headline
stringlengths
6
233
date
stringlengths
7
15
author
stringclasses
11 values
category
stringclasses
8 values
body
stringlengths
2
53.6k
link
stringlengths
19
21
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар ОХУ-ын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко нар албан ёсны хэлэлцээ хийжээ
2023/06/21
Н.Сумъяасүрэн
Бусад
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Оросын Холбооны Улсын Холбооны Хурлын Төрийн Думын дарга В.В.Володины урилгаар Оросын Холбооны Улсад албан ёсны айлчлал хийж байгаа билээ.  Айлчлалын эхний өдөр  Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенкотой уулзаж, албан ёсны хэлэлцээ хийжээ.Уулзалтын эхэнд ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко, Монгол Улс ОХУ-ын стратегийн хамгийн чухал түнш гэдгийг тодотгоод, хоёр улсын сайн хөршийн уламжлалт найрсаг харилцаа иж бүрэн стратегийн түншлэлийн түвшинд өргөжин хөгжиж байгаад сэтгэл хангалуун байгаагаа илэрхийлэв. Тэрбээр, Ковидын цар тахлын үед ч, олон улсын харилцааны ээдрээ төвөгтэй цаг үед ч хоёр орны хооронд өндөр, дээд хэмжээний айлчлалын давтамж хадгалагдаж, харилцан айлчилж байгаа нь хоёр орны харилцааны түвшинг илтгэн харуулж байна хэмээв.Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Монгол, Оросын сайн хөршийн, уламжлалт найрсаг харилцаа иж бүрэн стратегийн түншлэлийн түвшинд амжилттай өргөжин хөгжиж буйд сэтгэл хангалуун байгаагаа онцлон тэмдэглэсэн. Тэрбээр, Монгол Улсаас ОХУ руу ноос, ноолуур, мах, махан болон арьс, ширэн бүтээгдэхүүнийг экспортлоход тавигддаг импортын тарифыг тэглэх, тарифын бус саад тотгорыг бууруулах чиглэлээр Талууд идэвхтэй яриа хэлэлцээ хийж байгаа ч харилцан ойлголцолд хүрэхгүй байгааг онцолжээ.Уулзалт хэлэлцээний үеэр хоёр улсын парламентын хамтын ажиллагааны хүрээнд тарифын болон тарифын бус хязгаарлалтыг бууруулах, хоёр улсын хамтарсан чөлөөт бүс байгуулах болон бусад арга замаар худалдааны тэнцвэргүй байдлыг залруулах талаар санаачилгатай ажиллахыг санал болгон хамтарсан ажлын хэсэг байгуулах талаар Талууд хэлэлцэж, ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко дэмжихээ илэрхийлжээ.Ингээд хоёр улсын парламент хоорондын хамтын ажиллагааны хамтарсан комисс байгуулах тухай баримт бичигт Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко нар гарын үсэг зурж, хамтарсан комиссын үйл ажиллагааг цаг алдалгүй эхлүүлж, комиссын анхдугаар хуралдааныг энэ онд багтаан хуралдуулахаар санал нэгдсэн аж.Мөн Талууд эдийн засгийн харилцаа, тэр дундаа бүс нутаг хоорондын харилцааг дэмжих, эрчим хүч, төмөр зам, тээвэр, соёл, боловсролын хөтөлбөр, залуучуудын харилцаа холбоо, аялал жуулчлал, эрүүл мэндийн чиглэлээр хэрэгжүүлэх төсөл хөтөлбөрүүдийн талаар санал солилцоод байна.Хэлэлцээнд Монгол Улсаас ОХУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ө.Энхтүвшин, Улсын Их Хурлын гишүүн Б. Энх-Амгалан, Улсын Их Хурлын гишүүн, Сангийн сайд Б.Жавхлан, Улсын Их Хурлын гишүүн, Зам, тээврийн хөгжлийн сайд С.Бямбацогт, Улсын Их Хурлын гишүүн С.Ганбаатар, Гадаад харилцааны дэд сайд Г.Амартүвшин, ОХУ-ын Холбооны Зөвлөлийн орлогч дарга К.И.Косачев, Олон улсын асуудал эрхэлсэн хорооны дарга Г.Б.Карасин болон Холбооны зөвлөлийн гишүүн сенаторууд А.Д.Артамонов, А.Г.Варфоломеев, Б.Б.Жамсуев, Д.И.Оюн нар оролцжээ.
https://zarig.mn/15ld
Эмээлтэд зам тээврийн осолд орсон Непал улсын иргэдээс хоёр нь ГССҮТ-д хэвтэн эмчлүүлж байна
2023/06/17
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв /ГССҮТ/-ийн Хүлээн авах яаралтай тусламжийн тасагт өнөөдөр /2023.06.16/ 16:00 цагийн орчимд СХД-ийн нутаг дэвсгэрт зам тээврийн осолд орсон Непал улсын 26 иргэн Нийслэлийн түргэн тусламжийн төвийн 103 дуудлагын автомашинаар тээвэрлэгдэн ирсэн.Уг иргэд нь Монголын аялал жуулчлалын компанийн автобусаар зорчиж явсан бөгөөд Улаанбаатар хот руу орж ирэх замдаа Эмээлт орчимд автобустай унаж осолджээ. ГССҮТ-д хүргэгдэж ирсэн дээрх 26 иргэнээс дөрвөн иргэн хүнд болон хүндэвтэр зэргийн гэмтэлтэй байсан бөгөөд Эрчимт эмчилгээний тасаг, Хавсарсан гэмтлийн тасагт хоёр нь хэвтэн эмчлүүлж байна. Мөн хоёр иргэн хүндэвтэр боловч оношлогоо, шинжилгээ хийлгэсний дараа хэвтэн эмчлүүлэхээс татгалзсан аж. Үлдсэн 19 иргэн гэмтэл согогийн чиглэлээрх нарийн мэргэжлийн үзлэг, оношлогоо, шинжилгээ хийлгэж, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ авчээ. Түүнчлэн гурван иргэн цахим бүртгэл хийлгэн, оношлогоо шинжилгээнд орохоос татгалзсан байна.  
https://zarig.mn/15j5
Зочин профессорын хөтөлбөрийн хүрээнд хамтарсан мэс заслууд хийлээ
2023/06/08
М.Төгөлдөр
Бусад
Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн урилгаар ирсэн БНТУ-ын “Emsey” эмнэлгийн профессорын баг ГССҮТ, УГТЭ, ЭХЭМҮТ-д ажиллаж байна.Тэд Монгол Улсад эмчлэгдэх боломжгүй өвчний эмчилгээг нутагшуулах, эмч мэргэжилтнийг чадавхжуулах зочин профессорын хөтөлбөрийн хүрээнд нуруу, нугасны төрөлхийн гажиг, нурууны мурийлт болон хүүхдийн зүрхний мэс заслын багийг чадавхижуулах ажлын байрны сургалтыг явуулж, Монголын эмч мэргэжилтнүүдтэй хамтарсан конференц зохион байгуулан хэлэлцүүлэг өрнүүлснээс гадна өөр өөрийн чиглэлээр үзлэг, оношилгоо хийж, нэн шаардлагатай өвчтөнд үнэ төлбөргүй мэс засал хийлээ.ГССҮТ-д дэд профессор, доктор Мехмед Аядоган “Өсвөр үеийнхний идиопатик нурууны мурийлт орчин үеийн эмчилгээний аргууд” сэдвээр, профессор, доктор Мустафа Кемал ЭХЭМҮТ-д “Төрөлхийн зүрхний өвчлөл, түүний мэс заслууд” сэдвээр сургалт зохион байгуулсан.Мөн ГССҮТ-д нуруу нугасны төрөлхийн гажиг, нурууны мурийлттай 150 гаруй, УГТЭ-т 10 хүүхдэд хамтарсан үзлэг хийсэн. Үзлэгт хамрагдсан хүүхдүүдээс хоёрыг нь сонгон ГССҮТ-ийн Нуруу, нугасны мэс заслын тасгийн эмч нартай хамтран нурууны мурийлт засах мэс заслыг хийсэн бол УГТЭ-ийн эмч нартай хамтран гол судасны нарийслыг авч хиймэл судас залгах, дөрвөлсөн гажиг буюу ховдол хоорондын цоорхой нөхөх, уушгины артери өргөсгөх, баруун ховдлын гарах хэсгийг өөлөх, уушгины артерийн хавхлага өөрийн эдээр хийх мэс засал хийсэн нь манай улсад анхных болж буй билээ.
https://zarig.mn/15dc
ОХУ-ын бага ангийн сурагчдын өдрийн хоол ямар байдаг вэ
2023/06/07
Н.Сумъяасүрэн
Бусад
Өчигдөр буюу Зургадугаар сарын 6-ны өдөр Манай улс анх удаагаа "Хүүхдийн хоол" үндэсний чуулганыг зохион байгуулсан юм. Чуулганд оролцож буй хүмүүс, болон эцэг эхчүүдийн хэлж буйгаар цэцэрлэг болон ЕБС-ийн  үдийн хоолноос хүүхдүүд өдөрт авах ёстой шим тэжээлээ бүрэн авч чаддаггүй хэмээн ярьж байлаа.Өдрөөс өдөрт бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдэж байгаа энэ үед ЕБС-ийн хүүхдийн үдийн хоол 1500 төгрөгийн өртөгтэй хэвээр байсаар л байгаа аж.Тэгвэл ОХУ улсын бага ангийн сурагчид сургууль дээрээ ямар үдийн хоол иддэг тухай мэдээллийг хүргэж байна. 2020 оны 3 сард ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.В.Путин бага ангийн 1-4-р ангийн сурагч нарт сургууль дээр нь үнэгүй халуун хоолоор хангах тухай хуулийг баталсан байдаг. Орос улс бага ангийн сурагчдадаа 72.6 рублийн хоол өгдөг. Тус улсын бага ангийн хүүхдийн өдрийн хоолонд шөлтэй хоол, мөн хоёрдугаар хоол, салат, талх цай эсвэл жимсний шүүс өгдөг байна.Доорх хоолны цэсэнд шөлтэй хоол, хоёрдугаар хоол, жимс эсвэл салат, жимсний шүүс эсвэл халуун цай, талх боорцог багтсан байна. Энэ нь тус улсаас олгож буй 72 рублийн өртөгт таарсан ажээ.\\ОХУ-ын бага ангийн сурагчдын хоолны цэснээс\\
https://zarig.mn/15bq
Энэтхэг улсад томоохон галт тэрэгний ослын улмаас 288 хүн амиа алджээ
2023/06/04
Н.Сумъяасүрэн
Бусад
Энэтхэгийн зүүн хэсгийн Одиша мужийн Баласор хотын ойролцоо зургадугаар сарын 2-ны орой томоохон төмөр замын осол гарчээ. Урьдчилсан мэдээллээр гурван галт тэрэг осолдсон шалтгаан нь суудлын буухиа галт тэрэгний хэд хэдэн вагон замаас гарсан байна. Хамгийн сүүлийн мэдээллээр 288 хүн амиа алдаж, 900 орчим хүн шархадсан байна.Эх сурвалж: газета.ru
https://zarig.mn/15a1
Орон даяар улаанбурхан, улаанууд өвчний эсрэг нэмэлт дархлаажуулалт хийгдэнэ
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
2023 оны 5 сарын 29-ны өдрөөс орон даяар улаанбурхан, улаанууд өвчний эсрэг нэмэлт дархлаажуулалт эхэлнэ. 10 сартайгаас 8 настай хүүхдүүдээ өрх, сумын эрүүл мэндийн төв, цэцэрлэг, сургууль дээр вакцинд хамруулах боломжтой аж. Улаан бурхан өвчин нь вирусээр үүсгэгддэг цочмог халдварт өвчин юм. Агаар дуслын замаар буюу халдвартай хүн ханиаж найтаах төдийд маш амархан халдварлана. Уг өвчнөөр бага насны хүүхэд өвдсөн тохиолдолд хүндрэх, эндэх эрсдэл өндөр байдаг.Улаанбурхан өвчин аюултай юу? Халдварт өвчин дотроос халдварлах чадавхиараа хамгийн өндөрт ордог өвчний нэг бөгөөд халдварлалтын индекс нь 96-98% юм. Улаанбурханаар өвдсөн 5 хүн тутмын 1 нь хүндрэх эрсдэлтэй. Уушгины хатгалгаа, тархины үрэвслээр хүндэрч болзошгүй бөгөөд улмаар үхэлд хүргэх аюултай. Улаанбурхан өвчнөөс сэргийлэхийн тулд: 5 дугаар сарын 29-ний өдрөөс эхлэн 10 сартайгаас 8 насны хүүхдийг сум, ӨЭМТ, сургууль, цэцэрлэгээр нэмэлт дархлаажуулалтад хамруулна. Энэ удаагийн нэмэлт дархлаажуулалтанд өмнө нь товлолын дагуу УГУ (улаанбурхан, гахай хавдар, улаанууд) вакцин хийлгэсэн, хийлгээгүйг үл харгалзан 10 сартайгаас 8 насны бүх хүүхэд хамрагдана. Харин сүүлийн нэг сар дотор УГУ болон бусад вакциныг тариулсан бол түр хойшлуулна.  
https://zarig.mn/1552
Зүрхний хэм алдагдлын тусламж, үйлчилгээний 85 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01 дүгээр тогтоолоор зүрхний хэм алдагдлыг тусламж, үйлчилгээний эмийн эмчилгээг 622 мянган төгрөг, мэс заслыг 13.3 - 18.3 сая төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 15 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Энэ оны эхний 4 сарын байдлаар зүрхний хэм алдагдлын тусламж, үйлчилгээ авсан 829 тохиолдолд ЭМД-ын сангаас 1.9 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01,02-р тогтоолhttps://online.fliphtml5.com/scory/iaqv/... Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-ууд https://emd.gov.mn/news/207 #ЭМДЕГ #ТусламжҮйлчилгээ #Нэгдүгээртогтоол
https://zarig.mn/154r
О.Оюун-Эрдэнэ: Чанаргүй будаг, барилгын заслын материалаас нэгдүгээр зэргийн хорт хавдар үүсгэгч бодисууд ялгарч байна
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
Чанаргүй барилгын материал, будаг, доторлогооны хавтангаас үүдэлтэйгээр дотор агаарын чанар муудаж, хүний эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг нь нэгэнт тодорхой болсон. Тэр дундаа хорт хавдар тусах эрсдэлийн нэг томоохон хүчин зүйл болж буйг ч эрүүл мэндийн байгууллагууд, судлаачид тогтоогоод буй. Тэгвэл дотор агаарын чанар муудсанаар ямар эрсдэл үүсдэг талаар НЭМҮТ-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтан О.Оюун-Эрдэнэтэй ярилцлаа.-Дотоод орчны агаарын бохирдол гэж юу вэ. Ямар тохиолдолд дотоод орчны агаар бохирддог юм бол? -Эхлээд дотоод, гадаад орчноо ялгаж ойлгох нь зөв. Гадаад орчин гэдэг ямар нэг хязгаарлалтгүй, агаар чөлөөтэй урсаж байдаг орчин. Аль нэг бохирдуулагчийн эх үүсвэрээс хамаарч бохирддог. Дотоод орчин бол хязгаарлагдмал. Хүний механик оролцоотойгоор агаар сэлгэлтээ хийдэг орчин юм. Ажлын байр, гэр орон, автомашины бүхээг хүртэл үүнд багтана. Хүн амьдралынхаа 90 орчим хувийг дотоод орчинд өнгөрүүлдэг. Гэтэл дотоод орчныг бохирдуулагч эх үүсвэрүүд нь гадаад орчныг бохирдуулагчаас хэд дахин их.  Гадаад орчныг бохирдуулагч нь хүний хүчин зүйлээс хамаарсан, хөдөлгөөнт болон суурин эх үүсвэрүүд л байдаг. Гал түлж байгаа эх үүсвэрүүд, автомашин, үйлдвэрийн хаягдал, оршуулгын газар гэх мэт. Гэтэл бидний дотоод орчинд хэрэглэж байгаа бүхий л зүйл бохирдуулагч болдог. Гэр, байшингаа халаах гээд нүүрс, мод, бусад зүйлсийг түлж байна. Бохирдуулагч эх үүсвэр.  Зарим төрлийн хавтан, будаг, барилгын материалууд мөн адил. Гэртээ тамхи татдаг. Хоол хийхэд ялгарч байгаа бодисууд, гэр орноо цэвэрлэхэд ашигладаг угаалга, ариутгалын шингэнүүд ч мөн адил бохирдуулагчийн эх үүсвэр.  Гоо сайхны хэрэгсэл, хумсны лак гээд тоочоод байвал гэр дотор л гэхэд дотоод орчны агаарыг бохирдуулагч бодисууд маш их байгаа биз. Дотоод орчны агаарыг бохирдуулагч эх үүсвэрүүд яагаад бидэнд гадаад орчны бохирдлоос илүү хортой нөлөө үзүүлж байна вэ. Яагаад гэвэл бид амьдралынхаа 85-90 хувийг дотоод орчинд өнгөрөөдөг. Гэтэл барилга, байгууламж дотор агаарын солилцоо муу байдаг. Түүнээс гадна, дотоод агаарын чанарыг хортой болгоод байгаа бүх эх үүсвэрүүд нь байж л байдаг. Гэрийнхээ ханыг будсан будаг чинь өөрөө ховхроод уначихгүй. ОСБ болон зарим төрлийн муу хавтангуудыг сонгоод тавилгаа хийлгэх, байшингаа доторлосон бол хороо ялгаруулаад байж л байна. Өдөр болгон, цаг тутамд, минут бүрт хороо ялгаруулна. Тийм орчинд амьдарвал байнга л хортой агаар амьсгална. Тиймээс дотоод орчныг хамгийн зөвөөр төлөвлөж, эрүүл мэндэд хор нөлөө учруулахгүй барилгын материал, будаг, хавтанг хэрэглэж байж урт удаан амьдрах нөхцөл бүрдэнэ. -Дотоод орчны агаарын бохирдлоос үүдэлтэй гарч буй эрсдэл юу вэ? -ДЭМ-ийн байгууллагын гаргасан судалгаагаар дотоод орчны агаарын чанараас үүдэлтэйгээр жилд 3 сая хүн нас барж байна. Энэ нь цагаасаа өмнө нас барж буй хүмүүсийн 10 хувийг эзэлж байгаа. Маш өндөр тоо. Ялангуяа гадаад орчны агаарын бохирдол ихтэй, түүхий нүүрс их хэрэглэдэг, хүн ам шигүү байршсан, үйлдвэржилт хэт ихэссэн бүс нутгууд, ядуу буурай орнуудад дотор агаарын чанараас үүдэлтэй нас баралт их байна. -Дотоод орчны агаарыг бохирдуулж байгаа олон зүйл байна. Тэр дундаа чанаргүй хавтан, будаг илүү ихээр бохирдуулж, хорт бодис ялгаруулж байгаа гэж ойлгоход болохоор. Энэ чиглэлд илүү их мэдээлэл өгөөч? -НЭМҮТ 2007 оноос эхлэн дотоод орчны агаарын чанарт судалгаа хийж эхэлсэн. Одоогоор бид 17-18 төрлийн судалгаа хийгээд байна. Тодорхой нотолгоонуудыг гаргаад, асуудлуудыг дэвшүүлээд, эрх мэдэлтнүүд болон иргэдэд мэдээлэл өгч байгаа. Монголд дотоод орчны агаарын чанарыг хэмждэг, хортой хий буюу органик дэгдэмхий нэгдлүүдийг илрүүлдэг хувийн лабораторийг “Ногоон титэм” ТББ байгуулсан. Олон улсын стандартчиллын итгэмжлэл авсан байгууллага. Энэ лабораторийн дэмжлэгтэйгээр дотоод орчны агаар хэрхэн бохирдож байгааг судалж, баталгаажуулж байна. 2020 онд ЭМЯ, “Ногоон титэм” ТББ, НЭМҮТ-ийнхөн хамтраад Хүүхдийн сангийн дэмжлэгтэйгээр 8 төрлийн барилгын материалыг цуглуулж, шинжилж үзсэн. Тухайн барилгын материалуудаар лабораторийн орчинд хиймэл орчин үүсгэж, засвар хийж, будсан.  3, 7, 28 хоногийн дараа тодорхой хэмжилтүүдийг хийсэн. Засвар хийсэн материалуудаа ангилсан. Будгаа дангаар нь хэрэглэх, шингэлэгч нэмж хийх гэх мэтээр. 8 төрлийн будаг ашиглаж, шинжилсэн.  Мөн цавуутай хавтангуудыг ч гэсэн ангилж ашиглаж, шалгасан. Монгол чинь дотоод орчны агаарын бохирдолтой холбоотой ямар ч стандартгүй шүү дээ. Тиймээс ДЭМБ-ын гаргасан зөвлөмж, стандартыг баримталсан. Будаад 3 хоносоны дараа шинжлэхэд тэр стандартаас хэд дахин давсан. Зарим тохиолдолд бүр 100 дахин давсан нь бий.  7 хоногийн дахин шинжлэхэд огт буураагүй. Уг нь дотоод орчны бохирдол, хор нөлөө тодорхой хувиар буурах ёстой байдаг. 28 хоногийн дараа шинжлэхэд тодорхой хувиар буурсан ч хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх сөрөг нөлөө нь хэвээр байсан. Тэр дундаа цавуутай хавтангууд, шингэлэгч ашигласан будаг зэрэг нь 10, 20 дахин их хор ялгаруулж буйг тогтоосон.  Шингэлэгч бодисууд дотор формальдегид, бензол, ксилол, толуол зэрэг Монголд хэмжиж чадаж байгаа 7 төрлийн хорт бодис бүгдээрээ илэрч байгаа.  Дурьдсан бодисууд бүгдээрээ хорт хавдар үүсгэдэг. Ялангуяа формальдегид, бензол нэгдүгээр зэргийн хорт хавдар үүсгэдэг бодисууд. Хятадын судлаачид формальдегид, бензол нь  хүүхдүүдийн хорт хавдар тусаж байгаа шалтгаан мөн гээд баталчихсан -Зун болоод, хичээл амрахаар л сургууль, цэцэрлэгт засвар хийх болдог. Тендер зарлаад, засвараа хийх гэсээр байтал намар хүүхдүүд будаг ханхалсан анги, танхимд ороод суудаг. Уг нь будаг үнэртэх ёсгүй шүү дээ. Үүнээс болоод хүүхүүдийн эрүүл мэндэд ямар сөрөг нөлөө үзүүлж байна? -Дэлхий дахинд олон судалгаагаар дотоод орчны органик дэгдэмхий нэгдлүүд болон тоос, тоосонцор хорт хавдар үүсгэдэг гэдгийг баталчихсан. Ялангуяа Хятадын судлаачид 1980 оноос хойш хийсэн дотоод орчны агаарын судалгаагаа багцлаад, 2022 онд хэвлүүлсэн. Энэ судалгаанаас үзэхэд, барилгын материалаас гарч байгаа дотоод орчны бохирдуулагчид хавдар үүсгэх маш өндөр магадлалтай байгааг бичсэн. Тэр битгий хэл формальдегид, бензол нь хятад хүүхдүүдийн хорт хавдар тусаж байгаа шалтгаан мөн байна гээд баталчихсан. Манай улс Хятадаас барилгын материалынхаа ихэнх хувийг авдаг. Гэтэл Хятад улс дотоод орчны агаарын чанарын стандартаа хоёр дахь удаагаа өөрчилсөн. 2010 онд баталсан, 2020 онд дахин шинэчилсэн. Одоо дахиад стандартыг чангатгах шаардлагатай, хүний эрүүл мэндэд нөлөөлөөд байна гэж үзсэн талаар мэдээлж байна. Будаг, барилгын материалд эко шошго олгохын тулд лабораторийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэхээр ажиллаж эхэлсэн. Лабораторид шалгаад, шошгожуулаад, эко бүтээгдэхүүн гэж үзэх 4 ангилаллын зэрэгт хувааж байгаа юм билээ.  -Хаана ашиглахаас хамаарч ангилж байгаа гэж ойлгож болох уу? -Гэр орон, хүүхдийн сургууль, цэцэрлэг, эмнэлгийн орчинд ашиглаж болох нь ногоон шошготой, А зэрэгтэй байна. Цаашлаад В, С, D гэх зэрэглэлээр хуваана. Энэ барилгад ийм будаг, барилгын материал ашиглана. Дараа нь орчны агаарын шинжилгээг тэдэн хоног хийгээд, ямар нэг хорт бодис илрэхгүй бол ногоон барилга гэж үзэж, хүн амьдарч, хүүхэд суралцаж болно гэсэн зөвшөөрөл өгөх юм.  Үндсэндээ будаг, барилгын материал нь ногоон шошготой байхаас эхлээд л шаардлагаа тавьж эхэлнэ.  Засал хийсний дараа хяналт тавихад бас л эко, ямар нэг хоргүй байх ёстой.  Бүр баталгаажуулаад, стандартын дагуу үзэхэд ч гэсэн эко, ногоон, эрүүл, аюлгүй байх ёстой гэсэн шаардаж байгаа. Түүний дараа тэр барилгад хүн амьдарч, хүүхэд хичээллэхийг зөвшөөрнө. -Ямар ч аюулгүй барилгын материал ашигласан, дотоод орчны бохирдол үүсгэхгүй гэдгийг нь шат шатанд нь батлах юм байна? -Гурав, дөрвөн үе шаттайгаар шалгаж, баталж байж энэ барилга ногоон, эко, аюулгүй гэдэг үнэмлэхийг олгож байгаа. Хятадууд ийм өндөр шаардлага тавиад эхэлчихлээ. Энэ дагуу ажил хэрэг болгоод эхэлчихсэн байна. Түрүүнд дурьддаг 4 ангиллын зэргийг тогтоочихсон.  Өмнөд хөрш ийм өндөр шаардлагуудыг тавиад, хоёр удаа стандартаа шинэчлээд, дахинд сайжруулах гээд байж байна. Гэтэл манайх хаана яваа вэ. Европын Холбооны улсуудад гэхэд 1970-аад оноос хойш энэ чиглэлд маш сайн судалгаа хийж, стандарт гаргаж ажиллаж байна. Бүр Европын холбоогоороо 5 жил тутамдаа сургууль, цэцэрлэгийн дотоод орчны агаарын чанарыг нарийн хянадаг. Барилгын материалаас нь хор ялгарч байна уу, агааржуулалтын систем нь ажиллаж байгаа юу гэдгийг шалгадаг. Улмаар эрсдэлийн үнэлгээ хийгээд, яаж сайжруулах ёстойгоо шийдээд, зөвлөмжүүдээ гаргаад, улс орон болгон нь дагаж мөрдддөг. Дагаж мөрдөөгүй тохиолдолд хүүхдийн эрхийг нь зөрчиж байна гэж үздэг. Дэлхийн улс орнууд ингэж анхаарч байна. Гэтэл Монголд яадаг билээ. Тендерийн тухай хуулиараа хамгийн бага үнийн санал өгснийг шалгаруулдаг. Арай гэж тендерээ зарлаад, засвар хийх барилгын компаниудаа сонгочихлоо. Мөнгө төгрөгийг нь шийдэж өгөхгүй дахиад хэд хонодог билээ. Арай гэж мөнгөө аваад, засвараа хийх гэж бас удна. Ингэж явсаар зуны амралт дуусдаг. Намар хичээл эхлэхтэй уралдаад л арай гэж дуусгадаг. Бодит байдал л энэ.  Есдүгээр сарын 1-ний өдөр анги, танхимынх нь будаг хатаагүй байхад л бид хүүхдүүдээ сургууль, цэцэрлэгт нь өгдөг.  Тэгвэл дэлхий нийтийн болон манайхаас хийсэн эрсдэлийн судалгаагаар цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүд хорт хавдарт хамгийн их өртөх магадлалтай байна. Цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүд хорт хавдраар өвчлөх маш өндөр магадлалтай гэсэн судалгааны дүн гарсан -Монголдоо, тодорхой газруудад дотоод орчны агаарын чанарын судалгааг хийсэн гэсэн. Хэчнээн газар шинжилгээ, судалгаа хийв. Ямар үр дүн гарсан бэ? -Бид 2019-2020 оны хооронд 144 нэгжээс 583 дээж цуглуулж аваад, Олон улсын математикийн загварчлалаар, АНУ-ын хавдрын эрсдэлийн аргачлалын дагуу үнэлгээ хийсэн. Тэгэхэд цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүд хорт хавдраар өвчлөх маш өндөр магадлалтай гэж гарсан. -Энэ судалгаа, шинжилгээг хийж байх үед хэчнээн тооны хүүхэд хорт хавдраар өвчилсөн байсан гэсэн нарийн тоо байгаа юу? -Сүүлийн 10 жилийн тоон судалгаа гэж байгаа. Түүнээс үзэхэд, жилд 120 хүүхэд шинээр хорт хавдраар өвчилдөг. Үүний 44 хувь нь цусны эсийн хорт хавдраар өвчилж байгааг ЭНЭМҮТ-ийн статисик мэдээллээс харж болно. Цусны эсийн хорт хавдраар өвчлөхөд нөлөөлж буй гол эх үүсвэр нь формальдегид, бензолын агууламж.   Улс орнууд өөрсдийнхөө судалгааг хийгээд, бензол тэдэн цагийн хугацаанд эдэн хувьтай байхыг зөвшөөрнө, үүнээс давбал зөвшөөрөхгүй гээд стандартаа тогтоочихсон. Харин ДЭМБ бензол дотоод орчинд огт илрэх ёсгүй. Илэрвэл хорт хавдар үүснэ гээд хориглосон байдаг. Харин манай улс энэ бодисуудыг шинжилдэг анхны, хувийн ганц лабораторитай л боллоо. Хоёр удаа магадлан итгэмжлэл авсан. Өнөөдөр бид ингээд яриад, нотолгоотой, судалгаатай баримт дурьдаад сууж байгаагийн ач гавьяа тэр лаборатори. Улсад хувийн ч гэсэн шинжлэх лаборатори байна. Түүнээс гадна, энэ бүхнийг хянах эрх зүйн орчин зайлшгүй шаардлагатай. Наанадаж л стандарт хэрэгтэй байна.  Аргаа барахад, сургууль, цэцэрлэгийн засвар хийх тендерийнхээ материалд ногоон, эко шошготой, А зэрэглэлийн будаг, бусад засварын бүтээгдэхүүн хэрэглэх ёстой гэж зааж өгөх хэрэгтэй. Тийм бүтээгдэхүүн сонгож байгаа компани тендерт сонгогддог байхаар журамлаж өгмөөр байна. Ингэж чадвал бид сөөм ч болов урагшаа ахих гээд байна. Дотор агаарын чанарын стандартыг яаралтай батлах хэрэгтэй байна -Одоо болтол дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой стандарт байхгүй хэвээрээ л байна уу. Саяхан мэргэжлийн байгууллагаас нь стандарт байгаа гэсэн хариулт өгөөд байсан? -Бид 2019 оноос хойш стандартаа боловсруулаад, зохих зөвлөлүүдээр нь хэлэлцүүлээд явж байгаа. Гэтэл манай улсад тогтолцооны асар их гажуудал байдаг. Агаарын тухай хуульд зааснаар БОЯ дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой асуудлуудыг бүгдийг нь хариуцана. Нэгэнт хуульд тэгж заасан болохоор бид дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой стандарт батлахдаа заавал БОЯ-наас санал, зөвшөөрөл авах шаардлагатай болчихоод байгаа юм. Хуулийн энэ заалтыг өөрчлөх шаардлагатай байна. Гадаад орчны агаарын чанарын MSN 45852016 гэж стандарт бий.  Үүнийг өөрчилж байж дотоод орчны агаарын чанарын стандарт батлагдах шаардлагатай болчихсон. Энэ стандартыг гадаад орчны агаарын чанарын хэмжилт, үнэлгээг хариуцдаг яам болох БОЯ өөрчлөх хэрэгтэй.  