្រគុំតន្ត្រី J-ASEAN POPs ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Yokohama ប្រទេសជប៉ុន ដែលរៀបចំដោយមូលនិធិជប៉ុន បទចម្រៀងដែលនិពន្ធរួមគ្នាដោយសិល្បករជប៉ុន និងសិង្ហបុរី និងរៀបចំតាមរបៀបរបស់ពួកគេតាមភាសារបស់ពួកគេគឺជា បទចម្រៀងដោយសិល្បករកំពូលរបស់ប្រទេសជប៉ុន និងប្រទេសអាស៊ានទាំងដប់ច្រៀង ក្នុងគោលបំណង ស្វែងរកការរួមផ្សំគ្នាក្នុងចំណោមវប្បធម៌ចម្រុះនៃប្រទេសជប៉ុន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងនាំមកនូវអារម្មណ៍នៃការរួមគ្នា និងសហគមន៍ក្នុងចំណោមប្រជាជនដ៏ធំទូលាយដែលគាំទ្រវាតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរតន្ត្រីដ៏ពេញនិយម។",
"question": "លោក ព្រាប សុវត្ថិ តារាចម្រៀងអ្វីដែលត្រូវបានចូលរួមក្នុងការប្រគុំតន្ត្រី J-ASEAN POPs?",
"answer": "ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ នៃការប្រគុំតន្ត្រី J-ASEAN POPs",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រភពទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់របស់ស្រុកអូរជុំ ដោយសារតែស្រុកមានសោភ័ណ្ឌភាព ប្រកបទៅដោយធម្មជាតិស្រស់បំព្រង ពីដើមមកទើបធ្វើអោយទាកទាញចំណាប់អារម្មណ៏ភ្លៀវជាតិនិងអន្តរជាតិ ជាច្រើនបានមកទស្សនាមកកាន់កន្លែងជាច្រើនដូចជា៖",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាប្រភពទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់របស់ស្រុកអូរជុំ?",
"answer": "ជាច្រើនបានមកទស្សនាមកកាន់កន្លែងជាច្រើនដូចជាអន្តរជាតិ ជាធម្មជាតិស្រស់បំព្រង ហើយស្រុកមានសោភ័ណ្ឌភាព។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មនុស្សចាស់នេះមានទឹកមុខមាំ ចូលមកដល់ព្រះកម្ពុត ព្រះកម្ពុតឃើញ ក៏ឲ្យអង្គុយកៅអីដោយគួរសមយ៉ាងគោរព ។ តែមនុស្សចាស់នេះ ទាញកៅអីក្រាក ដោយគំរិះគំរុះ ទៅកៀនជញ្ជាំង មុខបែរទៅរកបង្អួច ឥតមើលមុខព្រះកម្ពុតឡើយ ។ ព្រះកម្ពុតប្រឹងពន្យល់ ថា៖",
"question": "តើមនុស្សចាស់នេះទាញកៅអីជាងមុខមុខបែរទៅរកជាក់មុខមុខអ្វី?",
"answer": "បង្អួច",
"type": "extract"
},
{
"context": "គម្ពីរឫគវេទបាននិយាយអំពី អប្សរាម្នាក់ ដែលជាភរិយារបស់គំធវ៌ ប៉ុន្តែគម្ពីរឫគវេទ ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា អាចមានអប្សរាច្រើនជាងម្នាក់។ អប្សរាដែលមានឈ្មោះជាពិសេសដែលគេស្គាល់គឺ ឧរ្វសី។ អប្សរាផ្សេងទៀតស្ថិតនៅក្នុងសំដីសាសងគ្នារវាង ឧរ្វសី និងគូស្នេហ៍របស់នាង គឺបុរុរវ។ ក្នុងឝាស្ត្រាហិន្ទូផ្សេងទៀត បាននិយាយអំពីអប្សរាជាច្រើន ដែលដើរតួនាទីជាស្រីបំរើរបស់ព្រះឥន្ទ្រ រឺក៏ជាស្រីរបាំនៅក្នុងរាជវាំងរបស់គាត់។",
"question": "យ៉ាងណាជាអប្សរាដែលមានឈ្មោះជាភេសេសដែលគេស្គាល់គឺ?",
"answer": "ឧរ្វសី",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទភ្នំជីសូរបានស្ថាបនាលើខ្នងភ្នំមួយមានកំពស់ ៣៨០ម៉ែត្រ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ (១០០២-១០៥០) ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ សំរាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះសាងសង់អំពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនីត មានបណ្តោយ ៦០ម និងទទឹង ៥០ម និងមានថែវ២ជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ថែវទី២ មានទំហំតូចជាងថែវទី១ និងនៅចំកណ្តាល មានទីសក្តារៈមួយដែលសំខាន់ ហោយមានទ្វារឆ្លាស់ពីរ ខាងក្នុងមានបដិមាករមួយធ្វើអំពីឈើ។ ដោយឡែកទៀត គេប្រទះឃើញក្បាច់ចំលាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅផ្តែរ និងសរសរពេជ្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទភ្នំជីសូរ ដែលសាងសង់នៅសតវត្សរ៍ទី១១ ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ មានទំហំតូចតាច់ត់ និងមានថែវ២ជាន់ជាងគេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កាលនោះមានស្រីម្នាក់តាំងទីលំនៅៗក្នុងភូមិសួនចំការ ផ្ទះនោះនៅដាច់ពីគេ នាងនោះមានកូនខ្ចីអាយុប្រហែល ៨-៩ ខែ។ តាំងពីប្ដីស្លាប់ទៅ នាងនោះក៏មេម៉ាយនៅតែជាមួយនឹងបងប្អូន ឯកូនខ្ចីនោះពុំសូវជា ជួនកើតរោគគ្រុនស្កន់ជាន់ម្ដងៗ កើតរីងរៃស្គមលឿង។ លុះនៅយូរបន្តិចមកមានមនុស្សម្នាក់ដឹងថា នាងមេម៉ាយនោះមានសម្បត្តិច្រើន ទើបវាស្វែងរកមើលចន្លោះឱកាសនឹងទៅបញ្ឆោតកុហកបោកប្រាសនាងមេម៉ាយនោះ។ លុះដល់រដូវកាលគេច្រូតកាត់ ទើបបងប្អូនញាតិដែលនៅជាមួយផងនោះ គេនាំគ្នាទៅច្រូតស្រូវទាំងអស់គ្នា នៅតែនាងមេម៉ាយតែម្នាក់នៅចាំផ្ទះ។ មនុស្សពាលនោះ កាលណាបានឱកាសហើយវាក៏កោរក្បាល ហើយលួចយកស្បងចីពរលោកសង្ឃដែលគេគរចោលតាមគល់ពោធិ មកស្លៀកពាក់ធ្វើអាការកិរិយាជាលោកសង្ឃ ដើរត្រង់ទៅផ្ទះនាងមេម៉ាយនោះ ។",
"question": "តើនាងមេម៉ាយមានកូនខ្ចីអាយុប៉ុន្មានខែ?",
"answer": "ប្រហែល ៨-៩ ខែ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពែងទី១ សង់អំពីថ្មបាយក្រៀម។ ខ្លោងទ្វារចូលមានលម្អបង្អួច និងចម្រឹងបង្អួចធំធ្វើអំពីថ្មភក់ដោយមានក្បាច់ចម្លាក់ក្បូរល្អស្អាត មានសសរវែងពីរបញ្ឈរធ្វើអំពីថ្មភក់។ ផ្លូវចូលមានក្រាលថ្មបាយក្រៀម។ កំពែងទី២សង់អំពីថ្មបាយក្រៀមហើយមានសាភាពបាក់បែកខ្លាំង។ នៅពេលដើរហួសកាត់កំពែងទី២ទៅខាងក្នុង យើងឃើញមានប្រាង្គមួយនៅខាងខ្វេងដៃ ដែលប្រាង្គនោះធ្វើអំពីឥដ្ឋលម្អដោយថ្មភក់នៅខ្លោងទ្វារ និងសសរទ្វារ។ ចំណែកឯកំពែងទី៣ សង់អំពីឥដ្ឋត្រូវបានបាក់បែកខូចខាតស្ទើរតែមិនអាចសម្គាល់បានឡើយ ប៉ុន្តែបើយើងពិនិត្យឱ្យបានល្អិតល្អន់ យើងឃើញមានបំណែកឥដ្ឋខ្លះរបស់កំពែងនេះជាក់ជាមិនខាន។ នៅក្នុងកំពែងនេះមានរូបគោចំនួន៣ក្រាបពីមុខប្រាង្គសំខាន់។ គោនោះគឺជាយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរគឺគោនិន្ទិ។",
"question": "ខ្លោងណាដែលមានសាភាពបាក់បែកខ្លាំងមួយនៅខាងខ្វេងដៃនៅក្នុងកំពែងទី២?",
"answer": "ខ្លោងទ្វារចូលមានលម្អបង្អួច និងចម្រឹងបង្អួចធំ",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលពីរដំបូងឡើងអ្នកបុរាណវិទូ យល់ឃើញថាមានអ្នកស្រុកដើមរស់នៅជាអចិន្រ្ដីយ៏នៅទីនោះ នៅក្នុងតំបន់នៃទីក្រុងប៉ារីស ចាប់ពីរឆ្នាំ ៤២០០ មុនគ.ស ។ ប៉ារីសហ្សី មកពីរឈ្មោះរបស់កុល សម្ព័ន្ធមួយនៃ សេទីច សិនមីណេស តំបន់របស់វាមានទីតាំង នៅតាមបណ្ដោយទន្លេ ហ្សែន តាំងពីរឆ្នាំ២៥០ មុនគ.ស។ ហើយពួក រ៉ូមម៉ាំង បានធ្វើការ ច្បាំង ដណ្ដើម បាសាំងទឹក នៅក្នុង ឆ្នាំ ៥២ មុនគ.ស ។ ពួក ហ្គាឡូ រ៉ូមម៉ាំង កាលពីរដំបូងត្រូវបានគេហៅថា លួអែត ប៉ុន្ដែ បន្ទាប់មក ហ្គាលីស្សី បានហៅថា លួតែស វាបានធ្វើការពង្រីក យ៉ាងខ្លាំងក្នុងប្រមាណ សតវត្ស ជាច្រើនក្រោយមក បានក្លាយទៅជាទីក្រុងដ៏ថ្កុំថ្កើន ជាមួយនឹង សមោហរដ្ឋ វិមាន កន្លែងងូតទឹកកំសាន្ដ ប្រាសាទ រោងល្ខោន ហើយ រង្គមណ្ឌល ។ ដោយសារតែ ការដួលរលំនៃ ពួករ៉ូមម៉ាំង ហើយនៅសតវត្សទី ៥",
"question": "តើពួករ៉ូមម៉ាំងបានធ្វើការពង្រីកយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រមាណសតវត្សមុនគ.ស ប៉ុន្តែពេលណាដែលគេបានក្លាយទៅជាទីក្រុងដ៏ថ្កុំថ្កើន?",
"answer": "ជាច្រើនក្រោយមក",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាមការសង្គេត កញ្ញា សុខ ពីសី មិនមែនមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះតែក្នុងប្រទេសប៉ុណ្ណោះទេ យើងនៅចាំបានថាកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ កន្លងទៅកញ្ញា សុខ ពិសី បានទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន។ ការទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុនជាង១០ថ្ងៃនោះ ជាការចេញទៅច្រៀងជូនសមាគមមួយនៅទីនោះ ដើម្បីប្រមូលយកថវិកាជូនមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា។ នេះបញ្ជាក់ថាកញ្ញាមានការទាក់ទាញនៅក្រៅប្រទេស និងមានការនិយមគាំទ្រលើតារាចម្រៀងរូបនេះជាខ្លាំងមិនអាចខ្វះបានដែរ។ ហើយជាទឹកចិត្តដ៏មានតំលៃមួយដែលរួមចំណែកក្នុងការលើកំពស់វិស័យមនុស្សធម៌។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុននៃកន្លងទៅកាន់ប្រទេសនៃកញ្ញា សុខ ពីសី ដែលមានការទាក់ទាញនៅក្រៅប្រទេស និងមានការនិយមគាំទ្រលើតារាចម្រៀងរូបនេះជាខ្លាំងមិនអាចខ្វះបានដែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ្នកចូរដោះ (សេចក្ដីអាល័យ) ក្នុងកាលមុនចេញ ចូរដោះ (សេចក្ដីអាល័យ) ក្នុងខាងក្រោយចេញ ចូរដោះ (សេចក្ដីអាល័យ) ក្នុងកាលជាកណ្តាលចេញ (កាលបើធ្វើយ៉ាងនេះ) អ្នកនឹងដល់ត្រើយនៃភព នឹងមានចិត្តរួចស្រឡះ ចាកសង្ខតធម៌ទាំងពួង មិនត្រូវទៅកាន់ជាតិ និងជរាទៀតឡើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលអ្នកនឹងមាននៅក្នុងកាលជាកណ្តាលចេញ?",
"answer": "នៅក្នុងកាលជាកណ្តាលចេញ អ្នកនឹងមានចិត្តរួចស្រឡះ ចាកសង្ខតធម៌ទាំងពួង មិនត្រូវទៅកាន់ជាតិ និងជរាទៀតឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាស៊ីអាគ្នេយ៍មានព្រំប្រទល់ជាប់ទ្វីបអូស្ត្រាលី ខណ្ឌសីមាដែលរត់កាត់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក៏ប៉ុន្តែចំណុចប៉ះគ្នាខាងវប្បធម៌ដាក់នៅរវាងប៉ាពួហ៊្គីណេថ្មី និងតំបន់ឥណ្ឌូណេស៊ីប៉ាពួ និង ប៉ាពួខាងលិច ដែលរំលែកកោះហ៊្គីណេថ្មីជាមួយប៉ាពួហ៊្គីណេថ្មី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រំប្រទល់ជាប់ទ្វីបអូស្ត្រាលី ខណ្ឌសីមានៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងចំណុចប៉ះគ្នាផ្ទះវប្បធម៌ដែលរំលែកកោះហ៊្គីណេថ្មី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ជនណា ដែលបានលើកចេញ ឬ រំកិលចេញ ឬ បំផ្លាញចោលនូវបង្គោលស៊ីម៉ងត៍ដៅចំណុចឋានលេខា និង ទីតាំងផ្លាកសញ្ញាសុរិយោដី ត្រូវទទួលការព្រមានពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ។ ក្នុងករណីមិនរាងចាល ត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៥០០.០០០ (ប្រាំសែន) រៀល ដល់ ៣.០០០.០០០ (បីលាន) ឬ / និង ផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ដល់ ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដោយមិនគិតដល់ព្យសនកម្ម ដែលបណ្ដាលមកពី អំពើរបស់ខ្លួន ។",
"question": "ជនណាច្រើនដែលត្រូវទទួលការព្រមានពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច?",
"answer": "ជនណា ដែលបានលើកចេញ ឬ រំកិលចេញ ឬ បំផ្លាញចោលនូវបង្គោលស៊ីម៉ងត៍ដៅចំណុចឋានលេខា និង ទីតាំងផ្លាកសញ្ញាសុរិយោដី",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤០ កងកម្លាំងជើងអាកាសអ៊ីតាលី (Regia Aeronautica) បានបើកការវាយប្រហារនិងធ្វើការឡោមព័ទ្ធជុំវិញកោះម៉ាល់តា ដែលជាទឹកដីក្រៅស្រុករបស់អង់គ្លេសស្ថិតនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ។ ចាប់ពីចុងនិទាឃរដូវរហូតដល់ដើមសរទរដូវ អ៊ីតាលីបានចូលកាន់កាប់ទឹកដីសូម៉ាលីឡង់របស់អង់គ្លេសនិងថែមទាំងធ្វើការវាយលុកចូលទឹកដីអេស៊ីប–អង់គ្លេសទៀតផង។ នៅខែតុលា អ៊ីតាលីបានធ្វើការឈ្លានពានប្រទេសក្រិកប៉ុន្តែត្រូវទទួលបរាជ័យបន្ទាប់ពីបានបាត់បង់កងកម្លាំងខ្លួនជាច្រើននៅក្នុងសង្គ្រាម។ យុទ្ធនាការនេះបានបញ្ចប់ត្រឹមរយៈពេលតែប៉ុន្មានខែប៉ុណ្ណោះដោយមានបម្លាស់ប្តូរទឹកដីយ៉ាងតិចតួចបំផុតរវាងក្រិកនិងអ៊ីតាលី។ ដោយឃើញដូច្នេះ អាល្លឺម៉ង់ក៏បានត្រៀមខ្លួនលូកដៃចូលក្នុងតំបន់បាល់កង់ដណ្តើមជួយអ៊ីតាលីដោយមានទិសដៅត្រួតត្រាតំបន់នោះមុនអង់គ្លេសនិងសម្ព័ន្ធមិត្ត។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ៊ីតាលីបានចូលកាន់កាប់ទឹកដីក្រៅស្រុករបស់អង់គ្លេសនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ?",
"answer": "នៅដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤០ កងកម្លាំងជើងអាកាសអ៊ីតាលីបានបើកការវាយប្រហារនិងធ្វើការឡោមព័ទ្ធជុំវិញកោះម៉ាល់តា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅពេលសម្តែងតន្ត្រីករត្រូវផ្អឹប ឬបង្ហើបសំបកឃ្លោកចុះឡើងទៅនឹងដើមទ្រូង ដើម្បីឱ្យចេញជាសាច់បទ យោលទៅតាមដៃស្តាំ និងដៃឆ្វេងរត់ស្របគ្នាចុះឡើង។ ផ្នែកកណ្តាងនៃម្រាមចង្អុលមាននាទីជួយទប់បន្ថើរឱ្យមានសូរ ដែលគេហៅថាផ្តិត។ សូរតូមគឺជាសូរ ដែលល្អពិរោះ ដែលអ្នកសិក្សាត្រូវស្វាធ្យាយត្រូវស្វែងរក។ នៅពេលសម្តែងតន្ត្រីករត្រូវលេងផ្លូវផ្តក់កាត់ពីមុខ ឬពីក្រោយឧបករណ៍ដទៃទៀត ដើម្បីឱ្យសូររបស់ខ្លួនលេចធ្លា។",
"question": "តើសំណួរអ្វីដែលលេងដោយតន្ត្រីករជាធម្មតាទូទៅនៅពេលសម្តែងតន្ត្រី?",
"answer": "លេងផ្លូវផ្តក់កាត់ពីមុខ ឬពីក្រោយឧបករណ៍ដទៃទៀត",
"type": "extract"
},
{
"context": "មានអស់លោកមួយចំនួនយល់ឃើញថា និព្វានគឺមានរូប មានរាង មានខ័ន្ធទាំង៥គឺ រូបក្ខ័ន្ធ វេទនាខ័ន្ធ សញ្ញាខ័ន្ធ និងវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធនៅឡើយ។ ខ្លះទៀតយល់ថា និព្វានគឺជាភពមួយដទៃទៀតនៅក្រៅពីកាមភព រូបភព និងអរូបភពដែលយើងហៅថាសង្សារវដ្តនោះ។ នៅមានអ្នកប្រព្រឹត្តបដិបត្តិធម៌ខ្លះទៀតបានមានមតិថា និព្វានគឺជាភពមួយដែលមានតែសេចក្តីសុខមិនមានទុក្ខ តែនៅមានបញ្ចក្ខ័ន្ធនៅឡើយដែរ។ នៅមានមតិ និងយោបល់ច្រើនដទៃទៀតមានន័យផ្សេងៗគ្នាទាក់ទងនឹង ព្រះនិព្វាន។ ចុះលោកអ្នកអានវិញយល់ថាព្រះនិព្វានដូចម្តេចដែរ?",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនិព្វាន?",
"answer": "និព្វានគឺមានរូប មានរាង មានខ័ន្ធទាំង៥ ដែលមានរូបក្ខ័ន្ធ វេទនាខ័ន្ធ សញ្ញាខ័ន្ធ និងវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធនៅឡើយ ហើយមានមតិច្រើនដែលមានន័យផ្សេងៗគ្នានៅទល់នឹងព្រះនិព្វាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅគ.ស ១៨៧៦ ព្រះអង្គស៊ីវុត្ថាបានប្រឡប់ចូលស្រុកវិញ ហើយបំបះបំបោររាស្ត្រម្ដងទៀតនៅត្រង់ បាភ្នំ រំដួល ព្រៃវែង។ តែលើកនេះ ព្រះមហាឧបរាជស៊ីសុវត្ថិ ត្រូវចាត់ឲ្យចេញបង្ក្រាបបានរាបទាបវិញ ដោយមានជំនួយពីទ័ពបារាំងផង។ ព្រះអង្គស៊ីវុត្ថាបានដកខ្លួនថយទៅប្រទេសលាវភាគខាងត្បូងនៅខែ កុម្ភៈ ១៨៧៧ ដើម្បីរង់ចាំឱកាសល្អ។ ឱកាសល្អបានកើតមានឡើង នៅពេលចុះហត្ថលេខាដោយបង្ខំលើសន្ធិសញ្ញា ព្រះបាទនរោត្ដម ថុំសុន។ នៅឆ្នាំ ១៨៨៥ ព្រះអង្គស៊ីសុវុត្ថាបានរៀបចំខ្លួនប្រុងវាយឧដុង្គ ប៉ុន្តែត្រូវអាក់ខានទៅវិញ ហើយបានដកខ្លួនទៅព្រំដែនសៀម។",
"question": "ព្រះអង្គណាមួយដែលបានប្រឡប់ចូលស្រុកវិញនិងបំបះបំបោររាស្ត្រម្ដងទៀតនៅត្រង់ បាភ្នំ រំដួល ព្រៃវែង គឺជាអ្នកណា?",
"answer": "ព្រះអង្គស៊ីវុត្ថា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះចៅក្រុងវិរាដវេលានោះ កំពុងប្រថាប់នៅក្នុងព្រះទីនាំងវិនិច្ឆ័យ ខណៈនោះមានស្ត្រីម្នាក់ ស្រែករត់ចូលទៅមុខព្រះទីនាំង ចូលទៅដល់បល្លង្កគង់ ដោយអាការអាចហ៊ាននឹងស្រែកថា អយុត្តិធម៌ អយុត្តិធម៌ ដ៏លាមក កើតឡើងក្នុងម្លប់សាលាយុត្តិធម៌ហើយ ព្រះរាជាអើយកាលស្ត្រីភាពអ្នកមានកម្លាំងតិច គ្មានទីពឹងពាក់ មកត្រូវញាំញីសមានសក្ដិលេងតាមអំពើចិត្ត ក្នុងខាងក្នុងកំផែង ៤ ជាន់នៃព្រះបរមមហារាជវាំងរបស់ព្រះអង្គដូចនេះ សេចក្ដីវិនាសសសៀរចូលជិតព្រះអង្គណាស់ហើយ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានចូលទៅមុខព្រះទីនាំងនៅពេលស្ត្រីម្នាក់ស្រែករត់ចូលមក?",
"answer": "ស្ត្រីម្នាក់ ស្រែករត់ចូលទៅមុខព្រះទីនាំង ដោយមានអាការអាចហ៊ាននឹងស្រែកថា អយុត្តិធម៌ អយុត្តិធម៌ ដ៏លាមក កើតឡើងក្នុងម្លប់សាលាយុត្តិធម៌",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅខែ មិថុនា ១៩៥២ ព្រះសីហនុបានប្រកាសវិស្ថានបនកម្មនូវគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ព្រះអង្គ ហើយបានព្យួររដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបានកាន់កាប់គ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។ ក្រោយមកទៀត ដោយគ្មានសច្ចាប័នរដ្ឋធម្មនុញ្ញច្បាស់លាស់ ព្រះអង្គបានរំលាយសភាជាតិ ហើយបានប្រកាសច្បាប់អាជ្ញារសឹកនៅខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៥៣។ ព្រះសីហនុបានប្រើច្បាប់ផ្ទាល់ព្រះអង្គឯងអស់រយៈពេលជិតបីឆ្នាំចាប់ពីខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥២ រហូតដល់ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៥៥។ បន្ទាប់ពីការរំលាយសភាចោលហើយ ព្រះអង្គបានបង្កើតសភាប្រឹក្សាដើម្បីចូលជំនួសកន្លែងអង្គនីតិបញ្ញត្តិ ហើយបានតែងតាំងព្រះវរបិតាព្រះអង្គ ព្រះនរោត្តម-សុរាម្រិតជារាជានុសិទ្ធិ។",
"question": "ព្រះសីហនុបានប្រើច្បាប់អាជ្ញារសឹកនៅពេលណា?",
"answer": "ព្រះសីហនុបានប្រើច្បាប់អាជ្ញារសឹកនៅខែមករា ឆ្នាំ ១៩៥៣។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយ គឺជាតំបន់ទឹកធ្លាក់មួយកន្លែងដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុដែរ។ ទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយនេះជាទីរមណីយដ្ឋានមួយដែលមាន ភ្ញៀវទេសចរណ៏ ទៅលេងយ៉ាងច្រើន កុះករនៅថ្ងៃឈប់ សំរាកពីការងារ រឺ បុណ្យទានជាតិ ។ យើងសង្កេតឃើញមាន ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មានលក់នូវវត្ថុអានុស្សាវរីយ៏ និង របស់ផ្សេងៗ ទៀត ដែលវាជាសេក្ដីតំរូវការរបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៏ ក្រៅពីភ្ញៀវទេសចរណ៏ ជាតិតំបន់ទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយក៏មាន ភ្ញៀវទេសចរណ៏អន្តរជាតិមកចូលរួមទស្សនា កំសាន្តយ៉ាងសប្បាយរីករាយផងដែរ ។ ក្បាលឆាយជារមណីយដ្ឋានដ៏ស្រស់ត្រកាលមួយ ដែលជាតំបន់ពាំនាំនូវថវិការជួយ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ខ្មែរនិងប្រទេសកម្ពុជាមយើងអោយមានភាពរីកចំរើនអភិវឌ្ឍន៏ វិស័យទេសចរណ៏ជាតិនៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយ ដែលជាទីលក់វត្ថុអានុស្សាវរីយ៏ និងទេសចរណ៏ នៅខេត្តព្រះសីហនុ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មានជនជាតិភាគតិចយួនច្រើនគួរសមក្នុងខេត្តក្រចេះ។ ក្រចេះគឺជាស្រុកកំណើតនៃក្រុមជនជាតិដើមទាំងប្រាំពីរ: ព្នង កួយ មិល ខោញ ក្រោល ស្ទៀង និង ថ្មូន។ ប្រហែល ៧០% អ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៃខេត្តនេះរស់នៅតាមបណ្ដោយដងទន្លេមេគង្គ តំបន់ក្រៅពីទន្លេនេះមានការតាំងនៅនៃប្រជាជនរប៉ាត់រប៉ាយ។ ប្រហែល ៨% នៃប្រជាជនខេត្តក្រចេះគឺជាអ្នកស្រុកដើម ខេត្តនេះជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តបួនដែលមានអត្រាប្រជាជនដើមច្រើនគួរសមដែរ។ ៧០% នៃប្រជាជនទាំងនេះគឺនៅជនបទ។ ខេត្តក្រចេះ មានប្រជាពលរដ្ឋសរុបចំនួន ៤១៧.៣២១នាក់ ស្រ្តី ២១០.៨៣៧នាក់ ស្មើនឹង ៩៤.០៨០គ្រួសារ ដង់ស៊ីតេប្រជាជន ៣៧នាក់/គម២ ដែលប្រមាណ ៨២,២% ជាកសិករ ១៧,៣% ជាសេវាករ និង០,៥% ជាសិប្បករ ។ កម្លាំងពលកម្មដែលមានអាយុ១៨-៦០ឆ្នាំ មានចំនួន ៥១,១% និងមានកំណើនប្រជាជនប្រចាំឆ្នាំ ២,៤% នៃចំនួនប្រជាជនសរុប ។",
"question": "តើប្រជាជនច្រើនប៉ុន្មាននៅខេត្តក្រចេះ?",
"answer": "៤១៧.៣២១នាក់",
"type": "extract"
},
{
"context": "អាសនៈនៃអគ្គទេសាភិបាលសម្រាប់សហភាពឥណ្ឌូចិនទាំងមូលមានទីតាំងនៅហាណូយ ដែលស្ថិតនៅតុងកឹង (ឥឡូវគឺវៀតណាមខាងជើង)។ កម្ពុជា ក៏ជារដ្ឋអាណាព្យាបាលរួមផ្សំនៃសហភាពឥណ្ឌូចិនដែរ ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ Résident Supérieur (រេស៊ីដង់ស៊ុពែរីយ៉េ) រឺ ឯកាធិបតី សម្រាប់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយផ្ទាល់ដោយ ក្រសួងជើងទឹកនិងអាណានិគមនៅប៉ារីស។ ឯកាធិបតី (រេស៊ីដង់ស៊ុពែរីយ៉េ) គឺនៅពេលនោះត្រូវបានជួយដោយពួកឯកាភិបាល (រេស៊ីដង់) រឺ ពួកអភិបាលក្នុងតំបន់ (ចៅហ្វាយខេត្ត) ដែលត្រូវបានគេដាក់នៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលខេត្តនានា (ទីរួមខេត្ត) ដូចជា បាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ ឧដុង្គ និង សៀមរាប។ ភ្នំពញ ជារាជធានី គឺត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់របស់ឯកាធិបតី (រេស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ៉េ)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអគ្គទេសាភិបាលសម្រាប់សហភាពឥណ្ឌូចិន នៅតុងកឹង ដែលមានទីតាំងនៅហាណូយ និងកម្ពុជា ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ ឯកាធិបតី សម្រាប់កម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខ្សែទឹករង្វល់អនុប៉ូលកើតឡើងនៅរយៈទទឹងខ្ពស់ (ប្រហែល៦០០) ។ ទិសដៅរង្វល់គឺច្រាស់ទ្រនិចនាឡិកាចំពោះអឌ្ឍគោលខាងជើង ជុំវិញតំបន់សំពាធទាបមួយ។ ចរន្តទឹកខាងលើជាទូទៅហូរសំដៅទៅផ្ចិតរបស់វា។ បាតុភូតនេះគេហៅថាដំនឹកអេកម៉ាន់ ដែលបង្កើតអោយមានការនាំមកផ្ទៃខាងលើនូវសារធាតុចិញ្ចឹមពីបាតសមុទ្រ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលខ្សែទឹករង្វល់អនុប៉ូលកើតឡើង?",
"answer": "ខ្សែទឹករង្វល់អនុប៉ូលកើតឡើងនៅរយៈទទឹងខ្ពស់ (ប្រហែល៦០០) ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៥ បទចម្រៀងរបស់តារាចម្រៀង ប៉ែន រ៉ន មានភាពល្បីល្បាញជាខ្លាំង ដោយក្នុងនោះមានបទ \"មេម៉ាយសប្បាយចិត្ត\" \"ខ្ញុំមេម៉ាយៗ\" និងបទចម្រៀងភាពយន្ត ហើយអ្នកស្រីបានចាប់ដៃគូជាមួយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត ដែលជាកិច្ចសហការក្នុងការផលិតនៅបទចម្រៀងរួមគ្នាជាច្រើនបទផងដែរ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៦ ជាមួយនិងចង្វាក់រាំថ្មីបែប ឆាឆាឆា (Cha Cha Cha) និង អាហ្គោៗ (Ah Go-Go) ភាពល្បីល្បាញរបស់អ្នកនាងប៉ែន រ៉ន បានល្បីល្បាញទៅដល់ ប្រទេសឡាវ ផងដែរ ជាមួយនិងចង្វាក់ រាំវង់ ក្នុងនោះមានបទ \"ចុកក្នុងទ្រូង\" ឆ្នាំ ១៩៧១ និងបានដាក់បញ្ចូលក្នុងខ្សែរភាពយន្តផងដែរ ភាពល្បីល្បាញនេះត្រូវបានអ្នកចម្រៀងឡាវ យកទៅបកស្រាយជាភាសាឡាវច្រៀងទាក់ទង និង ជនជាតិតៃឡាវ ដែលមានចំណងជើងថា (Tai Dam Lum Pun) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ហើយត្រូវបានអ្នកចម្រៀងថៃ យកទៅបកស្រាយជាភាសាថៃ មានចំណងជើងថា (Thai Dam Lam Phan) ផងដែរ ។",
"question": "តើអ្នកស្រីនាងប៉ែន រ៉ន បានចាប់ដៃគូជាមួយអ្នកណានៅក្នុងការផលិតបទចម្រៀងជាច្រើនមួយ?",
"answer": "លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរីគ្រប់គ្រងលើ កងយោធពលសិង្ហបុរី រួមមាន កងទ័ពជើងគោកសិង្ហបុរី កងទ័ពជើងទឹក និង កងទ័ពជើងអាកាសនៃសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរី ដោយមានការទ្រទ្រង់ដោយស្ម័គ្រចិត្តពីសំនាក់ក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយចំនួន។ កងកំលាំងប្រដាប់អាវុធសិង្ហបុរីមាននាទីចំបងក្នុងការប្រឆាំងជាមួយអ្នកឈ្លានពាននិងផ្ដល់នូវជំនួយការមនុស្សធម៌ទៅបណ្ដាប្រទេសដទៃ។ រដ្ឋាភិបាលប្រើប្រាស់ទឹកប្រាក់ ៤,៩% នៃGDP ក្នុងវិស័យការពារជាតិនេះ។",
"question": "តើក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរីគ្រប់គ្រងលើអ្វីខ្លះ?",
"answer": "កងយោធពលសិង្ហបុរី រួមមាន កងទ័ពជើងគោកសិង្ហបុរី កងទ័ពជើងទឹក និង កងទ័ពជើងអាកាស",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅក្នុងផ្នែកម៉ាញ៉េទិច គាត់បានលើកឡើងពីវិធានមនុស្សអំពែរ ដើម្បីកំនត់ពីទិសដៅងាករបស់ទ្រនិចត្រីវិស័យពេលមានចរន្តអគ្គីសនីរត់កាត់ក្បែរវា។ វិធានមនុស្សអំពែរនាពេលនោះចែងថា៖ បើសិនមនុស្សអំពែរដេកនៅលើខ្សែចំលង ដាក់ភ្នែកសំលឹងទៅម្ជុលមេដែក ហើយចរន្តអគ្គីសនីឆ្លង់កាត់ពីចុងជើងទៅក្បាល ពេលនោះប៉ូលជើងរបស់ម្ជុលមេដែកត្រូវតែងាកទៅខាងឆ្វេង។ វិធានមនុស្សអំពែរនេះក្រោយមកត្រូវបានគេប្រើសំរាប់កំនត់ប៉ូលរបស់សូលេណូអ៊ីដពេលមានចរន្តឆ្លងកាត់រប៊ុំខ្សែចំលងវាដែរ។",
"question": "តើវិធានមនុស្សអំពែរបានគេប្រើសំរាប់កំនត់អ្វីខ្លះពេលមានចរន្តច្រង់មួយកាត់រប៊ុំខ្សែចំលង?",
"answer": "ប៉ូលរបស់សូលេណូអ៊ីដ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងចំណោមជនដែលកំពុងត្រេកត្រអាលយ៉ាងនេះ! អ្នកទាំងឡាយគ្មាននឹកនាថានឹងមាននរណាធ្វើមុខជូរ កើតទុក្ខបានឡើយ។តែបើសម្លឹងគយគន់ឲ្យហ្មត់ចត់ទៅ ក៏នឹងឃើញកុមារម្នាក់ដែលមានរូបរាងដូចជាចៅចិន មានអាយុប្រហែល១៨ឆ្នាំ មុខរាហ៍ សម្បុរជ្រះ ទឹកមុខស្ងប់ស្រពោននៅក្នុងយានតែម្នាក់ឯង។ឯសក់សំពោង ដែលអណ្តែតសំផុរទៅដោយល្បឿនខ្យល់ និងខោអាវសៗ កាត់តាមនិយមអឺរ៉ុប ដែលមានប្រឡាក់ពាសពេញ សម្តែងឲ្យឃើញថា អ្នកកម្លោះមានទុក្ខជាទម្ងន់។",
"question": "យ៉ាងណាមាននរណាធ្វើមុខជូរ កើតទុក្ខបានឡើយ?",
"answer": "កើតទុក្ខបានឡើយតែបើសម្លឹងគយគន់ឲ្យហ្មត់ចត់ទៅ នៅពេលដែលមានកុមារម្នាក់មានរូបរាងដូចជាចៅចិន មានអាយុប្រហែល១៨ឆ្នាំ មុខរាហ៍ សម្បុរជ្រះ ទឹកមុខស្ងប់ស្រពោននៅក្នុងយានតែម្នាក់ឯង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងទស្សនវិជ្ជា ពាក្យបច្ចេកសព្ទ លោកិយមានអត្ថន័យទៅរួចច្រើនយ៉ាង។ ក្នុងបរិបទខ្លះ វាសំដៅលើអ្វីៗដែលបង្កើតឡើងតថភាព រឺ សកលរូប។ ក្នុងន័យផ្សេងៗ វាអាចមានន័យថាមានវិញ្ញាណប្រាណសាស្ត្រជាក់លាក់មួយ (សូមមើល ការលាតត្រដាងពិភពលោក)។ កាលណោះដែលកំពុងបញ្ជាក់បំភ្លឺទស្សនាទាននៃពិភពលោកតែងតែលើកឡើងក្នុងចំណោមកិច្ចការគោលនៃទស្សនវិជ្ជាលោកខាងលិច គោលរឿងនេះបង្ហាញដែលត្រូវបានគេលើកឡើងជាក់ស្ដែងនៅតែក្នុងការចាប់ដើមនៃសតវត្សទីម្ភៃប៉ុណ្ណោះ និងក៏ជាប្រធានបទក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតទល់ឥតដាច់។ សំណួរអំពីអ្វីដែលពិភពលោកនេះគឺប្រាកដជាមិនត្រូវបានគេតាំងនៅទេ។",
"question": "សំណួរអំពីអ្វីដែលពិភពលោកនេះគឺប្រាកដជាមិនត្រូវបានគេតាំងនៅទេ?",
"answer": "ជាមិនត្រូវបានគេតាំងនៅទេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ ដោយមិនពេញចិត្តទៅនឹងរបបនយោបាយប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត សម្តេចបាន ចាកចោលគ្រួសារជាទីស្រលាញ់ម្តងទៀត ដើម្បីដឹកនាំចលនារំដោះប្រទេស និងប្រជាជនពីរបបដ៏សាហាវយង់ឃ្នងនេះ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៨ សម្តេចបានក្លាយជាស្ថាបនិកមួយរូប នៃចលនាសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ហៅថារណសិរ្ស សាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តការជាមួយចលនាស្នេហាមាតុភូមិជាច្រើនទៀត និងការគាំទ្រដោយកម្លាំងកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាម។ ចលនានេះបានជួយរំដោះប្រទេស និងប្រជាជនកម្ពុជាអោយរួចផុតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ប្រជាធិប តេយ្យកម្ពុជា នៅ ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។",
"question": "យ៉ាងណាជាអត្តសញ្ញាណសម្តេចបានជួយរំដោះប្រទេសនិងប្រជាជនកម្ពុជា?",
"answer": "ចលនានេះបានជួយរំដោះប្រទេសនិងប្រជាជនកម្ពុជាអោយរួចផុតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ប្រជាធិបត់ តេយ្យកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងករណីមានគំនូសសញ្ញាសម្រាប់ថ្មើរជើងឆ្លងកាត់នៅត្រង់ផ្លូវប្រសព្វ ដែលមានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ ឬ មានភ្នាក់ងារបញ្ជាចរាចរណ៍នៅទីនោះ ទោះជាមានភ្លើងពណ៌បៃតង ឬ មានបញ្ជាភ្នាក់ងារឲ្យទៅមុខក៏ដោយ អ្នកបើកបរមិនត្រូវធ្វើឲ្យរំខាន ឬធ្វើឲ្យស្ទះដល់ថ្មើរជើងដែលកំពុងឆ្លងកាត់នៅលើគំនូសសញ្ញាថ្មើរជើងឆ្លងកាត់ឡើយ។ ចំពោះអ្នកបើកបរដែលបត់ចូលទ្រូងផ្លូវផេ្សងទៀត ហើយនៅទ្រូងផ្លូវនោះមានថ្មើរជើងកំពុងឆ្លងកាត់ អ្នកបើកបរត្រូវបន្ថយល្បឿនបើចាំបាច់ត្រូវឈប់ ដើម្បីផ្តល់សិទ្ធិឲ្យថ្មើរជើងឆ្លងកាត់រួចរាល់សិន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគំនូសសញ្ញាសម្រាប់ថ្មើរជើងឆ្លងកាត់នៅត្រង់ផ្លូវប្រសព្វ ដែលមានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ ឬ មានភ្នាក់ងារបញ្ជាចរាចរណ៍នៅទីនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "From Third Word to First: The Singapore Story (ISBN 0-06-019776-5) (ពីប្រទេសតតីយលោកមកជាប្រទេសរីកចំរើន៖ រឿងរ៉ាវរបស់សិង្ហបុរី) ៖ និយាយអំពីការរួមចំនែករបស់លោកក្នុងការប្រែក្លាយប្រទេសសិង្ហបុរីជាប្រទេសអភិវឌ្ឍ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលនិយាយអំពីនៅក្នុងសៀវភៅ From Third Word to First: The Singapore Story?",
"answer": "និយាយអំពីការរួមចំនែករបស់លោកក្នុងការប្រែក្លាយប្រទេសសិង្ហបុរីជាប្រទេសអភិវឌ្ឍ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពួកគេត្រូវដឹងថា សង្គ្រាមនេះ នឹងមិនងាយបញ្ចប់ទេ។ ដូច្នេះ គេត្រូវរៀបខ្លួនត្រៀមលក្ខណៈ តស៊ូយូរអង្វែង សម្រាប់សង្គ្រាមមួយយូរអង្វែង ហើយមុននឹងចូលធ្វើសង្គ្រាមទ័ពព្រៃ យុទ្ធជនម្នាក់ៗត្រូវ សំរេចចិត្តជាមុនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។",
"question": "យ៉ាងណាមុននឹងចូលធ្វើសង្គ្រាមទ័ពព្រៃ យុទ្ធជនម្នាក់ៗត្រូវសំរេចចិត្តជាមុនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ?",
"answer": "មុននឹងចូលធ្វើសង្គ្រាមទ័ពព្រៃ យុទ្ធជនម្នាក់ៗត្រូវសំរេចចិត្តជាមុនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ ភាគទី ២ ទំព័រ ៧៩៧ ប្រាប់ថា គ្រិស្តសករាជនេះ គេបង្កើតឡើងតាមនាមនឹងពង្សាវតានៃសាស្ដាម្នាក់ឈ្មោះ យេស៊ូ ឬ យេស៊ូវ - គ្រិស្ត (Jésus ou Jésus - Christ) ជាអ្នកបង្កើតលទ្ធិ ឬសាសនាមួយ ហៅថាសាសនាគ្រិស្ដ«Religion Chretienne» ក្នុងកាលសតវត្សរ៍ទី ៦ នៃពុទ្ធសករាជ (ព. ស. ៥៤២) ។ ពិតមែនតែព្រះយេស៊ូ - គ្រិស្ត ទទួលមរណភាពក្នុង ព. ស. ៥៧៥ ក្នុងអាយុគំរប់ ៣៣ ឆ្នាំ តែគេបានតាំងសករាជនោះគិតពីថ្ងៃដែលសាស្តានេះកើត គឺក្នុង ព. ស. ៥៤២ ហៅថា គ្រិស្តសករាជ សរសេរអក្សរសង្ខេបថា គ. ស. គឺសករាជដែលគេនិយមប្រើក្នុងប្រទេសអឺរុបនឹងប្រទេសអាស៊ីដោយច្រើន ក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលគេបង្កើតគ្រិស្តសករាជ?",
"answer": "គេបង្កើតឡើងតាមនាមនឹងពង្សាវតានៃសាស្ដាម្នាក់ឈ្មោះយេស៊ូឬយេស៊ូវ-គ្រិស្ត (Jésus ou Jésus - Christ) ជាក្រុមមិត្តនិងសាសនាគ្រិស្ដ ក្នុងកាលសតវត្សរ៍ទី ៦ នៃពុទ្ធសករាជ (ព.ស. ៥៤២)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៨៤៨ ហិនរីបានធ្វើការជាមួយសាស្ត្រាចារ្យ ស្តេហ្វេន អាឡិចសេនដឺ (Stephen Alexander) ដើម្បីកំនត់ទំនាក់ទំនងរវាងសីតុណ្ហភាពធៀបរវាងផ្នែកផ្សេងៗលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យ។ ដើយប្រើថ្មពិលទែរម៉ូ ពួកគេទាំង២បានបញ្ជាក់ថាចំនុចខ្មៅលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យ ត្រជាក់ជាងតំបន់ដែរនៅជុំវិញវា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការធ្វើការរបស់ហិនរីនធន៏ធម្មជាតិនិងសាស្ត្រាចារ្យ ស្តេហ្វេន អាឡិចសេនដឺ ដើម្បីកំនត់ទំនាក់ទំនងរវាងសីតុណ្ហភាពធៀបរវាងផ្នែកផ្សេងៗលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រទេសហ្វីលីពីន (ភាសាហ្វីលីពីន៖ Pilipinas) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន (ភាសាហ្វីលីពីន៖ Republika ng Pilipinas) គឺជាប្រទេសប្រជុំកោះមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប្រទេសនេះមានទីតាំងនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងលិចនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងមានកោះប្រហែល ៧,៦៤០ កោះដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមបំណែងចែកភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗចំនួនបីពីខាងជើងទៅត្បូងរួមមាន៖ លូហ្ស៊ុន ប៊ីសាយ៉ា និងមីនដាណាវ។ ប្រទេសហ្វីលីពីនត្រូវបានហុំព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិចនៅភាគខាងលិច សមុទ្រហ្វីលីពីននៅខាងកើតនិងសមុទ្រសេឡេបេសនៅភាគនិរតី និងមានព្រំដែនសមុទ្រជាមួយតៃវ៉ាន់នៅភាគខាងជើង ជប៉ុននៅភាគឦសាន ប៉ាឡូនៅភាគខាងកើតនិងអាគ្នេយ៍ ឥណ្ឌូណេស៊ីនៅភាគខាងត្បូង ម៉ាឡេស៊ីនៅភាគនិរតី វៀតណាមនៅភាគខាងលិច និងចិននៅភាគពាយព្យ។ ប្រទេសហ្វីលីពីនបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃក្រឡាសរុប ៣០០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០ ប្រទេសមួយនេះមានប្រជាជនប្រហែល ១០៩ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទីដប់បីនៅលើពិភពលោក។ ហ្វីលីពីនជារដ្ឋចម្រុះជាតិសាសន៍ ដែលមានជនជាតិ និងវប្បធម៌ចម្រុះនៅគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃកោះរបស់ខ្លួន។ ម៉ានីលគឺជារដ្ឋធានី ខណៈដែលទីក្រុងធំបំផុតមានឈ្មោះថាទីក្រុងកេហ្ស៊ុន។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រទេសហ្វីលីពីនមានឈ្មោះជាផ្លូវការនៅខាងជើងនៃកោះមួយនេះ?",
"answer": "សាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន (ភាសាហ្វីលីពីន៖ Republika ng Pilipinas)",
"type": "explain"
},
{
"context": "តេត្រាអែតឬ ចតុត័ល(Tetrahedron) is ពហុត័ល(polyhedron)ដែលបង្កើតដោយមុខបួនជាត្រីកោណ ហើយមុខបីជួបគ្នាត្រង់កំពូលនីមួយៗ ។តេត្រាអែតនិយ័តគឺជាតេត្រាអែតដែលមានមុខទាំងបួនជាត្រីកោណសម័ង្ស ហើយវាជាប្រភេទមួយនៃសូលីតប្លាតូនិច(Platonic solids) ។",
"question": "តើតេត្រាអែតឬ ចតុត័ល(Tetrahedron)ជាប្រភេទមួយនៃអ្វី?",
"answer": "សូលីតប្លាតូនិច(Platonic solids)",
"type": "extract"
},
{
"context": "គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្ររបស់កោះហុនស៊្យូដែលជាកោះធំជាងគេរបស់ប្រទេសជប៉ុន នៅក្នុងនិយមន័យទូទៅ តំបន់នេះរួមបញ្ចូលទាំងតំបន់ធំតូក្យូ និងមានខេត្តចំនួនប្រាំពីរគឺ ហ្គឺនម៉ា តូឈិហ្គិ អ៊ីបារ៉ាគិ សៃតាម៉ា តូក្យូ ឈិបា និងខាណាហ្កាវ៉ា នៅក្នុងព្រំដែនរបស់តំបន់ ច្រើនជាង 45 ភាគរយនៃផ្ទៃដីគឺវាលទំនាបខាន់តូ នៅសល់មានភ្នំ និងភ្នំដែលបង្កើតជាព្រំប្រទល់ដី នេះបើតាមជំរឿនផ្លូវការនៅថ្ងៃទី 1 ខែតុលា ឆ្នាំ 2010 ដោយការិយាល័យស្ថិតិជប៉ុន ប្រជាជនមានចំនួន 42,607,376 នាក់ មានចំនួនប្រហែលមួយភាគបីនៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៃប្រទេសជប៉ុន។",
