[@Хоҳишмандем ба ин корзор бипайвандед!#Sentence*]
2022/09/30 0
[@Раъно Қодирӣ: Намедонам чи қадр бо нармафзори Дулингу ошно ҳастед.#Sentence*] [@Дулингу нармафзори омӯзиши ёдгирии забон аст.#Sentence*] [@Корбарон мутаносиб бо забони мақсади худ, бо маҳоратҳои вежа барои тамрини вожагон, дастури забон ва талаффуз, бо баҳра аз такрор, омӯзиш мебинанд.#Sentence*] [@Тамринҳои марбут ба маҳоратҳо метавонад дарбардорандаи тарҷумаи нивишторӣ, дарки матлаб, дарки гуфторӣ ва достони кӯтоҳ бошад.#Sentence*]
[@Ин барнома бе пардохти ҳазина дар дастрас аст, агарчи Дулингу хадамоти мумтозеро низ бо пардохти ҳазина ироа мекунад.#Sentence*] [@Дулингу маҳбубтарин барномаи омӯзишӣ дар ҷаҳон аст.#Sentence*] [@Маъмурияти ин ширкат ин аст, ки омӯзишро ройгон ва саргармкунанда дар дастраси ҳамагон бигузорад.#Sentence*]
[@Дар дарозои ин солҳо мудирони Дулингу барои беҳбуди равишҳои омӯзишӣ ва табодули забономӯзӣ ва афзоиши забонҳои гуногун ба нармафзор кӯшиши бисёре кардаанд ва забономӯзиро бисёр густариш дода ва фазои баробар барои омӯзиш дуруст кардаанд.#Sentence*] [@Акнун дар Дулингу метавонед ба 40 забони ҷаҳон дастрасӣ дошта бошед.#Sentence*]
[@Забонҳои бисёре ба феҳристи забонҳои ин нармафзор афзуда шудаанд – забонҳое бо гӯишварони камтар аз форсӣ.#Sentence*] [@Мутақозиёни зиёде аз сартосари ҷаҳон ба Дулингу нома нивиштаанд ва дар анҷуманҳои марбут ба Дулингу ин дархостро матраҳ кардаанд, аммо ҳеч гоҳ ба ҳеч кадом аз ин дархостҳо посухе дода нашудааст.#Sentence*]
[@Ҷаҳон аз мо форсизабонон ҳеч намедонад.#Sentence*] [@Ончи медонад, худатон метавонед ҳадс бизанед.#Sentence*] [@Бо нигоҳе ба титри хабаргузориҳои бузурги ҷаҳон дармеёбед, ки мо форсизабонон бо чи вожаҳое гиреҳ хӯрдаем ва ин вожаҳо чи гуна сарнавишти асри моро рақам задаанд.#Sentence*]
[@Мардумони дигари ҷаҳон аз мо, аз ҳақиқати мо, ҳеч намедонанд.#Sentence*] [@Агар шумори андаке таърихшинос ва фарҳангшиноси ғарбиро канор бигузорем, бар пояи ончи, ки бар Эрони имрӯз меравад, вожагоне нохушоянд бешинаи моро намояндагӣ мекунанд.#Sentence*]
[@Нармафзори Дулингу 500 миллиюн корбар аз саросари ҷаҳон дорад, ки ба ройгон забонҳои гуногунро меомӯзанд.#Sentence*] [@Оре, муҳим аст, ки мо битавонем забонҳои дигарро осонтар ёд бигирем, аммо муҳимтар аз он ин аст, ки мардумони дигари ҷаҳон ҳам дар шароите баробар ҳаққи баргузидани забони форсиро барои ёдгирӣ дошта бошанд.#Sentence*] [@Забон даричаи пайванд аст.#Sentence*] [@Забон рози пайванди дилҳост.#Sentence*] [@Забони форсӣ моро раҳоӣ хоҳад бахшид ва ростии моро бозтоб хоҳад кард.#Sentence*]
[@Мо барои афзуда шудани забони форсӣ ба нармафзори Дулингу дархости ҷаҳонӣ сабт кардаем.#Sentence*]
[@Кӯшиш барои ба бор нишондани ин дархост як корзори шаҳрвандии оштиҷӯёна аст.#Sentence*] [@Як кӯшиши гурӯҳӣ барои эҷоди иртиботи ростин дар баробари ин девори бузург, ки моро дар бар гирифтааст.#Sentence*] [@Як корзори ором ва шикебоёна, на пархошҷӯёна ва қаҳромез.#Sentence*]
[@Ёдамон наравад кӯшиш барои дигаргун кардани сиёсатҳои як компонии байналмилалӣ дар он сӯи ҷаҳон, ба суди забони мо бо по кӯбидан шуданӣ намегардад.#Sentence*] [@Аммо имконпазир аст, агар ором ва бесадо афзӯн шавем ва бипоем, ки ҳеч рӯдхонаи гилолуде аз ин рӯди кӯчак сар дарнаоварад.#Sentence*] [@Он гоҳ нодида гирифтани ҳазорон инсон, ки бо лабханд дастҳояшонро ба рӯйи дигарон гушӯдаанд, сахт аст.#Sentence*]
[@Аз муҳаббат мурда зинда мекунанд,#Sentence*]
[@Аз муҳаббат шоҳ банда мекунанд.#Sentence*] [@Мавлавӣ#Sentence*]
[@Барои мо муҳим аст.#Sentence*] [@Ин боистагии гум нашудан, хомӯш нашудани забони миллиюнҳо инсон, ки ҳамакнун ҳам ҳамбастагӣ ва иттиҳодашонро мутазалзил кардаанд.#Sentence*] [@Барои мо муҳим аст ончи моро ба ҳам пайванд медиҳад.#Sentence*] [@Забони мо ҳувийяти гумшудаи мост.#Sentence*]
[@О, Б, П, Т,. ..#Sentence*]
[@Барои ин муҳим имзо ҷамъ мекунем.#Sentence*] [@Агар хостӣ бипайвандӣ, онро имзо кун.#Sentence*]
[@Ҳар ҷойи ҷаҳон, ки ҳастӣ, аз ҳар тира ва табор, ки ҳастӣ, монанди мо форсиро ошиқӣ.#Sentence*]
[@Форсиро зинда нигаҳ дорем.#Sentence*]
[@Нишонии баргаи дархостро метавонед дар «инҷо» бибинед.#Sentence*]
[@Бо нивиштани ном, номи хонаводагӣ ва роёнишонӣ (одреси пусти электируник)-и худ метавонед ин дархостро имзо кунед:#Sentence*]
http://www.change.org/why-not-persian
[@Ҳатман ва ҳатман ва ҳатман пас аз имзои дархост хоҳишмандам ба роёнома (э-мейл)-и худ биравед ва роёномаеро, ки аз торнамо (веб-сойт)-и change.org омадааст, таъйид кунед.#Sentence*] [@Шуданӣ аст ба бахши ҳарзнома (испам) рафта бошад.#Sentence*] [@Агар ин корро анҷом надиҳед, имзои шумо таъйид намешавад.#Sentence*]
[@Агар ба мушкил бархурдед ҳамон тавр, ки одат доред аз филтершикан истифода кунед.#Sentence*]
[@Беҳтарин кор даъвати дигарон аст, ки медонем чи қадр ҳамамон барои таваҷҷуҳ ба якдигар камҳавсала шудем, аммо хуб агар ин мавзӯъ дуруст бошад миёни дигар чизҳо худаш роҳи худашро пайдо мекунад.#Sentence*]
[@Форсӣ аз они ҳамаи эрониён ва эронитаборон ва дилбастагон ба ин забон аст.#Sentence*] [@Инро фаромӯш макунед то ҳамаро ҳамроҳи худамон кунем.#Sentence*] [@Як нафар ҳам муҳим аст.#Sentence*]
[@Рост ин аст, ки ин дархост ниёз ба имзоҳои бисёре дорад.#Sentence*] [@Наметавон ба равшанӣ гуфт, ки чандто?!#Sentence*] [@Танҳо метавон баровард кард.#Sentence*] [@Бо таваҷҷуҳ ба навъи дархост беш аз даҳ ҳазорто.#Sentence*] [@Албатта, мо форсизабонон ва форсидӯстон бештар аз ин шуморем.#Sentence*]
[@Танҳо каме сахт ба ҳам мепайвандем ва ноумедимон аз умедамон дар гирифтани ҳуқуқамон бештар аст.#Sentence*] [@Аммо хуб меандешам як тан ҳам як тан аст ва як тан як тани дигарро бо худаш меоварад.#Sentence*] [@Ин рӯдхона ҳеч пуштибоне надорад ба ҷуз мо ва шумо.#Sentence*]

Хоҳишмандем ба ин корзор бипайвандед!
2022/09/30 0
Раъно Қодирӣ: Намедонам чи қадр бо нармафзори Дулингу ошно ҳастед. Дулингу нармафзори омӯзиши ёдгирии забон аст. Корбарон мутаносиб бо забони мақсади худ, бо маҳоратҳои вежа барои тамрини вожагон, дастури забон ва талаффуз, бо баҳра аз такрор, омӯзиш мебинанд. Тамринҳои марбут ба маҳоратҳо метавонад дарбардорандаи тарҷумаи нивишторӣ, дарки матлаб, дарки гуфторӣ ва достони кӯтоҳ бошад.
Ин барнома бе пардохти ҳазина дар дастрас аст, агарчи Дулингу хадамоти мумтозеро низ бо пардохти ҳазина ироа мекунад. Дулингу маҳбубтарин барномаи омӯзишӣ дар ҷаҳон аст. Маъмурияти ин ширкат ин аст, ки омӯзишро ройгон ва саргармкунанда дар дастраси ҳамагон бигузорад.
Дар дарозои ин солҳо мудирони Дулингу барои беҳбуди равишҳои омӯзишӣ ва табодули забономӯзӣ ва афзоиши забонҳои гуногун ба нармафзор кӯшиши бисёре кардаанд ва забономӯзиро бисёр густариш дода ва фазои баробар барои омӯзиш дуруст кардаанд. Акнун дар Дулингу метавонед ба 40 забони ҷаҳон дастрасӣ дошта бошед.
Забонҳои бисёре ба феҳристи забонҳои ин нармафзор афзуда шудаанд – забонҳое бо гӯишварони камтар аз форсӣ. Мутақозиёни зиёде аз сартосари ҷаҳон ба Дулингу нома нивиштаанд ва дар анҷуманҳои марбут ба Дулингу ин дархостро матраҳ кардаанд, аммо ҳеч гоҳ ба ҳеч кадом аз ин дархостҳо посухе дода нашудааст.
Ҷаҳон аз мо форсизабонон ҳеч намедонад. Ончи медонад, худатон метавонед ҳадс бизанед. Бо нигоҳе ба титри хабаргузориҳои бузурги ҷаҳон дармеёбед, ки мо форсизабонон бо чи вожаҳое гиреҳ хӯрдаем ва ин вожаҳо чи гуна сарнавишти асри моро рақам задаанд.
Мардумони дигари ҷаҳон аз мо, аз ҳақиқати мо, ҳеч намедонанд. Агар шумори андаке таърихшинос ва фарҳангшиноси ғарбиро канор бигузорем, бар пояи ончи, ки бар Эрони имрӯз меравад, вожагоне нохушоянд бешинаи моро намояндагӣ мекунанд.
Нармафзори Дулингу 500 миллиюн корбар аз саросари ҷаҳон дорад, ки ба ройгон забонҳои гуногунро меомӯзанд. Оре, муҳим аст, ки мо битавонем забонҳои дигарро осонтар ёд бигирем, аммо муҳимтар аз он ин аст, ки мардумони дигари ҷаҳон ҳам дар шароите баробар ҳаққи баргузидани забони форсиро барои ёдгирӣ дошта бошанд. Забон даричаи пайванд аст. Забон рози пайванди дилҳост. Забони форсӣ моро раҳоӣ хоҳад бахшид ва ростии моро бозтоб хоҳад кард.
Мо барои афзуда шудани забони форсӣ ба нармафзори Дулингу дархости ҷаҳонӣ сабт кардаем.
Кӯшиш барои ба бор нишондани ин дархост як корзори шаҳрвандии оштиҷӯёна аст. Як кӯшиши гурӯҳӣ барои эҷоди иртиботи ростин дар баробари ин девори бузург, ки моро дар бар гирифтааст. Як корзори ором ва шикебоёна, на пархошҷӯёна ва қаҳромез.
Ёдамон наравад кӯшиш барои дигаргун кардани сиёсатҳои як компонии байналмилалӣ дар он сӯи ҷаҳон, ба суди забони мо бо по кӯбидан шуданӣ намегардад. Аммо имконпазир аст, агар ором ва бесадо афзӯн шавем ва бипоем, ки ҳеч рӯдхонаи гилолуде аз ин рӯди кӯчак сар дарнаоварад. Он гоҳ нодида гирифтани ҳазорон инсон, ки бо лабханд дастҳояшонро ба рӯйи дигарон гушӯдаанд, сахт аст.
Аз муҳаббат мурда зинда мекунанд,
Аз муҳаббат шоҳ банда мекунанд. Мавлавӣ
Барои мо муҳим аст. Ин боистагии гум нашудан, хомӯш нашудани забони миллиюнҳо инсон, ки ҳамакнун ҳам ҳамбастагӣ ва иттиҳодашонро мутазалзил кардаанд. Барои мо муҳим аст ончи моро ба ҳам пайванд медиҳад. Забони мо ҳувийяти гумшудаи мост.
О, Б, П, Т,. ..
Барои ин муҳим имзо ҷамъ мекунем. Агар хостӣ бипайвандӣ, онро имзо кун.
Ҳар ҷойи ҷаҳон, ки ҳастӣ, аз ҳар тира ва табор, ки ҳастӣ, монанди мо форсиро ошиқӣ.
Форсиро зинда нигаҳ дорем.
Нишонии баргаи дархостро метавонед дар «инҷо» бибинед.
Бо нивиштани ном, номи хонаводагӣ ва роёнишонӣ (одреси пусти электируник)-и худ метавонед ин дархостро имзо кунед:
http://www.change.org/why-not-persian
Ҳатман ва ҳатман ва ҳатман пас аз имзои дархост хоҳишмандам ба роёнома (э-мейл)-и худ биравед ва роёномаеро, ки аз торнамо (веб-сойт)-и change.org омадааст, таъйид кунед. Шуданӣ аст ба бахши ҳарзнома (испам) рафта бошад. Агар ин корро анҷом надиҳед, имзои шумо таъйид намешавад.
Агар ба мушкил бархурдед ҳамон тавр, ки одат доред аз филтершикан истифода кунед.
Беҳтарин кор даъвати дигарон аст, ки медонем чи қадр ҳамамон барои таваҷҷуҳ ба якдигар камҳавсала шудем, аммо хуб агар ин мавзӯъ дуруст бошад миёни дигар чизҳо худаш роҳи худашро пайдо мекунад.
Форсӣ аз они ҳамаи эрониён ва эронитаборон ва дилбастагон ба ин забон аст. Инро фаромӯш макунед то ҳамаро ҳамроҳи худамон кунем. Як нафар ҳам муҳим аст.
Рост ин аст, ки ин дархост ниёз ба имзоҳои бисёре дорад. Наметавон ба равшанӣ гуфт, ки чандто?! Танҳо метавон баровард кард. Бо таваҷҷуҳ ба навъи дархост беш аз даҳ ҳазорто. Албатта, мо форсизабонон ва форсидӯстон бештар аз ин шуморем.
Танҳо каме сахт ба ҳам мепайвандем ва ноумедимон аз умедамон дар гирифтани ҳуқуқамон бештар аст. Аммо хуб меандешам як тан ҳам як тан аст ва як тан як тани дигарро бо худаш меоварад. Ин рӯдхона ҳеч пуштибоне надорад ба ҷуз мо ва шумо.

Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence


[@Дар Тоҷикистон ахиран китоби “Тафсири навини Қуръони карим”, ки ба қалами Абдушарифи Боқизода таъаллуқ дорад, ба дасти хонандагон расид.#Sentence*]
[@Соҳибназарон мегӯянд, ки ин нахустин тафсири "комил ва ҷавобгӯйи улум ва кашфиёти навини афкори башарӣ" аз "Қуръон" аст, ки дар Тоҷикистон ба хатти сириллик мунташир мешавад.#Sentence*]
[@Ба гуфтаи муаллиф, ин китоб дар Покистон бо тирожи як ҳазор адад чоп шудааст.#Sentence*]
[@Абдушарифи Боқизода соли 1994 аз Донишгоҳи Ломоносови шаҳри Маскав дар риштаи ховаршиносӣ ва дар соли 2001 аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар бахши равоншиносӣ фориғуттаҳсил шудааст.#Sentence*]
[@Ба гуфтаи Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ, пажӯҳишгари таърихи адён дар Фарҳангистони Улуми Тоҷикистон, ки ба китоби тозанашр тақриз навиштааст, оқои Боқизода дониши мазҳабии худро дар замони шӯравӣ аз падари худ ва уламои дигари исломӣ ба таври ғайрирасмӣ гирифтааст.#Sentence*]
[@Оқои Амиршоҳӣ мегӯяд:#Sentence*] "[@Навиштани тафсир як вазифаи хеле мушкил аст, зеро муфассир бояд на танҳо аз каломи илоҳӣ, балки аз илмҳои муъосири худ низ бохабар бошад.#Sentence*] [@Ва оқои Боқизода аз ӯҳдаи ин кор бахубӣ баромадааст.#Sentence*]"
[@Вай афзояд:#Sentence*] “[@Оқои Боқизода дар миёни донишмандон хуб шинохта шудааст ва дар миёни олимони умури исломӣ дар Тоҷикистон касеро дар пояи ӯ ёфтан мушкил аст.#Sentence*]”
[@Китоби “Фиқҳи исломӣ”, ба гуфтаи оқои Амиршоҳӣ, яке дигар аз асарҳои пурарзиши оқои Боқизода буда, “китоби дараҷаи аввали амалӣ барои мусулмонони Тоҷикистон аст.”#Sentence*]
[@Худи Абдушарифи Боқизода дар бораи китобаш мегӯяд:#Sentence*] “[@Хостам арзишҳои фарҳангии худро бо забони нави имрӯза, бо забони муъосири илм пешкаши ҷомеъа кунам.#Sentence*]”
[@Вай афзуд:#Sentence*] “[@Ончи тафсири моро бо тафсирҳои қаблӣ мутафовит месозад он аст, ки мо кӯшиш кардем матнҳоеро, ки дар "Қуръон" вуҷуд дорад, ба забони мантиқ баргардонем ва шавоҳиди ақлӣ зиёд истифода барем ва аз илми муъосир мисолҳо биёрем.#Sentence*]”
[@Оқои Амиршоҳӣ низ чопи тафсири тозаро амре зарурӣ ва бамавқеъ унвон мекунад:#Sentence*] "[@Муддатҳо қабл зарурати навиштани чунин тафсире эҳсос мешуд, зеро бисёр асрори нофаҳмидаи "Қуръон" аст, ки имрӯзҳо тавассути уламои мухталифи олам кашф мегарданд, баъзе назарияву амалияҳои ҷиддии илмие, ки "Қуръони карим" 1400 сол қаблан аз онҳо хабар дода буд ва дастовардҳои илмии он замони дур ба пуррагӣ қодир ба фаҳму дарки онҳо набуд, акнун дар ин рӯзгори пешрафтаи илмӣ боз ҳам бештар кашфу мушоҳада мегарданд.#Sentence*]"
[@Гуфта мешавад, ки тибқи аҳкоми исломӣ, шӯрои вижае барои таъйини муфассирони Қуръон мебоист таъсис дода шавад ва муфассирон бояд интихоб шаванд.#Sentence*]
[@Аммо Нурмуҳаммади Амиршоҳӣ мегӯяд, ки дар шароити як кишвари секулор оқои Боқизода худ тасмими таҳияи тафсири "Қуръон"-ро гирифта, вале куллияи ниҳодҳои зидахл, аз ҷумла Кумитаи дин, Маркази исломии Тоҷикистон ва Фарҳангистони улум аз таҳияи чунин китобе огоҳ будаанд.#Sentence*]
[@Ба гуфтаи вай, ин китоб ҳудуди ду сол дар дасти баррасии Кумитаи дин ва ҳудуди шаш моҳ таҳти назари Маркази исломии Тоҷикистон будааст.#Sentence*]
[@Аммо оқои Боқизода мегӯяд, ки ҳар касе метавонад дар мавриди китоби ӯ ибрози назар кунад ва пешниҳодҳое ироа кунад, зеро вай умедвор аст бо даст додани фурсати муносиб китобро дубора бо теъдоди бештар ба дасти чоп бидиҳад.#Sentence*]
[@Ҳарчанд ин китоб бо тафсирҳои қаблӣ тафовутҳое дорад, аммо муаллиф мегӯяд, ки тафсири ӯ аз "Қуръон" ба шеваи тафсирнависии суннатӣ ва бар пояи усули фиқҳии мазҳаби ҳанафӣ таълиф шудааст.#Sentence*]
[@Нурмуҳаммади Амиршоҳӣ, ки ин китобро барарсӣ кардааст, мегӯяд:#Sentence*] “[@Баъзан дар Тоҷикистон китобҳое ғайри қобили қабул таҳти ановине монанди “Зан ҳезуми дӯзах аст” ба дасти мардум меуфтанд ва исломро нодуруст муъаррифӣ мекунанд.#Sentence*] [@Аз ин лиҳоз, китоби оқои Боқизода барои ҷомеъа муфид аст.#Sentence*]”
[@Оқои Амиршоҳӣ муддаъист, ки тафсири Абдушарифи Боқизода бар пояи илми муъосир навишта шуда ва ҳатто бархе аз дастовардҳои илми имрӯзро низ, ки "дар баъзе оятҳои "Қуръон" ба онҳо ишора шудааст", зикр мекунад ва дар он як навъ "ҳамоҳангӣ ва ҳамсозии дину илм" бахубӣ мушоҳида мешавад.#Sentence*]
[@Вай мегӯяд:#Sentence*] "[@Масалан дар бораи ДНК дар зимни тафсири ояи 6-уми сураи Оли Имрон (с. 479) , масоҳати замин дар зимни тафсири ояи 22-юми сураи Бақара (с. 115, 116), таркиби сангҳо дар зимни тафсири ояи 74-уми сураи Бақара (с. 170-172), навъи хокҳо дар зимни тафсири ояи 265-уми сураи Бақара (с. 424, 425), тундбодҳо дар зимни тафсири ояи 19-уми сураи Бақара (с. 109, 110) ва ғайра маълумоти муфиде дарҷ гардидааст.#Sentence*]"
[@Давлати Тоҷикистон ҳарчанд худро секулор меномад, аммо борҳо таъкид кардааст, ки ҷомеъаи мусулмони ин кишвар пайрави аҳли суннат ва ҷамоъатанд ва соли 2009-ро соли Имоми Аъзам эълом карда буд.#Sentence*]
[@Коршиносон мегӯянд, ки давлати Тоҷикистон ба хотири нигоҳ доштани субот ва рафъи ҳама гуна баҳонаҳо барои тафриқаандозӣ дар ҷомеъа талош мекунад ҷавонон аз мазҳаби ҳанафӣ, ки бештар таҳаммулпазир унвон мешавад ба мазоҳиби дигар, бавижа ҷараёнҳои ифротӣ, нагараванд.#Sentence*]
[@Маросими муъаррифии китоби “Тафсири навини Қуръони карим” ахиран дар Фарҳангистони улуми Тоҷикистон баргузор шуда ва ҳудуди 500 китоб дар ин маросим ба дасти алоқамандон ба сурати ройгон тақдим шудааст.#Sentence*]

Дар Тоҷикистон ахиран китоби “Тафсири навини Қуръони карим”, ки ба қалами Абдушарифи Боқизода таъаллуқ дорад, ба дасти хонандагон расид.
Соҳибназарон мегӯянд, ки ин нахустин тафсири "комил ва ҷавобгӯйи улум ва кашфиёти навини афкори башарӣ" аз "Қуръон" аст, ки дар Тоҷикистон ба хатти сириллик мунташир мешавад.
Ба гуфтаи муаллиф, ин китоб дар Покистон бо тирожи як ҳазор адад чоп шудааст.
Абдушарифи Боқизода соли 1994 аз Донишгоҳи Ломоносови шаҳри Маскав дар риштаи ховаршиносӣ ва дар соли 2001 аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар бахши равоншиносӣ фориғуттаҳсил шудааст.
Ба гуфтаи Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ, пажӯҳишгари таърихи адён дар Фарҳангистони Улуми Тоҷикистон, ки ба китоби тозанашр тақриз навиштааст, оқои Боқизода дониши мазҳабии худро дар замони шӯравӣ аз падари худ ва уламои дигари исломӣ ба таври ғайрирасмӣ гирифтааст.
Оқои Амиршоҳӣ мегӯяд: "Навиштани тафсир як вазифаи хеле мушкил аст, зеро муфассир бояд на танҳо аз каломи илоҳӣ, балки аз илмҳои муъосири худ низ бохабар бошад. Ва оқои Боқизода аз ӯҳдаи ин кор бахубӣ баромадааст."
Вай афзояд: “Оқои Боқизода дар миёни донишмандон хуб шинохта шудааст ва дар миёни олимони умури исломӣ дар Тоҷикистон касеро дар пояи ӯ ёфтан мушкил аст.”
Китоби “Фиқҳи исломӣ”, ба гуфтаи оқои Амиршоҳӣ, яке дигар аз асарҳои пурарзиши оқои Боқизода буда, “китоби дараҷаи аввали амалӣ барои мусулмонони Тоҷикистон аст.”
Худи Абдушарифи Боқизода дар бораи китобаш мегӯяд: “Хостам арзишҳои фарҳангии худро бо забони нави имрӯза, бо забони муъосири илм пешкаши ҷомеъа кунам.”
Вай афзуд: “Ончи тафсири моро бо тафсирҳои қаблӣ мутафовит месозад он аст, ки мо кӯшиш кардем матнҳоеро, ки дар "Қуръон" вуҷуд дорад, ба забони мантиқ баргардонем ва шавоҳиди ақлӣ зиёд истифода барем ва аз илми муъосир мисолҳо биёрем.”
Оқои Амиршоҳӣ низ чопи тафсири тозаро амре зарурӣ ва бамавқеъ унвон мекунад: "Муддатҳо қабл зарурати навиштани чунин тафсире эҳсос мешуд, зеро бисёр асрори нофаҳмидаи "Қуръон" аст, ки имрӯзҳо тавассути уламои мухталифи олам кашф мегарданд, баъзе назарияву амалияҳои ҷиддии илмие, ки "Қуръони карим" 1400 сол қаблан аз онҳо хабар дода буд ва дастовардҳои илмии он замони дур ба пуррагӣ қодир ба фаҳму дарки онҳо набуд, акнун дар ин рӯзгори пешрафтаи илмӣ боз ҳам бештар кашфу мушоҳада мегарданд."
Гуфта мешавад, ки тибқи аҳкоми исломӣ, шӯрои вижае барои таъйини муфассирони Қуръон мебоист таъсис дода шавад ва муфассирон бояд интихоб шаванд.
Аммо Нурмуҳаммади Амиршоҳӣ мегӯяд, ки дар шароити як кишвари секулор оқои Боқизода худ тасмими таҳияи тафсири "Қуръон"-ро гирифта, вале куллияи ниҳодҳои зидахл, аз ҷумла Кумитаи дин, Маркази исломии Тоҷикистон ва Фарҳангистони улум аз таҳияи чунин китобе огоҳ будаанд.
Ба гуфтаи вай, ин китоб ҳудуди ду сол дар дасти баррасии Кумитаи дин ва ҳудуди шаш моҳ таҳти назари Маркази исломии Тоҷикистон будааст.
Аммо оқои Боқизода мегӯяд, ки ҳар касе метавонад дар мавриди китоби ӯ ибрози назар кунад ва пешниҳодҳое ироа кунад, зеро вай умедвор аст бо даст додани фурсати муносиб китобро дубора бо теъдоди бештар ба дасти чоп бидиҳад.
Ҳарчанд ин китоб бо тафсирҳои қаблӣ тафовутҳое дорад, аммо муаллиф мегӯяд, ки тафсири ӯ аз "Қуръон" ба шеваи тафсирнависии суннатӣ ва бар пояи усули фиқҳии мазҳаби ҳанафӣ таълиф шудааст.
Нурмуҳаммади Амиршоҳӣ, ки ин китобро барарсӣ кардааст, мегӯяд: “Баъзан дар Тоҷикистон китобҳое ғайри қобили қабул таҳти ановине монанди “Зан ҳезуми дӯзах аст” ба дасти мардум меуфтанд ва исломро нодуруст муъаррифӣ мекунанд. Аз ин лиҳоз, китоби оқои Боқизода барои ҷомеъа муфид аст.”
Оқои Амиршоҳӣ муддаъист, ки тафсири Абдушарифи Боқизода бар пояи илми муъосир навишта шуда ва ҳатто бархе аз дастовардҳои илми имрӯзро низ, ки "дар баъзе оятҳои "Қуръон" ба онҳо ишора шудааст", зикр мекунад ва дар он як навъ "ҳамоҳангӣ ва ҳамсозии дину илм" бахубӣ мушоҳида мешавад.
Вай мегӯяд: "Масалан дар бораи ДНК дар зимни тафсири ояи 6-уми сураи Оли Имрон (с. 479) , масоҳати замин дар зимни тафсири ояи 22-юми сураи Бақара (с. 115, 116), таркиби сангҳо дар зимни тафсири ояи 74-уми сураи Бақара (с. 170-172), навъи хокҳо дар зимни тафсири ояи 265-уми сураи Бақара (с. 424, 425), тундбодҳо дар зимни тафсири ояи 19-уми сураи Бақара (с. 109, 110) ва ғайра маълумоти муфиде дарҷ гардидааст."
Давлати Тоҷикистон ҳарчанд худро секулор меномад, аммо борҳо таъкид кардааст, ки ҷомеъаи мусулмони ин кишвар пайрави аҳли суннат ва ҷамоъатанд ва соли 2009-ро соли Имоми Аъзам эълом карда буд.
Коршиносон мегӯянд, ки давлати Тоҷикистон ба хотири нигоҳ доштани субот ва рафъи ҳама гуна баҳонаҳо барои тафриқаандозӣ дар ҷомеъа талош мекунад ҷавонон аз мазҳаби ҳанафӣ, ки бештар таҳаммулпазир унвон мешавад ба мазоҳиби дигар, бавижа ҷараёнҳои ифротӣ, нагараванд.
Маросими муъаррифии китоби “Тафсири навини Қуръони карим” ахиран дар Фарҳангистони улуми Тоҷикистон баргузор шуда ва ҳудуди 500 китоб дар ин маросим ба дасти алоқамандон ба сурати ройгон тақдим шудааст.

Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence


[@Ибни Сино адиб#Sentence*]
[@Дар таърихи адабиёти форсу тоҷик Ибни Сино ҳамчун шоири ориф эътироф гашта, муҳимтарин қисмати осори адабии ӯро шеърҳо ташкил медиханд.#Sentence*] [@Қасида ва ғазалҳои шоир тасаввуфи ва ахлоқианд.#Sentence*] [@Вале рубоиҳои Сино шоирона садо додаанд.#Sentence*] [@Афкори ҳикматомузӣ шоир дар ашъораш ба таври равшан инъикос шуда, муносибати иҷтимои ва шахсияти шоирро рунамо месозанд.#Sentence*] [@Намунаи рубоиёти Сино, ки роҷеъ ба масоили иҷтимои ва ахлоқӣ эҷод шудаанд, манзур мегардад:#Sentence*]
«	[@Эй кош, бидонаме, ки ман кистаме?#Sentence*]
[@Гар муқбилам, осудаву хуш зистаме.#Sentence*]
[@Саргашта ба олам аз пайи чистаме?#Sentence*]
[@Варна ба ҳазор дида бигристаме!#Sentence*]	»
«	[@Бо ин ду-се нодон, ки чунин медонанд,#Sentence*]
[@Аз ҷаҳл, ки донои ҷаҳон эшонанд.#Sentence*]
[@Хар бош, ки ин ҷамоа аз фарти хари,#Sentence*]
[@Ҳар к-у на хар аст, кофираш мехонанд.#Sentence*]	»
«	[@Дар пара сухан нест, ки маълум нашуд,#Sentence*]
[@Кам монд зи асрор, ки маҳум нашуд.#Sentence*]
[@Дар маърифаташ чу нек фикре кардам,#Sentence*]
[@Маълум шуд, ки ҳеҷ маълум нашуд.#Sentence*]	»
«	[@Ҳақ-ҷони ҷаҳон асту ҷаҳон ҷумла-бадан,#Sentence*]
[@Аҷноси малоика – хавоси ин тан.#Sentence*]
[@Ачром – аносиру маволид – аъзо,#Sentence*]
[@Тавҳид ҳамин асту дигарҳо ҳама – фан.#Sentence*]	»
«	[@Эй зоти ту мар вуҷудро буда асос,#Sentence*]
[@Ҷуз зоти ту нест хеҷ кас зотшинос.#Sentence*]
[@Касро ба камолу кунхи зотат ах нест,#Sentence*]
[@Бар феъли ту мекунад зоти ту қиёс.#Sentence*]	»
«	[@Ҳар ҳайату ҳар нақш, ки шуд маҳв кунун,#Sentence*]
[@Дар махзани рӯзгор гардад махзун.#Sentence*]
[@Рафт он гуҳаре, ки буд пирояи умр,#Sentence*]
[@В-овард замона токи сармояи умр.#Sentence*]	»
«	[@Эй нафс ки бастаи ҳавои ҳаваси,#Sentence*]
[@Биштоб, ки дар ҳимояти як нафаси.#Sentence*]
[@Дунё маталаб, чоҳ маҷӯ, ишва махар,#Sentence*]
[@К-аз дӯст бароиву ба душман бираси.#Sentence*]	»
«	[@Дил гарчи дар ин бодия бисёр шитофт,#Sentence*]
[@Як муй надонист, вале муй шикофт.#Sentence*]
[@Андар дили ман ҳазор хуршед битофт,#Sentence*]
[@В-охир ба камоли заррае роҳ наёфт.#Sentence*]	»
«	[@Бо ҳар хасе зи руи ҳаво дӯсти мадор,#Sentence*]
[@Дар куи мардумон зи паи дӯсти мапуи.#Sentence*]
[@Гар боядат, ки кам нашавад обруи ту,#Sentence*]
[@Фармону ихтилоти фурумоягон маҷуй,#Sentence*]	»
«	[@Куфри чу мане газофу осон набувад,#Sentence*]
[@Маҳкамтар аз имони ман имон набувад.#Sentence*]
[@Дар даҳр чу ман якеву он ҳам кофир,#Sentence*]
[@Пас дар ҳама даҳр як мусулмон набувад#Sentence*]	»
[@Ёддошт#Sentence*]
[@Некдошти устод#Sentence*]
[@Дар Тоҷикистон барои гиромидошти Абӯалӣ ибни Сино бо қарори КМ ҲКТ ва Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино — ҷойизаи олии ҷумҳуриявӣ дар соҳаи илму техника (1 марти соли 1967), номгузории Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, майдону хиёбонҳо, маҳалаву ҷамоатҳо ва пайкараву нимпайкараҳо гузошта шудаанд.#Sentence*]
[@Соли 1999 пули миллии Тоҷикистон, 20 сомонӣ бо расми Ибни Сино баромад.#Sentence*]
[@Дар соли 1980 дар ҶШС Ӯзбекистон 1000 солагии Ибни Сино ҷашн гирифта шуд ва китоби «Канон врачебной науки» дар 5 ҷилд аз чоп баромад.#Sentence*]
[@4 июли соли 2006 бо Қарори Ҳукумати Тоҷикистон қуллаи Ленин ба номи Абӯалӣ Ибни Сино гузошта шуд.#Sentence*]
[@Карл Линней ба шарафи Ибни Сино номи растаниеро Авитсенна гузошт.#Sentence*]
[@Ибни Сино дар синамо#Sentence*]
[@Филми бадеии «Ҷавонии Бузургвор» (1982), ки киностудияҳои Узбекфилм ва Тоҷикфилм, бахшида ба солҳои кӯдакӣ ва наврасии Сино офарида шудааст.#Sentence*] [@Режиссёри филм Элёр Ишмухамедов мебошад[11].#Sentence*]
[@Нигористон#Sentence*]
[@Пайкараи Ибни Cино дар майдони ба номи Абӯалӣ ибни Сино шаҳри Душанбе#Sentence*]
[@Пайкараи Ибни Cино дар майдони ба номи Абӯалӣ ибни Сино шаҳри Душанбе#Sentence*]