Яагаад өөрчлөх хэрэгтэй юм бэ гэдэг асуулт гарч ирэх байх. Заавал мөрдөх MSN 45852016 стандарт дотор дотоод орчны агаарыг хянана гээд оруулаад өгчихсөн. Гэтэл гадна орчны агаарт бидний яриад байгаа идимхий органик нэгдэл, хортой химийн бодисууд огт байхгүй. Зөвхөн PM2.5, бичил загвар хоёр л байгаа. -2019 оноос хойш дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой стандартыг боловсруулаад, ажиллаж байгаа гэсэн. Энэ хугацаанд БОЯ-ны холбогдох хүмүүстэй уулзаж, холбогдсон л байх.  Яагаад ажил хэрэг болгохгүй байгаа юм бол гэсэн асуулт гарч ирж байна? -Тэд яагаад энэ асуудалд анхаарал хандуулахгүй байгааг бид мэдэхгүй. Бид хүүхдүүдийнхээ эрүүл мэндийг л хамгаалахын төлөө ажиллаж байгаа. Бүх нотолгоог гаргачихсан. Гэртээ гал түлж байгаа айлуудын дотоод орчинд PM2.5-ын агууламж ДЭМБ-ын зөвлөмж хэмжээнээс өндөр байна. Тэнд илэрч байгаа органик дэгдэмхий нэгдлүүд ч бас өндөр гарч байгаа. Бүхий л орчинд бид агаарын чанарыг сайжруулах шаардлагатай. Европын холбооны сайн жишгийг нэвтрүүлж, дагаж яагаад болохгүй гэж. Европт барилгын дотоод орчныг үнэлж, ногоон шошготой, эко байвал хүлээн зөвшөөрдөг. Түүнээс гадна, гадаад орчин, барилгын насжилт, агааржуулалт гээд бүгдийг нь үнэлдэг. Гэтэл барилгын насжилт өндөр байх тусмаа радоны хэмжээ их болдог. Цацраг идэвхт бодисын хэмжээ их болно гэдэг өөрөө хорт хавдар үүсгэх нэг нөхцлийг бүрдүүлж өгч байдаг. Тиймээс барилгаа хүртэл шошгожуулаад, тэр дагуу үнэлж байна, Европт. Дотоод орчны агаарын чанарын үнэлгээг хамгийн түрүүнд хийнэ. Тэгээд ойр орчимд нь үйлдвэрүүд байна уу гэдгээс хамаарна. Эргэн тойронд нь том үйлдвэр байх тусмаа барилгын үнэ хямдардаг.  Гэрэлтүүлэг муутай, машины зогсоол багатай, хүүхэд тоглох орчингүй байвал үнэлгээ дахиад буурдаг. Харин манайд одоогоор дотоод орчны агаарын чанарын стандарт байхгүй байна. Энэ стандартыг батлуулах шаардлага маш өндөр байгаа.  Хоёрдугаарт, сургууль, цэцэрлэгийн засварыг хичээл тарахтай зэрэгцэж эхлээд, 14 хоногт шахаж дуусгадаг. Зуны 3 сарын хугацаанд агааржуулалтыг маш сайн хийж, дотоод орчныг ямар нэг хор нөлөөгүй болгох хэрэгтэй. Намар хүүхдүүдээ эрүүл, аюулгүй орчинд хүлээж авдаг баймаар байна. Эцэг, эхчүүд ч асуудлаа мэддэг, шаардлага тавьдаг болох цаг болсон. Бид будаг нь ханхалсан биш хатсан, элдэв хортой бодис ялгардаггүй анги танхимд хүүхдүүдээ суулгах ёстой юм.  Иргэд байшингаа барихдаа эрүүл мэндэд хоргүй барилгын материал сонгодог болмоор байна -Дотоод орчны агаарын бохирдол хүүхдүүдэд бүр ч илүү аюултай байна гэсэн дээ. Хүүхэд цэцэрлэр, сургууль, гэртээ л ихэнх цагаа өнгөрөөдөг. Тэгэхээр сургууль, цэцэрлэгийн орчныг зайлшгүй эрүүл, аюулгүй байлгах шаардлага тулгараад байна? -Барилгын компанид ажилладаг, материал зардаг, засвар үйлчилгээ хийдэг хүмүүс “Таны зассан сургууль, цэцэрлэгт таны хүүхэд гүйж яваа шүү” гэж бодож ажиллаач. Яагаад хүүхэд хамгийн эмзэг бүлэг вэ. Учир нь хүүхдийн бодисын солилцоо насанд хүрэгчдийнхээс 2.5 дахин хурдан явдаг. Мөн илүү хурдан амьсгалдаг, бүх эрхтэн систем нь хөгжиж байдаг. Ялангуяа биеийн жингийн кг тутамд хүчилтөрөгчийн хэмжээ нэмэгддэг. Түүнийгээ дагаад уушги томорч, үйл ажиллагаа нь хөгждөг. Цаашлаад бүх дархлааны болон зохицуулгын системүүд ид хөгжиж байдаг. Бага насны хүүхэд цэцэрлэгтээ, гэртээ унтдаг. Унтаж байхдаа авч буй амьсгал сэрүүн үеийнхээс хэд дахин илүү. Сайн унтах нь өсөлтийг дэмжиж байгаа шалтгаан нь энэ. Унтаж байхдаа хүчилтөрөгчийн хэрэгцээ маш ихээр нэмэгддэг учраас дотоод орчны агаарын чанар сайн байх ёстой. Гэр, цэцэрлэг, сургуулийн орчинд аюулгүй байдлыг зайлшгүй бүрдүүлэх шаардлагатай. -Хорт хавдар тусах эрсдэл маш өндөр гэдэг нь хамгийн том аюул. Түүнээс гадна, жил бүр л ханиад томуу дийлдэхгүй байна. Харшилтай хүүхдүүдийн тоо ч их нэмэгдэж байгаа.  Бид зөвхөн гадаад орчны агаарын бохирдлоос болж байгаа л гэж яриад байдаг. Гэтэл дотоод орчны агаарын бохирдол маш ихээр нөлөөлж байгааг энэ бүх тоо, баримтууд нотолж байна? -Дэлхийн болон бидний хийсэн судалгаануудаас харагдаж байгаа. Органик дэгдэмхий нэгдэл, тоос тоосонцорууд нь харшлын гол шалтгаан болдог. Хамар битүүрэх, нүд хорсох, загатнах, хий ханиалгах зэргээр ксилол, толуолын хордлого илэрдэг. Бидний сонгож авсан барилгын материал, хулдаас, тавилгаас ялгарч байгаа хорт бодисууд тархи мэдрэл, амьсгалын эрхтэн систем, бөөрний үйл ажиллагаанд муугаар нөлөөлдөг. Маш гоё модон байшин барьдаг. Түүнийгээ шингэлэгч бодисоор шингэлсэн лакаар будчихдаг. Маш буруу.  Ямар эко аргаар байшингаа засах, гоёх вэ гэдгээ иргэд маш сайн бодолцох хэрэгтэй. Барилгын материал үйлдвэрлэж байгаа, импортоор оруулж ирж байгаа хүмүүс ч энэ тал дээр анхаарах ёстой.  -Ногоон шошготой, А зэрэглэлийн, хүний биед хоргүй будаг, хавтан, барилгын материал урд, хойд хөршид ч байна, Европт ч байгаа.  Ямар нэгэн шингэлэгч ашиглах шаардлагагүй, усан суурьтай, зөвхөн цэвэр усаар шингэлдэг будгууд бий. Энэ мэт материалыг ашиглах нь дотоод орчны агаарын бохирдлыг бууруулах, эко орчин бий болгох нэг шийдэл байх? -Бидний сонголтын гарц. Хэрэглээ болон бодлого дээр тулгуурласан хоёр гарц бий. Бид хэрэглээгээ зөв болгочихвол наанадаж амьдарч байгаа гэртээ хортой агаар амьсгалахгүй гэсэн үг. Бодлогын түвшинд бид хүүхэд рүүгээ илүү их анхаарч, суралцаж, хүмүүжиж байгаа орчныг нь сайжруулахгүй бол болохгүй. Бид намар есдүгээр сараас хавар зургадугаар сар хүртэл 10 сарын турш сургууль, цэцэрлэгийн орчинд хүүхдээ өдрийн 8 цагаар үлдээж байгаа гээд бод. -Эцэг, эхчүүд шаардлага тавихаар арай л хүчгүйдэх байх. Зайлшгүй л бодлого гаргаж, хууль, журмандаа оруулж, стандартаа хурдан батлах ёстой юм байна гэж бодлоо? -Хууль, журамд оруулж, стандарт батлахын тулд эцэг, эхчүүдийн шаардлага, гомдол санал хэрэгтэй байна. Энэ чинь иргэдийн эрхийн асуудал. Бид эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй, тийм. Үндсэн хуульд заачихсан байгаа. Хүүхдүүдээ эрүүл, аюулгүй орчинд суралцуулахын тулд шаардлага тавих эрхтэй юу гэвэл эрхтэй. Бид өөрсдийн хийсэн судалгааныхаа мэдээллийг Хүний эрхийн комисст өгчихсөн. Нэг, хоёр эцэг, эх ХЭҮК-т мэдээлэл өгөхөд л шаардлага болно. Хүмүүс мэдэхгүйгээсээ болоод энэ асуудалд анхаарал тавихгүй байна. Би гэртээ засвар хийгээгүй юм чинь, надад дотоод орчны агаарын чанар хамаагүй гэж боддог. Гэтэл таны хүүхдэд хамаатай. -“Ногоон титэм”-ийнхэнтэй холбогдож, өөрсдийн амьдарч буй орон байрныхаа дотоод агаарын чанарыг шинжлүүлж, хортой байгаа эсэхийг нь тодорхойлуулах боломжтой болов уу? -Боломжтой, тухайн компанийнхантай холбогдоод үзүүлчихэж болно. Иргэд хаус, зуслангийн байшин захиалаад бариулдаг. Бид судалгаа хийж үзэхэд, эсгийн материал бүхий дулаалгатай хаусны дотор агаарын чанар маш муу байсан. Амины орон сууц, хаус бариулахдаа барилгын компани ямар материал сонгож байгаа вэ гэдгийг судалж, мэдэх хэрэгтэй. Сайхан агаарт, гоё байшинтай болчихлоо гэж боддог. Гэтэл барилгын заслыг хийхдээ сонгосон материалууд нь чанаргүй бол яах вэ. Хамаг мөнгөө өгч байшин бариулчихаад, хордоод байх уу. Бүр ийм тохиолдол гарсан. Сайхан хаус худалдаад авчихлаа гээд хүүхдээ аваад очсон. Хоёр хоноод хүүхдийнх нь хамраас цус гарсан. Байшинд нь очоод “Ногоон Титэм”-ийнхэн  шинжлэхэд дотор агаарын чанар муу, хор илэрсэн. Сарын дараа очоод шинжилсэн ялгаагүй байж л байсан. Тэр айл барилга барьсан компанидаа хэлж, бүх материалыг нь солиулж, дахин засвар хийлгэх шаардлагатай болсон. Ийм тохиолдлууд гараад байна. Тиймээс байшин худалдаж авахдаа хэмжилт хийлгэдэг болъё. Барилгын материал сонгохдоо эрүүл, эко, ногоон шошготойг нь авъя. Мэдлэг, мэдээлэлтэй болмоор байна, иргэд.    
https://zarig.mn/154o
УНТЭ элэг шилжүүлэн суулгах 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийлээ
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
Улсын Нэгдүгээр төв эмнэлгийн Элэг шилжүүлэн суулгах баг өнгөрсөн гуравдугаар сард 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийсэн бөгөөд өвчтөний биеийн байдал сайжраад байна.Өвчтөн 47 настай эрэгтэй Б, элэгний B, D хавсарсан вирусний гаралтай элэгний хатуурал, элэгний эмгэгийн эцсийн шатанд орсон үйлчлүүлэгч аж. Түүнд төрсөн дүү нь донор болжээ. Тус эмнэлгийн Элэг шилжүүлэн суулгах баг 2009 онд байгуулагдаж, анхны мэс заслаа 12 жилийн өмнө буюу 2011 оны есдүгээр сарын 24-ний өдөр БНСУ-ын Асан анагаах ухааны их сургуулийн элэг шилжүүлэн суулгах багтай хамтран хийж байсан түүхтэй.УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал, АУ-ны доктор Б.Хишигжаргал элэг шилжүүлэн суулгах 200 дахь мэс заслын үеэр “Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал нь орчин үеийн анагаах ухааны хөгжлийн томоохон үзүүлэлт юм. Манай эмнэлэг нь элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг хийж эхэлснээс хойш 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийгээд байна. Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд мэс заслын эмчээс гадна мэдээгүйжүүлэг унтуулгын эмч, лаборатори, дүрс оношилгоо, дотрын эмч, сувилагч зэрэг маш олон баг ордог. Манай эмнэлэг нь элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын долоо хоногтоо нэг удаа хийх хүчин чадалтай хэдий ч үйлчлүүлэгчийн хэрэгцээ, шаардлага их байгаа учраас менежментийг эмнэлэг дотроо хийж, аль болох шаардлагатай гэсэн хүн болгонд мэс засал хийж ажиллаж байна. 2022 онд хийсэн мэс заслын тоог харвал 2021 оныхоос даруй хоёр дахин их байна. Энэ нь манай эмч, мэргэжилтнүүдийн чадвар, зүтгэлийг харуулж байна. Цаашид бид Монгол Улсын эрүүл мэндийн тогтолцоог дэлхийн жишигт ойртуулахын тулд эмчилгээ, оношилгооны дэвшилтэт шинэ технологи нэвтрүүлэн ажиллах, хүний нөөцөө чадавхжуулах бодлого барин ажиллах болно” гэдгийг энэ үеэр онцоллоо.Элэг шилжүүлэн суулгах багийн ахлагч, Төрийн соёрхолт, Хүний гавьяат эмч, АШУ-ны доктор, профессор О.Сэргэлэн:Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал нутагшаад 10 гаруй жил болж байна. Өнөөдрийн байдлаар бид 200 гаруй өвчтөний алтан амийг аварч, элэг шилжүүлэн суулгах өндөр технологийг эх орныхоо хөрсөнд бүрэн нутагшууллаа. Элэгний эмгэг эцсийн шатанд орсон өвчтөнүүдийг бид өмнө нь эмчилж чаддаггүй байсан бол өнөөдөр дийлэнх хувьд нь мэс засал хийж, амийг нь аварч чаддаг болсон. Энэ нь УНТЭ-ийн хамт олны том гавьяа гэж хэлж болно. Сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд хэдий цар тахалтай хүнд хэцүү байсан ч элэг шилжүүлэн суулгах багийн хамт олон 80 орчим өвчтөнд мэс засал хийжээ. Цаашид бид Монгол Улсдаа судасны банктай болох, хос донороос элэг шилжүүлэг суулгах, нойр булчирхай шилжүүлэн суулгах зорилт тавин ажиллаж байна.УНТЭ-ийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах төвийн дарга, мэс заслын тэргүүлэх зэргийн эмч Б.Бат-Ирээдүй:Өнөөдөр бид элэг шилжүүлэн суулгах 200 дахь мэс заслаа хийж байна. Үйлчлүүлэгчийн хувьд 47 настай, эрэгтэй Б. Элэгний B, D хавсарсан вирусийн гаралтай элэгний хатуурал, элэгний эмгэгийн эцсийн шатанд орсон үйлчлүүлэгч байна. Түүнд төрсөн дүү нь элэгээ өгч байна.  Бид 2011 онд анхны амьд донороос элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг БНСУ-ын Асан эмнэлгийн эмч нартай хамтран хийж байсан бол 2015 оноос хойш өөрсдөө бие дааж хийгээд 200 дахь мэс заслаа хийж байна. Анх О.Сэргэлэн багш элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг хийнэ гэхэд эрчимт эмчилгээ ч байхгүй, цөсний хүүдийг ч авч чадахгүй хүмүүс яаж энэ эмчилгээг нутагшуулах вэ гэж ярьж байсан бол өнөөдөр бид энэ эмчилгээг эх орондоо бүрэн нутагшуулаад дараагийн түвшний эмчилгээ, үйлчилгээг эх орондоо нутагшуулах зорилт тавин ажиллаж байна.УНТЭ-ийн Мэдээгүйжүүлэг хагалгааны нэгдсэн тасгийн зөвлөх, Төрийн соёрхолт, элэг шилжүүлэн суулгах багийн гишүүн, Д.Чулуунбаатар:Элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын мэдээгүйжүүлэг нь маш удаан үргэлжилдэг. Дунджаар 15-20 цаг орчим өвчтөнийг унтуулах, мэс заслын үед гарсан хүндрэл, эрсдэлд унтуулгын эмч бэлэн байх ёстой. 10 жилийн хугацаанд элэг шилжүүлэг суулгах баг маань элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг олон төрлөөр хийлээ. Жишээлбэл амьд донороос элэг шилжүүлэн суулгах, тархины үхэлтэй донороос элэг шилжүүлэн суулгах, баруун, зүүн дэлбэнг тайрах, хүүхдэд элэг шилжүүлэн суулгах, цусны бүлэг ондоо хүнээс хийх зэрэг маш олон төрлийг нутагшуулаад байна. Энэ эмчилгээг нутагшуулахад эмч, мэргэжилтнүүдээс гадна эмнэлгийн удирдлагуудын тусламж, дэмжлэг их байсныг мартаж болохгүй.УНТЭ-ийн Гастроэнтерологийн төвийн дарга, Төрийн соёрхолт, Хүний гавьяат эмч, АУ-ны доктор О.Баярмаа:Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд элэгний эмч нар маш чухал үүрэгтэй оролцдог. Элэгний эмгэгийн төгсгөлийн шатанд байгаа өвчтөн болон доноруудыг үнэлэх болон сонгох, элэгний эмгэгийн төгсгөлийн шатанд байгаа үйлчлүүлэгчийг элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд бэлтгэх үйл ажиллагааг элэгний эмч нарын баг гүйцэтгэдэг. Элэгний эмгэг үүсэх үед элэг гэмтээд зогсохгүй бусад бүх эрхтэн тогтолцоо буюу тархи, зүрх, бөөр, цус бүлэгнэлтийн систем гээд бүхий л эрхтэн тогтолцоо гэмтсэн байдаг. Тийм учраас эдгээр өвчнийг зөв тогтоож, мэс засал хийгдэх 12-16 цагийн хугацааг дааж гарах хэмжээнд өвчтөнийг бэлтгэдэг.Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд орсон өвчтөний нэг жил амьдрах хувь 93.6 хувь, 3 жил амьдрах чадвар - 92,3 хувь, 5 жил амьдрах чадвар - 92,3 хувь байгаа нь дэлхийн өндөр хөгжилтэй орны элэг шилжүүлэн суулгах бусад төвүүдийн үзүүлэлтэй дүйцхүйц хэмжээнд хүрсэн. Энэ нь УНТЭ-ийн Элэг шилжүүлэн суулгах багийн амжилт юм.
https://zarig.mn/154n
Гуурсан хоолойн эмтэй сорилын 70 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/05/11
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДЕГ-ын даргын 2022 оны "Жагсаалт батлах тухай" А/53-р тушаалаар гадаад амьсгалын үйл ажиллагааны шинжилгээ буюу Гуурсан хоолойн эмтэй сорил (тэлэх метахолинтой) спирограмм шинжилгээг 30 мянган төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 30 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Харин ЭМД-ын шимтгэлийг нь төрөөс хариуцан төлдөг иргэдийн өндөр өртөгтэй оношилгооны зардлыг ЭМД-ын сангаас бүрэн хариуцна."Өндөр өртөгтэй оношилгоо, шинжилгээний жагсаалт"https://emd.gov.mn/legals/259Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-уудhttps://emd.gov.mn/news/315#ЭМДЕГ #ТусламжҮйлчилгээ #НэгдүгээрТогтоол #ӨндөрӨртөгтэйОношилгоо
https://zarig.mn/14ue
ГССҮТ-өөс БНСУ-ын эмч нартай хамтран тулгуур эрхтэний согогтой таван хүүхдэд мэс засал хийлээ
2023/05/05
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв, БНСУ-ын “Хьюндай” нэгдсэн эмнэлгийн хооронд байгуулсан хамтын ажиллагааны гэрээний дагуу 2023 оны дөрөвдүгээр сарын 29, 30-ны өдрүүдэд БНСУ-ын хүүхдийн гэмтэл согогийн эмч нарын баг ГССҮТ-д ажиллаж, туршлага солилцлоо. Тус баг бүрэлдэхүүнд БНСУ-ын Чун Ан их сургуулийн “Хьюндай” нэгдсэн эмнэлгийн захирал Ким Бү Соб, хүүхдийн гэмтэл согогийн зөвлөх эмч, профессор Ан Жэ Ин болон тус эмнэлгийн мэс заслын сувилагч, техникч нар багтсан бөгөөд ГССҮТ-ийн хүүхдийн гэмтэл согогийн эмч нартай хамтран хүнд хэлбэрийн тулгуур эрхтэний согогтой таван хүүхдэд мэс заслын эмчилгээг амжилттай хийлээ. Мөн нийт 20 өвчтөнд үзлэг оношлогоо хийж, дараагийн үйл ажиллагааны хүрээнд хийгдэх мэс заслуудыг төлөвлөсөн бөгөөд ГССҮТ-ийн удирдлагуудтай уулзан, цаашид авч хэрэгжүүлэх томоохон ажлуудаа хэлэлцсэн байна.
https://zarig.mn/14r9
Профессор О.Болормаа: Бага насны хүүхдүүд болон залуучуудын дунд үс бууралтах тохиолдол нэмэгдэх болсон
2023/04/27
М.Төгөлдөр
Бусад
Бага насны хүүхдүүд гадаад болон дотоод хүчин зүйлээс болж эрдсийн дутагдалд орж үс нь бууралтаж буйг профессор О.Болормаа хэлж байна. Хүний үс бууралтах явц 35 наснаас хойш явагддаг байна. Тиймээс эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ эрдсийн шинжилгээнд хамруулах хэрэгтэй гэлээ. 
https://zarig.mn/14mq
​ Нойрны олон үйлдэлт бичлэгийн шинжилгээ (psg)-ний 70 хувийг эмд-ын сангаас хөнгөлнө
2023/04/27
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДЕГ-ын даргын 2022 оны "Жагсаалт батлах тухай" А/53-р тушаалаар чихний эмгэг, сонсголын тусламж, үйлчилгээнд багтах нойрны олон үйлдэлт бичлэгийн шинжилгээг 250 мянган төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 30 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Харин ЭМД-ын шимтгэлийг нь төрөөс хариуцан төлдөг иргэдийн өндөр өртөгтэй оношилгооны зардлыг ЭМД-ын сангаас бүрэн хариуцна. "Өндөр өртөгтэй оношилгоо, шинжилгээний жагсаалт" https://emd.gov.mn/legals/259 Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-ууд https://emd.gov.mn/news/315 #ЭМДЕГ #ТусламжҮйлчилгээ #НэгдүгээрТогтоол #ӨндөрӨртөгтэйОношилгоо
https://zarig.mn/14m0
Монголд эмчлэгдэхгүй шээсний сүвний нарийслыг эмчлэх мэс заслыг 28 өвчтөнд үнэ төлбөргүй хийжээ
Өчигдөр
М.Төгөлдөр
Бусад
УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төв нь Олон улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэгтэй хамтран Давсагны хорт хавдар авах мэс засал болон шээсний сүвний нарийслыг эмчлэх мэс заслыг амжилттай хийсэн байна. Урологи-Андрологийн төвийн хүсэлтээр IVU “Олон Улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэг”-ийн Michael Metro эмчээр удирдуулсан таван эмчийн баг ирж, шээсний сүвний нарийслыг эмчлэх мэс заслыг 25 өвчтөнд, давсагны хорт хавдрыг авах мэс заслыг хоёр өвчтөнд хийжээ. Тус баг нь Монгол Улсад 2006 оноос хойш ирж, өвчтөнүүдэд мэс засал хийх, УНТЭ-ийн эмч, мэргэжилтнүүдийг сургах тал дээр хамтран ажиллаж байгаа аж.Тэгвэл УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Хишигжаргал дээрх эмч нарын багийг хүлээн авч уузлан, талархал илэрхийлж, цаашдын хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлэх талаар ярилцжээ.Олон улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэг нь 2006 оноос хойш УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төвтэй хамтран эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүдэд олон улсын шинэ арга, технологийг нэвтрүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх, ажлын байрны сургалт зохион байгуулах үйл ажиллагааг үе шаттай зохион байгуулж байна.Энэ үеэр УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Хишигжаргал хэлсэн үгэндээ “УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төв дээр АНУ-ын сайн дурын байгууллагаас эмч, мэргэжилтнүүд ирж эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлэхээс гадна мэс заслын шинэ арга технологийг зааж, сургаж байна. Энэ ажлыг зохион байгуулж байгаа “Олон Улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэг”-ийн эмч, мэргэжилтнүүддээ талархал илэрхийлье. Энэ жил эмч нар маань манай эмнэлэгт долоо хоног ажиллахдаа нийт 28 өвчтөнд мэс засал хийсэн. Дээрх эмч нарын хэлснээр манай эмнэлгийн эмч нарын чадавхи сайжирч, багаж, тоног төхөөрөмжийн хангамж, мэс заслын өрөө ч шинэ түвшинд хүрснийг хэлж байна. Цаашид бид эмч, мэргэжилтнүүдээ сургах, шинэ технологийг нэвтрүүлж, олон иргэдэд тусламж, үйлчилгээг үзүүлэх тал дээр анхаарч ажиллана. Үүнээс гадна олон жилийн хугацаанд олон улсын нийгэмлэгтэй харилцаатай байгаа Урологи-андрологийн тасгийн хамт олонд мөн талархал илэрхийлье.”гэлээ.
https://zarig.mn/14jo
0-17 насны хүүхдүүдийн өвчлөлийн 75,9 хувийг амны хөндийн өвчлөл эзэлж байна
2023/04/20
М.Төгөлдөр
Бусад
Монгол Улсын Засгийн газраас амны хөндийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг дээшлүүлэх, хүүхдийн шүд цооролтын өвчний тархалтыг бууруулах чиглэлээр үндэсний хэмжээнд “Шүд төсөл”-ийг боловсруулж, 2024 оноос төслийг эхлүүлэх шийдвэр гарган, холбогдох яаманд хүргүүлсэн.   Тус ажлын хэсгийг Эрүүл мэндийн дэд сайд С.Энхболд ахлан ажиллаж байгаа бөгөөд энэ төслийн хүрээнд өнөөдөр АШУҮИС нь “АШУҮИС дент” шүдний эмнэлэг болон Нүүдлийн шүдний амбулаторио шинээр нээж, үйл ажиллагааг нь эхлүүллээ.Энэ үеэр Эрүүл мэндийн дэд сайд С.Энхболд хэлсэн үгэндээ “Монгол Улсын Ерөнхий сайдын санаачилгаар өнгөрсөн жилээс улс орон даяар эрт илрүүлэг, үзлэг оношилгоо шинжилгээг зохион байгуулж байна. Өнөөдрийн байдлаар 960 мянган иргэн хамрагдсан байна. Үүнээс 0-17 насны хүүхдүүдийн өвчлөлийн дийлэнхи буюу 75,9 хувийг амны хөндийн өвчлөл эзэлж байна.Тийм учраас Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Шүд төсөл”-ийг эхлүүлэх чиглэл өгч, Эрүүл мэндийн сайдын А/124 дүгээр тушаалаар төслийг боловсруулан хэрэгжүүлэх ажлын хэсэг байгуулагдсан. Тэгвэл өнөөдөр энэ төслийн хүрээнд АШУҮИС нь хажуудаа шүдний эмнэлэг болон нүүдлийн шүдний амбулаторитой боллоо. Нүүдлийн шүдний амбулаториор алслагдсан дүүрэг, орон нутгийн иргэд үйлчлүүлэх боломжтой.Үүнээс гадна дээрх эмнэлгүүдэд энэ чиглэлээр бэлтгэгдэж байгаа боловсон хүчнийг ажлын байран дээр нь сургах бололцоо бүрдсэн байна.“Шүд төсөл”-ийг таван жилийн хугацаанд хэрэгжүүлэх бөгөөд энэ хүрээнд “Эрүү, нүүр, шүдний үндэсний төв” байгуулах, шүдний тусламж, үйлчилгээг ЭМД-ын сангаас хэрхэн шийдэх, өвчлөлийн статистикийг цахимжуулах, боловсон хүчнийг бэлтгэх гэх мэт олон ажлыг хийхээр төлөвлөөд бэлтгэл ажлыг хийгээд явж байна.” гэдгийг онцоллоо.Тэгвэл АШУҮИС-ийн Ерөнхий захирал Н.Хүрэлбаатар энэ үеэр “АШУҮИС нь Монгол Улсад их сургуулийн эмнэлгийн тогтолцоог бий болгох, хөгжүүлэх тал дээр анхаарал хандуулан ажиллаж байна. Өнөөдөр бид шүд, эрүү нүүрний тусламж үйлчилгээг олон улсын түвшинд үзүүлэх “АШУҮИС дент” шүдний эмнэлгийн үйл ажиллагааг эхлүүлж байна.Тус эмнэлэг дээр шүдний сувгийн эмчилгээ, гажиг засал зэрэг бүх төрлийн эмчилгээг хийнэ. Монгол Улсын Ерөнхий сайдын санаачлан хэрэгжүүлж буй “Шүд төсөл” дээр манай эмнэлэг гол ачааллыг авч иргэдэд үйлчилнэ.” хэмээлээ.Тус эмнэлэг нь эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлэхээс гадна энэ чиглэлээр мэргэшиж буй эмч, мэргэжилтнүүдийг сургах, эрдэм шинжилгээний ажилд ашиглах бааз болох аж.
https://zarig.mn/14im
0-5 насны хүүхдүүдийн дунд салхин цэцэг өвчний дэгдэлт их байна
2023/04/13
М.Төгөлдөр
Бусад
Халдварт өвчин судлалын үндэсний төв салхин цэцэг болон улаан бурхан өвчний талаар мэдээлэл хийлээ.  Өнөөдрийн байдлаар ХӨСҮТ-д салхин цэцэг өвчний халдвар авсан 40 хүүхэд эмчлүүлж байна.Уг өвчний халдвар амьсгалын замаар дамждаг. Халдварын урьтал үе дээрээ нь Улаан бурхан, Улаан эсэргэний халдварын тууралттай адилхан гараад, халуурах шинж тэмдгээр өвөрмөц шинж тэмдэг илэрдэг.Тууралт нь толгой, хүзүү, нүүр, их бие гээд биеийн бүх хэсэгт нэгэн зэрэг гардаг. Хэрэв хүүхэд халуурч л байвал тухайн хүүхдэд шинэ тууралт гарч байна гэсэн үг. Хөнгөн бол 3-5 хоног, хүнд бол  6-10 хоног тууралт гардаг гэлээ. 