"question": "គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្ររបស់កោះណាដែលមានប្រជាជនមានចំនួនប្រហែលមួយភាគបីនៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៃប្រទេសជប៉ុន?",
"answer": "គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្ររបស់កោះហុនស៊្យូដែលមានប្រជាជនមានចំនួនប្រហែលមួយភាគបីនៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៃប្រទេសជប៉ុន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "«សិង្ហបុរី» មានន័យថា បុរីនៃសត្វសិង្ហ។ មានរឿងនិទានតំណាលថា មានស្ដេចមួយអង្គបានជួបព្យុះសង្ឃរាពេលធ្វើដំនើរតាមសំពៅរួចក៏ចូលសំចតនៅកោះនោះ។ ស្ដេចនោះក៏បានប្រទះឃើញនៅលើឆ្នេរខ្សាច់នូវសត្វមួយក្បាលដែលមានរាងរូវដូចសត្វតោ រួចក៏សន្មត់ដាក់ឈ្មោះកោះនោះថាជាបុរីនៃសត្វសិង្ហ។ តែតាមការសិក្សានាពេលថ្មីៗនេះបានអោយដឹងថា កោះនេះមិនធ្លាប់មានសត្វតោរស់នៅទេ។ សត្វតោនៅក្នុងរឿងនិទាននោះ អាចប្រហែលជាសត្វខ្លាម៉ាឡាយ៉ា។",
"question": "កោះណាដែលមានឈ្មោះថាជាបុរីនៃសត្វសិង្ហមានន័យពីជួសជុលជាមួយអ្វី?",
"answer": "កោះនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "របកគំហើញនៅក្នុងរូងភ្នំហ៊ូតូ (the Huto cave) ក្បែរក្រុង Behshar ខេត្ត Mazandaran ភាគខាងត្បូងសមុទ្រកាសព្យែនក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដែលគេសន្មតថា មានមនុស្សរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ តាំងតែពីសម័យដើមមកម្ល៉េះ គឺប្រហែល ៧៥.០០០ ឆ្នាំមកហើយ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាកំណត់ថ្នាក់នៃរបកគំហើញនៅក្នុងរូងភ្នំហ៊ូតូ?",
"answer": "របកគំហើញនៅក្នុងរូងភ្នំហ៊ូតូ (the Huto cave) ក្បែរក្រុងBehshar ខេត្តMazandaran ភាគខាងត្បូងសមុទ្រកាសព្យែនក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចាប់ពីពេលនោះមក ព្រេងនិទានដ៏មានអត្ថន័យនេះ បានដក់ជាប់នៅក្នុងផ្នត់គំនិត ខ្មែរពុទ្ធសាសនិក មកដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនិងជំនឿ សែនព្រេន សំពះព្រះខែ សូមពរពីពួកទេវតា ទាំង ៨ទិស ដើម្បីថែរក្សាសេចក្ដីសុខចម្រើនដល់ពលរដ្ឋជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។",
"question": "តើព្រេងនិទានដ៏មានអត្ថន័យនេះបានដក់ជាប់នៅក្នុងមុខងារអ្វី?",
"answer": "ផ្នត់គំនិត ខ្មែរពុទ្ធសាសនិក",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្លឹកញ កាត់ទ្រនុងចេញ ឬស្លឹកកន្ទួតលាងទឹកឲ្យស្អាត ដាក់ទ្រាប់បាតកន្ទោងច្រើន ឬតិចតាមចំណូលចិត្ត។ ដួសត្រីដែលកូរគ្រឿង រួចដាក់ក្នុងកន្ទោង(ឲ្យស្មើសាច់ស្មើគ្រឿង) ដួសទឹកខ្ទិះដើមចាក់ពីលើបន្តិច រោយស្លឹកក្រូចសើចដាក់ចំហុយឲ្យឆ្អិន(១៥ ឬ២០នាទី តាមទំហំតូចឬធំ)។",
"question": "ដើម្បីកាត់ទ្រនុងស្លឹកញ ត្រូវតែអ្នកត្រូវស្វែងរកចម្រើននាទីប៉ុន្មានដើម្បីដាក់ស្លឹកក្នុងកន្ទោង?",
"answer": "១៥ ឬ២០នាទី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម៉ាក្រូសេកិច្ច () គឺជាការសិក្សាដែលផ្តោតទៅលើសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងមូល ខុសពី មីក្រូសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តោតសំខាន់ទៅលើបុគ្គល គ្រួសារ រឹក្រុមហ៊ុននីមួយៗ។អ្នកម៉ាក្រូសេកិច្ចគេសិក្សាអំពី ផលទុនជាតិសរុប (GDP) អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ (Unemployment rate) ដើម្បីអោយយល់ពីសេដ្ឋកិច្ចជាតិជារួម។ អ្នកម៉ាក្រូសេកិច្ចបានបង្កើតម៉ូដេល(Model)សំរាប់ពន្យល់ពីអំពីចំណូលជាតិ (National income) ផលិតផល(Output) ការចំណាយ (Consumption) អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ (Unemployment rate) អតិផរណា(Inflation) ការសន្សំ (Saving) ការវិនិយោគ (Investment) ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ (International Trade) និង ហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ (International Finance)។ ចំណែកឯ មីក្រូសេដ្ឋកិច្ច ជាសំខាន់ផ្តោតទៅលើសកម្មភាពរបស់បុគ្គល ដូចជាសហគ្រាស (Firms) អ្នកប្រើប្រាស់ (Consumers) និងការសិក្សាអំពីទង្វើពួកគេទាក់ទងក្នុងការកំនត់តំលៃ (Prices) និងចំនួនផលិតផល (Quantities) នៅលើទីផ្សារ (Markets) អ្វីមួយ។",
"question": "តើម៉ាក្រូសេកិច្ចគឺជាការសិក្សាប្រភេទណា?",
"answer": "សេដ្ឋកិច្ច",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពីបានជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ផ្សះផ្សាទំនាស់ក្នុងរាជវង្សខ្មែរមក ស្ដេចសៀមបានទាមទារយកខែត្រ ដែលព្រះបាទស្រីរាជាទើបរំដោះបាននោះទៅវិញទាំងអស់។ ដោយឈឺចិត្តចាញ់ឧបាយកលធម្មរាជាខ្លាំងពេក ព្រះបាទស្រីរាជាក៏ទ្រង់ប្រឈួនរួចសុគតនៅឯរាជធានីអយុធ្យា ដោយបន្សល់ទុកពញាអុងជាបុត្រផ្ញើនឹងព្រះចៅសៀម។ មួយឆ្នាំកន្លងមកព្រះស្រីសុរិយោទ័យក៏ចូលទិវង្គតបន្តទៀត។ (ត្រង់នេះគួរតែ ស្ដេចសៀមនាម បរមត្រៃលោកនាថ ត្រូវជាងត្បិតក្នុងពង្សាវតារសៀម ចំណែកចក្រពត្រាធិរាជ ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៥០៩ ទេក្នុងវិបត្តិនេះគេខ្ចីសាច់រឿងសតវត្សទី១៦ មកបំពេញចន្លោះព្រឹត្តិការណ៍សតវត្សទី១៥ ព្រោះសម័យនោះសៀមជាប់ចំបាំងនឹង លាននា ដូច្នេះខ្មែរប្រហែលឆ្លៀតឱកាសនេះច្បាំងយកខេត្តចាស់មកវិញ រឺ ក៏ថាព្រឹត្តិការណ៍នេះអាចគ្មាន រឺ ក៏នគរបានបែកជាបីរដ្ឋដរាបដល់ចន្ទរាជាឡើងសោយរាជ្យទើបរដ្ឋទាំងបីក្លាយជារាជាណាចក្រឯកភាពមួយវិញនៅសម័យលង្វែកយ៉ាងណា)",
"question": "នៅពេលដែលស្ដេចសៀមបានទាមទារយកខែត្រទៅវិញទាំងអស់?",
"answer": "ក្រោយពីបានជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ផ្សះផ្សាទំនាស់ក្នុងរាជវង្សខ្មែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទន្ទឹមនឹងការវាយប្រហារទៅលើតុងកឹងជាលើកទី២ និងការវាយប្រហារទៅលើបន្ទាយនៅវ៉េ (១៨៨៣ - ១៨៨៥)។ នៅថ្ងៃទី ១៧ មិថុនា ១៨៨៤ សាលថុំសុន (Charles Thomson) ទេសាភិបាលដែនដីកូសាំងស៊ីន បានបញ្ជូនទាហានជើងទឹកមួយក្រុមឲ្យចូលទៅក្នុងវាំងទាំងកណ្ដាលអធ្រាត្រវេលាម៉ោង២២។ ពេលនោះប្រតិភូបារាំងម្នាក់បានបញ្ជាឲ្យដាស់ព្រះមហាក្សត្រដែលកំពុងផ្ទំលក់ ហើយបង្ខំឲ្យចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាថ្មីមួយទៀត។ សន្ធិសញ្ញានេះបានដកសិទ្ធិពីព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីឲ្យបារាំងធ្វើជាអ្នកអាណាព្យាបាលលើប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល។ ចាប់ពីពេលនោះ ប្រទេសកម្ពុជាក៏ក្លាយជាអាណានិគមពិតប្រាកដរបស់បារាំង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការទាហានជើងទឹកមួយដោយសាលថុំសុន និងសន្ធិសញ្ញាភាសាផ្សេងដែលបានដកសិទ្ធិពីព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីឲ្យបារាំងគេរុករកអាណាព្យាបាលលើប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រីនឹងស្រដីកាលព្រះពោធិសត្វមហាបុរសរ័ត្នវិសេស មកចាប់បដិសន្ធិក្នុងព្រះមាតុទរបវរព្រះមាតានោះ ហេតុតែ ព្រះបារមីនៃព្រះពោធិសត្វនោះ អស់ស្តេចសកលជម្ពូទ្វីប សឹងតែនាំមាសប្រាក់កែវកងសព្វពិធរ័ត្ន មកថ្វាយសម្តេចព្រះវរ បិតានោះច្រើន នឹងរាប់គណនាពុំបានឡើយ ។",
"question": "តើជួរអ្វីដែលព្រះពោធិសត្វមហាបុរសរ័ត្នវិសេសមកចាប់បដិសន្ធិមានធនាគារជាមួយនឹងព្រះមាតុមុខមុខមួយនោះ?",
"answer": "ព្រះមាតុទរបវរព្រះមាតា",
"type": "extract"
},
{
"context": "លឺដូចនោះ ចៅចាក់ស្មុកលែងដៃពីធាងត្នោត វា និង ហ្មដំរី ក៏ទំលាក់ខ្លួនមកចំកណ្ដាលសំនាញ់ ទំងន់វា និង ហ្មដំរីធ្វើអោយមនុស្សទំពែកទាំងបួននាក់ ងោកទៅមុខរៀងៗខ្លួន ក្បាលទាំងបួនក៏ជល់គ្នាយ៉ាងខ្លាំងធ្វើអោយបែកក្បាលស្លាប់ភ្លាមៗទៅ រីឯចៅចាក់ស្មុក និង ហ្មដំរីក៏ដើរចេញទៅ ដោយឥតគ្រោះថ្នាក់ហើយសាកសងគ្នាយ៉ាងសប្បាយ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយចៅចាក់ស្មុកលែងដៃពីធាងត្នោត ហ្មដំរី និង មនុស្សទំពែកទាំងបួននាក់?",
"answer": "វា និង ហ្មដំរី ក៏ទំលាក់ខ្លួនមកចំកណ្ដាលសំនាញ់ ទំងន់វា និង ហ្មដំរីធ្វើអោយមនុស្សទំពែកទាំងបួននាក់ ងោកទៅមុខរៀងៗខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងស្ថិតនៅភាគកណ្ដាលប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់ខេត្តកំពង់ធំ ខាងកើតជាប់ខេត្តកំពង់ចាម ខាងត្បូងជាប់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងខាងលិចជាប់ខេត្តពោធិ៍សាត់។ ខេត្តនេះស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ ៩១ គ.ម. ពីរាជធានីភ្នំពេញ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំងដល់រាជធានីភ្នំពេញ?",
"answer": "ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ ៩១ គ.ម. ពីរាជធានីភ្នំពេញ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដាក់សាច់ត្រី គ្រឿង សណ្ដែកដី កាពិ ឬប្រហុក ពងទា ទឹកខ្ទិះទីមួយដែលនៅសល់ ទឹកត្រី ស្ករ ម្សៅស៊ុប លាយច្របល់ចូលគ្នាកូរឲ្យសព្វ ចាក់ទឹកខ្ទិះទី២ចូល(ប្រយ័ត្នកុំឲ្យរាវពេក) បន្តកូរឲ្យទាល់តែឡើងខាប់ប្រហែល៣០នាទី ទុកមួយអន្លើសិន។",
"question": "តើមួយក្រុមសណ្ដែកដីមានគ្រឿងដែលមានន័យថាផ្នែកណាក្នុងការជួយសណ្ដែកមួយជើងជើងមកមិនទឹកមិនធម្មតាទៅតែជើងមួយមុនមក?",
"answer": "ដាក់សាច់",
"type": "extract"
},
{
"context": "មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានជំនួយរបស់ចិនមកលើបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជាគឺដើម្បីទប់ស្កាត់ចលនាឥណ្ឌូចិនតែមួយ និងរក្សាឧត្តមភាពកងទ័ពចិននៅក្នុងតំបន់។ សហភាពសូវៀតបានគាំទ្រវៀតណាមយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីទុកខ្សែត្រៀមជួរខាងមុខទីពីរប្រឆាំងនឹងចិនក្នុងករណីមានអរិភាព និងរារាំងការពង្រីកខ្លួនរបស់ចិនបន្តទៅទៀត។ ចាប់តាំងពីមរណៈភាពរបស់ស្តាលីនមក ទំនាក់ទំនងរវាងចិនដែលគ្រប់គ្រងដោយលោកម៉ៅ និងសហភាពសូវៀតមិនសូវកក់ក្ដៅទេ។ នៅខែ កុម្ភៈ ដល់ មីនា ១៩៧៩ ចិន និងវៀតណាមបានពើបប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងសង្គ្រាមចិន-វៀតណាមមួយរយៈខ្លីលើបញ្ហានេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានជំនួយរបស់ចិនមកលើបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជានិងសហភាពសូវៀតនៅក្នុងការគាំទ្រវៀតណាម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គេអែមេមាន់ខំការពារកូនរបស់ខ្លួនកុំអោយគេបេះយកបាន ឯកូនមាន់ ក៏ខំប្រឹងតោងចង្កេះគ្នាយ៉ាងជាប់ រត់ពេនចុះពេនឡើង ខ្លាចខ្លែងចាប់បេះយកខ្លួនម្នាក់ៗបាន។ ជួនខ្លែងបេះយកកូនបានម្ខង១មួយ ២ ទាល់តែអស់ ជួនក៏បេះបានតែ១។ តែគេ មានលក្ខខ័ណ្ឌមួយថា បើកូនណារបូតចេញពីមេព្រោះប្រឹងគេចខ្លាំងហើយកូននោះគេក្រាបទៅ",
"question": "យ៉ាងណាជួនខ្លែងបេះយកកូនមាន់ ២ ទាល់តែមួយ?",
"answer": "ជួនខ្លែងបេះយកកូនមាន់ ២ ទាល់តែមួយ តែគេមានលក្ខខ័ណ្ឌមួយថា បើកូនណារបូតចេញពីមេព្រោះប្រឹងគេចខ្លាំងហើយកូននោះគេក្រាបទៅ",
"type": "explain"
},
{
"context": "អានក្នុងសាច់រឿងបន្ដទៀត យើងឃើញអ្នកនិពន្ធបានបង្កប់ក្នុងសាច់រឿង នូវអបិយជំនឿមួយ ដែលសង្គមខ្មែរតែងតែ ជួបប្រទះ ហើយដែលការពិតវាហាក់ដូចជាស្រពិចស្រពិលគ្រប់កាលៈទេសៈ នោះគឺ ការបន់ស្រន់សុំអោយទេវតាប្រទាន មាស ប្រាក់ បុណ្យសក្ដិជាដើម ។ ក្នុងសាច់រឿង «ចោរចិត្ដជា» មន្រ្ដីម្នាក់ចង់ធ្វើជាចៅហ្វាយខេត្ដ បន់ស្រន់ព្រះ សំពះទេវតាសុំលុយ",
"question": "នៅក្នុងសាច់រឿង «ចោរចិត្ដជា» មន្រ្ដីម្នាក់ចង់ធ្វើជាចៅហ្វាយខេត្ដ បន់ស្រន់ព្រះអ្វីមួយ?",
"answer": "ទេវតាសុំលុយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យអាស្រ័យសភា ដោយមានសភាតែមួយតាមប្រព័ន្ធវេស្ទមីនស្ទើ។ អំណាចនីតិប្រតិបត្តិស្ថិតនៅក្នុងដៃគណរដ្ឋមន្ត្រី ដែលដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ប្រធានាធិបតីដែលជាប្រវត្តិសាស្ត្រគ្រាន់តែជានិមិត្តរូប មានអំនាចខ្លះដែរដូចជាការប្រើសិទ្ឋិវេតូក្នុងការសំរេចចិត្តថ្នាក់ជាតិសំខាន់ៗ (ឧ៖ឆ្នាំ១៩៩១ ប្រធានាធិបតីបានប្រើសិទ្ឋិវេតូក្នុងការសំរេចស្ដីអំពីការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិ) និងការជ្រើសតាំងតំនែងនានាក្នុងប្រព័ន្ឋតុលាការ។ អំនាចនីតិបញ្ញត្តិគឺសភា។",
"question": "យ៉ាងណាជាអំណាចនីតិប្រតិបត្តិស្ថិតនៅក្នុងដៃគណរដ្ឋមន្ត្រី?",
"answer": "អំណាចនីតិប្រតិបត្តិស្ថិតនៅក្នុងដៃគណរដ្ឋមន្ត្រីដែលដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាង្គលេខ៤នេះមិនសូវមានលក្ខណៈទាក់ទាញ ក្រៅពីមានព្រះសិវលិង្គមួយដ៏ធំមានបីថ្នាក់នៅផ្នែកខាងលើនៃប្រាង្គ។ ចំណែកឯប្រាង្គលេខ៥មានទីតាំងស្ថិតនៅខាងក្រោយប្រាង្គលេខ២និងលេខ៣។ ប្រាង្គមានសភាពធំទូលាយ និងមានជណ្តើរឡើងចុះពីថ្នាក់ដែលបានបង្ហាញអំពីលក្ខណៈខុសប្លែក និងគួឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងប្រាង្គទាំងបួនឯទៀត។",
"question": "តើចំណែកឯប្រាង្គលេខ៥ស្ថិតនៅទីណា?",
"answer": "ខាងក្រោយប្រាង្គលេខ២និងលេខ៣",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពួកព្រាហ្មណ៍តាមធម្មតាតែងកាន់ត្រណមវៀរចាកបរិភោគសាច់សត្វជំពូក ខ្លះរហូតអស់ជីវិតដូចមានកំណត់ក្នុងសាស្ត្រាច្បាប់ព្រះកេតុមាលាគឺ សាច់គោ រមាំង ឈ្លូស ប្រើស ក្របីឃ្លៀច ជ្រូកស្រុក ក្រពើ ទន្សង មាន់ស្រុក ពស់ កង្កែប ក្ដាម អន្ទង់ ត្រីទីពោ ត្រីក្រាយ ត្រីសណ្ដាយ ត្រីផ្ទក់ លៀស ខ្ចៅ គ្រំ។ តែព្រហ្មណ៍ស្រុកខ្មែរក្នុងសម័យនេះឃើញដូចជាមិនសូវកាន់តឹងតាម វិន័យនេះប៉ុន្មានទេ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពួកព្រាហ្មណ៍តាមធម្មតាតែងកាន់ត្រណមវៀរចាកបរិភោគសាច់សត្វជំពូក ដែលមានចំនួនច្រើនជាងមិនសូវកាន់តឹងតាមវិន័យសាស្ត្រាច្បាប់ព្រះកេតុមាលាគឺ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍ គឺព្រាហ្មមួយអង្គក្មេងជាងគេ ដែលកាលធ្វើពិធីថ្វាយព្រះនាមបានទាយថាព្រះអង្គពិតជាបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធនោះ កាលបើដឹងថាព្រះសិទ្ធត្ថចេញសាងផ្នួសហើយ ក៏មានសទ្ធាជ្រះថ្លារួមជាមួយសមណព្រាហ្មណ៍៤អង្គទៀតចេញ ទៅបួសតាមបំរើព្រះអង្គដែរ អ្នកបួសទាំង៥នាក់នោះហៅថា បញ្ចវគិយ៍ភិក្ខុ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលកោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍ចេញបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធនោះ?",
"answer": "កោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍ចេញបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធនោះនៅពេលដឹងថាព្រះសិទ្ធត្ថចេញសាងផ្នួសហើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាប្រតិកម្មតបត ដោយកែប្រែការព្យាករណ៍ អ្នកជំនាញ សូវៀតជាច្រើនបានសន្មតថា សមុទ្រអារ៉ាល់គឺជាកំហុសដោយធម្មជាតិ ហើយវិស្វករ សូវៀតម្នាក់បាននិយាយនៅឆ្នាំ ១៩៦៨ ថាជាការពិត ការរីងហួតនៃសមុទ្រអារ៉ាល់គឺជារឿងដែលមិនអាចជៀសផុតបាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ចាប់តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០ មកគម្រោងដ៏ធំមួយត្រូវបានគេគិតគូរទាញយកទឹកដោយផ្ទាល់ពីផ្នែកនៃអាងទន្លេ Ob ដោយឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធប្រឡាយដ៏ធំនៃអាស៊ីកណ្ដាល។ ការស្ដារសមុទ្រអារ៉ាល់ឡើងវិញ ត្រូវបានសន្មតថាជាគោលដៅដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងគម្រោងជាច្រើន។",
"question": "តើវិស្វករ សូវៀតម្នាក់មានអោយនិយាយអំពីការរីងហួតនៃសមុទ្រអារ៉ាល់ជាអ្វី?",
"answer": "ជាកំហុសដោយធម្មជាតិ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រះពុទ្ធសាសនា បានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងក្រអៅបេះដូងជនជាតិខ្មែរតាំងពីបូរាណកាលមកម្លេះដូចដែលពួកពុទ្ធសាសនិកជនទាំងឡាយបានយល់ជ្រួតជ្រាបស្រាប់មកហើយ តែដោយឡែកក្នុងកំឡុងពេល ៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង២០ថ្ងៃនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍របស់ពួកបនពល ពត ខៀវ សំផន និងអៀង សារី (១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩) គ្រប់វត្តអារាមបានសាបសូន្យចាកពួកព្រះភិក្ខុសាមណេរនិងកូនសិស្សវត្ត។ សូរស័ព្ទសម្លេងព្រះធម៌ដែលធ្លាប់តែឮកងរំពងព្រៃក៏ស្រាប់តែស្ងាត់ម្លេងព្រះធម៌",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលព្រះពុទ្ធសាសនាចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងក្រអៅបេះដូង?",
"answer": "នៅកំឡុងពេល ៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង២០ថ្ងៃនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍របស់ពួកបនពល ពត ខៀវ សំផន និងអៀង សារី (១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩)",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខ្សែទឹកនេះយកឈ្មោះតាមអនុនាវីឯកអ្នកគូរផែនទីសមុទ្រជនជាតិដាណឺម៉ាកឈ្មោះ ខាល លុដវីក គ្រីស្ទាន អៀមីងហ្គើរ (Carl Ludvig Christian Irminger) (១៨០២–១៨៨៨) ដែលបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅក្នុងតំបន់នេះក្នុងឆ្នាំ១៨៥៤។",
"question": "អ្នកគូរដែលមានឈ្មោះ Carl Ludvig Christian Irminger ធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅក្នុងខ្សែទឹកណា?",
"answer": "ខ្សែទឹកនេះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តមណ្ឌលគីរីសំបូរទៅដោយរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ ជាពិសេសទឹកជ្រោះដ៏ស្រស់ត្រកាលជាច្រើន។ ក្រៅពីនេះនៅមានរមណីយដ្ឋាន ឆ្នេរទន្លេ ចំការស្រល់ ដែនជំរកសត្វព្រៃ និងភូមិជនជាតិភាគតិចជាដើម។ នៅខេត្តមណ្ឌលគីរីវិញការផ្តល់នូវសេវាកម្មលើ ការស្នាក់នៅ ការហូបចុក ទោះបីជាមិនមាន ភាពសំបូរបែបដូចនៅក្រុងភ្នំពេញក៏ដោយ ក៏នៅទីនោះមានការរៀបចំ និងផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលដល់អ្នកទេសចរ ដែលទៅលេងនៅទីនោះដែរ ព្រោះការផ្តល់អោយនូវសេវាកម្មម្អូបអាហារមានសារះ សំខាន់ខ្លាំងណាស់សំរាប់ ទេសចរដែលទៅកំសាន្តនៅទីរមណីយដ្ឋានណាមួយក៏ដូចណាមួយដែរ តែងតែមានតំរូវការជាចំបងចំពោះការហូប ចុកជាប្រចាំថៃ្ង។ ចំពោះសេវាកម្មស្នាក់នៅវិញ មានសណ្ឋាគារ និងផ្ទះសំណាក់ជាច្រើនកនែ្លងដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល ដល់ការស្នាក់ របស់ភ្ញៀវទេសចរ ដែលទៅកំសាន្តនៅតាមរមណីយដ្ឋាននានា។",
"question": "តើមានសេវាកម្មអ្វីមួយខ្លីបំផុតដែលផ្តល់នូវនូវសេវាកម្មលើទេសចរនៅមណ្ឌលគីរី?",
"answer": "សេវាកម្មម្អូបអាហារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "វែងឆ្ងាយទៀត ការបកស្រាយខ្លះ នៃធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ មានសេចក្តីពន្យល់ន័យ អំពីអរិយសច្ច៤ ចំណែកខ្លះទៀត គ្មានការពន្យល់ន័យទេ ។ ឧទាហរណ៍ ដូចជាការ បកស្រាយរបស់សវ៌ាស្តិវាទ បង្ហាញសច្ចៈថាជាទ្រឹស្តី ប្រើក្នុងវិធីសមាធិផ្សេងៗ ហើយ គ្មានសេចក្តីពន្យល់ន័យទេ ។ ក្នុងកំណែថ្មីថេរវាទ និងកំណែបកប្រែ ដោយអានស៊ីគៅ An Shigao អរិយសច្ច៤មានឲ្យ ការពន្យល់ន័យៈ",
"question": "តើអរិយសច្ចេកាន់តែមួយនៅក្នុងកំណែថ្មីថេរវាទនៃស៊ីគៅ An Shigao មានអ្វី?",
"answer": "ការពន្យល់ន័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កីឡាអាស៊ីខាងត្បូង (ឈ្មោះពីមុន៖កីឡាសហព័ន្ឋអាស៊ីខាងត្បូង) (ជាភាសាអង់គ្លេស៖South Asian Games) ជាព្រឹត្តិការពហុកីឡាធ្វើឡើងរាល់២ឆ្នាំម្ដង ក្នុងចំនោមកីឡាករនៅអាស៊ីខាងត្បួង។ ស្ថាប័នដឹកនាំកីឡានេះគឺក្រុមប្រឹក្សាកីឡាអាស៊ីខាងត្បូង (South Asian Sports Council ឬ SASC) ដែលត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៣។ ប្រទេសសមាជិកទាំង៨មាន (រៀបតាមអក្ខរក្រម) នេប៉ាល់ បង់ក្លាដែស្ស ប៉ាគីស្ថាន ប៊ូតាន ម៉ាល់ឌីវ ស្រីលង្កា អាហ្វហ្គានីស្ថាន និង ឥណ្ឌា ។",
"question": "យ៉ាងណាជាព្រឹត្តិការពហុកីឡាដែលធ្វើឡើងរាល់២ឆ្នាំម្ដងនៅអាស៊ីខាងត្បូង?",
"answer": "ជាព្រឹត្តិការពហុកីឡាអាស៊ីខាងត្បូង (ឈ្មោះពីមុន៖កីឡាសហព័ន្ធអាស៊ីខាងត្បូង) ឬ South Asian Games",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រជាជនកម្ពុជាជាង ៤ លាន នាក់ (ប្រហែល ៩០% នៃអ្នកបោះឆ្នោតដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត) បានចូលរួមនៅក្នុងការបោះឆ្នោតខែ មីនា ១៩៩៣ ទោះបីយ៉ាងណាពួកខ្មែរក្រហម រឺ គណបក្សកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (គកប) មិនបានចូលរួម ហើយ កងកម្លាំងរបស់ខ្លួនមិនបានទម្លាក់អាវុធចុះ រឺក៏ រំសាយកងទ័ពឡើយ លើសពីនោះពួកគេក៏ថែមទាំងបានរារាំងប្រជាជនមួយចំនួនមិនឱ្យចូលរួមការបោះឆ្នោតថែមទៀតផង។ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចរាជានិយមរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិគឺជាគណបក្សដែលទទួលបានសំឡេងឆ្នោតខ្ពស់ដែលមានសំឡេង ៤៥,៥% បន្ទាប់មកគណបក្សប្រជាជនរបស់លោកហ៊ុន-សែន និងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីនិយមព្រះពុទ្ធសាសនា បានសំឡេងរៀងៗគ្នា។ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចក្រោយមកបានចូលទៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះជាមួយគណបក្សដទៃៗទៀតដែលបានចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត។ គណបក្សទាំងប៉ុន្មានខាងលើបានជ្រើសតាំងបានសមាជិកសភា ១២០ រូប ហើយក៏បានចាត់ចែងពង្រាង និងអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីមួយ ដែលត្រូវបានប្រកាសឲ្យប្រើនៅថ្ងៃ ២៤ កញ្ញា ១៩៩៣។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញក៏បានបង្កើតឡើងនូវ របបប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស ក្នុងក្របខណ្ឌ របបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលមានអតីតសម្ដេចព្រះសីហនុបានឡើងគ្រងរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រ។ ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិ និង លោកហ៊ុន-សែនបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ និងទីពីររៀងគ្នាក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា (ររក)។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញផ្ដល់ឲ្យនូវការគោរពសិទ្ធិមនុស្សពេញទីដែលទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជានៅខែមីនា ១៩៩៣ និងការជ្រើសរើសសមាជិកសភា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ ទីពីររៀងគ្នានៅរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ម៉ាស៊ីនស្វែងរកព័ត៌មានដ៏តូចមួយត្រូវបានគេហៅថា \"RankDex\" ចេញពី សេវាកម្មព័ត៌មាន IDD ដែលបានរចនាដោយ Robin Li តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ។ បច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុង RankDex នឹងមានភាពជាក់ស្តែងច្បាស់លាស់ និង ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពេលក្រោយនៅពេលដែល Robin Li ត្រូវបានរកឃើញ Baidu នៅប្រទេសចិន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសេវាកម្មព័ត៌មាន RankDex ដែលចេញពីសេវាកម្មព័ត៌មាន IDD និងបច្ចេកវិទ្យាប្រើប្រាស់នៅក្នុងវាមានភាពជាក់ស្តែងច្បាស់លាស់ និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពេលក្រោយនៅពេលដែល Robin Li រកឃើញ Baidu ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សរុបទៅ សង្គ្រាមនេះគឺជាសង្គ្រាមចក្រពត្តិ ប្រកបដោយភាពអយុត្តិធម៌ទាំងសងខាង។ មានតែ ប្រទេសស៊ែប៊ី និងបែលហ្សិកប៉ុណ្ណោះដែលប្រយុទ្ធតស៊ូ ដើម្បីការពារជាតិ។ អ្នកទទួលខុសត្រូវនៅក្នុងសង្គ្រាមនេះគឺភាគីទាំងសងខាង តែមេភ្លើងគឺចេញពីចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ និង អូទ្រីស-ហុងគ្រី។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រធានាធិបតេយ្យនៃសង្គ្រាមនេះ?",
"answer": "សង្គ្រាមនេះគឺជាប្រធានាធិបតេយ្យចក្រពត្តិ ប្រកបដោយភាពអយុត្តិធម៌ទាំងសងខាង និងមានតែប្រទេសស៊ែប៊ីនិងបែលហ្សិកប៉ុណ្ណោះដែលប្រយុទ្ធតស៊ូដើម្បីការពារជាតិ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រំដែនខាងជើងរបស់ឧបទ្វីបកូរ៉េត្រូវបានកំនត់ជាទូទៅ អោយជាន់គ្នាជាមួយព្រំដែននយោបាយសព្វថ្ងៃរបស់កូរ៉េខាងជើងនិងប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួន (ចិន ១៤១៦គ.ម និង រុស្ស៊ី ១៩គ.ម)។ ព្រំដែនទាំងនេះដើមឡើយត្រូវបានកំនត់ដោយទន្លេធម្មជាតិគឺទន្លេយ៉ាលូនិងទន្លេទូមិន។ ដោយយោងតាមនិយមន័យនេះ ឧបទ្វីបកូរ៉េទាំងមូល (រួមទាំងកោះទាំងអស់របស់វាផង)មានផ្ទៃដី ២២០ ៨៤៧គ.ម២។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រំដែនខាងជើងរបស់ឧបទ្វីបកូរ៉េ និងការកំនត់មុខងារនៃព្រំដែនទាំងនេះជាន់គ្នាជាមួយព្រំដែននយោបាយសព្វថ្ងៃរបស់កូរ៉េខាងជើងនិងប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ពួកប៉ាពួ ឬហៅឈ្មោះម៉្យាងទៀតថា អ៊ិរៀន ចាយ៉ា នៅលើកោះប៉ាពួដែលសម្បូរទៅដោយធនធានរ៉ែ តែជីវភាពនៅមានសភាពអន់ថយ ភាគច្រើនគោរពព្រលឹងខ្មោច តែក៏មានមួយភាគដែលគោរពសាសនាឥស្លាមនិងគ្រិស្ដ ពួកប៉ាពួហាក់ដូចជាត្រូវគេកេងប្រវ័ញ្ច មានភាពឆកល្វែងខាងសង្គមនិងវប្បធម៌ ទើបមានពួកប៉ាពួមួយចំនួនចេញមកទាមទារឯករាជ្យ។",
"question": "តើមានប្រជាជនប៉ាពួប៉ុន្មានភាពសាសនាឥស្លាមនិងគ្រិស្ដលើកោះប៉ាពួ?",
"answer": "ភាគច្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះបាលិលេយ្យមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទភិមានអាកាស និងនៅខាងក្រោយប្រាសាទទេពប្រណម។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ ដែលជាស្នាដៃរបស់ព្រះបិតាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (១១៥០ - ១១៦០) ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានទ្វារបើកបួនទិសដែលប្រាង្គស្ថិតនៅខាងលើគ្រឹះបីជាន់ មានជណ្តើរឡើងគ្រប់ទិស។ នៅតាមហោជាង និង ផ្តែរទ្វារនៃប្រាសាទនេះសុទ្ធសឹងជាចម្លាក់របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ចម្លាក់នៅខាងកើតគឺរូបព្រះពុទ្ធចូលនិពា្វន ខាងត្បូងរូបព្រះពុទ្ធតាំងសមាធិ និងខាងជើងគឺរូបព្រះពុទ្ធឈរច្រត់ដៃលើសត្វដំរីមួយ។ ប្រាសាទនេះមានព្រះពន្លាកិត្តិយសមួយសាងអំពីថ្មភក់លម្អដោយបង្កាន់នាគក្បាលប្រាំ និងចម្លាក់តោបែរទៅទិសខាងកើត។ នៅចុងនៃព្រះពន្លាមានរូបបដិមាព្រះពុទ្ធសាងអំពីថ្មភក់ដ៏ធំមួយទ្រង់គង់ក្នុងទម្រង់យកព្រះធរណីជាសាក្សី។ ប្រាសាទបាលិលេយ្យមានប្រាង្គធំមួយសង់នៅលើខឿនដែលមានកាំជណ្តើរបែរទៅទិសសំខាន់ទាំងបួន ហើយមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ ប៉ុន្តែនៅសេសសល់ជារាងកំពែងនៅផ្នែកខាងកើតដែលសង់អំពីថ្មបាយក្រៀមលាយឡំ និងមានការលម្អដោយថ្មភក់នៅខ្លោងទ្វារប៉ុណ្ណោះ។ ខ្លោងទ្វារនោះមានលម្អផ្តែរ និងហោជាងដែលមានចម្លាក់រឿងពុទ្ធប្រវត្តិនោះរួមមាន៖",
"question": "យ៉ាងណាជាចម្លាក់នៅខាងកើតនៃប្រាសាទព្រះបាលិលេយ្យ?",
"answer": "ជាចម្លាក់រូបព្រះពុទ្ធចូលនិពា្វន",
"type": "explain"
},
{
"context": "ស្ថានីយ៍សំរោងសែន-អន្លង់ផ្ដៅ-ម្លូព្រៃ សំរោងសែនជាស្ថានីយ៍ស្ថិតនៅកំពង់ឆ្នាំងខាងជើងបឹងទន្លេសាប ស្ថានីយ៍នេះមានកំពស់ ៥ មាត្រ ផ្ទៃក្រឡា ៦០០០ មាត្រក្រឡា។ រកឃើញដោយលោករ៉ូខ្វេស (Roques) នៅឆ្នាំ ១៨៧៦ ហើយបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ ១៨៧៩។ ហើយបន្តមកមានបីនាក់ទៀតគឺលោកមូរ៉ា (Moura) ១៨៨២ លោកអាយម៉ូនីញ៉េ (Aymonier) ១៩០១ និង លោកម៉ង់ស៊ុយ (Mansuy) ១៩០២ និង ១៩២៣ បានធ្វើការុករកនៅទីនោះ។ ការរកឃើញនេះគឺជាជំហានដំបូងនៃបុរេប្រវត្តិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។",
"question": "ស្ថានីយ៍សំរោងសែន-អន្លង់ផ្ដៅ-ម្លូព្រៃ សំរោងសែនជាស្ថានីយ៍ស្ថិតនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "កំពង់ឆ្នាំងខាងជើងបឹងទន្លេសាប",
"type": "extract"
},
{
"context": "នគរដែលគេស្គាល់ដំបូងគេបង្អស់ក្នុងតំបន់នេះ គឺនគរហ៊្វូណនដែលបានរុងរឿងរីកចំរើន ប្រហែលចាប់ពីសតវត្សទីមួយរហូតដល់សតវត្សទី៦។ នគរនេះត្រូវបានស្នងបន្តដោយចេនឡាដែលបានគ្រប់គ្រងប៉ែកដ៏ធំនៃ កម្ពុជា វៀតណាម លាវ និង ថៃ សម័យថ្មីនេះ។",
"question": "យ៉ាងណានគរដែលគេស្គាល់ដំបូងគេបង្អស់ក្នុងតំបន់នេះ?",
"answer": "នគរហ៊្វូណនដែលបានរុងរឿងរីកចំរើន ប្រហែលចាប់ពីសតវត្សទីមួយរហូតដល់សតវត្សទី៦ គឺជានគរដែលគេស្គាល់ដំបូងគេបង្អស់ក្នុងតំបន់នេះ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការជិះក្របីប្រណាំងនិងបោកចំបាប់នៅថៃ្ងភ្ជុំបិណ្ឌបានក្លាយទៅជាប្រពៃណីយិ៍ដ៏យូរលុងណាស់មកហើយរបស់អ្នកស្រុកវិហារសួគ៌ក្នុងស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល។ ពិធីនេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំនងជាតង្វាយព្រះដើម្បីសុំឱ្យបារមីព្រះអង្គវិហារសួគ៌ជួយថែរក្សាសត្វពាហនៈក្នុងភូមិឃុំទាំងមូលឱ្យ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការជិះក្របីប្រណាំងនិងបោកចំបាប់នៅថៃ្ងភ្ជុំបិណ្ឌ ដែលបានក្លាយទៅជាប្រពៃណីយិ៍ដ៏យូរលុងណាស់ និងពិធីសុំឱ្យបារមីព្រះអង្គជួយថែរក្សាសត្វពាហនៈ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ (山口県, Yamaguchi-ken) ជាខេត្តមួយនៅតំបន់ជឺហ្គុកឹ នៃកោះហុងហ្សឺ របស់ប្រទេសជប៉ុន។ ខេត្តនេះមានទីរួមខេត្តឈ្មោះក្រុងយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ។ ក្រុងដែលធំនិងអ៊ូអរជាងគេក្នុងខេត្តគឺក្រុងស៊ីម៉ូណុសេគី (ភាសាជប៉ុន: 下関市, Shimonoseki-shi, ភាសាអង់គ្លេស: Shimonoseki )។",
"question": "ក្រុងដែលធំនិងអ៊ូអរជាងគេនៅខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិគឺជាធនាគារមួយណា?",
"answer": "ក្រុងស៊ីម៉ូណុសេគី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ម្ចាស់បំណុល ដែលបានកាន់កាប់ទ្រព្យដាក់បញ្ចាំ អាចមានសិទ្ធិអាស្រ័យផលពីទ្រព្យនោះដូចជាផលុបភោគីដែរ លុះត្រាតែមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យាដាក់បញ្ចាំ ។ ម្ចាស់បំណុលមានកាតព្វកិច្ចថែទាំរក្សាទុកទ្រព្យនោះឱ្យដូចជាទ្រព្យរបស់ខ្លួន ។ បើទ្រព្យនោះខូចខាតដោយអំពើ ឬ កំហុសណាមួយរបស់ខ្លួន ខ្លួនត្រូវសងតម្លៃខូចខាតនោះដោយកាត់ប្រាក់ក្នុងបំណុលបាន ។",
"question": "តើម្ចាស់បំណុលមានសិទ្ធិអាស្រ័យផលពីទ្រព្យណាមួយដែរដើម្បីលុះត្រាតែមានចែងនៅក្នុងកិច្ចសន្យាដាក់បញ្ចាំ?",
"answer": "ពីទ្រព្យដាក់បញ្ចាំ",
"type": "extract"
},
{
"context": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកហ៊ុំព័ទ្ឋពីខាងលិចដោយទ្វីបអាមេរិកខាងជើងនិងអាមេរិកខាងត្បូង។ នៅភាគខាងជើងនិងឦសាន វាត្រូវបានខណ្ឌចែកពីមហាសមុទ្រអាកទិកដោយ កំរងកោះអាកទិកកាណាដា ហ្គ្រីនលែន អាយស្លែន កោះចេនម៉ាយិន កំរងកោះស្វាលបាដ និងទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប។ វាភ្ជាប់ទៅមហាសមុទ្រអាកទិកដោយ ច្រកដាណឺម៉ាក សមុទ្រហ្គ្រីនលែន សមុទ្រណរវេយ និង សមុទ្របារិន។ នៅខាងកើត វាត្រូវបានខណ្ឌដោយទ្វីបអ៊ឺរ៉ុបនិងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ នៅភាគអាគ្នេយ៍ មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកជាប់ជាមួយមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ដោយខណ្ឌដោយខ្សែបណ្ដោយខាងកើតទី ២០០ ចាប់ពីជ្រោយអាហ្គុលហាស។ ទៅទ្វីបអង់តាកទិក។ មានប្រទេសខ្លះកំនត់ថា មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកលាតសន្ធឹងទៅខាងត្បូងទៅទល់នឹងទ្វីបអង់តាកទិកតែម្ដង។ តែមានខ្លះទៀតកំនត់ថាវាលាតសន្ធឹងទៅទល់តែសមុទ្រខាងត្បូងទេ។ នៅភាគនិរតី ច្រកដ្រេក (Drake Passage) តភ្ជាប់វាទៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ តំនភ្ជាប់សាងសង់ដោយមនុស្សដែលតភ្ជាប់វាទៅមហាសុមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក គឺព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា។ តំបន់ដែនទឹកផ្សេងទៀតដែលជាប់ជាមួយមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកមាន សមុទ្រការ៉ាអ៊ីប សមុទ្រមេឌីទែររ៉ានេ ឈូងសមុទ្រម៉ិចស៊ិច ឆកហាត់សុន សមុទ្រខាងជើង សមុទ្របាល់ទិក និង សមុទ្រសែលទិក។",
"question": "មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកបង្ហាញមានការបោះឆ្នោតនៅតំបន់ណាដែលជាប់ជាមួយមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក?",
"answer": "ច្រកដ្រេក",
"type": "extract"
},
{
