shnl commited on
Commit
8e3c761
·
verified ·
1 Parent(s): 82187ea

Delete dev.jsonl

Browse files
Files changed (1) hide show
  1. dev.jsonl +0 -2
dev.jsonl DELETED
@@ -1,2 +0,0 @@
1
- {"question": "V\u00ec sao v\u1ecf qu\u00fdt gi\u00fap ch\u1ed1ng say xe?", "paragraph": "Qu\u1ea3 qu\u00fdt gi\u00e0u vitamin, nh\u1ea5t l\u00e0 vitamin C v\u00e0 axit citric. V\u1ecf qu\u00fdt c\u0169ng r\u1ea5t t\u1ed1t m\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt, theo Sohu. Ch\u1ed1ng say xe M\u00f9i c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u00e1nh l\u1eeba\u201d m\u0169i khi\u1ebfn b\u1ea1n kh\u00f4ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i t\u00e0u xe. V\u1ecf qu\u00fdt gi\u00fap tinh th\u1ea7n tho\u1ea3i m\u00e1i, ch\u1ed1ng \u0111au \u0111\u1ea7u ch\u00f3ng m\u1eb7t khi \u0111i t\u00e0u xe. L\u00e0m tr\u00e0 V\u1ecf qu\u00fdt nhi\u1ec1u vitamin C c\u00f9ng d\u1ea7u th\u01a1m, c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u1ea1 d\u00e0y v\u00e0 b\u1ed5 th\u1eadn. M\u00f9i v\u1ecb c\u1ee7a tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt c\u0169ng r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u00e0 d\u1ec5 u\u1ed1ng. Tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt v\u1eeba khi\u1ebfn tinh th\u1ea7n s\u1ea3ng kho\u00e1i, t\u1ec9nh t\u00e1o, th\u00f4ng kh\u00ed, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa t\u00e1o b\u00f3n, l\u00e0m \u1ea5m b\u1ee5ng. C\u00e1ch pha tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt: Ph\u01a1i kh\u00f4 v\u1ecf r\u1ed3i th\u00e1i nh\u1ecf. M\u1ed7i khi u\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ea5y m\u1ed9t \u00edt ng\u00e2m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00f3ng, \u0111\u1ee3i kho\u1ea3ng 20 ph\u00fat s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t \u1ea5m tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt th\u01a1m ngon. Thanh l\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 di\u1ec7t c\u00f4n tr\u00f9ng Thay v\u00ec mua s\u00e1p th\u01a1m ho\u1eb7c x\u1ecbt n\u01b0\u1edbc hoa \u0111\u1ec3 kh\u1eed m\u00f9i h\u00f4i trong nh\u00e0 v\u1ec7 sinh, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ecf qu\u00fdt. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1ecf qu\u00fdt c\u00f3 th\u1ec3 xua \u0111u\u1ed5i c\u00f4n tr\u00f9ng nh\u01b0 mu\u1ed7i, nh\u1ec7n... C\u00e1ch l\u00e0m: Ng\u00e2m v\u1ecf qu\u00fdt v\u1edbi n\u01b0\u1edbc trong m\u1ed9t ng\u00e0y. Cho n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0o m\u1ed9t b\u00ecnh x\u1ecbt \u0111\u1ec3 x\u1ecbt v\u00e0o nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 m\u00f9i h\u00f4i ho\u1eb7c c\u00f4n tr\u00f9ng. M\u1ed7i ng\u00e0y x\u1ecbt m\u1ed9t l\u1ea7n s\u1ebd kh\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i v\u00e0 di\u1ec7t c\u00f4n tr\u00f9ng.", "answer": "M\u00f9i c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u00e1nh l\u1eeba\u201d m\u0169i khi\u1ebfn b\u1ea1n kh\u00f4ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i t\u00e0u xe", "sentence": "Ch\u1ed1ng say xe M\u00f9i c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u00e1nh l\u1eeba\u201d m\u0169i khi\u1ebfn b\u1ea1n kh\u00f4ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i t\u00e0u xe .", "paragraph_sentence": "Qu\u1ea3 qu\u00fdt gi\u00e0u vitamin, nh\u1ea5t l\u00e0 vitamin C v\u00e0 axit citric. V\u1ecf qu\u00fdt c\u0169ng r\u1ea5t t\u1ed1t m\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt, theo Sohu. <hl> Ch\u1ed1ng say xe M\u00f9i c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u00e1nh l\u1eeba\u201d m\u0169i khi\u1ebfn b\u1ea1n kh\u00f4ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i t\u00e0u xe . <hl> V\u1ecf qu\u00fdt gi\u00fap tinh th\u1ea7n tho\u1ea3i m\u00e1i, ch\u1ed1ng \u0111au \u0111\u1ea7u ch\u00f3ng m\u1eb7t khi \u0111i t\u00e0u xe. L\u00e0m tr\u00e0 V\u1ecf qu\u00fdt nhi\u1ec1u vitamin C c\u00f9ng d\u1ea7u th\u01a1m, c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u1ea1 