https://zarig.mn/14ep
13А маягтыг цахимаар илгээх, хүлээн авах боломжтой боллоо
2023/04/13
М.Төгөлдөр
Бусад
Эрүүл мэндийн сайдын 2021 оны А/813 дугаар тушаалын дагуу иргэд лавлагаа шатлалын эмнэлэгт үзүүлэхдээ анхан шатны эрүүл мэндийн байгууллагаас 13А маягт буюу үйлчлүүлэгчийн онош, лавлагаа шатлалд илгээх болсон шалтгааныг үндэслэлийн хамт бичсэн мэдээлэл бүхий илгээх бичгийг заавал авч очдог.Эрүүл мэндийн яам, Цахим хөгжил, харилцаа, холбооны яамнаас өгсөн чиглэлийн дагуу Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар өөрийн цахим систем болох health.gov.mn-ыг түшиглэн 13А маягтыг анхан шатнаас лавлагаа шатлалын эрүүл мэндийн байгууллага хооронд цахимаар илгээх, хүлээн авах болон иргэд 13А маягт өөр дээр нь бичигдсэн эсэхээ төрийн үйлчилгээний нэгдсэн систем “E-Мongolia”-аас харах нөхцөл бололцоог бүрдүүллээ.Улмаар эрүүл мэндийн байгууллагууд 2023 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдрөөс эхлэн 13А маягтыг цахимаар илгээж эхлэх бөгөөд цахим системд өнөөдрийн байдлаар анхан шатны 530, лавлагаа шатлалын 334 нийт 864 эрүүл мэндийн байгууллагыг холбоод байна.Эрүүл мэндийн сайдын А/813 дугаарт тушаалд заасны дагуу дараах тусламж, үйлчилгээг авах тохиолдолд үйлчлүүлэгч лавлагаа шатлалд шилжүүлэх маягт буюу 13А-гүй шууд очиж болно. Үүнд:- Яаралтай тусламж- Гэмтлийн тусламж, үйлчилгээ- Мэс заслын тусламж, үйлчилгээ- Нүдний өвчний тусламж, үйлчилгэ- Чих, хамар хоолойн өвчний тусламж, үйлчилгээ- Халдварт өвчний тусламж, үйлчилгээ- Шүдний тусламж, үйлчилгээ- Арьс, харшлын өвчний тусламж, үйлчилгээ- Сэтгэцийн өвчний тусламж, үйлчилгээ- Хорт хавдрын хяналтын үзлэг, шинжилгээ- Гемодиализын тусламж, үйлчилгээ- Уламжлалт анагаах ухааны тусламж, үйлчилгээ.Харин дээр дурдсанаас бусад тусламж, үйлчилгээний хувьд өөрийн харьяа өрх, сумын эрүүл мэндийн төвөөс 13А маягтыг цаасан хэлбэрээр биш цахим хэлбэрээр авах юм. Тус цахим шилжилтийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд дараах зүйлсийг анхаарна уу.ИРГЭДИЙН ХУВЬД:Та дээрх жагсаалтад зааснаас бусад тусламж, үйлчилгээг өрх, сумын эрүүл мэндийн төвийн эмчийн зүгээс лавлагаа шатлалын эмчээс тусламж, үйлчилгээ авах шаардлагатай гэж үзсэн тохиолдолд 13А маягтыг цахимаар үүсгүүлэх бөгөөд 13А маягт үүссэн эсэхийг өөрийн гар утас, компьютер зэрэг төхөөрөмжүүдийг ашиглан “E-Mongolia”-д нэвтэрч шалгахаас гадна, шууд татаж авах боломжтой. Ингэснээр та цаг алдах, хаяж гээх, үрэгдүүлэх зэрэг эрсдэлгүй болох юм.ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН БАЙГУУЛЛАГУУДЫН ХУВЬД:Цахим 13А маягтын хувьд 2023 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдрөөс өрх, сумын эрүүл мэндийн төвөөс бичигдэж эхлэх тул тус өдрөөс өмнө цаасан хэлбэрээр бичигдсэн 13А маягтыг хуучин журмын дагуу авч үйлчилнэ. Харин цаасан маягттай учир дахин цахим 13А маягт авчрах, дахин цаг авахыг шаардах зэргээр иргэдийг чирэгдүүлэхгүй байхад анхаарна уу.Нийт эмч нарын хувьд цахим 13А маягтыг ашиглахдаа буюу цахимаар илгээх, түүнийг хүлээн авч тусламж, үйлчилгээ үзүүлэхдээ дараах дарааллыг баримтална.1. Өрх, сумын эрүүл мэндийн төвийн эмч өөрийн нэвтрэх эрхээр health.gov.mn нэвтэрнэ.2. Өвчтөн шилжүүлэх хэсгийг сонгох3. Бүртгэлийн мэдээлэл, илгээх хэсэг болон хийгдсэн оношилгоо, шинжилгээг бүрэн гүйцэт бөглөж илгээх товч дарна. Үүний дараагаар нийт лавлагаа шатлалын эрүүл мэндийн байгууллагуудад шууд мэдээлэл очно. 4. Лавлагаа шатлалын эрүүл мэндийн байгууллагын эмч нь өөрийн ашигладаг цахим системд ороод өвчтөн шилжүүлэх цэсэнд нэвтэрч иргэний регистрын дугаарыг оруулснаар хаанаас, ямар өвчний улмаас, ямар шалтгаанаар илгээсэн, хийгдсэн оношилгоо, шинжилгээний мэдээлэл, эмчийн дүгнэлт, зөвлөмж зэрэг мэдээлэлтэй танилцаж холбогдох тусламж, үйлчилгээг үзүүлнэ.     
https://zarig.mn/14ec
УНТЭ-ээс “Титмийн физиологи, хэт авиан оношилгоо” ОУ-ын сургалтыг энэ сарын 04-05-ны өдрүүдэд зохион байгууллаа
2023/04/06
М.Төгөлдөр
Бусад
Сургалтанд УНТЭ, УХТЭ, УГТЭ, Цэргийн төв эмнэлэг болон орон нутгийн 30 гаруй эмч нар хамрагдсан бөгөөд энэ үеэр дэвшилтэт технологид суурилсан титэм судсан дотуурх оношилгоо, эмчилгээг долоон тохиолдолд хийсэн байна.  Энэ үеэр УНТЭ-ийн Зүрхний төвийн дарга, АУ-ны магистр, клиникийн профессор Л.Анхбаяр  “УНТЭ-ийн Зүрхний төв, Зүрх, судсан дотуурх мэс заслын эмчилгээний нийгэмлэг хамтран “Титмийн физиологи-Хэт авиан оношилгоо” сэдэвт олон улсын семинарыг зохион байгуулж байна.Сургалт нь ангиогийн лаборатороос шууд дамжуулж, оператор эмч нар танхимын сургалтанд оролцож байгаа эмч нартай шууд харьцаж байгаагаараа давуу талтай. Хуралд УНТЭ, УХТЭ, УГТЭ, Цэргийн төв эмнэлэг болон орон нутгийн 30 гаруй эмч нар хамрагдсан бөгөөд энэ үеэр дэвшилтэт технологид суурилсан титэм судсан дотуурх оношилгоо, эмчилгээг долоон тохиолдолд хийсэн.  Титэм судасны физиолог буюу нарийслын үнэлгээнүүдийг орчин үеийн iFR, FFR гэсэн тоног төхөөрөмжүүдээр хийж, судасны нарийслын зэргийг үнэлэх, стент тавих хэмжээнд буюу судасны нарийслыг эмчлэх ёстой юу үгүй юу гэдгийг оношлох, стент тавих хэсэг буюу судасны нарийсалтай хэсэгт тэлэгч суулгаад тэлэгч нь судасны хананд хэр бэхлэгдсэн байна гэдгийг оношлохоос гадна судасны нарийслын анатомын бүтцийг хэт авиан оношилгоогоор оношилж, эмчилж байгаагаараа давуу талтай байна.  Бид энэ технологийг 2022 оноос хойш нэвтрүүлж, өнөөдөр олон улсын сургалт зохион байгуулах хэмжээнд хүрчээ. Сургалтанд ОХУ-ын Москвагийн их сургуулийн эмч, төлөөлөгчид хүрэлцэн ирж, ажлын байран дээрх сургалт, танхим болон цахим хэлбэрээр  сургалтыг амжилттай зохион байгууллаа.” Гэдгийг онцоллоо. Хүн амын дунд халдварт бус өвчний тархалтын хувьд зүрх судасны өвчлөл нь эхний гуравт ордог. 2021 оны эрүүл мэдийн үзүүлэлтийн байдлаар эмнэлэгт хэвтэлт нь 10,000 хүн амд 963, нас баралтын тохиолдол нь 10,000 хүн амд 19 тохиолдол байна.   
https://zarig.mn/14ag
ГССҮТ-ийн эмч нар бүрэн тасарсан мөчийг эргүүлэн залгах 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийлээ
2023/03/30
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн Гар сарвуу, нөхөн сэргээх бичил мэс заслын тасгийн эмч нар бүрэн тасарсан мөчийг эргүүлэн залгах 200 дахь удаагийн мэс заслаа амжилтай хийлээ.Тухайлбал, 2023 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдөр мах зорогч машинд бугуйны түвшингээр бүрэн тасарсан өвчтөний гарыг эргүүлэн залгах мэс засал хийсэн нь амжилттай болж, өдгөө шарх бүрэн эдгэрч үйл ажиллагаа нь сэргэж эхэлсэн байна. Мэс заслын баг бүрэлдэхүүнд оператор эмчээр Анагаах ухааны доктор, профессор, зөвлөх эмч С.Баатаржав болон ассистент эмч Ц.Мөнх-Очир, Э.Мөнхбат, мэдээгүйжүүлгийн эмч Б.Гүн-Үйлс, хагалгааны сувилагч н.Болортуяа, н.Одонтунгалаг, мэдээгүйжүүлгийн сувилагч н.Ганцэцэг, асрагч н.Алтанчимэг, н.Нарангэрэл нар багтжээ. Дашрамд дуулгахад, ГССҮТ-ийн Хүлээн авах яаралтай тусламжийн тасагт жилд 150 мянга орчим хүн үйлчлүүлдэг бөгөөд 1.3 орчим хувь нь буюу 2000 орчим хүн мөчдийн /хуруу, сарвуу, гар, хөл г.м/ хагас болон бүрэн тасарсан гэмтэлтэй гэсэн оношийн дагуу анхдагч цэгцэлгээ, арьс нөхөх, орчны эдээр нөхөх, судсан сурвалжит эдээр нөхөх, чөлөөт эд шилжүүлэн суулгах, эргүүлэн залгах зэрэг мэс заслын эмчилгээ хийлгэдэг байна. Тус төвд анх 1985 оноос эхлэн тасарсан хөл, гарыг эргүүлэн залгах мэс засал хийж, 2003 оноос хойш бүрэн тасарсан хурууг эргүүлэн залгах мэс заслыг тусламж үйлчилгээний практикт нэвтрүүлсэн аж. Түүнээс хойш хагас болон бүрэн тасарсан мөчийг эргүүлэн залгах мэс засал нийт 10.000 орчим хийгдсэн байна. ГЭМТЭЛ СОГОГ СУДЛАЛЫН ҮНДЭСНИЙ ТӨВ
https://zarig.mn/145q
Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг эрчимжүүлэхэд анхаарч ажиллахыг Ерөнхий сайд хүслээ
2023/03/30
М.Төгөлдөр
Бусад
Өнөөдөр Дэлхийн эмч нарын өдөр тохиож байна. Энэ өдөрт зориулсан "Эмч танаараа бахархъя" хүндэтгэлийн арга хэмжээ Төрийн ордонд болж, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ оролцож эрүүл энхийн манаанд үнэнчээр зүтгэж яваа эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүдэд Дэлхийн эмч нарын өдрийн мэндийг дэвшүүлж, баяр хүргэлээ.Монгол Улс  вакцинжуулалтыг 2021 оны хоёрдугаар сарын 23-наас эхлүүлж зорилтот бүлгийн 92 хувь нь II тунд, 53 хувь нь  III тунд, 120 гаруй мянган хүн IV тунд хамрагдлаа. Дэлхий даяар Ковид-19-ын 761 сая тохиолдол бүртгэгдэж, 6.8 сая хүн нас баржээ. “Цар тахлын эсрэг тэмцэлд өөрсдийн амь нас, аюулгүй байдал, ар гэрийн амьдрал, ажлын цагийг үл хайхран, өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд өдөр шөнийг ялгалгүй зүтгэж, нас баралтыг олон улсын дунджаас тав дахин бага байлгаж, 40 мянга гаруй хүний амь насыг болзошгүй эрсдэлээс хамгаалсан цагаан нөмрөгт баатрууддаа Засгийн газрын тэргүүн талархал илэрхийллээ.Ерөнхий сайд “Алсын хараа-2050”, “Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хэрэгжилт, хүрэх үр дүн болоод Монгол Улсын эдийн засгийн нөхцөл байдлын талаар товч танилцуулж, “Алсын хараа-2050” бол Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлого. Хүний хөгжил төвтэй энэхүү бодлогын нэгдүгээрт эрүүл мэнд бий. Тиймээс эмч, эрүүл мэндийн салбарын мэргэжилтнүүд хамгийн чухал үүрэг гүйцэтгэж байгааг тэмдэглэв.   Засгийн газраас өнгөрсөн оны тавдугаар сараас эрүүл мэндийн эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үзлэг оношилгоог орон даяар эхлүүлж, 900 гаруй мянган иргэн хамрагдаад байна. Эрт илрүүлгээр илэрсэн зонхилон тохиолдох өвчлөлийг бууруулахад эрүүл мэндийн үйлчилгээний бодлогыг чиглүүлж байна. Тухайлбал, эрт илрүүлэгт хамрагдсан хүүхдүүд дунд шүдний өвчлөл зонхилж байна. Иймд Засгийн газар 2024 онд “Шүд” төслийг эхлүүлэхээр бэлтгэж байна. Цаашид дасгал хөдөлгөөнөөр хичээллэдэг, эрт илрүүлэгт хамрагддаг, амьдралын идэвхтэй хэв маягтай,  эрүүл монгол хүнийг бий болгохын төлөө нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг эрчимжүүлэхэд анхаарч ажиллахыг эрүүл мэндийн салбарынхнаас хүслээ. Цар тахлыг хамтдаа даван туулсан шигээ эрүүл мэндийн суурь асуудлуудыг хамтдаа шийдвэрлэхэд Ерөнхий сайдын хувьд бүх талаар дэмжиж ажиллахаа илэрхийллээ.Эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмж сайжирч, иргэд дотооддоо олон улсын жишигт нийцсэн эрүүл мэндийн үйлчилгээг авах, аливаа өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх нь эх орныхоо эдийн засгийг босголцоход та бүхний оруулж буй хувь нэмэр юм гэлээ.Тус арга хэмжээнд  Эрүүл мэндийн сайд С.Чинзориг, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Т.Мөнхсайхан, УИХ-ын Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны дарга П.Анужин, ДЭМБ-ын Монгол дахь суурин төлөөлөгч Др.Сокорро Эскалантэ болон 21 аймаг, есөн дүүргийн 500 орчим эмч, мэргэжилтнүүд оролцов. 
https://zarig.mn/1452
Цахиурын хөндийн хамгийн том банк дампуурлаа
2023/03/14
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Америкийн Цахиурын хөндийн банк (SVB) дампуурч, 2008 оны дэлхийн эдийн засгийн хямралаас хойш 15 жилийн хугацаанд хамгийн том дампуурсан банк боллоо."Калифорнийн Санта Клара мужийн Цахиурын хөндийн банкийг Калифорнийн санхүүгийн хамгаалалт, инновацын газар өнөөдөр /2023.03.14/ хааж, Холбооны Хадгаламжийн даатгалын корпорацыг дампуурлын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр томилсон" гэж Олон улсын санхүүгийн институтээс мэдэгдэв.Тус банк санхүүгийн алдагдлаа нөхөхийн тулд банк 2.25 тэрбум долларын нэмэлт хувьцаа гаргахаар шийджээ. 2022 оны 12 сарын 31-ний байдлаар тус банк нь 209 тэрбум долларын хөрөнгөтэй гэсэн мэдээлэл байсан бөгөөд үүнээс 175.4 тэрбум долларын хадгаламж байсан ажээ.Эх сурвалж: Signature Bank стал третьим обанкротившимся крупным банком в США за неделю / Хабр (habr.com)
https://zarig.mn/13qs
Зүрхний эхо, холтер зүрхний цахилгаан бичлэгийн 70 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/03/09
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01 дүгээр тогтоолоор зүрхний эхо, холтер зүрхний цахилгаан бичлэгийн оношилгоог 50 мянган төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 30 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Харин ЭМД-ын шимтгэлийг нь төрөөс хариуцан төлдөг иргэдийн өндөр өртөгтэй оношилгооны зардлыг ЭМД-ын сангаас бүрэн хариуцна.ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01,02-р тогтоолhttps://online.fliphtml5.com/scory/iaqv/...Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-уудhttps://emd.gov.mn/pages/5
https://zarig.mn/13nm
​ Оюутны зээлүүд тэглэгдэх үү?
2023/02/28
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Энэ долоо хоногт АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены нэг удаагийн оюутны зээлийг тэглэх хөтөлбөр өөр нэгэн түүхэн мөчтэй давхцаж байна.АНУ-ын 40 сая гаруй хүний олон мянган долларын өрийг тэглэх боломжтой эсэхийг тогтоох нэхэмжлэлтэй холбоотой хоёр хэргийг хэлэлцэхээр Дээд шүүх дахин хуралдаж байна. Ноён Байден “жил бүр 125,000 доллараас бага орлоготой америкчуудын оюутны зээлийг 10,000 доллар (8,400 фунт) хүртэл тэглэнэ” гэсэн төлөвлөгөөт хөтөлбөрийг өнгөрсөн 8 сард зарласан ч 11 сард доод шатны шүүхийн шүүгч үүнийг хууль бус гэж үзсэн тул уг хөтөлбөрт хамрагдах хүсэлтүүдийг зогсоосон юм. Мягмар гарагт Дээд шүүх төлөвлөгөөг эсэргүүцсэн хоёр нэхэмжлэлийн талаарх маргааныг хэлэлцэж эхлэх бөгөөд зун гэхэд хөтөлбөрийг нэг мөсөн цуцлах, эсвэл батлах шийдвэр гаргаж магадгүй юм. Зарим хуулийн мэргэжилтнүүд, энэ асуудлаас үүсээд буй одоогийн нөхцөл байдал, түүнчлэн ирээдүйд гарч болзошгүй хууль эрх зүйн сорилтууд нь ноён Байдены 2020 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулийн ажлын амлалтуудын биелэлтэд хүндрэл учруулж байгааг онцолсон. Фордхам хуулийн сургуулийн профессор Жед Шугерман “Энэ бол сүйрэл. Шүүх дээр унах магадлалтай, илт алдаатай сонголтыг хийснээр Байдены засаг захиргаа энэ 4 жилийн хугацаанд оршин тогтнох хугацаа дууслаа" гэж ВВС-д ярив. Эх сурвалж: Madeline Halpert/ BBC News, New York
https://zarig.mn/13ip
Италийн эрэгт 200 гаруй цагаачдыг тээвэрлэж байсан усан онгоц сүйрчээ
2023/02/28
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Италийн өмнөд хэсгийн далайн эрэгт 200 гаруй хүн тээвэрлэж явсан усан онгоц живсний улмаас ихэнх зорчигчид амиа алдаж, тэр дунд 13 хүүхэд байсан тухай албаныхан мэдээллэв.Уг хөлөг онгоц 200 орчим хүн тээвэрлэж явсан гэж таамаглаж байгаа ч яг хэдэн хүн байсныг одоогоор тогтооход хүндрэлтэй байна. Зорчигчдын ихэнх нь Афганистан, Пакистан, Сомали, Сири, Ирак, Иранаас ирсэн цагаачид байжээ.Онгоц хүрэх газраа бараг ирсэн ч Кротон хотын ойролцоо газардах гэж байгаад осолдсон аж. Калабрия мужийн ойролцоох далайн эргийн амралтын газрын эрэг арай намдуухан тул нас барсан хүмүүсийн цогцсыг тэнд уснаас гарган авчээ. Эргийн хамгаалалтын албаныхны мэдээлснээр 80 хүнийг эсэн мэнд олсон байна. Амьд үлдсэн нэг хүнийг цагаач худалдаалсан хэргээр баривчилсан гэж усан хилийн цагдаагийн алба мэдэгдэв. Онгоцонд байсан хүмүүсийн ихэнх нь Пакистанаас ирсэн гэж таамаглаж байгаа бөгөөд даваа гарагт тус улсын Ерөнхий сайд Шехбаз Шариф мэдэгдэл хийхдээ, амиа алдагсдын дунд 20 гаруй пакистанчууд байсан гэж таамаглаж буйгаа хэлсэн. Амьд үлдэгсдийг аварч, аюулгүй газар хүргэх, амь үрэгдсэн хүмүүсийг эрэн хайх ажиллагаа үргэлжилж буй бөгөөд Изола ди Капо Рицзуто хотын түр хүлээн авах төвд цагаачдыг байрлуулж байна. Хил хязгааргүй эмч нар (MSF) буяны байгууллагын ажилтан Сержио Ди Дато "Амьд үлдсэн хүмүүс нэлээд гэмтэж бэртсэнээс гадна зарим хүүхдүүд бүтэн өнчин хоцорлоо. Бид чадах бүхнээрээ тэдэнд туслахаар хичээж байна" гэж ярив. Афганистанаас ирсэн 16 настай хүү, 28 настай эгчээ алдаж, аав ээждээ юу гэж хэлэхээ мэдэхгүй байгаа аж. Афганистанаас ирсэн 43 настай эрэгтэй, 14 настай хүүгийн хамт амьд үлдсэн ч эхнэр болон 5, 9, 13 настай хүүхдүүд нь амь үрэгдсэн байна. Өөр нэг афган эмэгтэй нулимс дуслуулан, нөхрөө алдсан далайн эргээс холдохыг хүссэнгүй. SOS Méditerranée төрийн бус байгууллагын ажилтан Франческо Креаззо хэлэхдээ "Энэ бол манай эргийн ойролцоо болсон эмгэнэлт явдлуудын нэг. Газар дундын тэнгис бол хэдэн арван мянган сүнстэй, асар том булш гэдгийг бидэнд сануулж байна. Энэ тэнгисийн төв хэсэгт аврах ажиллагаанд оролцож байна. 2013 онд хүмүүс Лампедузагийн бяцхан цагаан авсуудад "дахиж хэзээ ч үгүй" гэж хэлж байсан бол 2015 онд хоёр настай Сири хүүхдийн жаахан цогцсын өмнө "дахиж ийм зүйл болохгүй" гэж л байсан. Гэтэл дахиад л бяцхан хүүхдүүдийн амь нас үрэгдлээ. Энэ байдалд эцэс төгсгөл гэж үгүй бололтой” хэмээн харуусч байна. Уг эрэг орчимд 2014 оноос хойш 26 мянга гаруй цагаач иргэд амь насаа алдсан гэх тоо баримт байдаг аж. Эх сурвалж: BBC NewsГэрэл зураг: BBC News
https://zarig.mn/13ij
Израилийн хойд хэсэгт 24 цагийн дотор 3 удаа газар хөдлөлт мэдрэгдэв
2023/02/28
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Ливанд 3.9 магниудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, Израилийн зарим хэсгийг доргиож, тус улс томоохон газар хөдлөлтийг даван туулахад бэлтгэлгүй байгааг эрх баригчид анхаарууллаа. Израилийн хойд хэсэгт мэдрэгдэж байгаа нь Ливанд голомтолж буй бага зэргийн газар хөдлөлтийн хаялбар юм.Орон нутгийн хойд хэсэгт газар хөдлөлт мэдрэгдэж, түүний эх үүсвэрийг судалж буйгаа Израилийн Эрчим хүчний яамнаас 2023 оны 2 сарын 27-ны орой албан ёсоор мэдэгдэв.Газар хөдлөлт нь Рихтерийн шаталбараар 3.9 баллын хүчтэй байсан бөгөөд голомт нь Ливанд 123 км-ийн зайд Маждал Шамсын хойд хэсэгт байгаа аж. Ливаны хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд тус улсын оршин суугчид газар хөдлөлтийн чичирхийллийг маш хүндээр хүлээн авч байгаа талаар мэдээлж байна. Турк, Сирид хүчтэй газар хөдлөлт болсноос хойш Израильд хэд хэдэн жижиг чичиргээ мэдрэгдсэн байна.Эх сурвалж: Associated Press 
https://zarig.mn/13ih
Алдарт Мадоннагийн архины хамааралтай ах 66 насандаа өөд боллоо
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Мадоннагийн том ах Энтони Чикконе 66 насандаа таалал төгссөнийг түүний хүргэн нь мэдэгдлээ.Мадонна эхээс ах дүү долуулаа бөгөөд баасан гарагийн шөнө ах нь нас баржээ. Тэрээр архидан согтуурах донтойгоо тэмцэж байсан бөгөөд олон жил орон гэргүй, бүр гүүрэн доор амьдарч байсан гэдэг. Мадоннагийн эгч Мелани Чикконетой гэрлэсэн дуучин, ая зохиогч Хенри цахим хуудастаа хар цагаан хуучны зураг тавьж, эмгэнэл илэрхийлэн, "Би түүнийг 15 настайгаасаа хойш мэддэг байсан, Мичиган дахь бидний амьдралын олон  хавар өнгөрчээ" гэж бичжээ. Түүний үхлийн шалтгааныг хараахан тодруулаагүй байна. Мадонна ахынхаа нас барсан талаар олон нийтэд тайлбар хийгээгүй ч олны танил хүмүүс Жо Хенригийн инстаграм хуудсан дээрх эмгэнэлд хандалт үзүүлжээ.Мадонна Мичиган мужийн Детройт хотод Энтони болон бусад дүү нарынхаа хамт өссөн. 1978 онд бүжиг, хөгжмийн чиглэлээр карьераа хөөхөөр Нью-Йорк руу нүүж, Чикконе ахан дүүс нь Мичиганд үлджээ. Тэд 1963 онд бага байхдаа хөхний хорт хавдраар ээжийгээ алдсан. Хүргэн Хенри мөн инстаграмдаа “Энтони Чикконе нарийн төвөгтэй дүр байсан” гэж бичжээ. Чиккони гэр бүлээсээ хөндийрч, тэднийг өөрийг нь хайхрахгүй байна гэж гомдоллодог байсан. Тэрээр 2011 онд Daily Mail-д өгсөн ярилцлагадаа "Би тэдний нүдэнд хүн биш, тэгийн тоо шиг харагддагаасаа ичдэг. Хэрвээ би хөлдөж үхлээ гэхэд манай гэр бүлийнхэн 6 сар лав мэдэхгүй, тоохгүй байх" гэж ярьж байжээ. Хожим нь 2017 онд түүнийг нөхөн сэргээх хөтөлбөрт хамрагдаж, гэр бүлийнхэнтэйгээ дахин холбоотой болсон гэж мэдээллэж байв.Эх сурвалж: https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-64779134
https://zarig.mn/13if
​ Сураггүй алга болсон Хятадын тэрбумтаны хачирхалтай сураг
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Хятадын технологийн салбарын бизнесмен, тэрбумтан Бао Фаныг сураггүй алга болсон талаарх мэдээлэл 2023 оны 2 сарын 17-ны өдөр цацагдаж, сураг нь гарахгүй байсан билээ.Гэтэл түүнийг Хятадын эрх баригчидтай хамтарсан мөрдөн байцаалтад оролцож байгаа тухай түүний эзэмшдэг банкнаас мэдэгдэл хийв. Хятадын Renaissance Holdings 11 хоногийн өмнө ноён Бао сураггүй алга болсон гэж мэдээлсэн. Ноён Бао нь China Renaissance Holdings-ийн гүйцэтгэх захирал, үүсгэн байгуулагч бөгөөд Хятад дахь шилдэг арилжааны брокер гэгддэг. Ноён Бао сураггүй болсны дараа тус компанийн хувьцааны ханш унасан ч даваа гарагт өссөн байна. "Ноён Баог БНХАУ-ын тодорхой эрх бүхий байгууллагатай хамтарсан мөрдөн байцаалтын ажиллагаанд оролцож байгааг Удирдах зөвлөл мэдсэн" гэж тус банк Хонконгийн хөрөнгийн биржид мэдүүлсэн байна. Мөн "Компаний зүгээс БНХАУ-ын холбогдох эрх бүхий байгууллагаас хууль ёсны дагуу хүсэлт тавьсан тохиолдолд зохих ёсоор хамтран ажиллаж, туслалцаа үзүүлэх болно" гэж нэмж хэлжээ. Энэхүү мэдэгдэл нь Хятадад гарч буй үүсгэн байгуулагчаа алга болсон шалтгааныг тайлбарласан анхны тохиолдол байв. Гэвч мөрдөн байцаалтын явц болон ноён Баогийн хаана байгаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл тодорхойгүй хэвээр байгаа.Эрх баригчид энэ сарын эхээр ноён Баог авч явсан бөгөөд тус компанийн ерөнхийлөгч асан Конг Линий мөрдөн байцаалтад туслахаар болсон гэж Ройтерс агентлаг мэдээлэв. Ноён Бао алга болсон нь Хятадын эрх баригчид технологийн тэргүүлэгч компаниудыг дарангуйлж буйтай холбоотой гэх мэдээлэл газар аваад байгаа юм. 2020 оны сүүлээр Алибабагийн үүсгэн байгуулагч Жэк Ма мөн зах зээлийн зохицуулагчдыг шүүмжилсэн тайлбар хийснийхээ дараа 3 сарын турш алга болсон. Тэрээр дижитал төлбөр тооцооны компани болох Ant Financial компанийг олон нийтэд зарлах ёстой байсан бөгөөд энэ нь түүнийг Хятадын хамгийн баян хүн болгох магадлалтай байв.Ноён Бао алга болсон нь БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпиний авлигатай тэмцэх кампанит ажлын хүрээнд Хятадын томоохон удирдах албан тушаалтнууд сураггүй алга болсон хэд хэдэн хэрэг гарсантай давхцаж байна. Зөвхөн 2015 онд л гэхэд Фосун группын дарга Гуо Гуанчан зэрэг 5 удирдах ажилтантай холбогдох боломжгүй болсон. Дараа нь тус компани түүнийг хувийн асуудлаар мөрдөн байцаалт явуулахад тусалж байгаа гэж мэдэгдэж байв. Хятад, Канадын бизнесмен Шиао Жианхуа мөн 2017 онд баригдсан бөгөөд тэрээр Хятадын хамгийн баян хүмүүсийн нэг байсан бөгөөд өнгөрсөн жил авлигын хэргээр шоронд хоригдож байсан нь ил болсон.Ноён Бао нь Хятадын технологийн салбарын титан бөгөөд түүний онлайн хэрэглээний эдийн засгийг бүрдүүлсэн олон арилжааг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. Тэрээр Morgan Stanley болон Credit Suisse-д банкны салбарт ажиллаж байгаад 2005 онд China Renaissance компанийг үүсгэн байгуулжээ. 2018 оны нийтлэлд ноён Бао өөрийн компани нь Хятадын олон нийтэд танигдсан интернетийн компаниудын 70%-ийн “загалмайлсан эцэг” гэж ярьж байжээ.Эх сурвалж: https://www.bbc.com/news/business-64781374
https://zarig.mn/13ie
Газар хөдлөлтийн аюул дахин нүүрлэж болзошгүй байна
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
AFAD-ийн мэдээлснээр Турк, Сирид гамшиг нүүрлүүлээд буй хоёр томоохон хүчтэй газар хөдлөлт болж өнгөрсөнөөс хойш тус бүс нутагт дахин 9000 гаруй удаа чичирхийлэл мэдрэгдсэн байна.Бага хэмжээний чичирхийллүүдийн дотроос 10 гаруй хүчтэй чичирхийлэл мэдрэгдсэн нь газар хөдлөлтийн аюул дахин нүүрлэж болзошгүй гэж үзэх үндэслэлтэй байна. Онцгой байдлын газраас дахин газар хөдлөх тохиолдолд одоо үүсээд буй их хэмжээний барилгын нурангийг түргэн цэвэрлэх, үлдсэн барилгуудын эрсдлийн үнэлгээг яаралтай гарган, одоогийн аюултай барилгуудад шуурхай арга хэмжээ авах хэрэгтэй байгаа билээ. Гэтэл энэ эгзэгтэй үед Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган 1 жилийн дотор нурсан байшин баригуудаа дахин сэргээн засварлах, хотоо гоё болгох тухай амлалт өгч байгаа нь маш бодлогогүй үйлдэл болохыг мэргэжилтнүүд шүүмжилж байна. Кахраманмарас хотоос Аль-Жазирагийн ажилтан Хашем Ахелбарра мэдээлэхдээ “Засгийн газар гуравдугаар сар гэхэд дахин барих шинэ байшингуудын суурийг тавьж, нэг жилийн дараа газар хөдлөлтийн голомтод шинэ байшингуудыг иргэдэд хүлээлгэн өгөх болно” гэж буйг онцоллоо.Эх сурвалж: www.aljazeera.com 
https://zarig.mn/13id
​Азийн томоохон брэндүүд Оросыг бойкотлохоос татгалзав