"context": "សារព័ត៌មានអន្តរជាតិជាច្រើនបានចេញសេចក្តីរាយការណ៍អំពីករណីស្លាប់ប្រហែលគ្នាជាច្រើន ដែលមកពីមូលហេតុបទចម្រៀងមួយនេះរបស់ លោក Seress ។ សារព័ត៌មានមួយបានចុះផ្សាយពីករណីស្រ្តីម្នាក់ដែលរស់នៅភាគខាងជើងទីក្រុងឡុងដ៍ បានចាក់បទនេះសារចុះសាឡើងជាង ៧៨ដងដោយសំលេងឭៗធ្វើឲ្យអ្នកជិតខាងមានការភ័យខ្លាចនិងខឹងសម្បាយ៉ាងខ្លាំង ខណៈពួកគេបានដឹងឭអំពីផលអាក្រក់នៃបទនេះរួចហើយ។ ក្បាលឧបករណ៍ចាក់ថាសចម្រៀងចេះតែបន្តលេងបទនេះ ម្តងហើយម្តងទៀតមិនឈប់។ បន្ទាប់មកអ្នកជិតខាងបានសំរេចចិត្តទំលុះទ្វាចូលទៅ ស្រាប់តែ តែឃើញស្រ្តីរូបនោះអង្គុយស្លាប់លើកៅអីដោយលេបថ្នាំរម្ងាប់អារម្មណ៍លើសកំរិត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីករណីស្លាប់ប្រហែលគ្នាជាច្រើនដែលមកពីមូលហេតុបទចម្រៀងមួយនេះរបស់លោក Seress ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បពិត្រអើយ លុះព្រឹកព្រហាម តាមអរុណោទ័យថ្ងៃរះឡើង សម្តេចព្រះនាងមទ្រី ប្រដាប់នូវអំពើទាំងពួងដ៏គួរធ្វើ មានដងទឹកសោយ ទឹកស្ទន់ ទឹកលាងព្រះបាទ ទឹកស្រង់ ថ្វាយព្រះ (២៦៣) ពោធិសត្វហើយ ព្រះនាងថ្នមព្រះរាជបុត្រ ទាំងពីរ បីឡើងតម្កើងតម្កល់ដល់លើព្រះឧរា ហើយបន្ទូលថា ម្នាលកូនសំឡាញ់ម្តាយអើយ នាយប់មិញ ម្តាយយល់សប្តិ អាក្រក់ពេក កូនស្ងួនទាំងពីរម្តាយអើយ កុំបីបាប្រហែសខ្លួន ដើរទៅលេងទីទៃៗឡើយ ព្រះនាងឲ្យដំបូន្មានព្រះរាជបុត្រ ហើយក៏ទ្រង់ពយកទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ក្រាបបង្គំទូលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព អម្ចាស់ខ្ញុំអើយ កុំបីព្រះអង្គប្រហែស ព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ កុំឲ្យទៅលេងឆ្ងាយពីព្រះអង្គឡើយ ។ សម្តេចព្រះនាងមទ្រី ទ្រង់បង្វែរព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ ថ្វាយព្រះមហាក្សត្រហើយ ទើបព្រះនាងប្រដាប់នូវកញ្ជើសង្រែកដងរែកជ្រនីក ទម្ពក់ ពុំស្រណុក្នុងព្រះរាជហរទ័យ ខ្សឹកខ្សួល អួលអាក់ក្នុងព្រះឱរា ទ្រង់ព្រះកន្សែង ហូរទឹកនេត្រាសស្រាក់ ព្រះនាងខំទប់ យាងព្រះបាទចូលក្នុងព្រៃ អាស្រ័យប្រយោជន៍បេះផ្លែឈើ ជីកមើមដំឡូងផងទាំងឡាយក្នុងកាលនោះឯង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាបពិត្រព្រះសម្មតិទេពម្នាលកូនសំឡាញ់ម្តាយអើយ?",
"answer": "បពិត្រព្រះសម្មតិទេពម្នាលកូនសំឡាញ់ម្តាយអើយគឺជាបពិត្រព្រះសម្មតិទេព អម្ចាស់ខ្ញុំអើយ កុំបីព្រះអង្គប្រហែស ព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ កុំឲ្យទៅលេងឆ្ងាយពីព្រះអង្គឡើយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រៅពីភាសាខ្មែរ ដែលសម្ដេចទ្រង់បានស្រាវជ្រាវយល់ឫសគល់ពិតប្រាកដ សម្ដេចបានសិក្សាភាសាបាលី អាចអាន ឬសន្ទនាតាមសំនៀងជាតិបរទេសបានទាំងអស់ គឺសំនៀងលង្កា ភូមា មន សៀម និងលាវ ឥតមានទើសទាក់់ភ្លាំងភ្លាត់ឡើយ។",
"question": "សម្ដេចបានសិក្សាភាសាបាលីអាចសន្ទនានៅតាមសំនៀងជាតិបរទេសបានដែលមួយណា?",
"answer": "សំនៀងលង្កា ភូមា មន សៀម និងលាវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពាក្យសព្វនាមបានប្រើហៅខ្លួនឯងអាស្រ័យលើភេទអ្នកនិយាយនិងស្ថានភាពនៅពេលនោះ ក្នុងស្ថានភាពផ្លូវការ ស្ត្រីនិងបុរសអាចប្រើ watashi ឬ watakushi ត្រូវបានប្រើ ផ្នែកនៅក្នុងស្ថានភាពបានជាមិត្ត បុរសតែងតែហៅខ្លួនឯងថា ore ពាក្យសព្វនាមបានប្រើហៅអ្នកស្តាប់នោះអាស្រ័យលើស្ថានភាពសង្គមនិងភាពស៊ាំរវាងអ្នកនិយាយនឹងអ្នកស្ដាប់ ពាក្យខ្លះអាចគួរសមក្នុងស្ថានភាពមួយ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនគួរសមក្នុងស្ថានភាពផ្សេងទៀត",
"question": "យ៉ាងណាគាត់និងគាត់ប្រើពាក្យសព្វនាមដើម្បីហៅខ្លួនឯងនៅពេលដែលមានស្ថានភាពជាមិត្តជាច្រើន?",
"answer": "ពេលដែលមានស្ថានភាពជាមិត្តជាច្រើន ស្ត្រីនិងបុរសគឺត្រូវបានប្រើពាក្យ watashi ឬ watakushi ហៅខ្លួនឯង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទំនៀមស្ដេចច្រត់ព្រះនង្គ័លនៅកម្ពុជរដ្ឋ ទើបនឹងមានក្នុងសម័យនេះឬមានមកពីបុរាណកាល? តាមសេចក្ដីយល់របស់ខ្មែរដោយច្រើនថា មានមកអំពីបុរាណកាល ពិតមែនតែថារឿងស្ដេចច្រត់ព្រះនង្គ័លក្នុងសម័យនគរភ្នំ(ហ្វូណន) និងក្នុងសម័យនគរធំ (យសោធរបុរៈ) ឯណោះមិនឃើញមានប្រាកដក្នុងព្រះរាជពង្សាវតារ ឬក្នុងសេចក្ដីកត់ហេតុឯណានីមួយៗ ទោះបីដូច្នោះក៏ត្រូវតែយល់ថា ទំនៀមស្ដេចច្រត់ព្រះនង្គ័លនោះ ធ្លាប់មានមកហើយជាប្រាកដ ដោយមានភស្តុតាងប្រាកដនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងច្បាប់ខ្មែរបុរាណជាគ្រឿងសំអាងខ្លះ ដូច្នេះគឺ ប្រាកដតាមប្រវត្តិសាស្ត្រថា ពួកជនដែលស្ថាបនាប្រទេសកម្ពុជាក្នុងជាន់ដើមនោះ គឺពពួកមនុស្សដែលចុះមកពីប្រទេសឥណ្ឌាភាគខាងត្បូងដូចយ៉ាងព្រះបាទកោណ្ឌញ្ញរាជ (ដែលចិនហៅថាហ៊ុនទៀន) ជាបឋមក្សត្ររបស់ខ្មែរ និងព្រះបាទកោណ្ឌញ្ញជ័យវរ្ម័ន ដែលជាក្សត្រល្បីនាមក្នុងសម័យនគរភ្នំ កាលដែលចុះមកស្ថាបនាឥស្សរភាពក្នុងប្រទេសនេះ មិនមែនមកតែខ្លួនទទេទេ បានទាំងនាំយកអារ្យធម៌គឺលទ្ធិទំនៀម សាសនា និងវិជ្ជាផ្សេងៗមកប្រព្រឹត្ត ប្រតិបត្តិផ្សាយក្នុងប្រទេសនេះផង ទាល់តែប្រាកដកិត្តិយសថា ខ្មែរជាឥណ្ឌាតូចនៅក្នុងដែនសុវណ្ណភូមិនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទំនៀមស្ដេចច្រត់ព្រះនង្គ័លនៅកម្ពុជាបុរាណកាល និងជាប្រាកដមានមកមួយមកមួយ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទឹករាក់ៗនៃថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មអាស៊ីអាគ្នេយ៍មានកម្រិតជីវៈចម្រុះខ្ពស់បំផុតចំពោះបរិស្ថានប្រព័ន្ធសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដែលជាកន្លែងផ្កាថ្ម ត្រី និងសិប្បីជាតិមានច្រើន។ តាមរយៈអភិរក្សអន្តរជាតិ ការស្ទាបស្ទង់សមុទ្របានផ្ដល់ថានានាភាពជីវិតសមុទ្រនៅក្នុងតំបន់រាជអាំប៉ាតគឺខ្ពស់បំផុតដែលបានកត់ត្រាទុកលើផែនដី។ នានាភាពធំច្រើនសន្ធឹកជាងតំបន់ណាៗផ្សេងៗដែលបានតំណាងជាត្រីកោណផ្កាថ្មរួមផ្សំគ្នាដោយឥណ្ឌូណេស៊ី ហ៊្វីលីពីន និងប៉ាពួហ៊្គីណេថ្មី។ ត្រីកោណផ្កាថ្មគឺជាបេះដូងនៃជីវៈចម្រុះថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មរបស់ពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យរាជអាំប៉ាតមានលទ្ធភាពពេញលេញបង្កើតបរិស្ថានប្រព័ន្ធថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មយ៉ាងសម្បូរបែបបំផុតនៅក្នុងលោក។ ឆ្លាមពិន្ទង ប្រភេទត្រីធំបំផុតរបស់ពិភពលោក និងអណ្ដើកសមុទ្រ៦ប្រភេទ ក៏អាចត្រូវបានគេរកឃើញនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងនិងទឹកដីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ៊្វិករបស់ហ៊្វីលីពីនដែរ។",
"question": "តើទឹករាក់ៗនៃថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មអាស៊ីអាគ្នេយ៍មានន័យយ៉ាងដូចម្តេចមួយទៀតមួយមួយនៅលើផែនដី?",
"answer": "រាជអាំប៉ាត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តកំពង់ចាម គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលស្ថិតនៅលើដីទំនាបកណ្តាលនៃទន្លេមេគង្គ។ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនៅខាងលិច ខេត្តកំពង់ធំនិងខេត្តក្រចេះខាងជើងនិងឦសាន ខេត្តត្បូងឃ្មុំនៅខាងកើត និងខេត្តព្រៃវែងនិងខេត្តកណ្តាលនៅខាងត្បូង។ ខេត្តកំពង់ចាមត្រូវបានបែងចែកជាផ្លូវការជាពីរខេត្តនៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ដីទាំងអស់នៅខាងលិចទន្លេមេគង្គនៅតែជាខេត្តកំពង់ចាម នៅដីនៅខាងកើតទន្លេមេគង្គក្លាយជាខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ មុនពេលការបែងចែកនេះ ខេត្តកំពង់ចាមបានលាតសន្ធឹងទៅខាងកើតជាប់ព្រំដែនអន្តរជាតិជាមួយប្រទេសវៀតណាម ជាខេត្តធំទី១១ នៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយមានប្រជាជនចំនួន ១ ៦៨០ ៦៩៤ នាក់ គឺជាខេត្តដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តកំពង់ចាមមានទីរួមខេត្តកំពង់ចាមជាទីក្រុង។",
"question": "ខេត្តកំពង់ចាមមានប្រជាជនចំនួនប៉ុន្មាននាក់?",
"answer": "ខេត្តកំពង់ចាមមានប្រជាជនចំនួន ១ ៦៨០ ៦៩៤ នាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុងសិរីសោភ័ណ ឬ ស្រីសោភ័ណ គឺជាស្រុកមួយនៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងជាទីរួមខេត្និងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៤ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ទីក្រុងនេះបែងចែកផ្លូវជាតិលេខ៥ និងផ្លូវជាតិលេខ៦ របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ឈ្មោះដែលគេប្រើច្រើនជាងសិរីសោភ័ណ គឺបានមកពីការបញ្ចេញសំឡេងរបស់សៀម ស៊ីសូផុន ពេលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សៀម។ ស្រុកនេះទំនងមានឈ្មោះដើមកំណើតនៃពីពាក្យថា «ស្វាយ» តែមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេ ។ កាលពីដើមជាឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងទីរួមខែត្របាត់ដំបង ( ហៅក្លាយជា ស៊ីសូផុន ក៏មាន តាមសំនៀងសៀមដែលសរសេរជា ឝ្រីសោភន អ. ថ. ស៊ីសូផុន ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីស្រុកសិរីសោភ័ណ ឬស្រីសោភ័ណ ដែលជាទីក្រុងធំជាងគេនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងមានប្រជាជនច្រើនលំដាប់ទី៤នៅប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មុនពេលធ្លាក់ចូលក្នុងជម្លោះស៊ីវិលនាឆ្នាំ១៩៧០ កម្ពុជាខ្វះខាតនូវការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មដោយកម្លាំងពលកម្ម ភាគច្រើនស្ថិតក្នុងផ្នែកកសិកម្ម។ តែកម្ពុជាអាចទ្រទ្រង់ខ្លួនឯងបាននូវម្ហូបអាហារ និងបាននាំចេញនូវផលិតផលស្រូវលើស ទៀតផង។ ទោះជាទិន្នផលទាប និងការប្រមូលផលបានតែមួយដងក្នុងមួយឆ្នាំក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាបាននាំចេញជារៀងរាល់ ឆ្នាំនូវអង្កររាប់រយពាន់តោនដែរ។",
"question": "មុនពេលធ្លាក់ចូលជម្លោះស៊ីវិលនាឆ្នាំ២០៧០ កម្ពុជាបានធ្វើអ្វីជាធម្មជាតិជាច្រើន?",
"answer": "តែកម្ពុជាអាចទ្រទ្រង់ខ្លួនឯងបាននូវម្ហូបអាហារ និងបាននាំចេញនូវផលិតផលស្រូវលើស",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពេលលោក ហ្គោស ចុកតុងក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ លោក លី ក្វាន់យូនៅតែមានតំនែងក្នុងគណរដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងឋានៈជាទេសរដ្ឋមន្ត្រី មាននាទីជាទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល។ នៅចំពោះមុខសាធារណជនលោក លី ក្វាន់យូ ហៅលោកហ្គោ ចុងតុង ថាជា «នាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្ញុំ» ជាការគោរពដល់អាជ្ញាធម៌លោកហ្គោស ចុកតុង។ យោបល់របស់លោក លី ក្វាន់យូ នៅតែមានឥទ្ឋិពលចំពោះសាធារណជននិងគណរដ្ឋមន្ត្រី។ លោកត្រៀមខ្លួនជានិច្ចនៅពេលដែលប្រទេសជាតិត្រូវការលោក ដូចកាលលោកមានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃបុណ្យជាតិ(National Day)ឆ្នាំ ១៩៨៨ថា៖",
"question": "យ៉ាងណាជាមុខសាធារណជននិងគណរដ្ឋមន្ត្រីមានសម្រាប់លោក លី ក្វាន់យូនៅតែមាន?",
"answer": "យោបល់របស់លោក លី ក្វាន់យូ នៅតែមានឥទ្ឋិពលចំពោះសាធារណជននិងគណរដ្ឋមន្ត្រី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទមានការផ្លាស់ប្តូរជាបន្តបន្ទាប់ដោយបន្ថែមនូវទ្រង់ទ្រាយ និងការបាត់បង់នៃការតុបតែងលម្អទៅតាមពេលវេលា។ ជាក់ស្តែងប្រាសាទព្រះខ័នក៏បានទទួលរងនូវការផ្លាស់ប្តូរដែរ នៅក្នុងការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំពីព្រះពុទ្ធសាសនាទៅព្រហ្មញ្ញសាសនាបន្ទាប់ការសោយទីវង្គតរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅដើមសតវត្សទី១៣។ ចម្លាក់បែបព្រះពុទ្ធសាសនាត្រូវបានគេលុបបំបាត់ចោលហើយជួនកាលត្រូវដាកជំនួសចម្លាក់រូបតាបសហិណ្ឌូកំពង់ធ្វើសមាធិវិញ។ ការប្រែប្រួលនៃពេលវេលាបានបន្សល់ទុកតែផ្នែកសំខាន់ៗនៃប្រាសាទ ដែលជាទីសក្ការៈបំផុត ហើយត្រូវបានសម្អិតសម្អាងជាចម្លាក់ដ៏សម្បូរបែបនិងក្បាច់តែប៉ុណ្ណោះ។ ការផ្លាស់ប្តូរទ្រង់ទ្រាយសាសនាធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលទ្រង់ទ្រាយប្រាសាទព្រះខ័នយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែកត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងបរិយាកាសសង្គមផ្សេងៗបាននាំទីក្រុងនេះទៅរកឱនភាព។ យុទ្ធនាការកសាងដ៏ធំរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧បានធ្វើឱ្យអាណាចក្រទាំងមូលបាត់បង់ធនធាន ចំណែងប្រព័ន្ធទឹកស្មុកស្មាញរបស់ទ្រង់ទៅជាប្រើមិនកើត និងគ្មាននិរន្តរភាពផ្នែកបរិស្ថាន។ មកដល់សតវត្សរ៍ទី១៥ អង្គរត្រូវបានបោះបង់ចោលទាំងស្រុង។",
"question": "តើប្រាសាទមានការផ្លាស់ប្តូរជាបន្តបន្ទាប់ដោយបន្ថែមនូវជាតិណា?",
"answer": "ព្រហ្មញ្ញសាសនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "សម្បថនោះមានអីខ្លះទៅ? គឺថាសម្បថនោះមាន បើអ្នកឯងស្បថថា យាមប្រាសាទ គឺប្រាកដជាយាមប្រាសាទ ។ បើអ្នកឯងថែទាំប្រាសាទ ប្រាកដជាថែទាំប្រាសាទ ។ ហើយលោកបញ្ជាក់ថា បើអ្នកឯងជាអ្នកថែទាំប្រាសាទ អ្នកឯងជាអ្នកការពារ អ្នកនៅបម្រើទាំងអស់សូម្បីតែនៅក្នុងប្រាសាទ ក៏ត្រូវការរពារ អ្នកអស់ សូម្បីតែគេទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រាសាទ ឧទាហរណ៍ដូចជាទៅធ្វើស្រែ ឃ្វាលគោ ដែលនៅក្រៅរង្វង់ប្រាសាទ អ្នកឯងក៏ត្រូវការពារគេនោះដែរ ។ ហើយលោកឲ្យការពារកុំឲ្យមានពួកបះបោរ មកធ្វើបាបអ្នកស្រុកអស់នោះ ។ ដូច្នេះសម្បថនេះមិនដូចសម្បថដែលពួកអ្នករាជការ គេហៅតម្រួតលោកឱ្យយធ្វើស្បថចំពោះលោក ដែលគេចារនៅលើខ្លោងទ្វារប្រាសាទវិមានអាកាស នៅអង្គរនោះមិនដូចគ្នាទេ ។ នេះគឺយើងស្បថ យើងសមរេចថា យើងនៅបម្រើអាទិទេព សិខរិស្វរៈ នៅនឹងភ្នំព្រះវិហារនេះ» ។",
"question": "យ៉ាងណានៅសម្បថនោះ?",
"answer": "សម្បថនោះមានទេសចិត្តពិសេស ដែលអ្នកនៅបម្រើអាទិទេព សិខរិស្វរៈ នៅនឹងភ្នំព្រះវិហារនេះ មិនដូចជារយៈពេលពួកអ្នករាជការ ដែលគេហៅតម្រួតលោកឱ្យយធ្វើស្បថចំពោះលោក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "គោបុរៈទី៥គឺជាសំណង់ប្រាសាទដែលមានទំហំតូចជាងគោបុរៈដទៃទៀតនៃប្រាសាទព្រះវិហារ។ គោបុរៈនេះសាងសង់ជារាងចតុកោណកែងនៅលើខឿនដែលតម្រៀបថ្មខ្ពស់ផុតពីថ្មធម្មជាតិ ហើយមានជណ្តើរឡើងទៅទ្វារប្រាសាទខាងលើទាំងបួនទិស។ បច្ចុប្បន្ននេះមានតែទ្វារខាងត្បូងមួយគត់ដែលនៅមានរាងពេញលេញ ជារចនាបទសិល្បៈប្រាសាទព្រះវិហារ។ ចំណែកទ្វារផ្សេងទៀតបានរលំបាក់បែកអស់។ គោបុរៈទី៥ ជាប្រាសាទដែលមានទ្វារចំហទាំងបួនទិស (ទ្វារចតុមុខ) ហើយមានដំបូលប្រក់ពីលើអំពីក្បឿងដែលទ្រដោយសសរធំៗប្រវែងប្រមាណ ៣.៥ម៉ែត្រ។ ហើយដែលសព្វថ្ងៃយើងឃើញមានសសរខ្លះនៅឈរនៅឡើយ ប៉ុន្តែចំពោះដំបូលបានរលំបាក់បែកអស់។នៅខាងកើតគោបុរៈទី៥ មានជណ្តើរបុរាណដែលមានប្រវែងប្រមាណ ១៥០០ម៉ែត្រឡើងពីជើងភ្នំមកដល់ខាងលើ ចំណែកនៅខាងជើងមានជណ្តើរថ្មឡើងពីក្រោមមកដល់លើភ្ជាប់តាមស្ពាននាគដែលមាននាគធំៗពីរអមសងខាងដងផ្លូវទើបឡើងមកដល់គោបុរៈទី៥។ យោងតាមសិលាចារឹកបាននិយាយថាមានតែព្រះមហាក្សត្រទេដែលអាចឆ្លងកាត់បាននិងព្រះគ្រូ ព្រាហ្មណ៍ ឥសី និងទីប្រឹក្សា អ្នកមុខអ្នកការ ដែលឆ្លងកាត់តាមខ្លោងទ្វារនេះត្រូវដោះគ្រឿងលម្អចេញទាំងអស់។",
"question": "គោបុរៈទី៥មានជណ្តើរឡើងទៅទ្វារប៉ុន្មានទិស?",
"answer": "ទ្វារចតុមុខ",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលបើក្អែក បានឮដង្កូវសួរប្រស្នាទាំង៤បទនេះហើយ មានសេចក្ដីត្រេកអរជាទីបំផុត ក៏ស្រែកហ៊ោកញ្រ្ជៀវលេង ដោយគិតថា << ប្រស្នាដង្កូវទាំង៤បទនេះ អញមុខជារកឃើញឥឡូវហើយ នឹងបានស៊ីដង្កូវនេះមិនខាន >> ទើបក្អែកឆ្លើយដោះស្រាយប្រស្នាដូចមានតទៅនេះ ។",
"question": "យ៉ាងណាប្រស្នាដង្កូវទាំង៤បទជាទីបំផុតដែលមានសេចក្ដីត្រេកអរជាទីបំផុត?",
"answer": "ក៏ស្រែកហ៊ោកញ្រ្ជៀវលេង ដោយគិតថា << ប្រស្នាដង្កូវទាំង៤បទនេះ អញមុខជារកឃើញឥឡូវហើយ នឹងបានស៊ីដង្កូវនេះមិនខាន >>",
"type": "explain"
},
{
"context": "សមុទ្រហ្វីលីពីន (ជាភាសាអង់គ្លេស៖Philippine Sea) ជាសមុទ្រស្ទើរបិទនៅខាងកើតនិងខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលមានផ្ទៃទឹកប្រហែល១លានគ.ម២។ វាហ៊ុមព័ទ្ឋដោយ កំរងកោះហ្វីលីពីន (កោះលុហ្សុង កោះសាម៉ារ កោះលេយតេ និង កោះមិនដាណាវ)ពីទិសនិរតី, ដោយ កំរងកោះការ៉ូលីន (កោះប៉ាឡាវ កោះយ៉ាប និង កោះយូលីធី)ពីទិសអាគ្នេយ៍, ដោយ កំរងកោះម៉ារីយ៉ាណា (កោះហ្គាំ កោះសៃប៉ាន់ និង កោះទីនៀន)ពីទិសខាងកើត, ដោយ កោះបូនីន និង កោះបូជីម៉ា ពីទិសឦសាន, ដោយកំរងកោះជប៉ុន (កោះហុងស្សឺ កោះស៊ីកុគឹ និង កោះឃ្សឺស្សឺ) ពីទិសខាងជើង, កំរងកោះរ្យឺឃ្សឺ (កោះអូគីណាវ៉ា កោះមីយ៉ាកុ និង កោះយ៉ាអិយ៉ាម៉ា) ពីទិសពាយ័ព្យ និង ដោយកោះតៃវ៉ាន់ពីខាងលិច។",
"question": "កំរងណ៏ដែលហ៊ុមសមុទ្រហ្វីលីពីនជាធម្មជាតិនៅខាងកើត?",
"answer": "កំរងកោះហ្វីលីពីន",
"type": "extract"
},
{
"context": "គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវរបស់ចិនបានរីកធំឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះហើយគិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ វាមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសចំនួន ១៣៨ និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន ៣០។ បន្ថែមលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនយោបាយការបរទេស ការផ្តោតចម្បងរបស់ចិនគឺការកសាងផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រាក់កម្ចីជាច្រើនដែលធ្វើឡើងក្រោមកម្មវិធីខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវគឺមិនមាននិរន្តរភាពទេហើយប្រទេសចិនធ្លាប់បានប្រឈមមុខនឹងការអំពាវនាវឱ្យមានការបន្ធូរបន្ថយបំណុលពីប្រទេសជំពាក់បំណុលមួយចំនួន។",
"question": "តើប្រទេសចិនបានប្រឈមមុខនឹងការអំពាវនាវឱ្យមានការបន្ធូរបន្ថយបំណុលពីប្រទេសជំពាក់បំណុលមុខទៀតមួយមុនជាងមុននៅក្នុងរបាយការណ៍នេះ?",
"answer": "មិនមាន",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលដំណឹងទិវង្គតនៃព្រះចៅ បណ្ឌុ ឮទៅដល់ព្រះនគរ អ្នកនគរបានពាក់គ្រឿងកាន់ទុក្ខថ្វាយតាមប្រវេណី នឹងនាំគ្នាយំសោកសម្ដែងអាការស្ដាយព្រះអង្គ ហាក់បីដូចជាញាតិរបស់គេម្នាក់ស្លាប់ទៅដូច្នោះ ព្រះញាតិវង្សព្រមដោយរាជបរិពារបាននាំគ្នាទៅអញ្ជើញព្រះនាងដ៏ជាវិធរា និង បាណ្ឌពកុមារ ទាំង ៥ អង្គ ត្រឡប់ចូលមកកាន់ក្រុងហស្ដិនបុរវិញ ឲ្យសំណាក់នៅក្នុងវាំងព្រះចៅ ធ្ឫតរាស្ត្រ (ក្សត្រិយ៍ខ្វាក់) ចំណែកឯឱរសទាំង ៥ របស់ព្រះនាង ធ្ឫតរាស្ត្រ ជាបិតុលា ក៏ទ្រង់ឧបត្ថម្ភឲ្យរៀនសូត្រសិល្បសាស្ត្រផ្សេង ៗ ជាមួយនឹងឱរសរបស់ព្រះអង្គ មាន ទុរយោធន៍ ជាដើម ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាបិតុលានៃព្រះញាតិវង្ស?",
"answer": "បិតុលានៃព្រះញាតិវង្សគឺជាបិតុលា នៅពេលធ្ឫតរាស្ត្រ ជាក៏ទ្រង់ឧបត្ថម្ភឲ្យរៀនសូត្រសិល្បសាស្ត្រផ្សេង ៗ ជាមួយនឹងឱរសរបស់ព្រះអង្គ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទឹក និងប្រដាប់ប្រដាប្រើប្រាស់អនាម័យ គឺជាការកំណត់សំខាន់បំផុតនៃស្ថានភាពសុខភាពរបស់ សមាជិកគ្រួសារ និងកុមារទាំងឡាយ។ ការរស់នៅប្រកបដោយអនាម័យ បានកាត់បន្ថយការប្រឈមមុខទៅនឹងជំងឺធ្ងន់ធ្ងរចម្បងមួយចំនួនរបស់កុមារ ជាឧទាហរណ៍ជំងឺអាសន្នរោគជាដើម។ (CDHS 2000)",
"question": "តើទឹកនិងប្រដាប់ប្រដាប់ធម្មជាតិជាអ្វីដែលមានសំខាន់នៅក្នុងស្ថានភាពសុខភាពរបស់សមាជិកគ្រួសារ និងកុមារទាំងឡាយ?",
"answer": "ការរស់នៅប្រកបដោយអនាម័យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "របាំវាយក្រាប ត្រូវបានគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ នៅតាមខេត្តជាច្រើនដូចជា ខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀង តាកែវ និងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ អ្នករាំកាន់បំពង់ឬស្សីជាគូក្នុងដៃ ដើម្បីធ្វើជាសំឡេង និងចង្វាក់រាំ។ របាំនេះជារបាំ ដែលមានភាពក្រមិចក្រមើមដោយបុរស នារីជន្លញាក់មុខដាក់គ្នាដោយក្តីស្រលាញ់។ របាំនេះត្រូវដឹកនាំដោយសាស្ត្រាចារ្យ ឆេង ផុន និង សំ អឿន ហើយចាប់ផ្តើមសម្ដែងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ និងមានការពេញនិយម ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ មក។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីរបាំវាយក្រាប ដែលត្រូវបានគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ នៅតាមខេត្តជាច្រើន និងមានការពេញនិយមចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទន្លេមេគង្គ មានប្រភពនៅខ្ពង់រាបទីបេ ហើយហូរចាក់ទៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង (ប្រវែងសរុប៤២០០គីឡូម៉ែត)។ នៅលើទឹកដីកម្ពុជា ទន្លេនេះមានប្រវែង៥០០គីឡូម៉ែត ដោយហូរកាត់ខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ កំពង់ចាម កណ្ដាល និងព្រៃវែង។",
"question": "តើទន្លេមេគង្គមានប្រវែងសរុបជាងមុខងារណាស់?",
"answer": "៥០០គីឡូម៉ែត",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការកែច្នៃ: ផ្លែទំពាំងបាយជូរគេនាំយកទៅផលិតជាស្រាទំពាំងបាយជូរដែលប្រភេទ ស្រាប៉ូវបំប៉នទៀតផង។ ចំណែកទងដើម និងឫស អាចយកទៅធ្វើជាថ្នាំបុរាណសម្រាប់បណ្ដេញខ្យល់ ទម្លាក់ស្លេស្មព្យាបាលរោគរលាកសន្លាក់ ឈឺឆ្អឹងឆ្អែង ឈឺសរសៃសរសូង រម្ងាស់សរសៃប្រសាទ បំបាត់អាការឈឺចាប់ និងអាចបំបាត់អាការក្អួតបានទៀតផង។",
"question": "តើផ្លែទំពាំងបាយជូរអាចត្រូវបានប្រើបានជាអ្វីខ្លី?",
"answer": "ស្រាទំពាំងបាយជូរដែលប្រភេទ ស្រាប៉ូវបំប៉នទៀតផង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទត្រូវបានគេកសាងឡើងនៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងប្រទេស។ ប្រាសាទនីមួយៗមានអ្នកបំរើ អ្នកការពារ និងអ្នកធ្វើពិធីផ្សេងៗទៀតរាប់ពាន់នាក់។ មន្ត្រីរដ្ឋបាលទទួលអំណាចពីព្រះមហាក្សត្រមកគ្រប់គ្រងកសាង និងការពារប្រជារាស្ត្រក្នុងដែនដីរបស់ខ្លួន។",
"question": "តើមន្ត្រីរដ្ឋបាលធ្វើអ្វីខ្លីៗទៅជាធម្មតាអំពីប្រាសាទ?",
"answer": "ទទួលអំណាចពីព្រះមហាក្សត្រមកគ្រប់គ្រងកសាង និងការពារប្រជារាស្ត្រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "Ceremony venue = ពហុកីឡាដ្ឋានសុផាចាឡាសៃ}}កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៨' ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកកប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី៩ដល់ថ្ងៃទី១៦ ធ្នូ១៩៧៥។ វៀតណាមខាងត្បូង កម្ពុជា និងឡាវ បានបដិសេដមិនចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍លើកនេះ ដោយបញ្ហានយោបាយក្នុងប្រទេស។",
"question": "ទីក្រុងណាដែលធ្វើឡើងព័ត៌មានកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៨?",
"answer": "បាងកកប្រទសថៃ",
"type": "extract"
},
{
"context": "សិង្ហបុរីស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងពីសំនាក់ចលនាកុំម្មុយនីសនៅឥណ្ឌូនេស៊ី និងចលនានៅម៉ាឡេស៊ីក្នុងការទាមទារយកសិង្ហបុរីមកវិញ។ ក្រោយពី សិង្ហបុរីចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកបានស្វែងរកការទទួលស្គាល់ឯករាជ្យរបស់សិង្ហបុរីពីសំនាក់អន្តរជាតិ។ លោកបានប្រកាសនូវគោលនយោបាយអព្យាក្រឹតនិងមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ឋ តាមគំរូប្រទេសស្វីស។ នៅពេលជាមួយគ្នានោះ លោកបានបញ្ជាអោយលោក ហ្គោស កេងស្វី (Goh Keng Swee) បង្កើតកងកំលាំងប្រដាប់អាវុធសិង្ហបុរី (Singapore Armed Forces) និងបានសុំជំនួយពីបរទេសផ្នែកប្រឹក្សា ហ្វឹកហ្វឺន និងសំភារៈបរិក្ខារផ្សេងៗ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការជួយនឹងការទទួលស្គាល់ឯករាជ្យនិងគោលនយោបាយរបស់សិង្ហបុរី និងការបង្កើតកងកំលាំងប្រដាប់អាវុធសិង្ហបុរីដោយលោក ហ្គោស កេងស្វី។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តាមសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ចុះថ្ងៃទី ២៣ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩០៧ សៀមត្រូវប្រគល់មកអោយកម្ពុជាវិញ នូវទឹកដីដែលខ្លួនធ្លាប់កាន់កាប់ជាងមួយសតវត្សរ៍នោះ គឺបាត់ដំបង សៀមរាបអង្គរ សិរីសោភ័ណនិងចុងកាល់ដោយប្តូរ និងខេត្តត្រាតនិងតំបន់ដាច់សេ (ដែនដីលាវ ) ប៉ែកខាងលើនៃទន្លេមេគង្គ។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមកព្រះករុណាព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិទ្រង់បានចេញព្រះ រាជប្រកាសលេខ៦៦ ចុះថ្ងៃទី ៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៧ កំណត់ដែនដីបាត់ដំបងត្រូវបែងចែកជា៣ខេត្ត គឺ ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប និង ខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ។",
"question": "តើសៀមត្រូវប្រគល់មកអោយកម្ពុជាវិញនូវទឹកដីដែលមានជឿមុនប៉ុន្មានឆ្នាំ?",
"answer": "មួយសតវត្សរ៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងរបស់សិង្ហបុរី សំដៅទៅលើប្រវត្តិសាស្ត្រសិង្ហបុរីនៅមុនឆ្នាំ១៨១៩ ដែលជាឆ្នាំដែលអង់គ្លេសបានដាក់ទីតាំងជំនួញនៅលើកោះនេះ និងបានជួយអោយមានសិង្ហបុរីទំនើប។ យោងតាមឯកសារជាច្រើនដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកតាំងពីសតវត្សរ៍ទី២នៃគ.ស នៅមុនឆ្នាំ១៩១៨ សិង្ហបុរីត្រូវបានស្គាល់តាមឈ្មោះជាច្រើនថាជាកំពង់ផែដ៏មានសារសំខាន់។ កោះនេះត្រូវបានកាន់កាប់ដោយរាជាណាចក្រជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជា៖ អាណាចក្រខ្មែរ ជ្វា និង រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃម៉ាឡាកា (តាំងពីស.វ១៤) និងរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃចូហរ (តាំងពីស.វ១៦)។",
"question": "តើសិង្ហបុរីត្រូវបានស្គាល់ជាច្រើនតាមឈ្មោះនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនមុនឆ្នាំ១៩១៨?",
"answer": "កំពង់ផែ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទោះយ៉ាងណា បើសង្កេតមើលពីដើមហេតុនៃជម្លោះនេះ ពុំមែនជាបញ្ញារបស់អ៊ីរ៉ងទេ (ចាប់តាំងពីអតីតសហភាពសូវៀត បានបាត់បង់ទឹកដីដូចជា អាហ្សែបែហ្សង់ កាហ្សាក់ស្ថាន និងតូមិននីស្ថាន) អ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់បានដង្ហោយហៅឲ្យមានការបែងចែកស្មើភាពគ្នារវាងរដ្ឋទាំងប្រាំគឺ៖ អ៊ីរ៉ង់ អាហ្សែបែហ្សង់ តូមិននីស្ថាន កាហ្សាក់ស្ថាន និងរុស្ស៊ី។ ចាប់តាំងពីសេចក្ដីអំពាវនាវនេះមិនត្រូវបានអើពើ ហើយនិងមានការគំរាមកំហែងផ្នែកយោធាពីសំណាក់រុស្ស៊ីប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ ឥឡូវនេះអ៊ីរ៉ង់សុំតែការទទួលស្គាល់សន្ធិសញ្ញាចាស់រវាងអ៊ីរ៉ង់-រុស្ស៊ីប៉ុណ្ណោះ ហើយបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យរុស្ស៊ីធ្វើការបែងចែកដែនទឹករបស់ខ្លួន ៥០% ទៅឲ្យរដ្ឋបីផ្សេងទៀតមាន៖ អាហ្សែបែហ្សង់ តូមិននីស្ថាន និងកាហ្សាក់ស្ថាន។",
"question": "យ៉ាងណានៅលើជម្លោះអ៊ីរ៉ង់ ការបែងចែកស្មើភាពគ្នារវាងរដ្ឋទាំងប្រាំ?",
"answer": "ការបែងចែកស្មើភាពគ្នារវាងរដ្ឋទាំងប្រាំគឺជា អ៊ីរ៉ង់ អាហ្សែបែហ្សង់ តូមិននីស្ថាន កាហ្សាក់ស្ថាន និងរុស្ស៊ី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ហើយយាយក៏ប្រើតាឲ្យទៅចាប់យកត្រីពីទ្រុងទៅធ្វើក្បែរត្រពាំងជិតផ្ទះ តាលូកចាប់ត្រីយកមកក្រៅត្រីវាបម្រះរួច លោតចុះត្រពាំងទៅ ។ តាក៏ស្ទុះទៅយកអង្រុតដែលគ្របទន្សាយមកដេញរុតត្រី ។ ឯទន្សាយនៅក្នុងអង្រុតនោះក៏ផ្អើលរត់បាត់ទៅទៀត ។ យាយមើលពីលើមកឃើញទន្សាយរត់ចូលទៅក្នុងព្រៃ ក៏ស្រែកប្រាប់ថា «តាៗ! ទន្សាយរួចទៅហើយ!» ។ តាប្រាប់ទៅវិញថា «ឯង សមតែស៊ីប្រហុកក្នុងពាង ដូចគេទាយពីព្រឹកម៉ិញនោះឯង » ។ តាឮយាយថាដូច្នោះ ក៏នឹកឃើញថា «គ្រូទាយឆុតមែន» ដល់ពេលបាយព្រឹក តាមចាស់ដូនចាស់ក៏នាំគ្នាស៊ីប្រហុកក្នុងពាងដូចហោរទាយឲ្យនោះឯង ។ ទើបតាចាស់ ដូនចាស់ដូនចាស់ជឿថា «ហោរចេះដឹងត្រឹមត្រូវតាមក្បួនតម្រាប្រាកដមែន» ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយនឹងមិនដាក់ស៊ីប្រហុកក្នុងពាងមាន់?",
"answer": "ដូច្នោះ ទើបតាចាស់ ដូនចាស់ដូនចាស់ជឿថា «ហោរចេះដឹងត្រឹមត្រូវតាមក្បួនតម្រាប្រាកដមែន» ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កំរងកោះឬប្រជុំកោះ សំដៅទៅលើជួរឬបណ្ដុំកោះច្រើនផ្ដុំគ្នា។ កំរងកោះភាគច្រើនឃើញមាននៅលំហសមុទ្រ និងមានមួយចំនួនតូចដែលនៅក្បែរដីទ្វីប។ កំរងកោះភាគច្រើនជាភ្នំភ្លើង ដែលកកើតឡើងតាមទ្រនុងមហាសមុទ្រ ឬ ចំនុចក្ដៅ។ កំនរកំនើតកំរងកោះផ្សេងទៀតមាន សំនឹក កំនរដីល្បាប់ និង ពីនើងផ្នត់។",
"question": "តើកំរងកោះមានប្រភេទដែលខ្លីជាងគេមាននៅលំហសមុទ្រ?",
"answer": "ភ្នំភ្លើង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រសួងធម្មការ និង សាសនា ត្រូវបានបើកដំណើរការឡើងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ហើយការិយាល័យនេះក៏បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃក្រសួង។ វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ត្រូវបានបើកឡើងវិញ ដែលមានទីតាំងបណ្ដោះអាសន្ននៅក្នុងបរិវេណ វត្តឧណ្ណាលោម។ ដោយមានការគាំទ្រពី គណៈកម្មការជួយសង្គ្រោះជប៉ុនសូតូសូ (JSRC) ហើយ និង Heinrich Boell Foundation (HBF) នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការបើកដំណើរការនិងការទទួលបានជំនួយនៃក្រសួងធម្មការ និង សាសនា និងវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ដែលមានទីតាំងបណ្ដោះអាសន្ននៅក្នុងបរិវេណ វត្តឧណ្ណាលោម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "តាមសិលាចារឹកលេខ K-៩០៨ ប្រាសាទនាគព័ន្ធមានឈ្មោះដើមថា រាជស្រី ជាភាសាបាលី ឬសំស្រ្កឹត ដែលមកពីពាក្យ រាជ+ស្រី មានន័យថា វត្ថុជាមង្គលរបស់ស្តេច ដែលត្រូវបានស្ថាបនានៅក្នុងចុងសតវត្សរ៍ ទី ១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័ន ទី ៧ ។",
"question": "តើឈ្មោះដើមនៃប្រាសាទនាគព័ន្ធដែលបានស្ថាបនានៅក្នុងចុងសតវត្សរ៍ទី ១២ គឺជាអ្វី?",
"answer": "រាជស្រី",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅចុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤២ ជប៉ុននិងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនគឺប្រទេសថៃបានវាយចូលឈ្លានពាននិងត្រួតត្រារដ្ឋនិងតំបន់ជាច្រើនមានដូចជា៖ រដ្ឋភូមា ម៉ាឡាកា ឥណ្ឌីខាងលិចហុល្លង់ (ឥណ្ឌូនេស៊ី) សិង្ហបុរី និងតំបន់រ៉ាបាល់ជាដើម។ ជាលទ្ធផល ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានបាត់បង់កម្លាំងជាច្រើននៅផ្នែកអាស៊ីហើយកម្លាំងភាគច្រើនត្រូវបានជប៉ុនចាប់យកធ្វើឈ្លើយសង្គ្រាម។ នៅឯតំបន់ប្រជុំកោះហ្វីលីពីនវិញ វាត្រូវបានការពារយ៉ាងស្អឹតរមួតដោយកងយោធាអាមេរិកនិងហ្វីលីពីនប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ទឹកដីហ្វីលីពីនទាំងមូលបានធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់ជប៉ុននៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤២ ដែលនាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនត្រូវបង្ខំនិរទេសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសាក្នុងរដ្ឋភូមា ទាហានអង់គ្លេសចំនួន ៧,០០០ នាក់ត្រូវបានឡោមព័ទ្ធដោយកងកម្លាំងជប៉ុននៅអំឡុងសមរភូមិយេណាងឆាងប៉ុន្តែចុងក្រោយ កងទ័ពអង់គ្លេសទាំងនោះត្រូវបានជួយសង្គ្រោះវិញដោយកងកម្លាំងចិន។ ជប៉ុនក៏ទទួលបានជោគជ័យខាងផ្លូវសមុទ្រដែរដោយខ្លួនបានត្រួតត្រាលើសមុទ្រចិនខាងត្បូង សមុទ្រជ្វា និងមួយផ្នែកនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ហើយថែមទាំងបានចូលទម្លាក់គ្រាប់បែកលើមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករបស់សម្ព័ន្ធមិត្តនៅទីក្រុងដារវីន (អូស្ត្រាលី) ទៀតផង។ សម្ព័ន្ធមិត្តបានទទួលជ័យជម្នះតែមួយគត់លើជប៉ុននៅពេលនោះគឺនៅឯទីក្រុងឆាងសា ប្រទេសចិនក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៥។ ជ័យជម្នះដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទាំងនេះបានធ្វើឱ្យជប៉ុនមានមោទនភាពខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង។",
"question": "ទឹកដីហ្វីលីពីនទាំងមូលបានធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់ជប៉ុននៅពេលណា?",
"answer": "ទឹកដីហ្វីលីពីនទាំងមូលបានធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់ជប៉ុននៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤២។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បពិត្រព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យអើយ រីនាងមទ្រី ថាបើនាងនឹងយាងទៅទីឯណាៗនោះ មានស្រីស្នំ១ពាន់ ដើរមុខ ១ពាន់ដើរក្រោយ អម្ចាស់អើយ រីនាងមទ្រី ធ្លាប់នៅស្រណុក ជាមួយនឹងរាជបរិពារដូច្នេះ ឥឡូវនេះ ម្តេចឡើយ នាងនឹងដើរទៅជើងទទេតែម្នាក់ឯង នៅនាក្នុងព្រៃនោះបាន ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាស្រីស្នំមួយពាន់ដើរមុខនៅលើកទីមុខ?",
"answer": "មានស្រីស្នំ១ពាន់ ដើរមុខ ១ពាន់ដើរក្រោយ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ដោយមានសំឡេង៩ទល់នឹង៣៖ ប្រទេសថៃមានកាតព្វកិច្ចដកកម្លាំងទ័ព ឬប៉ូលីស ឬអ្នកថែរក្សា ឬឆ្មាំដទៃទៀត ដែលថៃបានដាក់ក្នុងប្រាសាទ ឬនៅក្នុងតំបន់ក្បែរប្រាសាទដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ក្បែរប្រាសាទដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹកដៃកម្ពុជា។",
"question": "តើប្រទេសថៃមានអ្នកណាដាក់ក្នុងប្រាសាទឬនៅក្នុងតំបន់ក្បែរប្រាសាទមួយ?",
"answer": "កាតព្វកិច្ចដកកម្លាំងទ័ព ឬប៉ូលីស",
"type": "extract"
},
{
"context": "លំដាប់នោះស្ដេចមេឃ និងនាងមេហួចូលទៅថ្វាយបង្គំព្រះទេវរូប នៅក្នុងរោងមណ្ឌលទិសខាងកើត(ជាទីតាំងព្រះកច្ជាយនទេវរូប នោះពួកបាគូក៏ចូលផ្លុំស័ង្ខ ព្រះរាជគ្រូយកទឹកមន្តប្រោះព្រំឲ្យអ្នកទាំងពីរ ព្រមទាំងឲ្យសព្វសាធុការពរឲ្យបានប្រកបដោយសេរីសួស្ដី នូវសេចក្ដីសុខ មហាប្រសើររៀងទៅប៉ុណ្ណោះជាការស្រេចព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ហើយ៕",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើននាក់ដែលចូលផ្លុំស័ង្ខនៅក្នុងរោងមណ្ឌលទិសខាងកើត?",