d\u00e0y v\u00e0 b\u1ed5 th\u1eadn. M\u00f9i v\u1ecb c\u1ee7a tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt c\u0169ng r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u00e0 d\u1ec5 u\u1ed1ng. Tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt v\u1eeba khi\u1ebfn tinh th\u1ea7n s\u1ea3ng kho\u00e1i, t\u1ec9nh t\u00e1o, th\u00f4ng kh\u00ed, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa t\u00e1o b\u00f3n, l\u00e0m \u1ea5m b\u1ee5ng. C\u00e1ch pha tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt: Ph\u01a1i kh\u00f4 v\u1ecf r\u1ed3i th\u00e1i nh\u1ecf. M\u1ed7i khi u\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ea5y m\u1ed9t \u00edt ng\u00e2m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00f3ng, \u0111\u1ee3i kho\u1ea3ng 20 ph\u00fat s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t \u1ea5m tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt th\u01a1m ngon. Thanh l\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 di\u1ec7t c\u00f4n tr\u00f9ng Thay v\u00ec mua s\u00e1p th\u01a1m ho\u1eb7c x\u1ecbt n\u01b0\u1edbc hoa \u0111\u1ec3 kh\u1eed m\u00f9i h\u00f4i trong nh\u00e0 v\u1ec7 sinh, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ecf qu\u00fdt. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1ecf qu\u00fdt c\u00f3 th\u1ec3 xua \u0111u\u1ed5i c\u00f4n tr\u00f9ng nh\u01b0 mu\u1ed7i, nh\u1ec7n... C\u00e1ch l\u00e0m: Ng\u00e2m v\u1ecf qu\u00fdt v\u1edbi n\u01b0\u1edbc trong m\u1ed9t ng\u00e0y. Cho n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0o m\u1ed9t b\u00ecnh x\u1ecbt \u0111\u1ec3 x\u1ecbt v\u00e0o nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 m\u00f9i h\u00f4i ho\u1eb7c c\u00f4n tr\u00f9ng. M\u1ed7i ng\u00e0y x\u1ecbt m\u1ed9t l\u1ea7n s\u1ebd kh\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i v\u00e0 di\u1ec7t c\u00f4n tr\u00f9ng.", "paragraph_answer": "Qu\u1ea3 qu\u00fdt gi\u00e0u vitamin, nh\u1ea5t l\u00e0 vitamin C v\u00e0 axit citric. V\u1ecf qu\u00fdt c\u0169ng r\u1ea5t t\u1ed1t m\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt, theo Sohu. Ch\u1ed1ng say xe <hl> M\u00f9i c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u00e1nh l\u1eeba\u201d m\u0169i khi\u1ebfn b\u1ea1n kh\u00f4ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i t\u00e0u xe <hl>. V\u1ecf qu\u00fdt gi\u00fap tinh th\u1ea7n tho\u1ea3i m\u00e1i, ch\u1ed1ng \u0111au \u0111\u1ea7u ch\u00f3ng m\u1eb7t khi \u0111i t\u00e0u xe. L\u00e0m tr\u00e0 V\u1ecf qu\u00fdt nhi\u1ec1u vitamin C c\u00f9ng d\u1ea7u th\u01a1m, c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u1ea1 d\u00e0y v\u00e0 b\u1ed5 th\u1eadn. M\u00f9i v\u1ecb c\u1ee7a tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt c\u0169ng r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u00e0 d\u1ec5 u\u1ed1ng. Tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt v\u1eeba khi\u1ebfn tinh th\u1ea7n s\u1ea3ng kho\u00e1i, t\u1ec9nh t\u00e1o, th\u00f4ng kh\u00ed, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa t\u00e1o b\u00f3n, l\u00e0m \u1ea5m b\u1ee5ng. C\u00e1ch pha tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt: Ph\u01a1i kh\u00f4 v\u1ecf r\u1ed3i th\u00e1i nh\u1ecf. M\u1ed7i khi u\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ea5y m\u1ed9t \u00edt ng\u00e2m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00f3ng, \u0111\u1ee3i kho\u1ea3ng 20 ph\u00fat s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t \u1ea5m tr\u00e0 v\u1ecf qu\u00fdt th\u01a1m ngon. Thanh l\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 di\u1ec7t c\u00f4n tr\u00f9ng Thay v\u00ec mua s\u00e1p th\u01a1m ho\u1eb7c x\u1ecbt n\u01b0\u1edbc hoa \u0111\u1ec3 kh\u1eed m\u00f9i h\u00f4i trong nh\u00e0 v\u1ec7 sinh, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ecf qu\u00fdt. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1ecf qu\u00fdt c\u00f3 th\u1ec3 xua \u0111u\u1ed5i c\u00f4n tr\u00f9ng nh\u01b0 mu\u1ed7i, nh\u1ec7n... C\u00e1ch l\u00e0m: Ng\u00e2m v\u1ecf qu\u00fdt v\u1edbi n\u01b0\u1edbc trong m\u1ed9t ng\u00e0y. Cho n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0o m\u1ed9t b\u00ecnh x\u1ecbt \u0111\u1ec3 x\u1ecbt v\u00e0o nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 m\u00f9i h\u00f4i ho\u1eb7c c\u00f4n tr\u00f9ng. M\u1ed7i ng\u00e0y x\u1ecbt m\u1ed9t l\u1ea7n s\u1ebd kh\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i v\u00e0 di\u1ec7t c\u00f4n tr\u00f9ng.", "sentence_answer": "Ch\u1ed1ng say xe <hl> M\u00f9i c\u1ee7a v\u1ecf qu\u00fdt r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u00e1nh l\u1eeba\u201d m\u0169i khi\u1ebfn b\u1ea1n kh\u00f4ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i t\u00e0u xe <hl> ."}
2
- {"question": "C\u00e1c ca nhi\u1ec5m khu\u1ea9n bi\u1ec7n vi\u1ec7n x\u1ea3y ra \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0o?", "paragraph": "Ng\u00e0y 31/7, Ti\u1ebfn s\u0129 Kidong Park, Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi (WHO) t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng trong v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean cho th\u1ea5y h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n. Khi \u1ea5y, kh\u00f4ng m\u1ed9t lo\u1ea1i kh\u00e1ng sinh n\u00e0o c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng tr\u00ean b\u1ec7nh nh\u00e2n, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. Theo ti\u1ebfn s\u0129 Park, nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o, do ti\u1ebfp x\u00fac h\u00e0ng ng\u00e0y, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng s\u1ea1ch, r\u1eeda tay kh\u00f4ng \u0111\u00fang... T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, h\u1ea7u h\u1ebft b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 khoa ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. B\u1ed9 Y t\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00f4ng t\u01b0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. Tuy nhi\u00ean, theo Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 Y t\u1ebf Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Ti\u1ebfn, c\u00f4ng t\u00e1c ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n hi\u1ec7n nay c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m c\u1ea7n kh\u1eafc ph\u1ee5c. M\u1ed9t s\u1ed1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o b\u1ec7nh vi\u1ec7n ch\u01b0a th\u1eadt s\u1ef1 hi\u1ec3u t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n n\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngu\u1ed3n l\u1ef1c hi\u1ec7u qu\u1ea3. \u0110a s\u1ed1 nh\u00e2n l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n m\u1edbi ch\u1ec9 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u v\u00e0o gi\u1eb7t l\u00e0, h\u1ea5p s\u1ea5y, qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1ea5t th\u1ea3i; ch\u01b0a ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n. Trong khi \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1eb1m tr\u00e1nh l\u00e2y nhi\u1ec5m cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Theo th\u00f4ng t\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n m\u1edbi ban h\u00e0nh, b\u1eaft bu\u1ed9c c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf c\u00f3 t\u1eeb 150 gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh tr\u1edf l\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u01a1n v\u1ecb ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n ri\u00eang. N\u01a1i c\u00f3 d\u01b0\u1edbi 150 gi\u01b0\u1eddng t\u1ed1i thi\u1ec3u ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1ed9 ph\u1eadn ki\u1ec3m so\u00e1t thu\u1ed9c ph\u00f2ng k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ed5ng h\u1ee3p, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch chuy\u00ean m\u00f4n. C\u00e1c vi\u1ec7n c\u0169ng gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tu\u00e2n th\u1ee7 th\u1ef1c h\u00e0nh ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129, \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng, sinh vi\u00ean, b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0. Nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n mang l\u1ea1i g\u00e1nh n\u1eb7ng cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf kh\u00e1m ch\u1eefa b\u1ec7nh. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y l\u00e0m t\u0103ng t\u1ef7 l\u1ec7 m\u1eafc b\u1ec7nh, t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian n\u1eb1m vi\u1ec7n, t\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00e1ng sinh, t\u0103ng \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh c\u1ee7a vi khu\u1ea9n v\u00e0 t\u0103ng chi ph\u00ed \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. \u01af\u1edbc t\u00ednh t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m khu\u1ea9n t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n kho\u1ea3ng 3,5-12%. S\u1ed1 li\u1ec7u n\u00e0y \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u1eadm v\u00e0 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eb5n. Ph\u00e2n t\u00edch g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a WHO cho th\u1ea5y c\u00e1c ca nhi\u1ec5m khu\u1ea9n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t cao h\u01a1n do h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n l\u1ef1c. T\u1ed5n th\u1ea5t t\u00e0i ch\u00ednh h\u1eb1ng n\u0103m do nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n r\u1ea5t l\u1edbn, \u01b0\u1edbc t\u00ednh kho\u1ea3ng 7 t\u1ef7 Euro \u1edf ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 6,5 t\u1ef7 USD t\u1ea1i M\u1ef9.", "answer": "\u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t cao h\u01a1n do h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n l\u1ef1c", "sentence": "Ph\u00e2n t\u00edch g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a WHO cho th\u1ea5y c\u00e1c ca nhi\u1ec5m khu\u1ea9n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t cao h\u01a1n do h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n l\u1ef1c .", "paragraph_sentence": "Ng\u00e0y 31/7 , Ti\u1ebfn s\u0129 Kidong Park, Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi (WHO) t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng trong v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean cho th\u1ea5y h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n. Khi \u1ea5y, kh\u00f4ng m\u1ed9t lo\u1ea1i kh\u00e1ng sinh n\u00e0o c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng tr\u00ean b\u1ec7nh nh\u00e2n, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. Theo ti\u1ebfn s\u0129 Park, nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o, do ti\u1ebfp x\u00fac h\u00e0ng ng\u00e0y, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng s\u1ea1ch, r\u1eeda tay kh\u00f4ng \u0111\u00fang ... T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, h\u1ea7u h\u1ebft b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 khoa ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. B\u1ed9 Y t\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00f4ng t\u01b0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. Tuy nhi\u00ean, theo Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 Y t\u1ebf Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Ti\u1ebfn, c\u00f4ng t\u00e1c ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n hi\u1ec7n nay c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m c\u1ea7n kh\u1eafc ph\u1ee5c. M\u1ed9t s\u1ed1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o b\u1ec7nh vi\u1ec7n ch\u01b0a th\u1eadt s\u1ef1 hi\u1ec3u t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n n\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngu\u1ed3n l\u1ef1c hi\u1ec7u qu\u1ea3. \u0110a s\u1ed1 nh\u00e2n l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n m\u1edbi ch\u1ec9 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u v\u00e0o gi\u1eb7t l\u00e0, h\u1ea5p s\u1ea5y, qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1ea5t th\u1ea3i; ch\u01b0a ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n. Trong khi \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1eb1m tr\u00e1nh l\u00e2y nhi\u1ec5m cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Theo th\u00f4ng t\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n m\u1edbi ban h\u00e0nh, b\u1eaft bu\u1ed9c c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf c\u00f3 t\u1eeb 150 gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh tr\u1edf l\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u01a1n v\u1ecb ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n ri\u00eang. N\u01a1i c\u00f3 d\u01b0\u1edbi 150 gi\u01b0\u1eddng t\u1ed1i thi\u1ec3u ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1ed9 ph\u1eadn ki\u1ec3m so\u00e1t thu\u1ed9c ph\u00f2ng k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ed5ng h\u1ee3p, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch chuy\u00ean m\u00f4n. C\u00e1c vi\u1ec7n c\u0169ng gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tu\u00e2n th\u1ee7 th\u1ef1c h\u00e0nh ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129, \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng, sinh vi\u00ean, b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0. Nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n mang l\u1ea1i g\u00e1nh n\u1eb7ng cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf kh\u00e1m ch\u1eefa b\u1ec7nh. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y l\u00e0m t\u0103ng t\u1ef7 l\u1ec7 m\u1eafc b\u1ec7nh, t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian n\u1eb1m vi\u1ec7n, t\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00e1ng sinh, t\u0103ng \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh c\u1ee7a vi khu\u1ea9n v\u00e0 t\u0103ng chi ph\u00ed \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. \u01af\u1edbc t\u00ednh t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m khu\u1ea9n t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n kho\u1ea3ng 3,5-12%. S\u1ed1 li\u1ec7u n\u00e0y \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u1eadm v\u00e0 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eb5n. <hl> Ph\u00e2n t\u00edch g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a WHO cho th\u1ea5y c\u00e1c ca nhi\u1ec5m khu\u1ea9n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t cao h\u01a1n do h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n l\u1ef1c . <hl> T\u1ed5n th\u1ea5t t\u00e0i ch\u00ednh h\u1eb1ng n\u0103m do nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n r\u1ea5t l\u1edbn, \u01b0\u1edbc t\u00ednh kho\u1ea3ng 7 t\u1ef7 Euro \u1edf ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 6,5 t\u1ef7 USD t\u1ea1i M\u1ef9.", "paragraph_answer": "Ng\u00e0y 31/7, Ti\u1ebfn s\u0129 Kidong Park, Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi (WHO) t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng trong v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean cho th\u1ea5y h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n. Khi \u1ea5y, kh\u00f4ng m\u1ed9t lo\u1ea1i kh\u00e1ng sinh n\u00e0o c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng tr\u00ean b\u1ec7nh nh\u00e2n, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. Theo ti\u1ebfn s\u0129 Park, nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o, do ti\u1ebfp x\u00fac h\u00e0ng ng\u00e0y, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng s\u1ea1ch, r\u1eeda tay kh\u00f4ng \u0111\u00fang... T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, h\u1ea7u h\u1ebft b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 khoa ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. B\u1ed9 Y t\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00f4ng t\u01b0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. Tuy nhi\u00ean, theo Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 Y t\u1ebf Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Ti\u1ebfn, c\u00f4ng