[@Пайкараи Ибни Сино дар шаҳри Анкара#Sentence*]
[@Пайкараи Ибни Сино дар шаҳри Анкара#Sentence*]

[@Пайкараи Ибни Cино дар Душанбе#Sentence*]
[@Пайкараи Ибни Cино дар Душанбе#Sentence*]

[@Пайкараҳои А. Сино, А Рӯдакӣ ва А. Фирдавсӣ дар бинои Иттфоқи нависандагони Тоҷикистон, шаҳри Душанбе#Sentence*]
[@Пайкараҳои А. Сино, А Рӯдакӣ ва А. Фирдавсӣ дар бинои Иттфоқи нависандагони Тоҷикистон, шаҳри Душанбе#Sentence*]
[@Адабиёт#Sentence*]
[@Нашри эҷодиёти ӯ, бо забони русӣ#Sentence*]
[@Ибн Сина. Даниш-намэ. Книга знания. — Сталинабад, 1957.#Sentence*]
[@Ибн Сина. Канон врачебной науки : В 5 т. — Ташкент, 1956—1960.#Sentence*]
[@Ибн Сина. Математические главы «Книги знания». — Душанбе, 1967.#Sentence*]
[@Серебряков С.Б. Трактат Ибн Сины (Авиценны) о любви. — Тбилиси: Мецниереба, 1976.#Sentence*]
[@Ибн Сина. Избранное. — М.: Книга, 1980.#Sentence*]
[@Ибн Сина. Избранные философские произведения. — М.: Наука, 1980.#Sentence*]
[@Аль-Бируни, Ибн-Сина. Переписка. — Ташкент: Фан, 1973.#Sentence*]
[@Нашри эҷодиёти ӯ, бо забони тоҷикӣ#Sentence*]
[@Абӯали ибни Сино. Осори мунтахаб.(Иборат аз даҳ ҷилд). Ҷилди 1- Душанбе: Ирфон, 1980. — 477 c.#Sentence*]
[@Абӯали ибни Сино. Осори мунтахаб [Матн].(Иборат аз даҳҷилд). Ҷилди 2- Душанбе: Ирфон, 1980. — 560 c.#Sentence*]
[@Дар хусуси ӯ#Sentence*]
[@Ахадова М. А. Арифметическая часть «Книги знания» Ибн Сины.#Sentence*] [@Геометрическая часть «Книги знания» Ибн Сины // Учёные записки Бухарского госпединститута. — 1964. — № 12.#Sentence*]
[@Джибладзе Г. Н. Системы Авицены: Абу Али Ибн-Сина.#Sentence*] [@Экзотерический очерк. (Некоторые обобщения и материалы). — Тбилиси, 1986.#Sentence*]
[@Диноршоев М. Натурфилософия Ибн Сины. — Душанбе, 1985.#Sentence*]
[@Завадовский Ю. Н. Абу Али Ибн Сина: Жизнь и творчество. — Душанбе, 1980.#Sentence*]
[@Лютер И. О. Метафизика Ибн Сины: угол — отношение, качество, положение или всё-таки количество? // Историко-математические исследования. — 2003. — № 8(43). — С. 278—302.#Sentence*]
[@Петров Б. Д. Ибн Сина (Авиценна). — М.: Медицина, 1980.#Sentence*]
[@Сагадеев А. В. Ибн Сина (Авиценна). — М., 1985.#Sentence*]
[@Шидфар Б. Я. Ибн Сина. — М., 1981.#Sentence*]
[@Бо дигар забонҳо#Sentence*]
[@Gardet L. La pense religieuse d Avicenne (Ibn Sina). — Paris, 1951.#Sentence*]
[@Morewedge P. The metaphysica of Avicenna. — London, 1973.#Sentence*]
[@Nasr S.H. Three Muslim Sages. Avicenna. — Suhrawardi — lbn Arabi. — Cambridge (Mass.), 1964.#Sentence*]

Ибни Сино адиб
Дар таърихи адабиёти форсу тоҷик Ибни Сино ҳамчун шоири ориф эътироф гашта, муҳимтарин қисмати осори адабии ӯро шеърҳо ташкил медиханд. Қасида ва ғазалҳои шоир тасаввуфи ва ахлоқианд. Вале рубоиҳои Сино шоирона садо додаанд. Афкори ҳикматомузӣ шоир дар ашъораш ба таври равшан инъикос шуда, муносибати иҷтимои ва шахсияти шоирро рунамо месозанд. Намунаи рубоиёти Сино, ки роҷеъ ба масоили иҷтимои ва ахлоқӣ эҷод шудаанд, манзур мегардад:
«	Эй кош, бидонаме, ки ман кистаме?
Гар муқбилам, осудаву хуш зистаме.
Саргашта ба олам аз пайи чистаме?
Варна ба ҳазор дида бигристаме!	»
«	Бо ин ду-се нодон, ки чунин медонанд,
Аз ҷаҳл, ки донои ҷаҳон эшонанд.
Хар бош, ки ин ҷамоа аз фарти хари,
Ҳар к-у на хар аст, кофираш мехонанд.	»
«	Дар пара сухан нест, ки маълум нашуд,
Кам монд зи асрор, ки маҳум нашуд.
Дар маърифаташ чу нек фикре кардам,
Маълум шуд, ки ҳеҷ маълум нашуд.	»
«	Ҳақ-ҷони ҷаҳон асту ҷаҳон ҷумла-бадан,
Аҷноси малоика – хавоси ин тан.
Ачром – аносиру маволид – аъзо,
Тавҳид ҳамин асту дигарҳо ҳама – фан.	»
«	Эй зоти ту мар вуҷудро буда асос,
Ҷуз зоти ту нест хеҷ кас зотшинос.
Касро ба камолу кунхи зотат ах нест,
Бар феъли ту мекунад зоти ту қиёс.	»
«	Ҳар ҳайату ҳар нақш, ки шуд маҳв кунун,
Дар махзани рӯзгор гардад махзун.
Рафт он гуҳаре, ки буд пирояи умр,
В-овард замона токи сармояи умр.	»
«	Эй нафс ки бастаи ҳавои ҳаваси,
Биштоб, ки дар ҳимояти як нафаси.
Дунё маталаб, чоҳ маҷӯ, ишва махар,
К-аз дӯст бароиву ба душман бираси.	»
«	Дил гарчи дар ин бодия бисёр шитофт,
Як муй надонист, вале муй шикофт.
Андар дили ман ҳазор хуршед битофт,
В-охир ба камоли заррае роҳ наёфт.	»
«	Бо ҳар хасе зи руи ҳаво дӯсти мадор,
Дар куи мардумон зи паи дӯсти мапуи.
Гар боядат, ки кам нашавад обруи ту,
Фармону ихтилоти фурумоягон маҷуй,	»
«	Куфри чу мане газофу осон набувад,
Маҳкамтар аз имони ман имон набувад.
Дар даҳр чу ман якеву он ҳам кофир,
Пас дар ҳама даҳр як мусулмон набувад	»
Ёддошт
Некдошти устод
Дар Тоҷикистон барои гиромидошти Абӯалӣ ибни Сино бо қарори КМ ҲКТ ва Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино — ҷойизаи олии ҷумҳуриявӣ дар соҳаи илму техника (1 марти соли 1967), номгузории Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, майдону хиёбонҳо, маҳалаву ҷамоатҳо ва пайкараву нимпайкараҳо гузошта шудаанд.
Соли 1999 пули миллии Тоҷикистон, 20 сомонӣ бо расми Ибни Сино баромад.
Дар соли 1980 дар ҶШС Ӯзбекистон 1000 солагии Ибни Сино ҷашн гирифта шуд ва китоби «Канон врачебной науки» дар 5 ҷилд аз чоп баромад.
4 июли соли 2006 бо Қарори Ҳукумати Тоҷикистон қуллаи Ленин ба номи Абӯалӣ Ибни Сино гузошта шуд.
Карл Линней ба шарафи Ибни Сино номи растаниеро Авитсенна гузошт.
Ибни Сино дар синамо
Филми бадеии «Ҷавонии Бузургвор» (1982), ки киностудияҳои Узбекфилм ва Тоҷикфилм, бахшида ба солҳои кӯдакӣ ва наврасии Сино офарида шудааст. Режиссёри филм Элёр Ишмухамедов мебошад[11].
Нигористон
Пайкараи Ибни Cино дар майдони ба номи Абӯалӣ ибни Сино шаҳри Душанбе
Пайкараи Ибни Cино дар майдони ба номи Абӯалӣ ибни Сино шаҳри Душанбе

Пайкараи Ибни Сино дар шаҳри Анкара
Пайкараи Ибни Сино дар шаҳри Анкара

Пайкараи Ибни Cино дар Душанбе
Пайкараи Ибни Cино дар Душанбе

Пайкараҳои А. Сино, А Рӯдакӣ ва А. Фирдавсӣ дар бинои Иттфоқи нависандагони Тоҷикистон, шаҳри Душанбе
Пайкараҳои А. Сино, А Рӯдакӣ ва А. Фирдавсӣ дар бинои Иттфоқи нависандагони Тоҷикистон, шаҳри Душанбе
Адабиёт
Нашри эҷодиёти ӯ, бо забони русӣ
Ибн Сина. Даниш-намэ. Книга знания. — Сталинабад, 1957.
Ибн Сина. Канон врачебной науки : В 5 т. — Ташкент, 1956—1960.
Ибн Сина. Математические главы «Книги знания». — Душанбе, 1967.
Серебряков С.Б. Трактат Ибн Сины (Авиценны) о любви. — Тбилиси: Мецниереба, 1976.
Ибн Сина. Избранное. — М.: Книга, 1980.
Ибн Сина. Избранные философские произведения. — М.: Наука, 1980.
Аль-Бируни, Ибн-Сина. Переписка. — Ташкент: Фан, 1973.
Нашри эҷодиёти ӯ, бо забони тоҷикӣ
Абӯали ибни Сино. Осори мунтахаб.(Иборат аз даҳ ҷилд). Ҷилди 1- Душанбе: Ирфон, 1980. — 477 c.
Абӯали ибни Сино. Осори мунтахаб [Матн].(Иборат аз даҳҷилд). Ҷилди 2- Душанбе: Ирфон, 1980. — 560 c.
Дар хусуси ӯ
Ахадова М. А. Арифметическая часть «Книги знания» Ибн Сины. Геометрическая часть «Книги знания» Ибн Сины // Учёные записки Бухарского госпединститута. — 1964. — № 12.
Джибладзе Г. Н. Системы Авицены: Абу Али Ибн-Сина. Экзотерический очерк. (Некоторые обобщения и материалы). — Тбилиси, 1986.
Диноршоев М. Натурфилософия Ибн Сины. — Душанбе, 1985.
Завадовский Ю. Н. Абу Али Ибн Сина: Жизнь и творчество. — Душанбе, 1980.
Лютер И. О. Метафизика Ибн Сины: угол — отношение, качество, положение или всё-таки количество? // Историко-математические исследования. — 2003. — № 8(43). — С. 278—302.
Петров Б. Д. Ибн Сина (Авиценна). — М.: Медицина, 1980.
Сагадеев А. В. Ибн Сина (Авиценна). — М., 1985.
Шидфар Б. Я. Ибн Сина. — М., 1981.
Бо дигар забонҳо
Gardet L. La pense religieuse d Avicenne (Ibn Sina). — Paris, 1951.
Morewedge P. The metaphysica of Avicenna. — London, 1973.
Nasr S.H. Three Muslim Sages. Avicenna. — Suhrawardi — lbn Arabi. — Cambridge (Mass.), 1964.

Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence


[@Яке аз ҳамсояҳоям тоҷир аст, дар назди хонаамон бо ман саломуалейк карда, баъди аҳволпурсӣ, “муаллим, як дақиқа вақт доред, як наворро ба Шумо нишон диҳам”, гуфт.#Sentence*] [@Гуфтам, ки албатта вақт меёбам.#Sentence*] [@Баъдан даст ба телефони сенсории худ бурда, ба кофтуков шурӯъ карда, гуфт, ки суханони Кабириро дар “Ютуб” гӯш кардед?#Sentence*] [@Ман дар ҷавоб гуфтам, ки додар, ба ростӣ, ман вақти гӯш кардани Кабириро надорам, ман ба дигар корҳо машғул ҳастам.#Sentence*] [@Мусоҳибам гуфт, ки медонам, Шумо муаллим ҳастед, ба ингуна шахсиятҳо ва ҳизби онҳо сару кор намегиред, вале илтимос, ҳамин баромадро гӯш кунед, гуфта суханронии Муҳиддин Кабириро дар “Ютуб” бароям нишон дод.#Sentence*] [@Ман ҳам, аз дил гузарондам, ки ҳамсояам, беҳуда ин наворро ба ман нишон намедиҳад, инҷо ягон масъалаи ҷиддӣ аст.#Sentence*] [@Баъд бодиққат наворро гӯш кардам.#Sentence*] [@Ду нуқтаи баромади М. Кабирӣ диққати маро ҷалб кард:#Sentence*]
“[@Дар Тоҷикистон дигар рӯшанфикр ва зиёӣ намондааст#Sentence*]”.
[@Дар мавриди ба ҷойи дигар кӯчонидани хона-музейи устод Садриддин Айнӣ сухан ронда, аз муҳоҷирон тақозо кардааст, ки бори дигар “Одина”-ро бихонанд, ба гуфтаи ӯ, устод Айнӣ дар ин асар сад сол қабл симои муҳоҷирони меҳнатии имрӯзаро тасвир кардааст.#Sentence*]
[@Ин нуктаҳоро хонда, пеш аз он ки ба навиштани ин сатрҳо оғоз намоям, хеле ба андеша фурӯ рафтам, нависам ё нанависам?#Sentence*] [@Раҳматии падарам ба таври доимӣ таъкид мекард, ки “ба нодон ва аблаҳ баробар нашав”.#Sentence*] [@Аслан, худам ҳам баҳсро хуш надорам, вале ба ростӣ, нангу номуси инсонӣ ва ифтихори омӯзгориамро фурӯ нишонда натавонистаму хома ба даст гирифтам ва навиштам:#Sentence*]
[@Мулло Муҳиддин (домулло не), ман ба корҳои ҳизбии Шумо, ба сиёсату сиёсатбозиҳои Шумо кор надорам, вале Шумо як масъаларо ҳеҷ гоҳ фаромӯш накунед, ки ба сӯйи Ватан ва миллату халқи худ санг партоед, фардоиён Шуморо ҳеҷгоҳ намебахшанд, таърих номи Шуморо абадуддаҳр дар назди инсонҳо сиёҳ намудор мекунад.#Sentence*] [@Ин чи гуна таҳқир ва аз ҳад зиёд бефикру беандешагӣ, берӯӣ, бешармӣ, беҳаёӣ, нокасӣ, нобакорӣ ва бе…, бе…, бе…-ҳою но…, но…, но…-ҳои дигар аст, ки ба хотири манфиатҳои шахсӣ ва ҳизбии худ шуда, “дар Тоҷикистон рӯшанфикр намондааст”, – мегӯед, аз баҳри ҳама чиз гузар мекунед, ба ҳама масъала хатти батлон мекашед?#Sentence*] [@Тоҷикистонеро, ки одитарин шахсияташ, одитарин сокинаш, суханвару шоиру ҳофизу эҷодкору бофарҳанг аст, нодида мегиред.#Sentence*] [@Магар ин ки барои ин суханҳои Шумо шуда, як институти илмӣ ва тадқиқотию сотсиологӣ ташкил карда, ин масъаларо дар Тоҷикистон таҳқиқ кунем.#Sentence*] [@Ҳайфи Шумо.#Sentence*]
[@Мулло Муҳиддин!#Sentence*] [@Ман ба Шумо як савол дорам, модоме ки дар Тоҷикистон рӯшанфикру зиёӣ намондааст ва вуҷуд надорад, ба фикри Шумо зиёӣ ва рӯшинфикр кист, куҷо шуданд зиёиёну рӯшанфикрони тоҷик?#Sentence*] [@Албатта, ман бо боварии комил мегӯям, ки ҷавоби Шумо чунин аст:#Sentence*] “[@Зиёӣ ва рӯшанфикр он нафароне ҳастанд, ки бар зидди миллату давлат ва халқи худ ба монанди наҳзатиҳо баромад кунанд, андешаҳои эътирозии мардумро таҳрик диҳанд, ба таври доимӣ оппозитсияи Ҳукумат бошанд, хунрезӣ намоянд ва мисли солҳои 90-уми асри гузашта бо истифода аз ислом ҷанги бародаркуширо оғоз кунанд, давлати миллии бо ҳазорон заҳматҳо баъди ҳазор сол бунёдкардаро сарнагун кунанд, ҳизби наҳзати исломиро мисли Толибон ба сари ҳокимият биёранд, Аморати исломӣ ташкил намоянд ва ниҳоят “Шумои бузургро Халифа эълон кунанд”.#Sentence*] [@“Раҳмат”, “ана ҷавоби олӣ”, “ана ҷавҳари суханҳо”-и Шумо, Мулло Кабирӣ!#Sentence*] [@Шумо ҳамин гуна зиёӣ мехоҳед?#Sentence*] [@Ҳайфи Шумо!#Sentence*]
[@Ҳайфи Шумо, ки ҳамингуна хулосаҳои бемантиқу бемаъниро расонаӣ карда, шайтонсиратӣ ва симои воқеии худро бо “ақлу заковат ва хиради азалии худ” собит намудед ва ҳамзамон ошкор кардед.#Sentence*] [@Тавре мегӯянд, “пистаи бемағз агар лаб во кунад, расво шавад”.#Sentence*] [@Ҳайфи Шумо!#Sentence*]
[@Ҷаноби оғои Кабирӣ!#Sentence*] [@Ман зиёӣ ва рӯшанфикр, ки ҳастам, суханони Шуморо шахсан ба ҳудам таҳқир ҳисоб кардам, акнун қаҳратон наояду то охир сабр карда, диққат кунед!#Sentence*]
[@Вобаста ба андешаҳои Шумо нисбат ба устод Айнӣ ва ба дигар ҷой кӯчонидани хона – музейи ин абармарди миллати тоҷик гуфтанӣ ҳастам, ки Шумо садқаи номи Айнӣ шавед, Шумо ҳуқуқи маънавии ба забон гирифтани номи Айниро надоред, модоме ки дар Ватани Айнии зиёӣ “зиёӣ намондааст”- гуфта, миллати Айниро таҳқир мекунед, пас бо кадом обрӯй Айниро ҳимоятгар шудаед?#Sentence*] [@Аз кай боз Шумо Айнишинос шудаед?#Sentence*] [@Айнӣ ба ҳимояи Шумо ниёз надорад.#Sentence*] [@Ба гуфти русҳо парадокс-ро бубинед, душмани Айнӣ – Айниро ҳимоя мекардааст.#Sentence*] [@Ман ба сухани худ – Шумо душмани Айнӣ ҳастед, далел дорам.#Sentence*] [@Миллати тоҷик, тоҷикистониён ва ҳатто тоҷикони бурунмарзӣ ҳам хуб медонанд, ки тамоми осори Айнӣ ифротгароӣ ва таассубро маҳкум карда, ҳаёти гузаштаи миллати тоҷикро, ки аз дасти Арбобкамолҳо барин ҳаммаслакони Шумо, муллоҳои мутаассибе, ки ба воситаи дин мардуми тоҷикро тарсонида, асрҳои аср, то Инқилоби Октябр зери зулму истибдод қарор додаанд, ба таври воқеӣ тасвир кардааст.#Sentence*] [@Аз ҳамин лиҳоз, осори Айнӣ пурра бар зидди идеолгияи ҳизби Шумо равона гардида, Шуморо маҳкум кардааст, пас бо кадом далел Шумо пуштибони Айнӣ шудаед?#Sentence*]. [@Фаҳмо, ҳамагон хуб медонанд, ки Шумо бо истифода аз номи бузурги Айнӣ, манфиати сиёсии худро роҳандозӣ карда, ҳимоя мекунед, афкори фиребандаи Шумо ба мисли оина рӯшан аст, ки Шумо ҳеҷ гоҳ ғами Айниро намехуред, ҳимоятгари Айнӣ ҳам шуда наметавонед, Шумо обро лой карда, моҳӣ доштанӣ ҳастед.#Sentence*] [@Мусаллам аст, ки “бори каҷ ба манзил намерасад, бо ингуна фиребназарӣ Шумо ҳеҷ гоҳ ба мақсад нахоҳед расид.#Sentence*]
[@Ҳасанов Раҳматҷон, нафақахӯр, собиқ муаллими фанни таърих ва ҷамъиятшиносии мактаби миёнаи №11-и ноҳияи Зафаробод, Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон.#Sentence*]

Яке аз ҳамсояҳоям тоҷир аст, дар назди хонаамон бо ман саломуалейк карда, баъди аҳволпурсӣ, “муаллим, як дақиқа вақт доред, як наворро ба Шумо нишон диҳам”, гуфт. Гуфтам, ки албатта вақт меёбам. Баъдан даст ба телефони сенсории худ бурда, ба кофтуков шурӯъ карда, гуфт, ки суханони Кабириро дар “Ютуб” гӯш кардед? Ман дар ҷавоб гуфтам, ки додар, ба ростӣ, ман вақти гӯш кардани Кабириро надорам, ман ба дигар корҳо машғул ҳастам. Мусоҳибам гуфт, ки медонам, Шумо муаллим ҳастед, ба ингуна шахсиятҳо ва ҳизби онҳо сару кор намегиред, вале илтимос, ҳамин баромадро гӯш кунед, гуфта суханронии Муҳиддин Кабириро дар “Ютуб” бароям нишон дод. Ман ҳам, аз дил гузарондам, ки ҳамсояам, беҳуда ин наворро ба ман нишон намедиҳад, инҷо ягон масъалаи ҷиддӣ аст. Баъд бодиққат наворро гӯш кардам. Ду нуқтаи баромади М. Кабирӣ диққати маро ҷалб кард:
“Дар Тоҷикистон дигар рӯшанфикр ва зиёӣ намондааст”.
Дар мавриди ба ҷойи дигар кӯчонидани хона-музейи устод Садриддин Айнӣ сухан ронда, аз муҳоҷирон тақозо кардааст, ки бори дигар “Одина”-ро бихонанд, ба гуфтаи ӯ, устод Айнӣ дар ин асар сад сол қабл симои муҳоҷирони меҳнатии имрӯзаро тасвир кардааст.
Ин нуктаҳоро хонда, пеш аз он ки ба навиштани ин сатрҳо оғоз намоям, хеле ба андеша фурӯ рафтам, нависам ё нанависам? Раҳматии падарам ба таври доимӣ таъкид мекард, ки “ба нодон ва аблаҳ баробар нашав”. Аслан, худам ҳам баҳсро хуш надорам, вале ба ростӣ, нангу номуси инсонӣ ва ифтихори омӯзгориамро фурӯ нишонда натавонистаму хома ба даст гирифтам ва навиштам:
Мулло Муҳиддин (домулло не), ман ба корҳои ҳизбии Шумо, ба сиёсату сиёсатбозиҳои Шумо кор надорам, вале Шумо як масъаларо ҳеҷ гоҳ фаромӯш накунед, ки ба сӯйи Ватан ва миллату халқи худ санг партоед, фардоиён Шуморо ҳеҷгоҳ намебахшанд, таърих номи Шуморо абадуддаҳр дар назди инсонҳо сиёҳ намудор мекунад. Ин чи гуна таҳқир ва аз ҳад зиёд бефикру беандешагӣ, берӯӣ, бешармӣ, беҳаёӣ, нокасӣ, нобакорӣ ва бе…, бе…, бе…-ҳою но…, но…, но…-ҳои дигар аст, ки ба хотири манфиатҳои шахсӣ ва ҳизбии худ шуда, “дар Тоҷикистон рӯшанфикр намондааст”, – мегӯед, аз баҳри ҳама чиз гузар мекунед, ба ҳама масъала хатти батлон мекашед? Тоҷикистонеро, ки одитарин шахсияташ, одитарин сокинаш, суханвару шоиру ҳофизу эҷодкору бофарҳанг аст, нодида мегиред. Магар ин ки барои ин суханҳои Шумо шуда, як институти илмӣ ва тадқиқотию сотсиологӣ ташкил карда, ин масъаларо дар Тоҷикистон таҳқиқ кунем. Ҳайфи Шумо.
Мулло Муҳиддин! Ман ба Шумо як савол дорам, модоме ки дар Тоҷикистон рӯшанфикру зиёӣ намондааст ва вуҷуд надорад, ба фикри Шумо зиёӣ ва рӯшинфикр кист, куҷо шуданд зиёиёну рӯшанфикрони тоҷик? Албатта, ман бо боварии комил мегӯям, ки ҷавоби Шумо чунин аст: “Зиёӣ ва рӯшанфикр он нафароне ҳастанд, ки бар зидди миллату давлат ва халқи худ ба монанди наҳзатиҳо баромад кунанд, андешаҳои эътирозии мардумро таҳрик диҳанд, ба таври доимӣ оппозитсияи Ҳукумат бошанд, хунрезӣ намоянд ва мисли солҳои 90-уми асри гузашта бо истифода аз ислом ҷанги бародаркуширо оғоз кунанд, давлати миллии бо ҳазорон заҳматҳо баъди ҳазор сол бунёдкардаро сарнагун кунанд, ҳизби наҳзати исломиро мисли Толибон ба сари ҳокимият биёранд, Аморати исломӣ ташкил намоянд ва ниҳоят “Шумои бузургро Халифа эълон кунанд”. “Раҳмат”, “ана ҷавоби олӣ”, “ана ҷавҳари суханҳо”-и Шумо, Мулло Кабирӣ! Шумо ҳамин гуна зиёӣ мехоҳед? Ҳайфи Шумо!
Ҳайфи Шумо, ки ҳамингуна хулосаҳои бемантиқу бемаъниро расонаӣ карда, шайтонсиратӣ ва симои воқеии худро бо “ақлу заковат ва хиради азалии худ” собит намудед ва ҳамзамон ошкор кардед. Тавре мегӯянд, “пистаи бемағз агар лаб во кунад, расво шавад”. Ҳайфи Шумо!
Ҷаноби оғои Кабирӣ! Ман зиёӣ ва рӯшанфикр, ки ҳастам, суханони Шуморо шахсан ба ҳудам таҳқир ҳисоб кардам, акнун қаҳратон наояду то охир сабр карда, диққат кунед!
Вобаста ба андешаҳои Шумо нисбат ба устод Айнӣ ва ба дигар ҷой кӯчонидани хона – музейи ин абармарди миллати тоҷик гуфтанӣ ҳастам, ки Шумо садқаи номи Айнӣ шавед, Шумо ҳуқуқи маънавии ба забон гирифтани номи Айниро надоред, модоме ки дар Ватани Айнии зиёӣ “зиёӣ намондааст”- гуфта, миллати Айниро таҳқир мекунед, пас бо кадом обрӯй Айниро ҳимоятгар шудаед? Аз кай боз Шумо Айнишинос шудаед? Айнӣ ба ҳимояи Шумо ниёз надорад. Ба гуфти русҳо парадокс-ро бубинед, душмани Айнӣ – Айниро ҳимоя мекардааст. Ман ба сухани худ – Шумо душмани Айнӣ ҳастед, далел дорам. Миллати тоҷик, тоҷикистониён ва ҳатто тоҷикони бурунмарзӣ ҳам хуб медонанд, ки тамоми осори Айнӣ ифротгароӣ ва таассубро маҳкум карда, ҳаёти гузаштаи миллати тоҷикро, ки аз дасти Арбобкамолҳо барин ҳаммаслакони Шумо, муллоҳои мутаассибе, ки ба воситаи дин мардуми тоҷикро тарсонида, асрҳои аср, то Инқилоби Октябр зери зулму истибдод қарор додаанд, ба таври воқеӣ тасвир кардааст. Аз ҳамин лиҳоз, осори Айнӣ пурра бар зидди идеолгияи ҳизби Шумо равона гардида, Шуморо маҳкум кардааст, пас бо кадом далел Шумо пуштибони Айнӣ шудаед?. Фаҳмо, ҳамагон хуб медонанд, ки Шумо бо истифода аз номи бузурги Айнӣ, манфиати сиёсии худро роҳандозӣ карда, ҳимоя мекунед, афкори фиребандаи Шумо ба мисли оина рӯшан аст, ки Шумо ҳеҷ гоҳ ғами Айниро намехуред, ҳимоятгари Айнӣ ҳам шуда наметавонед, Шумо обро лой карда, моҳӣ доштанӣ ҳастед. Мусаллам аст, ки “бори каҷ ба манзил намерасад, бо ингуна фиребназарӣ Шумо ҳеҷ гоҳ ба мақсад нахоҳед расид.
Ҳасанов Раҳматҷон, нафақахӯр, собиқ муаллими фанни таърих ва ҷамъиятшиносии мактаби миёнаи №11-и ноҳияи Зафаробод, Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence


[@Сешанбе, 15 май, хамзамон бо Рӯзи Фирдавсӣ, дар толори Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон китоби тозанашри Гулрухсори Сафӣ – шоири саршиноси тоҷик ва барандаи Ҷоизаи давлатии Рӯдакӣ, шоири мардумии Тоҷикистон рӯнамоӣ шуд.#Sentence*] [@Ин маҳфил бо ҳамкории Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон ва Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бо ҳузури ҷамъе аз шоирон, нависандагон, ҳунармандон, пажӯҳишгарон, донишҷӯён ва дӯстдорону алоқамандони шеър баргузор шуд.#Sentence*]
[@Дар оғози ин маҳфил ҳозирон бо як дақиқа сукут, ёди Бозор Собир – шоири соҳибноми тоҷикро, ки рӯзи қабл дар Душанбе ба хок супурда шуд, гиромӣ доштанд.#Sentence*]
[@Дар идома ба меҳмонони маҳфил, китобҳои «Чароғи сурхи танҳоӣ» – маҷмӯъаи рубоиҳо ва дубайтиҳои Гулрухсор ва «Шеъристон» – маҷмӯъаи ашъори шоирони муосири Эрон, аз тозаҳои нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ эҳдо шуд.#Sentence*] [@Пас аз хайра мақдам гуфтани Гулрухсори Сафӣ ба меҳмонон, Ато Мирхоҷа – муовини Иттиҳодияи нависандагон интишори китобҳои тоза аз ин шоири боном ва маҳбуби тоҷикро рӯйдоде нек арзёбӣ кард ва онро барои хонандаи тоҷик таҳният гуфт.#Sentence*] [@Вай зимни ин ки ба дасти алоқамандон расидани китоби «Чароғи сурхи танҳоӣ»-ро коре арзишманд донист, аз ёфтаҳои тозаи ин суханвар гуфт ва таъкид кард тамоми зебоӣ, рангу бӯ ва техники рубоиҳои Гулрухсор аз шеъри мардумӣ маншаъ мегирад.#Sentence*] [@Ато Мирхоҷа дар поёни суханони хеш гуфт:#Sentence*] «[@Барои устод Гулрухсор саломатӣ ва дастовардҳои тоза орзу мекунем ва умедворем ин ҳамкориҳои бисёр хуб бо Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ идома дошта бошад#Sentence*]».
[@Дар идомаи маҳфили рӯнамоӣ, Гулрухсори Сафӣ гуфт:#Sentence*] «[@Имрӯз рӯзи бузург барои ҳамаи мост: рӯзи шоиртарин ва ҳакимтарин суханвари мо Фирдавсии бузургвор аст.#Sentence*] [@Ин рӯзро барои ҳамаи шумо табрик мегӯям ва баргузории маҳфили моро дар ин рӯз фоли нек медонам#Sentence*]». [@Хонуми Гулрухсор зимни пардохтан ба мавзӯъи аслии ин маросими рӯнамоӣ, ёдовар шуд:#Sentence*] «[@Порсол Ато Мирхоҷа пешниҳод кард, то базми шеъре баргузор бикунем ва ба тозаҳо ва ёфтаҳо дар шеър бипардозем.#Sentence*] [@Он замон посух додам дасти холӣ муносиби ин кор нест ва бигузорем барои фурсате муносибтар.#Sentence*] [@Ҷои шукр аст, ки имрӯз дидори шумо бо дасти пур даст дод#Sentence*]». [@Имрӯз ба ҷуз «Чароғи сурхи танҳоӣ», ду китоби дигар бо унвонҳои «Осорнома», мунташиршуда ба ҳамкории Институти забон ва адабиёти Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон ва «Ватандорӣ бувад оинадорӣ» низ муаррифӣ мешавад.#Sentence*] [@Чизе, ки бароям имтиҳон аст, маҷмӯае аз рубоӣ, дубайтӣ ва байт аст, ки дар айёми Наврӯзи имсол мунташир шуд.#Sentence*] [@Дар ин кор ҳиммат ва заҳмати дӯсти азизамон ҷаноби оқои Ҳасани Қарибӣ – раиси муҳтарами Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ бароям ҷои сипос ва миннатпазирии хос аст; бояд бигӯям, нашри ин китоб ба сурат ва кайфияте, ки дар дасти шумост, бо заҳматҳо ва талошҳои эшон ва ҳамкоронашон анҷом шуд ва дар воқеъ, рӯи манро дар назди дӯстони ҳамзабонам сафед кард, ба ин манзур, ки маҷмӯаҳои ашъори пешини инҷониб, ки ба хатти форсӣ мунташир шуда буданд, мутаассифона, ҳамроҳ бо кӯтоҳиҳо ва ғалату нуқс ба даст хонанда ва он ҳам ҳамзабонони мо, расида буданд.#Sentence*] [@Бисёр мехоҳам барои сарсухани вазин ва пурмуҳтавое, ки эшон барои ин маҷмӯа навиштанд, сипоси вежа бигӯям.#Sentence*] [@Ин сарсухан дар воқеъ, гуфторест дар бораи на танҳо шеъри Гулрухсор, ки мурурест дар адабиёти тоҷикон дар сесад соли ахир ва оғози пажӯҳише ҷиддӣ ва тозаву бисёр судманд дар ин замина аст.#Sentence*]
[@Ҳасани Қарибӣ – раиси Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ аз суханронони баъдӣ дар ин маҳфил буд.#Sentence*] [@Вай бо ишора ба тазкираи Малеҳои Самарқандӣ дар бораи равобити фарҳангӣ дар асри Сафавӣ ва пешинаи пайвандҳои шуаро ва фаъолони адабӣ сухан гуфт.#Sentence*] [@Вай дар бораи далоили аҳаммият ва мизони мухотаб дар Тоҷикистон имрӯз афзуд:#Sentence*] «[@Шеъри имрӯзи Тоҷикистон бо ҳар сабку сиёқ ва алорағми уфтухезҳо, ҳамчунон дар қиёс бо дигар кишварҳои форсизабон, ба ҷиҳати омори мухотаби дохилӣ аз бартарии нисбӣ бархурдор аст, ба мизоне, ки метавон аз он ба унвони муҳимтарин сармояи шоирони муосири тоҷик ёд кард.#Sentence*] [@Аз он ҷо, ки шахсан шоҳиди маҳфилҳоишеърхонӣ, бо баъзан қариб ба ҳазор нафар ҷамъият дар толорҳои фарҳангии Тоҷикистон будааст, яке аз далоили иқболи ҷамъият ба шеъри имрӯзи Тоҷикистон, содагии забон ва равонии шеър ва ҳамафаҳм будани он аст, ки дар намунаи осори Мирзо Турсунзода ва ҳатто Абулқосими Лоҳутии тоҷикнишин машҳуд аст#Sentence*]». [@Қарибӣ ҳамчунин, дар бораи ҷараёни ҳамкорӣ дар омода кардани маҷмӯъаи «Чароғи сурхи танҳоӣ» барои чоп, ҷилваҳои ҳунарӣ ва маъноии луғот ба ду хат, ёфтаҳои вожасозӣ ва вожагузинии шоир тавзеҳотеро ироа кард.#Sentence*]
[@Дар идомаи маҳфил Бахтовари Ҷамшед ва Бузургмеҳри Баҳодур – аз шоирони ҷавони тоҷик, намунаҳоеро аз рубоиҳои Гулрухсор ва шеърҳои хеш хонданд.#Sentence*]
[@Доктор Абдурраҳмони Абдулманнон – пажӯҳишгари адабиёт; Абдулҳамиди Самад, нависанда; Саидқул Билол, овозхони шинохта ва раиси гурӯҳи мусиқии «Дарё»; Ойниҳол Бобоназарова – ҳуқуқдон ва фаъоли иҷтимоӣ; Ҷӯрабек Назрӣ – пажӯҳишгари Академияи илмҳои Тоҷикистон дигар суханронони маҳфили рӯнамоии китобҳои Гулрухсор буданд.#Sentence*]
[@Дар поёни нишасти мазбур оқои Ато Мирхоҷа – шоири тоҷик ва муовини Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон гуфт:#Sentence*] «[@Ба намояндагӣ аз Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, аз Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бавежа, ҷаноби оқои Ҳасани Қарибӣ ташаккур мекунам, ки бо заҳматҳо ва интишори китоби ҳозир, фурсати як чунин маҳфили зебо ва гармро фароҳам карданд#Sentence*]».
[@Шоёни ёдоварист, Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ дар пешорӯи Наврӯзи 2018 китоби «Чароғи сурхи танҳоӣ», маҷмӯае аз ашъори Гулрухсори Сафӣ – шоири номошнои тоҷик дар қолибҳои рубоӣ, дубайтӣ ва байтро мунташир кард.#Sentence*]

Сешанбе, 15 май, хамзамон бо Рӯзи Фирдавсӣ, дар толори Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон китоби тозанашри Гулрухсори Сафӣ – шоири саршиноси тоҷик ва барандаи Ҷоизаи давлатии Рӯдакӣ, шоири мардумии Тоҷикистон рӯнамоӣ шуд. Ин маҳфил бо ҳамкории Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон ва Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бо ҳузури ҷамъе аз шоирон, нависандагон, ҳунармандон, пажӯҳишгарон, донишҷӯён ва дӯстдорону алоқамандони шеър баргузор шуд.
Дар оғози ин маҳфил ҳозирон бо як дақиқа сукут, ёди Бозор Собир – шоири соҳибноми тоҷикро, ки рӯзи қабл дар Душанбе ба хок супурда шуд, гиромӣ доштанд.
Дар идома ба меҳмонони маҳфил, китобҳои «Чароғи сурхи танҳоӣ» – маҷмӯъаи рубоиҳо ва дубайтиҳои Гулрухсор ва «Шеъристон» – маҷмӯъаи ашъори шоирони муосири Эрон, аз тозаҳои нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ эҳдо шуд. Пас аз хайра мақдам гуфтани Гулрухсори Сафӣ ба меҳмонон, Ато Мирхоҷа – муовини Иттиҳодияи нависандагон интишори китобҳои тоза аз ин шоири боном ва маҳбуби тоҷикро рӯйдоде нек арзёбӣ кард ва онро барои хонандаи тоҷик таҳният гуфт. Вай зимни ин ки ба дасти алоқамандон расидани китоби «Чароғи сурхи танҳоӣ»-ро коре арзишманд донист, аз ёфтаҳои тозаи ин суханвар гуфт ва таъкид кард тамоми зебоӣ, рангу бӯ ва техники рубоиҳои Гулрухсор аз шеъри мардумӣ маншаъ мегирад. Ато Мирхоҷа дар поёни суханони хеш гуфт: «Барои устод Гулрухсор саломатӣ ва дастовардҳои тоза орзу мекунем ва умедворем ин ҳамкориҳои бисёр хуб бо Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ идома дошта бошад».
Дар идомаи маҳфили рӯнамоӣ, Гулрухсори Сафӣ гуфт: «Имрӯз рӯзи бузург барои ҳамаи мост: рӯзи шоиртарин ва ҳакимтарин суханвари мо Фирдавсии бузургвор аст. Ин рӯзро барои ҳамаи шумо табрик мегӯям ва баргузории маҳфили моро дар ин рӯз фоли нек медонам». Хонуми Гулрухсор зимни пардохтан ба мавзӯъи аслии ин маросими рӯнамоӣ, ёдовар шуд: «Порсол Ато Мирхоҷа пешниҳод кард, то базми шеъре баргузор бикунем ва ба тозаҳо ва ёфтаҳо дар шеър бипардозем. Он замон посух додам дасти холӣ муносиби ин кор нест ва бигузорем барои фурсате муносибтар. Ҷои шукр аст, ки имрӯз дидори шумо бо дасти пур даст дод». Имрӯз ба ҷуз «Чароғи сурхи танҳоӣ», ду китоби дигар бо унвонҳои «Осорнома», мунташиршуда ба ҳамкории Институти забон ва адабиёти Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон ва «Ватандорӣ бувад оинадорӣ» низ муаррифӣ мешавад. Чизе, ки бароям имтиҳон аст, маҷмӯае аз рубоӣ, дубайтӣ ва байт аст, ки дар айёми Наврӯзи имсол мунташир шуд. Дар ин кор ҳиммат ва заҳмати дӯсти азизамон ҷаноби оқои Ҳасани Қарибӣ – раиси муҳтарами Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ бароям ҷои сипос ва миннатпазирии хос аст; бояд бигӯям, нашри ин китоб ба сурат ва кайфияте, ки дар дасти шумост, бо заҳматҳо ва талошҳои эшон ва ҳамкоронашон анҷом шуд ва дар воқеъ, рӯи манро дар назди дӯстони ҳамзабонам сафед кард, ба ин манзур, ки маҷмӯаҳои ашъори пешини инҷониб, ки ба хатти форсӣ мунташир шуда буданд, мутаассифона, ҳамроҳ бо кӯтоҳиҳо ва ғалату нуқс ба даст хонанда ва он ҳам ҳамзабонони мо, расида буданд. Бисёр мехоҳам барои сарсухани вазин ва пурмуҳтавое, ки эшон барои ин маҷмӯа навиштанд, сипоси вежа бигӯям. Ин сарсухан дар воқеъ, гуфторест дар бораи на танҳо шеъри Гулрухсор, ки мурурест дар адабиёти тоҷикон дар сесад соли ахир ва оғози пажӯҳише ҷиддӣ ва тозаву бисёр судманд дар ин замина аст.
Ҳасани Қарибӣ – раиси Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ аз суханронони баъдӣ дар ин маҳфил буд. Вай бо ишора ба тазкираи Малеҳои Самарқандӣ дар бораи равобити фарҳангӣ дар асри Сафавӣ ва пешинаи пайвандҳои шуаро ва фаъолони адабӣ сухан гуфт. Вай дар бораи далоили аҳаммият ва мизони мухотаб дар Тоҷикистон имрӯз афзуд: «Шеъри имрӯзи Тоҷикистон бо ҳар сабку сиёқ ва алорағми уфтухезҳо, ҳамчунон дар қиёс бо дигар кишварҳои форсизабон, ба ҷиҳати омори мухотаби дохилӣ аз бартарии нисбӣ бархурдор аст, ба мизоне, ки метавон аз он ба унвони муҳимтарин сармояи шоирони муосири тоҷик ёд кард. Аз он ҷо, ки шахсан шоҳиди маҳфилҳоишеърхонӣ, бо баъзан қариб ба ҳазор нафар ҷамъият дар толорҳои фарҳангии Тоҷикистон будааст, яке аз далоили иқболи ҷамъият ба шеъри имрӯзи Тоҷикистон, содагии забон ва равонии шеър ва ҳамафаҳм будани он аст, ки дар намунаи осори Мирзо Турсунзода ва ҳатто Абулқосими Лоҳутии тоҷикнишин машҳуд аст». Қарибӣ ҳамчунин, дар бораи ҷараёни ҳамкорӣ дар омода кардани маҷмӯъаи «Чароғи сурхи танҳоӣ» барои чоп, ҷилваҳои ҳунарӣ ва маъноии луғот ба ду хат, ёфтаҳои вожасозӣ ва вожагузинии шоир тавзеҳотеро ироа кард.
Дар идомаи маҳфил Бахтовари Ҷамшед ва Бузургмеҳри Баҳодур – аз шоирони ҷавони тоҷик, намунаҳоеро аз рубоиҳои Гулрухсор ва шеърҳои хеш хонданд.
Доктор Абдурраҳмони Абдулманнон – пажӯҳишгари адабиёт; Абдулҳамиди Самад, нависанда; Саидқул Билол, овозхони шинохта ва раиси гурӯҳи мусиқии «Дарё»; Ойниҳол Бобоназарова – ҳуқуқдон ва фаъоли иҷтимоӣ; Ҷӯрабек Назрӣ – пажӯҳишгари Академияи илмҳои Тоҷикистон дигар суханронони маҳфили рӯнамоии китобҳои Гулрухсор буданд.
Дар поёни нишасти мазбур оқои Ато Мирхоҷа – шоири тоҷик ва муовини Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон гуфт: «Ба намояндагӣ аз Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, аз Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бавежа, ҷаноби оқои Ҳасани Қарибӣ ташаккур мекунам, ки бо заҳматҳо ва интишори китоби ҳозир, фурсати як чунин маҳфили зебо ва гармро фароҳам карданд».
Шоёни ёдоварист, Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ дар пешорӯи Наврӯзи 2018 китоби «Чароғи сурхи танҳоӣ», маҷмӯае аз ашъори Гулрухсори Сафӣ – шоири номошнои тоҷик дар қолибҳои рубоӣ, дубайтӣ ва байтро мунташир кард.