"answer": "លំដាប់នោះស្ដេចមេឃ និងនាងមេហួចូលទៅថ្វាយបង្គំព្រះទេវរូប ហើយពួកបាគូក៏ចូលផ្លុំស័ង្ខ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អើឯងដឹងរឿងប៊ុន-ធឿននេះ! កាលពីឪពុកឯងគេនៅរស់ គេរាប់អានគ្រួសារប៊ុន-ធឿននេះណាស់។ឪពុកឯងនិងចិកប៊ុន-ថន ឪពុកប៊ុន-ធឿននេះជាក្លើម្រាក់ចិត្តមួយនឹងគ្នា រកស៊ីមានបានជាមួយគ្នាហើយ...(ត្រង់នេះយាយនួនគាត់ឈប់អាក់មួយសន្ទុះ ហាក់ដូចជារកពាក្យនិយាយគ្មាន)...ហើយបាននិយាយផ្តែផ្តាំទុកដាក់ឯងនេះជាគូនឹងប៊ុន-ធឿន ដល់កាលណាចៅប៊ុន ធឿនជាប់ឌីប្លូម។បានជាឪពុកឯងហ៊ានប្តេជ្ញាយ៉ាងនេះ ព្រោះសម្លឹងឃើញចិកប៊ុន-ថន មានទ្រព្យធនធានល្មមចែកកូនគេឲ្យស្គាល់តែសេចក្តីសុខបាន។ឥឡូវនេះកូន ម៉ែពិបាកចិត្តពេក ចិកប៊ុន-ថនធ្លាក់ក្រដាបខ្លាំងណាស់ទៅហើយ...។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលឪពុកនិងចិកប៊ុន-ថន ឪពុកប៊ុន-ធឿននេះជាក្លើម្រាក់ចិត្តមួយនឹងគ្នា?",
"answer": "រកស៊ីមានបានជាមួយគ្នាហើយ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទ អង្គរវត្ត ស្ថិតក្នុងរចនាបថ អង្គរទី២ ដែលមានសិល្បៈនៃការកំណត់ដាច់ដោយឡែកហៅថា សិល្បៈអង្គរវត្ត ដែលជ្រុងនៃថែវនីមួយៗរបស់ប្រាសាទបានឆ្លាក់នៅចម្លាក់ក្បាច់យ៉ាងច្រើនស្អេកស្កះផងដែរ ។ ប្រាសាទ អង្គរវត្ត មានចម្លាក់អប្សរាប្រមាណជា ២,០០០ ចម្លាក់ដែលជាស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យ ដែលអាចឆ្លាក់រូបទាំងអស់នោះក្នុងទំហំប៉ុនៗគ្នា និង មានទម្រង់នៃមូដសក់ខុសគ្នាប្រមាណជា ៣៧ ប្រភេទ ដែលចម្លាក់អប្សារាទាំងនេះអាចបែងចែកនៃការឆ្លាក់នូវចម្លាក់មូដសក់ខុសគ្នាក្នុងទម្រង់ដ៏ច្រើននិងមិនគួរឱ្យជឿ ។",
"question": "តើប្រាសាទអង្គរវត្តមានចម្លាក់អប្សរាប្រមាណជាធម្មតានៅក្នុងចម្លាក់មូដសក់មួយមានប៉ុន្មាន?",
"answer": "២,០០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកវ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច លេនីន ជាអ្នកដឹកនាំធ្វើបដិវត្តន៍រំលំស្ដេចត្សារ និងជាអ្នកបង្កើតរបបសង្គមនិយមនៅប្រទេសរូស៊ី។ លុះគាត់បានកាន់អំណាចភ្លាម ដោយមានការគាំទ្រ និងចូលរួមពីប្រទេស និងរដ្ឋជិតខាង និងបង្កើតបដិវត្តជាច្រើន ពិសេសគឺវណ្ណៈកម្មករ និងកសិករ លោកលេនីន និងបក្សលោកបានចាត់វិធានការជាច្រើន ដើម្បីបំបាត់របបគ្រប់គ្រងចាស់ទាំងវិស័យនយោបាយ យោធា សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។ ក្រោយមកលោកបានកែប្រែឈ្មោះប្រទេសរូស៊ី ទៅជាសហភាពសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀត សរសេរកាត់ថាស.ស.ស.ស។",
"question": "លោកវ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច លេនីន ជាអ្នកដឹកនាំអ្វី?",
"answer": "លោកវ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច លេនីន ជាអ្នកដឹកនាំធ្វើបដិវត្តន៍រំលំស្ដេចត្សារ និងជាអ្នកបង្កើតរបបសង្គមនិយមនៅប្រទេសរូស៊ី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កក : តាងអោយកូតាដែលបានកំនត់នៅក្នុងជំហានទីមួយ ។ បន្ទាប់ពីគណនាគ្រប់បញ្ជីបេក្ខជន នៃគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ ក្នុងជំហានទី២ហើយ ប្រសិនគ្មានអាសននៅសល់ ដើម្បែបីងចែកបន្តទៀតនោះ ចំនួនអាសនសំរេចត្រូវកំនត់យកតែម្តង ។ ក្នុងករណីមានអាសននៅសល់ត្រូវបន្តបែងចែក បន្ទាប់ពីធ្វើការគណនាសំរាប់បញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ អាសនដែលនៅសល់ទាំងនេះ ត្រូវផ្តល់អោយទៅតាមរបៀបដែលបានកំនត់ក្នុងជំហានទីបី ។",
"question": "តើការគណនាបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមុខងារណាស់ខ្លីមួយមុនតាមការគណនាធ្វើប៉ុណ្ណោះ?",
"answer": "បន្ទាប់ពីគណនាគ្រប់បញ្ជីបេក្ខជន នៃគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ ជំហានទី២",
"type": "extract"
},
{
"context": "រដ្ឋអធិបតេយ្យគឺជាសមាគមនយោបាយមួយដែលមានអធិបតេយ្យភាពលើប្រជាជនខ្លួនហើយប្រជាជនទាំងនោះត្រូវធ្វើការសម្រេចចិត្តដើម្បីបំពេញនូវផលប្រយោជន៍នៃប្រទេសជាតិខ្លួន។ យោងទៅតាមអនុសញ្ញាម៉ុងតេវីដេអូបានឱ្យដឹងថា៖ រដ្ឋនីមួយៗត្រូវតែមានប្រជាជនជានិរន្ត មានទឹកដីកំណត់ច្បាស់លាស់ មានរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំសមរម្យ និងមានសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងរដ្ឋដទៃទៀត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីគោលបំណងនិងសមាគមរដ្ឋអធិបតេយ្យ ដែលប្រជាជនត្រូវធ្វើការសម្រេចចិត្តដើម្បីបំពេញផលប្រយោជន៍នៃប្រទេសជាតិខ្លួន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះគោត្រូវបានជុសជុលដោយគម្រោងពីរផ្សេងគ្នាគឺ ទី១គម្រោងរបស់ប្រទេសហុងគ្រី ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៤ ដល់ ឆ្នាំ១៩៩៦ និងដំណាក់កាលទី២ដោយគម្រោងរបស់ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩១-២០០៣ លុះបច្ចប្បន្នបន្តដោយអភិរក្សដោយគម្រោងរបស់អាឡឺម៉ង់សហការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ អាជ្ញាធរជាតិអប្សាបានចាប់ផ្តើមដំណើរការជួសជុលកម្រាលផ្លូវចូល និងរចនាសម្ព័ន្ធខ្លោងទ្វារទី៣នៃប្រាសាទព្រះគោ។",
"question": "ពេលណាដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សាបានចាប់ផ្តើមដំណើរការជួសជុលកម្រាលប្រាសាទព្រះគោ?",
"answer": "ថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជ័យវរ្ម័នទី៧ (អង់គ្លេស: Jeyvaraman VII) (សំស្ក្រឹត: Jayavarman VII) (ប្រ.ស|គ.ស ១១២៥-១២១៩) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១៨១-១២១៥) ក្រោយគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ក្នុងឆ្នាំ ១១៨១ នៃគ.សករាជ ទ្រង់មាន ព្រះបរមនាមថា \"ជយវម៌្មអវតាលោកេរស្វរ\" ប្រែជាខេមរៈភាសា \"ជ័យវរ្ម័នអវតារលោកកេរស្វរៈ\" ព្រះអង្គជាស្ដេចខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែមួយព្រះអង្គដែលរើបំរាសពីការត្រួតត្រា របស់រាជវង្ស ចាម ដែលមកពីភាគកើតកម្ពុជា គឺ អាណាចក្រចាម្ប៉ា ហើយព្រះអង្គដែលជាស្ដេចសឹកខ្លាំងពូកែ ដែលត្រួតត្រាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោកមួយភាគធំ ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ ធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ និងបានរៀបអភិសេក មហេសី ២អង្គ គឺ ព្រះនាង ជ័យរាជទេវី និង ព្រះនាង ឥន្ទ្រទេវី ហើយទ្រង់មានបុត្រ ៤អង្គ, បុត្រទី១ ព្រនាម សូរ្យកុមារ, បុត្រទី២ នាម ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ជាបុត្ររបស់ ជ័យរាជទេវី ដែលជាមហេសីទី១ បុត្រទី៣ នាម វីរៈកុមារ ជាបុត្ររបស់ ឥន្ទ្រទេវី ដែលជាមហេសីទី២ បុត្រទី៤ នាម ស្រីសិង្ខមហាទេវី ជាបុត្រីរបស់ស្នំឯក ហើយបុត្រដែលឡើងសោយរាជបន្តពីទ្រង់គឺព្រះបាទ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ដែលជាបុត្រទី២របស់ទ្រង់ ។",
"question": "ជ័យវរ្ម័នទី៧ មានឈ្មោះដើម្បីយ៉ាងណា និងមានព្រះបរមនាមយ៉ាងណា?",
"answer": "ជ័យវរ្ម័នទី៧ មានឈ្មោះដើម្បីជ័យវរ្ម័ន ហើយមានព្រះបរមនាមថា \"ជយវម៌្មអវតាលោកេរស្វរ\" ក្នុងភាសាខេមរៈ ជោគជ័យជាមួយព្រះអង្គដែលជាស្ដេចខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លុះទៅជិតដល់កន្លែង ដែលគេនឹងដាក់នោះ ជួនជាដន្លងស្រីស្វា ឃើញអណ្ដើក ក៏សួរដោយរាប់អានថា << ដន្លង ! សុខសប្បាយទេឬ ? >> ។ អណ្ដើកភ្លេចពាក្យបណ្ដាំ ហាមាត់ស្ដីទៅនឹងដន្លង ក៏របូតមាត់ ធ្លាក់ខ្លួនដល់ដីបែកស្នូកដូចគេបោកនឹងថ្ម ស្លាប់នៅវេលានោះ ខានស៊ីការនោះទៅ ។",
"question": "តើអណ្ដើកសួរដោយរាប់អានអ្វី?",
"answer": "ដន្លង ! សុខសប្បាយទេឬ ?",
"type": "extract"
},
{
"context": "ព្រឹកម៉ោ5 នៅលើផ្លូវជាតិលេខ១ ចំពីមុខផ្សារត្រីក្រុងភ្នំពេញ រទេះឡានតូច-ធំបើកវីចុះឡើង ប្រជ្រៀតនឹងស៊ីក្លូ រទេះកង់ រទេះសេះ និងរទេះគោ។នៅក្បែរថ្នល់ខាងកើតឆៀងខាងជើងផ្សារ មានទីលានមួយមានបណ្ដោយប្រហែល៧០ម ទទឹង៣០ម។ក្នុងទីវាលនោះអ្នកធ្វើការប្រុសស្រី បានប្រញាយកាប់គាស់រែកសែង ញាប់ដៃញាប់ជើង។ខ្លះជីកចង្អូរ ខ្លះបំបែកដុំឥដ្ឋ ដុំបេតុង ខ្លះដងទឹកពីទន្លេសាបយកមកលាងក្រួសអាចម៍ផ្កាយលាយបាយអ។ល។ ហើយបើយើងសង្កេតមើលយូរបន្តិច យើងមុខជានឹងឃើញអ្នកធ្វើការទាំងនោះ មានមុខការខុសគ្នា ធ្វើដោយក្រុមៗនៅក្រោមមេតម្រួតបួននាក់។",
"question": "យ៉ាងណាមានមុខការខុសគ្នាមុខជានឹងឃើញអ្នកធ្វើការទាំងនោះ?",
"answer": "មានមុខការខុសគ្នា ធ្វើដោយក្រុមៗនៅក្រោមមេតម្រួតបួននាក់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្អូនមានចិត្ដដូចបង បងដែលខំច្បាំងនេះ ក៏ដើម្បីសេចក្ដីសុខសាន្ដ ត្រាណដែរ។ ដើម្បីឲ្យបានសុខនេះ លុះត្រាតែស្រុក ត្រូវបានជាស្រុកអ្នកជា។ ស្រុកខ្ញុំគេ ចម្បាំងនៅតែមាន។ ស្រុកមិនយុត្ដិធម៌ សង្គ្រាមនៅតែឆេះ ។ ស្រុកមានគំនិតប្រកាន់ពួកក្រុម ការភាន់ប្រែ នៅតែកើត។ ចម្បាំងនេះ ពុំមែនធ្វើឲ្យប្អូនខ្លាច ប្អូនព្រួយ យំបារម្ភនោះទេ . . . ។",
"question": "តើស្រុកមានគំនិតអ្វីដែលប្រកាន់ពួកក្រុមនៅតែកើតមាន?",
"answer": "ការភាន់ប្រែ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសចិនត្រូវបានហៅជាភាសាចិនថា ចុងគ័រ (Zhongguo (中國 or 中国) )។ ពាក្យថា ចុង (zhōng (中) ) មានន័យថា កណ្តាល ឯពាក្យថា គ័រ (guó (国 or 國) ) មានន័យថា ប្រទេស ឬ រដ្ឋ។ ពាក្យថាចុងគ័រ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដំបូងក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រចិន (The Classic of History (ភាសាចិន: 書經/书经; pinyin: Shūjīng; Wade-Giles: Shuching)) សសេរនៅសតវត្សទី៦ មុនគ.ស សំដៅទៅ រាជវង្សចាវ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធរណីមាត្រសំឡេងប្រេងនៃពាក្យ 'ចុងគ័រ' ក្នុងភាសាចិន?",
"answer": "ពាក្យ 'ចុង' (zhōng (中) ) មានន័យថា កណ្តាល ហើយ 'គ័រ' (guó (国 or 國) ) មានន័យថា ប្រទេស ឬ រដ្ឋ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាមួយចំនួនភាគច្រើនដែលមិនប្រែប្រួលក្នុងសភា ពួកអ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញយកគំរូតាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋបារាំងទីបួន។ អំណាចត្រូវបានប្រមូលផ្ដុំនៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃនៃរដ្ឋសភាជាតិដែលបានបោះឆ្នោតដោយប្រជាជន។ ព្រះមហាក្សត្របានប្រកាសរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដោយស្ទាក់ស្ទើរនៅថ្ងៃ ៦ ឧសភា ១៩៤៧។ កាលណោះបានទទួលស្គាល់ព្រះអង្គត្រឹមជា \"ព្រះប្រមុខរដ្ឋក្នុងចិត្ត\" បានកាត់បន្ថយទ្រង់ចេញពីលក្ខខណ្ឌនៃព្រះមហាក្សត្រអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយដែលបានបន្សល់ទុកនូវភាពមិនច្បាស់លាស់នូវទំហំដែលព្រះអង្គអាចដើរតួនាទីសកម្មនៅក្នុងឆាកនយោបាយជាតិ។ ព្រះសីហនុអាចនឹងបានប្រែភាពមិនច្បាស់លាស់នេះទៅជាគុណសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គនៅប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមកទៀត។",
"question": "តើកាលណ៍ដែលព្រះមហាក្សត្របានប្រកាសរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីជាងមុន?",
"answer": "៦ ឧសភា ១៩៤៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "មុនថ្ងៃទី១រោច ខែពិសាខ ក្រុមមេការត្រូវរៀបចំធ្វើរោងមណ្ឌលពិធីនៅព្រះស្រែ៥អន្លើ គឺនៅត្រង់ទិសបូព៌មួយ ទិសអាគ្នេយ៍មួយ ទិសនិរតីមួយ ទិសពាយ័ព្យមួយ និងទិសឦសានមួយ។ ខ្នាតរោងនីមួយៗទំហំទទឹង២ហត្ថកន្លះ បណ្ដោយ៤ហត្ថ ក្រាលរនាប ជញ្ជាំងស្លឹកភ្ជល់ ដំបូលប្រក់ស្លឹកដូចគ្នាទាំង៥អន្លើ។",
"question": "កំណត់ទិសនៃមណ្ឌលពិធីត្រង់ទិសណាមួយ?",
"answer": "មណ្ឌលពិធីត្រង់ទិសបូព៌មួយ ទិសអាគ្នេយ៍មួយ ទិសនិរតីមួយ ទិសពាយ័ព្យមួយ និងទិសឦសានមួយ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លំដាប់ពីនោះឧកញ៉ាក្រឡាហោមកែវ ក៏បង្គាប់ទៅចៅហ្វាយស្រុកឲ្យកេណ្ឌបណ្តារាស្រ្ត កាប់ដើមឈើ មកធ្វើជាព្រះ រាជវាំងតាមព្រះរាជបញ្ជា។ លុះប្រមូលគឿ្រងសំភារៈបានសព្វគ្រប់ហើយ ឧកញ៉ាក្រឡាហោមកែវបង្គាប់មេការ ឲ្យចាប់ផ្តើមចាត់ការលើកដីធ្វើជាបន្ទាយយាមល្បាតជុំវិញសង់ជាព្រះរាជវាំង ព្រះរាជមន្ទីរ ព្រះរាជដំណាក់តូច ដំណាក់ធំ និងចុងព្រះរាជរោងប្រមាណ១០ខែទើបរួចស្រេច ហើយយកសេចក្តីក្រាបបង្គំទូល សូមទ្រង់ជ្រាបសព្វគ្រប់ការ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការកែវ ក៏បង្គាប់មេការនិងចាត់ការលើកដីជាបន្ទាយយាមល្បាតជុំវិញសង់ជាព្រះរាជវាំង និងប្រាសាទមួយទៀត ពេលវេលាដែលមានការលើកដំណាក់តូច ដំណាក់ធំ និងចុងព្រះរាជរោង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កោះជ្វា ជាកោះមួយនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលរដ្ឋធានីចាការតាតាំងនៅ។ កោះជ្វាជាកោះដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេបំផុត (១៣០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០០៦)។ កោះជ្វាក៏ជាតំបន់ដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់ជាងគេលើលោកផងដែរ។ វាមានផ្ទៃដី ១២៦ ៧០០គ.ម២ ធំជាងគេលំដាប់ទី១៣។ កោះជ្វាកកើតពីពំនើងផ្នត់នៃភ្នំភ្លើង។ ជួរភ្នំភ្លើងមួយបង្កើតជាទ្រនុងពីខាងកើតទៅខាងលិចនៃកោះ។ កោះជ្វាមានភាសាសំខាន់ៗ៣ ដែលប្រជាជនភាគច្រើនអាចនិយាយ២ភាសាដោយមានភាសាឥណ្ឌូនេស៊ីជាភាសាទី២។ ប្រជាជនភាគច្រើនលើសលប់ជាមូស្លីម។ កោះជ្វាប្រជុំដោយវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាដ៏សំបូរបែប។",
"question": "កោះជ្វាជាប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេជាធម្មតាអ្វី?",
"answer": "កោះជ្វាជាប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេ (១៣០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០០៦)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅជាទ្រឹស្ដីនិយាយអំពីកំលាំងទំនាញសកល ដែលបង្កើតឡើងដោយអែងស្តែងនៅរវាងឆ្នាំ១៩០៧ដល់ឆ្នាំ១៩១៥។ ការបង្កើតរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅចាប់ផ្ដើមពីគោលការណ៍សមមូល ដែលនៅក្នុងនោះសភាពរបស់ចលនាស្ទុះនិងភាពនៅនឹងថ្កល់នៅក្នុងដែនទំនាញសកល (ឧទាហរណ៍ដែលទំនាញដី) មានរូបវិទ្យាដូចគ្នា។ ជាលទ្ធផល ចលនាទន្លាក់សេរីជាចលនានិចលភាព។ និយាយម្យ៉ាងទៀតបានថា អង្គធាតុមួយក្នុងទន្លាក់សេរី ធ្លាក់ចុះក្រោមព្រោះគ្មានកំលាំងដែលមានអំពើលើវា មិនមែនដោយសារកំលាំងទំនាញដីដូចដែលមាននិយាយនៅក្នុងមេកានិចក្លាស់សិចទេ។ ការណ៍នេះមិនត្រូវគ្នានឹងមេកានិចក្លាស់សិចនិងរ៉ឹឡាទីវីតេទូទៅទេ ព្រោះថានៅក្នុងទ្រឹស្ដីទាំងនោះ អង្គធាតុដែលផ្លាស់ទីដោយនិចលភាពមិនអាចបង្កើនល្បឿនធៀបទៅនឹងគ្នាទេ ប៉ុន្តែនៅក្នុងទន្លាក់សេរីអង្គធាតុពិតជាបានបង្កើនល្បឿន។ ដើម្បីដោះស្រាយផលលំបាកនេះ អែងស្តែងបានស្នើថាលំហពេលមានរាងកោង។ នៅឆ្នាំ១៩១៥ អែងស្តែងបានបង្កើតឡើងនូវសមីការដែនរបស់អែងស្តែងដែលចងភ្ជាប់កំនោងលំហពេលនិងម៉ាស់ ថាមពល និងបរិមាណចលនា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ ដែលបង្កើតឡើងដោយអែងស្តែង និងរូបវិទ្យាប្រភេទជាច្រើនទៀត ដែលមានទំនាញសកលជាច្រើន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ២០១៦នេះ ដោយយមានការបារម្ភថា ស្រះស្រង់អាចនឹងប្រឈមបញ្ហារីងស្ងួតដូចឆ្នាំមុនទៀត អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាអះអាងថា បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ជួយសង្គ្រោះស្រះស្រង់នេះ។ ការត្រៀមខ្លួននេះ គឺតាមរយៈការស្តារប្រឡាយដែលមានប្រវែង៧គម ដើម្បីបង្ហូរទឹកពីទំនប់តានៀវមកបញ្ចូលក្នុងស្រះស្រង់។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជាប្រវែងនៃការស្តារប្រឡាយដែលអប្សរាអះអាងដើម្បីបង្ហូរទឹកជួយសង្គ្រោះស្រះស្រង់?",
"answer": "ប្រវែង៧គម",
"type": "explain"
},
{
"context": "អត្ថបទនៃឈូកសូត្រ (សំស្រ្កឹតៈសទ្ធម៌បុណ្ឌរីកសូត្រ Saddharma Puṇḍarīka Sūtra) មានទស្សនៈចំពោះអរិយសច្ច៤ ថាជាការប្រៀនប្រដៅដំបូង របស់ព្រះពុទ្ធ ប៉ុន្តែមិនមែនជា ការបង្រៀនចុងក្រោយទេ ។ ក្នុងវគ្គទី៣ សូត្រនេះបង្ហាញ អ្វីដែលហៅថាធម៌ដ៏អស្ចារ្យ និងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតៈ",
"question": "តើវគ្គទី៣ សូត្រអត្ថបទនៃឈូកសូត្របង្ហាញអ្វីមួយមាន់?",
"answer": "អ្វីដែលហៅថាធម៌ដ៏អស្ចារ្យ និងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត",
"type": "extract"
},
{
"context": "សេចក្តីសម្រេចលេខ 31COM 8B.24 សេចក្តីសម្រេចនេះបានសេចក្តីថា គណៈកម្មាធិកាបានឯកភាពគ្នាថាទីសក្ការៈបូជាប្រាសាទ(ប្រាសាទព្រះវិហារ)សក្តិសមនិងត្រូវដាក់បញ្ចូលនៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដោយមានការចុះបញ្ជីជាផ្លូវការនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គឆ្នាំ២០០៨។",
"question": "តើសេចក្តីសម្រេចលេខ 31COM 8B.24 សេចក្តីថា គណៈកម្មាធិកាបានឯកភាពគ្នាថាទីសក្ការៈបូជាដែលជាដំណើរការមួយ?",
"answer": "គ្នាថាទីសក្ការៈបូជាប្រាសាទ(ប្រាសាទព្រះវិហារ)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ត្រង់ប្រវត្តិតេជោមាស តេជោយ៉ត ជំទាវស្រែន្យ ដូចការរៀបរាប់ដោយត្រួសៗ ខាងក្រោមនេះ។ ...បន្ទាប់បង្ក្រាបស្តេចសម្រែ បានមក អ្នកជំទាវទេវីនារីសោភ័ណ ស្រែន្យ បានទៅជួបស្វាមី ឧកញ៉ា តេជោបុរារាជមាស សុំឱ្យស្វាមីកោះអញ្ជើញចៅមឿង ខេត្តកំពង់ហៅ និងក្រមការខេត្តនេះ ដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការជួយធ្វើឧបាយកលបង្ក្រាបស្តេចសម្រែបាន ព្រមទាំងញាតិសាលោហិតក្រមការទាំងនោះ មកឱ្យរួចពន្ធរាជធានី៣ឆ្នាំ និងសូមឱ្យប្រែឈ្មោះខេត្តនោះ មកជា “ខេត្តកំពង់លែង”។ ហេតុនេះហើយបានជាជាប់ហៅខេត្តកំពង់លែង រៀងមក ព្រោះឧកញ៉ាតេជោ លើកលែងឱ្យរួចពន្ធ ៣ឆ្នាំនោះ។ឯកសារចារទុកទៀតថា បន្ទាប់ពីលើកលែងបណ្តារាស្ត្រឱ្យរួចពន្ធមក ឧកញ៉ាតេជោ បុរារាជ បានចាត់ឱ្យក្រុមជាងសាងរូបសំណាករបស់លោក១ រូបអ្នកឧកញ៉ារាមរាជ តេជោយ៉ត១ រូបអ្នកជំទាវ មហាទេវីនារីសោភ័ណ ស្រែន្យ១ តម្កល់ទុកនៅភ្នំទូកមាស (ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង)។ ដោយឡែក រូបសំណាក តេជោមាស ក៏ក្លាយជាអ្នកតាក្រហម.ក មានប្ញទ្ធិបារមីស័ក្តិសិទ្ធណាស់។",
"question": "ដោយឡែក រូបសំណាក តេជោមាស ត្រូវបានក្លាយជាអ្នកជំទាវដែលមានប្ញទ្ធិបារមីស័ក្តិសិទ្ធណាស់ជាងណាស់?",
"answer": "មហាទេវីនារីសោភ័ណ ស្រែន្យ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្នុងធរណីមាត្រ រូបមន្តប្រាម៉ាហ្គឹបតា (Brahmagupta's formula) ជារូបមន្តសំរាប់រកក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណមួយចំនួន ដែលគេស្គាល់រង្វាស់ជ្រុង និង មុំមួយចំនួននៃចតុកោណនោះ។ ក្នុងទំរង់ទូទៅរបស់វា រូបមន្តនេះអាចរកក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណចារឹកក្នុងរង្វង់។",
"question": "តើរូបមន្តណាដែលបានឱ្យរកក្រលាផ្ទៃនៃចតុកោណមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "រូបមន្តប្រាម៉ាហ្គឹបតា (Brahmagupta's formula)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងឆ្នាំ ៧៨០ នៃគ.ស ពួកជ្វានៃរាជវង្ស សៃលេន្ត្រៈ (អង់គ្លេស: Sailendra) បានលើកទ័ពជើងទឹកមកវាយសង្គ្រប់លើក្រុង \"គុម្ភពបុរៈ\" ខេត្តក្រចេះ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ បានភៀសព្រះកាយទៅ ឥន្ទ្របុរៈ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ហើយបានសាងបន្ទាយព្រៃនគរនៅទីនោះ នៅឆ្នាំ៧៨១ នៃគ.ស។ ដែលមានការជ្រោមជ្រៃងពីរាជគ្រូរបស់ព្រះអង្គនាម \"សិវៈកៃវល្យៈ\" ដែលបានបណ្ដុះបណ្ដាលព្រះអង្គអំពីក្បួនច្បាប់ក៏សាងនគរ និងវិជ្ជាក្បួនទ័ពផ្សេងៗ ដោយសារតែពេលនោះទ្រង់មានព្រះជន្មក្មេងវ័យពេក ។ ក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ (៧៩០-៨០០ នៃ គ.ស) ទ្រង់បានប្រកាសសង្គ្រាមបណ្ដេញពួកជ្វា ឲ្យចេញពីកម្ពុជៈទេស នៃ \"អាណាចក្រចេនឡាទឹក\" ហើយបានផ្លាសរាជធានី មកតំបន់ភ្នំគូលេន ដោយរាជធានីមានឈ្មោះថា \"មហិន្ទ្របរព័ត\" ដោយបានសាងនៅទីសក្ការៈបូជា ជាច្រើន ដូចជា ប្រាសាទអកយំ (សិវៈលិង្គ ១០០០) និង បាមធ្វើពិធីទេវរាជ ព្រះសិវៈនិយម នៃការឡើងគ្រងរាជជាស្ដេចផែនដី នៃ អាណាចក្រខ្មែរ ក្នុងឆ្នាំ ៨០២ នៃគ.ស ។",
"question": "យ៉ាងណាជាច្រើនប្រាសាទនៃអាណាចក្រខ្មែរដែលបានសាងនៅដោយទ្រង់ជ្វាន់រាជវង្សសៃលេន្ត្រៈ?",
"answer": "ជាច្រើនប្រាសាទដូចជា ប្រាសាទអកយំ (សិវៈលិង្គ ១០០០) និង បាមធ្វើពិធីទេវរាជ ព្រះសិវៈនិយម",
"type": "explain"
},
{
"context": "អត្ថបទនេះគឺស្តីអំពីបញ្ជីរាយនាមរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងរដ្ឋអនិស្សរភាពនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋប្រទេសចំនួន ៥០ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជារដ្ឋអធិបតេយ្យនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប (មានតែរដ្ឋកូសូវ៉ូទេដែលអធិបតេយ្យភាពមានការកំណត់ តែត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ) — នៅទ្វីបអឺរ៉ុបនេះដែរមានរដ្ឋធំៗចំនួនប្រាំទៀតដែលជារដ្ឋដែលមិនមានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ឬមិនសូវមានការទទួលស្គាល់ច្រើន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីបញ្ជីរាយនាមរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងរដ្ឋអនិស្សរភាពនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ល្ខោនបើកបទ អាចមានកំណើតនៅខេត្តបាត់ដំបងនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទអង្គអេង គស1794។ យោងតាមឯកសារលោកតូច ឈួង បានអោយដឹងថាសម្តេចចៅហ្វាបែនដែលបានគ្រប់គ្រងខេត្តបាត់តំបងបានបង្កើតក្រុមសិល្បៈរបាំ និងក្រុមល្ខោនបើកបទសម្រាប់បុណ្យទានចូលឆ្នាំ ឬទទួលភ្ញៀវជាន់ខ្ពស់ ហើយល្ខោនបើកបទបានមានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំងនៅខេត្តបាត់តំបង សៀមរាបនិងកំពង់ធំ។",
"question": "សម្តេចចៅហ្វាបែនបានគ្រប់គ្រងការបង្កើតក្រុមល្ខោនបើកបទនៅខេត្ដណាស់?",
"answer": "ខេត្តបាត់ដំបង",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទ្រឹស្តីបទនេះត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់ដោយគណិតវិទូអ៊ីតាលីឈ្មោះ Giovanni Ceva ក្នុងឆ្នាំ ១៦៧៨ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់អោយងាយស្រួលដោយអ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិអារ៉ាប់ឈ្មោះ Yusuf Al-Mu'taman ibn Hűd ដែលជាព្រះមហាក្សត្រនៅសតវត្សទី១១ នៃ Zaragoza ។",
"question": "តើគណិតវិទូអ៊ីតាលីនេះត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់ដោយអ្នកអ៊ីតាលីណាដែលមានឈ្មោះអ្វី?",
"answer": "Giovanni Ceva",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប៊ុន-ធឿនទាញមួកមកពាក់ កញ្ជក់វ៉ាលីរបស់ខ្លួនមកកាន់ ចាប់ដៃពួកម៉ាកពីរបី នាក់ ហើយក៏ញែកពពួកមនុស្សដើរតម្រង់ទៅអ្នកចាំទ្វារ។ដល់ហើយក៏បង្ហាញសំបុត្រខ្លួនឲ្យគេកត់សម្គាល់ រួចក៏ឡើងជិះក្នុងរ៉ឺម៉កមួយ ទើបនិយាយប្រាប់អ្នកដែលធាក់ថា៖ ជូនខ្ញុំទៅកំពង់ព្រះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីប៊ុន-ធឿនដែលទាញមួកមកពាក់ កញ្ជក់វ៉ាលីរបស់ខ្លួន និងការជិះក្នុងរ៉ឺម៉កដែលត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ ហើយនិយាយជូនខ្ញុំទៅកំពង់ព្រះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកស្រី សូ ផនណារី អនុប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ និងជាប្រធាននាយិកាប្រតិបត្តិប្រតិបត្តិការ កើតឆ្នាំ១៩៦៣ បានទទួលអនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម ជំនាញគ្រប់គ្រង ពីសាកលវិទ្យាល័យ Charles Sturt នៅ Wagga Wagga, NSW ប្រទេសអូស្ត្រាលី នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០០៧ ។",
"question": "លោកស្រីសូ ផនណារី បានទទួលអនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មពីមុននៅពេលណា?",
"answer": "ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "តមកថ្ងៃអង្គារ ១០រោច ខែមាឃ ឆ្នាំកុរនព្វស័ក ព.ស ២៤៣០ គ.ស ១៨៨៧ សម្តេចព្រះនរោត្តមទ្រង់បានទទួលព្រះពោធិព្រឹក្ស ព្រមទាំងព្រះបរមសារីរិកធាតុ ព្រះអរហន្តធាតុពីប្រទេសស្រីលង្កា ក៏ទ្រង់ប្រារព្ធពិធី បុណ្យ៣ថ្ងៃ ដាំព្រះមហាពោធិព្រឹក្សនោះនៅមុខព្រះវិហារវត្តបទុមវតីរាជវរារាម។",
"question": "តើព្រះនរោត្តមទ្រង់បានទទួលព្រះពោធិព្រឹក្សពីណាមួយ?",
"answer": "ប្រទេសស្រីលង្កា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចៅចិត្រចូលមកធ្វើការនៅផ្ទះលោកហ្លួងរតនសម្បត្តិ អស់វេលា២ខែកន្លងមកហើយនោះ តែងបានជួបប្រទះនឹងធម្មជាតិថ្មីៗ ដូចជាព្រៃភ្នំក្រំថ្ម ព្រឹក្សាលតាវល្លិ និងអាកាសស្រស់បរិសុទ្ធ ដែលជារបស់ចំឡែកក្នុងជីវិតចៅចិត្រ តែដែលចំឡែកយ៉ាងពន្លឹកជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺនាងនារីចៅហ្វាយក្រមុំរបស់ចៅចិត្រ ដែលជាស្រ្តីប្រកាន់ខ្លួនមានឫកពាឆ្មើងឆ្មៃ ហើយជានារីមានរូបឆោមយ៉ាងល្អឯកក្នុងស្រុកបប៉ៃលិន ហាក់ដូចជាផ្កាកុលាបកំពុងរីក ផ្សាយក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ក្នុងវស្សានរដូវ ។ វេលាដែលចៅចិត្រអង្គុយក្នុងផ្ទះស្ងាត់ៗតែម្នាក់ឯង ច្រើនប្រមូលយករឿងអស់នេះមកគិតនឹកជានិច្ច ហើយនឹកឆ្ងល់តែម្នាក់ឯងថាចុះហេតុដូចម្ដេចបានជាអញចេះតែរំពឹងនឹកដល់នាងក្រមុំនេះអី ម្ល៉េះ ចុះអញជាប់ចិត្តប្រតិព័ទ្ធនាងក្រមុំនេះឬអ្វី ? អា ! មិនបានទេ នាងនេះរូបឆោមល្អមែនហើយ ប៉ុន្តែឫកពាឆ្មើងឆ្មៃប្រកាន់ខ្លួនហួសពេក ថែមទាំងយសស័ក្តិក៏ខ្ពង់ខ្ពស់ណាស់ ហួសវិស័យនឹងឈោងតោងបេះប្រលេះយកឲ្យបាន ចុះមានប្រយោជន៍អ្វីដែលអញនៅខំគិតនឹកដល់គេ ទុកជាខំទប់ចិត្តមិនឲ្យនឹកគិតដូចម្ដេចៗ ក៏នៅតែមានចិត្តរិះរេទៅរករូបារម្មណ៍នោះទាល់តែបាន !!!",
"question": "ហេតុដូចម្ដេចបានជាអញចេះតែរំពឹងនឹកដល់នាងក្រមុំនេះអី?",
"answer": "មិនបានទេ នាងនេះរូបឆោមល្អមែនហើយ ប៉ុន្តែឫកពាឆ្មើងឆ្មៃប្រកាន់ខ្លួនហួសពេក ថែមទាំងយសស័ក្តិក៏ខ្ពង់ខ្ពស់ណាស់ ហួសវិស័យនឹងឈោងតោងបេះប្រលេះយកឲ្យបាន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមថា ឦសានបុរៈជាភាសាបាលីឬសំស្រ្តឹត ដែលមានន័យថា ទីក្រុងរបស់ព្រះសិវៈ តាមសិលាចារឹកប្រាសាទរបរមាសលេខ K-១៥១ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី៦-៨នៃគ្រិស្តសករាជ។ ប្រវត្តិវិទូកំណត់ថារាជធានីសំបូរព្រៃគុក ដែលមានព្រះមហាក្សត្រចំនួនបីសោុរាជ្យនៅទីនោះ ទើបជារាជធានីនេះចន្លោះពីសតវត្សរ៍ទី៦-៨។ តាមរយៈសិលាចារឹកបានផ្តល់ព័ត៏មានអំពីឈ្មោះព្រះមហាក្សត្រ ពិធីសាសនា កាលបរិច្ឆេទកសាងប្រាសាទ អ្នកបម្រើប្រាសាទ និងឈ្មោះរាជធានីជាដើម",
"question": "យ៉ាងណាជាអឺសានបុរៈជាភាសាបាលី?",
"answer": "យ៉ាងណាជាអឺសានបុរៈជាភាសាបាលីគឺ ទីក្រុងរបស់ព្រះសិវៈ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចម្ងាយពីខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈ២ទៅដល់ខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី១នោះ មានប្រមាណពី៤០ម៉ែត្រ ទៅ៥០ម៉ែត្រ ។ គេត្រូវដើរឆ្លងខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី២ នេះ ទើបទៅដល់ប្រាង្គប្រាសាទចុងក្រោយបង្អស់ ដែលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់ជាងគេ ។ ទីតាំងដែលធ្វើប្រាសាទនៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់ជាងគេនោះ មានកំពស់ ៥២៥ម៉ែត្រ ។ កន្លែងនេះឯង គឺជាកន្លែងដែលប្រហែលគេដាក់លិង្គ ដែលគេថា ជាអាទិទេពប្រចាំប្រាសាទព្រះវិហារ បើយើងគិតតែតួប្រាសាទធំចុងក្រោយនេះ គឺមានទំហំ ៣៥ម៉ែត្រគុណនឹង ៤៥ម៉ែត្រ តែប៉ុណ្ណោះ ហើយបើយើងដើរទៅខាងក្រោយប្រាសាទហ្នឹង ប្រយ័ត្នព្រោះហ្នឹងដល់ចុងភ្នំហើយ គឺកន្លែងដែលចោទហើយ ផុតត្រឹមប៉ុណ្ណឹង ។ ដូច្នេះចុងខាងក្រោយនេះឯង ប្រហែលជាគេទុកលិង្គអាទិទេព ឈ្មោះ ស្រីសិខៈរិស្វរៈ នោះ ។ មកដល់ឆ្នាំ២០០៨ នេះ មានបាត់បង់ក៏ច្រើន បាក់បែកក៏ច្រើន អ្វីដែលនៅឃើញសល់សព្វថ្ងៃនេះ យើងមើលទៅតាំងពីក្បាច់ចម្លាក់ គួរឱ្យស្រលាញ់ជាទីបំផុត ពីព្រោះស្អាតណាស់ ធ្វើហ្នឹង ធ្វើល្អខ្លាំងណាស់» ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីទីតាំងនិងប្រមាណចម្ងាយនៃប្រាសាទមួយ ដែលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់ និងការដើរឆ្លងខ្លោងទ្វារនៃគោបុរៈទី២ ដល់ប្រាសាទនេះ",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នាយគីដាក់ភ្នែកចុះ តែគំនិតរិះគិតរកចំនុចខ្សោយរបស់មានន្ទ ដែលនិយាយទៅអាច ឲ្យមានន្ទប្រាប់ខ្លួន ដ្បិតអ្នកមានប្រយោជន៍ នឹងដឹងរឿងរបស់មិត្ដ ដ៏ពិសេសថ្លៃថ្លានេះណាស់។ នាយគីស្រលាញ់មានន្ទនេះ គឺស្រលាញ់ពេក ទាល់តែចង់ដឹង នូវអស់រឿងរបស់មានន្ទ ទោះរឿងនោះជារឿងកំទេចកំទី ក៏ដោយ ឲ្យតែមានន្ទព្រមនិយាយរឿងឲ្យស្ដាប់។ ខាងក្រៅខ្យល់បក់រវិចៗ នាយគីនិយាយស្ងួត ហើយដោយ",
"question": "តើនាយគីស្រលាញ់ភ្នែកចុះមានន្ទនេះមានគំនិតអ្វី?",
"answer": "នាយគីស្រលាញ់មានន្ទនេះ គឺស្រលាញ់ពេក ទាល់តែចង់ដឹងអស់រឿងរបស់មានន្ទ ឲ្យមានន្ទព្រមនិយាយរឿងឲ្យស្ដាប់។",
"type": "extract"
},
{
"context": "កំពែងអឌ្ឍសិទ្ធិ ដែលបានបង្កើតដោយស្នាមភ្លោះក្ដី ដោយរបងក្ដី ដោយភ្លឺក្ដី ត្រូវតែថែទាំដោយសោហ៊ុយរួម ។ តែបើកម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់ចង់ដកខ្លួនចេញពីកាតព្វកិច្ចនេះកម្មសិទ្ធិករនោះអាចធ្វើបានដោយគ្រាន់តែលះបង់អឌ្ឍសិទ្ធិភាពរបស់ខ្លួនចោលប៉ុណ្ណោះ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកំពែងអឌ្ឍសិទ្ធិដែលមានកម្មវិធីដែលត្រូវតែថែទាំដោយសោហ៊ុយរួម ហើយបានបង្កើតដោយស្នាមភ្លោះក្ដី ដោយរបងក្ដី ដោយភ្លឺក្ដី និងវិធីសាស្រ្តផ្សេងៗមួយចំនួន",
"type": "summarize"
},
{
"context": "អ័ព្ទកេរ្តិ៍ឈ្មោះ: អ្នកប្រមឹកសុរា មានកិត្តិស័ព្ទកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អ ជាទីខ្ពើមរអើមរបស់ពួកសប្បុរស, ទាំងសំដីនិយាយកិច្ចការអ្វីសោតទៀត គេក៏មិនសូវជឿស្ដាប់មិនជាយកប្រមាណ, បើទុកជាមានកូនកម្លោះក្រមុំច្រូងច្រាង គេក៏មិនត្រូវការ ថែមទាំងគេដៀលថា \" ពូជប្រមឹកសុរាកុំចូលទៅជិត នាំឲ្យសៅហ្មងដល់ពូជពង្សត្រកូលរបស់យើង \" យ៉ាងនេះក៏មាន ។",
"question": "តើអ័ព្ទកេរ្តិ៍ឈ្មោះមានកិត្តិស័ព្ទកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អជាទីខ្ពើមរអើមរបស់ពួកសប្បុរសអ្វី?",
"answer": "ជាទីខ្ពើមរអើម",
"type": "extract"
},
{
"context": "កាលមានន្ទ បានទឹកផឹកឆ្អែតឆ្អន់ហើយ អ្នកបំផាយសេះ ទៅភូមិរហាត់ទឹក ដោយបោលកាត់តាមវាលស្រែ ដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។ អ្នកបានប្រាប់គេថា អ្នកធ្វើដំណើរទៅបាត់ដំបង ។ ប្រាប់យ៉ាងនេះ ដើម្បីបង្វែងដានទេ។ ដល់ចុងភូមិរហាត់ទឹកនេះ បុរសបំបោលសេះ តម្រង់ទៅផ្ទះមួយតូច ដែលសង់ដាច់ពីគេនៅកៀនព្រៃ។ បុរសម្នាក់ អាយុប្រមាណសែសិបឆ្នាំ កាន់ចន្លុះមួយ ចេញមក។ លុះឃើញស្គាល់ជាក់ថា អ្នកជិះសេះជាមានន្ទ អ្នកកាន់ចន្លុះ ក៏គ្រវីចន្លុះឡើង រីករាយ ហើយស្រែកថា៖",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលអ្នកបំផាយសេះទៅភូមិរហាត់ទឹក?",
"answer": "ដើម្បីបង្វែងដានទេ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពាក្យបាលីថាសច្ចៈ និងពាក្យសំស្រ្កឹតថាសត្យ ទាំងពីរនេះមានន័យថា សេចក្តីពិត ឬរបស់ជាក់ស្តែង ។ ដោយទុកពាក្យនេះក្នុងចិត្ត អ្នកចេះដឹងម្នាក់ប្រកែកថា អរិយសច្ច ៤ មិនគាំទ្រការអះអាង តាមខាងលើនេះ ថាជាសំណើការពិត ឬលទ្ធិជំនឿទេ ។ ប៉ុន្តែអរិយសច្ច ៤ នេះ អាចឃើញជារបស់ពិត ឬសេចក្តីពិត ដែលព្រះពុទ្ធពិសោធន៍ឃើញ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីពាក្យបាលីថាសច្ចៈ និងពាក្យសំស្រ្កឹតថាសត្យ ទាំងពីរនេះមានន័យថាជាសំណើការពិត ឬលទ្ធផលជំនឿ ហើយជាធម្មតាដែលអាចមានសេចក្តីពិត ឬសេចក្តីជំនឿ បាន។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះអង្គត្រូវបានអ្នកប្រវត្តិវិទូមួយចំនួន ចាត់ទុកជាស្តេចដ៏ខ្លាំងពូកែក្នុងការធ្វើសង្រ្គាមមិនដែលចាញ់ មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសជាតិ ទាំងផ្នែកអាណាចក្រ និង សាសនាចក្រ និងជាស្ថាបនិកទី១ ក្នុងការកសាងរាជធានីអង្គរ ដែលកេរតំណែលទាំងនេះ បន្សល់ទុករហូតដល់សព្វថ្ងៃ រូមមានកំពែងគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញរាជធានីដើម្បីការពារសត្រូវជិតឆ្ងាយ ហើយប្រឡាយទឹកជាប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តដ៏ សំខាន់សំរាប់ យកទឹកប្រកបការងារកសិកម្ម។ ស្នាព្រះហស្ថរបស់វ្រះបាទយឝោវម៌្មទី១ ត្រូវបានគេស្រាវជ្រាវឃើញមាន៖",
"question": "ស្នាព្រះហស្ថរបស់វ្រះបាទយឝោវម៌្មទី១ ត្រូវបានគេស្រាវជ្រាវឃើញមាន់ដើម្បីអ្វី?",