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Азид төвтэй 100 хүрэхгүй компани Орост үйл ажиллагаагаа түр зогсоосон, багасгасан гэсэн мэдээлэл байна.Яг жилийн өмнө буюу 2022 оны 2-р сарын 24-нд Орос, Украйны дайн эхлэснээс хэдэн долоо хоногийн дараа дэлхийн зүүн, барууны хуваагдал илчлэгдэж, Хойд Америк, Европын пүүсүүд Оростой харилцаагаа таслахаар яарч байх үед Азийн компаниуд Москваг “тусгаарлаж, шийтгэх кампанит ажил”-аас хойш суусаар байна. Макдоналдс, Кока-Кола, Старбакс, Apple, Nike зэрэг 1100 гаруй компани Оросоос гарах, эсвэл тус улсад үйл ажиллагаагаа зогсооно гэж мэдэгдсэнээс 100 хүрэхгүй нь Азид төвтэй. Йелийн Удирдлагын Сургуулийн Гүйцэтгэх Удирдлагын Хүрээлэнгийн (CELI) мэдээлэлд “Хятад, Энэтхэг, Өмнөд Солонгос зэрэг томоохон эдийн засагтай орнуудын цөөхөн хэдхэн пүүс харилцаагаа тасалж, Орост хоригт өртөх эрсдэл багассан Азийн компаниудын талаас илүү хувийг Япон дангаараа бүрдүүлдэг.” гэжээ.  Мөн “Шинжээчдийн үзэж буйгаар бизнесийн ертөнц дэх зүүн, барууны хуваагдал нь тэдний бүс нутагт мөргөлдөөний хамаарлын талаарх янз бүрийн ойлголтыг харуулж байна. Орос улс Ази болон Азиас олон талаараа илүү хол байдаг. Ази тивд ОХУ-ын тухай яригдаж байгаа бол энэ нь хүйтэн дайны гүн гүнзгий асуудал, нийгмийн хамтын дурсамж гэхээсээ илүүтэй эрчим хүч, худалдааны асуудал юм” гэж Сингапурт төвтэй брендийн зөвлөх, Азийн брэндийн стратегийн зохиогч Мартин Ролл ярьжээ.Тиймээс Украины дайн нийтээрээ Ази тивээс илүү хол байна. Ази, азичууд үүнийг харахгүй байна, тоохгүй байна гэсэн үг биш, дайн дөнгөж эхлэж байгаа гэдэг утгаараа хол байна. Дэлхий дээр олон мөргөлдөөн байдаг бөгөөд урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй их хэмжээний мөргөлдөөн болсон ч Украины дайн тэдний нэг юм. Корпорацуудын хариу үйлдэл нь тэдний байрладаг засгийн газруудын байр суурийг ихээхэн тусгаж өгсөн. АНУ-ын ойрын холбоотон, ОХУ-тай газар нутгийн маргаантай байгаа Япон улс бүс нутагтаа Москвагийн эсрэг хамгийн хатуу байр суурь баримталж, Оросын албан тушаалтнууд болон байгууллагуудын эсрэг олон удаагийн хориг арга хэмжээ авсан. Тоёота, Sony, Nissan, Nintendo зэрэг дэлхийд алдартай брэндүүд Оросоос гарсан эсвэл үйл ажиллагаагаа багасгасан Японы 50 фирмийн тоонд багтдаг. Оросыг буруушааж, хориг арга хэмжээ авахаас татгалзаж, Оросын эрчим хүчний импортыг нэмэгдүүлэхээс татгалзсан Хятад, Энэтхэгт Энэтхэгийн автомашин үйлдвэрлэгч Bajaj Auto, Хятадын технологийн аварга Алибаба, Диди зэрэг томоохон брэндүүд бизнесээ хэвийн үргэлжлүүлсээр байна.CELI-ийн мэдээлснээр Хятад, Энэтхэгийн 12 компани, тэр дундаа Bank of China, Tata Steel зэрэг компани харилцаагаа багасгасан байна. Малайзын Куала Лумпур дахь брэндийг бий болгох чиглэлээр ажилладаг Fusionbrand компанийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Маркус Осборн хэлэхдээ “тус бүс нутаг мөргөлдөөнд хоёрдмол байр суурьтай байгаа нь хилийн чанад дахь мөргөлдөөнд оролцох дургүй байдгийг илэрхийлж байна” гэв.Делигийн их сургуулийн худалдааны профессор Сумати Варма, Ражеев Упадхаяа нар тус бүс нутаг нь Украины нөхцөл байдлаас илүү тахлын дараах эдийн засгийг сэргээх, амьжиргааны өртөгт үзүүлэх дарамт шахалтад илүү анхаарал хандуулсан гэж мэдэгдэв.Эх сурвалж: Thomas Peter/Reuters
https://zarig.mn/13ic
Газар хөдлөлтөд туслах ажиллагаанд нийт 300 мянга орчим хүн ажиллажээ
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Туркийн газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн 11 мужид сайн дурынхныг оролцуулаад 300 мянга гаруй хүн аврах ажиллагаанд оролцсон гэсэн тоо гарчээ.Одоо олон улсын аварагчид буцсанаас хойш 240,000 орчим аврах ажилчид үргэлжлүүлэн ажиллаж байна. Газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн зарим бүс нутгуудад мэргэжлийн бус аврагчид ажиллах нь эхэндээ хүндрэлтэй байсан ч сэргээн босгох ажил үргэлжилж байгаа бөгөөд ослын явцад хохирогчдын тоо нэмэгдсээр байна. Сүүлийн өдрүүдэд амьд үлдсэн хүмүүсийг аварсан гэх мэдээлэл гараагүй байна. Зөвхөн Туркийн хэмжээнд гамшгийн бүсээс бараг 530,000 хүнийг нүүлгэн шилжүүлсэн бөгөөд Туркийн засгийн газар одоогийн байдлаар 173,000 барилга нурсан буюу ноцтой эвдэрсэн гэж бүртгэгдэж, 1,9 сая гаруй хүн түр хоргодох байр, зочид буудал, нийтийн байгууламжид орогнож байна гэж Туркийн засгийн газар мэдэгдэв. Туркийн 20 сая орчим хүн газар хөдлөлтөд нэрвэгдээд байгаа бол НҮБ-ын мэдээлснээр Сирид 8,8 сая хүн газар хөдлөлтөд нэрвэгджээ.Эх сурвалж: BBC News
https://zarig.mn/13ib
Хуулиар гэрлэлтийн насыг 16 байсныг 18 болголоо
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Өнгөрсөн жил батлагдсан хууль тогтоомжийн дагуу 2023 оны 02 сарын 25-наас эхлэн хүчин төгөлдөр болж буй заалтаар 16, 17 настай хүүхдүүд Англи болон Уэльст гэрлэх, иргэний нөхөрлөлийн харилцаанд орох боломжгүй болж байна. Өнөөг хүртэл тэд эцэг, эхийн зөвшөөрөлтэйгөөр гэрлэх, хамтран амьдрах боломжтой байсан. Гэрлэлт ба иргэний нөхөрлөлийн тухай хуулийн дагуу хийсэн энэ өөрчлөлт нь хүүхдийг албадан гэрлэлтээс хамгаалах зорилготой юм. Хүч хэрэглэсэн эсэхээс үл хамааран эмзэг бүлгийн хүүхдүүдийг ямар ч нөхцөлд гэрлүүлж, бэлгийн болон хөдөлмөрийн мөлжлөгт оруулах гэмт хэрэг гарч байсантай холбоотой аж. Хуульд мөн талууд болон тэдний гэр бүлийнхэн гэрлэлт гэж үздэг хууль ёсны бус "уламжлалт" гэрлэх ёслолуудыг хамруулна. Уг хуулийн шинэчилсэн заалтыг албадан гэрлэлтийг "далд хэлбэрээр урвуулан ашиглах"-тай тэмцэхэд "асар том үсрэлт" болсон гэж холбогдох байгууллагуудаас тодорхойлсон. “Карма Нирвана” буяны сангийн захирал Наташа Ратту хэлэхдээ: "Шинэ хууль “албадан гэрлэлтийн тухай” мэдлэг, мэдээллийг нэмэгдүүлэхэд тусалж, эрсдэлтэй хүүхдүүдийг илүү хамгаалж чадна гэж найдаж байна. Өнгөрсөн онд хүчирхийллийн тусламжийн утас бага насны гэрлэлтийн 64 тохиолдлыг илрүүлсэн нь илүү том асуудлын жижиг хэсэг юм. Шинэ хууль нь эрсдэлт бүлгийн хүүхдүүдийг таних, тайлагнах чадварыг нэмэгдүүлэхэд тусална” гэж яриж байна. Засгийн газрын албадан гэрлэлтийг хянан зохицуулах алба 2021 онд 18-аас доош насны хохирогчтой холбоотой 118 хэрэгт зөвлөгөө, дэмжлэг үзүүлсэн байна. 2018 онд Англи, Уэльс улсад 18 нас хүрээгүй 28 хөвгүүд, 119 охид илэрсэн тоон үзүүлэлтийг харьцуулахад албадан гэрлэх нь охидод хөвгүүдээс илүү нөлөөлж буй нь статистик тоо баримтаар нотлогдож байгааг Хууль зүйн яам мэдээллэв.Эх сурвалж: www.dailymail.co.uk
https://zarig.mn/13ia
​Хөлбөмбөгийн талбай тоглоомоор дүүрлээ
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Хөл бөмбөгийн фанатууд Истанбул дахь тоглолтын үеэр өхөөрдөм тоглоомуудыг талбай руу шидэж, газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн хүүхдүүдэд хандивлав.Туркийн супер лигийн "Бешикташ" болон "Фрапорт ТАВ Антальяспор" багуудын ням гарагт болсон тоглолтын өмнө хөгжөөн дэмжигчид янз бүрийн зөөлөн тоглоомуудыг талбай руу шидэж амь үрэгдсэн хүүхдүүдийн дурсгалд болон амьд үлдсэн хүүхдүүдэд илгээж буй сэтгэлээ илэрхийлэв. Талбайн бараг л тоглоомуудаар дүүрсэн бөгөөд хөл бөмбөгийн тамирчид талбайн ажилчидтай хамт тоглоомуудыг цуглуулалцаж, талбайн хажууд түр овоолж тоглолтоо үргэлжлүүлээд, тоглолт дууссаны дараа бүх тоглоомыг газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн хүүхдүүдэд илгээхээр бэлтгэжээ.Эх сурвалж: www.dailymail.co.uk
https://zarig.mn/13i9
Ковид-19 вирус Хятадын судалгааны лабораториос алдагдсан байх магадлалтай
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Хэдэн жилийн туршид дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал болж, үй олон хүний амь нас төдийгүй олон улсуудын эдийн засагт ч хүчтэй нөлөөлөөд буй Ковид-19 вирусийн гарал үүсэл амьтнаас үүсэлтэй, мөн анх амьтнаас хүнд дамжин халдварласан гэж мэдээлж байсан билээ. Энэ байр суурь өөрчлөгдөж, Ковид-19 вирус Хятадын судалгааны лабораториос алдагдсан байх магадлалтай гэсэн дүгнэлт гараад байна. Шинэ дүгнэлтийг Үндэсний тагнуулын газрын даргын бэлтгэсэн 2021 оны баримт бичгийн шинэчлэлд тусгасан бөгөөд саяхан Цагаан ордны хууль тогтоогчдод хүргүүлсэн гэж Wall Street Journal Ням гарагт мэдээлэв. Холбооны мөрдөх товчоо мөн уг вирус Ухань дахь лабораториос тархсан байх магадлалтай гэж мэдэгджээ. Гэсэн хэдий ч өөр дөрвөн агентлаг вирус нь ойролцоох махны зах дээр амьтнаас тархсан гэсэн "Байгалийн тархалт"-ын онолыг дэмжсээр байна. Тагнуулын төв газар энэ талаар тодорхой байр сууриа хараахан зарлаагүй байна.  Холбооны мөрдөх товчоо 2021 онд вирус лабораториос алдагдсан гэж дүгнэж, уг дүгнэлт нь дунд зэргийн магадлалтай гэж байсан. Холбооны мөрдөх товчоо микробиологич, дархлаа судлаачдыг ажиллуулах, улс орноо биотерроризм, зэвсгээс хамгаалах бодлогын нэг хэсэг болох өвчин, вирус судлалын чиглэлээр ихээхэн туршлагатай. Цагаан ордны үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөх Жейк Салливан Ням гарагт CNN-д энэ дүгнэлтийн талаар хариулахдаа "Ерөнхийлөгч Байден манай тагнуулын байгууллагын бүх бүрэлдэхүүнийг энэ асуултын эцсийн хариултыг олохыг удаа дараа шаардаж байгаа ч яг тодорхой хариулт алга" гэжээ. Энэ оны 1 сард АНУ-ын Ерөнхий хяналтын албанаас Үндэсний эрүүл мэндийн хүрээлэнг “Хятадад вирусын туршилтыг хийж байсныг АНУ мэдсээр байж дэгдэлт гарахаас өмнө зохих арга хэмжээ авч чадаагүй” гэж ил тод шүүмжилсний дараа энэхүү шинэ дүгнэлт гарч байна. Холбооны аудит нь Британийн эрдэмтэн Питер Дасзакийн удирддаг, татвар төлөгчдийн санхүүжүүлттэй судалгааны гурван тэтгэлэгийг “EcoHealth Alliance”-д олгосон бөгөөд уг тэтгэлэгт судалгааны 2014-2021 оны тайлан гарчээ. Уг тайлангаар Үндэсний эрүүл мэндийн хүрээлэн (NIH) болон “EcoHealth” судалгааны мөн чанарыг ойлгож, болзошгүй асуудлуудыг тодорхойлж, засч залруулах арга хэмжээ авч чадаагүй. Хяналтыг сайжруулснаар NIH энэ төрлийн судалгаатай холбоотой эрсдэлийг бууруулахын тулд цаг алдалгүй засах арга хэмжээ авах боломжтой байсан" гэж тайланд бичжээ.Эх сурвалж: www.dailymail.co.uk/home/index...
https://zarig.mn/13i8
Испанид Марбургийн халдвар илрээгүйг зарлалаа
2023/02/27
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Вакцин байхгүй үхлийн аюулт Марбуг вирусын дэгдэлт илэрсэн тухай мэдээлэл сүүлийн үед дэлхий нийтийг цочроогоод буй билээ.Испанийн Валенсиа хотод үхлийн аюултай Марбургийн өвчний анхны тохиолдол байж болзошгүй гэж эрүүл мэндийн албаныхан сэжиглэж, өвчтөнийг Ла Фе эмнэлэгт тусгаарлан хорио цээрийн дэглэмд оруулсан тухай мэдээлэл 2023 оны хоёрдугаар сарын 21-ний өдөр цацагдсан. Уг мэдээллээс гурав хоногийн дараа Испанийн Эрүүл мэндийн яамнаас тухайн өвчтөн эрэгтэй хүн бөгөөд түүнээс Марбуг вирус илрээгүй гэдгийг албан ёсоор мэдэгдлээ. Дээрх мэдээлэл анх цацагдсан өдрөөс хойш маш олон аялал жуулчлалын захиалга цуцлагдсан тухай Испанийн дотоод хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр мэдээллээд байсан юм. Эх сурвалж: Associated Press
https://zarig.mn/13hu
Хятад, Оросын харилцаа Америкт ямар нөлөө үзүүлэх вэ?
2023/02/27
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Хятад улсын төрийн өндөр албан тушаалтнууд Европт хийж буй айлчлалын хамгийн сүүлийнх нь Ван Игийн Орост хийж буй айлчлал бөгөөд дэлхийн энх тайвны талаарх үзэл баримтлалын баримт бичигт нэгдэн, удахгүй болох Украины дайныг шийдвэрлэх арга зам гэгдээд буй. Өнгөрсөн долоо хоногт болсон Мюнхений Аюулгүй байдлын бага хурал дээр Вангийн хэлсэн үг АНУ-ыг хүчтэй шүүмжилсэн нь Америкийн хамгийн тууштай холбоотнуудын дунд төдийлөн сайн нөлөө үзүүлсэнгүй. Энэ үеэр өнгөрсөн жил Хятад улс дайнд оролцож буй хоёр талыг хоёуланг нь дэмжиж буй мэт ойлгогдохоор байсныг мөн дурдсан. Хятад улс барууны орнууд дайныг хэрхэн зохицуулж буйг ажиглан, дэлхийн бусад улстай хэрхэн харилцаагаа үргэлжлүүлэхээ тооцож байж ч болох юм. Москвад айлчлан АНУ руу дайрах нь Европтой харилцах тийм сайн арга биш ч Хятадын эрх баригчид иймэрхүү дипломат арга барил ашиглаж буй нь жинхэнэ үзэгчдэдээ мартагдашгүй сэтгэгдэл төрүүлж чадна гэсэн улстөрийн тооцоотой алхам байх гэж ажиглагчид дүгнэж байна.Эх сурвалж: www.reuters.com/world/
https://zarig.mn/13ht
Газар хөдлөлтийн талаар мэдээлсэн Туркийн сэтгүүлчдийг саатуулжээ
2023/02/26
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Туркт газар хөдлөлт болоход чөлөөт сэтгүүлч Мир Али Кочер газар хөдлөлтийн төвөөс 200 милийн зайд байжээ. Тэрээр камер, микрофоноо шүүрэн аван амьд үлдсэн хүмүүстэй ярилцлага хийхээр гамшигт өртсөн бүс нутаг руу явж, твиттер хуудсаараа дамжуулан амьд үлдсэн хүмүүс болон аврагчдын түүхийг хуваалцсан бөгөөд одоо "хуурамч мэдээ" тараасан хэрэгт сэжиглэгдэн шалгагдаж байгаа бөгөөд 3 жил хүртэлх хугацаагаар шоронд хоригдож магадгүй болоод байгаа юм. Газар хөдлөлтийн талаар зөвшөөрөлгүйгээр мэдээлэл, тайлбар хийсэн хэргээр шалгагдаж байгаа хэд хэдэн сэтгүүлчид байгаа аж. Хэвлэлийн эрх чөлөөний бүлгүүдийн мэдээлснээр Туркийн Засгийн газар дотооддоо чөлөөт сэтгүүл зүйгээр ажилласан олон арван хүнийг баривчилсан, дарамт шахалт үзүүлж, нэмэлт мэдээлэл өгөхөөс сэргийлсэн байна. Туркийн эрх баригчид сэтгүүлзүйтэй холбоотойгоор баривчлагдсан хүмүүсийн талаар ямар нэгэн тайлбар хийгээгүй байна.Кочер Диярбакираас гарч Газиантеп хотыг зорив. Газар хөдлөлтийн голомттой ойролцоох хотуудад сүйрлийн дүр зураг, хөлдөж буй хохирогчид түүнийг цочирдуулжээ.Эх сурвалж: Grigor Atanesian and Nihan Kalle/ Global Disinformation Team and BBC MonitoringГэрэл зураг: BBC News
https://zarig.mn/13hp
Туркт газар хөдлөлтийн үеийн хулгай, дээрмийн хэргээр 282 хүнийг баривчилжээ
2023/02/26
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Туркт газар хөдлөлтөөр нурсан барилгуудтай холбоотойгоор томоохон сүйрэл болж, их хэмжээний хохирол амссан билээ. Газар хөдлөлтийн үеэр нурсан барилгуудыг барьсан компаниудыг газар хөдлөлтийн болон барилгын чанарын хууль журам зөрчсөн гэж буруутгаж байгаа юм. Туркийн 11 мужид мөрдөн байцаалтын явцад 564 хүнийг барилга барих дүрэм зөрчсөн гэж сэжиглэн шалгаж байна. Одоогоор 160 орчим хүнийг баривчилсан бол бусад хүмүүсийг эрэн сурвалжилж байна. Мөн барилгын чанартай холбоотой хэргээс гадна газар хөдлөлтийн үеийн хулгай, дээрмийн хэрэгт 282 хүн сэжиглэгдэж байгаагаас 181 хүнийг баривчилжээ.Эх сурвалж: TRT Haber телевизийн суваг
https://zarig.mn/13ho
Газар хөдлөлтөөр нас барагсдын тоо 50,000 давлаа
2023/02/26
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Хамгийн сүүлийн үеийн буюу 2023 оны 2 сарын 25-ны өдрийн байдлаар Туркын газар хөдлөлтөөр амиа алдагсдын тоо 50,000 даваад буйг албан ёсоор мэдээллээ. Баасан гарагийн шөнө Туркт газар хөдлөлтийн улмаас амиа алдагсдын тоо 44,218-д хүрсэн талаар Гамшиг, Онцгойбайдлын газар (AFAD) мэдээллэсэн. Харин Сирийн албаныханы зүгээс хамгийн сүүлд 5,914 хүн амиа алдсан гэж зарласнаар хоёр улсад амиа алдагсдын тоо 50,000 давжээ. Одоо сүйрэлд өртсөн бүсүүдэд зөвхөн нурсан барилгуудын хогийг цэвэрлэх ажиллагаа л явагдаж байна. Гэсэн ч иргэд ар гэрийнхэнээ олж өгөгхийг албаныхнаас шаардсан хэвээр байгаа юм. Эх сурвалж: Ройтерс агетлаг.Гэрэл зураг: 2023 оны 2-р сарын 21-ний өдөр Туркийн Хатай мужийн Антакья хотод болсон газар хөдлөлтийн улмаас нурсан барилгын нурангиг ажилчид цэвэрлэж байна. REUTERS/Thaier Al-Sudani
https://zarig.mn/13hn
АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга Э.Блинкен сар шинийн мэндчилгээ дэвшүүлэв
Өчигдөр
М.Төгөлдөр
Бусад
Америкийн Нэгдсэн Улсын Төрийн нарийн бичгийн дарга Энтони Блинкен Сар шинийн баярыг тохиолдуулан монголын ард түмэнд баяр хүргэж, мэндчилгээ дэвшүүллээ.Төрийн нарийн бичгийн дарга Э.Блинкен Сар шинийн баяраа тэмдэглэж байгаа монголчуудад эрүүл энх, амар амгалан, аз хийморийг хүсэн ерөөв. АНУ нь Монгол Улсыг дотнын анд, стратегийн түнш, “гуравдагч хөрш” гэж бахархан үздэг бөгөөд хоёр улсын иргэд хоорондын хэлхээ холбоог ирж буй онд улам бүр гүнзгийрүүлэхийн төлөө байгаагаа илэрхийлэв. Тэрбээр Монгол, АНУ-д төдийгүй дэлхий дахинд Сар шинийн баяраа тэмдэглэж байгаа нийт монголчуудад ирж буй туулай жилдээ аюулгүй, хөгжил цэцэглэлт болон аз хиймориор дүүрэн байхын ерөөлийг дэвшүүлэв. https://www.state.gov/mongolian-lunar-new-year/  
https://zarig.mn/13gn
Боловсролын салбарын багш ажилтнуудыг төрийн одон, медалиар шагналаа
2023/02/20
М.Төгөлдөр
Бусад
XVII жарны “Үзэсгэлэн болгогч” хэмээх туулай жилийн Цагаан сарын баярыг тохиолдуулан эрхэлсэн ажил, салбартаа олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж, улс орныхоо хөгжил дэвшилд бодитой хувь нэмэр оруулсан боловсролын салбарын багш ажилтнуудыг Төрийн одон, медалиар шагналаа.ХӨДӨЛМӨРИЙН ГАВЬЯАНЫ УЛААН ТУГИЙН ОДОНГООР: С.Буриад Боловсрол шинжлэх ухааны яамны ахмад ажилтан С.Туул Нийслэлийн 9 дүгээр сургуулийн ахмад багшХ.Дашцэрэн Хүрээтулга сургуулийн математикийн багшД.Нэргүй Боловсрол шинжлэх ухааны яамны ахмад ажилтанА.Болд Тэнүүн огоо компанийн ахмад ажилтан Ж.Мягмар БШУЯ-ны сургуулийн өмнөх боловсролын хэлтсийн дарга О.Оюунбилэг БШУЯ-ны дээд болон мэргэжлийн боловсролын удирдлага зохицуулалтын газрын шинжээчАЛТАН ГАДАС ОДОНГООР: Ш.Алтантүлхүүр Дорнод аймгийн Хан-Уул цогцолбор сургуулийн ахмад багшА.Танан-Эрдэнэ Нийслэлийн боловсролын газрын хяналтын улсын байцаагчГ.Баасанхүү МУИС-ийн Олон Улсын харилцааны сургуулийн багшЦ.Батцэцэг ШУТИС-ийн Геологи уул уурхайн сургуулийн багшБ.Орхонтуул ШУТИС-ийн Геологи уул уурхайн сургуулийн багш С.Батцэцэг Нийслэлийн 3 дугаар сургуулийн багш М.Адъяа Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сумын ахмад багш Я.Цэрэндолгор Хэнтий аймгийн дунд сургуулийн ахмад багш Д.Энхтүвшин Нийслэлийн 68 дугаар цэцэрлэгийн багш Ж.Оюунцэцэг Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн багш Ж.Амаржаргал Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн багшР.Тунгалаг Нийслэлийн 50 дугаар сургуулийн нягтлан бодогч Д.Оюунгэрэл Нийслэлийн 50 дугаар сургуулийн ахмад багш С.Бадамсэд Боловсрол шинжлэх ухааны яамны ахмад ажилтан Д.Наранзул БШУЯ-ны Ерөнхий боловсролын бодлогын удирдлага, зохицуулалтын газрын шинжээчХӨДӨЛМӨРИЙН ХҮНДЭТ МЕДЛАЛИАР:Р.Гантулга Монгол улсын их сургуулийн биеийн тамирын тэнхимийн багш Б.Гантөгс БШУЯ-ны сургуулийн өмнөх боловсролын хэлтсийн шинжээч
https://zarig.mn/13gj
Африкт үхлийн аюултай Марбуг вирусийн дэгдэлт батлагдлаа
2023/02/20
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Экваторын Гвинейд есөн хүний аминд хүрсэн вирусийн эсрэг вакцин, эмийн эмчилгээ байхгүй байгааг 2023 оны хоёрдугаар сарын 17-ны өдөр CBC News мэдээллэсэн. Эболатай холбоотой вирусээс үүдэлтэй Марбургийн өвчний дэгдэлтийг зогсоохоор Африкийн эрүүл мэнд хариуцсан мэргэжилтнүүд шаргуу ажиллаж байна. Үхлийн аюултай өвчнийг эмчлэх арга байхгүй бөгөөд олон жилийн өмнө вакцины боловсруулалтыг түр зогсоосон юм. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага энэ долоо хоногт Экваторын Гвинейд Марбург вирусын дэгдэлт гарсныг, Төв Африкийн жижигхэн улсад үхлийн аюултай өвчний тохиолдол анх удаа гарч байгааг, Эболатай холбоотой Марбург нь тус улсад дор хаяж 9 хүний аминд хүрсэн бөгөөд өөр 16 сэжигтэй тохиолдлыг тусгаарлан шалгаж байгааг албан ёсоор 1 хоногийн дараа бататган мэдээллэв. Марбургийн эмчилгээ олдохгүй тохиолдолд тухайн бүс нутгийн оршин суугчдын 88 хувийг үхэлд хүргэж болзошгүй аж. 2004-2005 онд Ангол улсад дэгдэлт гарч, батлагдсан 252 тохиолдлын 90 хувь нь нас барж байжээ.Марбургийн вирус нь Африкийн жимсний сарьсан багваахайнаас үүссэн гэж үздэг. Анх 1967 онд Герман болон хуучин Югослав улсад АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн мэдээлснээр Угандагаас оруулж ирсэн ногоон сармагчинтай ажиллаж байсан хүмүүсийн дунд илэрсэн байна. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын (ДЭМБ) мэдээлснээр сарьсан багваахай сүрэглэн амьдардаг уурхай, агуйд удаан хугацаагаар орж янз бүрийн зүйлс хайх замаар хүмүүс вирусын халдвар авсан байж болзошгүй гэж таааглаж байна. Вирус нь халдвартай хүний цус, биеийн бусад шингэнтэй шууд харьцах, эсвэл хувцас, орны даавуу зэрэг вирусээр бохирдсон гадаргуутай шууд харьцах замаар хүнээс хүнд тархдаг, агаар болон амьсгалын замаар халдварладаггүй байна. Шинж тэмдгүүд нь гэнэт эхэлж болох бөгөөд өндөр халуурах, хүчтэй толгой өвдөх, сульдах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрдэг. Булчингаар өвдөх нь бас түгээмэл байдаг. Торонтогийн нэгдсэн эмнэлгийн халдварт өвчний мэргэжилтэн, доктор Исаак Богоч "Энэ нь бүх эрхтэнд нөлөөлж, цочрол шиг синдром үүсгэдэг" гэдгийг хэлж байна. Мөн уг вирус нь ходоод гэдэсний замын хүндрэлийг үүсгэж, амархан цус алддаг. ДЭМБ-ын мэдээлснээр эхний долоо хоногт тууралт гарч, төв мэдрэлийн системд нөлөөлж, төөрөлдөх, түрэмгийлэх, цочромтгой байдал үүсдэг. Нас баралтын шалтгаан нь ихэвчлэн цус алдалт, цочмог зүрхний шигдээс бөгөөд анхны шинж тэмдэгээс 8-9 хоногийн дараа тохиолддог байна.Эх сурвалж: Associated PressГэрэл зураг:  (Bob Child/The Associated Press)
https://zarig.mn/13fy
Зэвсэгт халдлагын тухай худал мэдээллийг няцаав
2023/02/19
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Зэвсэгт этгээдүүд нялх Аяагийн эмчлүүлж буй эмнэлэг рүү дайран орж, тус эмнэлгийн захирал Доктор Аттиаг зодсон тухай олон нийтийн сүлжээгээр цацагдаад байсан мэдээллийг албаны хүн үгүйсгэв.Олон нийтийн дайралтаас сэргийлэн нэрээ нууцалсан албаны хүн “Тус эмнэлгийн дарга Аяагийн зургийг аваад байсан сувилагч түүнийг хулгайлахаар төлөвлөж, гадны хүмүүстэй хуйвалдсан байсан гэж сэжиглэн, сувилагчийг ажлаас нь халсан. Хөөгдсөн сувилагч эмч Аттиаг зодсон зэвсэгт этгээдүүдийн хамт хэдэн цагийн дараа буцаж ирсэн гэдэг мэдээлэл ор үндэслэлгүй” гэж няцааж байна. Зодуулсан хэмээгдээд байгаа доктор Аттиа нь Аяатай ойролцоо насны охинтой, түүний эхнэр Аяаг хамт хөхүүлдэг байна. Охиныг хулгайлахаар завдсан гэгдээд буй этгээдийг эмнэлэгт орж ирээд хуурамч цагдаагийн үнэмлэх үзүүлэхэд эмнэлгийн ажилтнууд сэжиглэн, цагдаа дуудан баривчлуулсан бөгөөд түүнийг яг Аяа охиныг хулгайлах зорилготой байсан үгүйг тогтоохоор шалгаж байгаа юм. Баривчлагдсан этгээд эмнэлгээс халагдсан найзынхаа асуудлаар эмнэлгийн захиралтай уулзах гэж байсан гэж анхны мэдүүлгээ өгөөд байгаа аж. Харин хүмүүс түүнийг Аяа охиныг хулгайлан гадаадын иргэдэд зарах гэж байсан гэж тамааглан, шуугиан дэгдээд байгаа юм. Одоо Аяа охины аюулгүй байдыг хангах үүднээс өөр эмнэлэгт шилжүүлэн, хамгаалалт гарган хамгаалж байгааг, Аяа охины хамаатнуудыг олж тогтоосон, эмчилгээ дууссаны дараа авга ах, нагац эгч нарт нь хүлээлгэн өгөх болсоныг мөн албаныхан мэдээллээ. Эх сурвалж: Туркийн төрийн мэдээллийн агентлаг
https://zarig.mn/13fp
​ Аяа охиныг хулгайлахаар завдсан этгээд баривчлах үеээр биеэс нь их хэмжээний мөнгө олджээ
2023/02/18
М.Төгөлдөр
Бусад
Газар хөдлөлтийн дараа нурсан барилгын нуранги дор төрж, ээж нь нас барсан ч хүй нь тасраагүй чигээрээ олдож, аврагдсан Аяа охиныг зэвсэгтэй этгээд эмнэлгээс хулгайлахаар завджээ. Туркийн цагдаа нар эмнэлгийн тасгаас хүүхдийг хулгайлах гэж байсан хуурамч цагдааг барьж, нярайг дахин хулгайлагдахаас сэргийлэн аюулгүй газарт шилжүүлжээ. Эмнэлгийн ажилтнууд цагдаа хувцастай тэр залууг орж ирмэгц хуурамч гэдгийг нь хурдан ойлгож, нэгэн ажилтан жинхэнэ цагдаа дуудсан байна. Аяа охиныг нурангин доороос гаргаж ирснээсээ хойш Сирийн хойд хэсэгт эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байсан охиныг төрсөн цагаас нь эхлэн дэлхий нийт анхаарч, дэлхийн өнцөг булан бүрээс хүмүүс түүнд туслахаа мэдэгдээд байсан. Хатай мужийн Самандаг дүүрэгт байрлах эмнэлэг рүү нэгэн цагдаа хувцастай нэгэн эр өөрийгөө цагдаагийн дарга хэмээн танилцуулан орж ирээд охиныг хулгайлахыг завдсан тухай Анадолу агентлаг мэдээлэв. Эмнэлгийн ажилтнууд түүний цагдаагийн үнэмлэх хуурамч болохыг анзаарчээ. Цагдаагийнхан уг этгээдийг баривчилж, биеэс нь хуурамч цагдаа, цэргийн үнэмлэх, алт, турк лира, доллар, 6500 ам.доллартай тэнцэх евро зэрэг их хэмжээний мөнгө олжээ. Одоогоор цагдаагийн газар аюулгүй байдлын үүднээс хүүхдийн талаар мэдээлэл өгөөгүй байна. Аяаг өөрийн хүүхдийн хамт хөхүүлж, асарч буй эмч 7 хоногийн өмнө хэвлэлд ярилцлага өгөх үеэрээ Аяа өнчирсөн тул түүнийг яаран үрчлүүлэхийг хүсэхгүй байгаагаа, мөн хамаатнууд нь ирвэл хүлээлгэн өгөх хүртлээ эмнэлэгт эмчилж, асарч байх болно гэх зэргээр ярьсан билээ. Уг мэдээллийн дараа гадаадын олон орноос охиныг үрчлэн авах хэдэн мянган санал эмнэлэгт болон холбогдох албаныханд ирээд байсан. Мөн хэд хэдэн хүмүүс Аяагийн хамаатан гэж худал мэдүүлж, авахаар ирсэн тул инкубаторт байгаа охиныг орон нутгийн цагдаа нар хамгаалалтандаа аваад байна. Сүйрэлд өртсөн бүс нутгийн эцэг эхчүүд энэхүү эмх замбараагүй байдлаас үүдэн сайн дурынхан гэх зэрэг хэн ч хамаагүй оролцож байсан аврах ажиллагааны үеэр хүүхэд хулгайлах тохиолдол гарсан байж болзошгүйд санаа зовниж эхэллээ. Амьд, эсвэл нас барсан эсэх нь тодорхойгүй, олдохгүй ор сураггүй байгаа хүүхдүүдийг хулгайлагдсан байх вий гэж эцэг эхчүүд түгшиж байна. Туркийн Гэр бүлийн сайд Деря Яник газар хөдлөлтийн улмаас дор хаяж 1362 хүүхэд гэр бүлээсээ салсан тухай мэдэгдэв. Эх сурвалж: Анодулу агентлаг. Гэрэл зураг: Anodulu agency.