[@Ҳар кор як вақт дорад#Sentence*]
[@Назар ба қавли Тӯтапошшо, будаааст, набудааст як муллои қашшоқ будааст.#Sentence*] [@Ӯ дар як ҳуҷраи яке аз мадрасаҳо истиқомат доштааст.#Sentence*] [@Ӯ як ошно доштааст, ки ҳамеша ӯро зиёфат мекардааст.#Sentence*] [@Ин муллои қашшоқ ҳамеша орзу мекардааст, ки ягон чиз ёфта ҳеҷ набошад, ягон бор он ошнояшро зиёфат кунад.#Sentence*]
[@Рӯзе як кабӯтари (кафтари) ёбоӣ нохост парвоз карда омада ба ҳуҷрааш даромада мондааст.#Sentence*]
[@Мулло бо чобукӣ аз ҷояш хеста давида рафта дари ҳуҷраро бастааст ва кабӯтари дар даруни ҳуҷра мондаро дошта, вайро кушта ва пар канда дарунашро тоза кардааст.#Sentence*] [@Баъд аз он ба ҳамсояҳуҷрааш рафта, воқеаро ба ӯ ҳикоя кардааст ва аз вай як чумча равған талабидааст, ки он кабӯтарро бирён карда ошнояшро зиёфат кунад.#Sentence*]
[@Ҳамсояаш равған додааст.#Sentence*] [@Мулло кабӯтарро дар он равған бирён карда, дегро пӯшонда монда, ба овардани ошнояш рафтааст.#Sentence*]
[@Вақте ки мулло аз ҳуҷра баромада рафтааст, ҳамсояаш як кабӯтари зиндаро дошта оварда кабоби тайёрро аз деги мулло кашида гирифта ва кабӯтари зиндаро ба ҷойи вай андохта, боз монанди аввала пӯшонда мондааст.#Sentence*]
[@Мулло баъд аз фурсате меҳмони худро оварда ба пешгоҳи ҳуҷрааш шинондааст, дастонашро шуста, остинҳояшро то оринҷ барзадааст, табақро шуста дар пеши оташдон бар рӯйи сандалича ниҳодааст ва кафгирро ба дасти росташ гирифта бо дасти чапаш ҳамин ки сарпӯши дегро бардоштааст, кабӯтар аз даруни дег парида баромада парвозкунон ва муаллақзанон аз даруни ҳуҷра берун шуда ба ҳаво рафтааст.#Sentence*] [@Мулло бо дидани ин ҳодисаи ногаҳонӣ, ки ҳамаи орзуҳои ӯро барбод дода буд, қариб аз ҳуш рафтааст: кафгир аз дасташ ба замин афтодаасту ду дасташ ба ҳаво баланд шудааст ва ӯ ба осмон нигоҳ карда гуфтааст:’#Sentence*]
[@— «Худоё, Худовандо, зинда гардонидани баъд аз миронидан ҳақ аст ва рост аст, лекин ҷой дорад-дия.#Sentence*] [@На ин ки ту бо зинда кардани кабӯтари кушта ва бирён кардашуда маро дар пеши меҳмон шарманда ва аз таоми болаззат маҳрум кунӣ».#Sentence*]
[@Кампир баъд аз тамом кардани ҳикояи худ ба Икромхоҷа гуфт:#Sentence*]
[@— Писарам, мисли гуфтаи ҳамон мулло ҳикоягӯйӣ ҳам вақт дорад-дия, на ин ки ту дар вақти бемориам маро ҳикоя гӯёнда азоб диҳӣ.#Sentence*]
[@Ҳикояҳои аз Тӯтапошшо шунидаам бисёранд; мумкин аст, ки баъзе аз онҳоро дар рафти таҳрири ёддоштҳои худ, дар мавридҳои муносиб нақл намоям.#Sentence*] [@Дар ин ҷо ҳаминро қайд карданам даркор аст, ки кампири 80-солаи умрашро дар сахтӣ гузаронида бо гуфтани як-ду ҳикоя ё шуг — афсона монда мешуд, лекин бачагон ӯро танг мекарданд, ки боз гӯяд.#Sentence*] [@Хусусан Икромхоҷа барои бисёртар ҳикоя гӯёндан ӯро азоб медод.#Sentence*] [@Баъзан болишҳои зери сар ва зери й ӯро гирифта мегурехт, ки дар он вақт кампир ба дарди миёни сахт гирифтор мешуд.#Sentence*]
[@Дар ин гуна мавридҳо кампир барои халос кардани худ аз дасти он бачагони шум ҳикояҳои деву аҷинаро сар мекард, ки бо шунидани он гуна ҳикояҳо бачагон тарсида аз пеши ӯ мегурехтанд ва ӯ ҳам бо осудагӣ ба осмон нигоҳ карда дуқат чаппа, яъне сар ва поҳояшро бар рӯйи болишҳо баланд карда мехобид.#Sentence*]
[@Хусусан ҳикояи «Деви ҳафтсар»-и ӯ бисёр воҳимаангез буд, ҳарчанд он деви баттоли бадкирдори бачадуздак дар охир дар «Кӯҳи Қоф» дар дасти Рустами Достон кушта мешуд, аммо аввалҳои ҳикоя бисёр тарсовар буд.#Sentence*] [@Аз бачагон танҳо ман будам, ки ҳикояи «Деви ҳафтсар»-ро то охираш шунидаам (ман дар рӯзҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ Гитлер ва фашистони немисро ба ҳамин деви ҳафтсар монанд намуда, онҳоро дар дасти Рустами Достони замонӣ — Армияи Сурх кушонда будам, ки он дар вақташ дар газетаҳои «Тоҷикистони Сурх», дар «Коммунисти Тоҷикистон», ҳам дар газетаи «Ленин Йӯлӣ» нашр шуда буд).#Sentence*] [@Аз калонҳо зани Иброҳимхоҷа, ки Султонпошшо ном дошт, ба шунидани ҳикояҳои деву парӣ бисёр шавқманд буд, хонаи ӯ бо хонаи Тӯтапошшо девор ба девор ва суффааш ба суффаи вай пайваста буд.#Sentence*] [@Дар шабҳои тобистон ҳар дуи инҳо дар суффаҳои худ мехобиданд.#Sentence*]
[@Султонпошшо ба шунидани ҳикояҳои оддӣ майл надошт, ҳар вақт дид, ки Тӯтапошшо ҳикояи деву аҷинаро сар мекунад, ӯ аз ҷояш хеста омада ба пеши кампир менишаст ва ӯро ба гуфтани ҳикояҳои дев ташвиқ мекард.#Sentence*]
[@Султонпошшо ҳикояҳои ба деву аҷина оидро, ки аз Тӯтапошшо мешунид, ба онҳо аз худ чанд чизи дигар баста ба бачагон ва ба занон нақл мекард.#Sentence*] [@Назар ба қавли Султонпошшо, вай ҳар гуна деву париҳоро ва аз ин ҷумла деви ҳафтсарро дидааст.#Sentence*] [@Ӯ мегуфт, ки дар пушти меҳмонхонаи амакбобо (ӯ падаршӯяшро, яъне Абдуллохоҷаи 90-соларо амакбобо мегуфт) деви ҳафтсар ҳаст, аввал вай ба сурати гурба менамояд, баъд аз он ба сурати саг, гург, хар ва монанди инҳо медарояд, дар охир ба шакли одами сиёҳи баднамо бадал гардида, дар худ ҳафт сар пайдо мекунад ва ба осмон нигоҳ карда дароз шуда рафтан мегирад, ба ҳадде ки рафта-рафта сараш ба осмон мерасад.#Sentence*] [@Агар ҳамон вақт ба назараш ягон одам — хусусан бача намояд, ба дасташ гирифта ба осмон расонда молиш дода-молиш дода, ба офтоб бирён намуда майда-майда карда мехӯрад.#Sentence*] [@Ман аз вай пурсидам:#Sentence*]
[@— Шумо, ки вайро дидед, магар ӯ шуморо надидааст, ки гирифта нахӯрда-аст?#Sentence*]
[@Ӯ гуфт:#Sentence*]
[@— Амакмуллот (шавҳарашро мегӯяд, ки Иброҳимхоҷа ном дошта, чунонки дар боло қайд шуд, дуохони нобарор буд) ба ман «исми аъзам»-ро ёд додаанд.#Sentence*] [@Ҳар вақт ман деви ҳафтсарро дидам, «исми аъзам»-ро мехонам ва ӯ ба ман зарар расонида наметавонад.#Sentence*]
[@Боз илова мекард:#Sentence*]
[@— Ҳикояҳои дев ва аҷинаро дар ягон ҷой нақл накунӣ, ки даррав ба ту зарар мерасад.#Sentence*] [@Ман ва Тӯтапошшо, ки аз деву аҷина наметарсем, мо «исми аъзам»-ро медонем, вай ба мо зарар намерасонад.#Sentence*]
[@Ман аз ҳамон вақт сар карда бисёр тарсончак шудам, шаб ки торик шуд, ҳар чизе, ки ба назарам намояд, «дев» ё «аҷина» гумон карда дар ларза меафтодам, азбаски Султонпошшо маро аз нақл кардани ҳикояҳои деву аҷина тарсонда буд, ба пеши падару модари худ ҳам аз он воқеаҳо лаб намекушодам 13.#Sentence*]

Ҳар кор як вақт дорад
Назар ба қавли Тӯтапошшо, будаааст, набудааст як муллои қашшоқ будааст. Ӯ дар як ҳуҷраи яке аз мадрасаҳо истиқомат доштааст. Ӯ як ошно доштааст, ки ҳамеша ӯро зиёфат мекардааст. Ин муллои қашшоқ ҳамеша орзу мекардааст, ки ягон чиз ёфта ҳеҷ набошад, ягон бор он ошнояшро зиёфат кунад.
Рӯзе як кабӯтари (кафтари) ёбоӣ нохост парвоз карда омада ба ҳуҷрааш даромада мондааст.
Мулло бо чобукӣ аз ҷояш хеста давида рафта дари ҳуҷраро бастааст ва кабӯтари дар даруни ҳуҷра мондаро дошта, вайро кушта ва пар канда дарунашро тоза кардааст. Баъд аз он ба ҳамсояҳуҷрааш рафта, воқеаро ба ӯ ҳикоя кардааст ва аз вай як чумча равған талабидааст, ки он кабӯтарро бирён карда ошнояшро зиёфат кунад.
Ҳамсояаш равған додааст. Мулло кабӯтарро дар он равған бирён карда, дегро пӯшонда монда, ба овардани ошнояш рафтааст.
Вақте ки мулло аз ҳуҷра баромада рафтааст, ҳамсояаш як кабӯтари зиндаро дошта оварда кабоби тайёрро аз деги мулло кашида гирифта ва кабӯтари зиндаро ба ҷойи вай андохта, боз монанди аввала пӯшонда мондааст.
Мулло баъд аз фурсате меҳмони худро оварда ба пешгоҳи ҳуҷрааш шинондааст, дастонашро шуста, остинҳояшро то оринҷ барзадааст, табақро шуста дар пеши оташдон бар рӯйи сандалича ниҳодааст ва кафгирро ба дасти росташ гирифта бо дасти чапаш ҳамин ки сарпӯши дегро бардоштааст, кабӯтар аз даруни дег парида баромада парвозкунон ва муаллақзанон аз даруни ҳуҷра берун шуда ба ҳаво рафтааст. Мулло бо дидани ин ҳодисаи ногаҳонӣ, ки ҳамаи орзуҳои ӯро барбод дода буд, қариб аз ҳуш рафтааст: кафгир аз дасташ ба замин афтодаасту ду дасташ ба ҳаво баланд шудааст ва ӯ ба осмон нигоҳ карда гуфтааст:’
— «Худоё, Худовандо, зинда гардонидани баъд аз миронидан ҳақ аст ва рост аст, лекин ҷой дорад-дия. На ин ки ту бо зинда кардани кабӯтари кушта ва бирён кардашуда маро дар пеши меҳмон шарманда ва аз таоми болаззат маҳрум кунӣ».
Кампир баъд аз тамом кардани ҳикояи худ ба Икромхоҷа гуфт:
— Писарам, мисли гуфтаи ҳамон мулло ҳикоягӯйӣ ҳам вақт дорад-дия, на ин ки ту дар вақти бемориам маро ҳикоя гӯёнда азоб диҳӣ.
Ҳикояҳои аз Тӯтапошшо шунидаам бисёранд; мумкин аст, ки баъзе аз онҳоро дар рафти таҳрири ёддоштҳои худ, дар мавридҳои муносиб нақл намоям. Дар ин ҷо ҳаминро қайд карданам даркор аст, ки кампири 80-солаи умрашро дар сахтӣ гузаронида бо гуфтани як-ду ҳикоя ё шуг — афсона монда мешуд, лекин бачагон ӯро танг мекарданд, ки боз гӯяд. Хусусан Икромхоҷа барои бисёртар ҳикоя гӯёндан ӯро азоб медод. Баъзан болишҳои зери сар ва зери й ӯро гирифта мегурехт, ки дар он вақт кампир ба дарди миёни сахт гирифтор мешуд.
Дар ин гуна мавридҳо кампир барои халос кардани худ аз дасти он бачагони шум ҳикояҳои деву аҷинаро сар мекард, ки бо шунидани он гуна ҳикояҳо бачагон тарсида аз пеши ӯ мегурехтанд ва ӯ ҳам бо осудагӣ ба осмон нигоҳ карда дуқат чаппа, яъне сар ва поҳояшро бар рӯйи болишҳо баланд карда мехобид.
Хусусан ҳикояи «Деви ҳафтсар»-и ӯ бисёр воҳимаангез буд, ҳарчанд он деви баттоли бадкирдори бачадуздак дар охир дар «Кӯҳи Қоф» дар дасти Рустами Достон кушта мешуд, аммо аввалҳои ҳикоя бисёр тарсовар буд. Аз бачагон танҳо ман будам, ки ҳикояи «Деви ҳафтсар»-ро то охираш шунидаам (ман дар рӯзҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ Гитлер ва фашистони немисро ба ҳамин деви ҳафтсар монанд намуда, онҳоро дар дасти Рустами Достони замонӣ — Армияи Сурх кушонда будам, ки он дар вақташ дар газетаҳои «Тоҷикистони Сурх», дар «Коммунисти Тоҷикистон», ҳам дар газетаи «Ленин Йӯлӣ» нашр шуда буд). Аз калонҳо зани Иброҳимхоҷа, ки Султонпошшо ном дошт, ба шунидани ҳикояҳои деву парӣ бисёр шавқманд буд, хонаи ӯ бо хонаи Тӯтапошшо девор ба девор ва суффааш ба суффаи вай пайваста буд. Дар шабҳои тобистон ҳар дуи инҳо дар суффаҳои худ мехобиданд.
Султонпошшо ба шунидани ҳикояҳои оддӣ майл надошт, ҳар вақт дид, ки Тӯтапошшо ҳикояи деву аҷинаро сар мекунад, ӯ аз ҷояш хеста омада ба пеши кампир менишаст ва ӯро ба гуфтани ҳикояҳои дев ташвиқ мекард.
Султонпошшо ҳикояҳои ба деву аҷина оидро, ки аз Тӯтапошшо мешунид, ба онҳо аз худ чанд чизи дигар баста ба бачагон ва ба занон нақл мекард. Назар ба қавли Султонпошшо, вай ҳар гуна деву париҳоро ва аз ин ҷумла деви ҳафтсарро дидааст. Ӯ мегуфт, ки дар пушти меҳмонхонаи амакбобо (ӯ падаршӯяшро, яъне Абдуллохоҷаи 90-соларо амакбобо мегуфт) деви ҳафтсар ҳаст, аввал вай ба сурати гурба менамояд, баъд аз он ба сурати саг, гург, хар ва монанди инҳо медарояд, дар охир ба шакли одами сиёҳи баднамо бадал гардида, дар худ ҳафт сар пайдо мекунад ва ба осмон нигоҳ карда дароз шуда рафтан мегирад, ба ҳадде ки рафта-рафта сараш ба осмон мерасад. Агар ҳамон вақт ба назараш ягон одам — хусусан бача намояд, ба дасташ гирифта ба осмон расонда молиш дода-молиш дода, ба офтоб бирён намуда майда-майда карда мехӯрад. Ман аз вай пурсидам:
— Шумо, ки вайро дидед, магар ӯ шуморо надидааст, ки гирифта нахӯрда-аст?
Ӯ гуфт:
— Амакмуллот (шавҳарашро мегӯяд, ки Иброҳимхоҷа ном дошта, чунонки дар боло қайд шуд, дуохони нобарор буд) ба ман «исми аъзам»-ро ёд додаанд. Ҳар вақт ман деви ҳафтсарро дидам, «исми аъзам»-ро мехонам ва ӯ ба ман зарар расонида наметавонад.
Боз илова мекард:
— Ҳикояҳои дев ва аҷинаро дар ягон ҷой нақл накунӣ, ки даррав ба ту зарар мерасад. Ман ва Тӯтапошшо, ки аз деву аҷина наметарсем, мо «исми аъзам»-ро медонем, вай ба мо зарар намерасонад.
Ман аз ҳамон вақт сар карда бисёр тарсончак шудам, шаб ки торик шуд, ҳар чизе, ки ба назарам намояд, «дев» ё «аҷина» гумон карда дар ларза меафтодам, азбаски Султонпошшо маро аз нақл кардани ҳикояҳои деву аҷина тарсонда буд, ба пеши падару модари худ ҳам аз он воқеаҳо лаб намекушодам 13.