"answer": "យកទឹកប្រកបការងារកសិកម្ម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពីមានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព ទីក្រុងប៉ារីសថៃ្ងទី២៣ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៩១ របបនយោបាយមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងរបបសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីសេដ្ឋកិច្ច ផែនការមកជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដែលញាំងឲ្យមានការកែប្រែ ប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជាពីប្រព័ន្ធ ធនាគារមួយថ្នាក់មកជាប្រព័ន្ធធនាគារពីរថ្នាក់ហើយរដ្ឋបានបើកទូលាយ ចំពោះអាជីវកម្មលើ វិស័យធនាគារតាមរយៈការអនុញ្ញាតឲ្យមានធនាគារ ពាណិជ្ជក្រោមច្បាប់ក្នុងស្រុកឬក្រោម ទម្រង់ជាសាខាធនាគារបរទេស។ ប្រការនេះ តម្រូវឲ្យធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាពង្រឹង តួនាទីរបស់ខ្លួនដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពបញ្ជាណែនាំនិងត្រួតពិនិត្យដោយបានបងើ្កតច្បាប់និងប្រកាសផេ្សងៗជាបន្តបន្ទាប់រួមមាន៖",
"question": "តើអ្វីដែលបានបង្កើតឡើងជាមួយនឹងប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជានៅទីក្រុងប៉ារីស?",
"answer": "របបនយោបាយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសឥណ្ឌា ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌា ឬឈ្មោះជាភាសាហិណ្ឌី ភារតៈ (ភាសាហិណ្ឌី: भारत, Bhārat) គឺជាប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ីខាងត្បូង ជាប្រទេសធំជាងគេទី ១៧ តាមតំបន់ ប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរ និងប្រជាធិបតេយ្យដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ជាប់នឹងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានៅភាគខាងត្បូង សមុទ្រអារ៉ាប់នៅភាគនិរតី និងឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់នៅភាគអាគ្នេយ៍ មានព្រំប្រទល់ដីជាមួយប្រទេសប៉ាគីស្ថាននៅភាគខាងលិច ប្រទេសចិន, នេប៉ាល់, និងប្រទេសភូតាននៅភាគខាងជើង និងប្រទេសបង់ក្លាដែសនិងមីយ៉ាន់ម៉ានៅភាគខាងកើត នៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ប្រទេសឥណ្ឌាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ជុំវិញប្រទេសស្រីលង្កា និងម៉ាល់ឌីវ ប្រជុំកោះអាន់ដាម៉ាន់និងនីកូបាមានព្រំប្រទល់ដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា និងឥណ្ឌូនេស៊ី",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រទេសឥណ្ឌាបែបប្រចាំសមាជិក ជាប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ីខាងត្បូង ដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរ និងប្រជាធិបតេយ្យដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ល្ខោនស្បែកតូច ត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងភូមិកំពង់តាយ៉ុង ខេត្តសៀមរាប។ តុក្កតាធ្វើពីស្បែកសត្វស្លាប់ ដៃនិងជើងអាចធ្វើចលនា និងមានឈើតូចមួយដោតជាប់នឹងដងខ្លួន មាត់អាចបើក និយាយ ច្រៀង ងាយនិងធ្វើអត្ថាធិប្បាយតាមបាននៅក្នុងរឿង។ សាច់រឿង ភាគច្រើនជារឿង កំប្លែងនិងដកស្រង់ ពីរឿងនិទានពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃ កាលជំនាន់បុរាណ៕",
"question": "តើតុក្កតាធ្វើពីស្បែកអ្វីមួយ?",
"answer": "ស្បែកសត្វស្លាប់",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយសតវត្សទី៣ នៃគ.ស Diocletian បានបង្កើតការបែងចែកប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរវាងអធិរាជពីរ គឺមួយនៅភាគខាងលិច និង មួយនៅខាងកើត ដើម្បីឲ្យការគ្រប់គ្រងកាន់តែប្រសើរនៅលើអាណាចក្រដ៏ធំនេះ។ នៅសតវត្សក្រោយមកទៀត ការបែងចែកបែបនេះ។ ក្រោយមរណភាពរបស់អធិរាជ Theodosius ទី១ នៅគ.ស.៣៩៥ គ្មានអធិរាជណាមួយអាចគ្រប់គ្រងលើអាណាចក្រទាំងមូលបានទេ ដូច្នេះចក្រភពរ៉ូមទាំងមូល ត្រូវបែកទៅជាអាណាចក្រពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នាគឺ៖ ចក្រភពរ៉ូមខាងលិច និង ចក្រភពរ៉ូមខាងកើត (ចក្រភព Byzantine) ។ ចក្រភពរ៉ូមខាងលិចបានដួលរលំនៅគ.ស.៤៧៦ ចំណែកចក្រភពរ៉ូមខាងកើត បានបន្តរហូតដល់ការដួលរលំនៃក្រុងកុងស្តង់ទីណូប នាគ.ស.១៤៥៣ ដោយពួកអូតូម៉ង់ទួរគី ក្រោមការដឹកនាំរបស់ Mehmed II ។ មានការលំបាកជាខ្លាំង ក្នុងកំណត់ឲ្យបានច្បាស់ថាតើចក្រភពរ៉ូមចាប់ផ្ដើមពីពេលណា និងបញ្ចប់ត្រឹមណា ប៉ុន្តែក្នុងករណីនេះ យើងសង្កត់ធ្ងន់តែចក្រភពចាប់ពី ឆ្នាំ២៧ មុនគ.ស រហូតដល់ ការបែកបាក់នៃចក្រភព នាគ.ស.៣៩៥ ប៉ុណ្ណោះ។ចប់",
"question": "ចាប់ពីពេលណាដែលចក្រភពរ៉ូមត្រូវបែកទៅជា៖ ចក្រភពរ៉ូមខាងលិច និង ចក្រភពរ៉ូមខាងកើត?",
"answer": "គ.ស.៣៩៥",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដំណាលពេលដែលវាបានរីករាលដាល នៅទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងមូល នាឆ្នាំ១៨៤៨ ប្រទេសអង់គ្លេសកំពុងតែរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីឥទ្ធិពលនៃការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច ដ៏យូរលើក ដំបូងក្នុងសម័យឈ្លានពានវីកតូរីយ៉ា (Vitoria) ។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រទេសបែលហ្សីកដែលជាប្រទេសមានសន្ទុះរីកចំរើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្មប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរ ក៏បានទទួលរងឥទ្ធិពលនេះ ។ ចលនាបដិវត្តន៍ទូទាំងទ្វីបបានផ្ទុះឡើង យ៉ាងខ្លាំង តែមិនមានកើតឡើងនៅ ប្រទេសអង់គ្លេស ដូចដែលលោក កាល់ម៉ាក្ស បានទស្សទាយនោះទេ។ តែអ្វីដែលលោកមិនបាន ទស្សទាយនោះគឺ របាយមិនស្មើភាពគ្នានៃការអភិវឌ្ឍន៌ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស និងក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងមូល ដែលជៀសមិនផុតធ្វើអោយទ្វីបនេះរីកចំរើនតែឯង ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្វីដែលសំខាន់ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៧៨៩ ដល់ឆ្នាំ ១៨៤៨ មិនមែនជាទំហំដ៏តូចនៃការប្រែប្រួលសេដ្ឋកិច្ចនៅទ្វីបអឺរ៉ុបទេប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់បំផុតនោះ គឺការប្រែប្រួលជាមូលដ្ឋានឥតវៀសវេរ...",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រែប្រួលសេដ្ឋកិច្ចនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ជាធម្មតាទំហំមួយ ដែលមានឥទ្ធិពលធ្ងន់ធ្ងរ ហើយសំខាន់ជាច្រើនក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៧៨៩ ដល់ឆ្នាំ ១៨៤៨ ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះគោ ត្រូវបានប្រជាជនសម័យក្រោយដាក់ឈ្មោះថាប្រាសាទព្រះគោ ដោយយោងទៅតាមរូបសំណាក់ព្រះគោចំនួនបីចំពីមុខប្រាង្គទាំងបីនៃប្រាសាទនេះ។ ប៉ុន្តែតាមពិតប្រាសាទនេះមានឈ្មោះថា ស្រីបរមេស្វរៈ ជាភាសាសំស្ក្រឹត។ ប្រាសាទព្រះគោនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី៩ ដោយព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១ (៨៧៧-៨៨៩) ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះឥសូរក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នេះក៏ជាប្រាសាទ ដែលសង់ឡើងដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះមាតាបិតារបស់ព្រះអង្គ និងបុព្វជន ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ និងព្រះអគ្គមហេសី។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីប្រាសាទព្រះគោ ដែលមានឈ្មោះជាភាសាសំស្ក្រឹតថា ស្រីបរមេស្វរៈ ដែលបានកាន់តែងដើម្បីឧទ្ទិសជាធម្មជាតិ និងបុព្វជន ហើយបានសាងសង់នៅសតវត្សរ៍ទី៩ ដោយព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទទួលព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ: ការទទួលយកនួវព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធរបស់ព្រះ ក្រោយគ្រីស្ទជនបានទទួលនូវការសំរេចចិត្តធ្វើតាមព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ហើយគ្រីស្ទជនរូបនេះបានអធិស្ធានសូមព្រះ ដើម្បីឲ្យទ្រង់ប្រទាននូវព្រះវិញ្ញាណរបស់ទ្រង់មកគង់ក្នុងចិត្ត។",
"question": "តើគ្រីស្ទជនបានអធិស្ធានសូមព្រះដើម្បីអ្វី?",
"answer": "ឲ្យទ្រង់ប្រទាននូវព្រះវិញ្ញាណរបស់ទ្រង់មកគង់ក្នុងចិត្ត",
"type": "extract"
},
{
"context": "លក្ខណៈអាកាសធាតុត្រូពិចប្រកបដោយ ២ រដូវគឺ រដូវប្រាំង(ឧសភាដល់តុលា) និងរដូវភ្លៀង(វិច្ឆិកាដល់មេសា) ឥណ្ឌូនេស៊ីមានភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំពេញមួយឆ្នាំ សីតុណ្ហភាពមិនខ្ពស់ខ្លំាងទេ ដោយសារមានសណ្ឋានដីជាកោះទើបទទួលឥទ្ធិពលសមុទ្របានល្អ។",
"question": "រដូវដែលឥណ្ឌូនេស៊ីមានភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំពេញមួយឆ្នាំ?",
"answer": "រដូវប្រាំង(ឧសភាដល់តុលា) និងរដូវភ្លៀង(វិច្ឆិកាដល់មេសា)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដំណើរការការងារឬរចនាបទជាផ្លូវការផ្ទាល់ខ្លួន។គោលនយោបាយត្រូវប្រើប្រាស់ការសម្របសម្រួល ការមូលមតិគ្នា និងការពិគ្រោះយោបល់នៅក្នុងដំណើរការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចក្រៅផ្លូវការ... ការមូលមតិគ្នានិងការសម្រុះសម្រួលគគឺជាអាទិភាព ការឈ្លោះទាស់ទែងគ្នាមិនមែនជាវិធីដោះស្រាយបញ្ហានោះទេ។ទំនាក់ទំនងការទូតដោយស្ងៀមស្ងាត់ អនុញ្ញាតឱ្យមេដឹកនាំអាស៊ានប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា ដោយមិនបាននាំយកកិច្ចពិភាក្សានេះទៅផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។សមាជិកមិនត្រូវមានការខ្មាសអៀន ត្រូវតែមានការដឹកនាំដែលអង់អាចក្លាហាន។",
"question": "តើការមូលមតិគ្នាប្រើប្រាស់ជាប្រភេទណាដែលមិនមែនជាវិធីដោះស្រាយបញ្ហានោះទេ?",
"answer": "ការឈ្លោះទាស់ទែងគ្នា",
"type": "extract"
},
{
"context": "ទឹកជ្រោះរមនាមានចំងាយ១០គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តមណ្ឌលគិរី។ តំបន់នេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសែនមនោរម្យ។ ទឹកជ្រោះរមនាមានទីតាំងល្អ ដោយនៅក្បែរទឹកធ្លាក់មានប្រភេទដំណាំឧស្សាហកម្មជាច្រើនដូចជា ដំណាំកៅស៊ូ កាហ្វេ ស្វាយចន្ទី អាវ៉ូកាដូ (ប័រ) និង ប្រេសជាដើម។",
"question": "តំបន់ណាដែលមានទឹកជ្រោះរមនាមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសែនមនោរម្យ?",
"answer": "ទឹកជ្រោះរមនា",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច RULES ត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ដោយមានឈ្មោះថាវិទ្យាស្ថានជាតិនីតិសាស្ត្រ នយោបាយ និង សេដ្ឋកិច្ច ហើយត្រូវបានប្តូរឈ្មោះដូចបច្ចុប្បន្ននៅឆ្នាំ២០០៣។",
"question": "យ៉ាងណាដែលបានបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យRULESដំបូង?",
"answer": "សាកលវិទ្យាល័យRULESត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ1948ដោយឈ្មោះថាវិទ្យាស្ថានជាតិនីតិសាស្ត្រ នយោបាយ និង សេដ្ឋកិច្ច",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឯឥន្ទព្រាហ្មណ៍ ទ្រង់បានស្តាប់ហើយ ក្រាបបង្គំទូលថា បពិត្រមហារាជសម្ភារ ជាឥសូរបណ្តូលជិនវង្សប្រសើរអើយ រីខ្ញុំតាជីនេះ ជាមនុស្សចាស់ជរា ខំត្រាច់លីលាមកដល់សម្នាក់ព្រះអង្គនេះ ប្រាថ្នាតែមកសុំសម្តេចព្រះនាងមទ្រី រាជកល្យាណី ជាព្រះអគ្គមហេសីព្រះអង្គ សូមទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទានមកខ្ញុំតាជី ក្នុងកាលឥឡូវនេះ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីទ្រង់មនុស្សចាស់ជរាដែលស្តាប់ហើយ និងសុំសម្តេចព្រះនាងមទ្រី ជាព្រះអគ្គមហេសីព្រះអង្គ ដើម្បីទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទានមកជាមួយមនុស្សម្នាក់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "មន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ចដែលគ្រប់គ្រងស្ថាប័ននោះ ត្រូវឆ្លើយតបទៅនឹងពាក្យសុំក្នុងរយៈពេលសាមសិបថៃ្ង (៣០ថៃ្ង) យ៉ាងយូរ ប្រសិនបើការស្នើសុំនោះត្រូវបានបដិសេធទាំងស្រុង ឬខ្លះៗនោះ ហេតុផលនៃការបដិសេធត្រូវបញ្ជាក់អោយ បានច្បាស់លាស់ជាលាយល័ក្ខណ៍អក្សរ។",
"question": "ហេតុអ្វីដែលមន្រ្តីត្រូវឆ្លើយតបទៅនឹងពាក្យសុំក្នុងរយៈពេលសាមសិបថៃង (៣០ថៃង) យ៉ាងយូរ?",
"answer": "ដោយសារត្រូវបានបដិសេធទាំងស្រុង ឬខ្លះៗនោះ ហេតុផលនៃការបដិសេធត្រូវបញ្ជាក់អោយ បានច្បាស់លាស់ជាលាយល័ក្ខណ៍អក្សរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅមានកំនត់ត្រាមួយទៀតនៅឆ្នាំ១៣២០ ស្ដីអំពី ម៉ុងហ្គោលដែលបានបញ្ជូនបេសសកម្មមកយកដំរីពីកន្លែងមួយដែលមានឈ្មោះថា ឡុងយ៉ាមិន (龍牙門) (មានន័យថា ច្រកធ្មេញនាគរាជ) ដែលគេសង្ស័យថាប្រហែលជានៅត្រង់កន្លែងចតនាវា កេបប៉ែលហារបឺរ បច្ចុប្បន្ន។ អ្នកធ្វើដំនើរជនជាតិចិនឈ្មោះ វ៉ាង ដាយួន (汪大渊) (ជីវ តាខ្វាន់?) ដែលបានមកដល់កោះនេះនៅឆ្នាំ១៣៣០ បានហៅកន្លែងតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិម៉ាឡេតូចមួយថា តានម៉ាស៊ី (淡馬錫៖ក្លាយពីភាសាម៉ាឡេថា តាម៉ាស៊ីក) និងបាននិយាយថាមានជនជាតិចិនច្រើនរស់នៅទីនោះផងដែរ។ កោះសិង្ហបុរីជាឋានសួគ៌សំរាប់ចោរសមុទ្រដែលរង់ចាំឆ្មក់នាវាទាំងឡាយដែលឆ្លងកាត់ទីនោះ។ កំណាព្យជ្វាបុរាណមួយដែលសរសេរនៅឆ្នាំ១៣៦៥ បានហៅកន្លែងមួយនៅលើកោះនោះថា តេម៉ាសេក (ទីក្រុងសមុទ្រ)។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកោះមានកំនត់ត្រាមួយដែលមានន័យថាប្រហែលជានៅត្រង់កន្លែងចតនាវា កេបប៉ែលហារបឺរ បច្ចុប្បន្ន ហើយមានជនជាតិជើងជើងនៅទីនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "១២. បាន ពិនិត្យកែសម្រួលពាក្យពេចន៍របស់គណៈកម្មការខេមរយានកម្ម ដោយព្រះមេត្តាជួយឲ្យគណៈកម្មការនេះជារបស់ក្រសួងអប់រំជាតិ បានរួបរួមបោះពុម្ពជាសៀវភៅទស្សនាវដ្ដីសម្រាប់បង្រៀនសិស្សផ្នែក មធ្យមសិក្សាចេញរៀងរាល់ខែ។ ព្រះកេរ្តិ៍មួយសំខាន់ណាស់ដែលរលឹកឃើញបានរាល់ថ្ងៃ គឺព្រះរាជនិពន្ធទំនុកច្រៀង បទនគររាជ សម្រាប់ភ្លេងជាតិខ្មែរ ទ្រង់បាននិពន្ធពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤១ និងទំនុក ព្រមទាំងបទ សរភញ្ញ ដែលទ្រង់បាននិពន្ធកាលពីឱកាសបុណ្យពុទ្ធសករាជ២៥០០។",
"question": "យ៉ាងណាជាមធ្យមសិក្សាដែលគណៈកម្មការខេមរយានកម្មបានបោះពុម្ពជាប់មូលរៀងរាល់ខែ?",
"answer": "មធ្យមសិក្សាដែលគណៈកម្មការខេមរយានកម្មបានបោះពុម្ពជាប់មូលរៀងរាល់ខែជាសៀវភៅទស្សនាវដ្ដីសម្រាប់បង្រៀនសិស្សផ្នែកមធ្យមសិក្សា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សារមន្ទីររោងដំរី កសាងក្នុងឆ្នាំ១៨៩២ ស្ថិតនៅខាងត្បូង វត្តព្រះវិហារព្រះកែវមរកត ជាប់របងព្រះបរមរាជវាំង ដែលពីដើម គេហៅថា រោងដំរី ជាកន្លែងរក្សាទុកប្រដាប់ប្រដា និងចិញ្ចឹមសត្វដំរី ត្រៀមទុកហែក្បួន ក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ក្រោយព្រះរាជតំរិះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សម្ដេចព្រះរាជអង្គមហេសីនរោត្ដម មុនីនាថសីហនុ រោងដំរីនេះ ត្រូវបានរៀបចំជួសជុល កែលំអទៅជាសារមន្ទីររោងដំរី ដើម្បីដាក់តាំងបង្ហាញនូវគ្រឿងប្រដាប់ប្រដាហែក្បួនដំរី ហើយវប្បធម៌ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ដែលរួមមានសាលពិព័រណ៍ រូបថត លំនៅស្ថានខ្មែរ និងសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ ផ្ទះបុរាណខ្មែរ ចំនួន២ រូបសំណាកព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ សាលតាំង និងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ បន្ទប់តាំងគ្រឿងហែក្បួនដំរី បន្ទប់តាំងព្រះឆាយាលក្ខណ៍ ស្ដីពីព្រះរាជសកម្មភាព ព្រះករុណាព្រះបាទ នរោត្ដមសីហនុ និងចុងក្រោយ បន្ទប់តាំងគ្រឿងហែក្បួនព្រះរាជពិធីទ្វារទសមាស។",
"question": "យ៉ាងណាជាកន្លែងដែលសារមន្ទីររោងដំរីស្ថិត?",
"answer": "សារមន្ទីររោងដំរីស្ថិតនៅខាងត្បូង វត្តព្រះវិហារព្រះកែវមរកត ជាប់របងព្រះបរមរាជវាំង ដែលពីដើម គេហៅថា រោងដំរី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សមុទ្រជប៉ុន(日本海) ឬ សមុទ្រខាងកើត(동해, 東海) ជាសមុទ្រស្ទើរបិទនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច។ វាហ៊ុមព័ទ្ឋដោយប្រទេសជប៉ុន កូរ៉េទាំង២និងរុស្ស៊ី។ សមុទ្រនេះត្រូវបានកូរ៉េទាំង២ហៅថាជាសមុទ្រខាងកើត។ ដូចគ្នានឹងសមុទ្រមេឌីទែររ៉ានេដែរ សមុទ្រជប៉ុនស្ទើរតែគ្មានបាតុភូតជំនោរនិងលំនាច ដោយសារស្ថានភាពស្ទើរបិទរបស់វា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសមុទ្រជប៉ុន ឬ សមុទ្រខាងកើត ដែលជាសមុទ្រស្ទើរបិទនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច និងត្រូវបានកូរ៉េទាំង២ហៅថាជាសមុទ្រខាងកើត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គ្រប់យានយន្ត រ៉ឺម៉ក និងសឺមីរ៉ឺម៉ក ដែលទើបបានកែឆៃ្នក្នុងប្រទេសរួច មុននឹងធ្វើការចុះបញ្ជីផ្តល់ផ្លាកលេខ និងប័ណ្ណសម្គាល់យានយន្ត ត្រូវមកធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសជាមុនសិន បន្ទាប់មកត្រូវធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសរៀងរាល់១ឆ្នាំម្តង។",
"question": "តើយានយន្តមុននឹងធ្វើការចុះបញ្ជីផ្តល់ផ្លាកលេខ និងប័ណ្ណសម្គាល់យានយន្តត្រូវធ្វើការត្រួតពិនិត្យនៅពេលណា?",
"answer": "ត្រូវមកធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខណបចេ្ចកទេសជាមុនសិន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ជាការពិតណាស់ ប្រជាជាតិសម័យទំនើប(nation-state)មិនមែនលុបបំបាត់អ្វីៗទាំងអស់ដែលកើតមាននៅក្នុងសម័យមុនទេ។ វាបរាជ័យក្នុងការដាក់ភាសាបារាំង ជាភាសាសំរាប់បណ្តាជនជាតិទាំងអស់ ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសបារាំង ។ ពួកជនជាតិទាំងអស់នោះនៅតែបន្តនិយាយគ្រាមភាសារបស់ជនជាតិគេដដែល ទោះបីជាមានយុទ្ធនាការរៀបចំឡើងដោយគណៈកម្មការបដិវត្តន៍ណែនាំមហាជនក៏ដោយ ។ ប៉ុន្តែ ដើម្បីបោសសំអាតក្រុមដែលព្យាយាមបំបែកប្រជាជនពីការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ អង្គការបដិវត្តន៍បានផ្លាស់ប្តូរចរិតលក្ខណៈគ្រប់គ្រងខ្លះ ក្នុងទិដ្ឋភាពជីវិតសាធារណ ។",
"question": "តើប្រជាជាតិសម័យទំនើបមានសេដ្ឋកិច្ចអ្វីខ្លះដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងមហាជន?",
"answer": "គណៈកម្មការបដិវត្តន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្លូវថ្នល់ទាំងអស់មានប្រវែង ៦០០០គ.ម ចែកជាផ្លូវជាតិ (២៨០០គ.ម) ផ្លូវខេត្ត (១២០០គ.ម)និងផ្លូវរុក្ខបាល (២០០០គ.ម)។ ផ្លូវក្រាលកៅស៊ូហើយមានប្រវែង ២០០០គ.ម ផ្លូវក្រាលថ្ម និងដីក្រហមមានប្រវែង ២០០០គ.ម សល់ពីនេះជាផ្លូវលំ។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកចែកចាយប្រវែងផ្លូវថ្នល់ទាំងអស់?",
"answer": "មានប្រវែង ៦០០០គ.ម ចែកជាផ្លូវជាតិ ២៨០០គ.ម ផ្លូវខេត្ត ១២០០គ.ម និងផ្លូវរុក្ខបាល ២០០០គ.ម",
"type": "explain"
},
{
"context": "កំលាំងដែលបង្កើតឡើងដោយដែនអេឡិចម៉ាញ៉េទិចទៅលើភាគល្អិតផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនី មានឈ្មោះថាកំលាំងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។ វាជាកំលាំងគ្រឹះ ដែលជាប្រភពនៃកំលាំងស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង។ កំលាំងគ្រឹះមួយទៀតគឺ កំលាំងនុយក្លេអ៊ែរខ្លាំង (ដែលទាញភ្ជាប់នុយក្លេអ៊ីដអាតូម) កំលាំងនុយក្លេអ៊ែរខ្សោយ និង កំលាំងទំនាញសកល។ កំលាំងដទៃផ្សេងទៀតបំបែកចេញពីកំលាំងគ្រឹះទាំងនេះ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីកំលាំងដែលបង្កើតឡើងដោយដែនអេឡិចម៉ាញ៉េទិច និងបែបប្រើប្រាស់របស់វានៅក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លុះនៅឆ្នាំ២០០៧ តារាចម្រៀងដែលមានឈ្មោះល្បីរួចជាស្រេចនៅ KH ក៏បានប្តូរទ្រនំទៅកាន់ផលិតកម្ម Nice Star ទាំងមិនទាន់បានបញ្ចប់កុងត្រាជាមួយផលិតកម្ម KH។ សុខ ពិសី បន្សល់នូវបទពិរោះៗជាច្រើនបទក្នុងផលិតកម្មដំបូងនេះ។",
"question": "តើសុខ ពិសី បន្សល់នូវបទពិរោះៗអ្វីជាច្រើនបទនៅក្នុងផលិតកម្មដំបូងនេះ?",
"answer": "ជាច្រើនបទ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំណែកយាយផៃវិញ គាត់អង្គុយត្របោមជង្គង់ ខ្នងផ្អែកនាជញ្ជាំង ហើយស្តាប់ធ្វើមាត់ប្រហើរ។លុះមើលដល់ត្រង់ព្រះលក្សិណវង្សជឿតាមពាក្យក្លែងនាងយីស៊ុន ហើយប្រើពេជ្ឈឃាតយកចៅព្រាហ្មណ៍ទៅសម្លាប់ យាយផៃគាត់ជូតទឹកភ្នែកយ៉ាងញឹកញាប់។លុះដល់គេបណ្តើរឲ្យនាងព្រាហ្មណ៍កេសរស្រែកអាក្រោសតាមផ្សារ យាយផៃគាត់ខឹងខ្លាំងណាស់ទប់មិនក៏ស្ទុះក្រោកឈរឡើងហើយស្រែកថា៖",
"question": "យ៉ាងណានាងយីស៊ុនប្រើពេជ្ឈឃាតយកចៅព្រាហ្មណ៍ទៅសម្លាប់យាយផៃ?",
"answer": "យ៉ាងណានាងយីស៊ុនប្រើពេជ្ឈឃាតយកចៅព្រាហ្មណ៍ទៅសម្លាប់ យាយផៃគាត់ជូតទឹកភ្នែកយ៉ាងញឹកញាប់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លិខិតអនុញ្ញាតឲ្យយានយន្តធ្វើអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូន មានសុពលភាពមួយឆ្នាំ ម្ចាស់យានយន្តត្រូវមកបន្តសុពលភាពមួយឆ្នាំម្តងៗ បើយឺតយ៉ាវនឹងត្រូវពិន័យ។ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនត្រូវចេញប្រកាសណែនាំលម្អិតអំពីការផ្តល់លិខិតអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូន។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលមានសុពលភាពមួយឆ្នាំ ម្ចាស់យានយន្តត្រូវធ្វើជាក់ស្តែង?",
"answer": "ម្ចាស់យានយន្តត្រូវមកបន្តសុពលភាពមួយឆ្នាំម្តងៗ បើយឺតយ៉ាវនឹងត្រូវពិន័យ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សួនកំសាន្ត(ស្តួក)មានទីតាំងនៅចំកណ្ដាលទីរូមខេត្ត ជាកន្លែងដែលប្រជាជន (ពិសេសយុវវយ័) តែងទៅកំសាន្ត ក្រោយពេល សម្រាកពីការងារ ការសិក្សា ឬ អាជីវកម្មផ្សេងៗ នៅពេលល្ងាចៗ ព្រោះពេលល្ងាចជាវេលាដែលត្រជាក់ ខ្យល់បរិសុទ្ធ និងមានភ្លើងចំរុះពណ៍ស្រស់ស្អាត គួរឲ្យចង់គយគន់ ជាពិសេសគឺសម្បូរទៅ ដោយចំនីអាហារ ភេសជ្ជៈ បង្អែម.....ជាច្រើន",
"question": "យ៉ាងណាខណ្ឌដែលប្រជាជនតែងទៅកំសាន្តពេលល្ងាចៗ?",
"answer": "ជាកន្លែងដែលប្រជាជន (ពិសេសយុវវយ័) តែងទៅកំសាន្ត ក្រោយពេល សម្រាកពីការងារ ការសិក្សា ឬ អាជីវកម្មផ្សេងៗ នៅពេលល្ងាចៗ",
"type": "explain"
},
{
"context": "៣/. អកកំបោរចាំកូនស្រង់ អកកំបោរជានិម្មិតរូបរបស់ស្រ្តីជាម្ដាយ ឬម៉ែ ឬយាយ…។ ព្រោះកេរមរតរបស់ម៉ែគឺ (ម្លូរស្លា កំបោរ) តែពេលនេះកេរិ្តនេះលិចបាត់ទៅក្នុងសមុទ្រទឹកដោះនៃអតីតកាល មានតែស៊ូទ្រាំដេករងចាំមើលតើកូនកត្តញ្ញូក្មែរណាមួយស្រង់កេរតំណែលម៉ែឡើងវិញ (ជួយមាតាឲ្យរួចផុតពីទីឃុំឃាំង)",
"question": "តើអកកំបោរជានិម្មិតរូបរបស់ស្រ្តីជាម្ដាយ ឬម៉ែ ឬយាយមានជឿមួយណា?",
"answer": "ម្លូរស្លា កំបោរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាងមានកំណើតនៅក្នុងគ្រួសារកសិករក្រីក្រមួយ ក្នុង ខេត្តបាត់ដំបង ។ សុធា មានឪពុកឈ្មោះ រស់ ប៊ុន និង ម្ដាយឈ្មោះ ណាត់ សាមៀន និង មានបងប្អូនចំនួន ៥ នាក់ ប្រុស១នាក់ ស្រី៤នាក់ (បច្ចុប្បន្នស្លាប់ទាំងអស់) បងស្រីទី១ ឈ្មោះ រស់ សាបឿន, បងស្រីទី២ ឈ្មោះ រស់សាបឿត, បងប្រុសទី៣ ឈ្មោះ រស់ សុគន្ធ, ទី៤សុធាផ្ទាល់ ឈ្មោះ រស់ សេរីសុទ្ធា និង ទី៥ប្អូនស្រី ឈ្មោះ រស់ សេរីសោភ័ណ, សុធា នាងបានចូលសិក្សា ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យនេតយ៉ង់ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ។ ទេពកោសល្យ របស់សុធា បានរកឃើញនៅអាយុ ១៣ ឆ្នាំ ពេលដែលនាងបានច្រៀងចម្រៀង ប្រចាំថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ សិស្សរួមថ្នាក់ និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ តែងតែសរសើរទឹកដមសម្លេងដ៏ច្បាស់ ស្រទន់ និង ខ្លាំងរបស់ សុធា ដែលប្រៀបបាននិង សម្លេងរណ្ដំរបស់សត្វរៃ ហើយសុធា ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះហៅក្រៅពេលនោះថា (អារៃ) ដោយឪពុករបស់សុធា មើលឃើញពីទេពកោសល្យផ្នែកចម្រៀងដូចនេះ ក៏បាននាំសុធា ដើរច្រៀងតាមពិធីមង្គលការ និង ភោជនីយដ្ឋានផ្សេងៗ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ។",
"question": "ដែលជាបងប្អូនស្រីទី៥នៃសុធា?",
"answer": "បងប្អូនស្រីទី៥នៃសុធាមានឈ្មោះថា សេរីសោភ័ណ",
"type": "explain"
},
{
"context": "មេទ័ពជើងចាស់ វិសេសបានចូលបម្រើប្រទេសជាតិជាទាហានក្លាហានតាំងពីខ្លួននៅកម្លោះពេញវ័យនៅឡើយ។ដោយចិត្តស្នេហាមាតុភូមិយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដោយពលិកម្មមានការលះបង់ក្តីសប្បាយកាមរាគ ល្បែងស៊ីសង ស្រី ស្រាជាដើម ដើម្បីបំពេញកិច្ចការសាធារណៈឲ្យបានហ្មត់ល្អ ដោយសតិសម្បជញ្ញៈ ចេះត្រិះរិះស្គាល់ខុសត្រូវ ដោយមានចិត្តជាមនុស្សសេរី មិនរវល់លុតក្រាបសំពះអង្វរអ្នកណាដើម្បីបុណ្យសក្តិខ្លួន វិសេសក្លាហានបានឡើងបុណ្យសក្តិជាលំដាប់ រហូតដល់បានជាមេទ័ពជាតិទាំងឡាយ។",
"question": "តើមេទ័ពជើងចាស់បានចូលបម្រើប្រទេសជាតិជាទាហានក្លាហានតាំងពីខ្លួននៅកម្លោះពេញវ័យនៅឡើយដោយមានសតិសម្បជញ្ញៈនៅលើជំនាញណា?",
"answer": "ល្បែងស៊ីសង ស្រី ស្រាជាដើម",
"type": "extract"
},
{
"context": "ធម្មបទ ប្រែថា គន្លងនៃធម៌ ឬ ធម៌ ដែលជាផ្លួវ សម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅរក សេចក្តីសុខសម្រាន្ត ក្នុងជីវិត របស់បុគ្គលម្នាក់ ៗ ។ ធម្មបទគាថា (អដ្ឋកថា ឈ្មោះបរមត្ថជោតិកា ឬ ដែលគេស្គាល់ថា ធម្មបទដ្ឋកថា) ជាផ្នែកមួយ នៃគម្ពីរ ខុទ្ទកនិកាយ ដោយមានបទធម៌ តែងជាឆន្ទ ឬ ជាកាព្យភាសាបាលី បែងចេញជា ២៦ វគ្គ គឺ ៖",
"question": "យ៉ាងណាជាផ្នែកមួយនៃគម្ពីរ ខុទ្ទកនិកាយ ដែលមានបទធម៌តែងជាឆន្ទឬជាកាព្យភាសាបាលី បែងចេញជា ២៦ វគ្គ?",
"answer": "ធម្មបទគាថា ឬ ធម៌ ដែលជាផ្លួវ សម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅរកសេចក្តីសុខសម្រាន្តក្នុងជីវិតរបស់បុគ្គលម្នាក់ ៗ",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាំងពីតូចមក នាងពុំដែលបានសប្បាយថ្ងៃណាមួយដូចថ្ងៃនេះឡើយ។នាងជាស្រីធ្លាប់តែរស់ក្នុងបរិវេណផ្ទះ ក្នុងជញ្ជាំងស្លឹកក្រៀមទាំងបួនជុំវិញ។ក្រៅពីព្រំដែនដែលវត្ថុមើលឃើញ កាន់បាននោះនៅមានរបងដែកមួយបែបទៀតដែលភ្នែកធម្មតាមើលមិនឃើញឡើយ គឺរបងទំនៀមទម្លាប់។",
"question": "តើនាងមានន័យអ្វីខ្លីនៅពេលមានរបងដែកមួយនៅជញ្ជាំងស្លឹកក្រៀមទាំងបួនជុំវិញ?",
"answer": "នាងជាស្រីធ្លាប់តែរស់",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកស្រី ស៊ុន សុវណ្ណនី ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តសៀមរាបបាននិយាយថា ពិធីខួបកំណើត បែបប្រពៃណីខ្មែរ បានចាប់ផ្ដើមពិធីទីមួយរបស់ខ្លួន ដោយការនិមន្តព្រះសង្ឃមក សូត្រមន្តរំដោះគ្រោះចង្រៃទាំងឡាយ ឲ្យចៀស ចេញឆ្ងាយ និងនាំចូលមកវិញ នូវសិរីសួស្ដី ជ័យមង្គល និងលាភសំណាងទាំងពួង ។",
"question": "យ៉ាងណាមាននៅក្នុងពិធីខួបកំណើត បែបប្រពៃណីខ្មែរ ដោយការនិមន្តព្រះសង្ឃមក សូត្រមន្តរំដោះគ្រោះចង្រៃទាំងឡាយ?",
"answer": "មានសិរីសួស្ដី ជ័យមង្គល និងលាភសំណាងទាំងពួង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ខាងក្រោមនេះជាតារាងរាយនាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈនៅប្រទេសជប៉ុន (en:Japanese national university, ja:日本の国立大学一覧) តាមតំបន់នីមួយៗ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៧ នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនមានគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈចំនួន៨៧ (en:national universities, ja:国立大学)។",
"question": "យ៉ាងណាជាតារាងរាយនាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈនៅប្រទេសជប៉ុន?",
"answer": "តារាងរាយនាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈនៅប្រទេសជប៉ុនគឺជាតារាងដែលរាយនាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈតាមតំបន់នីមួយៗ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កំពង់ស្ពឺ ( ជាអក្សរឡាតាំង Kampong Speu) ជាខេត្តនៃកម្ពុជា។ ខេត្តមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តពោធិ៍សាត់ និង កំពង់ឆ្នាំងនៅខាងជើង ខេត្តកណ្ដាលនៅខាងកើត តាកែវនៅខាងភាគអាគ្នេយ៍ កំពតខាងត្បូង និងកោះកុងនៅភាគខាងលិច។ ទីរួមខេត្តគឺក្រុងច្បារមន។",
"question": "តើកំពង់ស្ពឺជាផ្នែកនៃខេត្តមុនុងណា?",
"answer": "កំពង់ឆ្នាំង",
"type": "extract"
},
{
"context": "១ = តាមសេចក្ដីប្រែរបស់លោក ប៉េលីយោត ថា Lou-Pan ហើយលោកចុះសេចក្ដីយល់ថាជាប្រសាទអង្គវត្ដ ។ តាមចិនលូប៊ូន ជាឈ្មោះមេជាងរចនាក្នុងរឿងព្រង ដូចខ្មែរយើងនិយាយពីពិសនុការអ្នកសាងប្រាសាទដែរ) ។ ២ = លោក ប៉េលីយោត យល់ថា ជាប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចដែលគាត់បន្ថែមថា ប្រហែលជាគេច្រលំ ជាទិស ខាងកើតទៅវិញ ។ ៣ =ទំនងជាប្រាសាទនាគព័ន្ធ ។",
"question": "តើជាច្រើនប្រាសាទដែលលោកប៉េលីយោតតែងតែងនៅ?",
"answer": "លោកប៉េលីយោតតែងតែងប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចនៅជើងទិសខាងកើតទៅវិញ ហើយជាច្រើនជាមួយនឹងប្រាសាទនាគព័ន្ធដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភីស៊ីកុំព្យូទ័រ ឬត្រូវបានគេហៅម៉្យាងទៀតថា មីក្រូកុំព្យូទ័រជាប្រភេទកុំព្យូទ័រដែលមានការពេញនិយមប្រើទូទៅសំរាប់អ្នកប្រើប្រាស់ធម្មតា។ វាមានទំហំតូច និងតំលៃថោកហើយធ្វើការបានធំទូលាយ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ ហើយត្រូវបានគេបែងចែកជាប្រភេទនឹងឈ្មោះផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនដូចជា៖",
"question": "តើភីស៊ីកុំព្យូទ័រជាប្រភេទអ្វី?",
"answer": "កុំព្យូទ័រ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការគោរពស្រឡាញ់ មេត្តាករុណា សង្គ្រោះ មានសេចក្ដីស្មោះត្រង់ សាមគ្គីភាព មានការប្ដេជ្ញាខ្ពស់ មានការចូលរួម មានការប្រាស្រ័យទាក់ទងល្អ មានគំនិតច្នៃប្រឌិត មានគណនេយ្យភាព និងធ្វើការងារជាក្រុម។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលការគោរពស្រឡាញ់មេត្តាករុណា មានសេចក្ដីស្មោះត្រង់មួយនៅលើសេដ្ឋកិច្ច?",
"answer": "មានសេចក្ដីស្មោះត្រង់សាមគ្គីភាពមានការប្ដេជ្ញាផ្ពស់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានមណ្ឌុលសុខភាពឃុំតាំងយ៉ាបដែលមានភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្បែនោះក្នុងនោះដែរប្រជាជនយល់ដឹងច្រើនអនាម័យដែលជាកត្តានាំមកនូវសុខភាពល្អ។ ផងដែរគ្រូពេទ្យក៏មានការយកចិត្តទុក្ខដាក់ដល់ប្រជាពលរដ្ខដែលទៅព្យាបាលជំងឺនៅទីនោះ និងមានភាពរស់រាយរាក់ទាក់យ៉ាងគួរឲ្យគោរព។ ដោយសារមនុស្សគ្រប់ៗរូបចេះរួមសាមគ្គីជាធ្លុងមួយដូចជានៅក្នុងភូមិដែលរៀបរាប់ខាងលើបង្កើតជាកន្លែងជាច្រើនសំរាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីមណ្ឌុលសុខភាពឃុំតាំងយ៉ាប ដែលមានសុខភាពល្អនិងគោរពជាច្រើន ហើយមានការយកចិត្តទុក្ខដាក់ពីគ្រូពេទ្យជំនាន់នោះទៅប្រជាពលរដ្ឋនៅក្បែនោះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "១. អនុវត្តតាមគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលមានសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើវិស័យ អក្សរសាស្ត្រ និង ស្មារតី នៃការណែនាំរបស់ ឯ.ឧ. សុខ អាន ប្រធាន គណៈកម្មាធិការជាតិភាសាខ្មែរ ដែលមានគោលដៅធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាព និង អភិវឌ្ឍន៍លើវិស័យអក្សរសាស្ត្រ រួមចំណែកជាមួយគោលនយោបាយចតុកោណជំហានទី ២ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលសំដៅអភិវឌ្ឍប្រទេសលើគ្រប់វិស័យ ។",
"question": "អ្វីដែលជាភាសាខ្មែរ ឯ.ឧ. សុខ អាន ប្រធាន គណៈកម្មាធិការជាតិមានគោលដៅនៅក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រ?",
"answer": "ធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាព និង អភិវឌ្ឍន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "នាយកោប និង នាយគី ក៏ថ្លែងសកម្មភាពដំនាលគ្នា ដាវលាន់ឮឆាំងៗ ចែសៗ ឡើងពីរោះ ដូចសូររនាតដែក។ បី ទល់នឹងពីរ ជាទីគួរដែរ។ មានន្ទវាយផូងៗ ពីរបីដាវ ស្ទុះទៅកាប់អាម្នាក់នៅចំហៀងខាង ដួលច្រច្រោងជើង បាត់ស្មារតី រួចស្រែកថា៖",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រយោគសកម្មភាពដំនាលគ្នារវាងនាយកោប និងនាយគី?",
"answer": "បី ទល់នឹងពីរ ជាទីគួរដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ទុំ បូរ៉ាន់ អតីតនាយទាហានកងនាវាចរណ៍ ដែលបានធ្វើកម្មសិក្សានៅឯសហរដ្ឋឤមេរិកកាលពីឆ្នាំ១៩៧៤ បានបញ្ជាក់អះអាងថា លោកបានជួបលោក អៀង សារី និងលោក ជួន ប្រសិទ្ធ នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ហើយលោកថែមទាំងបានបដិសេធសេចក្តីអន្ទងរបស់បងទី៣នេះទៀតផង ដោយលោកមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ខ្ញុំទៅជួបលោក អៀង សារី ហ្នឹង គាត់និយាយពីរឿងកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានឈ្នះហើយ ចម្រុងចម្រើនមហាអស្ចារ្យអីចុះឡើងអ៊ីចឹងទៅ ហើយក៏និយាយថា គេត្រូវការអ្នកចេះដឹងទៅជួយ ។ អ្នកដែលមករៀនជាមួយខ្ញុំ គេត្រឡប់ទៅវិញ ។ អ្នកដែលនៅជាមួយខ្ញុំពីរនាក់ គឺ គង់ ហ៊ត និង អ៊ឹង ហ៊ូយូ ផ្ញើផូសខាត មកពីស្រុកចិន សរសេរថា ខ្ញុំបានមកដល់[សណ្ឋាគារ]ស្រុកចិនហើយ អត់អីទេ ហើយថ្ងៃស្អែកហ្នឹងនឹងឡើងយន្ដហោះទៅស្រុកខ្មែរ ។ ផុតពីស្រុកចិនទៅ គឺបាត់រហូត» ។",
"question": "លោក ទុំ បូរ៉ាន់ បានជួបលោកដែលមួយនៅឆ្នាំ ១៩៧៦?",