https://zarig.mn/13fi
Турк улсад үүрэг гүйцэтгэсэн аврах баг өнөөдөр эх орондоо ирнэ
2023/02/18
М.Төгөлдөр
Бусад
Бүгд Найрамдах Турк Улсын Хатай хотод эрэн хайх, аврах ажиллагаанд оролцсон 35 хүний бүрэлдэхүүнтэй эмч, сувилагчдын баг өнөөдөр /2023.02.17/ эх орондоо ирэх юм. Нийт арав хоногийн хугацаанд үүргээ амжилттай гүйцэтгэсэн манай улсын баг энэ хугацаанд найман хүний амь насыг эсэн мэнд аварч, эмч сувилагчдын баг 600 гаруй хүнд эмнэлэгийн тусламж үйлчилгээг амжилттай үзүүллээ. Үүргээ амжилттай гүйцэтгэсэн баг хамт олон эх орны зүг мордохын амь насаа алдсан иргэдэд хүндэтгэл үзүүлэн нэг минут малгайгаа авч гашуудсан юм. Турк, Сирид болсон хүчтэй газар хөдлөлтийн улмаас олон мянган хүн амиа алдаад байна. Одоогоор амьд үлдэгсдийг эрэн хайх ажиллагаа явагдаж байгаа бөгөөд Япон, Польш, ОХУ зэрэг олон улсаас аврах багаа илгээгээд байгаа юм.Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар /2023.2.7/ гамшигт нэрвэгдсэн Бүгд Найрамдах Турк Улс болон Арабын Бүгд Найрамдах Сири улсын ард, иргэдэд улсын нөөцөөс бараа, материалын хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Энэ дагуу БНТУ руу  таван тонн махан нөөш,  нэг тонн лаа, 1000 ширхэг хөнжил, 20 ширхэг иж бүрэн монгол гэрийг эхний удаа илгээсэн. Одоо ч мөн Монгол Улс хүмүүнлэгийн тусламжийн бараа, бүтээгдэхүүний хандив цуглуулж илгээхээр бэлдээд байгаа билээ.
https://zarig.mn/13fg
Сирийн хойд хэсэгт тусламжийн 100 гаруй цуваа нэвтэрлээ
2023/02/17
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Газар хөдлөлт болсны дараа майхан, халаагуур, холерын шинжилгээний иж бүрдэл зэрэг НҮБ-ын тусламжийн хэрэгсэл ачсан 100 гаруй ачааны машин Сирийн баруун хойд нутаг руу нэвтэрчээ.НҮБ-ийн мэдээлснээр 4 сач гаруй иргэд яаралтай тусламжийг хүлээж буй бөгөөд хойд нутгийн өөр өөр дүүргүүдэд хүртээмжтэй байхын тулд Турк-Сирийн хилийн Баб Аль-Хава, Баб Аль-Салам, Аль Раи гэх 3 боомтуудыг ашиглах төлөвлөгөөний дагуу тусламжийн үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн хэрэгжүүлж байна. Сөрөг хүчний хяналтад байдаг бүс нутгийн нүүлгэн шилжүүлсэн хүн амын нэн тэргүүний тулгамдсан асуудал нь хамгаалах байрны хэрэгцээг тодорхойлох явдал болоод байна.Эх сурвалж: https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/2/16/turkey-syria-earthquake-liveГэрэл зураг: Сирийн босогчдын хяналтад байдаг Жиндайрис хотын барилгын нуранги дээр ухагч ажиллаж байгаа нь [Omar Haj Kadour/AFP]   
https://zarig.mn/13ev
Амь үрэгдэгсэдийн тоо 50,000-аас давна гэж мэдэгдэв
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
НҮБ-ын тусламжийн багийн ахлагч Мартин Гриффитс газар хөдлөлтөөр амь үрэгдэгсдийн тоо 50,000-аас давж магадгүй гэж тооцоолж буйгаа, мөн нурангин дор байгаа нас барагсдын тоог нарийн тооцоолоход хэцүү байгааг хэлжээ. Гэвч НҮБ-ын эрх баригчид олон хүн амьд үлдэх найдвар буурч байгаа тул тэдний ажиллагааны аврах үе шат дуусч байна гэж мэдэгджээ. Тус агентлагийн мэдээлснээр, албан тушаалтнууд амьд үлдсэн хүмүүсийг хамгаалах байр, хоол хүнс, сургуульд сургахад анхаарлаа хандуулж эхэлсэн байна. Сирийн Иргэний хамгаалалтын хүчин буюу Цагаан дуулгатнууд мөн тус бүлэглэлийн эрлийн ажиллагаа удааширч байгааг мэдэгдэв."Мөн хүйтэн цаг агаар, эрүүл ахуй, ариун цэврийн байгууламж, халдварт өвчний тархалт, ялангуяа эрсдэлтэй эмзэг бүлгийн хүмүүстэй холбоотой эрүүл мэндийн асуудал нэмэгдэж байна" гэж албаны хүн хэлэв. Сири болон Турк даяар хүмүүнлэгийн тусламж шаардлагатай 26 сая орчим хүн байгааг онцолж байна.Эх сурвалж: khaleejtimes.com/world/watchГэрэл зураг: khaleejtimes.com
https://zarig.mn/13en
Газар хөдлөлтөөс хойш 248 цагийн дараа өсвөр насны охин аврагдлаа
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
Туркийн зүүн өмнөд хэсэг болон Сирийн зарим хэсэгт 40 гаруй мянган хүн амь үрэгдсэн хүчтэй газар хөдлөлтөөс 248 цагийн дараа Алейна Олмез гэх 17 настай охин эсэн мэнд аврагдлаа. Аврах ажиллагаанд сайн дураар оролцож буй гүний нүүрсний уурхайн мэргэжилтэн Али Акдоган газар хөдлөлтийн голомттой ойролцоох Кахраманмарас хотод AFP агентлагт өгсөн ярилцлагадаа "Түүний биеийн байдал сайн байгаа бололтой. Тэр нүдээ нээсэн. Бид энд энэ байранд 7 хоног ажиллаж байна. Энд ямар нэг сураг чимээ сонсох найдлагатай ирсэн. Бид муур ч байсан хамаагүй, ямар нэг амьд зүйл олох бүртээ баярлаж байна.” гэж ярьжээ. Охины нагац ах нулимс дуслуулан аврагчдыг нэг нэгээр нь тэврэн талархлаа илэрхийлжээ. Туркийн цэргүүд нас барагсадын цогцсыг нурангиас гаргах ажиллагааг гүйцэтгэж буй бөгөөд иргэдийг болон хэвлэл мэдээллийнхэнийг нурсан барилгуудыг орхихыг сануулж байна. Эх сурвалж: rte.ie/news/world/2023/0216/1357019-turkey-syria-quake/Гэрэл зураг: RTE.IE/NEWS 
https://zarig.mn/13em
198 цагийн дараа 12 хүн амьд олдлоо
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
Газар хөдлөлтийн дараа амьд хүн олдох магадлал байхгүй гэж албан ёсоор мэдэгдээд буй үед газар хөдлөлтөөс 198цагийн дараа буюу 10 хоногийн дараа 12 хүн эсэн мэнд олдож, аврагдлаа. Нэг Сири эрэгтэй, нэг залуу эмэгтэй зэрэг амьд үлдсэн бусад хүмүүсийг Антакья хотод олсон бөгөөд нурангин дор 198 цагийг өнгөрөөсний эцэст аварсан байна. Кахраманмарас мужийн орон сууцны хорооллоос амьд үлдсэн 10 гаруй хүний дунд ах, дүү 2 байжээ. Андалоу мэдээллийн агентлагийн мэдээлснээр, газар хөдлөлтийн голомт болсон Кахраманмараст байрлах орон сууцны барилгын нурангиас ах дүүс 17 настай Мухаммед Энес Йенинар, 21 настай Баки Йенинар нарын дууг аврахажилчид сонсчээ. Тэд барилга нурах үед компьютер тоглоом тоглож байсан бөгөөд ах Баки нь нуранги доор энэ олон цаг байх хугацаандаа тэр хавиасаа олсон уургийн нунтаг уун тэсч байсан тухайгаа ярьжээ. Эх сурвалж: https://nypost.com/2023/02/14/...Гэрэл зураг: Орон сууцны хорооллоос аврагдсан 12 хүний дунд ах дүү Енинар нар байжээ. Coskun/Ihlas News Agency (IHA) via REUTERS
https://zarig.mn/13el
Хоёрдугаар эмнэлэг хавдрын химийн эмчилгээ болон өвдөлт намдаах нэгжийг шинээр ашиглалтад орууллаа
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
Улсын хоёрдугаар төв эмнэлэг (УХТЭ) нь улсын хэмжээнд эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний голлох ачааллыг хуваалцдаг том эмнэлэг. Тус эмнэлэг хавдрын болон ерөнхий мэс засал, бүх төрлийн эмчилгээ, оношилгоог үзүүлж байгаа лавлагаа шатлалын төв эмнэлэг болсон.Энэ хүрээнд өнөөдөр хавдрын хими эмчилгээний шинэ тасгаа нээж, өвдөлт намдаах нэгжийг тус тус ашиглалтад орууллаа. УХТЭ нь хавдрын химийн эмчилгээг үйлчилгээндээ нэвтрүүлснээр ХСҮТ-ийн ачааллыг бууруулж, иргэдэд чирэгдэлгүй, хүртээмжтэй үйлчилгээ үзүүлэх боломж бүрдэж байгаа юм. Хоёрдугаар эмнэлэг өнөөдрийн байдлаар элэг, цөс, нойр булчирхай, ходоод, яс, мэдрэл, эмэгтэйчүүд, бөөрний хавдрын мэс заслыг дурангийн болон нээлттэй мэс заслын аргаар амжилттай хийж байна. “Хими эмчилгээний тасагтай болох, бай эмчилгээг үйлчилгээндээ нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна”Арга хэмжээний үеэр УХТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Эрдэнэбулган “2023 он гарсаар манай эмнэлгийн үйл ажиллагаа өргөжин тэлж байна. Бид энэ оны эхний хоёр сарын байдлаар шинэ 2 нэгж буюу хавдрын химийн эмчилгээ болон өвдөлт намдаах нэгжийн  үйл ажиллагааг эхлүүлж байна. Монгол Улсын Засгийн газрын "Алсын хараа-2050" хөтөлбөрийн хүрээнд эрүүл мэндийн салбарт зонхилон тохиолдож байгаа өвчлөлүүдийг бууруулах, хүлээгдэл, чирэгдлийг бууруулах, төвлөрлийг сааруулах ажлын хүрээнд манай эмнэлэг манлайлж оролцож байна. Иргэдэд зонхилон тохиолдож буй 5 хавдар буюу элэг, ходоод, уушги, улаан хоолой, умайн хүзүүний хавдар нь Монгол Улсад төдийгүй дэлхийд дээгүүр бичигдэж байна. Улсын хэмжээнд хавдрын тусламж, үйлчилгээг цогцоор нь үзүүлдэг төв бол Хавдар Судлалын Үндэсний төв бөгөөд тус эмнэлгийн ачааллыг бууруулах хэрэгцээ зайлшгүй бидэнд тулгараад байсан.  Тийм учраас УХТЭ “Мон 8” төслийн хүрээнд баригдсан хамгийн сүүлийн үеийн технологитой, эмнэл зүйн шаардлага хангасан Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төвдөө хавдрын өвчлөлийг бууруулах, хүлээгдэл чирэгдлийг багасгах зорилгоор "Химийн эмчилгээний кабинет"-ийг нээж байна. 2022 оны 12 дугаар сард УХТЭ нь УНТЭ, ХСҮТ-тэй хамтран ажиллах санамж бичгийг байгуулж, хавдрын тусламж, үйлчилгээг төв эмнэлгүүдэд хийх боломжийг бүрдүүлэх, эмч, мэргэжилтнүүдээ сургах тал дээр хамтарч ажиллахаар болсон. Үүний хүрээнд хими эмчилгээний нэгжид ажиллах эмч, сувилагч, эм зүйч, эм найруулагч нарыг ХСҮТ дээр бэлтгэсэн. Хавдрын тусламж, үйлчилгээг иргэдэд хүндрэл, чирэгдэлгүйгээр үзүүлэхийн тулд хими эмчилгээг хийх зайлшгүй шаардлагатай байсан. Нөгөөтэйгүүр бид хүлээгдэл чирэгдэл ихтэй байгаа эмнэлгүүдээс өвчтөн авчирч өөрийнхөө эмнэлэг дээр эмчилэх боломж бүрдэж байна.  Цаашид нэгжүүдийг тасгийн хэмжээнд үйл ажиллагаагаа явуулах, бай эмчилгээг үйлчилгээндээ нэвтрүүлэх зорилт тавин ажиллаж байна.” гэдгийг онцлов. “Хими эмчилгээний  нэгж нь сард 100-120 хүн хүлээн авах хүчин чадалтай үйл ажиллагааг эхлүүлсэн” УХТЭ-ийн Хавдрын хими эмчилгээний эмч Т.Урансайхан: Манай эмнэлэг 2021 оноос эхлэн хавдрын амбулаторийн кабинетыг байгуулж, иргэдэд тусламж, үйлчилгээг үзүүлж байна. 2022 оны дөрөвдүгээр улирлаас эхлэн хавдрын хими эмчилгээний нэгжийг байгуулахаар бэлтгэл ажил хангагдаж, 2023 оны нэгдүгээр улирлаас өдрийн хими эмчилгээний кабинет үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Өдрийн хавдрын хими эмчилгээний  нэгж таван ортой үйл ажиллагааг явуулж байна. Сард 100-120 хүн хүлээн авах хүчин чадалтай. Энэ онд хэвтэн хими эмчилгээ болон бай эмчилгээг нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. “Өвдөлт намдаах тасаг байгуулагдсанаар өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд 1000 гаруй иргэдэд тусламж үйлчилгээг үзүүлээд байна” УХТЭ-ийн мэдээгүйжүүлэг, өвдөлт намдаах тасгийн зөвлөх зэргийн эмч Ш.Энхтүвшин  “Манай эмнэлэгт  мэдээгүйжүүлэг, өвдөлт намдаах тасаг байгуулагдаж,  харьяалал харгалзахгүйгээр  дүүрэг болон орон нутгийн иргэдэд тусламж, үйлчилгээг үзүүлж байна. Мөн өвдөг, нуруу, мөрний өвдөлт болон мэс заслын дараах үргэлжилсэн өвдөлт, мэдрэлийн гаралтай өвдөлтүүдийг эмчилж байна. Дээрээс нь нурууны янз бүрийн архаг өвдөлтүүдийг оношилж, рентген хяналтын доор тарилга эмчилгээгээр өвчин намдаах, үрэвсэл дарах эмчилгээгээр бүрэн эмчилж байна. Түүнчлэн өвдөгний "жийргэвч" гэж нэрлэгдээд байгаа төмөр титан хэлбэрээр солигдоод байгаа жийргэвчийг орлуулах шингэн хэлбэрээр зөөлөвч болгон хийдэг Япон, Солонгост үйлдвэрлэсэн эмийн бодисоор эмчилж байгаа. Бид үйл ажиллагааг эхлүүлсэн хоёр  сарын хугацаанд нийт 1000 гаруй иргэдэд үйлчилсэн. Эндээс харахад архаг өвдөлттэй хүмүүс өвдөлт намдаах үйлчилгээг авах нэн хэрэгцээтэй байгаа нь харагдаж байна.    
https://zarig.mn/13eg
Тандан судалгаа, эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх ажлын зардлыг төр хариуцах ёстой
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд С.Чиинзориг Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвд ажиллаж, хүн амыг халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хамгаалах, халдварт өвчний тандалт судалгаа, оношилгоо, эмчилгээ, эрдэм шинжилгээ, сургалт, судалгааны чиглэлээр хийж буй ажлынх нь талаар мэдээлэл сонсож, тулгамдаж буй асуудлынх нь гарц шийдлийн талаар ярилцлаа.Тус төв улсын халдварт өвчний тусламж үйлчилгээгг үндэсний хэмжээнд үзүүлдэг төрөлжсөн эмнэлэг бөгөөд 742 эрүүл мэндийн ажилтан ажиллаж байгаагаас их эмч 205, сувилагч 212, бусад ажилтан 325 байна.Халдварт өвчнийг эрт сэрэмжлүүлэх, хариу арга хэмжээ авах хам шинжийн тандалтаас гадна томуугийн харуулдан тандалт, амьсгалын замын халдварт өвчний тандалт,  Ковид-19, вируст гепатит, гэдэсний халдварт өвчний, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээтэй холбоотой халдварын, зооноз өвчний, бэлгийн замаар дамжих халдварын, сүрьеэгийн, дархлаажуулалт бүхий халдварт өвчний зэрэг тандалтыг хийдэг. Гэтэл тохиолдолд суурилсан санхүүжилтийн тогтолцоонд тандалт, нийгийн эрүүл мэндийн үйлчилгээний санхүүжилт тусгагдаагүй, төрөөс санхүүждэггүй, -“Глобаль” сан, ДЭМБ зэрэг олон улсын байгууллагын санхүүжилтээр тандалт, томоохон судалгаа, илрүүлгийн үйл ажиллагаа явагддаг.Цаашид илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагаанд хөрөнгө, нөөцийг төлөвлөх, ач холбогдлыг ойлгуулах, төлбөртэй илрүүлэг (идэвхтэй тандалт),  үзлэг шинжилгээ зохион байгуулах, тандалтын бүтэц, зохион байгуулалт, санхүүжилтийн тогтолцоог хуульчлах, халдварт өвчний тандалтын нэгдсэн цахим систем хөгжүүлэхэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зэрэг олон асуудал байгааг ХӨСҮТ-ийн удирдлагууд сайдад танилцуулж байсан.Төвийн үйл ажиллагааны талаар хийсэн танилцуулгын дараа С.Чинзориг сайд ХӨСҮТ болон нийгмийн эрүүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний талаар баримтлах бодлогынхоо талаар ярилцаж санал солилцсон.Сайл ярианыхаа эхэнд гурван жил гаруй үргэлжилсэн Ковид-19 халдварт цар тахлын хүнд хэцүү цагт эрүүл мэнд, амь насаа эрсдэлд оруулахаас үл эмээн халдварын голомтод цаг наргүй зүтгэсэн ХӨСҮТ-ийн эмч мэргэжилтнүүд, ажилтан албан хаагчдад Монгол Улсын Засгийн газар болон Эрүүл мэндийн сайдын нэрийн өмнөөс талархал илэрхийлээд эрүүл мэндийн салбарын хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох хүрээнд ХӨСҮТ-тэй холбоотой тодорхой зохицуулалтуудыг хийх шаардлага байгааг хэлсэн. Тухайлбал, Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний тухай хуультай болохоор ажиллаж байгаа бөгөөд эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний нэг адил нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ эрүүл мэндийн салбарын анхдагч суурь болох ёстой атал өнөөг хүртэл ийм хуульгүй явж ирсэн гажуудлыг засах нь зөв гэж үзэж буйгаа хэлсэн. Шинээр боловсруулж байгаа хуулийн төсөлд нийгмийн эрүүл мэндийн хүрээнд иргэнд ямар үйлчилгээг хэн үзүүлэх нь тодорхой байхаас гадна эрүүл байхын тулд иргэн ямар үүрэг хүлээхийг ч тусгах ёстой гэж байлаа.Эрүүл мэндийн салбар өвдсөн хойно нь биш өвдөхөөс нь өмнө урьдчилан сэргийлэх, эрт үед нь илрүүлж эмчлэх тогтолцоо руу явах цаг нь болсон гэдгийг ч хэлсэн.Тэбээр “Санхүүжилттэй холбоотой асуудлыг ч тодорхой болгох шаардлага байгаа. Миний хувьд нийгмийн эрүүл мэнд, урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэг, тандалт судалгааны ажлуудын санхүүжилтийг төр хариуцах ёстой гэдэг байр суурьтай байдаг.  Нийтийг хамарсан халдварт өвчний үеийн тусламж үйлчилгээний зардлыг төр хариуцахгүй бол бүгдийг ЭМДС руу оруулж гүйцэтгэлийн санхүүжилтээр шийдэх боломжгүй.Иргэн хүн ирээдүйд эрүүл мэнддээ үүсч болох эрсдэлд зориулж төлсөн шимтгэлээс бүрддэг сангаас нийтийг хамарсан халдварт өвчний тусламж, үйлчилгээний зардлыг санхүүжүүлж болохгүй гэдэг талаас нь хуулийн зохицуулалтыг хийх хэрэгтэй байна.Гүйцэтгэлийн санхүүжилтийн тогтолцоо ХӨСҮТ-ийн хувьд тийм ч тохиромжтой гэж үзэхгүй байгаа. Өнгөрсөн хоёр жилд ЭМДС-гаас  ковидын тусламж, үйлчилгээний зардал болон хилийн боомтын тандалтын үр дүнгээр тус төв үйл ажиллагаагаа явуулж, ажиллагсдынхаа цалин хөлсийг нэмж, цөөн боловч хүмүүст орон сууцны дэмжлэг үзүүлж, зарим нэг шаардлагатай засвар үйлчилгээний санхүүжилтийг хийж ирсэн байна. Ковидын тохиолдол цөөрснөөр гүйцэтгэлээр тооцож авдаг тусламж, үйлчилгээний зардал багасахаар санхүүжилтийн хэмжээ буурна гэдгийг тооцох, зарим тусламж үйлчилгээний өртгийг дахин тооцоолж тус төвийн онцлогт тохирсон байдлаар шийдэх шаардлага ч байгаа юм.Түүнээс гадна ХӨСҮТ эрүүл мэндийн бусад байгууллагаас онцлог. Нийтийг хамарсан халдварт өвчний үед амь нас, эрүүл мэндээ эрсдэлд оруулахаас үл эмээн зүтгэдэг эмч ажиллагсдын цалин хөлсийг нэмэх, нийгмийн хамгааллыг сайжруулахад анхаарах нь яамны бодлогын тэргүүлэх чиглэлд байх ёстой гэж үзэж байгаа Түүнээс гадна энэ салбарт ажиллагсдыг эрсдэлийн даатгалд хамруулдаг байх асуудлыг судалж байна” хэмээсэн юм.   ХӨСҮТ-ийн нэг чухал үүрэг нь тандалт судалгаа. Шинэ төрлийн өвчин, мутацилагдсан вирус тархах магадлалыг үгүйсгэх аргагүй тул тандалт судалгааг шинэ түвшинд гаргах, анхан шатны тусламж үйлчилгээ, эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааг үр дүнтэй явуулдаг байхыг Эрүүл мэндийн сайд тус төвийнхөнд онцлон анхаарууллаа.  Ковидоос болоод сүрьеэгийн илрүүлэг 30 хувиар буурсан дүнтэй байгаа. Гэтэл манай улс сүрьеэгийн дарамт өндөртэй орны тоонд ордог тул сүрьеэ өвчний илрүүлгийг эрчимжүүлэх, элэгний В, Д вирустэй хүмүүсийн эмтэй холбоотой асуудлыг яаралтай судалж шийдвэрлэх зэрэг хэд хэдэн тодорхой үүргийг өглөө.
https://zarig.mn/13e9
Улсын Нэгдүгээр Төв эмнэлэг “Бөөр шилжүүлэн суулгах 300“ дахь мэс заслыг амжилттай хийлээ
2023/02/15
М.Төгөлдөр
Бусад
Дэлхийн мэс заслын хамгийн өндөр технологид тооцогдох Эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс заслыг Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн хамт олон амжилттай нутагшуулж, энэ сарын 08-ны өдөр бөөр шилжүүлэн суулгах 300 дахь мэс заслыг амжилттай хийлээ. Өвчтөн нь 34 настай эрэгтэй, IV бүлгийн цустай, бөөрний дутагдал оноштой бөгөөд 32 настай эмэгтэй дүү нь донор болсон. 100 хувийн тохироотой. Мэс заслын багт 60 гаруй хүн багтсан бөгөөд одоогоор өвчтөний биеийн байдал сайжирч, эмнэлгээс гарах өдрөө хүлээж байна. "Хүүхдээс бөөр шилжүүлэн суулгах шинэ технологиудыг нэвтрүүлэхээр зорьж ажиллаж байна"УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Хишигжаргал энэ үеэр "Улсын Нэгдүгээр Төв эмнэлэгт "БӨӨР ШИЛЖҮҮЛЭН СУУЛГАХ" 300 дахь мэс засал амжилттай хийгдлээ. Өнөөдрийн байдлаар өвчтөний биеийн байдал сайн, лабораторын шинжилгээгээр хянагдаад эмнэлгээс гарах дөхөж байгаа.УНТЭ-т эртхэн шилжүүлэн суулгах анхны оролдлогууд 1990-ээд оны сүүлээр эхэлж, 2006 онд бөөр шилжүүлэн суулгах анхны мэс засал хийгдсэн. Үүний өмнө бөөрний, бөөрний мэс заслын, эрчимт эмчилгээ, мэдээгүйжүүлгийн зэрэг маш олон хүнийг багтаасан Бөөр шилжүүлэн суулгах үндэсний багийг байгуулсан. Эртхэн шилжүүлэн суулгана гэдэг нь мэс заслын болон бусад өвчлөлүүд дотроо хамгийн их ур чадвар шаардсан технологи. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс заслын цаана эрчимт эмчилгээ, мэдээгүйжүүлэг, лаборатори, дүрс оношилгоо гээд маш олон салбарын эмч нар илүү их ажиллах шаардлага үүсч, төдий чинээ багийн эмч ажилчдын мэдлэг, чадвар дээшилж, салбарын хөгжил мэдэгдэхүйц дээшилдэг. Бөөр шилжүүлэн суулгах мэс заслаас улбаалан бид элэг шилжүүлэн суулгах, цусны үүдэл эс, ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах, нүдний эвэрлэг шилжүүлэн суулгах гэх мэт маш олон ажилбар, мэс заслыг амжилттай хийж байна. Анх 1, 2 хүнд хийгддэг байсан бөөр шилжүүлэн суулгах мэс засал өнөөдөр 300 иргэнд хийгдсэн байна. Үүн дотор ямар нэгэн хүндрэлтэй, донорын тохироо таарахгүй, цусны бүлэг ондоо гэх мэт маш олон хүндрэлтэй тохиолдол гарсан. Тэр бүх хүмүүсийг бид эмчлэх, эдгээх талын шинэ технологиудыг нэвтрүүлж ирсэн.Энэ онд манай эмнэлгийн зүгээс цусны бүлэг ондоо донороос бөөр шилжүүлэн суулгах, бөөр шилжүүлэн суулгасны дараа  бөөр ховхорсон ч юм уу ондоошсон бөөрний үйл ажиллагааг дахин засаж үйл ажиллагаанд оруулах, хүүхдээс бөөр шилжүүлэн суулгах гэх мэт шинэ технологиудыг нэвтрүүлэхээр зорьж ажиллаж байна. Аливаа улс оронд эрхтэн шилжүүлэн суулгах ажилбар, мэс засал, эмчилгээ нь маш өндөр өртгөөр хийгддэг. Харин манай улсын хувьд ЭМДЕГ-аас тодорхой үнэлгээг хийлгээд иргэддээ энэ төрлийн мэс заслыг харьцангуй хямд өртгөөр хийж байна. Эртхэн шилжүүлэн суулгах мэс засал, эмчилгээг ЭМД-аас тодорхой хувиар хөнгөлдөг. Өөрөөр хэлбэл даатгуулагч 25 хувийг, ЭМД-ийн сангаас үлдсэн 75 хувийг төлдөг. Хэрэв даатгуулагч нь группт юм уу, өндөр насны тэтгэвэрт гарсан буюу улсаас даатгал нь төлөгддөг хүн байвал 100 хувь ЭМД-ын сангаас буюу улсаас үнэ төлбөргүй хийдэг. "Өнөөдрийн байдлаар бөөр шилжүүлэн суулгах шаардлагатай 483 өвчтөн байна"УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төвийн дарга, Бөөр шилжүүлэн суулгах багийн ахлагч,  Төрийн соёрхолт, АУ-ны доктор, профессор  Д.Баян-Өндөр:  УНТЭ-ийн Бөөр шилжүүлэн суулгах төв анх байгуулагдахдаа 10 хүний бүрэлдэхүүнтэй байсан бол одоо 22 хүний бүрэлдэхүүнтэй болж өргөжсөн байна. Бидэнтэй өнөөдрийг хүртэл хоёргүй сэтгэлээр зүтгэж их үйлс бүтээхийн төлөө бүх цаг үеэ зориулсан багийнхаа хамт олонд талархал илэрхийлье. 2021 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдөр бид "Бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээг Монгол Улсдаа нэвтрүүлсэн нь" сэдвээр ТӨРИЙН СОЁРХОЛ хүртсэн. Төрөөрөө үнэлүүлсэн баг хамт олон байна. Одоогийн байдлаар Эд, эс, эртхэн шилжүүлэн суулгах төв бидэнд зайлшгүй шаардлагатайгаас гадна энэ талын мэргэжлийн хүн Монгол Улсад зайлшгүй шаардлагатай байна. Өнөөдрийн байдлаар бөөр шилжүүлэн суулгах мэс засалд орох гээд шинжилгээгээ бүрдүүлээд хүлээж байгаа 16 өвчтөн байгаа бол шинжилгээ бүрдүүлж яваа 18 өвчтөн байна. Бөөр шилжүүлэн суулгах шаардлагатай 483 өвчтөн жагсаалтад байна. Гемодиализын аппаратанд ордог 1200 орчим өвчтөн байна. Гэтэл манай төвд гурван ор л байдаг. Энэ гурван орон дээр л бид мэс засал хийж байгаа учраас дараалал үүсч, чирэгдэлтэй байдал үүсдэг. Эрүүл мэндийн сайд С.Чинзориг манай эмнэлэгт ажиллах үеэрээ энэ асуудлыг шийдвэрлэхэд хамтран ажиллахаа илэрхийлсэн. Бид төвтэй болоод өдөр тутам бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээг хийж, бөөрний дутагдалд орсон өвчтөнүүдийн эмчилгээг цаг тухайд нь хийх боломж олдоно гэдэгт найдаж байна. Технологийн хувьд антибоди өндөр болон цусны бүлэг өөр хүмүүст бөөрийг нь тохируулан суулгах эмчилгээг энэ ондоо багтаан нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. "Донорын мэс заслыг дурангийн аргаар хийж байгаа  нь өндөр технологийн нэг дэвшил"Монголын Эрхтэн шилжүүлэн суулгах холбооны тэргүүн, Урологи-Андрологийн төвийн зөвлөх, Төрийн хошой соёрхолт, Хүний гавьяат эмч, АУ-ны доктор, профессор Д.Нямсүрэн: 2006 онд баг бүрдүүлж, тухайн үедээ миний бие ахалж ажиллаж байлаа. Сэтгэл зүтгэл, дуу хоолой нийлж ажиллаж, залуу халаагаа бэлдэж ажилласны хүчинд өнөөдөр 300 дахь мэс заслаа амжилттай хийлээ. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах болон бөөр шилжүүлэн суулгах мэс заслыг өнөөдрийн өндөрлөгт хүргэхэд манай эмнэлгийн үе үеийн удирдлагууд болон  ЭМЯ хамтран ажилласны үндсэнд бидний ажил хөгжиж дэвшиж, өнөөдрийн өндөр технологиуд нэвтэрч, молекул биологийн лаборатори, дархлаа дарангуйлах иммуналоги нэвтэрч, эмч нар мэргэшиж, эрсдэл, хүндрэл тун багатайгаар өнөөдрийн өндөрлөгт хүрлээ. Бөөр шилжүүлэн суулгах 300 дахь мэс засалд оролцож байгаа нийт баг хамт олонд баяр хүргэе. Донорын мэс заслыг бид дурангийн мэс заслаар хийж, донорт эрсдэл хүндрэл бага, хамгийн бага хүрцээр хамгийн бага зовиур шаналгаатайгаар авч байгаа нь бидний өндөр технологийн нэг дэвшил гэж харж байна. Анх Бөөр шилжүүлэн суулгах мэс заслыг нэвтрүүлснээс хойш 16 жилийн туршид бид өөрсдийн хойч үеэ бэлдэж чадсандаа сэтгэл өег явдаг. Шавиа бэлтгээгүй байсан бол бид сөхөртлөө л явах байсан байх. мэс заслын баг, донорын баг, лаборатори, бүр трасст оролцдог бүх мэргэжилтнүүд хойч үеэ бэлдэж чадсан. Бидний бэлдсэн баг өдөрт хоёр бөөр шилжүүлэн суулгах хэмжээний хүчин чадалтай болсон. Өглөө эрт суугаад зэрэг эхэлсэн ч болно, өглөө эрт ороод үдээс хойш дахиад хийсэн ч болно. "Эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс засал нь маш олон хамт олны багийн ажил байдаг"УНТЭ-ийн Эмнэлзүйн эмгэг судлалын нэгдсэн лабораторийн эрхлэгч, Бөөр шилжүүлэн суулгах багийн гишүүн, Төрийн соёрхолт, АУ-ны доктор  Ж.СаранцэцэгЭлэг, бөөр шилжүүлэн суулгах, цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах багийн үйл ажиллагаа тогтворжиж, зүрх, нойр булчирхай шилжүүлэн суулгах мэс заслын багууд үйл ажиллагаагаа эхлүүлээд явж байна. Энэ бүх хүний амьдралын чанарыг сайжруулахад хийгдэж байгаа эс болон эд, эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс заслын үндсэн суурь болсон бөөр шилжүүлэн суулгах багийн хамт олонд баяр хүргэе. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс засал нь маш олон хамт олны багийн ажил байдаг. Бид Донорын тухай хуулийг батлуулж, шинэчилсэн найруулгыг хийсэн. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах тухай хууль гарахаар болсон. Эхний ээлжинд эмнэлзүйн үйл явцыг нутагшуулах удирдамж боловсруулж явдаг байсан бол одоо бодлогын хэмжээнд энэ баг түүчээлэн удирдах ёстой. Энэ багт байгаадаа маш их баяртай байдаг. тууштай нэг зорилгын төлөө хамтран зүтгэсэн багийн хамт олондоо амжилт хүсье. 