t\u00e1c ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n hi\u1ec7n nay c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m c\u1ea7n kh\u1eafc ph\u1ee5c. M\u1ed9t s\u1ed1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o b\u1ec7nh vi\u1ec7n ch\u01b0a th\u1eadt s\u1ef1 hi\u1ec3u t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u1ed1ng nhi\u1ec5m khu\u1ea9n n\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngu\u1ed3n l\u1ef1c hi\u1ec7u qu\u1ea3. \u0110a s\u1ed1 nh\u00e2n l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n m\u1edbi ch\u1ec9 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u v\u00e0o gi\u1eb7t l\u00e0, h\u1ea5p s\u1ea5y, qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1ea5t th\u1ea3i; ch\u01b0a ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n. Trong khi \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1eb1m tr\u00e1nh l\u00e2y nhi\u1ec5m cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Theo th\u00f4ng t\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n m\u1edbi ban h\u00e0nh, b\u1eaft bu\u1ed9c c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf c\u00f3 t\u1eeb 150 gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh tr\u1edf l\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u01a1n v\u1ecb ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n ri\u00eang. N\u01a1i c\u00f3 d\u01b0\u1edbi 150 gi\u01b0\u1eddng t\u1ed1i thi\u1ec3u ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1ed9 ph\u1eadn ki\u1ec3m so\u00e1t thu\u1ed9c ph\u00f2ng k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ed5ng h\u1ee3p, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch chuy\u00ean m\u00f4n. C\u00e1c vi\u1ec7n c\u0169ng gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tu\u00e2n th\u1ee7 th\u1ef1c h\u00e0nh ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec5m khu\u1ea9n c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129, \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng, sinh vi\u00ean, b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0. Nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n mang l\u1ea1i g\u00e1nh n\u1eb7ng cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf kh\u00e1m ch\u1eefa b\u1ec7nh. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y l\u00e0m t\u0103ng t\u1ef7 l\u1ec7 m\u1eafc b\u1ec7nh, t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian n\u1eb1m vi\u1ec7n, t\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00e1ng sinh, t\u0103ng \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh c\u1ee7a vi khu\u1ea9n v\u00e0 t\u0103ng chi ph\u00ed \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. \u01af\u1edbc t\u00ednh t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m khu\u1ea9n t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n kho\u1ea3ng 3,5-12%. S\u1ed1 li\u1ec7u n\u00e0y \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u1eadm v\u00e0 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eb5n. Ph\u00e2n t\u00edch g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a WHO cho th\u1ea5y c\u00e1c ca nhi\u1ec5m khu\u1ea9n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc <hl> \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t cao h\u01a1n do h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n l\u1ef1c <hl>. T\u1ed5n th\u1ea5t t\u00e0i ch\u00ednh h\u1eb1ng n\u0103m do nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ec7nh vi\u1ec7n r\u1ea5t l\u1edbn, \u01b0\u1edbc t\u00ednh kho\u1ea3ng 7 t\u1ef7 Euro \u1edf ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 6,5 t\u1ef7 USD t\u1ea1i M\u1ef9.", "sentence_answer": "Ph\u00e2n t\u00edch g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a WHO cho th\u1ea5y c\u00e1c ca nhi\u1ec5m khu\u1ea9n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc <hl> \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t cao h\u01a1n do h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n l\u1ef1c <hl> ."}