"answer": "លោក អៀង សារី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពាក្យសច្ចាប្រណិធាននេះត្រូវបានសរសេរឡើងដោយលោក Sinnathamby Rajaratnam នៅឆ្នាំ១៩៦៦ ១ឆ្នាំក្រោយសិង្ហបុរីបានឯករាជ្យ។ លោកបានបង្ហាញពីសុបិន្តក្នុងការកសាង ប្រទេសសិង្ហបុរីមួយដែលយើងមានមោទនភាពចំពោះ។ លោកជឿថា ភាសា ជាតិសាសន៍ សាសនា ជាកត្តាបំបែកបំបាក់ ប៉ុន្តែពាក្យសច្ចាប្រណិធាននេះសង្កត់ធ្ងន់ថា កត្តាទាំង៣នេះនឹងមិនមែនជាឧបសគ្គទេ ប្រសិនបើប្រជាជនសិង្ហបុរីមានការយកចិត្តទុកដាក់អោយបានគ្រប់គ្រាន់ចំពោះប្រទេសជាតិរបស់គេ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលលោក Sinnathamby Rajaratnam សរសេរពាក្យសច្ចាប្រណិធាននេះ?",
"answer": "លោក Sinnathamby Rajaratnam សរសេរពាក្យសច្ចាប្រណិធាននេះនៅឆ្នាំ១៩៦៦ ១ឆ្នាំក្រោយសិង្ហបុរីបានឯករាជ្យ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ ជាទូទៅសំដៅទៅលើទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទាំង២របស់អាល់បឺត អែងស្តែងគឺ៖ រ៉ឺឡាទីវីតេពិសេស និង រ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ។ ពាក្យថារ៉ឺឡាទីវីតេមានន័យជាភាសាខ្មែរថា ភាពធៀប គឺមានន័យថាជាការសិក្សាចលនារបស់វត្ថុមួយធៀបនឹងវត្ថុមួយទៀត។ ពាក្យនេះក៏អាចសំដៅផងដែរទៅ រ៉ឺឡាទីវីតេហ្គាលីលេ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីពាក្យថារ៉ឺឡាទីវីតេ និងនៅតែសំដៅទៅលើទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទាំង២របស់អាល់បឺត និងនៅតែមានន័យថាជាភាពធៀប ឬការសិក្សាចលនារបស់វត្ថុមួយធៀបនឹងវត្ថុមួយទៀត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ការផ្ទេរតំនែងនេះបញ្ជាក់ពីការផ្ទេរអំនាចដល់អ្នកដឹកនាំជំនាន់ក្រោយ ហើយអ្នកដឹកនាំមុនៗក៏ចូលនិវត្តន៍។ លោក លី ក្វាន់យូចុះចេញពីតំនែងដោយមានសុខភាពនៅតែរឹងមាំនិងមានសតិបញ្ញារហ័សរហួន។ លោកបានដកខ្លួនឆ្ងាយពីមេដឹកនាំអាស៊ីដទៃទៀតដូចជា ម៉ៅ សេទុង, ស៊ូហារតូ, ហ្វើឌីណាន់ ម៉ារកូស និង នេ វីន ជាដើម។",
"question": "តើលោកណាចុះចេញពីតំនែងដោយមានសុខភាពនៅតែរឹងមាំនិងមានសតិបញ្ញារហ័សរហួន?",
"answer": "លោក លី ក្វាន់យូ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅល្ងាចនោះឯង កាលបើយាយចាន់លាគាត់ចុះផុតទៅ យាយនួនក៏រួសរាន់រៀបខ្លួន ហើយកាន់ម្លូ បារី មួយស៊ងដាក់លើជើងពាន និងទៀន១គូ ដើរតម្រង់ទៅកាន់កុដិលោកគ្រូអាន វត្តពោធិ៍ក្នុង ដែលមានព្រះនាមល្បីខាងហោរាសាស្ត្រ និងមន្តអាគមស្ដោះព្រួស។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកយាយចាន់លាគាត់ចុះផុតទៅ?",
"answer": "យាយនួនក៏រួសរាន់រៀបខ្លួន ហើយកាន់ម្លូ បារី មួយស៊ងដាក់លើជើងពាន និងទៀន១គូ ដើរតម្រង់ទៅកាន់កុដិលោកគ្រូអាន វត្តពោធិ៍ក្នុង ដែលមានព្រះនាមល្បីខាងហោរាសាស្ត្រ និងមន្តអាគមស្ដោះព្រួស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ជាសញ្ញាសម្រាប់ដាក់លើព្យញ្ជនៈ ៤ តួ ជាអឃោសៈ ប, ស, ហ, អ, ឲ្យទៅជាឃោសៈវិញ ៖ ប៊, ស៊, ហ៊, អ៊, ។ ព្យញ្ជនៈប្តូរសំឡេងទាំងនេះ ត្រូវបានយកទៅប្រើក្នុងពាក្យ សាប៊ូ, សម្លស៊ុប, ហ៊ាន, ទ្រអ៊ូ... ។ កាលណាសញ្ញាត្រីស័ព្ទនេះជួបប្រទះនឹងស្រៈ ិ ី ឹ ឺ ើ ក៏ត្រូវប្រែប្រួលរូបមកជា (ុ) ដូចករណីខាងលើដែរ ឧទាហរណ៍ ស៊ីបាយ, លេងហ៊ី... លើកលែងតែពាក្យ ប៊ិក, អ៊ីចុះអ៊ីចឹង... ។",
"question": "តើសញ្ញាសម្រាប់ដាក់លើព្យញ្ជនៈ៤តួជាអឃោសៈមានអ្វីមុនក្នុងការប្រែប្រួលជាឃោសៈវិញ?",
"answer": "ប, ស, ហ, អ",
"type": "extract"
},
{
"context": "អែងស្តែងល្បីឈ្មោះថាជាអ្នកដែលបានបន្សល់ទុកនូវពាក្យពេជន៍ល្បីៗ។ ឧទាហរណ៍ គាត់បានពណ៌នាបុគ្គលិកលក្ខណៈមនុស្សថា «ការកែប្រែចិត្តអប្រិយរបស់មនុស្ស វាពិបាកជាងកែប្រែលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ភ្លុយតូនីញ៉ូមទៅទៀត។ ពេលគាត់និយាយពីទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេគាត់បានឧទាហរណ៍បែបនេះថា «ចូរសាកល្បងដាក់ដៃរបស់អ្នកនៅលើចង្ក្រានកំដៅរយៈពេល១នាទី។ អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ថា១នាទីនោះហាក់ដូចជា១ម៉ោងអញ្ចឹង។ ផ្ទុយទៅវិញ បើសិនជាអ្នកចំនាយពេលជាមួយស្រីស្អាតម្នាក់រយៈពេល១ម៉ោងវិញ តើវាយ៉ាងម៉េច? អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ថា១ម៉ោងនោះ ដូចជា១នាទីអញ្ចឹង។ នេះហើយជាអ្វីដែលយើងហៅថា រ៉ឺឡាទីវីតេ។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្វីដែលយើងហៅថា រ៉ឺឡាទីវីតេ?",
"answer": "រ៉ឺឡាទីវីតេគឺជាការសាកល្បងដាក់ដៃរបស់អ្នកនៅលើចង្ក្រានកំដៅរយៈពេល១នាទី ដែលមានអារម្មណ៍ដូចជា១ម៉ោងអញ្ចឹង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាំកូស៊ីធីគឺជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ក្រុងមួយដែលកំពុងបានអភិវឌ្ឍតាមរយៈសហាគមមួយដោយបាននាំមុខដោយវ៉ឺលស៊ីធីខូអិលធីឌីរបស់កូរ៉េខាងត្បូងនៅខណ្ឌឫស្សីកែវ។ ក្រុមហ៊ុនមានវិនិយោគគម្រោងបានវាយតម្លៃ $២,០៦៣ដប់កោដិ។ តំបន់អភិវឌ្ឍនេះប្រើប្រាស់លាយឡំគ្នាដែលមានតំបន់ស្នាក់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ និង ពាណិជ្ជកម្មរួមមានសុខូបត្ថម្ភវត្ថុសុខាភិបាល សំណង់កីឡាដ្ឋាន ស្ថាប័នអប់រំ មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌និងសន្និបាត។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកាំកូស៊ីធី ជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ក្រុងមួយដែលបាននាំមុខដោយវ៉ឺលស៊ីធីខូអិលធីឌីរបស់កូរ៉េខាងត្បូង និងមានគម្រោងបានវាយតម្លៃ$២,០៦៣ដប់កោដិ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រីអាថ៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ មានព្រះបន្ទូលព្រះគាថា ថា កាលនោះព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ ទ្រង់យកទឹកប្រស់ព្រំសព្វកាយព្រះនាងមទ្រីដែលបាត់ព្រះស្មារតី លុះព្រះនាងភ្ញាក់ព្រះអង្គ មានព្រះស្មារតីឡើងវិញ ទើបទ្រង់មានព្រះបន្ទូលប្រាប់សេចក្តីនោះ ឲ្យព្រះនាងបានជ្រាបជាខាងក្រោយ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរទ្រង់យកទឹកប្រស់ព្រំសព្វកាយ?",
"answer": "ព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរទ្រង់យកទឹកប្រស់ព្រំសព្វកាយព្រះនាងមទ្រីដែលបាត់ព្រះស្មារតី លុះព្រះនាងភ្ញាក់ព្រះអង្គ មានព្រះស្មារតីឡើងវិញ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩០៤ ព្រះបាទនរោត្តមបានសោយទិវង្គត។ ផ្ទុយពីផ្ទេររាជបល្ល័ង្កបន្តអោយទៅរាជបុត្រារបស់ព្រះនរោត្តម ពួកបារាំងបានផ្ទេររាជ្យសម្បត្តិទៅព្រះភាតារបស់ព្រះនរោត្តម គឺព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ដែលខ្សែរាជវង្សរបស់ទ្រង់មិនរឹងរូស និងជាតិនិយមតិចចំពោះការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងជាងខាងព្រះនរោត្តម ដែលបានបង្ហាញថាជាខ្សែរាជវង្សជាតិនិយមខ្លាំង។ ដូចដែរ គេបានឃើញថាព្រះនរោត្តម ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះការបះបោរខ្មែរឥតឈប់ឈរប្រឆាំង នឹងការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង។ ហេតុផលផ្សេងមួយទៀតគឺថារាជបុត្រជាទីសព្វព្រះរាជហឫទ័យរបស់ព្រះនរោត្តម ដែលទ្រង់ចង់អោយសោយរាជ្យបន្តព្រះអង្គ ជាព្រះមហាក្សត្រ គឺព្រះអង្គម្ចាស់យុគន្ធរ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុប បង្កភាពវឹកវរដោយលើកឡើងជាសាធារណៈអំពីភាពឃោរឃៅព្រៃផ្សៃនៃអាណានិគមបារាំងនៅកម្ពុជា ដែលពួកគេកំពុងតែបានគ្រប់គ្រងកាន់កាប់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបាទនរោត្តម និងការផ្ទេររាជ្យសម្បត្តិទៅព្រះភាតារបស់ព្រះនរោត្តម ដែលមានគោលបំណងជាតិនិយមតិចចំពោះការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លោកគ្រូ និង ខ្ញុំបានគិតត្រូវ។ មិនអីទេ យើងតាំងខ្លួនយើងជាអ្នកតស៊ូបានពេញទី ពីព្រោះយើងមិនដែលធ្វើអ្វីអាក្រក់នឹងអ្នកណា យើងមិនដែលប្លន់អ្នកណា យើងមិនដែលសេពសុរា លេងបៀ លួចកូនគេ។ យើងជាអ្នកបួស ស្រេចទៅហើយ ។ ចុះមិត្ដយើងឯទៀតទៅ តាមយើងទេ?",
"question": "តើលោកគ្រូនិងខ្ញុំបានធ្វើអ្វីខ្លីនៅក្នុងការតស៊ូបានពេញទី?",
"answer": "យើងតាំងខ្លួនយើងជាអ្នកបួស ស្រេចទៅហើយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ លោកថាពាក្យ លៀង ជាពាក្យសៀម ។ តាមយោបល់ឪពុកខ្ញុំ ពាក្យនេះជាពាក្យខ្មែរ សៀមខ្ចីយកទៅប្រើ ។ ហេតុផលដែលគាត់អាង ដូចមានតទៅនេះ ។ ពាក្យ លៀង ជាពាក្យគន្លាស់កាត់៖ លេង + ច្រៀង > លៀង(+ច្រេង) ។ដើមដំបូងប្រើសម្រាប់អារក្ស៖ លៀងអារក្ស ។លៀងអារក្ស គឺបញ្ចូលអារក្សឲ្យលេងសប្បាយ មានភ្លេងមានចំរៀងឲ្យស្តាប់ ដើម្បីកុំឲ្យវាធ្វើអ្នកជម្ងឺឲ្យឈឺតទៅទៀត ។ រូបអារក្ស កាលខ្មោចចូលមកសណ្ឋិតហើយ ក៏ផឹកស្រាហើយរាំ ។ក្រោយតមកការប្រជុំគ្នាស៊ីបាយផឹកស្រា, លេងភ្លេង, ច្រៀងតាមធម្មតាគ្មានបញ្ចូលអារក្ស ក៏ហៅថា លៀងដែរ ។ តមកទៀត ការឲ្យអាហារមិត្តសម្លាញ់ច្រើនគ្នាបរិភោគ ទោះមានផឹកស្រា, លេងភ្លេង, ច្រៀងរាំក៏ដោយ ឬគ្មានក៏ដោយគង់តែហៅថា លៀង ។សៀមខ្ចីពាក្យខ្មែរនេះទៅប្រើ សម្រាប់សំដែងសេចក្តីថា ឲ្យអាហារដល់មិត្តសម្លាញ់បរិភោគដូចខាងលើនេះផង ថាឲ្យអាហារបរិភោគជានិច្ចគឺចិញ្ចឹមផង ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ស៊ីសេចក្តីថា ថែទាំរក្សាទៀតផងក៏បាន ។",
"question": "ពាក្យ លៀង ជា ពាក្យ សៀម ឬ ខ្មែរ នៅក្នុង វចនាដែលមានអារក្ស?",
"answer": "ខ្មែរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការទូន្មានចិត្ត ដែលសង្កត់សង្កិនបានដោយលំបាក ជាធម្មជាតិរហ័ស មានប្រក្រតី ធ្លាក់ចុះទៅតាមសេចក្ដីប្រាថ្នាក្នុងអារម្មណ៍ណាមួយ រមែងជាគុណញ៉ាំងប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេច (ព្រោះថា) ចិត្តដែលហ្វឹកហ្វឺនបានហើយរមែងនាំមកនូវសេចក្ដីសុខ ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីការទូន្មានចិត្ត ដែលសង្កត់សង្កិនបានដោយលំបាក ជាធម្មជាតិរហ័ស និងរមែងជាគុណញ៉ាំងប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេច ដោយសារតែចិត្តដែលហ្វឹកហ្វឺនបានហើយនាំមកនូវសេចក្ដីសុខ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ផែនការហ្សូម៉ាន បង្កើតនូវភ្នាក់ងារបែប supranationa សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យលើទិដ្ឋភាព ឬផ្នែកនៃគោលនយោបាយធ្យូងថ្ម និងដែកថែបជាតិ ដូចជាកម្រិតផលិតកម្ម និងតម្លៃ។ មិនមែនជាការចៃដន្យទេ ដែលការសម្រេចចិត្តនេះអនុញ្ញាតឲ្យមានភ្នាក់ងារត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មអាល្លឺម៉ង់។ ដោយមានការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្សាបការបារម្ភពីកម្លាំងយោធាអាល្លឺម៉ង់ អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច បានចុះហត្ថលេខាយល់ព្រមយ៉ាងរហ័ស។ បន្ទាប់ពីនោះភ្លាម ប្រជាជាតិប៊ែលណឺលុច្ស និងអ៊ីតាលី ក៏បានចូលរួមផងដែរ។ ចក្រភពអង់គ្លេសមិនបានចូលរួមទេព្រោះបារម្ភពីការបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួន។",
"question": "យ៉ាងណាគឺជារយៈពេលនៅដំបូងដែលមានប្រជាជាតិចុះហត្ថលេខាប្រទេសលោការីនិងអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចយល់ព្រមយ៉ាងរហ័ស?",
"answer": "បន្ទាប់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់ផែនការហ្សូម៉ាន មានប្រជាជាតិប៊ែលណឺលុច្ស និងអ៊ីតាលី ចូលរួមផងដែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អតីតសង្សារនាងទេវី ភិតភ័យយ៉ាងខ្លាំងនឹងរឿងនេះ ។ ណាមួយនៅភូមិកុយមែង មានភ្នាក់ងាររាជការ របស់ឪពុកអ្នកផង ប្រហែលជាពួកអស់នេះ បានទទួលកិច្ចបញ្ជាពីសិរីសោភ័ណមក ឲ្យជួយចាប់អ្នកជាប្រាកដ។ ណាមួយទៀត ដៃអ្នក ដែលពីម្សិលមិញ បានលាងរុំនោះ ក៏ឈឺចាប់ចុកយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះអ្នកបានតស៊ូ ដើម្បីរំដោះខ្លួន ឲ្យបានរួចជីវិត ពីយប់មិញ មកនេះ។ អ្នកកម្លោះ យកដៃឆ្វេងស្ទាបមើល ឃើញហើម ធ្វើឲ្យឈឺក្រៃពេក។ រីឯ ពូកខ្នើយ ធ្វើឲ្យអ្នកងងុយដេកយ៉ាងខ្លាំង តែពុំហ៊ានប្រាសខ្នង ដល់ឡើយ ។ អ្នកនឹកថា « ចុះឧត្ដម វាទៅណា ? វាភ្លេចអ្នក ហើយឬនៅ ? ពីព្រោះមិត្ដទាំងពីរនេះ ឃ្លាតគ្នា តាំងពីកាលនៅវ័យកុមារ រៀងៗខ្លួនមក។",
"question": "តើនៅជួរណាដែលមានប្រាសាសម្រាប់អ្នកជាប្រាកដនៅក្នុងរឿងនេះ?",
"answer": "សិរីសោភ័ណ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ការប្រារឰពិធីនៃពាក្យពេជន៍និងការរៀបចំសំរាប់ការបួងសួងរៀបការ ពិធីទាំងនេះ គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងគោលបំនងនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍គ្រិស្តសាសនា ដែលនឹងរៀបចំ សំរាប់ ការ ធ្វើពិធីបង្ហាញភាពបរិសុទ្ធនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ពិធីទាំងនេះ នឹងជួយអោយគូស្នេហ៍ទាំងឡាយអាចបំពេញនូវ ការរៀបចំការបួងសួងសំរាប់មង្គលការរបស់ពួកគេ ហើយអាចអោយពួកគេស្វែងយល់បន្ថែមទៀតអំពី ការបួងសួងរៀបការ និងគិតពិចារណាលើអត្ថន័យរបស់វា ហើយជ្រើសរើសនូវអ្វីដែ់ល់ផ្តល់អោយ និងបង្កើតជាទិដ្ឋភាពផ្សេងៗ។ការបួងសួងអាចកែសំរួលបាន ។ ការបួងសួងជាដំបូងត្រូវបានផ្តល់អោ់យ ដែល ទាក់ទងនឹងទស្សនៈផ្សេងៗនៃការបួងសួងរៀបការ។ បន្ទាប់មកមានការអានគម្ពីរប៊ីប ហើយគេចាប់ផ្តើម ត្រិះរិះ ពិភាក្សាពីបទពិសោធន៍ផ្សេងៗដែលទាក់ទង ចុងក្រោយក៏មានការបួងសួងបញ្ចប់មួយត្រូវបានធ្វើ ឡើង។ ប៉ុន្តែក៏អាចមានការបន្ថែមនូវការបួងសួងដទៃទៀតដែលបង្កើតរឺកែសំរួលដោយអ្នកចូលរួម រឺអ្នកដឹកនាំ។ នៅក្នុងពិធីនេះ អាចារ្យគឺជាប្រធានគ្រប់គ្រង។ គូស្នេហ៍ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តអោយបួងសួងខ្លះ ហើយសូត្រគម្ពីរជាសាធារណៈ និងចូលរួមនៅក្នុងការពិភាក្សាផងដែរ ព្រោះការចូលរួមរបស់ពួកគេនឹងជួយអោយ គេអាចរៀបចំតួនាទីរបស់គេក្នុងថានៈជាអ្នកបួងសួងរៀបការ។",
"question": "យ៉ាងណាជាប្រធានគ្រប់គ្រងនៅក្នុងពិធីបង្ហាញភាពបរិសុទ្ធនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍គ្រិស្តសាសនា?",
"answer": "នៅក្នុងពិធីនេះ អាចារ្យគឺជាប្រធានគ្រប់គ្រង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "Einstein, Albert (1905d), \"On the Electrodynamics of Moving Bodies (ស្ដីពីអេឡិចត្រូឌីណាមិចនៃអង្គធាតុមានចលនា)\", Annalen der Physik 17: 891–921 ។ និក្ខេបបទស្ដីពីរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេសនេះបានទទួលនៅថ្ងៃទី៣០ មិថុនា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបទសេទ្ររ៉ឺឡាទីវីតេពិសេសដោយ Albert Einstein ស្ដីពីរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេសនៃអេឡិចត្រូឌីណាមិចនៃអង្គធាតុមានចលនាដែលទទួលនៅថ្ងៃទី៣០ មិថុនា ឆ្លើយត្រានេះ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លុះរថយន្តបរផុតភូមិព្រៃផ្ដៅទៅឆ្ងាយបន្តិច ក៏ទច់ង៉ក់រលត់ម៉ាស៊ីន ទើបចៅចិត្រលោតចុះទៅបើកគ្រឿងម៉ាស៊ីនមើល ស្រាប់តែធ្វើមាត់វៀចក្រងែវ ។ អ្នកជិះទាំងអស់គ្រប់ៗគ្នា មានសេចក្ដីព្រួយជាច្រើន ទើបហ្លួងរតនសម្បត្តិដែលមានសេចក្ដីព្រួយច្រើនជាងគេ ក៏ចុះពីរថទៅសួរចៅចិត្រថា៖",
"question": "តើអ្នកជិះទាំងអស់គ្រប់ៗគ្នាមានសេចក្ដីព្រួយជាច្រើនប៉ុន្មាន?",
"answer": "ជាច្រើន",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកឯកទេស ដែលត្រូវបានជួបសម្ភាសន៍នៅទីស្នាក់ការអង្គការសុខភាពពិភពលោកក្នុងទីក្រុង ហ្សឺណែវ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៧ បានរាយការណ៍ថា ដំណើរការងាររបស់ពួកគេទៅលើ វ៉ាក់សាំងជំងឺផ្ដាសាយទូទៅ កាន់តែមានការរីកចម្រើនទៅមុខជាលំដាប់ហើយ។ ការពិសោធវេជ្ជសាស្ត្រជាង ៤០ ត្រូវបានសម្រេចជោគជ័យ រឺ ក៏កំពុងតែដំណើរការ។ ការពិសោធភាគច្រើនគឺផ្ដោតទៅលើមនុស្សជំទង់ៗដែលមានសុខភាពល្អ។ ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន ក្រោយពីបានបញ្ចប់ការវិភាគប្រកបដោយសុវត្ថិភាពទៅលើមនុស្សវ័យជំទង់ ក៏ចាប់ផ្ដើមធ្វើការពិសោធវេជ្ជសាស្ត្រចំពោះខ្លួនមនុស្សវ័យចំនាស់ និង កូនក្មេងវិញ។ វ៉ាក់សាំងទាំងអស់មកទល់ពេលនេះ មើលទៅហាក់ដូចជាមានសុវត្ថិភាព និង មានភាពអំណោយផលដល់មនុស្សគ្រប់វ័យដែលបានធ្វើការសាកល្បងរួច។",
"question": "យ៉ាងណាមានសុវត្ថិភាពនិងមានភាពអំណោយផលដល់មនុស្សគ្រប់វ័យដែលបានធ្វើការសាកល្បងរួច?",
"answer": "វ៉ាក់សាំងទាំងអស់មកទល់ពេលនេះ មើលទៅហាក់ដូចជាមានសុវត្ថិភាព និងមានភាពអំណោយផលដល់មនុស្សគ្រប់វ័យដែលបានធ្វើការសាកល្បងរួច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ ត្រូវមានក្រុមប្រឹក្សាមួយហៅថាក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ជាអង្គការដែលតំណាងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន និងមានបេសកកម្មបម្រើផលប្រយោជន៍ទូទៅក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន។",
"question": "តើក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់គឺជាអ្វី?",
"answer": "ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ជាអង្គការដែលតំណាងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំ សង្កាត់ និងមានបេសកកម្មបម្រើផលប្រយោជន៍ទូទៅក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ហៃព្រាហ្មណ៍អើយ រីភូមិលំនៅព្រះអង្គនោះ បីដូចក្រងរំយោលព្យួរនូវភ្ញី បីដូចអ្នកបេះប្រឡេះ ចងព្យួរ នៅសងខាង ព្រះអាស្រមបទ ។ មួយសោត រីភូមិនោះ រាបបីដូចផ្ទៃស្គរ សឹងដុះតែស្មៅជើងក្រាស់ រីស្មៅនោះសោត រាបខៀវល្អ បីដូច ផ្នត់ ក ក្ងោកមាស រីខ្សាច់នោះសោត ក៏ល្អដូចសំឡី គថ្ពេចបញ្ជី ៧ដង រាបស្មើពុំកន្លងនឹងគ្នាឡើយ ។ មួយសោត រីឈើនៅ សងខាងផ្លូវនោះ មានផ្លែទុំសំយុងចុះ នៅទាបៗហោង ។ រីស្រះបោក្ខរណីនោះ ដេរដាសពាសពេញនូវឈូកស (២៣៩) ឈូកច្រាល កុមុទ ។ ល ។ បីដូចឧទ្យាននៅឋានចាតុម្មហារាជិកាសួគ៌នាយហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាការព្យួរគ្នានៅរីភូមិលំនៅព្រះអង្គ?",
"answer": "ជាការព្យួរគ្នានៅរីភូមិលំនៅព្រះអង្គនោះមានជាធម្មជាតិដូចជា ភ្ញី អ្នកបេះប្រឡេះ ចងព្យួល និង ផ្នត់ ក ក្ងោកមាស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អាណានិគមដែលឯករាជ្យទីមួយនៅទ្វីបអាមេរិច គឺជាប្រទេសអាមេរិចនៅឆ្នាំ ១៧៨៣ ពីប្រទេសអង់គ្លេស បន្ទាប់មកប្រទេសហៃទី នៅឆ្នាំ ១៨០៤ ពីប្រទេសបារាំង និងអាមេរិចខាងត្បូងទាំងអស់ នៅឆ្នាំ១៨១០ ប្រទេសកាណាដា ជាអាណានិគមអង់គ្លេស និងប្រទេសប្រេស៊ីលជាអាណានិគម របស់ប៉ុទុយកាល់មិនធ្វើសង្រ្គាមសំរាប់សេរីភាព ។ សហរដ្ឋអាមេរិច ជាអាណានិគមច្រើនរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស ហូឡង់ បារាំង និងប្រទេសអេស្ប៉ាញ សង្រ្គាមជាមួយប្រទេសអង់គ្លេសចាប់ផ្តើមនៅរដ្ឋខាងលិចដូចជា ញូយ៉ក ពីមុនជាអាណានិគមរបស់ប្រទេសហូឡង់ នៅពេលគេឈ្នះជនជាតិអង់គ្លេសគេយកអាណានិគមដែលនៅអាមេរិចខាងជើង និងបង្កើតសហរដ្ឋ ដែលគេអោយឈ្មោះថា អាមេរិចដូចទ្វីបរបស់ខ្លួន ។ នៅអាមេរិចខាងត្បូងដែលនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញ មានសង្រ្គាមពីឆ្នាំ ១៨១០ ដល់ឆ្នាំ ១៨២០ បន្ទាប់មកមានសេរីភាពអាណានិគមអេស្ប៉ាញទាំងអស់ធ្វើប្រទេសច្រើនដែលយើងហៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះថា អាមេរិចឡាទិន ពីព្រោះគេនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញដែលមកពីភាសាឡាតាំង ។ នៅឯករាជ្យទាំងអស់របស់អាណានិគមអាមេរិច មានបុរស និងស្រ្តីជាច្រើនដែលជាវិរៈបុរសនារី ក៏ប៉ុន្តែជាពិសេសមានបីនាក់ លោក ចច់វ៉ាស៊ីនតុន នៅសហរដ្ឋអាមេរិច លោក យ៉ូស៊េបស៊ានមាទីន នៅអាហ្សង់ទិន និងស៊ីនម៉ូនប៊ូលីប៉ាល នៅប្រទេសដទៃ ។",
"question": "តើសហរដ្ឋអាមេរិចមានទំនាញជាតិអំពីសេរីភាពនៅពេលណា?",
"answer": "ឆ្នាំ ១៧៨៣ ពីប្រទេសអង់គ្លេស បន្ទាប់មកប្រទេសហៃទី នៅឆ្នាំ ១៨០៤ ពីប្រទេសបារាំង និងអាមេរិចខាងត្បូងទាំងអស់ នៅឆ្នាំ១៨១០",
"type": "extract"
},
{
"context": "របៀបទី២យើងអាចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំបាន តាមរយៈកាំជណ្តើរពីរជើងភ្នំ ដល់កំពូលភ្នំ ដែលមានកាំជណ្តើរសរុប ៨០៩ កាំ ហើយកាំជណ្តើរខ្លះទាប កាំជណ្តើរខ្លះខ្ពស់តាមកន្លែង និងមានបង្កាន់ដៃអមតាមផ្លូវ។ ពេលឡើងដល់កំពូលភ្នំ យើងនិងជួបព្រះវិហារ១នៅជាប់មាត់កាំជណ្តើរ អាស្រមអ្នកតា ថ្មអណ្តែត ហើយអាចមើលឃើញ ទេសភាពយ៉ាងស្អាតនៅជុំវិញ ខ្លួនយើងពីលើកំពូលភ្នំមកមាន វាលស្រែព្រៃឈើពណ៌បៃតង លំនៅស្ថានប្រជាជន ទឹកទន្លេស្ទឹងបឹងបួរ ផ្ទៃមេឃខៀវស្រងាត់ រួមជាមួយខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធធម្មជាតិ ទៀតផង។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាផ្លូវការដែលយើងអាចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំបាន?",
"answer": "យើងអាចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំតាមរយៈកាំជណ្តើរពីរជើងភ្នំ ដល់កំពូលភ្នំ ដែលមានកាំជណ្តើរសរុប ៨០៩ កាំ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "លោក ព្រំ ម៉ាញ សិល្បករខ្មែរខាងផ្នែកចម្រៀងអាយ៉ៃល្ខោន ភាពយន្តនិងទូរទស្សន៍ដ៏ល្បីល្បាញ អាយុ ៥៨ឆ្នាំ ទើបបានទទួលគោរម្យងារពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឡើងជាវីរសិល្បករដំបូងបំផុតនៃព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីលោក ព្រំ ម៉ាញ សិល្បករខ្មែរខាងផ្នែកចម្រៀងអាយ៉ៃល្ខោន ដែលទទួលគោរម្យងារពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឡើងជាវីរសិល្បករដំបូងនៃព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចំណេរកាលក្រោយមកព្រះមហាក្សត្រនាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តី និង ប្រជារាស្រ្តងាកមកគោរពចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនាហើយកេរដំណែលក្នុងលទ្ធិទេវរាជ មួយចំនួនត្រូវបោះចោលលែងមានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ដែលជាហេតុនាំឲ្យខូចខាតប្រេះស្រាំដោយសារធម្មជាតិ ជនទុច្ចរិត និងសង្រ្គាមជាបន្តបន្ទាប់។ ចំណែកនៅបរិវេណប្រាសាទវត្តឯកភ្នំនោះត្រូវបានអាជ្ញាធរ និងអ្នកស្រុកស្រុះស្រួលគ្នាកសាងសំណង់វត្តអារាម ព្រះវិហារសម្រាប់ព្រះសង្ឃគង់នៅឈ្មោះថា \"វត្តឯក\" ហើយអ្នកស្រុកជិតឆ្ងាយក៏បាននាំគ្នាទៅធ្វើបុណ្យសន្សំកុសលជាហូរហែ។ ដោយសារតែនៅកែ្បរប្រាសាទនោះមានសំណង់វត្តអារាមបែបនេះហើយ ទើបប្រាសាទនេះហៅថា \"ប្រាសាទវត្តឯកភ្នំ\" ។វត្តនេះស្ថិតនៅប្រហែលប្រាំបីគីឡូម៉ែត្រទៅភាគខាងជើងនៃក្រុងបាត់ដំបង។ បើជិះពីក្រុងតាមមាត់ស្ទឹងសង្កែងាយជាងផ្លូវលំមួយទៀតដែលមានសភាពមិនល្អ។ បើជិះតាមផ្លូវលំអាចមកដល់បឹងមួយធំចម្ងាយប្រហែល២០០មពីប្រាសាទ។ បឹងនោះមានបណ្តោយប្រវែង៤០០ម(កើតលិច)និងទទឹង២០០ម(ជើងត្បូង)។ស្ថានភាពនៃប្រាសាទនេះទ្រុឌទ្រោមខ្លាំងណាស់។ សព្វថ្ងៃមានការថែរក្សាទល់ទ្រច្រើននៅផ្នែកដែលស្ទើរតែរលំ។",
"question": "តើវត្តឯកភ្នំស្ថិតនៅកំពូលប៉ុណ្ណោះមុននៅប្រាសាទមុខមន្រ្តីនៅទីណា?",
"answer": "បាត់ដំបង",
"type": "extract"
},
{
"context": "យោងលើបញ្ហានេះ ព្រះអង្គទ្រង់បញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរពុំត្រូវការរបបកុម្មុយនិស្តទេ ព្រោះថាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ៗសុទ្ធតែមានដីធ្លីជាកម្មសិទ្ធិ សម្រាប់បង្កបង្កើនផលរបស់ខ្លួន។ បញ្ហាដែលគេចង់បាននោះគឺ ឯករាជ្យបរិបូរណ៍សម្រាប់ប្រទេសជាតិ។ ចំណែកពួកកុម្មុយនិស្ត គេមើលឃើញថាប្រទេសកម្ពុជា ជាទីតាំងមួយប្រសើរសម្រាប់ពួកគេ។",
"question": "ពួកកុម្មុយនិស្តជាទីតាំងមួយប្រសើរសម្រាប់អ្វី?",
"answer": "ប្រទេសកម្ពុជាជាទីតាំងមួយប្រសើរសម្រាប់ពួកកុម្មុយនិស្ត ដោយព្រះអង្គទ្រង់បញ្ជាក់ថាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានដីធ្លីជាកម្មសិទ្ធិ សម្រាប់បង្កបង្កើនផលរបស់ខ្លួន។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ម៉ែឪជំនាន់ ក្រោយនាំគ្នាធ្វើបាបដើម្បីគេ (កូន) ហើយទីបំផុតខ្លួនរងទូក្ខតែឯងក្នុង អបាយភូមិនោះ រួចទើបទួញ យំជា ខាងក្រោយ (ទំនួញប្រេត) នោះគឺវាហួសពេលហើយព្រោះយើងពុំបានធ្វើទីពឹងអោយខ្លួនឯង ខ្លួនជាទីពឹងខ្លួនតើអ្នកដទៃឯណាហ្ន+ នឹងជាទីពឹងបាន បុគ្គលដែលបានអប់រំខ្លួន បានល្អ ហើយនិងបាន នូវទីពឹងដែលគេបានដោយកំរ នេះជា (សុភាសិតរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) ។",
"question": "តើម៉ែឪជំនាន់គឺជាប្រភេទអ្វី?",
"answer": "ក្រោយនាំគ្នាធ្វើបាប",
"type": "extract"
},
{
"context": "សមុទ្រអង់ដាម៉ង (ជាភាសាអង់គ្លេស៖Andaman Sea) គឺជាសមុទ្រមួយនៅអាគ្នេយ៍ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់ នៅខាងត្បូងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅខាងលិចប្រទេសថៃ និងខាងកើតកំរងកោះអង់ដាម៉ង់។ វាជាផ្នែកមួយរបស់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ វាមានបណ្ដោយប្រហែល ១២០០គ.ម (ពីជើងទៅត្បូង) និងទទឹង ៦៥០គ.ម (ពីកើតទៅលិច) គ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃទឹក ៧៩៧ ៧០០គ.ម២។ វាមានជំរៅជាមធ្យម ៨៧០ម និងមានជំរៅអតិបរមា ៣៧៧៧ម។ ផ្នែកអាគ្នេយ៍របស់សមុទ្រអង់ដាម៉ង់លយចូលទៅចន្លោះរវាងឧបទ្វីបម៉ាឡេ និង កោះស៊ូម៉ាត្រា បង្កើតបានជាច្រកម៉ាឡាកា។",
"question": "សមុទ្រអង់ដាម៉ង់គឺជាសមុទ្រមួយនៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "សមុទ្រអង់ដាម៉ង់គឺជាសមុទ្រមួយនៅអាគ្នេយ៍ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់ នៅខាងត្បូងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅខាងលិចប្រទេសថៃ និងខាងកើតកំរងកោះអង់ដាម៉ង់។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការមានកម្លាំងជំរុញ និងទំនាក់ទំនងជាមួយពិភពខាងក្រៅ ដើម្បីលើកកម្ពស់ឋានៈនៃប្រទេសអាស៊ានក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការកម្រិតតំបន់ ដូចជា ក្របខណ្ឌអាស៊ាន+3 ជាមួយចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង និងការប្រជុំកំពូលអាស៊ានខាងកើត រួមទាំងការមានទំនាក់ទំនងដ៏ល្អជាមួយប្រទេសជាមិត្ត និងអង្គការអន្ដរជាតិ ដូចជា អង្គការសហប្រជាជាតិ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការមានកម្លាំងជំរុញ និងទំនាក់ទំនងជាមួយពិភពលោកដើម្បីលើកកម្ពស់ឋានៈនៃប្រទេសអាស៊ានក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ភីម បានឮដូចនោះទើបនិយាយផងថា មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្ដារដែលលេងគ្នាគ្រាក្រោយបំផុតនោះ មិនតែធ្វើវិចរណរបស់យើងឲ្យងងឹតទៅប៉ុណ្ណោះ វាធ្វើទាំងចក្ខុរបស់យើងឲ្យងងឹតទៅផង ក្នុងខណៈនោះយើងឃើញផលអាក្រក់បានក្រឡែត ៗ យើងក៏នៅតែភ្នាល់នឹងគេ ទាល់តែបោះធេងរលីងដូចជាគជ ឥឡូវនេះនឹងជាប្រយោជន៍អី ដែលមកយំស្ដាយទឹកដោះដែលកំពប់អស់ទៅហើយ។",
"question": "តើលេងគ្នាដែលលេងគ្រាន់តែបំផុតនៅក្នុងមិនតែប៉ុណ្ណោះ មានអំពីអ្វី?",
"answer": "មិនតែប៉ុណ្ណោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "រីនាងកញ្ញាជាច្បងសោត មកបានជាព្រះកន្លោងព្រះពុទ្ធ ប្រាកដព្រះនាម ព្រះនាងស្រីមហាមាយាទេវី ។ រីនាងកញ្ញាជាប្អូន អន្ទោលទៅវិញទៅមក លុះដល់ព្រះពុទ្ធកស្សបៈ ព្រះអង្គបានត្រាស់ហើយ នាងច្យុតចុះមកចាប់បដិសន្ធិ ជាព្រះរាជបុត្រី នៃព្រះបាទកឹកិស្សរាជ ហេតុតែតេជះ ផលអានិស្សង នាងបានយកសុពណ៌មាលាមាស ទៅថ្វាយព្រះពុទ្ធវិបស្សីនោះមិញ នាកាលនាងចាកចេញអំពីព្រះឧទរបវរព្រះមាតានោះ ហាក់បីដូចអ្នកយកសុពណ៌មាលាមាស មកប្រដាប់ស្រោប នូវព្រះអង្គនាងនោះឯង ។ ហេតុតែនិមិត្តនោះឯង ទើបអស់ព្រះញាតិវង្សផង មកសន្មតកត់ព្រះនាមថា ព្រះនាងឧរច្ឆទារាជកុមារី ។ លុះព្រះនាងចំរើនវ័យធំឡើង បានព្រះជន្ម១៦ វស្សា (២៧) ព្រះនាងបានស្តាប់ភត្តានុមោទនា របស់ព្រះតថាគត ជាអម្ចាស់ នាងបានលុះសោតាបត្តិផង ។ ចំណេរអំពីនោះទៅ ព្រះនាងបានស្តាប់ភត្តានុមោទនា មួយអន្លើនឹងព្រះវររាជបិតា ព្រះនាងបានលុះដល់ប្រាជ្ញាអរហត្ត ហើយព្រះនាងបួសជាភិក្ខុនី បានចូលនិព្វាន ជាឋានបរមសុខក្សេមប្រសើរនោះទៀងប្រាកដហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រជុំនៃព្រះនាងកញ្ញាជាច្បងសោត នៅពេលចូលនិព្វានជាឋានបរមសុខ?",
"answer": "ព្រះវររាជបិតា",
"type": "explain"
},
{
"context": "ល្ងាចថ្ងៃ ដែលមានការវិវាទ រវាងមានន្ទ និង កាមានេះ ព្រះកម្ពុតជាបិតា ពុំបានទៅណាទេ។ នៅក្នុងដំណាក់ គេឮសូរ តូរ្យតន្រ្ដីរងំ។ យូរៗ ចម្រៀងកញ្ញាម្នាក់ លាន់ឮឡើងគ្រលួច រួចគឺសូរមាត់អ្នកសើចហ៊ោកញ្ជ្រៀវ សប្បាយ។ ព្រះកម្ពុត លង់ក្នុងសេចក្ដីសប្បាយ នេះឯង។ អង្គុយលើកៅអីដាំត្បូង ទ្រង់សំលៀកបំពាក់មួយ ដ៏ល្អឆើតឆាយ ព្រះកម្ពុតទះដៃ សើចក្អាកក្អាយ ពីមុខស្រី ដែលរេរាំយ៉ាងស្រស់អស់ពីចិត្ដ។ ក្នុងនោះ ទាហានម្នាក់ចូលមក ព្រះកម្ពុតរាដៃ ឲ្យពួករបាំឈប់។ របាំក៏ឈប់ស្ងាត់សូន្យ ។ អ្នករាំក៏លបៗ ចូលទៅកៀន។ ព្រះកម្ពុត ឱនសួរទៅទាហាន ដែលឈរត្រង់ខ្លួន នៅពីមុខលោកថា៖",
"question": "តើព្រះកម្ពុតជាបិតាដែលមានការវិវាទនៅលើល្ងាចថ្ងៃ ត្រូវបានស្នើស៊ើចដោយអ្នកណានៅក្នុងសេចក្ដីសប្បាយ?",
"answer": "មាត់អ្នកសើចហ៊ោកញ្ជ្រៀវ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ចំណោទទាំងប៉ុន្មាននេះ បុរសម្នាក់មាឌធំ ស្មាទូលាយ ដើមទ្រូងធំ ចង្កេះរាវ សក់រួញអង្គាដី មុខស្រស់ ភ្នែកមុតថ្លា សម្លៀកបំពាក់រុងរឿង អាវពណ៌ខៀវរលើបរលោង ដាវស្រោមពណ៌មាសព្យួរនៅចង្កេះ សមជាអ្នកមានបណ្តាសក្តិខ្ពស់ អាយុប្រមាណជាង២០ឆ្នាំ ស្ទុះភ្លែតចេញពីគុម្ពផ្ការហ័ស ដូចគ្នាមកចាប់ឱបនាងទេវីពីក្រោយរឹតជាប់ដូចដង្កាប់ ឱនមុខថើប...។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីបុរសម្នាក់មាឌធំ ដែលមានទាន់តែមុខស្រស់ ភ្នែកមុតថ្លា និងជាអ្នកមានបណ្តាសក្តិខ្ពស់ ជាង២០ឆ្នាំ ដែលមកចាប់ឱបនាងទេវីពីក្រោយរឹតជាប់ដូចដង្កាប់ ឱនមុខថើប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ចាត់ទុកជាសមាជិក នៃសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ដែលអាចទទួលគុណប្រយោជន៍ពីការធានាសិទ្ធិ និង ការការពារ ដែលរៀបចំឡើងដោយច្បាប់នេះ រាល់បុគ្គល ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ នៃជាតិពន្ធុ អំពីវប្បធម៌ និង សង្គមរបស់សហគមន៍ ដែលទទួលស្គាល់ដោយមតិភាគច្រើន នៃសមាជិកដទៃទៀត និង ដោយព្រមទទួលនូវសាមគ្គីភាព និង ភាពចំណុះ ដែលនាំឱ្យមានការចូលរួមក្នុងសហគមន៍ ។",
"question": "តើសមាជិកនៃសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចគឺជាអ្វី?",
"answer": "សមាជិកនៃសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចគឺជាច្បាប់ដែលរៀបចំឡើងដោយច្បាប់នេះ រាល់បុគ្គល ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ នៃជាតិពន្ធុ អំពីវប្បធម៌ និង សង្គមរបស់សហគមន៍",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ ១៩៣០ ចលនាប្រជារាស្ត្របានរួបរួមជាមួយក្រុមដែលមាននិន្នាការខាងកុម្មុយនិស្ត។ បន្ទាប់ពីការមកដល់នៃរបបយោធានិយមជប៉ុន ក្រុមនេះបានក្លាយទៅជារណសិរ្សអ្នកស្នេហាមាតុភូមិខ្មែរ ឬហៅខ្មែរឥស្សរៈ។ ស្ថានភាពរង្គោះរង្គើខាងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៃប្រទេសផ្ដល់ឱ្យរណសិរ្សខ្មែរឥស្សរៈ ពង្រីកមូលដ្ឋាននយោបាយ និងពង្រីកចម្បាំងឈ្លបទៅលើពួកអាណានិគម។ ទោះបីមានប្រតិបត្តិការការបង្ក្រាបដ៏សាហាវអំពីកងទ័ពបារាំងក៏ដោយ ក៏កងកម្លាំងខ្មែរឥស្សរៈ បានវាយប្រហារតបវិញធ្វើឱ្យបារាំងមានការខូចខាតដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយក្រុមដែលមាននិន្នាការខាងកុម្មុយនិស្តនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣០?",
"answer": "នៅឆ្នាំ ១៩៣០ ចលនាប្រជារាស្ត្របានរួបរួមជាមួយក្រុមដែលមាននិន្នាការខាងកុម្មុយនិស្ត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កាលពីព្រេងនាយ មានសេ្តចស្រីមួយព្រះអង្គព្រះនាម ស្រីអយុធ្យា សោយរាជ្យនៅនគរខែ្មរ។ ដោយព្រះនាងជាសេ្តចសោយរាជ្យ គ្មានបុរសណាមួយហ៊ានដណ្តឹងយកជាភរិយាឡើយ។ ម៉្លោះហើយព្រះនាងរកដណ្តឹងបុរសដ៏មានរូបជាទីគាប់ព្រះទ័យមកធ្វើជាព្រះស្វាមីវិញ ហើយដោយហេតុព្រះរាជិនី ស្រីអយុធ្យាដណ្តឹងប្រុសជាព្រះស្វាមីដូច្នោះ ស្រីៗដែលនៅក្រោមព្រះរាជឱវាទ ក៏ដណ្តឹងប្រុសៗធ្វើជាស្វាមីតាមដែរ។",
"question": "យ៉ាងណាព្រះនាងសេ្តចសោយរាជ្យនៅព្រេងនាយ?",
"answer": "ម៉្លោះហើយព្រះនាងរកដណ្តឹងបុរសដ៏មានរូបជាទីគាប់ព្រះទ័យមកធ្វើជាព្រះស្វាមីដូច្នោះ",
"type": "explain"
},
{
"context": "ពេលនោះអាចោរចិត្តជា វាដើរលួចគេហើយមកអង្គុយក្រោមផ្ទះមន្រ្ដីនោះ វាបានលឺដូច្នោះ មានចិត្តអានិតក៏យកប្រាក់ ៤០កហាបនៈពីផ្ទះវា វេចនឹងកំនាត់សំពត់ជាតិមកលូកដៃតាមប្រហោងជញ្ជាំងទៅទុកអោយមន្រ្ដីនោះ រួចត្រលប់ទៅវិញ ។ លុះភ្លឺច្បាស់មន្រ្ដីនោះភ្ញាក់ឡើងក្រលេកទៅឃើញបង្វេចសំពត់ ក៏ចាប់លើកស្រាយមើល ឃើញប្រាក់ ៤០កហាបន: អរណាស់ប្រាប់",
"question": "តើអាចោរចិត្តបានយកប្រាក់ប៉ុន្មានពីផ្ទះមន្រ្ដីនោះ?",
"answer": "៤០កហាបនៈ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រទេសកាណាដា (ភាសាអង់គ្លេស៖ Canada) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ប្រទេសនេះបានបែងចែកជាខេត្ត និងដែនដីចំនួនដប់ និងលាតសន្ធឹងពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទៅអាត្លង់ទិក និងពីមហាសមុទ្រអាកទិកទៅទិសខាងជើងដោយគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៩.៩៨ លាន គម២ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសធំជាងគេទីពីរនៅលើពិភពលោក។ វាមានព្រំដែនខាងត្បូង និងខាងលិចជាប់សហរដ្ឋអាមេរិកដោយមានប្រវែងសរុប ៨,៨៩១ គីឡូម៉ែត្រ ពោលជាព្រំដែនដែលមានចម្ងាយវែងជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។ កាណាដាមានរាជធានីឈ្មោះអូតាវ៉ា ហើយមានតំបន់ទីប្រជុំជនធំៗបីគឺ តូរ៉ុនតូ ម៉ុងរ៉េអាល់ និងវ៉ាន់ខូវឺ។",