https://zarig.mn/13dq
Газар хөдлөлтийн хохирлын урьдчилсан тооцоолол 84.1 тэрбум доллар
2023/02/14
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Энэ удаагийн газар хөдлөлт нь 2005 онд Пакистанд дор хаяж 73,000 хүний амийг авч одсон газар хөдлөлтийн дараах энэ зуунд тохиолдсон хамгийн их үхэл дагуулсан 6 дахь байгалийн гамшиг болж байна.Туркийн аж ахуйн нэгж, бизнесийн холбоод, төрийн бус бизнесийн байгууллага зөвхөн Туркт болсон газар хөдлөлтийн санхүүгийн хохирлыг 84.1 тэрбум доллар орчим гэж тооцоолжээ. Газар хөдлөлтийн голомтоос 100 км (62 миль) зайд орших Туркийн Полат тосгонд л гэхэд орон сууцны эвдэрсэн барилгуудаас хөргөгч, угаалгын машин болон бусад эд зүйлсийг гаргасан ч байшин бараг үлдээгүй байна. Туркийн эрх баригчид даваа гарагт мэдээлснээр амьд үлдсэн 150,000 гаруй хүнийг гамшигт нэрвэгдсэн мужуудын гадна байрлах хоргодох байранд шилжүүлсэн байна. Иргэдэд учирсан бодит хохирлоос гадна сэтгэл зүйн хүнд дарамт, түүнээс үүдэх хохирлын таашгүй байна. Эх сурвал: https://www.aljazeera.com/news... Гэрэл зураг: Аljazeera
https://zarig.mn/13d7
Нурсан барилгуудтай холбогдуулан 113 баривчлах захирамж гаргаж, 12 хүнийг цагдан хорьжээ
2023/02/14
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Олон улсын аврагчдын аврах ажиллагаа буурч, зарим багууд нутаг буцаж буйтай холбоотойгоор Туркийн албаны хүмүүс хамгаалах байр, хоол хүнс, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээнд анхаарлаа хандуулж байна.Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган хариу арга хэмжээ авахдаа алдаа гаргаснаа хүлээн зөвшөөрсөн ч өнгөрсөн долоо хоногт гамшгийн бүсэд зочлохдоо мөн л хувь заяаг буруутгасан өнгө аястай зүйл ярьсан нь түүний нэр хүндийг улам дордуулж, иргэдийн бухимдлыг дэвэргэсэн зүйл боллоо. Үнэндээ энэ их сүйрэл нь хэний ч төсөөлж, бэлтгэж байсан зүйл биш юм.Албаныхны мэдээлснээр одоогоор нурсан барилгуудтай холбогдуулан 113 баривчлах захирамж гаргаж, мөрдөн байцаалт явуулж байгаа бөгөөд гүйцэтгэгчдийг оролцуулаад нийт 12 хүнийг цагдан хорьсон байна.Эх сурвал: Phelan Chatterjee/ BBC News Гэрэл зураг: bbc.com
https://zarig.mn/13d6
Аврах ажиллагааг буруулж буй шалтгаан
2023/02/14
Admin
Бусад
Турк болон хөрш зэргэлдээ Сирид амь үрэгдэгсдийн тоо эрс өсөх төлөвтэй байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор амьд үлдэгсдийг эрэн хайх, аврах ажиллагааг бууруулж, зарим орны аврах баг үйл ажиллагаагаа зогсоогоод байгаа билээ.Аврах ажиллагааг бууруулж буй шалтгаан нь гамшгийн үеийн аврах эрсдэлийн үнэлгээ тооцох зарчимд тулгуурлан тооцож, үндэслэлтэй байгаа ч нөгөө талаас ар гэр, төрөл төрөгсдөө амьд үхсэнийг мэдэхгүй байгаа иргэдэд маш хүндээр тусч буй юм.Ийм хэмжээний сүйрэл, гамшгийн үед 72 цагаас дээш хугацаанаас эхлэн амьд үлдэгсдийг эрсдэлтэй бүлэгт хамааруулан үздэг бөгөөд одоогийн нөхцөл байдал буюу 180 гаруй цаг өнгөрсөн байгаа байдал нь мэргэжилтнүүдийн хувьд амьд үлдэгсэд байхгүй байх магадлал болдог байна. Энэ нь хүний бие усгүйгээр хэр удаан оршин тогтнох хязгаартай холбоотой. Мөн бусад хүчин зүйлд хүний амьсгалах зай, түүний гэмтэл хэр зэрэг багтана гэж яаралтай тусламжийн мэргэжилтэн ВВС-д ярьжээ. Профессор Тони Рэдмонд мөн Турк, Сири дэх цаг агаарын хүйтэн температурын талаар “Хүйтэн нь хоёр талдаа иртэй илд гэсэн үг. Хэрэв та маш их даарч байвал цусны судас агшиж, бэртэж гэмтсэн хүмүүс илүү бага хугацаанд тэсэж чадна” гэж тэр тайлбарлав.Уурхайн гүний олборлогчид болон дулааны камер, үнэрч нохой ашигладаг мэргэжилтнүүд зэрэг бүс нутгийн хэмжээнд олон мянган баг нурсан барилгуудын үлдэгдлээс хүмүүсийг хайж, амьд үлдсэн хүмүүсийг аврах итгэлээ алдахгүй ажилласаар байна. Гэвч хүмүүсийг эсэн мэнд олно гэсэн найдвар багасаж, аврах ажиллагаа удахгүй дуусна гэсэн мэдрэмж төрж байна.Эх сурвал: Phelan Chatterjee/ BBC News Гэрэл зураг: dw.com/news
https://zarig.mn/13d5
Турк-Сирийн газар хөдлөлтийн гамшгийн үед аврах ажиллагааны үе шат дуусч байна
2023/02/14
Admin
Бусад
Туркийн ойрын түүхэнд хамгийн аймшигтай газар хөдлөлт болсон энэ удаагийн сүйрлээс яг 7 хоногийн дараа аврагчид нуранги доороос 13 настай хүүг аварлаа. Хатай мужид 182 цагийг барилгын бетонон нуранги доор өнгөрүүлсэн өсвөр насны охиныг авран түргэн тусламжийн машинд хүргэхийн өмнө аврагчийн гараас атгасан байна.  Нэг хотод аврагчид нэг гэр бүлийн эмээ, ээж, охин хоёрт хүрэхийн тулд хонгил ухжээ. Туркийн зүүн өмнөд хэсэгт орших Адъяаман хотод Мирай хэмээх залуу охиныг эсэн мэнд гаргаж чаджээ. Кахраманмарас мужид 10 настай охиныг эсэн мэнд аварсан гэхчлэн таатай мэдээлэл байна. Гэвч цаг өнгөрөх тусам хүмүүсийн амьд үлдэх магадлал улам буурч буй тул олон улсын аврагчид Турк дэх аврах ажиллагааг дуусгах тал дээр санал нэгджээ. Польшийн зарим аврагчид лхагва гарагт буцахаа мэдэгдсэн тул бусад багууд ч эрлийн ажиллагааг дуусгахад бэлдэж эхэлжээ. Сирийн сүйрсэн Алеппо хотод тусалж буй НҮБ-ын тусламжийн багийн ахлагч Мартин Гриффитс аврах ажил дуусах шатандаа орж байгааг албан ёсоор мэдэгдлээ. Тэрээр “Одоо хүмүүнлэгийн үе шат буюу эдгээр хүмүүсийг орон байр, сэтгэл зүй, нийгмийн халамж, хоол хүнс, сургуульд сургах, ирээдүйн мэдрэмжээр хангах зэрэг үүрэг хариуцлагын асуудлууд л үлдлээ гэж сэтгүүлчдэд мэдэгдсэн байна. Эх сурвал: Ройтерс агентлагГэрэл зураг: Аврагчид Туркийн Хатай хотод 13 настай Турк өсвөр насны Кааныг түргэн тусламжийн тэргэнд хүргэж байна [Dilara Senkaya/Reuters]
https://zarig.mn/13d1
Катарын удирдагч өөрийн биеэр Истанбулыг зорилоо
2023/02/13
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Катарын Эмир Шейх Тамим бин Хамад Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдогантай уулзахаар Доха хотоос Истанбул руу явж байна гэж айлчлалын талаар сайн мэддэг эх сурвалж Ням гарагт CNN агентлагт мэдээлжээ.Хоёр удирдагчид газар хөдлөлтийн дараах байдал болон гамшигт нэрвэгдсэн бүс нутгуудад Катар дэмжлэг үзүүлэх талаар ярилцах аж. Шейх Тамим Туркийн өмнөд хэсэгт болсон аймшигт газар хөдлөлтөөс хойш тус улсад албан ёсны айлчлал хийж буй анхны удирдагч болж байна. Катар улс эрэн хайх, аврах баг, автомашин, хээрийн эмнэлэг, майхан болон бусад хэрэгслийг тээвэрлэн Туркруу тусламжийн нислэг үйлдэж байгааг Катарын төрийн мэдээллийн агентлаг QNA мөн мэдээлэв.Эх сурвалж: Celine Alkhaldi in Abu Dhabi, CNNГэрэл зураг: Fethi Belaid/Pool/AFP/Getty Images
https://zarig.mn/13bx
​ Гадны аврах багуудын ажиллагаа саатаж эхлэв
2023/02/12
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Туркийн Хатай хотод гарсан нөхцөл байдлын улмаас Австрийн армийн Гамшгаас аврах алба (AFDRU) бямба гаригт үйл ажиллагаагаа хэсэг хугацаагаар түр зогсоож, дараа нь дахин эхлүүлсэн байна.Австрийн Батлан хамгаалах яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Майкл Бауэр “Туркийн арми AFDRU-ын багийг хамгаалалтад авлаа” гэж өөрийн твиттер хуудсандаа жиргэжээ.Швейцарийн аврах багийнхан мөн Хатай хотын аюулгүй байдлын байдлыг анхааралтай ажиглаж байгаа бөгөөд өөрсдийн аюулгүй байдлын хамгаалах арга хэмжээг нэмэгдүүлсэн тухайгаа мэдэгдлээ.Швейцарь улс Туркт туслах, аврах ажиллагаанд нэгдэхээр Мягмар гарагт очсон бөгөөд 87 мэргэжилтэн, найман нохой илгээсэн. Тэд аврах ажиллагааны үеэр 11 хүнийг, түүний дотор хоёр нярайг нурсан барилгуудын нурангиас гаргаж аваад байна. Мөн Баасан гарагт 12 хүний бүрэлдэхүүнтэй нэмэлт багийг илгээжээ.Эх сурвалж: https://www.theguardian.com/world/live/2023/feb/11/turkey-syria-earthquake-latest-news-updates-death-tollГэрэл зураг: Tweeter
https://zarig.mn/13bl
Туркт очсон Германы хоёр баг ​аврах ажиллагаагаа зогсоолоо
2023/02/12
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Бямба гаригт хэсэг бүлэг хүмүүсийн хооронд мөргөлдөөн үүсч, буун дуу гарсны улмаас ХБНГУ-ын хоёр тусламжийн баг Турк дэх аврах ажиллагаагаа түр зогсоолоо.Германы Олон улсын Эрэн хайх, аврах алба (ISAR) болон Германы Холбооны Техникийн тусламжийн агентлаг (THW)-аас Туркийн иргэний хамгаалалтын агентлаг Афад нөхцөл байдлыг аюулгүй гэж зарласан даруйд ажлаа үргэлжлүүлнэ гэдгээ мэдэгдэв.ISAR-ын үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Стивен Байер Ройтерс агентлагт ярилцлага өгөхдөө “Хэрэв амьд үлдэгсэд олдвол, тэд байгаа гэсэн ямар нэгэн шинж тэмдэг гарвал бид яаралтай тусламж үзүүлэхэд бэлэн байна. Уй гашуу аажмаар уур хилэн рүү шилжиж байгааг та бүхэн харлаа. Тиймээс бид одоохондоо THW-тэй хамт хуарандаа үлдэх болно" гэжээ.Эх сурвалж: Ройтерс агентлагГэрэл зураг: REUTERS
https://zarig.mn/13bj
15 гэр бүлээс гурван л амьд гарчээ
2023/02/12
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Орон сууцны нэг барилга дор бүх оршин суугчид нь дарагджээ. Туркийн өмнөд хэсэгт орших нэр, хаяг нь тодорхойгүй нурангин дээр бүтнээрээ шахуу цонхны хүрээ байна. Тэр хүрээнээс эрвээхэй хээтэй хөшиг салхинд хийсэх нь нүдэнд тусч байв.Сейдагийн эрвээхэйтэй хөшиг харагдаж байна.Энэ бол Сэйдагийн өрөөГазар хөдлөлт болохоос өмнө 19 настай Сейда тэр хөшигний завсраар Искендерун хотын гудамж руугаа харж байсан. Харин одоо түүний хамгийн сайн найз Дамла гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт гарч, байрныхаа нурангиас холуур тойрохыг хүмүүст сэрэмжлүүлж, аврах багынхан нохойн хамтаар Сэйдаг болон бусад хүмүүсийг амьд үлдсэн гэж найдан хайсаар байна.Дамла зургаан настай, Сэйда найман настай байхдаа хөршүүд болж танилцсан бөгөөд тэд дотно найзууд болжээ. Саяхан хамтдаа дэлгүүр хэсэхдээ эрвээхэй хээтэй хөшгийг худалдаж авч. Дамла уйлан "Бид хоёулаа эрвээхэйнд дурртай" гэж хэллээ. Түүний утсан дээр Сэйдагийн төрсөн өдрөөр Дамла эгчтэйгээ хамт хийсэн бялууны зураг байна. Эрвээхэйгээр чимэглэж, нил ягаан өнгийн мөсөөр "Дэлхий дээр хэн чамд хамгийн их хайртай вэ? Мэдээж бид!" гэж бичсэн харагдана. Искендеруны төвд жижиг тагттай, 3-5 давхар, ягаан, шаргал өнгийн, доороо дэлгүүртэй дунд хэрийн орон сууцны барилгууд байсны нэг нь Сейдагийн амьдардаг Оркан нэртэй байр байж. Даваа гарагийн 04:17 цагт 7.8 магниудын хүчтэй газар хөдлөлт болоход Сейда бусад оршин суугчдын адил гэртээ унтаж байв.Чичирхийллээр давхарлаад нурсанТуркийн өмнөд хэсэгт энэ долоо хоногт олон барилгууд нурж, сүйдсэн нь бусад 14 айл болон Сейдагийн гэрийнхний амьдардаг хотыг нөмөрсөн гунигт мэдээ боллоо. Газар хөдлөлтийн дараах өдрүүдэд тэдний найз нөхөд, гэр бүлийнхэн нь бусад газруудаас Орканд цугларч, хайртай хүмүүсийнхээ тухай хамгийн сайн сайхан түүх, итгэл найдваруудаа ярилцжээ. Лхагва гаригт бүтэн өдөр малтсаны эцэст амьд үлдэгсдийг нурангиас гаргаж ирэхэд тэд баярт мөчийн гэрч болов.Аврагчдад амьд гарсан нэг хүн “Нурсан хананы дундуур Сейдатай ярилцсан, Сейда өөрийгөө зүгээр байгааг хэлсэн”гэжээ. Албаныхан амьд үлдсэн хүмүүсийг сэтгэл санааны гүн хямралтай, цочирсон байгаа тул ярьсан зүйлс нь эргэлзээтэй гэж таамаглаж байна. Баасан гариг гэхэд өөр сураг чимээ алга.Албан бус аврах ажиллагаа, аюулгүй газар руу дүрвэж буй хүмүүс, амьд үлдсэн хүмүүст зориулан босгосон хээрийн эмнэлгүүдийг сурвалжилсаар бид гурван өдрийн дараа дахин тийш буцлаа. Аврагчид болон хөршүүд бүгд 3 хүн л амьд үлдсэн, бусад нь сураггүй байсаар буйг бидэнд хэлэв.Цугласан хүмүүс Орканы оршин суугчид тун найрсаг дотно, бие биенийхээ гэрт цай, турк кофе уухаар байнга зочилдог, нягт холбоотой сайхан нөхөрлөдөг байсныг дурслаа. Оркан байрныхан гудамжны бусад барилгуудын оршин суугчид дундаа WhatsApp групптэй болж, тогтмол уулзалт зохион байгуулдаг, "Энэ долоо хоногт танайх, дараагийнх ньтэднийх..." гээд л Туркын уламжлалт хөршийн харилцааг өвлөж ирсэн тухай ярив. Жижиг хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг Дамлагийн авга ах Эмрулла Оркан байрныхны тухай "Ийм л байсан" гээд гарааатгаж үзүүлээд, "Би 50 настай, гэхдээ багадаа сургуульд явах замд Оркан байрны хажуугаар нь өнгөрдөг байснаа санаж байна" гэж хэлэв.Нутгийн иргэд газар хөдлөлт болох үеэр Оркан байр яг л даалуунууд шиг дээр дээрээ давхарлаад нурчихсан тухай ярьсан юм. Нурсан барилгын хоёр хажуугийн ижил төстэй барилгууд эвдрэлгүй харагдаж, оршин суугчид тайвширсан байдалтай харагдана. Орон нутгийн ахлах Кансу Оркан байрнаас олон хүмүүсийг таньдаг байж. Газар хөдлөлт болсны дараа тэрээр гэрээсээ гарч, булан тойроод Сейдагийн гудамжны үзүүр рүү гүйжээ.Харамсалтай нь гүйж очсон гудамжных нь барилгууд овоорсон бөөн хог хаягдал шиг л харагдсан байна. Дунд нь оршин суугчдын цөөн хэдэн ул мөр л харагдаж байгаа нь: Диснейн "Frozen" киноны дүрээр чимэглэсэн цаасан шувуу, урагдсан коран судар, эвдэрсэн цагаан цахилгаан зуух, тухайн үед зогссон улаан хүрээтэй цаг.Өвөө нь шар айраг, чинжүүнд дуртай усан сэлэлтээр хичээллэдэг нэгэн залуу хөрш байшинд амьдардаг. Сейдагийн хөшиг хийсч харагдах нуранги руу утсаараа зураг дарсны дараа харахад түүний өвөөгийн царай харагджээ.Оркан байрны газар хөдлөлтийн өмнөх ба дараах зураг. Нэгдүгээр давхар: Тэр хариулж чадахгүйТус байрны нэгдүгээр давхарт 63 настай Сехвар эмэгтэй, хөгжлийн бэрхшээлтэй охин Дерягийн хамт амьдардаг байжээ.Барилга нурахаас 2 цагийн өмнө ирээд явсан Дерягийн эгч Дениз "Тэр амьд үлдээд, гаднаас хүн байна уу гэж асуух чимээг сонссон ч хариулж чадахгүй шүү дээ" гэж хэлэв.Барилгын нөгөө талд нэг давхарт их сургуулийн төгсөгч Берк амьдардаг. Түүний тухай дурсахдаа бүх хүмүүс “ухаалаг, нийтэч, царайлаг" гэж хэлж байна. Беркийн ах Догукан газар хөдлөлтийн үеэр ээжийнхээ хамт барилгын ёроолд нурангид дарагдсан байсан ч удалгүй аврагдсан юм. Догукан албаны аврах ажиллагаанд шүүмжлэлтэй хандаж, нуранги дор 9 цаг хүлээсэн гэдгээ онцолсон. Тэр дүүгээ олдоогүй байхад сүйрлийн талаар илүү ярихыг хүсэхгүй байгаа бөгөөд хөршүүд нь түүнийг газар хөдлөлт болох үед гэртээ байгаагүй нөгөө дүүгээ дуудсанаар аврагдсан гэдгийг хэлэв.Беркийн сураг одоо хүртэл гараагүй байна. Ээж нь гэмтэж эмнэлэгт байгаа бөгөөд эмч нарт байнга "Би хөлөө мэдрэхгүй байна, хүү минь дотор нь хавчуулагдсан" гэж ярьсаар байгаа аж.Беркийн ээжийн утсан дээрх хүүгийнх нь зураг. Хоёрдугаар давхар: Тэд бие биегүйгээр амьдарч чадахгүй байсанХоёр давхарт 64 настай Хатис, 33 настай өөр нэг Деря нар амьдардаг байв.Тэднийг хөршүүд нь Том Жерри хоёр гэдэг байжээ. "Нэг нь юу ч хийсэн, нөгөөх нь эсрэгээр нь хийдэг. Гэхдээ тэд бие биегүйгээр амьдарч чадахгүй байсан. Тэд одоо ч гэсэн инч зайтай байгаа байх" гэж хамаатан нь ярьж байна. Дерьягийн аав, Хатисын хуучин нөхөр өдөр бүр ээж, охин хоёрын тухай мэдээ хүлээж сууна. Тэрээр охиноо "үзэсгэлэнтэй, амьдрах урам зоригоор дүүрэн" хэмээн тодорхойлж, гараа нүүрээ наан харуулах юм. Дерягийн ажлын үүрэг нь Ажлын байран дахь аюулгүй орчныг хангах үүрэгтэй тул ийм нөхцөл байдалд охин нь ийм яаралтай тусламжийн үед "хаашаа явах, юу хийх, яаж ажиллахаа" мэдэж байгаа гэж найдсаар байгаа аж. Тэрээр охиныхоо чадварт итгэж "ээжийгээ болон бусдыг барилга доторх аюулгүй байлгаж байгаа" гэж найдаж байгаа гэнэ.Хоёрдугаар давхрын Дерягийн аав Мелвит охиноо амьд олдоно гэдэгт итгээд хүлээж сууна.  Гуравдугаар давхар: Сейда дахин инээмсэглэнэГуравдугаар давхарт Сайда ааж, ээжтэйгээ амьдардаг. Том эгч нь гэрээсээ нүүсэн ч ойрхон байжээ. Эгч нь газар хөдлөлтийн дараа Орканд ирээд ухаан алдаж унасан тул түүнийг хөршүүд нь тэндээс авч явахад хүрснээ ярив. Өвөө, эмээ нь ч бас булан тойроод амьдардаг, тэдний барилга ч бас газар хөдлөлтөд сүйдсэн.Хамаатан садан нь тэднийг дотны гэр бүл, эцэг эх нь төгс хосууд гэж тодорхойлдог. Сейдагийн аав Ченгиз сэлбэг хэрэгслийн дэлгүүр ажиллуулдаг байв. Түүний хоёр эгч басэрт нас барсан бөгөөд эцэг эх нь одоо түүнийг нуранги доороос амь алдсан байдалтай олдвол ямар хэцүү байхыг хүмүүс төсөөлж чадахгүй байна.Сейда ямар сайн охин байсныг тэр гудамжинд ирснээс хойш хэдхэн минутын дотор мэдэж болохоор байв. Найзууд нь түүний тухай ярихдаа царай нь гэрэлтэж, одоогийн болон хуучин найз залуу нь түүнийг хайх ажилд нэгджээ. Түүнийг найзуудаа машиндаа суулган зугаалдаг, хамгийн дуртай зүйл нь найзуудтайгаа кофе уух байсан гэж дурсан, эелдэг, ухаантай нэгэн гэж тодорхойлох юм. Сейда Дамлатай суралцахын тулд энэ жил Истанбулын их сургуульд элсэхээр шаргуу бэлдэж байжээ. Одоо цагаан машин нь нурсан байшингаас хэдэн метрийн зайд салхины шил нь хагарсан байдалтай байна. Баасан гарагт аврах албаныхан том техникээр нурангийг түрхээс өмнө Сейдагийн эрвээхэйтэй хөшигтэй цонхоор "Тэнд амьд хүн байна уу?" гэж хашигирсаар байжээ. Дамла Сейдаг эсэн мэнд олж, дахин инээмсэглэх болно гэж итгэсэн хэвээр байна.Сейдагийн найзууд түүнийг эсэн мэнд олдоно гэдэгт итгэж байна.  Дөрөвдүгээр давхар: Би хэр удаж байна?Биднийг байшингийн ойролцоо оршин суугчдынх нь талаар мэдээлэл авч байх үед нэг хүн амьд олдсон нь Фердан гэдэг50 гаруй насны өрх толгойлсон эмэгтэй байв.Тэр бол “Сейда амьд, түүнтэй ярилцсан” гэж хэлсэн хүн юм. Аврагчид түүнийг бэртэж, сэтгэл санааны гүн хямралд орсон гэж дүгнээд эмнэлэгт хүргэхэд насанд хүрсэн хүү нь түүний орны дэргэд байсныг хэлжээ. Түүнийг авч явж байхад мөн тэрээр өөрийгөө нурангин доор 6 хоносон гэж бодсон, доор байхдаа хүүгээсээ “Би хэр удаж байна?” гэж асуухад хүү нь "Ээжээ гурав хоног" гэж хариулсан хэмээн ярьжээ. Баасан гарагт аврах албаныхан сүйрлийн газар дээр хүлээж байгаа гэр бүлийнхэнд дахин амьд үлдэгсдийг хүлээх хэрэггүй гэж хэлсэн байна. Харин хүмүүс “Гайхамшиг болж тэд амьд байвал яах вэ?” хэмээн хүлээсээр байна.  Эх сурвалж: Alice Cuddy in Iskenderun, Turkey/ BBC News, Эмрах Булут, Нихан Калле, Турал Ахмедзаде нарын нэмэлт сурвалжлага. Гэрэл зураг: Доминик Бэйлигийн Фото сэтгүүл зүй, Хейл Ахтай, Алис Кадди нарын гэрэл зургууд. 