[@Исфандиёри Одина: Чиро раҷазхонӣ дар ҷанг муҳим аст?#Sentence*]
2023/04/24 0
[@Исфандиёри Одина (пижӯҳишгари тоҷик)#Sentence*]
[@Шояд бисёре аз Шумо мусобиқоти куштии каҷи амрикоиро тамошо карда, мумкин аст, аз шеваҳои зӯрозмоии паҳлавонони ғӯлпайкар дар он лаззат бурда бошед.#Sentence*] [@Ман ҳам ба ин мусобиқот, ки таркибе аз саргармию варзиш аст, алоқа дорам.#Sentence*] [@Бавижа ҳангоме, ки баъзе аз мавориди пирӯзии адолат бар зулмро дар он мебинам, аз фароянди расидан ба ин пирӯзӣ ҳаяҷонзада мешавам.#Sentence*] [@Аз вижагиҳои умдаи ин мусобиқот он аст, ки паҳлавоне рӯи саҳна меравад ва бо гуфтани суханоне таҳрикомез ҳамтоёнашро ба набард мехонад.#Sentence*]
[@Ин суханон бештар иборат аз худситоӣ ва лофҳои газоф аст ва гоҳе албатта бо воқеият ҳамхонӣ дорад.#Sentence*] [@Яъне ин паҳлавон аз пирӯзиҳои пешин ва тавоноиҳои билқувваи худ мегӯяд ва иддао мекунад, ки касе дар ҷаҳон ҳампояи ӯ нест, рақибонаш фурумоя ва пеши қудрат ва маҳоратҳои размии ӯ забун ҳастанд.#Sentence*] [@Гоҳ мухотаби ӯ мушаххасан як паҳлавони дигар аст, ки пушти саҳна мунтазир аст ва бо шунидани алфози кинояомезу ришхандомез нисбат ба худ барошуфта мешавад ва чун бабри баён ба саҳна метозад.#Sentence*]
[@Ба ин навъ лаффозӣ ва каломи таҳрикомез дар забон ва адаби мо “раҷазхонӣ” мегӯянд.#Sentence*] [@Раҷаз вомвожае тозӣ (арабӣ) дар забони порсӣ аст ва дар луғатномаи Деҳхудо ба маънои ашъоре омадааст, ки “дар маърака (ҷанг ё корзор) дар мақоми муфохарат ва шарофати худ мехонанд.”#Sentence*]
[@Албатта, яке аз баҳрҳои шеър дар илми арӯз ҳам чунин ном дорад ва гоҳ ба ёвасароӣ ҳам “раҷаз хондан” гӯянд, ки инҷо маънои манфӣ дорад, ба тафовут аз раҷазхонии майдони ҷанг, ки қарор аст ба ҳамсангарон рӯҳия бидиҳад ва душманро навмед созад.#Sentence*] [@Намунаҳои бисёре аз раҷазхонии паҳлавононро метавон дар “Шоҳнома” пайдо кард, ки боризтарини онҳо ҷидоли лафзӣ байни Рустам ва Исфандиёр аст.#Sentence*]
[@Раҷаз дар “Шоҳнома”#Sentence*]
[@Исфандиёр ба табори шоҳии худ ифтихор мекунад ва аслу насаби худро то Фаридун бармешумарад ва Рустамро фурумоятар аз худ медонад ва мегӯяд, падарони ту дар хидмати падарони ман буданд:#Sentence*]
“[@Ту онӣ, ки пеши ниёкони ман,#Sentence*]
[@Бузургони бедору покони ман,#Sentence*]
[@Парастанда будӣ ҳаме бо ниё,#Sentence*]
[@Наҷӯям ҳаме з-ин сухан кимиё.#Sentence*]
[@Бузургӣ зи шоҳони ман ёфтӣ,#Sentence*]
[@Чу дар бандагӣ тез биштофтӣ.#Sentence*]”
[@Дар посух, Рустам аз корномаҳои ҷангияш ва ин ки чигуна солҳо аз марзу буми Эрон дифоъ карда ва Кайқубодро аз Мозандарон оварда ва бар тахт нишонда ва Ковусро аз банди девон раҳо сохта ва ғайра сухан мегӯяд ва меафзояд:#Sentence*]
“[@Чӣ нозӣ бад-ин тоҷи гуштоспӣ?#Sentence*]
[@Бад-ин тоза ойини луҳроспӣ?#Sentence*]
[@Ки гӯяд бирав дасти Рустам бибанд,#Sentence*]
[@Набандад маро даст чархи буланд.#Sentence*]
[@Ки гар чарх гӯяд маро к-ин ниюш,#Sentence*]
[@Ба гурзи гаронаш бимолам ду гӯш.#Sentence*]
[@Ман аз кӯдакӣ то шудастам куҳан,#Sentence*]
[@Бад-ин гуна аз кас набурдам сухан,#Sentence*]
[@Маро хорӣ аз пӯзишу хоҳиш аст,#Sentence*]
[@В-аз ин нарм гуфтан маро коҳиш аст.#Sentence*]”
[@Нуктаи муҳим ин аст, ки раҷаз хондан фақат хоси паҳлавонон ва майдони ҷанг нест, балки дар арса ё майдони сиёсат низ, чи дар рақобатҳои дохилӣ ва чи дар равобити хориҷӣ дар тӯли таърих будааст.#Sentence*] [@Шояд бисёре аз мо ривоятҳоеро дар бораи фармонравоён ё лашкаркашони бузург ё шахсиятҳои таърихии матраҳ шунидаем, ки дар фалон мавқеияти ҳассоси таърихӣ хитоб ба рақиб ё ҳарифи худ сухане гуфтаанд ва ин суханҳо зарбулмасал шудааст.#Sentence*]
[@Бингар, ки чӣ мегӯяд…#Sentence*]
[@Ба лиҳози кайфӣ, шарти аслии таъсиргузории расона мизони эътимоди мухотабон ба он аст.#Sentence*] [@Ҳарчи расона мустақилтар ё озодтар бошад, сатҳи эътимоди мухотабон ба он болотар аст.#Sentence*] [@Яъне ба ҳарфаш маҳал мегузоранд, бино бар ин муҳим аст, ки бидонем сухан аз даҳони чи касе берун меояд, яъне “бингар, ки кӣ мегӯяд.”#Sentence*] [@Табиист, ки мардум ба шахсият ё ниҳоде, ки эътибори камтаре дорад, камтар эътимод доранд.#Sentence*] [@Абӯшакури Балхӣ, шоири куҳани мо, дар ин бора мегӯяд:#Sentence*]
“[@Сухан гарчи бояд гаронмоятар,#Sentence*]
[@Фурумоя гардад зи каммоятар,#Sentence*]
[@Сухан к-аз даҳони бузургон равад,#Sentence*]
[@Чу неку бувад, достонӣ шавад,#Sentence*]
[@Нигини бадахшӣ бар ангуштарӣ,#Sentence*]
[@Зи камтар ба камтар харад муштарӣ.#Sentence*]”
[@Нуктаи дувум муҳтавои паём аст.#Sentence*] [@Яъне ин ки аз даҳони шумо чи сухане берун меояд ва ин сухан дар мухотабон чи таъсире метавонад дошта бошад.#Sentence*] [@Дар ин маврид мебинем, ки “бингар, ки чӣ мегӯяд” муҳимтар аст.#Sentence*] [@Абушакур дар идомаи ҳамон шеър дар бораи таъсири сухан мегӯяд:#Sentence*]
“[@Сухан бифганад минбару дорро,#Sentence*]
[@Зи сурох берун кашад морро,#Sentence*]
[@Сухан заҳру позаҳру гарм асту сард,#Sentence*]
[@Сухан талху ширину дармону дард.#Sentence*]”
[@Фасоҳат ва балоғат#Sentence*]
[@Ҳоло барои ин ки сухан ё паёми шумо таъсиргузортар бошад, чи бояд кард?#Sentence*] [@Ба ин суол илми маонӣ ва баён (rhetoric) метавонад посух бидиҳад.#Sentence*] [@Яъне маҳорат ва ҳунари суханварӣ бо истифода аз шеваҳо ва равишҳое, ки илми баён метавонад ба мо ёд бидиҳад.#Sentence*] [@Дар баъзе кишварҳо ва ҷавомеъ риҷоли сиёсӣ, фаъолони иҷтимоӣ ва ҳуқуқи башар, касоне, ки мудирияти ширкатҳои хусусӣ ва ё ниҳодҳои давлатиро ба дӯш мегиранд, пеш аз гирифтани зимоми умур ба даст давраҳои омӯзиши маҳорати суханвариро пушти сар мекунанд.#Sentence*]
[@Суханшиноси маъруф Турақул Зеҳнӣ китобе дорад ба номи “Санъати сухан”, ки бештар ба ин мавзӯъ мепардозад, вале мутаассифона дар Тоҷикистон риҷоли сиёсӣ камтар ба адабиёт алоқа доранд, ин аст, ки мебинем, ки алкан ё безабонанд.#Sentence*] [@Албатта, аз ин орояҳо бояд дар ҳадди эътидол кор гирифт, чун агар сухан бас фохир ва саршор аз саноеи шеърӣ бошад, ки мисли сабки ҳиндии шеъри порсӣ, мухотаб онро натавонад дарёбад, шояд камтар ба дарде бихӯрад.#Sentence*]
[@Дар маҷмӯъ сухани сода, равону шево, муназзам ва мавзун, дорои андаке саҷъу қофия, бавижа истифода аз санъати такрор (ва гоҳ тазод), метавонад бар таъсири ҳар сухан ё паёме бияфзояд.#Sentence*] [@Албатта, асли матлаб ва паём муҳимтар аз инҳост, чун мухотаб мехоҳад бидонад, ки шумо чи сухане мегӯед.#Sentence*] [@Оё суханатон моя дорад ё бемоя аст, рост аст ё дурӯғ, самимӣ аст ё риёкорона, ба ончи мегӯед, оё худатон ҳам эътимод ва ё итминоне доред ё хайр.#Sentence*] [@Бо сухани дурӯғ вале ороста ба перояҳои адабӣ гоҳ мумкин аст гӯянда ба ҳадаф бирасад, вале ин комгорӣ муваққат аст ва мондагор нахоҳад буд.#Sentence*]

Исфандиёри Одина: Чиро раҷазхонӣ дар ҷанг муҳим аст?
2023/04/24 0
Исфандиёри Одина (пижӯҳишгари тоҷик)
Шояд бисёре аз Шумо мусобиқоти куштии каҷи амрикоиро тамошо карда, мумкин аст, аз шеваҳои зӯрозмоии паҳлавонони ғӯлпайкар дар он лаззат бурда бошед. Ман ҳам ба ин мусобиқот, ки таркибе аз саргармию варзиш аст, алоқа дорам. Бавижа ҳангоме, ки баъзе аз мавориди пирӯзии адолат бар зулмро дар он мебинам, аз фароянди расидан ба ин пирӯзӣ ҳаяҷонзада мешавам. Аз вижагиҳои умдаи ин мусобиқот он аст, ки паҳлавоне рӯи саҳна меравад ва бо гуфтани суханоне таҳрикомез ҳамтоёнашро ба набард мехонад.
Ин суханон бештар иборат аз худситоӣ ва лофҳои газоф аст ва гоҳе албатта бо воқеият ҳамхонӣ дорад. Яъне ин паҳлавон аз пирӯзиҳои пешин ва тавоноиҳои билқувваи худ мегӯяд ва иддао мекунад, ки касе дар ҷаҳон ҳампояи ӯ нест, рақибонаш фурумоя ва пеши қудрат ва маҳоратҳои размии ӯ забун ҳастанд. Гоҳ мухотаби ӯ мушаххасан як паҳлавони дигар аст, ки пушти саҳна мунтазир аст ва бо шунидани алфози кинояомезу ришхандомез нисбат ба худ барошуфта мешавад ва чун бабри баён ба саҳна метозад.
Ба ин навъ лаффозӣ ва каломи таҳрикомез дар забон ва адаби мо “раҷазхонӣ” мегӯянд. Раҷаз вомвожае тозӣ (арабӣ) дар забони порсӣ аст ва дар луғатномаи Деҳхудо ба маънои ашъоре омадааст, ки “дар маърака (ҷанг ё корзор) дар мақоми муфохарат ва шарофати худ мехонанд.”
Албатта, яке аз баҳрҳои шеър дар илми арӯз ҳам чунин ном дорад ва гоҳ ба ёвасароӣ ҳам “раҷаз хондан” гӯянд, ки инҷо маънои манфӣ дорад, ба тафовут аз раҷазхонии майдони ҷанг, ки қарор аст ба ҳамсангарон рӯҳия бидиҳад ва душманро навмед созад. Намунаҳои бисёре аз раҷазхонии паҳлавононро метавон дар “Шоҳнома” пайдо кард, ки боризтарини онҳо ҷидоли лафзӣ байни Рустам ва Исфандиёр аст.
Раҷаз дар “Шоҳнома”
Исфандиёр ба табори шоҳии худ ифтихор мекунад ва аслу насаби худро то Фаридун бармешумарад ва Рустамро фурумоятар аз худ медонад ва мегӯяд, падарони ту дар хидмати падарони ман буданд:
“Ту онӣ, ки пеши ниёкони ман,
Бузургони бедору покони ман,
Парастанда будӣ ҳаме бо ниё,
Наҷӯям ҳаме з-ин сухан кимиё.
Бузургӣ зи шоҳони ман ёфтӣ,
Чу дар бандагӣ тез биштофтӣ.”
Дар посух, Рустам аз корномаҳои ҷангияш ва ин ки чигуна солҳо аз марзу буми Эрон дифоъ карда ва Кайқубодро аз Мозандарон оварда ва бар тахт нишонда ва Ковусро аз банди девон раҳо сохта ва ғайра сухан мегӯяд ва меафзояд:
“Чӣ нозӣ бад-ин тоҷи гуштоспӣ?
Бад-ин тоза ойини луҳроспӣ?
Ки гӯяд бирав дасти Рустам бибанд,
Набандад маро даст чархи буланд.
Ки гар чарх гӯяд маро к-ин ниюш,
Ба гурзи гаронаш бимолам ду гӯш.
Ман аз кӯдакӣ то шудастам куҳан,
Бад-ин гуна аз кас набурдам сухан,
Маро хорӣ аз пӯзишу хоҳиш аст,
В-аз ин нарм гуфтан маро коҳиш аст.”
Нуктаи муҳим ин аст, ки раҷаз хондан фақат хоси паҳлавонон ва майдони ҷанг нест, балки дар арса ё майдони сиёсат низ, чи дар рақобатҳои дохилӣ ва чи дар равобити хориҷӣ дар тӯли таърих будааст. Шояд бисёре аз мо ривоятҳоеро дар бораи фармонравоён ё лашкаркашони бузург ё шахсиятҳои таърихии матраҳ шунидаем, ки дар фалон мавқеияти ҳассоси таърихӣ хитоб ба рақиб ё ҳарифи худ сухане гуфтаанд ва ин суханҳо зарбулмасал шудааст.
Бингар, ки чӣ мегӯяд…
Ба лиҳози кайфӣ, шарти аслии таъсиргузории расона мизони эътимоди мухотабон ба он аст. Ҳарчи расона мустақилтар ё озодтар бошад, сатҳи эътимоди мухотабон ба он болотар аст. Яъне ба ҳарфаш маҳал мегузоранд, бино бар ин муҳим аст, ки бидонем сухан аз даҳони чи касе берун меояд, яъне “бингар, ки кӣ мегӯяд.” Табиист, ки мардум ба шахсият ё ниҳоде, ки эътибори камтаре дорад, камтар эътимод доранд. Абӯшакури Балхӣ, шоири куҳани мо, дар ин бора мегӯяд:
“Сухан гарчи бояд гаронмоятар,
Фурумоя гардад зи каммоятар,
Сухан к-аз даҳони бузургон равад,
Чу неку бувад, достонӣ шавад,
Нигини бадахшӣ бар ангуштарӣ,
Зи камтар ба камтар харад муштарӣ.”
Нуктаи дувум муҳтавои паём аст. Яъне ин ки аз даҳони шумо чи сухане берун меояд ва ин сухан дар мухотабон чи таъсире метавонад дошта бошад. Дар ин маврид мебинем, ки “бингар, ки чӣ мегӯяд” муҳимтар аст. Абушакур дар идомаи ҳамон шеър дар бораи таъсири сухан мегӯяд:
“Сухан бифганад минбару дорро,
Зи сурох берун кашад морро,
Сухан заҳру позаҳру гарм асту сард,
Сухан талху ширину дармону дард.”
Фасоҳат ва балоғат
Ҳоло барои ин ки сухан ё паёми шумо таъсиргузортар бошад, чи бояд кард? Ба ин суол илми маонӣ ва баён (rhetoric) метавонад посух бидиҳад. Яъне маҳорат ва ҳунари суханварӣ бо истифода аз шеваҳо ва равишҳое, ки илми баён метавонад ба мо ёд бидиҳад. Дар баъзе кишварҳо ва ҷавомеъ риҷоли сиёсӣ, фаъолони иҷтимоӣ ва ҳуқуқи башар, касоне, ки мудирияти ширкатҳои хусусӣ ва ё ниҳодҳои давлатиро ба дӯш мегиранд, пеш аз гирифтани зимоми умур ба даст давраҳои омӯзиши маҳорати суханвариро пушти сар мекунанд.
Суханшиноси маъруф Турақул Зеҳнӣ китобе дорад ба номи “Санъати сухан”, ки бештар ба ин мавзӯъ мепардозад, вале мутаассифона дар Тоҷикистон риҷоли сиёсӣ камтар ба адабиёт алоқа доранд, ин аст, ки мебинем, ки алкан ё безабонанд. Албатта, аз ин орояҳо бояд дар ҳадди эътидол кор гирифт, чун агар сухан бас фохир ва саршор аз саноеи шеърӣ бошад, ки мисли сабки ҳиндии шеъри порсӣ, мухотаб онро натавонад дарёбад, шояд камтар ба дарде бихӯрад.
Дар маҷмӯъ сухани сода, равону шево, муназзам ва мавзун, дорои андаке саҷъу қофия, бавижа истифода аз санъати такрор (ва гоҳ тазод), метавонад бар таъсири ҳар сухан ё паёме бияфзояд. Албатта, асли матлаб ва паём муҳимтар аз инҳост, чун мухотаб мехоҳад бидонад, ки шумо чи сухане мегӯед. Оё суханатон моя дорад ё бемоя аст, рост аст ё дурӯғ, самимӣ аст ё риёкорона, ба ончи мегӯед, оё худатон ҳам эътимод ва ё итминоне доред ё хайр. Бо сухани дурӯғ вале ороста ба перояҳои адабӣ гоҳ мумкин аст гӯянда ба ҳадаф бирасад, вале ин комгорӣ муваққат аст ва мондагор нахоҳад буд.

Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence


[@Ман гумон мекардам, ки шояд Нурмуҳаммад ва фарзандони ӯ хасиси гузаро бошанд, ки фоидаи аз деҳқонӣ ёфтаашонро нахӯрда, напӯшида, захира мекарда бошанд.#Sentence*] [@Баъзе ҳаракатҳои аъзоҳои он оила ин фикри маро нодуруст мебароварданд.#Sentence*] [@Чунончи, хар кадоми аъзои ин оила, ки дар вақти таомхӯрии мо ба назар намояд, ҳарчанд бо зорию зӯрӣ илтимос намуда ба таом даъват кунем ҳам, намеомад ва «саломат бошед, завқ кунед, нӯши ҷонатон шавад!#Sentence*] [@Ман ҳозир хӯрок хӯрдам» — гӯён узр гуфта мерафт.#Sentence*]
[@Ҳар гоҳ ки мо оши палав пазем, як коса ошро пур карда ба ҳавлии дарунаш медодем.#Sentence*] [@Албатта, мо аз вай зиёдатар дода наметавонистем.#Sentence*] [@Лекин ман «аъзоҳои ин оилаи калон ин як коса дар байни худ чӣ гуна тақсим мекарда бошанд?» гуфта худ ба худ хиҷолат мекашидам.#Sentence*]
[@Рӯзе раги кунҷковиам даста дода, аз набераи панҷсолаи Нурмуҳаммад пурсидам:#Sentence*]
[@— Аз оши палави ман бурда додагӣ ба ту ҳам доданд-мӣ?#Sentence*]
[@— Ҳа, — гуфт духтарча.#Sentence*]
[@— Ба ойтӯтет ва ба укет ҳам доданд-мӣ?#Sentence*]
[@Ба ин саволи ман духтарча ҷавобе дод, ки дигар ба пурсуков кардан эҳтиёҷи ман намонд:#Sentence*]
[@— Калонҳо нахӯрданд.#Sentence*] [@Бобом ҳамаашро ба ман, ба ойтӯтем, ба укем ва Акрам (писарчаи писари миёнаи Нурмуҳаммад) хӯронд, — гуфт.#Sentence*]
[@Ана ҳамаи ин корҳо хасис набудани Нурмуҳаммад ва аъзои оилаи ӯро, ҳам ба бачагони хурдсол меҳрубон будани онҳоро нишон медод.#Sentence*]
[@Рӯзе ба ман бо Нурмуҳаммад сӯҳбати дуру дароз кардан рост омад, ки бо он мусоҳиба ҳақиқати аҳволи он оиларо тамоман фаҳмида гирифтам.#Sentence*]
[@Як пагоҳонӣ Нурмуҳаммад бо ҳамон ҷомаи кориаш аз ҳавлӣ баромада рафт ва рӯзона на дар боғ ва на дар киштзор — ҳеҷ нанамуд.#Sentence*] [@Шаб шуд, ҳаво софи ороми пурмаҳтоб буд.#Sentence*] [@Шабнам бисёр рехт.#Sentence*] [@Сурфаи бемор зиёд шуд.#Sentence*] [@Ман ӯро ба даруни меҳмонхона дароварда хобондам ва худ ба рӯйи суффа баромад, ба моҳи 12 — 13-шаба, ки тамоми партавашро бар рӯйи суффа ва гулзор монанди шир рехта буд, чашм дӯхта нишастам.#Sentence*] [@Дар ҳақиқат ҳам гӯё ҳамаи равшании маҳтоб махсуси нишемангоҳи ман буд, дарахтҳои шох ба шох печидаи сарҳавз ва боғ дар торикӣ монда буданд.#Sentence*]
[@Дар он вақт касе сурфакунон аз дарвозаи ҳавлӣ даромад ва наздик расид.#Sentence*] [@Дидам, ки Нурмуҳаммад аст.#Sentence*]
[@— Амак!#Sentence*] [@Имрӯз нанамудед, куҷо будед? — гуфта пурсидам.#Sentence*]
[@— Эй, саргардонӣ-дия, писарам, — гуфт ва омада ба наздикии ман, ба лаби суффа нишаста, поҳояшро ба поёни суффа дароз карда, суханашро давом дод: — ба Галаосиё ба ноибхона рафта будам.#Sentence*]
[@— Дар он ҷо чӣ гап буд?#Sentence*] [@Чӣ кор доштед? — гуфта боз пурсидам.#Sentence*]
[@— Дар ноибхона чӣ гап мешавад?#Sentence*] [@Ҷанҷол-дия!#Sentence*]
[@— Хӯш, чӣ гуна ҷанҷол?#Sentence*]
[@— Эй писарам, шумо напурседу ман нагӯям!#Sentence*] [@Саргузашти ман дуру дароз ва дарди ман бедавост.#Sentence*] [@Шунидани он гапҳо шуморо дарди сар ва дилатонро сиёҳ мекунад.#Sentence*]
[@— Ман ба шунидани дарди сарҳои зиндагии одамҳо бисёр толиб мебошам.#Sentence*] [@Агар гуфта доданаш ба шумо малол набиёрад, марҳамат кунед, мешунавам.#Sentence*]
[@— Ин боғ, ҳавлӣ ва заминҳои кораме, ки дар дасти ман мебинед, аз падару амакам ба ман мерос мондаанд.#Sentence*] [@Падарам ва амакам — ҳар ду ҳам девкор буданд.#Sentence*] [@Онҳо аз кор кардан монда намешуданд.#Sentence*] [@Ман ҳам дар паҳлуи онҳо даромада кор мекардам.#Sentence*] [@Лекин вақтхушӣ ҳам мекардам.#Sentence*] [@Бо муллобачаҳои шӯх ва ин махдумҳои базмии Бухоро ҳам ошно шудам.#Sentence*] [@Падари ин махдуми шумо (ба тарафи беморе, ки дар хона хобида буд, ишорат карда) ҳам ҳамон вақтҳо бо ман ҷӯра шуда буданд.#Sentence*] [@Он кас як махдуми базмӣ буданд, ҳар тобистон ду-се бор бо шариконашон аз Бухоро дастаҳои созонда оварда, дар боғи мо базм мекарданд, ман ҳам гоҳо ба ҳуҷраҳои онҳо рафта палави мадрасагӣ мехӯрдам…#Sentence*]
[@Нурмуҳаммад қадаре хомӯш монду сари синаашро дамонда, сарашро ба қафо хам дода, чашмонашро ба моҳ дӯхта, як дами сарди дарунӣ кашид ва баъд аз он суханашро давом дод:#Sentence*]
[@— Оҳ!#Sentence*] [@Он давру даврон гузашт, он рӯзҳо гашта намеоянд, ман намебинам ва фарзандони рӯзсиёҳи ман ҳам он рӯзҳоро намебинанд…#Sentence*]
[@Овози ҳамсӯҳбати ман торафт ларзиш пайдо карда, пасттар шуда мерафт ва дар гап задан аломати хушкии ҳалқаш ҳам намоён мешуд.#Sentence*] [@Ман ҳис кардам, ки ӯ ҳам ташна асту ҳам гушна, бинобар ин дастархонеро, ки бо нонбурдаҳо дар он ҷо истода буд, кушода ба пеши ӯ кашидам ва аз чойники бо рӯмол печондагӣ як пиёла чойи ширгарм кашида ба ӯ дароз кардам.#Sentence*] [@Ӯ ду-се луқма нон хӯрда, чойро нӯшида, боз ба гап даромад:#Sentence*]
[@— Ман яккаписар будам, амакам ҳам фарзанд надошт.#Sentence*] [@Бинобар ин писари ӯ ҳам ман будам.#Sentence*] [@Маро дар вақташ хонадор карданд.#Sentence*] [@Онҳо аз дунё чаш пӯшиданд, модарам ва зани амакам ҳам вафот карданд.#Sentence*] [@Ин мулку асбоб ҳамагӣ ба ман монд.#Sentence*] [@Писари калонам ба паҳлуи ман даромад.#Sentence*] [@Мо девкории падаронро зинда гардондем.#Sentence*] [@Боғро аз пештара ободтар кардем.#Sentence*] [@Ман аз чорбоғҳои бойҳои шаҳрӣ ва подшоҳӣ ниҳолҳои мевадори зотӣ оварда шинонда сабзондам ва навдаҳо оварда, ниҳолҳои хасаки боғро пайванд кардам.#Sentence*] [@Зиндагонии мо бароҳат мегузашт.#Sentence*] [@Дуруст аст, ки баъд аз рӯзгор ба сарам афтодан, ман базм намерафтам ва базм намекардам, аммо худи кори деҳқонӣ ба боғдорӣ аз ҳар гуна базм ҳам кайфамро чоқтар мекард.#Sentence*] [@Ман аз кор монда намешудам.#Sentence*]
[@Аммо он рӯзҳо дароз накашид: писари калонро хонадор кардан даркор шуд.#Sentence*] [@Арбоб шуданд, оқсаққол шуданд, калону хурд ба миёна даромаданду маҳру тӯёнаи арӯсро аз ҳад зиёд калон карданд.#Sentence*] [@Ба болои ин байни фотиҳаву сартӯйии никоҳро се сол кашол доданд.#Sentence*] [@Дар муддати ин се сол ҳар иду сайре, ки меомад, дар бурдуовард ба хонаи арӯс аз ман баробари он харҷе, ки падарам ба хонадории ман сарф карда буд, пул харҷ мешуд.#Sentence*] [@Аз ман дар он тӯй даҳ ҳазор танга пул рафт, ки се ҳазор тангаи он қарз буд.#Sentence*] [@Қарзи ман аз як фоидахӯри галаосиёӣ буд, ба се ҳазор танга ҳар моҳ ҳафтоду панҷ танга фоида медодам.#Sentence*] [@Ин маблағ ба ман, ки он вақтҳо нимча (500 грамм) ангурро як пул (чоряки тин) мефурӯхтам, гаронӣ кард.#Sentence*] [@Дар он миён ба ман як «раҳмхӯр» баромад, ки ӯро Аловуддини Говҷигар меномиданд…#Sentence*]
[@— Истед! — гӯён ман сухани Нурмуҳаммадро буридам.#Sentence*] [@— Ин Аловуддини Говҷигар ҳамон кас нест, ки дар шаҳр чойфурӯшӣ мекунад?#Sentence*]
[@— Худи ҳамон кас аст, ки дар пеши мадрасаи махдумони шумо дӯкончае дорад.#Sentence*]

Ман гумон мекардам, ки шояд Нурмуҳаммад ва фарзандони ӯ хасиси гузаро бошанд, ки фоидаи аз деҳқонӣ ёфтаашонро нахӯрда, напӯшида, захира мекарда бошанд. Баъзе ҳаракатҳои аъзоҳои он оила ин фикри маро нодуруст мебароварданд. Чунончи, хар кадоми аъзои ин оила, ки дар вақти таомхӯрии мо ба назар намояд, ҳарчанд бо зорию зӯрӣ илтимос намуда ба таом даъват кунем ҳам, намеомад ва «саломат бошед, завқ кунед, нӯши ҷонатон шавад! Ман ҳозир хӯрок хӯрдам» — гӯён узр гуфта мерафт.
Ҳар гоҳ ки мо оши палав пазем, як коса ошро пур карда ба ҳавлии дарунаш медодем. Албатта, мо аз вай зиёдатар дода наметавонистем. Лекин ман «аъзоҳои ин оилаи калон ин як коса дар байни худ чӣ гуна тақсим мекарда бошанд?» гуфта худ ба худ хиҷолат мекашидам.
Рӯзе раги кунҷковиам даста дода, аз набераи панҷсолаи Нурмуҳаммад пурсидам:
— Аз оши палави ман бурда додагӣ ба ту ҳам доданд-мӣ?
— Ҳа, — гуфт духтарча.
— Ба ойтӯтет ва ба укет ҳам доданд-мӣ?
Ба ин саволи ман духтарча ҷавобе дод, ки дигар ба пурсуков кардан эҳтиёҷи ман намонд:
— Калонҳо нахӯрданд. Бобом ҳамаашро ба ман, ба ойтӯтем, ба укем ва Акрам (писарчаи писари миёнаи Нурмуҳаммад) хӯронд, — гуфт.
Ана ҳамаи ин корҳо хасис набудани Нурмуҳаммад ва аъзои оилаи ӯро, ҳам ба бачагони хурдсол меҳрубон будани онҳоро нишон медод.
Рӯзе ба ман бо Нурмуҳаммад сӯҳбати дуру дароз кардан рост омад, ки бо он мусоҳиба ҳақиқати аҳволи он оиларо тамоман фаҳмида гирифтам.
Як пагоҳонӣ Нурмуҳаммад бо ҳамон ҷомаи кориаш аз ҳавлӣ баромада рафт ва рӯзона на дар боғ ва на дар киштзор — ҳеҷ нанамуд. Шаб шуд, ҳаво софи ороми пурмаҳтоб буд. Шабнам бисёр рехт. Сурфаи бемор зиёд шуд. Ман ӯро ба даруни меҳмонхона дароварда хобондам ва худ ба рӯйи суффа баромад, ба моҳи 12 — 13-шаба, ки тамоми партавашро бар рӯйи суффа ва гулзор монанди шир рехта буд, чашм дӯхта нишастам. Дар ҳақиқат ҳам гӯё ҳамаи равшании маҳтоб махсуси нишемангоҳи ман буд, дарахтҳои шох ба шох печидаи сарҳавз ва боғ дар торикӣ монда буданд.
Дар он вақт касе сурфакунон аз дарвозаи ҳавлӣ даромад ва наздик расид. Дидам, ки Нурмуҳаммад аст.
— Амак! Имрӯз нанамудед, куҷо будед? — гуфта пурсидам.
— Эй, саргардонӣ-дия, писарам, — гуфт ва омада ба наздикии ман, ба лаби суффа нишаста, поҳояшро ба поёни суффа дароз карда, суханашро давом дод: — ба Галаосиё ба ноибхона рафта будам.
— Дар он ҷо чӣ гап буд? Чӣ кор доштед? — гуфта боз пурсидам.
— Дар ноибхона чӣ гап мешавад? Ҷанҷол-дия!
— Хӯш, чӣ гуна ҷанҷол?
— Эй писарам, шумо напурседу ман нагӯям! Саргузашти ман дуру дароз ва дарди ман бедавост. Шунидани он гапҳо шуморо дарди сар ва дилатонро сиёҳ мекунад.
— Ман ба шунидани дарди сарҳои зиндагии одамҳо бисёр толиб мебошам. Агар гуфта доданаш ба шумо малол набиёрад, марҳамат кунед, мешунавам.
— Ин боғ, ҳавлӣ ва заминҳои кораме, ки дар дасти ман мебинед, аз падару амакам ба ман мерос мондаанд. Падарам ва амакам — ҳар ду ҳам девкор буданд. Онҳо аз кор кардан монда намешуданд. Ман ҳам дар паҳлуи онҳо даромада кор мекардам. Лекин вақтхушӣ ҳам мекардам. Бо муллобачаҳои шӯх ва ин махдумҳои базмии Бухоро ҳам ошно шудам. Падари ин махдуми шумо (ба тарафи беморе, ки дар хона хобида буд, ишорат карда) ҳам ҳамон вақтҳо бо ман ҷӯра шуда буданд. Он кас як махдуми базмӣ буданд, ҳар тобистон ду-се бор бо шариконашон аз Бухоро дастаҳои созонда оварда, дар боғи мо базм мекарданд, ман ҳам гоҳо ба ҳуҷраҳои онҳо рафта палави мадрасагӣ мехӯрдам…
Нурмуҳаммад қадаре хомӯш монду сари синаашро дамонда, сарашро ба қафо хам дода, чашмонашро ба моҳ дӯхта, як дами сарди дарунӣ кашид ва баъд аз он суханашро давом дод:
— Оҳ! Он давру даврон гузашт, он рӯзҳо гашта намеоянд, ман намебинам ва фарзандони рӯзсиёҳи ман ҳам он рӯзҳоро намебинанд…
Овози ҳамсӯҳбати ман торафт ларзиш пайдо карда, пасттар шуда мерафт ва дар гап задан аломати хушкии ҳалқаш ҳам намоён мешуд. Ман ҳис кардам, ки ӯ ҳам ташна асту ҳам гушна, бинобар ин дастархонеро, ки бо нонбурдаҳо дар он ҷо истода буд, кушода ба пеши ӯ кашидам ва аз чойники бо рӯмол печондагӣ як пиёла чойи ширгарм кашида ба ӯ дароз кардам. Ӯ ду-се луқма нон хӯрда, чойро нӯшида, боз ба гап даромад:
— Ман яккаписар будам, амакам ҳам фарзанд надошт. Бинобар ин писари ӯ ҳам ман будам. Маро дар вақташ хонадор карданд. Онҳо аз дунё чаш пӯшиданд, модарам ва зани амакам ҳам вафот карданд. Ин мулку асбоб ҳамагӣ ба ман монд. Писари калонам ба паҳлуи ман даромад. Мо девкории падаронро зинда гардондем. Боғро аз пештара ободтар кардем. Ман аз чорбоғҳои бойҳои шаҳрӣ ва подшоҳӣ ниҳолҳои мевадори зотӣ оварда шинонда сабзондам ва навдаҳо оварда, ниҳолҳои хасаки боғро пайванд кардам. Зиндагонии мо бароҳат мегузашт. Дуруст аст, ки баъд аз рӯзгор ба сарам афтодан, ман базм намерафтам ва базм намекардам, аммо худи кори деҳқонӣ ба боғдорӣ аз ҳар гуна базм ҳам кайфамро чоқтар мекард. Ман аз кор монда намешудам.
Аммо он рӯзҳо дароз накашид: писари калонро хонадор кардан даркор шуд. Арбоб шуданд, оқсаққол шуданд, калону хурд ба миёна даромаданду маҳру тӯёнаи арӯсро аз ҳад зиёд калон карданд. Ба болои ин байни фотиҳаву сартӯйии никоҳро се сол кашол доданд. Дар муддати ин се сол ҳар иду сайре, ки меомад, дар бурдуовард ба хонаи арӯс аз ман баробари он харҷе, ки падарам ба хонадории ман сарф карда буд, пул харҷ мешуд. Аз ман дар он тӯй даҳ ҳазор танга пул рафт, ки се ҳазор тангаи он қарз буд. Қарзи ман аз як фоидахӯри галаосиёӣ буд, ба се ҳазор танга ҳар моҳ ҳафтоду панҷ танга фоида медодам. Ин маблағ ба ман, ки он вақтҳо нимча (500 грамм) ангурро як пул (чоряки тин) мефурӯхтам, гаронӣ кард. Дар он миён ба ман як «раҳмхӯр» баромад, ки ӯро Аловуддини Говҷигар меномиданд…
— Истед! — гӯён ман сухани Нурмуҳаммадро буридам. — Ин Аловуддини Говҷигар ҳамон кас нест, ки дар шаҳр чойфурӯшӣ мекунад?
— Худи ҳамон кас аст, ки дар пеши мадрасаи махдумони шумо дӯкончае дорад.

Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence Sentence