"question": "យ៉ាងណាជាធនាគារមួយដែលកាណាដាមានជាមួយនឹងព្រំដែនខាងត្បូងនិងខាងលិច?",
"answer": "កាណាដាមានព្រំដែនខាងត្បូងនិងខាងលិចជាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានប្រវែងសរុប ៨,៨៩១ គីឡូម៉ែត្រ ជាព្រំដែនដែលមានចម្ងាយវែងជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទេ ! កុំ ! ខ្ញុំសូមអរគុណណាស់ ដោយមានចិត្ដអនុគ្រោះ មកដល់ខ្ញុំយ៉ាងនេះ ខ្ញុំមិនភ្លេចទេ អស់មួយជីវិតខ្ញុំ ។ ទៅជម្រាបលោកធ្វើអ្វី ពីព្រោះខ្ញុំជាសត្វពស់ តែគេដឹងឮ មុខជាអ្នក ក៏មិនបានសុខ ។ ហេតុនេះ ខ្ញុំសុំតែទឹកមួយផ្ដិលទេ បើអ្នកមេត្ដា ចែកទានផង។",
"question": "តើអ្នកនេះបានសុំអ្វីមួយទៅលោកមេត្ដាឈ្មោះមិនមាននៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "ទឹកមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រុងព្រះសីហនុ ជាទីក្រុងកំពងផែសមុទ្រធំបង្អស់នៅឆ្នេរសមុទ្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ ក្រុងព្រះសីហនុស្ថិតនៅពាក់កណ្តាល ចន្លោះប្រទេសថៃ និងប្រទេសវៀតណាម ហើយក្រុងព្រះសីហនុជាទីក្រុងសំខាន់ជាងគេ នៅឈូងសមុទ្រថៃ ។ ក្រុងព្រះសីហនុជាកន្លែងដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ សម្រាប់ទេសចរណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិ ។ យោងតាមឯកសារក្រសួងទេសចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ មានចំនួនទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ប្រមាណជាង ៣២០,០០០ នាក់ មកទស្សនាក្រុងព្រះសីហនុ ។ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៧ ព្រលានយន្តហោះនៅក្រុងព្រះសីហនុ ត្រូវបានបើកសម្ពោធដើម្បីការហោះហើរជាសំខាន់ ក្រុងសៀមរាប-ក្រុងព្រះសីហនុ ហើយតាមគម្រោងនៃរាជរដ្ឋាភិបាល បានឱ្យដឹងថាព្រលានយន្តហោះនៃក្រុងព្រះសីហនុនឹងក្លាយជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ២០១០ ។ ",
"question": "ក្រុងព្រះសីហនុមានគោលដៅជាងគេនៅឈូងណាស់នៅសមុទ្រថៃយៈតាមអត្ថបទ?",
"answer": "ក្រុងព្រះសីហនុជាកន្លែងដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ សម្រាប់ទេសចរណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដីតែងមានទំនោរក្នុងការប្រើប្រាស់តំលៃលេខក្នុងការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្ដីនិងពន្យល់ពីទិន្នន័យ។ ហេតុនេះរូបវិទ្យាទ្រឹស្ដីពឹងផ្អែកលើគណិតវិទ្យា និងបច្ចេកទេសគណនា។ រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដីជួនកាលបង្កើតទ្រឹស្ដីមុនពេលដែលគេមានទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់វា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីរូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី ដែលពិភាក្សាផ្នែកនៃគណិតវិទ្យាបានតំណាងឱ្យការប្រើប្រាស់តំលៃលេខក្នុងការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្ដីនិងពន្យល់ពីទិន្នន័យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "គួរគប្បីបញ្ជាក់ថា ចំពោះរូបបដិមាដែលដូនពេញបានរកឃើញក្នុងរន្ធដើមគគីរនោះ រាជពង្សាវតារ និងអត្ថបទចម្លងតៗ មកទៀត និយាយមិនស្របគ្នាសោះ ខ្លះថាមានព្រះពុទ្ធបដិមា៤អង្គធ្វើពីលង្ហិន និងបដិមាថ្មកាន់ស័ង្ខនិងគទា (ព្រះនរាយណ៍?) ខ្លះថាមានព្រះពុទ្ធរូបពីរព្រះអង្គមានព្រះភ័ក្ត្រឈមជា ៤ទិស ខ្លះទៀតថាមានព្រះពុទ្ធរូបសំរិទ្ធមួយព្រះអង្គមានព្រះភ័ក្ត្រ៤ តាំងសមាធិនិងរូបសិលា១ដៃកាន់ស័ង្ខមានផ្នួងសក់ ដូចជាព្រាហ្មណ៍។ តែបើតាមរូបតំណាងដែលមានតំកល់ក្នុងព្រះវិហារវត្តភ្នំ (ភ្នំដូនពេញ) សព្វថ្ងៃគឺជាព្រះពុទ្ធរូបប្រក់នាគ ៤អង្គគង់លើបុស្បុកទល់ព្រះប្រឺស្ឋ (ខ្នង) នឹងគ្នា។",
"question": "តើគោលបំណងនៃព្រះពុទ្ធរូបដែលដូនពេញបានរកឃើញក្នុងរន្ធដើមគគីមានប៉ុន្មានប្រភេទ?",
"answer": "មានព្រះពុទ្ធរូបពីរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "តាថា << ឱ ! ចៅអើយ ! កាលតានិយាយ មកធ្វើចម្ការកប្បាសនេះបាន ៥ - ៦ ឆ្នាំ មានទ្រព្យសម្បត្តិប្រាក់មាស ល្មមនឹងចិញ្ចឹមចៅទាំង៤នាក់នេះបាន , តែនៅឆ្នាំមួយមុននោះ កប្បាសមិនផ្លែសោះ មិនដឹងជារឿងហេតុអ្វី, មានមួយថ្ងៃ តាដើររុកក្នុងចម្ការទៅ ឃើញដើមកប្បាស១ដើម ទំហំប៉ុនដើមត្នោត មានផ្លែមួយធំ តាក៏ឡើងបេះយកមកផ្ទះ, ដល់តានិងយាយនាំគ្នាមកមើល ឃើញមានគ្រាប់៤ ក្នុងមួយគ្រាប់ៗ មានកុមារម្នាក់ៗ គ្រប់គ្រាប់ទាំង៤, តាបានឲ្យយាយគាត់បំបៅបីបាច់រក្សា, លុះដល់កុមារទាំង៤នាក់នោះ ធំវេលាណាឡើង ក៏នាំគ្នារត់ចោលតានិងយាយទាំងអស់ទៅ, ឥឡូវតាឃើញចៅទាំង៤នាក់នេះត្រឡប់មកវិញហើយ ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលដែលតាបានឲ្យយាយគាត់បំបៅបីបាច់រក្សា?",
"answer": "ពេលដែលតាឃើញមានគ្រាប់៤ ក្នុងមួយគ្រាប់ៗ មានកុមារម្នាក់ៗ គ្រប់គ្រាប់ទាំង៤",
"type": "explain"
},
{
"context": "រូបវិទ្យាមានទំនាក់ទំនងស្អិតរមួតជាមួយគណិតវិទ្យា។ រូបមន្តនៅក្នុងរូបវិទ្យាភាគច្រើនសរសេរជាទំរង់សមីការគណិតវិទ្យា។ មកទល់ស.វទី២០ អ្នកគណិតវិទ្យាភាគច្រើន ជាអ្នករូបវិទ្យា(ជួនកាលជាទស្សនវិទូ) សិក្សាពីរូបវិទ្យា។ ហេតុនេះរូបវិទ្យាបានក្លាយជាប្រភពសំរាប់បង្កើនការយល់ដឹងអោយកាន់តែជ្រៅពីគណិតវិទ្យា។ ឧទាហរណ៍ ឌីផេរ៉ង់ស្យែល ត្រូវបានបង្កើតរៀងខ្លួនដោយ ឡែបនីស និង ញូតុង ដើម្បីសិក្សាពីឌីណាមិក និង ទំនាញសកល។ ការបំបែកស៊េរីហ្វួរីយ៉េ ត្រូវបានបង្កើតដោយ ចូសេហ្វ ហ្វួរីយ៉េ ដើម្បីសិក្សាពីបន្សាយកំដៅ។",
"question": "យ៉ាងណាចំណោមជួនកាលជាទស្សនវិទូដែលសិក្សាពីរូបវិទ្យានៅក្នុងស.វទី២០?",
"answer": "មកទល់ស.វទី២០ មានអ្នករូបវិទ្យាភាគច្រើនដែលជាអ្នកគណិតវិទ្យាជាច្រើនដែលសិក្សាពីរូបវិទ្យា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "សមាជិកព្រឹទ្ធសភា អាចត្រូវបានចាត់តាំង និងជ្រើសតាំងសាជាថ្មីបាន។ អ្នកដែលមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនព្រឹទ្ធសភា គឺជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត មានអាយុយ៉ាងតិច ៤០ ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិខ្មែរតាំងពីកំណើត។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនព្រឹទ្ធសភា?",
"answer": "ជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត មានអាយុយ៉ាងតិច ៤០ ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិខ្មែរតាំងពីកំណើត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ព្រះសីហនុបានចាប់អារម្មណ៍ខាងតន្ត្រី ព្រះអង្គបានតែងនិងសំដែងចម្រៀងជាញឹកញាប់ជាភាសាខ្មែរ បារាំង និង អង់គ្លេស។ ទ្រង់បានលេងក្លារីណែត សាក់សូផ្វូន ព្យែណូ និងអង្កាញ់។ ចាប់ពីវ័យដំបូង ព្រះអង្គមានការងប់ដោយសារកុនក៏ដូចគ្នានឹងសិល្បៈ ល្ខោន និងរបាំដែរ។ ព្រះអង្គបានក្លាយជាអ្នកធ្វើភាពយន្តដ៏អស្ចារ្យ ដែលសរសេរ ដឹកនាំ (និងសំដែងក្នុងនោះ) កុនជាច្រើនដែលមានការប្រឌិតភាគច្រើន តែងតែរួមជាមួយនិងសាច់រឿងដែលមានមូលដ្ឋានអំពីជីវភាពជាឯកសារនិងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រនានានៅកម្ពុជាជា។",
"question": "ព្រះសីហនុបានធ្វើអ្វីខ្លីជាងគេនៅក្នុងការងារជាអ្នកធ្វើភាពយន្ត?",
"answer": "សរសេរ ដឹកនាំ (និងសំដែង)",
"type": "extract"
},
{
"context": "ដោយសារតែពួកគេរស់ក្នុងភូមិម៉ែបានកេរពីម៉ែ តែទីបំផុតពុំដឹងគុណម៉ែ ហើយនាំគ្នាជេរម៉ែថែមទៀត នេះសមនឹងគេលើកទង់ក្រពើអោយហើយ ដោយពាក្យក្រពើមានពាក្យពីរម៉ាត់ (ក្រ+ពើ) ក្រ=អត់មាន ក្សត់ ពើ=ធ្វើមិនដឹង នៅរស់នាំគ្នាលើកទង់ក្រពើធំៗ នៅមុខព្រះវិហារ (វត្ត) ពណ៍ក្រហម ខៀវ លឿង…ដល់ពេលស្លាប់ទៅត្រូវគេលើកទង់ក្រពើពណ៍សឲ្យនៅមុខផ្ទះ ព្រោះអ្នក នោះស្លាប់ទៅដោយទទេរស្អាត គឺ មួយជីវិតនៃចន្លោះការកើតនឹងស្លាប់ ពុំបានដឹងរឿងម៉ែ ហើយនាំគ្នាប្រមាថម៉ែ នេះហើយជាកំហុសរបស់កូនក្មែរប្រុសស្រី ។ កូនប្រុសស្រីធ្វើពើពុំដឹងហើយ ថែមទាំងបរទេសអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបង្វែរការពិតទៅទៀត រឹតតែធ្វើអោយល្ងិត ហើយថែមទាំងល្ងង់ទៀតផង តើឲ្យប្រទេសរុងរឿងដូចម្តេចទៅ បើយើងនាំគ្នាប្រមាទអាទិទេពខ្លួនឯង មាតា ខ្លួនឯង រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះកូនខ្លះហ៊ានដល់ទៅសម្លាប់មាតាបិតាទៅទៀតផង (តាមរយះសារព័តមានរាល់ថ្ងៃ) ។",
"question": "តើសមនឹងគេលើកទង់ក្រពើមានប្រភេទប៉ុន្មាន?",
"answer": "សមនឹងគេលើកទង់ក្រពើមានពាក្យពីរម៉ាត់ គឺក្រ+ពើ ដែលក្រ=អត់មាន ក្សត់ ពើ=ធ្វើមិនដឹង នៅរស់នាំគ្នាលើកទង់ក្រពើធំៗ នៅមុខព្រះវិហារ (វត្ត) ពណ៍ក្រហម ខៀវ លឿង...",
"type": "explain"
},
{
"context": "សៀវភៅដែលលោក-អ្នក ចាប់ផ្ទាត់ទំព័រមើលក្នុងពេលនេះបាននិពន្ធរួចជាយូរឆ្នាំមកហើយ តែពុំមានឱកាសនឹងបោះពុម្ពនោះ។កាលពីថ្ងៃទី១៩ កក្កដា គ.ស១៩៤៧ កាសែតកម្ពុជា បានចុះផ្សាយបន្តិចម្តងៗ រាល់ថ្ងៃសៅរ៍ ដរាបដល់ថ្ងៃ២៧ កញ្ញា ឆ្នាំដដែលទើបចប់ តែដោយឃើញថា ជាការរាត់រាយពេក ទើបមានមិត្រជាច្រើននាក់សុំឲ្យប្រមូលបោះពុម្ពជាសៀវភៅឡើង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីសៀវភៅដែលលោក-អ្នក ចាប់ផ្ទាត់ទំព័រមើលក្នុងពេលនេះ ដែលបានចុះផ្សាយដោយកាសែតកម្ពុជា ហើយត្រូវបានមិត្តជាច្រើនសុំឲ្យប្រមូលជាសៀវភៅឡើង",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សេចក្តីសម្រេចលេខ 32COM 8B.102 សម្រេចចុះបញ្ជីប្រាសាទព្រះវិហាររបសើកម្ពុជានៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្រោមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ(I)ប្រាសាទព្រះវិហារគឺជាស្នាដៃឯកនៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ ប្រាសាទព្រះវិហារមានលក្ខណៈពិសេសទាំងគម្រោង និងប្លង់ប្រាសាទ និងក្បូរក្បាច់រចនាលំអិត។",
"question": "តើសេចក្តីសម្រេចលេខ 32COM 8B.102 សម្រេចចុះបញ្ជីអ្វីមួយនៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក?",
"answer": "ប្រាសាទព្រះវិហារ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទបាសែតត្រូវបានកសាងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសុរិយវរ្ម័នទី១ (១០០២-១០៥០) ដែលមានទីតាំងលើទួលមួយចំងាយ ១៥ គ.ម ពីទីរួមខេត្ត ស្ថិតក្នុងភូមិបាសែត ឃុំតាប៉ុន ស្រុកសង្កែ។ ប្រាសាទបាសែត ជាស្ថាបត្យកម្មក្នុងស.វទី ១១ កសាងឡើងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១០៣៦ ដល់ឆ្នាំ ១០៤២។ នៅក្បែរប្រាសាទនេះមានស្រះទឹកបុរាណមួយរាងការេ ២០ម បួនជ្រុង ជំរៅ១២ម លក្ខណៈពិសេសរបស់ស្រះទឹកបុរាណនេះគឺមានទឹកខួបប្រាំង ខួបវស្សា។",
"question": "យ៉ាងណាជាធម្មតាទៅជាចម្ងាយមួយចំងាយ ១៥ គ.ម ពីទីរួមខេត្ត ស្ថិតក្នុងភូមិបាសែត ឃុំតាប៉ុន ស្រុកសង្កែ?",
"answer": "ប្រាសាទបាសែត",
"type": "explain"
},
{
"context": "តាំងពីសម័យស៊ូការណូ ចាការតាតែងត្រូវបានគេជ្រើសរើសធ្វើជាកន្លែងប្រកួតកីឡាអន្តរជាតិផ្សេងៗ។ ចាការតាធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៦២ ពានរង្វាន់បាល់ទាត់អាស៊ីឆ្នាំ២០០៧ និង ស៊ីហ្គេមជាច្រើនលើក។ ចាការតាក៏ជាទីតាំងរបស់ក្រុមបាល់ទាត់អាជីពផងដែរ ដូចជាក្រុមបាល់ទាត់ពែរស៊ីចា(Persija)",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីចាការតាតែងត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រភេទរបស់កន្លែងប្រកួតកីឡាអន្តរជាតិផ្សេងៗ ដែលជាទីតាំងរបស់ក្រុមបាល់ទាត់អាជីព។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ដោយជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ខ្ពស់ កាណាដាមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗដោយឈរនៅលេខរៀងទី ២៤ នៅលើពិភពលោក និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតទី ១៦ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ ប្រទេសកាណាដាមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទីប្រាំបីនៅលើពិភពលោក ដោយពឹងផ្អែកជាចម្បងលើធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប និងបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងល្អិតល្អន់។ កាណាដាក៏ជាផ្នែកមួយនៃស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងអន្តររដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗ ឬក្រុមធំៗមួយចំនួនដូចជា៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការណាតូ ហ្សេ ៧ ក្រុមប្រជាជាតិទាំងដប់ អង្គការសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក សមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ ក្រុមប្រឹក្សាអាកទិក អង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង វេទិកាសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងអង្គការរដ្ឋអាមេរិកាំងជាដើម។ល។",
"question": "តើប្រទេសកាណាដាមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទីប៉ុន្មាននៅលើពិភពលោក?",
"answer": "ទីប្រាំបី",
"type": "extract"
},
{
"context": "មនុស្សចេះធ្វើស្រែចាប់ពីទន្លេសាបរហូតដល់ម្លូព្រៃ ព្រោះគេបានរកឃើញកណ្ដៀវខ្លះធ្វើពីឆ្អឹងសត្វខ្លះពីលង្ហិន។ ពួកគេចិញ្ចឹមសត្វគោនិងជ្រូក។ សាច់សត្វក៏ជាអាហារចាំបាច់ដែរ ព្រោះគេរកឃើញចុងព្រួញ (១ធ្វើពីដែក ច្រើនទៀតធ្វើពីឆ្អឹង) និងការនេសាទត្រី (ផ្លែសន្ទូចធ្វើពីឆ្អឹង និងលង្ហិន)។",
"question": "យ៉ាងណាបានជាអាហារមួយដែលមនុស្សនិងសាច់សត្វមាននៅទន្លេសាបរហូតដល់ម្លូព្រៃ?",
"answer": "មនុស្សនិងសាច់សត្វមានកណ្ដៀវត្រូវការបំផុតពីឆ្អឹងសត្វខ្លះពីលង្ហិន សាច់សត្វមានសាច់សត្វគោនិងជ្រូក ហើយមនុស្សមានជ្រូក ចុងព្រួញ និងការនេសាទត្រី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ភាគច្រើននៃចំនួនប្រជាជនកូឡុំប៊ីត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីពិភពលោកចាស់ និងកូនចៅរបស់ពួកគេ លាយឡំជាមួយប្រជាជនជនជាតិដើមភាគតិច។ បន្ទាប់ពីសម័យដំបូងនៃការសញ្ជ័យ និងការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍របស់អេស្ប៉ាញ រលកនៃអន្តោប្រវេសន៍ និងការតាំងទីលំនៅរបស់ជនមិនមែនជនជាតិដើមភាគតិចបានកើតឡើងជិតប្រាំមួយសតវត្សមកហើយ ហើយបន្តរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ធាតុថ្មីបំផុត និងថ្មីៗបំផុតនៃទំនៀមទម្លាប់ ភាសា និងសាសនារបស់ជនអន្តោប្រវេសន៍បានរួមបញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតជាវប្បធម៌កូឡុំប៊ី ហើយដូច្នេះ អត្តសញ្ញាណកូឡុំប៊ីសម័យទំនើប។",
"question": "ដែលជាអត្តសញ្ញាណមិនមែនជនជាតិដើមភាគតិចបំផុតនៃក្រុមជនអន្តោប្រវេសន៍កូឡុំប៊ី?",
"answer": "ជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីពិភពលោកចាស់ និងកូនចៅរបស់ពួកគេ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ខេត្តមណ្ឌលគីរី មានព្រលានយន្តហោះមួយសំរាប់ការហោះហើរនៅក្នុងស្រុក។ ថ្វីត្បិតតែវាមានលក្ខណះ តូចចង្អៀត និងពុំទាន់មានការរីកចំរើន ព្រមទាំងមិនទាន់បានដំនើរការហោះហើរក៏ដោយ តែយើងសង្ឃឹមថា នៅពេលអនាគតដ៏ឆាប់ខាងមុខនេះ នឹងមានការអភិវឌ្ឍនូវព្រលានយន្ត ជាមិនខានឡើយ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីព្រលានយន្តហោះមួយនៅខេត្តមណ្ឌលគីរី ដែលមានលក្ខណះតូចចង្អៀត និងមិនទាន់មានការរីកចំរើន ហើយសង្ឃឹមថាអនាគតមុខនេះមានការអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយព្រលានយន្ត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃទី០៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០២ សម្តេច ហ៊ុន សែន ទទួលឋានៈជាសមាជិកពេញសិទ្ធរបស់ បណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្រ្តធម្មជាតិ នៃសហពន្ធរុស្សី និងបំពាក់មេដាយកិត្តិយសទទួលស្គាល់ការដឹកនាំរបស់សម្តេចក្នុងការ ធ្វើឲ្យកម្ពុជាមាន សន្តិភាព ស្ថិរភាព ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គម។",
"question": "ដែលទទួលឋានៈជាសមាជិកពេញសិទ្ធរបស់បណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្រ្តធម្មជាតិ នៃសហពន្ធរុស្សី និងបំពាក់មេដាយកិត្តិយសទទួលស្គាល់ការដឹកនាំនៅថ្ងៃទី០៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០២?",
"answer": "សម្តេច ហ៊ុន សែន",
"type": "extract"
},
{
"context": "រាជធានីអង្គរធំគឺជារាជធានីចុងក្រោយគេបង្អស់ និងឋិតថេរជាងគេនៃសម័យអង្គរ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១៥ ដែលជារាជធានីដ៏អស្ចារ្យមួយ និងជាកន្លែងសាសនា និងរដ្ឋបាលនៃអាណាចក្រខ្មែរ។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានកាសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ រាជធានីនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីដែលមានទំហំ ៩គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលមានពូជនីយដ្ឋានជាច្រើនបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យមុនៗមក និងសម័យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និង អ្នកស្នងរាជពីអង្គបានកសាងជាបន្តបន្ទាប់។ នៅចំកណ្តាលនៃរាជធានីនេះមានប្រាសាទមួយ ដែលកសាងដោយ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧គឺប្រាសាទបាយ័ន។ ពាក្យថាអង្គរធំ គឺមានន័យថាជារាជធានី ឬជាទីក្រុងដែលធំ។ រាជធានីនេះលាតសន្ធឹងពីមាត់ស្ទឹងសៀមរាបដែលជាដៃនៃ",
"question": "យ៉ាងណាជារាជធានីអង្គរធំនៃអាណាចក្រខ្មែរ?",
"answer": "រាជធានីអង្គរធំគឺជារាជធានីចុងក្រោយគេបង្អស់និងឋិតថេរជាងគេនៃសម័យអង្គរ ដែលជារាជធានីដ៏អស្ចារ្យមួយ និងជាកន្លែងសាសនា និងរដ្ឋបាលនៃអាណាចក្រខ្មែរ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "១, យើងជួយកុមារ និង យុវជនក្នុងការអប់រំបានយ៉ាងល្អ និងមានប្រយោជន៌ សំរាប់អនាគត របស់ពួកគេ។ នៅពេលដែលពួកគេបានបញ្ចប់នូវកម្មវិធីយើង គេជាសិស្សដែលជាប់នឹងបានធ្វើការងារបានយ៉ាងល្អ ហើយជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងសង្គម។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការយើងជួយកុមារនិងយុវជនក្នុងការអប់រំបានល្អ និងមានប្រយោជន៌សំរាប់អនាគតរបស់ពួកគេ និងមានបច្ចុប្បន្នល្អនៅក្នុងសង្គម។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ហ្លួង \"ចុះក្មួយធ្វើការយ៉ាងនេះបានដែរឬ ? ការរបស់ខ្ញុំនេះ វាធ្ងន់ណាស់ តោងទ្រាំជីកដីក្នុង១ថ្ងៃ ៥-៦ ម៉ោង ទើបស្ទុះរួច រូបរាងស្អាតបាតដូចជាក្មួយនេះ ខ្ញុំយល់ថាទ្រាំទ្រការងារមិនបានយូរប៉ុន្មានទេ មុខជារត់ទៅផ្ទះវិញហើយ !\"។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជារត់ទៅផ្ទះវិញនៅក្នុងការរបស់ខ្ញុំ ?",
"answer": "មុខជារត់ទៅផ្ទះវិញហើយ ដោយការទ្រាយការងារមិនបានយូរប៉ុន្មានទេ ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "រាជវង្សចឺន ចឺនធូដុ ញាតិរបស់ព្រះជាយាចក្រពត្ដិ ធ្វើរដ្ឋប្រហារ ដណ្ដើមអំណាចក្នុងពេលដែលមានចលនាក្បត់និងការរុករានពីមេទ័ពបរទេស ក្រោយមកបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងចៀវវ៉ាង ចក្រពត្ដិនីអង្គចុងក្រោយនៃរាជវង្សលី ហើយលើកក្មួយឱ្យធ្វើជាចក្រពត្ដិអង្គដំបូងនៃរាជវង្សចឺន។ សម័យចឺន វៀតណាមត្រូវប្រឈមមុខនឹងសង្គ្រាមជាប្រចាំ អ្វីដែលធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនោះគឺការរុករានពីសំណាក់ពួកម៉ុងកូលនិងចាម្ប៉ា។ សម័យចឺនចាប់ផ្ដើមផ្ដល់ភាពសំខាន់លើអរិយធម៌ចិនច្រើនជាងយុគសម័យមុនៗ ជាពិសេសខាងផ្នែកភូមិបញ្ញានិងអក្សរសាស្រ្ដ រួមទាំងការគ្រប់គ្រងនគរដូចចិន។ នៅសម័យនោះមានការចងក្រងប្រវត្ដិពង្សាវតារជាតិវៀតណាមជាលើកដំបូង មានឈ្មោះថា ដាយវៀតស៊ឺគី ឬកំណត់ត្រាប្រវត្ដិសាស្រ្ដអាណាចក្រដាយវៀត ដោយរាជបណ្ឌិត លេវ៉ាន់ហ៊ឹវ។ ក្រៅពីនេះនៅមានការចាប់ផ្ដើមប្រឌិតអក្សរវៀតណាម ដែលគេហៅថា អក្សរណូម ជាលើកដំបូង។",
"question": "យ៉ាងណាជាអំណាចចុងក្រោយនៃរាជវង្សចឺនមួយ?",
"answer": "លើកក្មួយឱ្យធ្វើជាចក្រពត្ដិអង្គដំបូងនៃរាជវង្សចឺនជាមួយព្រះនាងចៀវវ៉ាង ចក្រពត្ដិនីអង្គចុងក្រោយនៃរាជវង្សលី។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនមន្ត្រីប៉ុកបានលើកទ័ពទៅជួយសៀម នៅពេលដែលស្ដេចភូមាឈ្មោះ ប៉ូដាវប៉ាយា វាយលុកប្រទេសសៀមពីប៉ែកខាងជើងនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៧៨២ - ១៨១៩។ ស្ដេចយួនក៏បានបញ្ជាឲ្យខ្មែរកែនទ័ពចំនួន ១០ ពាន់នាក់នៅឆ្នាំ ១៧៩៩ នៅតាមខេត្តព្រៃវែង បាភ្នំ រំដួល និងស្វាយទាប បញ្ជាដោយឧកញ៉ាវាំងឈ្មោះឡុង ដើម្បីជួយស្ដេចង្វៀង ប្រឆាំងនឹងចលនាតៃសឺន។ ទ័ពខ្មែរធ្វើដំណើរកាត់ប្រទេសទៅទិសខាងជើងតាមតំបន់ព្រៃក្រាស់ដែលសម្បូរជំងឺគ្រុនចាញ់ រួចចុះមកតាមទិសខាងជើងក្នុងខេត្តង៉ែអាន ដោយបានធ្វើឲ្យទ័ពតៃសឺនបរាជ័យ រួចក៏ត្រឡប់មកប្រទេសវិញនៅឆ្នាំ ១៨០២។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនមន្ត្រីប៉ុក និងទ័ពខ្មែរជួយសៀម នៅពេលដែលស្ដេចភូមាឈ្មោង ប៉ូដាវប៉ាយា វាយលុកប្រទេសសៀម ហើយបញ្ជាក់លើការជួយស្ដេចង្វៀងនៅក្នុងការតៃសឺនបរាជ័យ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លុះបានទឹកមក នាងទេវីលាបមុខលោកឪពុក លាបដៃជើង និង សព្វសព៌ាង្គកាយ។ គាប់ជួនពេលនោះ ព្រលឹងវិសេសក្លាហានក៏ចូលមកសណ្ឋិតកាន់រូបវិញធ្វើឲ្យមេទ័ពចាស់ងាកក្បាលចុះឡើងៗ។ នាងទេវីត្រេកអរក្រៃលែង ដូចបានឃើញឪពុកនាងមានកំនើតជាថ្មី។ ស្រីខំដាស់បោសអង្អែលទាំងទឹកភ្នែកថា៖",
"question": "តើនាងទេវីលាបមុខលោកឪពុកនៅពេលណា?",
"answer": "គាប់ជួន",
"type": "extract"
},
{
"context": "ស្ដេចក៏ទ្រង់អនុញ្ញាតតាមសេចក្ដីសុំ របស់ព្រះនាងជាព្រះមាតា ទើបទ្រង់បង្គាប់សេនាបតី អោយធ្វើប្រាសាទពីរ ចំងាយអពីព្រះដំនាក់ទៅបីយោជន៍។ ពួកសេនាបតីក៏ទទួលធ្វើតាមព្រះរាជបញ្ជា រួចហើយស្ដេចទ្រង់បង្គាប់អោយនាំព្រះនាងខ្មៅទៅនៅទីនោះ ប្រាសាទនោះនៅខាងលិចភ្នំជីសូរ។ តាំងពីថ្ងៃនេះទៅ ព្រះនាងកើតទុក្ខជាទំងន់ ណាមួយព្រះបិតាបំបរបង់ចោល អោយនៅម្នាក់អែង ណាមួយបែកពីសង្សារលែងបានមកជួបសោះដោយមិនបានជ្រាបទៅទីណា។",
"question": "តើប្រាសាទមួយនៅខាងលិចភ្នំជីសូរត្រូវបានធ្វើដោយអ្វី?",
"answer": "ស្ដេច",
"type": "extract"
},
{
"context": "អំពើអយុត្ដិធម៌ ក្នុងរឿងចោរចិត្ដជាមួយទៀត គឺមន្រ្ដីរាជការ ប្រើអំនាចរបស់ខ្លួន ដោះលែងចោរ ដោយគ្មានការជំនំជំរះរកហេតុផលខុសត្រូវអ្វីទាំងអស់ ចោរជាបក្សពួករបស់ខ្លួនជាកូនចៅ ជាអ្នកដែលខ្លួនស្គាល់ ទោះដឹងថា ជាចោរពិតប្រាកដហើយក្ដី ក៏ជនជាប់ចោទ អាចគេចផុតពីសំនាញ់ច្បាប់បាន ម៉្លោះហើយភាពអិតមានទោស ក្លាយជាអំពើអយុត្ដិធម៌ ហើយវាជាដំបៅមហារីកដ៏មហាសែនរាំរៃ ស៊ីរូងនៅក្នុងសង្គមមនុស្សអោយឈឺផ្សាគ្រប់ទិវារាត្រី។",
"question": "តើអំពើអយុត្ដិធម៌ ក្នុងរឿងចោរចិត្ដជាមួយទៀត បានប្រើអំនាចរបស់ខ្លួនឈើនៅលើជើងធម៌អ្វី?",
"answer": "មន្រ្ដីរាជការ",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកស្រី ស៊ុន សុវណ្ណនី បញ្ជាក់ថា មានពិធីខួបកំណើតខ្មែរខ្លះបានប្រព្រឹត្តធ្វើដល់ទៅ៦ពិធី គឺមានពិធីសែនក្រុងពាលីមួយទៀត ប៉ុន្តែនេះជាពិធីធំមួយដែលត្រូវ ចំណាយច្រើនទាំងពេលវេលា និងធនធានដែល ជាទូទៅ មានតែអ្នកមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ និងព្រះសង្ឃជាដើមដែលត្រូវធ្វើ ។",
"question": "យ៉ាងណាជាពិធីធំមួយដែលលោកស្រី ស៊ុន សុវណ្ណនី បញ្ជាក់?",
"answer": "ជាពិធីខួបកំណើតខ្មែរ ដែលត្រូវចំណាយច្រើនទំព័រ និងធនធាន ហើយជាទូទៅមានតែអ្នកមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ និងព្រះសង្ឃជាដើមដែលត្រូវធ្វើ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កោះសមុយមានប្រជាជនប្រហែល ៤៥ ០០០នាក់ ដែលប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតដោយសេវាកម្មក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងការនាំចេញដូងនិងកៅស៊ូ។ កោះនេះមានអាកាសយាន្តដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លូនគឺអាកាសយាន្តដ្ឋានសមុយ ដែលមានជើងយន្តហោះហោះទៅនិងមករាល់ថ្ងៃពីក្រុងបាងកកនិងអាកាសយាន្តដ្ឋានសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កំនើនសេដ្ឋកិច្ចពីវិស័យទេសចរណ៍បាននាំមកនូវវិបុលភាពមកដល់កោះ ក៏ប៉ុន្តែវាក៏បានផ្លាស់ប្ដូរបរិស្ថាននិងវប្បធម៌របស់កោះផងដែរ។ នេះជាដើមហេតុនៃជំលោះរវាងអ្នករស់នៅក្នុងស្រុកនិងជនចំនូលថ្មីមកពីតំបន់ដ៏ទៃទៀតក្នុងប្រទេសថៃក៏ដូចជាពីបរទេស។",
"question": "តើកោះសមុយមានប្រជាជនប៉ុន្មាននាក់?",
"answer": "៤៥ ០០០",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្រោយពេលចប់សង្គ្រាមនៅទស្សវត្តឆ្នាំ៥០ ប្រទេសជប៉ុនបានស្វែងរកស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យមួយដើប្បីជាសញ្ញាសំគាល់ឧត្តមភាពរបស់ខ្លួនជាការរិយាល័យកណ្តាលនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ដោយក្រឡេកមើលឃើញប្រទេសលោកខាងលិច រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងតូក្យូបានសំរេចចិត្តស្ថាបនាប៉មរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។ ប៉មនោះត្រូវបានស្ថាបនាចប់សព្វគ្រប់ដោយសាជីវកម្មថាគេណាកះ(Takenaka Corporation)នៅឆ្នាំ១៩៥៨(៦៩ឆ្នាំបន្ទាប់ពីប៉មEiffel)ដោយចំនាយថវិកាអស់២,៨ពាន់លានយ៉េន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនេះនិយាយអំពីស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យដែលប្រទេសជប៉ុនបានស្វែងរកដើម្បីជាសញ្ញាសំគាល់ឧត្តមភាពរបស់ខ្លួន និងការស៊ើបប៉មរបស់រដ្ឋាភិបាឆ់ទីក្រុងតូក្យូប់។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ទ្រង់បានដាក់ឲ្យបង្កបង្កើនផលឡើងវិញ លើដីស្រែដ៏ធំទូលាយ ដែលត្រូវជនជាតិខ្មែរបោះបង់ចោលដោយការភៀសខ្លួន គេចឲ្យផុតពីខ្មាំងឈ្លានពាន ឬដោយការចាប់យកទៅប្រទេសសៀម ជាឈ្លើយសឹកកាលពីសម័យសង្គ្រាម។ ដូចនេះតំបន់ខ្លះ ដូចជាត្រពាំងជងជាដើម(ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ បានក្លាយទៅជាមណ្ឌលកសិកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មមួយយ៉ាងសំខាន់។ នៅឆ្នាំ១៩៣០ ព្រះអង្គទ្រង់បានប្រកាសឲ្យប្រើនូវព្រះរាជបញ្ញត្តិ ដែលបង្កើតធនាគារសម្រាប់ផ្ដល់ឥណទានឲ្យកសិករនៅខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តព្រៃវែង និងខេត្តកំពង់ចាម។",
"question": "យ៉ាងណាផ្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ទ្រង់បានដាក់ឲ្យបង្កបង្កើនផលឡើងវិញលើដីស្រែដ៏ធំទូលាយ?",
"answer": "ជាឈ្លើយសឹកកាលពីសម័យសង្គ្រាម គេចឲ្យផុតពីខ្មាំងឈ្លានពាន ឬដោយការចាប់យកទៅប្រទេសសៀម។",
"type": "explain"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីការរំដោះពីរបបខ្មែរក្រហមនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ កោះកុងនៅតែមិនទាន់មានប្រជាជនច្រើននៅឡើយ។ ក្រោយមកគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិបានជម្រុញលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាជនមករស់នៅកោះកុង ក៏ធ្វើឱ្យមានលំហូរចូលមនុស្សយ៉ាងគំហុក។ វាត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាអត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យមនៅកោះកុងគឺ ១៦ ភាគរយ ដែលបានគំរាមកំហែងដល់ធនធានព្រៃកោងកាងនៅក្នុងខេត្តនេះ។ ទីប្រជុំជនរបស់ខេត្តកោះកុងបានរីកចម្រើនយ៉ាងលឿនជាអន្លើៗដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសំពាធខាងទីផ្សារពីប្រទេសថៃ និងដោយសារការបំលាស់ទីចូលមកខេត្តពីប៉ែកផ្សេងៗនៃកម្ពុជា។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការជម្រុញលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាជនមករស់នៅកោះកុង និងការកំណត់សារៈជនជាតិដោយមានន័យពីទីប្រជុំជនរបស់ខេត្តកោះកុង។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "កល្យាណកើតមានមនោសញ្ចេតនាមួយថ្មីដែលមកសណ្ឋិតក្នុងខ្លួននាង គឺចង់ដឹង។ នាងឈានជើងមួយៗចូលក្នុងផ្ទះយ៉ាងមានះ ដោយធ្មេចភ្នែកកុំឲ្យឃើញពន្លឺដ៏មហិមានេះ។ មួយជំហានដែលនាងដើរ ធីតាហាក់ឃើញឧបសគ្គកាន់តែធំឡើង។ ខ្លួន ស្រីព្រលឹងហាក់ចេះតែថយក្រោយទៅវិញ។ មួយជំហានដែលនាងបានបោះកន្លងរួចមកហើយ គឺឧបសគ្គមួយដែលនាងឆ្លងរួច ស្រីហាក់បានធូរចិត្ដបន្ដិច។ ផ្ទះស្ងាត់ឈឹង ទេវីរិតតែឆ្ងល់ទៅទៀត។ នាងដើរដល់មាត់ទ្វារ។ នាងដកដង្ហើមធំម្ដង។ នាងអើតមុខចូលខាងក្នុងផ្ទះ។ ឱ ! រឿងអីដូច្នោះ ? នាងឃើញឪពុកនាងដួលដេកលើក្ដារសន្លប់បាត់ស្មារតីឥតដឹងខ្លួន។ យុវតីខ្លោចចិត្ដអាណិតឪពុក។ នាងយំយ៉ាងខ្លោចផ្សា ហើយរត់ទៅបីត្រកងលោកឪពុកជាអ្នកមានគុណ ផ្ដេកក្បាលដាក់លើភ្លៅនាង។ បុត្រីអង្រួនដាស់បិតា តែគ្មានពោក្យអ្វីសួរ អ្វីឆ្លើយសោះ។ កញ្ញាភិតភ័យកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។ កល្យាណងើបមុខឡើងឃើញម៉ែភួង នាងទ្រហោយំថា៖",
"question": "យ៉ាងណាមានប្រយោគណាដែលនាងមើលឃើញឧបសគ្គមួយដែលនាងឆ្លងរួចនៅក្នុងផ្ទះ?",
"answer": "មួយជំហានដែលនាងបានបោះកន្លងរួចមកហើយ គឺឧបសគ្គមួយដែលនាងឆ្លងរួច ស្រីហាក់បានធូរចិត្ដបន្ដិច។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មានន្ទនឹកឃើញសព្វគ្រប់ដូច្នោះ អ្នកអស់កម្លាំងចិត្ដហេវនឹងរកជឿស្រីណាទៀតមិនបាន។ ក្នុងពេលនោះ អ្នកចាត់ស្រីទាំងអស់ជាភេទអប្បលក្ខណ៍ អាក្រក់រកគ្មាន។ ភេទមោហៈ នេះជាភេទស្រើបស្រាល នឹងកាមរាគ ចិត្ដមិនធ្ងន់ មិនចេះអត់ មិនស្គាល់ខុសត្រូវ អាក្រក់ល្អ ស្រេកឃ្លាននឹងកាមគុណ ឃ្លាន ! ឃ្លាន ! . . . ណាស់ឃ្លានរហូតទៅក្បត់។ មានន្ទខាំធ្មេញ ដោយហាក់មើលឃើញនាងទេវីធ្វើឫក ធ្វើពារកកាមាជាសហាយ។ កម្លោះហាក់ឃើញនាងញញឹមដោយឥតអៀនខ្មាស ដាក់ប្រុសថ្មី ហាក់ឃើញនាងបើកទ្វារឲ្យគេចូលមក ដោយស្ទុះទៅទទួលគេ ចោលខ្លួនទាំងស្រុង ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃគេ បណ្ដោយឲ្យគេឱបរឹតដូចកាលនាងបានធ្វើជាមួយអ្នកដែរ ។ ស្រីឫស្យានេះនិយាយរកគេ ដូចបាននិយាយនឹងអ្នកជាប្រាកដ។",
"question": "តើអ្នកស្រីណាស់ឃ្លាននៅក្នុងពេលណា?",
"answer": "ក្នុងពេលនោះ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅពេលក្រុម មានអំណាច និងឥទ្ធិពលគ្រាន់បើឡើង ពួកមេក្រុមសំខាន់ៗនៅក្នុងចលនា ចាប់ផ្ដើមមានការប្រជែងដណ្ដើមអំណាចផ្ទៃក្នុងរវាងគ្នា។ ក្នុងក្រុមទ្រង់ ចន្ទរង្សី ចាប់ផ្ដើមមានអ្នករៀបចំគម្រោងការ ធ្វើគតទ្រង់ ដើម្បីដណ្ដើមយកសិទ្ធិមេបញ្ជាការក្រុមធំ។ សំណាងល្អ ទ្រង់បានគេចផុតពី គ្រោះភ័យ និងចាប់បានអ្នកប៉ុនប៉ងជាមួយភស្តុតាង។ អ្នកក្បត់ទ្រង់មុនគេនោះ គឺលោក ហែម សាវ៉ាង ដែលជាហេតុ ធ្វើឱ្យទ្រង់អនុវត្តតាមវិន័យក្រុម ដោយសម្លាប់ចោល និងបោសសំអាតអ្នកឃុបឃិតទាំងអស់ចោល។ លោក នី វ៉ាន់ធី ថា ទ្រង់មិនចង់សម្លាប់លោក សាវ៉ាង ចោលទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែលោកមិនអាចប្រឈមមុខនឹងមេក្រុមដទៃទៀត ដែលឱ្យយោបល់ត្រង់ថា ត្រូវតែសម្លាប់ចោល ដើម្បីទុកជាការព្រមាន។ ប៉ុន្តែ តាមលោក ប៊ុណ្ណ ចាន់ម៉ុល ថា លោក សាវ៉ាង ត្រូវ ដាប ឈួន សម្លាប់ចោល ក្រោមកលល្បិចហៅប្រជុំពិភាក្សាគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក ម៉ុល គាត់មិនបាននៅក្នុងក្រុមឥស្សរៈផ្ទាល់ទៀតទេ ក្រោយពីពួកនេះនាំគ្នាដកថយទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងប្រមូលផ្ដុំគ្នាឡើងវិញ នៅភាគខាងជើងខេត្តសៀមរាប ឯនាយជួរភ្នំដងរែក។ លើសនេះទៀត គាត់បានឈប់ទាក់ទងជាមួយក្រុមនោះ មុនពេលទ្រង់ ចន្ទរង្សី បំបែកខ្លួនទៅទៀត។",
"question": "យ៉ាងណាអ្នកក្បត់ទ្រង់មុនគេនៅក្នុងក្រុមទ្រង់ ចន្ទរង្សី ធ្វើឱ្យទ្រង់អនុវត្តតាមវិន័យក្រុម?",
"answer": "លោកហែមសាវ៉ាងជាហេតុធ្វើឱ្យទ្រង់មិនចង់សម្លាប់លោកសាវ៉ាងចោលទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែលោកមិនអាចប្រឈមមុខនឹងមេក្រុមដទៃទៀត។",
"type": "explain"
},
{
"context": "[២៤] ជ័យជំនះរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គណា មិនត្រឡប់ចាញ់វិញ កិលេសណាមួយក្នុងលោក រមែងមិនជាប់តាមជ័យជំនះ របស់ព្រះពុទ្ធអង្គនោះ នាងទាំងឡាយនឹងប្រលោមព្រះពុទ្ធអង្គនោះ ដែលមានគោចរ រកទីបំផុតគ្មាន មិនមានកិលេសដូចស្នាមជើង ដោយកិលេសដូចស្នាមជើង ម្តេចកើត ។",
"question": "តើជ័យជំនះរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គណាមួយមិនត្រឡប់ចាញ់វិញនៅទីណា?",
"answer": "កិលេសណាមួយ",
"type": "extract"
},
{
"context": "ប្រាសាទ អង្គរវត្ត ឬ នគរវត្ត (អង់គ្លេស: Angkor Wat) or (Nokor Wat) ជាប្រាសាទ ដែលធំបំផុត នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានមាឌដ្ឋានលើផ្ទៃដីទំហំ ១៦២,៦ ហិចតា ដោយស្មើនឹង (1,626,000 m2) ។ រចនាសម្ព័ននៃសំណង់ប្រាសាទត្រូវ បានចាត់ទុកជាស្ថាបត្យកម្មដ៏កំពូល នៃ អច្ឆរិយៈវត្ថុរបស់ពិភពលោក ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងស.វទី១២ ដោយព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលជាព្រះមហាក្សត្រ នាសម័យកាល ចក្រភពខ្មែរ ប្រាសាទនេះសាងសង់ ដើម្បីឧទ្ទិសឱ្យ ព្រហ្មញ្ញសាសនា នៃលទ្ធិជំនឿលើ ព្រះវិស្ណុ ដូចនេះហើយ ប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានគេសន្មតថា ជាប្រាសាទសាសនា ដែលធំបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលជាប់ក្នុងកំណត់ត្រាពិភពលោក \"ហ្គីនណេស\" (Guinness World Records) ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៨៥ ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាប្រាសាទធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?",