https://zarig.mn/13bg
​ Туркт нурсан барилгуудтай холбоотой баривчилгаа явагдаж эхэллээ
2023/02/12
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Туркийн зүүн өмнөд хэсэгт орших Газиантеп, Шанлыурфа мужуудад газар хөдлөлтийн улмаас нурсан барилгуудыг чанар, стандарт хангаагүй гүйцэтгэсэн гэж үзэн барилгуудтай холбоотой 12 хүнийг баривчилсан тухай тус улсын цагдаагийн байгууллагаас бямба гарагт мэдэгдлээ.Баривчлагдсан хүмүүсийн дунд гэрээт гүйцэтгэгчид ч байсан гэдгийг DHA агентлаг мэдээллэсэн. Францийн хэвлэлийн агентлаг /Agence France-Presse/-аас тус бүс нутагт 7.8 баллын хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа дор хаяж 6000 барилга нурж, 25,000 гаруй хүн амиа алдаж, орон сууцны барилгуудыг чанаргүй гүйцэтгэсэн явдалд иргэд ихэд бухимдаж буйг онцолжээ.Газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн зүүн өмнөд нутгийн 10 мужийн нэг болох Диярбакыр хотын прокурор бямба гарагт 29 хүнийг баривчлах тушаал гаргасан бөгөөд цаашид баривчлагдах хүмүүсийн тоо нэмэгдэх төлөвтэй байгаа аж. Баасан гарагт Туркийн цагдаа нар Хатай мужид нурсан өндөр зэрэглэлийн орон сууцны барилгын гүйцэтгэгчийг гадаад руу оргож буй мэдээлэл авснаар Истанбулын нисэх онгоцны буудалд шуурхай саатуулсан нь шуугиан дэгдээж байна. Мөн Бямба гарагт баривчлагдсан хүмүүсийн нэг нь Газиантеп хотын барилгын гүйцэтгэгч байсан бөгөөд төрөлх хотоосоо зугтсан түүнийг Истанбулаас баривчилжээ.Газар хөдлөлтийн голомт болох Пазаржик дүүрэг, Кахраманмараш зэрэг мужуудад прокурорууд хэд хэдэн мөрдөн байцаалт эхлүүлээд байна. Туркийн Хууль зүйн яам 10 мужийн прокуроруудад “Газар хөдлөлтийн гэмт хэргийг мөрдөн шалгах тусгай алба” байгуулах тушаал өгчээ. Эх сурвалж: https://www.theguardian.com/world/live/2023/feb/11/turkeyГэрэл зураг: Decan Herald
https://zarig.mn/13bf
Олон улсын мэргэжилтнүүд бусад орнуудад ч барилгын чанар, стандартыг анхааруулав
2023/02/11
Admin
Бусад
Хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа Туркийн өмнөд хэсэг болон Сирийн хойд хэсэгт олон мянган барилга нуранги болон нурж байгаа дүр зураг барилгын инженер Жонатан Стюартыг гайхшируулсангүй.Зураг: Даваа гарагт болсон 7.8 магниудын газар хөдлөлтийн дараа Туркийн Диярбакир хотод нурсан барилгын нурангид аврах албаныхан болон сайн дурынхан эрэн хайх, аврах ажиллагаа явуулж байна.1999 онд тус улсын хойд хэсэгт болсон хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа Турк руу илгээсэн дэд бүтцийн үнэлгээний багийн нэг хэсэг байсан Лос Анжелесийн Калифорнийн их сургуулийн инженерийн профессор Стюарт “Даваа гарагийн сүйрлийн бичлэгийг ухрааж, зогсоож үзэхэд яг өмнөх шиг "хуушуур" буюу олон давхар байшин гэнэт нурж, хүмүүс зугтаж байгааг харуулж байна.Өмнө нь ч "хуушууран барилгуудаас болж хүний амь эрсэдсэн" гэж ярив.Тус бүс нь гурван тектоник хавтан нийлдэг цэгт оршдог тул дэлхийн хамгийн их газар хөдлөлттэй газруудын нэг юм. 1999 онд 17,000 гаруй хүн амиа алдсан газар хөдлөлтөөс гадна 2011 онд Туркт мөн хүчтэй газар хөдлөлт болж, олон зуун хүн амиа алдсан билээ.Газар хөдлөлт болсон хоёр улсад одоо ч амьд үлдсэн хүмүүс нуранги дор байж магадгүй ч Туркийн урьдчилсан тооцоогоор газар хөдлөлтийн улмаас сүйдсэн олон барилга байгууламжийн нуранги дор ойрын өдрүүдэд илүү олон хүний цогцос олдох магадлалтай байгааг албаныхан мэдэгдсэн. Яагаад ийм олон барилга нурсан бэ? гэх асуултад Стюарт “Туркийн гурван давхраас дээш өндөртэй барилгуудын хувьд төмөр бетоныг ашиглах нь ердийн арга. Ерөнхийдөө багана, дам нуруу нь л бетон. Тиймээс эдгээр хүрээнүүдийн дотор нэг төрлийн чулуун дүүргэлтийн блок байгаа бөгөөд энэ нь чичиргээ эхлэхэд маш хурдан унадаг." гэж хариуллаа.Зураг: Аврагчид даваа гаригт Сирийн Алеппо хотод нурсан барилгын нурангид өртөж, амьд үлдсэн хүмүүсийг хайж байна.Колорадо Боулдерын их сургуулийн инженер, профессор Абби Лиэл Туркт болсон сүйрлийн зураг дээрх үнэлгээ нь түүний харсантай бараг таарч байгааг хэлээд “Энэ төрлийн хэврэг барилгын оронд газар хөдлөлтийг тэсвэрлэх чадвартай барилга барих нь хэв гажилтыг бий болгох асуудал юм. Энэ нь бүх зөв газартаа их хэмжээний арматур тавих явдал юм" гэдгийг нэмж тайлбарлав. Турк руу явахаар бэлтгэж буй Гамшгийг тэсвэрлэх инженерийн чиглэлээр мэргэшсэн мэргэжилтэн Кит Миямото “1999 онд Измитийн ойролцоох газар хөдлөлтийн дараа батлагдсан барилгын дүрэм журам нь сайн. Гэхдээ олон барилга байгууламжууд эдгээр кодуудаас өмнөх үеийн инженерүүдийн хийц байгаа нь гол асуудал юм. 2000 оноос өмнө баригдсан аливаа зүйлийг маш аюултай гэж үзэж болно. Шинэ барилгын дүрэм журамтай байсан ч хэрэгжилт нь байхгүй бол хамгийн сүүлийн үеийн зарим барилга ч стандартад нийцээгүй нь тодорхой. Барилгын салбарт чанарын хяналт хамгийн чухал.” гэж онцлон хэлжээ.Бухарест дахь Дэлхийн банкны гамшгийн эрсдэлийн удирдлагын ахлах мэргэжилтэн Аланна Симпсон “Илүү их ган нь газар хөдлөлтөд илүү тэсвэртэй бүтцийг бий болгодог. Барилга дахь гангийн хэмжээ, бетоны чанар л газар хөдлөлтийн бүсэд байгаа барилгыг балгас болох уу, тэсэж үлдэх үү гэдгийн баталгаа болж чадна” гэж шуудхан дүгнэв.Мөн тэрээр "Гангаар хийсэн барилгууд нь бага зэрэг уян хатан байдаг тул газар хөдлөлтийн үед маш сайн хариу үйлдэл үзүүлнэ. Тиймээс барилгад ган арматур хэдий чинээ их байна, төдий чинээ сайн хариу үйлдэл үзүүлнэ. Туркийн барилгын нормыг 2018 онд дахин шинэчилсэн. Гэвч тус улсын "өв залгамжлагдсан барилгууд" аюултай хэвээр байгаа бөгөөд энэ нь дэлхийн бусад орнуудад ч хамаатай. Энэ бол дэлхий нийтийн асуудал. Даваа гаригт болсон газар хөдлөлт маш хүчтэй байсан, ийм ижил төстэй газар хөдлөлт дэлхийн бараг аль ч хэсэгт тохиолдож, хуучин барилгуудад ихээхэн хохирол учруулж болно" гэдгийг анхааруулж байна.Аланна Симпсон эцэст нь Аюулгүй барилгуудыг буцааж барих тухай мэдэгдсэн Туркийн Засгийн газрын мэдэгдлийн тухайд "Ийм том эмгэнэлт явдлын дараа дахин сэргээнэ гэж найдаж байснаас хамаагүй удаан хугацаа шаардагдана гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Маш өндөр өртөгтэй, маш их зохицуулалт хэрэгтэйг эртхэн олон нийтэд таниулах шаардлагатай” гэж шүүмжлэв. Эх сурвал: https://www.npr.org/2023/02/07...Гэрэл зураг: Ilyas Akengin/AFP via Getty Images 
https://zarig.mn/13bd
Эрдоган 88 тэрбум лирийн зарцуулалтанд буруутгагдаж эхэллээ
2023/02/11
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Истанбул хотын дарга Экрем Имамоглу твиттер хуудсаараа дамжуулан Самандаг хотод болсон аврах ажиллагаанд оролцсоноо хуваалцжээ.Эхний 7.8 баллын хүчтэй чичирхийлэл, дараа дараагийн нь олон зуун газар хөдлөлт болсны улмаас одоогоор 21,000 гаруй хүн нас барсан. Нас барагсдын ихэнх нь Туркт юм. Мөн олон хүн орон гэргүй болж, орон байр, ус, түлш, цахилгаангүй болсон тул хоёрдогч гамшигт өртөх вий гэсэн болгоомжлол үүсээд байгаа билээ. Туркийн Ерөнхийлөгч Речап Тайип Эрдоган үүссэн нөхцөл байдлыг "зууны гамшиг" гэж тодорхойлсон. Сөрөг хүчнийхэн ноён Эрдоганыг газар хөдлөлтөд бэлтгэлгүй байсныг буруутгаж, "газар хөдлөлтийн татвар"-аас цуглуулсан 88 тэрбум лир (4,6 тэрбум доллар; 3,8 тэрбум фунт) хэрхэн зарцуулагдсан талаар эргэлзэж буйгаа зарласан юм.Анх 1999 онд 17,000 гаруй хүний аминд хүрсэн хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа ногдуулсан уг татварыг гамшгаас урьдчилан сэргийлэх, онцгой байдлын албыг хөгжүүлэхэд зарцуулах ёстой байв. Туркийн гол сөрөг хүчний намын дарга Кемал Киличдароглу хэлэхдээ “Эрдоганы засгийн газар "20 жилийн турш газар хөдлөлтөд бэлтгээгүй" гэжээ.Гамшигтай холбоотой олон янзын мэдээллүүд дундаас сүйрлээс маш азтай байдлаар сэргийлэгдэж чадсан, гайхамшигтайгаар аврагдсан, баатарлаг аврах ажиллагааны түүхүүд сүүлийн өдрүүдийн онцлох мэдээ болж байна.Эх сурвалж: BBC news Гэрэл зураг: Аврагдсан жаалхүү инээмсэглэж байв [bbc.com]
https://zarig.mn/13b9
Дөрвөн хоног нурангид дарагдсан нярайн нэр Ягиз
2023/02/11
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Гамшгаас хойш өдөр өнгөрөх тусам хүйтний эрч чангарч, ихэнх хүмүүсийн амьд үлдэгсдийг олох найдвар буурч байгаа ч Турк болон хөрш Сирид эрэн хайх, аврах ажиллагаа үргэлжилсээр байна.Турк улсад эхний газар хөдлөлт болсноос 90 орчим цагийн дараа дөнгөж төрсөн нярайг эхийн хамт нуранги доороос аварсан. Ягиз нэртэй 10 хоногтой хүүг өмнөд хэсгийн Хатай мужид сүйрсэн барилгаас гаргаж иржээ. Хүүхдийг шөнө олоод, болгоомжтой авч явж байгаа бичлэгийг орон нутгийн хэвлэлүүд гайхамшиг гэж байв. Эхлээд хүүг гаргаж, ээжийг нь дамнуургаар гаргаж ирсэн. Эх, хүү хоёрыг эмнэлэгт хүргэж, эрүүл мэндийн байдал нь хэвийн байгаа.Эх сурвалж: bbc.com The 10-day-old baby was taken to an ambulance after being saved from a collapsed building bbc.com Гэрэл зураг: 10 хоногтой нярайг нурсан барилгаас аварч, түргэн тусламж үзүүлсэн [James FitzGerald/bbc.com]  
https://zarig.mn/13b8
Аяа охиныг өргөж авах хүсэлтээ олон мянган хүн илэрхийлжээ
2023/02/10
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Сирийн баруун хойд хэсэгт нурсан барилгын нуранги дор төрсөн охиныг олон мянган хүн үрчилж авахыг хүсч буйгаа илэрхийлээд байна.Түүнийг аврагдах үед нялх Аяа /арабаар гайхамшиг гэсэн утгатай нэр/ ээжтэйгээ хүйн холбоотой хэвээр байв.Жиндайрис хотод болсон газар хөдлөлтийн дараа түүний ээж, аав нь нас баржээ.Аяа одоо эмнэлэгт байгаа. Түүнийг асарч буй хүүхдийн эмч Хани Маруф "Тэр даваа гаригт маш хүнд байдалтай ирсэн, хавдсан, хөхөрсөн, даарсан, арай гэж амьсгалж байсан. Одоо түүний биеийн байдал тогтвортой байна.” хэмээн ярьжээ. Аяаг аврах үеийн бичлэг интернэтээр тарсан бөгөөд бичлэгт нэг хүн нурсан барилгын нурангиас нялх хүүхэд тэврэн тоос шороон дунд гүйж буй нь харагддаг.Түүнийг аюулгүй газарт аваачих үед тэнд байсан холын хамаатан Халил аль-Сувади нярайг Сирийн Африн хотод байдаг доктор Маруфт авчирчээ.Нэгэн хүн “Би түүнийг үрчилж аваад сайхан амьдрал бэлэглэмээр байна гэснээр олон нийтийн сүлжээгээр олон мянган хүмүүс түүнийг үрчилж авах талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл хүсчээ.Кувейтийн нэгэн телевизийн хөтлөгч “Хэрэв хууль эрх зүйн нөхцөлд бүрдэж, зөвшөөрвөл би энэ хүүхдийг асарч, үрчлэхэд бэлэн байна.” гэжээ.Эмнэлгийн менежер Халид Аттиа дэлхийн өнцөг булан бүрээс Аяаг үрчилж авах хүсэлтэй хүмүүсээс олон арван дуудлага ирсэнийг мөн хэлжээ. Доктор Аттиа түүнээс дөрөвхөн сараар эгч охинтой бөгөөд "Одоо би хэнд ч түүнийг үрчилж авахыг зөвшөөрөхгүй. Алс холоос ч юм уу яг түүнийг зориод ямар нэгэн гэр бүл эргэж ирэх хүртэл нь би түүнд өөрийн охин шиг хандаж байна" гэжээ. Түүний эхнэр Аяаг төрсөн охинтойгоо хамт хөхүүлж байгаа аж. Аяагийн төрсөн нутаг Жиндайрис хотод хүмүүс нурсан барилгуудын дундуур ойр дотны хүмүүсээ хайсаар байна.Тэнд байсан сэтгүүлч Мохаммед аль-Аднан BBC-д  нөхцөл байдал гамшгийн хэмжээнд байгааг, нуранги дор маш олонхүмүүсийг гаргаж чадахгүй байгааг мэдээлжээ. Түүний тооцоолсноор хотын 90 хувь нь сүйрсэн бөгөөд одоогоор сайн дурынханы ихэнх нь нутгийн иргэд байгаа аж.Сирийн иргэний дайны арав гаруй жилийн хугацаанд нуранги доороос хүмүүсийг авран гаргах ажлыг дэндүү сайн мэддэг “Цагаан дуулгатнууд” байгууллагын аврагчид Жиндайрис хотод ажиллаж байна.Мохаммед аль-Камел гэгч "Барилгууд аюултай байдалдбайгаагаас болж аврагчид хохирогч болж магадгүй. Бид дөнгөж сая энэ нурангиас гурван хүний цогцсыг гаргасан бөгөөд тэнд амьд гэр бүл байгаа гэж бодож байна, бид үргэлжлүүлэн ажиллах болно" гэж ярьжээ. Сирид газар хөдлөлтийн дараа 3000 гаруй хүн нас барсан гэх мэдээлэл байна. Энэ тоонд тус улсын сөрөг хүчний хяналтад байгаа бүс нутагт нас барсан хүмүүсийг оруулаагүй юм.Эх сурвалж: BBC
https://zarig.mn/13au
Кахраманмараст аврах ажиллагаа үргэлжилсээр байна
2023/02/10
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Кахраманмараст хамгийн сүүлд өчигдөр 26 настай эрэгтэйг аварсан. Хугацаа өнгөрөх тусам дахин амьд хүн олдох магадлал багасч байна.  Туркийн өмнөд хэсэгт орших Кахраманмараст нурсан байшингийн өмнөөс Аль-Жазира сувгийн сэтгүүлч Ресул Сердар мэдээлэхдээ “Цаг өнгөрөх тусам амьд үлдсэн хүмүүсийг олох найдвар улам бүр багассан тул аврах багийнхан "галзуурч" байна гэжээ.Тэрээр мөн “Газар хөдлөлтийн голомт болон ойролцоох хотод аврах багууд нуранги ухаж, амьд эсвэл үхсэн хүмүүсийг олно гэж найдсаар байсан. Одоо 96 цаг гаруй хугацаа өнгөрч, найдвар унтарч байна. Харамсалтай нь гэр бүлүүд энд хүлээсээр байна" гэв. Эргэн тойронд нь нурсан барилгууд, тэдгээрийн нуранги дотроос горьдлого тээн хүмүүсийг хайх дүр зураг ихэнх газруудад ижил бөгөөд ийм байдалд сүйрлийн цар хүрээг тооцоолж, төсөөлөхийн аргагүй юм.  Турк улсад амиа алдагсдын тоо 18,342 болж, гэмтэж бэртсэн хүний тоо 74,242 болж нэмэгдлээ гэж тус улсын Гамшиг, онцгой байдлын удирдах газар (AFAD) мэдээллээ.Туркийн өмнөд хэсэгт газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн 75,780 хүнийг нүүлгэн шилжүүлж, аврах, аврах ажилд 121,000 гаруй албан хаагч оролцжээ.Эх сурвалж: Associated PressГэрэл зураг: Кахраманмарас хотын төвд сүйрлийг харуулсан агаарын гэрэл зураг [Associated Press]
https://zarig.mn/13at
Алеппогийн олон мянган иргэд хаачих вэ?
2023/02/10
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Сирийн Алеппо хотод орон гэргүй болсон хүмүүсийн нөхцөл байдал улам дордож байна. Ойрхи Дорнодын сүмийн зөвлөлийн ажилтан Сафир Салим "Аль-Жазира" сувагт ярихдаа “Газар хөдлөлтийн дараа инженерүүд аюултай гэж үзсэн тул олон хүмүүс гэр орноо орхих шаардлагатай болсон. Одоо нөхцөл байдал өдрөөс өдөрт хэцүү болж байна. Инженерүүдийн шалгалтын дүнд олон зуун барилгыг аврах боломжгүйг тогтоосон. Тиймээс хүмүүсийг нэн даруй гэр орноосоо авч болох зүйлсээ аваад, барилгуудыг хоослохыг хүссэн. Энэ нь олон мянган оршин суугчдад илүү том онцгой байдал болоод байна" гэв. Удаан үргэлжилсэн дайны хажуугаар нүүрлэсэн энэхүү гамшигийн улмаас иргэд орон гэргүй болж, ирээдүйнхээ төлөө санаа зовон нэмэж үймэлдэх төлөвтэй болоод байгаа тухай зарим мэдээллийн хэрэгслүүд мэдээлсэн байна. Эх сурвалж: Associated PressГэрэл зураг: Сирийн Алеппо мужийн Жиндерис хотод болсон аймшигт газар хөдлөлтийн дараа эвдэрсэн байшингийн цонхоор нурсан барилгууд харагдаж байна. [Ghaith Alsayed/The Associated Press] 
https://zarig.mn/13as
​НҮБ илүү их тусламж үзүүлэхийг уриалав
2023/02/10
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Турк-Сирийн газар хөдлөлтийн улмаас амь үрэгдэгсдийн тоо өнөөдрийн байдлаар 21500-д хүрээд байна. Тус улсын албаныхны мэдээлснээр Туркт 18,342 хүн амиа алдсан бол Сирид 3,377 хүн амиа алдсан байна.Дэлхийн банк Туркт 1.78 тэрбум долларын тусламж үзүүлнэ гэж амалсан.НҮБ-ын тэргүүн Антонио Гутерриш олон улсын хамтын нийгэмлэгт хандан газар хөдлөлтийн гамшигт нэрвэгдсэн хүмүүст илүү их мөнгө өгөхийг уриалж, ирэх долоо хоногт хандивлагчдын бага хурал зарлалаа. НҮБ-ын анхны тусламжийн цуваа сөрөг хүчний хяналтад байгаа Сирийн баруун хойд хэсэгт Туркээс очиж эхэллээ. Сирийн засгийн газрын хяналтад байгаа бүс нутгийг дайралгүйгээр НҮБ-ын тусламж энгийн иргэдэд хүрэх цорын ганц арга энэ зам юм. Эх сурвалж: https://www.aljazeera.com
https://zarig.mn/13aq
​ Солонгос улсын аврах баг таван хүний амийг аварчээ
2023/02/10
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
 Өмнөд Солонгосын гамшгаас аврах баг Пүрэв гарагт буюу өчигдөр /2023.02.0/ амьд үлдсэн таван хүнийг аварсан талаар тус улсын Гадаад хэргийн яам мэдэгдлээ. Тус яамнаас мэдээлснээр, 70 гаруй насны эрэгтэйг орон нутгийн цагаар өглөөний 5 цагийн орчимд Хатай мужийн төв Антакья хотын ахлах сургуулийн барилгын нурангиас аварчээ. Мөн тус хотын таван давхар барилгын нуранги доороос хоёр настай охиныг аавынх нь хамт аварсан бөгөөд зурагт гарч буй бяцхан хүү болон 10 настай охиныг аварчээ. Тэдний биеийн байдал харьцангуй тогтвортой байгаа талаар албаныхан мэдээлж байна. Өмнөд Солонгосоос 118 хүний бүрэлдэхүүнтэй баг газар хөдлөлт болсон голомтот газруудад хүрч ажиллаж байгаа юм.
https://zarig.mn/13ao
​Солонгосын одууд Турк-Сирийн иргэдэд тусламжийн гараа сунгаж эхэллээ
2023/02/10
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Өмнөд Солонгосын алдартнууд Турк-Сирийн газар хөдлөлтөд нэрвэгдэгсдэд тусламжийн гараа сунгаж эхэллээ. Жүжигчин, дуучин И Хе Ри НҮБ-ын Хүүхдийг ивээх санд 50 сая вон хандивлажээ. Тэрбээр гэр оронгүй болсон хүүхдүүдэд хоол, хүнсээр туслахыг хүссэн гэдгээ илэрхийлээд илүү олон хүн тэдэнд туслахыг хүсчээ.Мөн жүжигчин Шин Мин А Солонгосын үндэсний гамшгаас хамгаалах "Hope Bridge" нийгэмлэгт 50 сая вон, жүжигчин Ю Ин На болон Юим Си Ван нар тус нийгэмлэгт 30 сая болон 10 сая вон, дуучин жүжигчин Пак Жи Ён Олон Улсын Хүүхдийг Ивээх санд 30 сая вон тус тус хандивлажээ. Мөн комедиан И Юн Жин Солонгосын Улаан загалмайн нийгэмлэгт 30 сая вон хандивласан тухай Солонгосын хэвлэлүүд мэдээллэж байна.
https://zarig.mn/13ak
Туркт яагаад үй олон барилга нурсан бэ?
2023/02/10
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Хэд хэдэн хүчин зүйлсийн давхцал нь олон мянган хүнийг нуранги дор үлдээсэн том сүйрэлд хүргэсэн.Лхагва гарагт Туркийн өмнөд хэсгийн Хатай мужийн эмнэлэгт амь үрэгдэгсдийг харж байгаа цус хурсан нүдтэй, ядрангуй эр "Бид зээ охин Рукиегээ хайж байна" гэж орон нутгийн сэтгүүлчдэд хэлжээ. Тэр 23 настай, сувилагч. Тэрээр анхны газар хөдлөлтөөс хойш хэдэн цагийн дараа өвчтөнүүдийг нүүлгэн шилжүүлэхэд туслахаар эмнэлэг рүү оржээ. Хоёр дахь газар хөдлөлт болж, барилга түүний дээрээс нурсан. Маш олон хүнийг аварсан ч тэр өөрөө гарч чадсангүй. Аврагчид “Нуранги дороос нөхөр рүүгээ залгаснаар нь түүнийг дор хаяж 16 цагийн турш амьд байсныг мэдсэн. Харин одоо нас барсан байх магадлалтай"гэж ярив. Даваа гарагт болсон аймшигт газар хөдлөлтийн дараа Туркийн зүүн өмнөд хэсэгт нурсан барилгуудын нурангид Рукие шиг олон мянган хүн гацсан хэвээр байгаа. Засгийн газрын мэдээлснээр, Пүрэв гарагийн үдээс хойш хоёр удаа хүчтэй газар хөдлөлт, хэдэн зуун газар хөдлөлтийн улмаас 10 муж даяар дор хаяж 6,444 барилга нурж, 12,800 гаруй хүн амь үрэгджээ. Эмгэнэлт давхцал Аврагчид гайхамшиг байдагт итгэж, нурангин дундуур хүмүүсийг хайсаар байгаа энэ өдрүүдэд Турк улс 20 гаруй жилийн турш байгалийн гамшгийн бэлэн байдлын бэлтгэлтэй байсан атлаа яагаад улс даяараа дэд бүтцээс үүдсэн маш их хохирол амсаж буйгаа ойлгохыг хичээж байна. Эхний 7.8 магнитудын хүчтэй, хоёр дахь 7.6 баллын хүчтэй хоёр газар хөдлөлт ихэнх барилгуудыг тэсч үлдэхээргүй хэтэрхий хүчтэй байсан уу? Эсвэл сүүлийн үеийн барилгууд чанар стандартад нийцэхгүй барилгууд байв уу? Эрх баригчид энэ салбарт хайхрамжгүй хандсан уу? зэрэг асуултуудад мэргэжлийн хүмүүс дараах хариултуудыг өгч байна.Истанбулын Техникийн Их Сургуулийн геологийн инженер, профессор Окан Туйсузын хэлснээр дээрх бүх эмгэнэлт давхцлуудын улмаас их сүйрэлд хүргэжээ. "Бид энд үнэхээр хүчтэй газар хөдлөлттэй тулгарч байна" гэж Туйсуз Аль Жазирад хэлэв. “Эхнийх нь ойролцоогоор 5 сая тонн TNT-ийн дэлбэрэлтээс ялгарах энергитэй тэнцэхүйц байсан. Хоёр дахь нь 3.5 сая тоннтой тэнцэж байв. Ихэнх барилгууд ийм хүчийг тэсвэрлэхэд хэцүү." Барилгын инженер, Туркийн Газар хөдлөлтийг сэргээн засварлах нийгэмлэгийн ерөнхийлөгч Синан Турккан ч үүнтэй мөн санал нэг байна. "Газар хөдлөлт нь маш хүчтэй байсан төдийгүй, мөн дараалан болсон" гэж тэр тайлбарлав. "Олон барилга эхний газар хөдлөлтөд хөнгөн, дунд зэргийн хохирол амссан ч хоёр дахь газар хөдлөлтийн дараа бүрэн сүйдсэн." Энэхүү газар хөдлөлт, хүчтэй чичирхийлэл нь ямар ч барилгад эрсдэл учруулах боловч ийм том хэмжээний сүйрэл, эмгэнэлт явдал зайлшгүй гарахгүй байж болох байсан гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолж байна.“Албан ёсны тооцоогоор Даваа гарагт 6000-7000 барилга нурсан. Хэдийгээр хүчтэй байсан ч бүх барилгууд стандартын шаардлага хангасан байсан бол ямар ч газар хөдлөлт ийм их хохирол учруулахгүй" гэж Турккан хэлсэн. Лхагва гарагт Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган гамшгийн бүсэд очих үеэрээ газар хөдлөлтийн бэлтгэл, хариу арга хэмжээний талаар "Гамшгийн хэмжээнд бэлтгэх нь хэнд ч боломжгүй" гэж мэдэгдсэн нь Засгийн газраа хамгаалсан гэгдээд байна. Дараа нь тэрээр газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн 10 аймгийн бүх нурсан барилгуудыг нэг жилийн хугацаанд багтаан сэргээн босгоно гэж хэлэхдээ “Яг л бид Малатья, Элазиг, Бингол, Ванд хийсэн шиг, бид энд дахин барих болно. Энэ бол бидний сайн мэдэх бизнес. Манай Засгийн газар “дахин босгох” чадвартай гэдгээ өнгөрсөн хугацаанд удаа дараа нотолсон. Бид Хатай, Марас болон бусад гамшигт нэрвэгдсэн найман мужид ижил үр дүнд хүрэх болно." гэжээ. Газар хөдлөлтөөр нурсан барилгуудын ихэнх нь 1999 онд Баруун Мармарын бүсэд 7.6 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болж, 17,500 хүн амиа алдсанаас өмнө баригдсан барилгууд юм. Үүнээс хойш засгийн газар Туркийн газар хөдлөлтийн төлөвлөлтийн дүрмийг ихээхэн сайжруулж, 2008 онд Туркийг дараагийн томоохон газар хөдлөлтөд бэлтгэхийн тулд хотыг өөрчлөх томоохон төслийг хүртэл эхлүүлсэн. Хуулийн хэрэгжилт 2022 оны арваннэгдүгээр сард Туркийн хойд хэсгийн Дузце хотод болсон 6 баллын хүчтэй газар хөдлөлтийн улмаас 2000 гаруй барилга эвдэрч сүйдсэний дараа Байгаль орчин, хот байгуулалтын сайд Мурат Курум эрх баригчид тус улсын бүх барилга байгууламжийг “2035 он гэхэд газар хөдлөлтөд аюулгүй” болгохоор ажиллаж байгааг онцолж байв. Мөн олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр "Бид аль хэдийн 3.2 сая орон сууцыг сэргээн босгосон", “Одоогоор 81 аймаг, 992 дүүргийн 250,000 оршин суугчдыг журамд нийцүүлэн өөрчилж, бэлтгэж байна. 6.6 сая байшин, аж ахуйн нэгжид аудит хийсэн. Одоогийн байдлаар манай 24 сая иргэн газар хөдлөлтөд тэсвэртэй байранд амьдарч байна” гэж мэдээлж байсан. Гэвч эдгээр амбицлаг мэдэгдлүүд гамшгаас урьдчилан сэргийлж чадсангүй. Турккан "Цаасан дээр бол Туркийн ихэнх барилгуудын чанар, газар хөдлөлтийн код дэлхийн стандартад нийцсэн. Гэхдээ амьдрал дээр нөхцөл байдал тэс өөр байна." гэж хэлэв.Засгийн газар хотыг өөрчлөх төсөлдөө зориулан зохистой санхүүжилт, зөв бодлого гаргаагүй. Энэ нь зөвхөн дахин бүтээн байгуулалтаас мөнгө олох боломжтой хүмүүс буюу цаашдын хөгжилд тохиромжтой үнэ цэнэтэй газар эзэмшиж байсан хүмүүс, хуучин үл хөдлөх хөрөнгөө нурааж, хамгийн сүүлийн үеийн станндартын дагуу дахин барихаар тохиролцсон гэсэн үг юм. Яаралтай биш мэт санагдсан сэргээн босголтын ажил, арматурын хэрэглээнд мөнгө зарцуулахыг олон хүн хүсээгүй. Мармарагийн газар хөдлөлтөөс хойш 20 гаруй жилийн дараа ч Турк улс хүчтэй чичирхийлэлд шууд сүйрдэг, чанар муутай материал, хуучин техник, технологиороо л барьсан барилгуудаар дүүрэн байгааг мэргэжилтнүүд анхааруулж байна. Турккан "Энэ байдал инженер хүний хувьд намайг маш их харамсуулж байна. Хэрвээ бид хүн бүрийг ухамсарлуулж чадсан бол өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд гэмтэлтэй барилгуудыг бэхжүүлж, жинхэнээр сэргээн босгох боломжтой байсан. Энэ удаагийн газар хөдлөлтөөр сүйдсэн барилгаас дор хаяж 5000 барилгыг бүрэн сүйрхээс аварч чадах байсан. Бид олон, олон хүний амийг аварч чадах байсан." гэв. Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар засгийн газар болон орон нутгийн эрх баригчид бүх барилга байгууламжийг аюулгүй байлгах, газар хөдлөлтийн зураг төслийн зохицуулалтыг бүрэн хэрэгжүүлэх, сэргийлэх арга хэмжээ авах боломжтой байж. Туйсуз нэмж хэлэхдээ “Олон жилийн турш бид хурал хийж, илтгэл бичиж, орон нутгийн удирдлагуудад илгээсэн. Бид тэдэнд Хатай, Газиантеп зэрэг хотуудад хүчтэй газар хөдлөлт дахин тохиолдох болно гэж хэлсэн. Хэдий хүчтэй байсан ч хагарлын шугам дээр шууд баригдсан ямар ч барилга газар хөдлөлтийг тэсвэрлэж чадахгүй, тэр нь нурж унах болно гэдгийг тайлбарласан. Бүхэл бүтэн улс даяар хагарлын шугамын зураглалыг нарийн гаргаж, идэвхтэй хагарлын шугам дээр байгаа газруудыг барилгын хориотой ногоон бүс болгон зарлах ёстой гэхэд хэн ч сонсоогүй" гэдгийг онцлов. Шинэ барилгууд хүртэл дутмаг байсан Мөн шинээр баригдаж буй барилгад дүрэм, журмын хэрэгжилтийг хангахад учир дутагдалтай байсан. Туйсуз "Энэ газар хөдлөлтөд зарим харьцангуй шинэ барилгууд нурсан. Энэ нь гүйцэтгэгчид богино хугацаанд, чанаргүй материал ашиглан хэмнэлт гаргахыг оролдсон, эрх баригчид барилгыг хүлээн авч, актыг батлахаас өмнө зохих шалгалтыг хийгээгүй гэсэн үг юм" гэдгийг ч нуусангүй.Даваа гарагт хэд хэдэн сургууль, захиргааны байр, эмнэлэг, тэр байтугай Туркийн Гамшиг, онцгой байдлын албаны (AFAD) Хатай дахь төв байр ч мөн адил нурсан байна. "Дүрэм журмын дагуу төрийн, олон нийтийн барилгууд хувийнхаас илүү чанартай байх ёстой" гэдгийг тайлбарлав. "Эмнэлэг, шуудан эсвэл бусад нийтийн барилга барихдаа илүү их бетон, илүү төмөр ашиглах, илүү нарийвчилсан хөрсний судалгаа авахыг зөвлөдөг. Энэ нь эдгээр барилгууд газар хөдлөлт болон бусад байгалийн гамшигт тэсвэртэй байж, хямралын үед хүмүүст үйлчилэх зориулалттай. Үүнээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд барилгын тухай маш хатуу дүрэм, журмууд байдаг. Өнөөдөр зүүн өмнөд хэсэгт бидний харж байгаа үзэгдлүүд нь төрийн бүрэн хяналтад байдаг барилга байгууламжид ч гэсэн өөрийн дүрмээ хэрэгжүүлэхдээ дутагдалтай байгаагийн нотолгоо юм. Олон нийтийн барилга байгууламж, цахилгаан станц, нисэх онгоцны буудал газар хөдлөлтөд нурах нь огт хүлээн байж боломгүй зүйл” гэдгийг ч Турккан мэргэжилтэн хүлээн зөвшөөрөв. Одоо юу хийх хэрэгтэй вэ? “Турк улсад 20 сая орчим барилга байгууламж байдаг. Эрт орой хэзээ нэгэн цагт хүчтэй газар хөдлөлт болно гэж шинжээчид үзэж байгаа. Истанбул хотод 1.2 сая хүн байна” гэж Богазичийн их сургуулийн Кандилли ажиглагчийн газар, газар хөдлөлтийн судалгааны хүрээлэн мэдээлэв. Тэдний мэргэжилтнүүд эдгээр барилгуудын нэлээд хувь нь хүчтэй чичиргээг тэсвэрлэх чадваргүй гэж үзэж байна. Газар хөдлөлтөд өртөмтгий бүх бүс нутагт эрсдэлтэй барилгуудыг бэхжүүлэх, сэргээн босгох нь техник, логистикийн хувьд хүндрэлтэй бөгөөд зардал ихтэй байх болно. Гэсэн ч энэ нь хойшлуулах, татгалзах боломжгүй ажил юм. Турккан эцэст нь хэлэхдээ "Засгийн газар хүмүүсийг барилгадаа аудит хийлгэж, бэхжүүлж, шаардлагатай бол сэргээн босгоход илүү зардал гаргахыг шаардахдаа байр сууринд илүү хүчтэй зогсох ёстой. Хүмүүс сайн дураараа нэмэлт мөнгө төлдөггүй нь ойлгомжтой, гэхдээ барилга байгууламжийг амьдрал, үхлийн асуудал гэж авч үзэх хэрэгтэй” гэв.  Эх сурвалж: Ал ЖазераГэрэл зураг: Emrah Gurel/AP Photo. 2023 оны 2-р сарын 8-нд Туркийн өмнөд хэсэгт орших Адьяман мужийн Голбаси хотод нурсан барилгуудын хажууд хүмүүс зогсож байна. Аврах багийнхан шөнөжин ажиллаж, олон мянган байшингийн нурангиас олон хүний цогцсыг гаргаж ирсээр байна. 