"answer": "ប្រាសាទ អង្គរវត្ត ឬ នគរវត្ត (អង់គ្លេស: Angkor Wat) ឬ (Nokor Wat) ជាប្រាសាទដែលធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ប្រាសាទព្រះពិធូរជាឈ្មោះរូបនៃប្រាសាទតូចៗ ដែលមានឈ្មោះផ្សេងគ្នា ហើយសៀវភៅបរទេសភាគច្រើនសរសេរថា ប្រាសាទក្រុមព្រះពិធូរ។ ក្រុមនៃប្រាសាទាំងនេះស្ថិតនៅស្ទើរចំពីមុខនៃប្រាសាទទេពប្រណម ហើយស្ថិតនៅខាងជើងនៃប្រាសាទសួគ៌ព្រ័ត្រ។ តាមរយៈបច្ចេកទេសសំណង់ប្រាសាទទាំងនេះ បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅដើមសតវត្សទី១២ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ គោរពដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា លើកឡែងតែប្រាសាទព្រះពុទ្ធសាសនាមួយ គឺប្រាសាទតាទួរ ដែលានចម្លាក់ព្រះពុទ្ធរូបនៅសតវត្សទី១៣-១៦ (មានស្លាកស្នាមព្រះពុទ្ធសាសនាជាច្រើននៅប្រាសាទនេះ)។",
"question": "តើប្រាសាទព្រះពិធូរជាឈ្មោះអ្វីនៅក្នុងសំណង់ប្រាសាទមួយមួយ?",
"answer": "ប្រាសាទតាទួរ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅឆ្នាំ១៩៦៦ មានបាត់ចាយប្រមាណ ១៦០ ០០០គ្រឿងដំនើរការនៅចាការតា ហើយអ្នកបើកបរបាត់ចាយមានចំនួន១៥%នៃកំលាំងពលកម្មសរុបនៅចាការតា។ នៅឆ្នាំ១៩៧១ រដ្ឋបានហាមប្រាមបាត់ចាយមិនអោយបើកបរលើផ្លូវធំៗ ដែលបានធ្វើអោយចំនួនបាត់ចាយចុះថយយ៉ាងខ្លាំង។ យុទ្ធនាការពិសេសមួយក្នុងការលុបបំបាត់បាត់ចាយបានសំរេចនៅឆ្នាំ១៩៩០និង១៩៩១ ប៉ុន្តែក្នុងពេលដែលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ១៩៩៨ បាត់ចាយបានលេចមុខឡើងវិញ ដោយសាររដ្ឋខ្វះសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងវាអោយមានប្រសិទ្ធភាព។",
"question": "ហេតុអ្វីជាធម្មតាដែលបាត់ចាយបានលេចមុខឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩៨?",
"answer": "ដោយសាររដ្ឋខ្វះសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងបាត់ចាយមានប្រសិទ្ធភាពដែលមិនមានរដ្ឋខ្វះការគ្រប់គ្រងមិនសមត្ថភាព។",
"type": "explain"
},
{
"context": "មិនមានការព្រមព្រៀងគ្នាទេ ស្ដីអំពីថាតើប្រទេសណាមួយដែលចាត់ទុកថាជា \"ប្រទេសនៅអាស៊ី\"។ បញ្ជីនេះ មិនបានដាក់បញ្ចូលប្រទេសខ្លះដែលកំពុងតែពិភាក្សាដូចជា៖ រុស្ស៊ី ទួរគី ស៊ីប អាមេនី អាហ្សែបែហ្សង់ ហ្សកហ្ស៊ី និង អេហ្ស៊ីប ជាដើម។",
"question": "តើប្រទេសណាមួយដែលមិនបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីនេះគឺជា 'ប្រទេសនៅអាស៊ី'?",
"answer": "រុស្ស៊ី ទួរគី ស៊ីប អាមេនី អាហ្សែបែហ្សង់ ហ្សកហ្ស៊ី និង អេហ្ស៊ីប",
"type": "explain"
},
{
"context": "ក្រុមអ្នកកណ្ដាល សម្របសម្រួលរវាងក្រុម ២ ខាងលើ ដឹកនាំដោយលោកអតីតប្រធានាធិបតី ចឺន ឌឹក លឿង ធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមត្រូវទទួលយករបត់នៃការគ្រប់គ្រងប្រទេសឱ្យបានយូរអង្វែងនិងបើកទូលាយខ្លាំងឡើង តែមិនអាចដើរទៅបានក្នុងជំហានដ៏លឿននោះទេ។",
"question": "តើក្រុមអ្នកកណ្ដាលដែលសម្របសម្រួលរវាងក្រុម ២ ត្រូវដោះស្រាយអ្វី?",
"answer": "ជំហានដ៏លឿន",
"type": "extract"
},
{
"context": "អ្នកទាំងពីរក៏អង្គុយនៅស្ងៀមៗទាំងអស់គ្នា ឥតនិយាយគ្នាមួយម៉ាត់សោះ មួយស្របក់ទើបឃើញហ្លួងរតនសម្បត្តិ មកដល់ទីចតរថយន្ត ជាមួយនឹងបុរសកម្លោះមួយនាក់ មុខវែងពាក់មួកស ពាក់អាវបើកក ចងក្រវាត់ ស្លៀកខោខ្លី ពាក់ស្បែកជើងពណ៌ក្រហមស្រោមជើងស ។ នាយចិត្រគ្រាន់តែក្រឡេកមើលទៅឃើញបុរសនោះ ក៏មានសេចក្ដីទាស់ចិត្ត ឥតត្រេកអរបន្តិចបន្តួចឡើយ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាបុរសកម្លោះមួយនាក់ដែលមានសេចក្ដីទាស់ចិត្តនៅក្នុងអត្ថបទ?",
"answer": "ជាបុរសនោះដែលមុខវែងពាក់មួកស ពាក់អាវបើកក ចងក្រវាត់ ស្លៀកខោខ្លី ពាក់ស្បែកជើងពណ៌ក្រហមស្រោមជើងស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "១០ មិនា ១៨៧៦ ជោគជ័យដំបូងនៃការបញ្ជូនសំលេងតាមរយៈទូរស័ព្ទ។ ឃ្លាដំបូងដែលត្រូវបាននិយាយតាមទូរស័ព្ទមុនគេគឺ “Mr. Watson, come here, I want to see you.” (លោកវ៉ាត់សុនមកទីនេះមក។ ខ្ញុំចង់ជួបលោក។) ដែលAlexander Graham Bell បាននិយាយទៅកាន់សហការីរបស់លោកគឺលោកវ៉ាត់សុន។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីជោគជ័យដំបូងនៃការបញ្ជូនសំលេងតាមរយៈទូរស័ព្ទ និងឃ្លាដំបូងដែលត្រូវបាននិយាយតាមទូរស័ព្ទមុនគេ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ប្រភេទខ្លះធ្វើចរាចរណ៍ បទប្បញ្ញត្តិស្តីពីអាទិភាពចរាចរណ៍ដែលមានចែងក្នុងមាត្រានេះ ត្រូវអនុវត្តចំពោះអ្នកបើកបរដែលធ្វើចរាចរណ៍នៅលើគន្លងផ្លូវប្រភេទនេះ លើកលែងតែយានជំនិះដែលមានចែងក្នុងចំណុចទី៧ និងចំណុចទី៨។",
"question": "តើអ្នកបើកបរត្រូវបានគេស្គុកអនុវត្តជាមួយអ្វីនៅក្នុងបទប្បញ្ញត្តិមួយនេះ?",
"answer": "លើកលែងតែយានជំនិះដែលមានចែងក្នុងចំណុចទី៧ និងចំណុចទី៨",
"type": "extract"
},
{
"context": "ក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាពស្ទេហ្វេនសេន(Steffensen's inequality) ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាម លោក ចូហាន ហ្វ្រេដេរីក ស្ទេហ្វេនសេន (Johan Frederik Steffensen) គឺជាវិសមភាពអាំងតេក្រាលក្នុងវិភាគពិត។ វាពោលថា បើ ƒ : [a, b] → R អនុគមន៍មានអាំងតេក្រាល ម៉ូណូតូនចុះ និងមិនអវិជ្ជមាន ហើយ g : [a, b] → [0, 1] ជាអនុគមន៍មានអាំងតេក្រាលមួយផ្សេងទៀត នោះ",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីវិសមភាពស្ទេហ្វេនសេន (Steffensen's inequality) ដែលគេដាក់ឈ្មោះតាមលោក Johan Frederik Steffensen និងមានពោលមើលលើសម្រាប់ស្ថាប័នវិភាគពិត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះបាទធម្មរាជាចូលទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១៥០៤ ហើយរាជបុត្រច្បងរបស់ព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះអង្គ ដោយតែងតាំងព្រះអនុជអង្គចន្ទ ជាព្រះមហាឧបរាជ។ ក្រោយពីឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិរួចហើយ ព្រះបាទឝ្រីឝៅគន្ធបទ ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យទៅគង់នៅវាំងទួលបាសាន្ត ស្រុកស្រីសឈរ (ស្រីសន្ធរ) ឯព្រះមហាឧបរាជអង្គចន្ទទ្រង់ឲ្យគង់នៅក្រុងចតុមុខ។",
"question": "យ៉ាងណាមាន់ព្រះបាទធម្មរាជាចូលទិវង្គត?",
"answer": "ព្រះបាទធម្មរាជាចូលទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១៥០៤ ហើយរាជបុត្រច្បងរបស់ព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះអង្គ ដោយតែងតាំងព្រះអនុជអង្គចន្ទ ជាព្រះមហាឧបរាជ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "អូទ្រីស-ហុងគ្រីត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរាជវង្សហាបស្បួក និងត្រូវជារដ្ឋពហុជាតិសាសន៍ និងមហាអំណាចមួយនៃទ្វីបអឺរ៉ុបនៅសម័យនោះ។ អូទ្រីស-ហុងគ្រីជាប្រទេសធំបំផុតទីពីរប្រចាំទ្វីបអឺរ៉ុប បន្ទាប់ពីចក្រភពរុស្ស៊ី ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ៦២១,៥៣៨ គម២ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបី (បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ី និងចក្រភពអាល្លឺម៉ង់)។ ចក្រភពនេះផងដែរបានស្ថាបនាខ្លួនក្លាយជាអ្នកផលិតឧស្សាហកម្មសំណង់ម៉ាស៊ីនធំជាងគេទីបួននៅលើពិភពលោក បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស។. លើសពីនេះ អូទ្រីស-ហុងគ្រីជាប្រទេសជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីបីក្នុងការផលិត និងនាំចេញគ្រឿងឧបករណ៍អគ្គិសនីប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ គ្រឿងឧស្សាហកម្មអគ្គិសនី និងឧបករណ៍ផលិតថាមពលសម្រាប់រោងចក្រថាមពលផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអាល្លឺម៉ង់។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីអូទ្រីស-ហុងគ្រី ដែលគ្រប់គ្រងដោយរាជវង្សហាបស្បួក និងជាអ្នកផលិតនិងនាំចេញគ្រឿងឧបករណ៍មួយនៃទ្វីបអឺរ៉ុប។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "លើខ្នងសេះ មានន្ទឈឺចាប់ក្នុងចិត្ដជាពន់ពេក។ ភ្នែកលែងមើលអ្វីឃើញ ត្រចៀកលែងឮអ្វី នេះហើយដែលជាស្ថានភាពដែលអ្នករស់ក្នុងកេសារបស់អ្នកហាក់មានអ្វីវិលស្លុង នាំឲ្យនឹកអ្វីពុំឃើញ គិតអ្វីក៏ពុំយល់ មានតែរឿងនាងទេវីកាឡកណ្ណីប៉ុណ្ណោះទេដែលមកបុកដើមទ្រូងអ្នក ញ៉ាំងៗ គ្មានត្រាប្រណី។ បុរសនឹកឃើញកាលគ្រាមុន អ្នកស្រលាញ់ស្រ្ដីនេះយ៉ាងអស់ពីពោះ។ អ្នកបានប្ដេជ្ញាថា រស់ស្លាប់ជាមួយទេវីតែមួយរហូតរៀងទៅ ដោយជឿថា ជីវិតអ្នកមុខជាបានរស់និត្យនៅជាមួយនាងមិនខាន។ ហើយស្មានទៀតថា នាងមុខជាធ្វើឲ្យអ្នក បានសប្បាយជានិច្ចវិញ។",
"question": "ការមើលទៅលើស្តេចនេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្ថានភាពអ្វី?",
"answer": "ស្ថានភាពដែលអ្នករស់ក្នុងកេសារបានមានអ្វីវិលស្លុង នាំឲ្យនឹកអ្វីពុំឃើញ គិតអ្វីក៏ពុំយល់",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅដើមខែកក្កដា អាល្លឺម៉ង់បានចាប់បើកការវាយប្រហារលើអង់គ្លេសតាមរយៈផ្លូវអាកាសដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែកនិងបាញ់កម្ទេចកំពង់ផែនៅលើទឹកដីអង់គ្លេស គេបានសម្តៅលើព្រឹត្តិការណ៍នេះថា សមរភូមិប្រឺតាញ។ អង់គ្លេសបានបដិសេដនឹងសំណើសន្តិភាពរបស់ហ៊ីត្លែរហើយជាលទ្ធផល អាល្លឺម៉ង់បានផ្តើមការវាយប្រហារលើអាកាសយានដ្ឋាននៃកងកម្លាំងជើងអាកាសនៃសហរាជាណាចក្រនៅអំឡុងខែសីហាប៉ុន្តែត្រូវទទួលបរាជ័យ។ ដោយមិនសូវទទួលបានផលអ្វីពីការវាយប្រហារទាំងអស់នេះ អាល្លឺម៉ង់ក៏សម្រេចពន្យារផែនការឈ្លានពានប្រទេសអង់គ្លេស។ ការវាយប្រហារខ្នាតតូចមកលើអង់គ្លេសនូវតែបន្តដោយគេឃើញមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើរាជធានីឡុងដ៍និងទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរបស់អង់គ្លេស។ អាល្លឺម៉ង់ធ្វើបែបនេះគឺក្នុងគោលបំណងចង់បំភ័យបំបាក់ស្មារតីប្រយុទ្ធចម្បាំងរបស់ប្រជាជាតិអង់គ្លេសប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា អង់គ្លេសនូវតែបន្តខិតខំប្រឹងប្រែងការពារនិងប្រឆាំងនឹងអាល្លឺម៉ង់វិញហើយយុទ្ធនាការផ្លូវអាកាសអាល្លឺម៉ង់ត្រូវបានបញ្ចប់នៅអំឡុងខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤១។",
"question": "យ៉ាងណាជាមួយការវាយប្រហារនៃអាល្លឺម៉ង់លើអង់គ្លេស?",
"answer": "អាល្លឺម៉ង់បានចាប់បើកការវាយប្រហារលើអង់គ្លេសតាមរយៈផ្លូវអាកាសដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែកនិងបាញ់កម្ទេចកំពង់ផែនៅលើទឹកដីអង់គ្លេស។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ការប្តេជ្ញាដោយផ្លូវចិត្ត ឬការតាំងចិត្តស៊ប់ ក្នុងកុសលធម៌ណាមួយដោយសេចក្តីបរិសុទ្ធ មិនលុះក្នុងអំណាចតណ្ហា គឺមិនប្រាថ្នាលាភសក្ការៈ យសស័ក្តិ ឬផលប្រយោជន៍ពីជនដទៃ ហើយសមាទាននូវកម្មជាកុសលធម៌ ដោយសេចក្តីតឹងរ៉ឹងមោះមុតអង់អាច ដើម្បីកំចាត់បង់នូវកិលេសាសវៈទាំងពួង ទោះបីមានទុក្ខវេទនាមកជ្រៀតជ្រែក ឬគ្របសង្កត់ដូចម្តេច ក៏មិនបន្ធូរបន្ថយឬលះបង់ចិត្ត ដែលបានតំកល់ស៊ប់ហើយនោះចោល ហៅថា អធិដ្ឋានបារមី ៗ ប្រែថា គុណជាតិជាគ្រឿងដល់នូវត្រើយ គឺព្រះនិព្វាន ព្រោះការតាំងចិត្តស៊ប់ក្នុងកុសលធម៌។ បារមីនេះ ចែកចេញជា៣យ៉ាងគឺ៖",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្តេជ្ញាដោយផ្លូវចិត្ត ឬការតាំងចិត្តស៊ប់ នៅក្នុងកុសលធម៌ដែលមិនលុះក្នុងអំណាចតណ្ហា និងជំនួសប្រែជាអធិដ្ឋានបារមី ឬគុណជាតិជាគ្រឿងដល់នូវត្រើយ គឺព្រះនិព្វាន",
"type": "summarize"
},
{
"context": "រីអាថ៌ធម៌ឯណា ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គបន្ទូលសូត្រសា នូវបាទព្រះគាថា រីជូជកព្រាហ្មណ៍ វាយដំព្រះរាជកុមារទាំងពីរមានសរីរៈបែកពុរពងរងឈាម ក្រហមច្រាល នៅចំពោះ ព្រះភក្ត្រព្រះបាទ ស្រីវេស្សន្តរ ។ កាលណាតាព្រាហ្មណ៍វាយនាងក្រស្នា ចៅជាលីយកខ្នងទៅរងតាង កាលបើ វាយចៅជាលី នាងក្រស្នា ក៏យកខ្នងទៅរងតាង តាជូជកចាប់អូសទាញកន្ទ្រាក់នឹងខ្សែវល្លិ៍ ទៅដល់ឋានមួយពុំរាប តាព្រាហ្មណ៍ដួលស្រប៉ាប ខំប្រឹងស្ទុះក្រោកឡើងម្នីម្នា រីព្រះហស្ថព្រះរាជកុមារទាំងពីរ ដែលចងនឹងវល្លិ៍ ក៏របូតចេញទៅ ទើបព្រះរាជកុមារទាំងពីរ បបួលគ្នាម្នីម្នា រត់ទៅកាន់សម្នាក់ព្រះបរមពោធិសត្វ ថ្វាយបង្គំប្រណម្យ ហើយទ្រង់ព្រះកន្សែង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលគឺជាការវាយដំព្រះរាជកុមារទាំងពីរមានសរីរៈមកពី នៅចំពោះព្រះភក្ត្រព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ?",
"answer": "សរីរៈបែកពុរពងរងឈាម ក្រហមច្រាល",
"type": "explain"
},
{
"context": "ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍វិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវជាតិ ផ្លូលំសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីអោយមនុស្សជំនាន់ក្រោយ និង មនុស្សរស់នៅបច្ចុប្បន្នមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អគ្មានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបររបស់ប្រជាជនឡើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គីសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ និង មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ បើនិយាយពីស្ថានភាពរស់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ប្រជាជននៅទីនោះគឺមិនសូវជាជឿនលឿនប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះមានអ្នកចេះដឹងតិចតួច។ សព្វថ្ងៃនេះបើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ ២០០០ គឺវាមានភាពផ្ទុយស្រលះពីមុន ព្រោះពេលនេះមាន អ្នកដឹកនាំជាច្រើនមានភាពវៃឆ្លាតដែលបានសាងសង់សាលារៀនគឺ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យជាច្រើនដែលអាចអោយកុមារចូលរៀនបានស្ទើរទូទាំងស្រុកដែលអាចកាត់បន្ថយអត្រាការមិនចេះអក្សរបានមួយភាគធំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកព្រៃកប្បាសនឹងបានកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗក្នុងកាធ្វើដំណើរទៅរៀននៅសាលាឆ្ងាយពីផ្ទះ។ នេះគឺជាសមិទ្ធផលល្អសំរាប់ប្រទេសជាតិក្នុងការជួយអភិវត្តន៏ប្រទេសលើគ្រប់វិស័យ។",
"question": "តើចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍វិញមានភាពរីកចំរើនជាងមុនជាងណាពិសេស?",
"answer": "មានផ្លូវជាតិ ផ្លូលំសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ",
"type": "extract"
},
{
"context": "នៅថ្ងៃដដែល រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីក៏បានអនុម័តសំរេចកាត់ផ្ដាច់សិង្ហបុរីចេញពីម៉ាឡេស៊ី ហើយសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរីក៏បានលេចរូបរាងឡើង។ បញ្ហាកង្វះធនធានធម្មជាតិរបស់សិង្ហបុរី តំរូវអោយសិង្ហបុរីពឹងផ្អែកលើម៉ាឡេស៊ីស្ទើរទាំងស្រុង ធ្វើអោយសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់សិង្ហបុរីមានកំរិត។ នេះជាឧបសគ្គដ៏ចំបងដែល លោក លី ក្វាន់យូ និង រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី ត្រូវប្រឈមមុខ។",
"question": "តើរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីនិងសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរីបានសំរេចអ្វីនៅថ្ងៃដោយលោក លី ក្វាន់យូ?",
"answer": "សំរេចកាត់ផ្ដាច់សិង្ហបុរីចេញពីម៉ាឡេស៊ី",
"type": "extract"
},
{
"context": "ថ្ងៃមួយទៀតកន្លងមក ពីរថ្ងៃទៀតកន្លងមក គ្មានលេចឮដំណឹងអ្វីមួយពីបុត្រសង្សារនាងសោះ ឱ ! ស្ងាត់អ្វីក៏ស្ងាត់ម៉្លេះ ។ នាងទេវីអស់សង្ឃឹម។ នាងពុំដេកពួនសោះ។ ដោយអស់កំលាំងខ្លាំងពេក មាតាទុគ៌តចូលទម្រេតខ្លួនលើគ្រែប្របនាងភួងដែលអស់កំលាំងដូចគ្នា។",
"question": "យ៉ាងណានាងសោះ ឱ ! ស្ងាត់អ្វីក៏ស្ងាត់ម៉្លេះ?",
"answer": "នាងសោះ ឱ ! ស្ងាត់អ្វីក៏ស្ងាត់ម៉្លេះ ពីរថ្ងៃទៀតកន្លងមក គ្មានលេចឮដំណឹងអ្វីមួយពីបុត្រសង្សារនាង។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កញ្ញាបេះបុប្ផាគ្រប់ពណ៌បានមួយដុំធំ។នាងទៅបត់ជើងលើស្មៅ។នាងក្រងផ្កា នាងញញឹម នាងធ្មេចភ្នែក ចិត្តស្រីស្រម័យនឹក... នឹក... នាងនឹកដល់គូស្នេហារបស់នាង ម្តេចក៏បាត់យូរម៉្លេះ មិនឃើញមក? តើប្រុសជីវិតទៅណា? តើថ្លៃឧត្តមរវល់ការអ្វី? តើថ្លើមថ្លៃផុតអស់ប្រុសឈឺហើយ ឬដូចម្តេច? តើសង្សារប្រសើរភ្លេចនាងឬ? តើព្រលឹងបងស្នេហាប្អូនដូចប្អូនស្នេហាបងឬទេ? តើគូស្នេហាហ៊ានប្តូរជីវិតនឹងបងឬទេ?",
"question": "តើប្រុសជីវិតទៅណាដល់ស្មៅ?",
"answer": "ម្តេច",
"type": "extract"
},
{
"context": "លោកស្រីបេណាហ្សៀរ ប៊ូតូ កើតនៅទីក្រុងការ៉ាជី រដ្ឋដូមីណូនប៉ាគីស្ថាន នៅថ្ងៃទី ២១ មិថុនា ១៩៥៣ ជាបុត្រីរបស់លោក ហ្ស៊ូលហ្វីការ អាលី ប៊ូតូ និងអ្នកស្រី Nursrat Ispahari (Nursrat Bhutto) នៃគ្រួសារដែលប្រកាន់សាសនាឥស្លាម (ស៊ីអា) និងមានទ្រព្យសម្បត្តិស្ដុកស្ដម្ភមួយនៅក្នុងស្រុក Larkana ។ គាត់បានចូលរៀននៅសាលា Lady Jennings Nursey school និងក្រោយមកចូលរៀននៅ Convent of Jesus and Mary ក្រុងការ៉ាជី។ ក្រោយពីការសិក្សារយៈពេល ២ ឆ្នាំ នៅ Rawalpindi Presentation Convent គាត់ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅសាលា Jesus and Mary Convent នៅក្រុង Murree ។ គាត់បានប្រលងជាប់ដោយទទួលបាន O-level (Ordinary Level) នៅអាយុ ១៥ ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មកទៀត គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលា Karachi Grammar School ដោយទទួលបាន A-Level (Advance Level) ។",
"question": "យ៉ាងណានៅពេលលោកស្រីបេណាហ្សៀរ ប៊ូតូ បានចូលរៀននៅ Convent of Jesus and Mary?",
"answer": "លោកស្រីបេណាហ្សៀរ ប៊ូតូ បានចូលរៀននៅ Convent of Jesus and Mary នៅទីក្រុងការ៉ាជី បន្ទាប់ពីចូលរៀននៅ Lady Jennings Nursey school រយៈពេល ២ ឆ្នាំ នៅ Rawalpindi Presentation Convent ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "នៅក្នុងរដូវរងារ ការធ្វើដំនើរនៅលើសមុទ្រអុកហុតស្គ៍មានការលំបាកខ្លាំង និងជួនកាលមិនអាចធ្វើទៅបានដោយសារមានកំនទឹកកកអណ្ដែតលើផ្ទៃសមុទ្រ។ ការណ៍នះបណ្ដាលមកពីបរិមាណទឹកសាបហូរមកពីទន្លេអាមួរដ៏ច្រើនលើសលុប ធ្វើអោយកំរិតភាពប្រៃរបស់ទឹកសមុទ្រធ្លាក់ចុះនិងធ្វើអោយសីតុណ្ហភាពចំនុចកំនករបស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើង។ បរិមាណនិងកំរាស់របស់ទឹកកកអណ្ដែត(អាយហ្វ្លោ)នេះប្រែប្រួលដោយកត្តាច្រើនយ៉ាងមាន ទីតាំង រដូវកាល ចរន្ដទឹក និងសីតុណ្ហភាពសមុទ្រ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការលំបាកនៃការធ្វើដំនើរនៅលើសមុទ្រអុកហុតស្គ៍ជួសជុលដោយមានកំនទឹកកកអណ្ដែតលើផ្ទៃសមុទ្រ និងបរិមាណទឹកសាបហូរមកពីទន្លេអាមួរ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ព្រះវិស្ណុ ជាអាទិទេពធំមួយក្នុងចំណោមអាទិទេពធំៗទាំងបីក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនារាយណ៍ មានមហេសីបីរអង្គគឺ៖ ១.ព្រះនាងលក្ម្សី(ព្រះស្រីទេវី) (ទេវីតំណាងទ្រព្យសម្បត្តិ - ទេវីតំណាងសោភណភាព) និង ២. ព្រះនាងភូមិ(ព្រះម៉ែធរណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ) ៣.ព្រះនាងនីឡាទេវី មហេសីទី ៣ - ហើយព្រះវិស្ណុមានបុត្រមួយអង្គគឺព្រះកាម.។",
"question": "ព្រះវិស្ណុ មានមហេសីប៉ុន្មានអង្គ?",
"answer": "ព្រះវិស្ណុ មានមហេសីបីរអង្គ ដែលជាបុត្រមួយនៃព្រះនាងនីឡាទេវី មហេសីទី ៣ និងព្រះនាងលក្ម្សី (ព្រះស្រីទេវី) និងព្រះនាងភូមិ (ព្រះម៉ែធរណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ)។",
"type": "explain"
},
{
"context": "ទីក្រុងហាណូយបានច្រានចោលសំនើរបស់សាធារណរដ្ឋថ្មីនេះ ដែល ឲ្យដកទ័ពវៀតណាមខាងជើងចេញ (កវជ)។ ខ្មែរ ២០០០-៤០០០ នាក់ ដែលបានទៅវៀតណាមខាងជើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៤ បានត្រឡប់ចូលកម្ពុជាវិញ តាមពួកទាហានវៀតណាមខាងជើង។ ជាការឆ្លើយតបវិញ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្ដូរមកផ្ដល់ជំនួយជាសម្ភារៈសឹក ដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលភ្ជាប់នឹងការប្រឆាំងពួកបះបោរបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា (គកក) និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធវៀតណាមខាងជើង (កវជ)។ កងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើង និងវៀតកុង ដោយទាល់ច្រកក្នុងការដណ្ដើមយកកន្លែងលាក់ខ្លួន និងខ្សែបណ្ដាញផ្គត់ផ្គង់របស់ខ្លួនមកវិញបាន ភ្លាមៗខ្លួនក៏បានចាប់ផ្ដើមការវាយប្រហារប្រដាប់អាវុធលើរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ។ ព្រះមហាក្សត្របានជំរុញឱ្យពួកអ្នកដែលដង្ហែតាមទ្រង់ឱ្យជួយក្នុងការផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលនេះ ដែលបណ្ដាឱ្យមានសង្គ្រាមរដ្ឋប្បវេណីកើតឡើង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការប្រឈមប្រយ័ត្ននៃទីក្រុងហាណូយ និងការបង្ហាញជំនួយជាសម្ភារៈសឹកដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានប្រហារប្រដាប់អាវុធចៅក្នុងការដណ្ដើមយកកន្លែងលាក់ខ្លួននិងខ្សែបណ្ដាញរបស់ខ្លួនមកវិញ។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសនៅអាស៊ីមួយចំនួនបានទទួលឯករាជ្យ។ ប្រទេសដែលទើបបានឯករាជ្យថ្មីៗទាំងនេះ ចង់អោយមានការប្រកួតប្រជែងថ្មី១ ដែលនៅក្នុងនោះ កិត្យានុភាពរបស់ប្រទេសនៅអាស៊ីមិនមែនបង្ហាញឡើងតាមអំពើហឹង្សាទេ តែគួរតែត្រូវបានពង្រឹងដោយការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក។ នៅខែសីហា ១៩៤៨ ក្នុងឱកាសការប្រកូតកីឡាអូឡាំពិកលើកទៅ១៤នៅឡិនដិន តំនាងរបស់ IOC ជនជាតិឥណ្ឌា លោក ហ្គុរុ ឌុត សុងឌី វានស្នើដល់អ្នកដឹកនាំក្រុមកីឡាករពីអាស៊ីទាំងអស់អោយធ្វើការពិភាក្សាគ្នាក្នុងការរៀបចំអាស៊ីហ្គេម។ ពួកគេបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតសហព័ន្ឋអត្តពលិកអាស៊ីមួយ។ គណកម្មាធិការមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីចងក្រងច្បាប់សំរាប់សហព័ន្ឋ។ នៅខែកុម្ភៈ ១៩៤៩ សហព័ន្ឋអាស៊ីហ្គេមត្រូវបានបង្កើតជាផ្លូវការ។ សហព័ន្ឋបានសំរេចធ្វើការប្រកួតអាស៊ីហ្គេមលើកទី១នៅឆ្នាំ ១៩៥១ នៅទីក្រុងញូដេលីប្រទេសឥណ្ឌា។",
"question": "នៅខែណាដែលសហព័ន្ធបានបង្កើតជាផ្លូវការដើម្បីជួយជំនួយសំរាប់ការប្រកួតអាស៊ីហ្គេម?",
"answer": "ខែកុម្ភៈ ១៩៤៩",
"type": "extract"
},
{
"context": "សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសចំនួន ១៧៥ និងមានស្ថានទូតនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ១៦២។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ ចិនគឺជាប្រទេសដែលមានបណ្តាញការទូតធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ប៉ុន្តែភាពស្របច្បាប់របស់វាត្រូវបានជំទាស់ដោយសាធារណរដ្ឋចិននិងប្រទេសមួយចំនួនតូចទៀត។ នៅឆ្នាំ១៩៧១ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនបានឡើងជំនួសសាធារណរដ្ឋចិនជាអ្នកតំណាងតែមួយគត់នៃប្រជាជាតិចិននៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងជាសមាជិកអចិន្រ្តៃយ៍មួយក្នុងចំណោមសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំងប្រាំនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប្រទេសចិនក៏ជាអតីតសមាជិកនិងមេដឹកនាំនៃចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ហើយសព្វថ្ងៃចិននូវតែចាត់ទុកថាខ្លួនជាអ្នកតស៊ូគាំទ្រមតិរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ រួមជាមួយប្រទេសប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង, ចិនគឺជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសប៊្រីកស៍ (BRICS) ដែលជាក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើនធំៗ ហើយបានថែមទាំងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូលផ្លូវការលើកទីបីរបស់ក្រុមនេះផងនៅទីក្រុងសាន់យ៉ាកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១១។",
"question": "យ៉ាងណាជាអ្នកតំណាងតែមួយគត់នៃប្រជាជាតិចិននៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ?",
"answer": "នៅឆ្នាំ១៩៧១ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនបានឡើងជំនួសសាធារណរដ្ឋចិនជាអ្នកតំណាងតែមួយគត់នៃប្រជាជាតិចិននៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ។",
"type": "explain"
},
{
"context": "កុំព្យូទ័រប្រភេទមីនីគេច្រើនប្រើក្នងអង្គភាពខ្នាតតូចល្មម ហើយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ច្រើនជាងប្រភេទម៉េនហ្វ្រេម ហើយវាមានម៉ាស៊ីនដែលអាចស្វែងយល់ពីការងារបានច្រើននិងគ្រប់គ្រាន់ និងបម្រើការចាត់ចែងទិន្នន័យរបស់វាបានល្អជាង ហើយវាអាចរក្សាទុកនូវទិន្នន័យរបស់ទំព័របណ្ដាញ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈអ៊ីនធើណិតបានទៀតផង។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីកុំព្យូទ័រប្រភេទមីនី ដែលមានម៉ាស៊ីនស្វែងយល់ពីការងារបានច្រើន និងបម្រើការចាត់ចែងទិន្នន័យជាង ហើយអាចរក្សាទុកទិន្នន័យទំព័របណ្ដាញជាមួយនឹងអ៊ីនធើណិត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "ទាក់ទិននឹងវិស័យព្រៃឈើ យើងគួរកត់សម្គាល់ដែរថា ការកាប់ឈើដើម្បីទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចចាប់ផ្តើមឡើងតាំងពីពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី១៩។ សព្វថ្ងៃគេប៉ាន់ប្រមាណថា មាននៅសល់ផ្ទៃដីព្រៃឈើប្រមាណតែ ៥៩% ប៉ុណ្ណោះនៃផ្ទៃដីប្រទេស។ កំណើនដ៏ខ្លាំងក្លានៃឧស្សាហកម្មព្រៃឈើ ជាពិសេសចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦០ បានចោទជាបញ្ហាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះការសឹករេចរិលនៃដី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលបានប្តេជ្ញាការពារបរិស្ថាន និងប្រព័ន្ឋអេកូឡូស៊ី ដោយគ្រប់គ្រងធនធានព្រៃឈើប្រកបដោយនិរន្តរភាព ស្របពេលជាមួយការធ្លាក់ចុះនៃតំលៃឈើលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះទៅទៀតនៅមានការដាំដើមឈើឡើងវិញដើម្បីបន្ថយការបាត់បង់ផ្ទៃដីព្រៃ។",
"question": "តើការកាប់ឈើមានជឿនៅពេលណា ដែលជាពិសេសចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦០?",
"answer": "ជាពិសេសចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦០",
"type": "extract"
},
{
"context": "សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ពួកគេត្រូវចេះត្រួតត្រាក្តោបក្តាប់ភូមិស្រុក ដែលខ្លួនធ្វើសកម្មភាពឱ្យ បាន ដូចជា ត្រូវដឹងពីសមានចិត្តប្រជាពលរដ្ឋចំពោះពួកគេ ឬទៅលើសត្រូវ។ ក្នុងដូចករណីខាងក្រោយ នេះ យុទ្ធជនទ័ពព្រៃ ត្រូវចេះឃោសនាឱ្យប្រជាពលរដ្ឋស្រលាញ់ និងជួយទំនុកបម្រុងផ្នែកផ្សេងៗ។",
"question": "តើអត្ថបទនេះនិយាយអំពីអ្វី?",
"answer": "អត្ថបទនិយាយអំពីការចេះត្រួតត្រាក្តោបក្តាប់ភូមិស្រុក និងជួយទំនុកបម្រុងផ្នែកផ្សេងៗដោយយុទ្ធជនទ័ពព្រៃ ក្នុងករណីសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត។",
"type": "summarize"
},
{
"context": "សេចក្តីថែ្លងការណ៍ ការប្រជុំ កំណត់ហេតុប្រជុំ ឬរបាយការណ៍របស់រដ្ឋសភា រាប់ទាំងគណៈកម្មាធិការ ឬគណៈកម្មការនានារបស់រដ្ឋសភាផង លើកលែងតែក្នុងករណីរដ្ឋសភាធ្វើការប្រជុំសម្ងាត់ ដូចមានចែងក្នុង មាត្រា៨៨ នៃ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។",
"question": "តើសេចក្តីថែលងការណ៍មានអ្វីខ្លះដែលគេប្រើសម្រាប់ការប្រជុំនៅរដ្ឋសភា?",
"answer": "ការប្រជុំ កំណត់ហេតុប្រជុំ ឬរបាយការណ៍របស់រដ្ឋសភា",
"type": "extract"
},
{
"context": "បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ម៉ៅសេទុង អ្នកនយោបាយចិនចំនួនបួនរូបដែលមានរហស្សនាមថាក្រុមមនុស្សទាំងបួនដែលជាអ្នកនៅពីក្រោយគោលនយោបាយបដិវត្តន៍វប្បធម៌ត្រូវបានលោកហ័រ គួហ្វុងបញ្ជាឱ្យគេចាប់ខ្លួន។ អ្នកនយោបាយចិនជើងចាស់ឈ្មោះតេង សៀវពីងបានឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ១៩៧៨ ហើយបានចេញអនុវត្តកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗជាច្រើន។ បក្សកុម្មុយនិស្តចិនបានចាប់ផ្តើមបន្ធូរបន្ធយការគ្រប់គ្រងលើជីវិតប្រជាពលរដ្ឋខ្លួននិងលុបបំបាត់ចោលនូវការធ្វើការបែបសមូហភាពនិងផ្តោតលើជីវភាពរបស់គ្រួសារនីមួយៗវិញ។ ទាំងនេះគឺជាសញ្ញាសម្គាល់នៃការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនពីប្រទេសផែនការសេដ្ឋកិច្ចទៅជាប្រទេសដែលប្រកាន់សេដ្ឋកិច្ចចម្រុះនិងទីផ្សារសេរី។ ចិនបានអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្លួននៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨២។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩ ការបង្ក្រាបបាតុកម្មរបស់និស្សិតចិននៅឯទីលានធានអានមិនបាននាំមកនូវការថ្កោលទោសនិងការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលចិនពីសំណាក់រដ្ឋបរទេសមួយចំនួន។",
"question": "តើនៅក្នុងឆ្នាំណាដែលចិនបានអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្លួន?",
"answer": "ឆ្នាំ១៩៨២",
"type": "extract"
},
{
"context": "ផ្លែឪឡឹកមានGlutathione ដែលជាសារធាតុទប់ស្កាត់រ៉ាឌីកាល់សេរី មានវិតាមីនC វីតាមីន A ប៉ូតាស្យូម ថៃរ៉ាមីន ឡៃខូពីន វីតាមីនB2 និងវីតាមីនB6 ម៉ាញ៉េស្យូម និងរ៉ែធាតុផ្សេងៗជាច្រើនទៀត ធ្វើឲ្យរាងកាយរបស់អ្នកដែលទទួលទានរឹងប៉ឹងល្អ ហើយថែមទាំងជួយឲ្យប្រព័ន្ធការពារមេរោគដំណើរការបានយ៉ាងមាន ប្រសិទ្ធភាព។",
"question": "មានតែអ្វីដែលជាប៉ឹងប៉ុណ្ណោះមួយនៅក្នុងផ្លែឪឡឹកដែលមានសារធាតុទប់ស្កាត់រ៉ាឌីកាល់សេរី?",
"answer": "Glutathione",
"type": "explain"
},
{
"context": "វ ឃើញមានពាក្យថា ក្មេរ។ សិលាចារឹកលេខ K.១២៤៧ សតវត្សរ៍ទី៧ មកទួលប្រាសាទ ភូមិមេលប់ ឃុំស្នាយពល ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង មានពាក្យថាក្មេរ។ សិលាចារឹកលេខ K.១៨ មុនសម័យអង្គរមកពីភូមិព្រៃមាន ក្បែររាជធានីភ្នំពេញមានពាក្យក្មែរ។ សិលាចារឹកលេខ K.១១៥៨ សតវត្សរ៍ទី១១ នៅខេត្តនគរាជមានពាក្យថា ស្រុកខ្មេរ។ សិលាចារឹកវត្តភូ K.៣៦៦ ដើមសតវត្សរ៍ទី១២ ឆ្នាំ១១០៣ មានពាក្យថា តៃសៅខ្មេរ។ សិលាចារឹកប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ លេខK.២២៧ ចុងសតវត្សរ៍ទី១២ មានពាក្យថា អ្នកខ្មេរ។ ព្យញ្ជនៈ ក ក្លាយទៅជាព្យញ្ជនៈ ខ ជាការធម្មតា ដ្បិតបើនិយាយតាមភាសាសាស្រ្ត ខ គ្រាន់តែជាក ដែលមានខ្យល់ប៉ុណ្ណោះ។ ឧទាហរណ៍ គេសរសេរពាក្យ ក្លោងទ្វារ ឬ ខ្លោងទ្វារក៏បាន។ ដូច្នេះ ក្មេរ ខ្មេរ និងខ្មែរដូចតែគ្នា។ នៅសម័យមុនអង្គរគេប្រើព្យញ្ជនៈក មកដល់សម័យអង្គរគេប្រើព្យញ្ជនៈខ។ ល្បើកនគវត្ត សតវត្សរ៍ទី១៧ ឆ្នាំ១៦២០ មានពាក្យថា ខ្មែរ។ សិលាចារឹកថ្មី នៅអង្គរវត្ត ចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ឆ្នាំ១៨៨២ មានពាក្យនគរខ្មែរ។ គំនូរ និងឯកសារចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទនរោត្តម មានពាក្យថាស្រុកខ្មែរ។ ដូច្នេះពាក្យថាខ្មែរនេះ ឃើញមានយ៉ាងហោចណាស់តាំងពីសតវត្សរ៍៧ គ្រាន់តែគេសរសេរ ក្មេរ ទៅជា ខ្មេរ ទៅជាខ្មែរ។",
"question": "ពាក្យមួយដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទនេះជាធម្មតានឹងតំណាងឱ្យសំណាងរបស់នៅសតវត្សរ៍ទី៧ ជាធម្មតានៅទីកន្លែងណា?",
"answer": "សិលាចារឹកលេខ K.១២៤៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "ឧបករណ៍គិតលេខជាបឋមវិធានលើកដំបូងបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងបុរាណកាលនិងគ្រឿងជំនួយគិតលេខជាលក្ខណៈគ្រឿងយន្តត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសតវត្សទី១៧។ ជាលើកទីមួយហើយដែលគេបានកត់ត្រាការប្រើប្រាស់ពាក្យ \"computer ឬ គណនាករ\" មានចាប់ពីសតវត្សទី១៧មកម៉្លេះ ដែលដាក់ឱ្យប្រើសម្រាប់សំដៅលើអ្នកធ្វើការគណនា ជារឿយៗសំដៅលើការងារ។ គ្រឿងគណនូបករណ៍លើកដំបូងត្រូវបានច្នៃប្រឌិតឡើងនៅសតវត្សទី១៩ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះទេវាក៏បានលេចឡើងនូវរូបរាងសណ្ឋានបែបទំនើបរបស់ខ្លួនក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៤០មកម៉្លេះ។ បើយោងតាមពាក្យអង់គ្លេស computer ឬ កុំព្យូទ័រ វាមានន័យថា គណនាករ អត្ថន័យទីមួយប្រើនៅសតវត្សទី១៧ គឺអ្នកដែលធ្វើការគណនា ចំណែកអត្ថន័យទីពីរវាមានន័យថា ឧបករណ៍គណនា ដែលត្រូវនឹងពាក្យខ្មែរបង្កើតថ្មីថា គណនូបករណ៍។",
"question": "តើការប្រើប្រាស់ពាក្យ 'computer' ឬ 'គណនាករ' មានចាប់ផ្ដើមពីពេលណា?",
"answer": "សតវត្សទី១៧",
"type": "extract"
},
{
"context": "ពុំទាន់ប្រាកដ បទព្រះបាលីឯណា ពុំទាន់ចែងច្បាស់ លុះព្រះបានត្រាស់ហើយ ព្រះអង្គបន្ទូលសូត្រសានូវព្រះគាថា ថា ភិក្ខុអើយ កាលព្រាហ្មណ៍ទាំង៤ នាក់ ទៅតាមសុំសេះ អាជានេយ្យទាំង៤នោះកូវ ព្រះអង្គដោះសេះអាជានេយ្យទាំង៤ អំពីរាជរថ ឲ្យទៅជាទាន ព្ធដ៏ក្សិណនោះពុំក្រដល់តិចឡើយ ។ (១៣៣) ហៃភិក្ខុអើយ កាលព្រះមហាក្សត្រឲ្យទានសេះ អាជានេយ្យទាំង៤ ក្នុងកាលឯណាមិញ រីត្បូងរាជរថនោះ ក៏ងើយចំពោះស្មោះទៅ នាកណ្តាលអាកាសហោង ។",
"question": "យ៉ាងណាដែលជាសំណុំការសូត្ររបស់ព្រះអង្គមុនព្រះអង្គបន្ទូលសូត្រសានូវព្រះគាថា?",
"answer": "ព្រះអង្គបន្ទូលសូត្រសានូវព្រះគាថាដោះសេះអាជានេយ្យទាំង៤ នាក់ក្នុងរាជរថ ឲ្យទៅជាទាន ព្ធដ៏ក្សិណនោះពុំក្រដល់តិចឡើយ។",
"type": "explain"
}
]