https://zarig.mn/13ag
Турк дэх аврах ажиллагаанд 24 орны аврагчид иржээ
2023/02/10
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Хүчтэй газар хөдлөлтийн зурвас 10 орчим улс орнуудад мэдрэгдэж, хамгийн ихээр буюу 7.8 магнитудын газар хөдлөлтийн улмаас Турк улсад амь үрэгдэгсдийн тоо өчигдрийн буюу 2023 оны 2 дугаар сарын 09-ний өдрийн байдлаар 19,000 давсан тухай олон улсын хэвлэлүүд мэдээлж байна. Туркийн зүүн өмнөд, төв хэсэгт 17670 хүний амийг авч одсон, Сирийн баруун хойд хэсэгт хүндээр туссан энэхүү гамшгийн хохирлын хэмжээг одоогоор тодорхойлох боломжгүй байгаа аж.Дөч гаруй улс орон Турк руу аврах багаа илгээсэн эсвэл илгээхээр бэлтгэж байгаа тухай мэдээллүүд гарч байгаа бөгөөд гал сөнөөгчид, аврагчид, эмч нар, инженерүүд, малын эмч нараас бүрдсэн Туркт туслахаар ирсэн аврах ажиллагааны  багт одоогоор 24 орны багийнхан байна. Туркт тусалж буй засгийн газар болон хувийн хэвшлийн олон баг эрэн хайх, аврах ажилд бэлтгэгдсэн нохойнуудыг авчирч байна. Швейцарийн аврах алба 14 нохой илгээж байгаа бөгөөд Хорват, Польш, Чех, Герман, Грек, Энэтхэг, Их Британи, Хятад, Тайвань, Өмнөд Солонгос, Нэгдсэн Вант Улсаас бусад амьтдын баг иржээ. Мөн олон улс орнууд эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, яаралтай тусламжийн хэрэгсэл, санхүүгийн тусламж илгээж, хандив тусламж өгхөө мэдэгдсээр байна. Европын Хямралын удирдлагын асуудал эрхэлсэн комиссар Янез Ленарчич өчигдөр твиттер хуудсаараа дамжуулан “Европын холбоо болон түнш орнуудын хамтарсан хүчин чармайлтаар 1200 шахам онцгой байдлын албан хаагчийг Турк руу илгээж байна” гэж мэдэгдсэн. Харин Альжазира, Ройтерс, Ассошиэйтед Пресс агентлагуудын мэдээлснээр Европын холбооны бус орнуудын аврах баг, эмнэлгийн ажилтнууд болон бусад яаралтай тусламжийн ажилтнуудын хүсэлт төлөвлөж байснаас давж, Лхагва гарагийн өглөөний байдлаар ойролцоогоор 1400 хүн болон нэмэгджээ. Дайны байдалтай байгаа Украйны Киев хотоос эрэн хайх, аврах ажиллагааны мэргэжилтнүүд, эмч, нохойн ажилтан, гал сөнөөгчид багтсан 88 хүний бүрэлдхүүнтэй аврах багаа Турк руу илгээжээ. Гэртээ дайны голомтод онцгой байдлын үед дассан Украины аврах мэргэжилтнүүд нурсан барилгуудаас амьд үлдсэн хүмүүсийг хайж олох, майхан босгох, анхны тусламж үзүүлэх ажлын хийж, Сирийн хилийн ойролцоох Туркийн Атаяа хотын ойр майхан барьж, газар хөдлөлтийн улмаас орон гэргүй болсон хүмүүсийг яаралтай хоргодох байраар хангаж байна. Тэд Туркийн болон дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн аврагчидтай нэгдэж ажиллах үүрэгтэй. Украины Онцгой байдлын албаны хэвлэлийн төлөөлөгч Александр Хорунжий "Манай улсад дайн болж байна, гэвч бид туслах ёстой. Энэ тусламж нь харилцан хамааралтай, үүнийг хийхээс өөр аргагүй. Хүмүүсийн амийг аврах нь хамгийн чухал зүйл. Бид Туркийн ард түмэн, амь үрэгдэгсдийн ар гэрийнхэн болон шархадсан хүмүүст эмгэнэл илэрхийлж байна." гэж  мэдэгдсэн. Мөн тэрээр “Зохицуулах төвөөс Оросын онцгой байдлын багийнханыг нэлээд хол газар байрлуулсан байгаа тул уулзах боломжгүй. Уулзах боломж гарах тохиолдолд бид Оросын аврагчдаас чадах чинээгээрээ зайгаа барьж ажиллах болно." гэж ярьжээ. Сүйрлийн болон газар хөдлөлтийн хохирогчдын дийлэнх нь Турк улсад байгаа хэдий ч Сирийн хүмүүнлэгийн тусламжийн байдал гамшгийн өмнө хэдийнэ хурцадсан байсан нь тус улсын газар хөдлөлтийн үр дагаврыг үр дүнтэй даван туулах чадварыг бууруулж байгаа юм. Дайнд нэрвэгдсэн улс руу аврах баг, хандив тусламжийг Европийн холбоо болон НҮБ-аар дамжуулан илгээж магадгүй байна. Эх сурвалж: https://www.dailysabah.com/politics/flying-in-from-the-war-zone-ukrainians-rush-to-save-lives-in-turkiye/news https://www.statista.com/chart/29257/rescue-personnel-turkey-earthquake/ Фото: Ukrainian rescuers in Hatay, Türkiye, Feb. 9, 2023. (Reuters Photo)
https://zarig.mn/13ae
Сирийн сөрөг хүчний хяналтад байгаа Идлиб мужид анхны тусламжийн цуваа очлоо
2023/02/09
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Даваа гарагт болсон хүчтэй газар хөдлөлтөөс хойш Сирийн баруун хойд хэсгийн сөрөг хүчний хяналтад байгаа газарт НҮБ-ын анхны тусламжийн цуваа Туркийн хилийг даван хүрлээ. Албаны хүмүүсийн хэлж буйгаар эрүүл ахуйн иж бүрдэл болон бусад эд зүйлсийг тээвэрлэсэн зургаан ачааны машин тусламжийн цуваа Идлиб мужийн Баб аль-Хава хилийн боомтыг дамжин өнгөрчээ. Гамшгийн улмаас замууд эвдэрч, тус хилийн боомтоор ачаа тээвэрлэлт түр зогсоод байсан юм. Аврагчдын хэлж буйгаар тус мужид 1,900 гаруй хүн амиа алдаад байгаа бөгөөд олон тооны хүн нурангид дарагдсан хэвээр байна. Газар хөдлөлтийн гамшиг болохоос ч өмнө тус мужийн 4.1 сая оршин суугч, дийлэнх нь эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд хүмүүнлэгийн тусламжаар амиа залгуулсаар байсан юм. Баб аль-Хава боомт нь Сирийн засгийн газрыг эсэргүүцэгч Туркийн дэмжлэгтэй босогчдын бүлэг болон жихадист холбоотны хяналтад байгаа тус муж руу НҮБ-ын тусламжийг нэвтрүүлж ирсэн цорын ганц боомт юм. Харин бусад тусламжууд Сирийн засгийн газраар дамжин хүрч байв. Женевт болсон НҮБ-ын Сирид хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэх ажлын хэсгийн  уулзалтын дараа НҮБ-ын Сирийн асуудал хариуцсан тусгай төлөөлөгч Гэйр Пэдэрсэн, тусламжийн цувааг “улстөржилгүйгээр” аль болох хурдан хүргэж өгөх шаардлагатай тухай сурвалжлагч нарт хандан хэлж байсан билээ. Энэхүү ажлын хэсэгт 12 жилийн турш үргэлжилж буй иргэний дайнд Сирийн Засгийн газрыг дэмжигч Орос, Иран болон Сирийн сөрөг хүчнийг дэмжигч АНУ, Европын холбооны төлөөлөл багтаж байгаа юм. Харин Иран, Ирак, Иордан, Арабын Нэгдсэн Эмират, Оман, Египет, Энэтхэг, Венесуэл зэрэг улсуудаас ирж буй тусламжийн цуваа Засгийн газрын хяналтад байгаа Сирийн хойд хэсгийн нутгуудад аль хэдийн хүрчээ. Эх сурвалж: www.bbc.com
https://zarig.mn/13a8
Сири рүү хүмүүнлэгийн анхны цуваа хөдөллөө
2023/02/09
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Даваа гарагт болсон аймшигт газар хөдлөлтөөс хойш Сирийн баруун хойд нутгийн иргэдэд анхны хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхээр Туркийн өмнөд хил рүү явж буй тусламжийн цуваа орон нутгийн цагаар Пүрэв гарагийн орой хил давна гэж тусламж үзүүлж буй хоёр байгууллагын эх сурвалж Ройтерс агентлагт мэдээлжээ. Тус бүс нутаг нь 11 жилийн турш үргэлжилж буй иргэний дайны улмаас ихээхэн сүйдсэн нь тусламж үзүүлэх ажилд томоохон саад бэрхшээл болж байгаа юм.Туркийн албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр, хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэх зорилгоор Баб аль-Хава хилийн боомтыг нээсэн бөгөөд эрх баригчид нэмж хэд хэдэн хил давах зурвасыг нээхээр ажиллаж байна гэлээ. Тусламжийн цуваанд дор хаяж зургаан ачааны машин эмнэлгийн болон хүмүүнлэгийн тусламжийн бараа, бүтээгдэхүүн байгаа аж. НҮБ-аас Баб аль-Хавагаар дамжин Сирийн сөрөг хүчний хяналтад байгаа бүс нутагт нэвтэрснээр тусламжид найдаж буй 4 сая орчим хүнд тусламж, дэмжлэг үзүүлнэ гэж найдаж байна.НҮБ-ын Сирийг хариуцсан тусгай төлөөлөгч Гейр Педерсен, “Сирийн баруун хойд хэсгийн оршин суугчдад зөрчил, мөргөлдөөн эхэлснээс хойш тусламж, дэмжлэг хамгийн их хэрэгтэй байсан. Гэтэл газар хөдлөлт тус бүс нутаг дахь хүмүүнлэгийн хямралыг улам дордууллаа" гэж хэллээ. Тэрбээр, тусламжийг хамгийн хурдан, хамгийн дөт, үр ашигтай замаар хүргэх хэрэгтэй. Яаралтай тусламжийг улстөржүүлж болохгүй. Бид шаардлагатай арга хэмжээ авахад илүү анхаарлаа хандуулах шаардлагатай хэмээжээ.  www.Reuters.com
https://zarig.mn/13a6
"Газар чичирч эхлэхэд байшингаас гарахын тулд 45 минут зарцуулсан"
2023/02/09
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Туркийн өмнөд хэсэгт хэд хэдэн газар хөдлөлт болсны нэг нь Хатай муж. Тус муж нь Сиритэй хиллэдэг учир 500 мянга орчим дүрвэгч амьдардаг. Одоогоор газар хөдлөлтийн улмаас Турк, Сирид 16 мянган хүн амь насаа алдаад байна. Хатай мужийн оршин суугч  Лейла Куртдерели "Газар хөдлөлт эхлэх үед гэнэт хүчтэй дуу чимээ гарч, тэр үед хоёр метрийн өндөрт үсрэх шиг л болсон. Гэрээсээ гарахын тулд 45 минут зарцуулсан. Орон сууц маань бүр нурчихаагүй ч маш их нуралт үүссэн тул дотогш орохыг хориглосон. Одоо байрны оршин суугчид бид орон гэргүй болсон, гудамжид амьдарч байна.  Хүйтэн шөнө дулаацахын тулд гал асааж байна, бурхан бидэнд туслах байх" гэжээ. 
https://zarig.mn/13a4
Сэтгэл өвтгөм гэрэл зургууд: Сирийн дүрвэгсэд газар хөдлөлтийн улмаас дахин дүрвэхэд хүрлээ
2023/02/09
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Туркийн баруун хэсгийн Газиантеп хотод байрлаж байсан Сирийн дүрвэгсэд газар хөдлөлтийн улмаас дахин дүрвэхэд хүрлээ.Газар хөдлөлтийн дараа амьд гарсан тус хотод байрлаж байсан дүрвэгсэд дахин зовлон, шаналалтай нүүр тулж байна хэмээн хэлцгээж байна. Туркийн энэ хотод дүрвэгсэд аймшигт газар хөдлөлтийг даван туулж, өнгөрсөн үеийн шархыг дахин амсав. Туркийн зүүн өмнөд хэсгийн Газиантеп хотод амьдарч буй олон тооны Сирийн иргэдийн хувьд, Даваа гарагт болсон газар хөдлөлт ихээхэн хүндээр тусаж байна. Энэ гамшиг тэдний төрсөн нутагт 12 жилийн турш үргэлжилж буй дайнаас үүдэлтэй сэтгэлийн шархыг нь эргэн сэдрээхэд хүргэжээ. Газиантеп хот нь 7.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлтийн голомтоос зүүн тийш 33 км-ийн зайтай байрладаг бөгөөд уг газар хөдлөлтийн нөлөө тус хотыг болон ойр орчмын газрыг бүхэлд нь сүйтгэжээ. Газар хөдлөлтөөс амьд үлдсэн дийлэнх хүмүүс орон гэрээ алдаж, түр орогнох байранд байрлаж буй.“Бид хилийн нөгөө талд амьдарвал аюулгүй байна гэж бодож байлаа. Гэвч бид энд өнгөрсөн үеийн зовлон, шаналалтайгаа дахин нүүр тулж байна ” гэж Сирийн Алеппо хотоос ирсэн 21 настай Ахмад-аль Рифай хэлэв.Туркт амьдарч байгаа Сирийн иргэдийн хувьд эдийн засаг, нийгмийн ямар ч баталгаа байхгүй орчинд амьдарч байсан бөгөөд эх оронд нь дайн эхэлснээс хойш энд ирцгээсэн байна. Дүрвэгсдийн дийлэнх нь Газиантеп хотын ядуу буурай дүүргүүдэд суурьшиж байсан бөгөөд гамшгийн дараа тэдний амьдарч байсан орон гэр сүйдэж, амьдрах газаргүй болсон байна.Аврах ажиллагаа болон, тусламж удаашралтай байгаа учраас тэд талбай,  цэцэрлэгт хүрээлэнгийн задгай талбайнуудад байрлаж байна. Хүмүүс гал тойрон сууж, газар дээр хөнжил, матрааставин унтаж байна. Аль-Жазыра сувагт ярилцлага өгсөн хүмүүс одоогийн нөхцөл байдал тэдэнд Сирийн дайны үеийн нөхцөл байдлыг эргэн сануулж байгаа тухай ярьжээ. Тэдэнд гэмтлийн дараах стрессийн эмгэгийн шинж тэмдгүүд нь дахин сэргэж, бүх зүйлээ дахин алдахаас айж, унтаж чадахгүй байгаагаа дүрслэн ярьсан байна. Гэрийнх нь хана чичирч, хөл дор нь газар чичирч байсан нь яг л Сирид хүчтэй буудалцаан болж байх үеийнхтэй нь төстэй байсан, нойрноосоо сэрэхэд Сири рүү буцаж ирсэн мэт санагдсан гэж ярьжээ. Зургийн тайлбар: Даваа гарагт болсон газар хөдлөлтийн улмаас Сирийн болон Туркийн иргэд орон гэрээ орхин явахад хүрэв. Тэд одоо хамт байрлаж, нэг нэгнийгээ дулаацуулан, хамтдаа хооллож байна. Тэдний дунд гэмтлийн дараах стрессийн эмгэгээс болж хэл, ярианы чадвараа алдсан 28 настай Бакиэр Соулотой адил олон хүн байгаа юм.Зургийн тайлбар: Энэ хоёр залуу  Газиантепийн хуучин хотын сүмийн дэргэд барьсан майханд байрлаж байна. Бурхантай ойрхон байвал тэдэнд итгэл найдвар өгч, хүнд цаг үеийг даван туулахад нь туслана гэж найдаж байна.Зургийн тайлбар: Даваа гарагт болсон газар хөдлөлт нь 21 настай Ахмад аль-Рифайд 2016 онд төрсөн газар болох Алеппо хотоос дүрвэн гарч байсан үеийг нь сануулсан гэж хэллээ. Тухайн үед Засгийн газрын цэргүүд хотыг бүслэн авах үеэр хэдэн зуун хүн орон гэрээ орхин гудамжид бөөнөөрөө гарцгааж байжээ.Зургийн тайлбар:  Газиантеп хуучин хотын алдартай Антепэ Сэпэти дэлгүүр газар хөдлөлтийн улмаас ихээхэн сүйджээ.Зургийн тайлбар: Сирийн дүрвэгсдийн оршин суудаг Газиантеп хотын дүүрэгт үнэгүй талх тарааж буй дэлгүүрийн гадна урт дараалал үүсжээ.Зургийн тайлбар: Хотын аялал жуулчлалын гол газруудын нэг болох Ромчууд болон Византчуудын ашиглаж байсан Газиантеп Цайз газар хөдлөлтөд ихээхэн хохирол амссан.Зургийн тайлбар: Сирийн иргэдийн дийлэнх нь оршин суудаг Газиантеп хотын төвд сайн дурын ажилтнууд майхан угсарч байна.Зургийн тайлбар: Алеппогоос ирсэн Мохаммад, шөнө дунд эхний газар хөдлөлт болоход ажилтай явж байсан тул тэрбээр гэр лүүгээ очиж чадаагүй байна. Тэрбээр, “Ийм нөхцөл байдалд сайхан хувцасласан нь утгагүй санагдаж байна. Би хүмүүст ийм байдалтай явж байгаа нь миний сонголт биш шүү гэдгийг хэлэхийг хүсэж байна.” гэв.Зургийн тайлбар: Сирийн иргэд байрныхаа зоорь эсвэл хогон дундаас олсон материалуудыг ашиглан нэг нэгэндээ туслан түр орогнох майхан барьж байна.Зургийн тайлбар: Сэйх Фэтулла талбайн голд Сири гэр бүл орогнох байр барьж байна. Ямар ч сонголтгүй үлдсэн тул тэд ийнүү задгай талбайд байрлаж байна.Зургийн тайлбар: Олон тооны хүмүүс орогнож буй сүмийн ойролцоох “100 жилийн ой цэцэрлэгт хүрээлэн”-д газар хөдлөлтөөс амьд гарсан хүмүүс цуглаж байна.Зургийн тайлбар: Хотын захиргаанаас байгуулсан нийтийн түр хорогдох байр луу явахаар сири аав, хүү хоёр алхаж байна.Зургийн тайлбар: Газар хөдлөлт болсны маргаашнаас Сирийн дүрвэгсэд Газиантеп хотын Сэйх Фэтуллагийн талбайд түр хорогдох майхан байгуулж, байрлаж эхлэв.Зургийн тайлбар:  Гадаа хүйтэрч, түлээ, мод дуусаж байгаа энэ үед хүмүүс хогийн савнаас цуглуулсан хуванцараар гал түлж байна.Зургийн тайлбар: Газиантеп хотын Эрсин Арслан эмнэлгийн урд байрлах вандан сандал дээр нэгэн гэр бүл хоноглож байна. www.aljazeera.com
https://zarig.mn/13a0
Туркийн ерөнхийлөгч Эрдоган: Ийм хэмжээний гамшигт бэлэн байна гэдэг боломжгүй зүйл
2023/02/09
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган газар хөдлөлтөд хамгийн их өртсөн өмнөд хэсгийн нутгуудад очиж нөхцөл байдалтай танилцах үеэрээ Засгийн газрын авч хэрэгжүүлж буй хариу арга хэмжээ учир дутагдалтай байгааг хүлээн зөвшөөрчээ. Тэрбээр энэ үеэр "Ийм хэмжээний гамшигт бэлэн байна гэдэг боломжгүй зүйл юм" гэж хэлжээ.Хоёр удаагийн хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа Турк болон Сирийн хойд хэсэгт амиа алдсан хүмүүсийн тоо 15 мянгад хүрээд буй. Иргэдийн зүгээс "Хүмүүс онцгой байдлын аврах ажиллагаа хэтэрхий удаан, Засгийн газар ямар ч бэлтгэлгүй байна" гэж шүүмжилж байна. Ерөнхийлөгч Эрдоган нөхцөл байдлыг хяналтадаа авсан гэж хэлсэн боловч түүний Засгийн газрын гамшгийн эсрэг хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ хүндрэл, бэрхшээлүүдтэй тулгарч байна гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн юм.Харин Туркийн гол сөрөг хүчний намын удирдагч Кемал Киличдароглу Ерөнхийлөгчийн хэлсэн үгтэй санал нийлэхгүй байна гээд, “Хэрэв одоогийн нөхцөл байдалд хэн нэгэн хариуцлага хүлээн ёстой бол тэр хүн нь Эрдоган” гэж хэлжээ.Тэгвэл Ерөнхийлөгч түүнийг буруутгасан энэ мэдэгдлийн хариуд, “Гамшгийн дараах ийм нөхцөл байдалд бидний хувьд хамгийн чухал зүйл бол эв нэгдэл юм” гэж хэлэв. Тэр Хатая мужид байхдаа сурвалжлагчдад хандан, “Энэ цаг үед би хүмүүсийн тархийг улс төрийн ашиг сонирхолтой сөрөг компанит ажлаар угаахыг хүсэхгүй байна” хэмээжээ. Хөрш зэргэлдээ Сири улсад олон жил үргэлжилсэн мөргөлдөөний улмаас тус улсын дэд бүтэц сүйдсэн тул тусламж үзүүлэх арга хэмжээ ихээхэн хүндрэл, бэрхшээлтэй нүүр тулж байна. Турк болон Сирийн хооронд орших Баб Аль-Хава олон улсын хилийн боомт газар хөдлөлтийн улмаас ихээхэн сүйдсэн тул хаагджээ.  НҮБ-ын албаны хүн уг зам удахгүй нэвтрэх боломжтой болно гэдгийг хэлсэн бол Туркийн Гадаад хэргийн сайд Мевлют Чавушоглу, "Олон улсын тусламжийг хүлээн авахаар хилийн хоёр ч замын зурвасыг яаралтай нээхээр ажиллаж байна гэж мэдэгдлээ. мөн “Олон улсын нийгэмлэгүүдийн тусламжийг хүлээн авахад бидэнд хүндрэл бэрхшээл тулгарч байгаа боловч, дахин хоёр ч хилийн зурвасыг нээхээр бид ажиллаж байна.” гэв. Европын Холбоо Сирийн Засгийн газрын хүсэлтийн дагуу 3,5 сая еврогийн тусламж илгээхээ мэдэгдлээ. Гэхдээ уг тусламжийг Засгийн газрын ба босогчдын хяналтад байгаа аль ч бүс нутгуудад хүртээмжтэй түгээх ёстой гэдгийг хэлсэн байна. Зөвхөн Сирийн Идлиб мужид л гэхэд 1,500 гаруй хүн амь насаа алдаад байна. Сирийн Ерөнхийлөгч Башар аль-Ассадын зөвлөх Бутайна Шаббан, “Европ болон Америкийн хориг арга хэмжээний улмаас бидэнд аврах ажиллагаа явуулахад хангалттай тоног төхөөрөмж, түлш, шатахуун алга байна, бидэнд хэрэгтэй байгаа тусламж, дэмжлэгүүдийг хүлээн авахад хориг арга хэмжээг цуцлах хэрэгтэй байна” гэж хэлжээ. Эх сурвалж: Аljazeera.com
https://zarig.mn/139s
Туркийн Засгийн газар хариу арга хэмжээ удаан авч байгаагаа хүлээн зөвшөөрчээ
2023/02/09
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Турк болон Сирид болсон газар хөдлөлтийн улмаас амиа алдсан хүмүүсийн тоо 15 мянга даваад байна. Албаны эх сурвалжийн мэдэгдсэнээр, Туркт газар хөдлөлтийн улмаас 12,391 хүн амиа алджээ.  Харин Сирид 2,992 хүн амиа алдсан тухай мэдээлэл байна. Туркийн Зүүн өмнөд хэсэг болон Сирийн баруун хойд нутгийн оршин суугчид аврах ажиллагаа удаашралтай үргэлжилж байна гэж хэлж байгаа юм. Үүнээс харахад, газар хөдлөлтийн дараа амьд үлдсэн байж болзошгүй хүмүүсийг олох найдвар улам бүр багассаар байна. Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган, газар хөдлөлтөд хамгийн их өртсөн өмнөд хэсгийн нутгуудад очиж нөхцөл байдалтай танилцах үеэрээ тэрээр Засгийн газрын авч хэрэгжүүлж буй хариу арга хэмжээ учир дутагдалтай байгааг хүлээн зөвшөөрчээ.Эх сурвалж: Аljazeera.com
https://zarig.mn/139r
СЭМҮТ-ийн ... тасгийн өвчтнүүд тамхины саарал утаанд эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ авч байна
2023/02/07
М.Төгөлдөр
Бусад
Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвд хэвтэн эмчлүүлж байсан эмэгтэй биедээ гэмтэл авсан байсныг ар гэрийнхэн нь хоёрдугаар сарын 04-ний өдрийн эргэлтээр очихдоо мэдэж улмаар Цагдаагийн байгууллагад хандсан тухай мэдээллийг манай сайт уншигч та бүхэнд хүргэж байсан. Тухайн өвчтөн яаралтай тусламжаар тухайн эмнэлэгт хүргэгдэн ирсэн байна. Ар гэрийнхэн нь эмнэлгийн тусламж үйлчилгээнд найдаж байсан ч эмнэлгийн орчинд өвчтөн хавирган тус газраа цохиулж, нүд, гуяны ар хэсэгтээ хөхрөлт авсан байгаад харамсаж буйгаа манай сайтаар дамжуулан илэрхийлж байна. Тус эмнэлгийн ... тасаг "ачаалал их, олон өвчтөн байдаг бид хүн нэг бүрийг харж чадахгүй" хэмээн эмнэлэгийн асрагч, харгалзагч хэмээх ээлжинд гардаг дөрвөн хүн хэлж байсан хэдий ч өөрийгөө хянах чадваргүй, толгой нь эргэж орчин тойрноо ч мэдэхгүй болсон эмэгтэйчүүдийг архины хамаарлаас болж ирсэн эрэгтэйчүүдтэй нэг тасагт өөд өөдөөс харсан өрөөнд хэвтүүлэн эмчилж байгаа нь сэтгэл зүйн хувьд өөрчлөлттэй эрэгтэй, эмэгтэйг нэг тасагт, нэгдсэн коридор, тарианы өрөө, ариун цэврийн өрөөнд хамт байлгаж байгааг шүүмжилж, эрүүл мэндийн байгууллагын тогтолцоо буруу байгаад гомдож байгаагаа хэлж байна. Өвчтөн тухайн тасагт анх удаа хэвтсэн байна. Ар гэрийнхний зүгээс "эмчилгээнд нь найдаж, эмч нартаа итгэж, өвчтнийг өдрийн хоёроос гурван удаа эргэдэг байсан. Анх ирсэн нөхцөл байдлыг бодвол сайжирсан ч толгой нь эргэж, гуйвсан байдалтай байсан. Тухайн өвчтөнд яг ямар эмчилгээ хийж байгааг нарийн хэлж өгөөгүй, эмнэлэгийн хоол ирдэг ч асрагч нар нь өөрийгөө хянах чадваргүй байгааг нь мэдсээр байж хоол байтугай, ус ч өгдөггүй байсан. Бид өдөртөө хоёр удаа эргэж очдог байсан тулдаа хоол, цайг нь идүүлдэг байсан гэдгийг онцоллоо. Өмнөх өдөр нь буюу хоёрдугаар сарын 03-ний орой 17:00 цаг орчимд эргэлтээр очиход биед нь ямар нэгэн хөхрөлт үүсээгүй байсан. Гэтэл маргааш нь ирэхэд ийм болсон байна. Яагаад ар гэрт нь мэдэгддэггүй юм бэ? эмнэлэгийн цагаан хэрэглэл байгаа болохоор гэрээс нь авахгүй гэж буцаагаад байсан цагаан хэрэглэлийг яагаад өгч оруулж болохгүй, ямар орон дээр, ямар хүмүүстэй нэг өрөөнд байгааг харуулж болохгүй байгааг удаа дараа асуухад гадны хүн оруулахгүй гэдэг л тайлбар өгсөн. Өрөөндөө долуулаа байдаг гэсэн. Тэр ч бүү хэл өвчтний модон аяга, халбагыг ч аваагүй. Энэ хугацаанд ямар ихээр эрхээ зөрчүүлж байсан бол гэдгийг төсөөлж чадахгүй байна. Хэрэг гарсан өдөр өвчтний гадуураа өмсөж байсан өмд нь байхгүй, асуухаар угаачихсан гэж хэлж байгаа ч аваад явая гэхэд гурван цаг хайгаад олоогүй. Тэр ч бүү хэл цагдаа нарыг ороход цагаан хэрэглэлийг нь нэг бол угаачихсан, нэг бол мэдэхгүй гэж мэдүүлсэн гэж байгаа. Энд ажлаа чин сэтгэлээсээ хийдэггүй юм гэхэд мэдэх хүн алга. Эмч, сувилагч, асрагч нар төрийг төлөөлж, төрдөө тангараг өргөсөн хүмүүс хэмээн итгэж бид хүнээ хэвтүүлсэн. Үнэхээр эмнэлгийн тусламж хэрэгтэй болоод яах ч аргагүй 103-аар хүргэгдсэн. Үүдээр ороход тамхины саарал утаатай, өвчтнүүд гэх гартаа шивээстэй янз бүрийн эрчүүд эрүүл хүн шиг алхаж байхад дийлэнх эмэгтэйчүүд нь эмчилгээндээ толгой нь эргэж, мансуурсан, өөрийгөө хянах чадваргүй байгааг хэн ч харсан мэдэх атал нэг дор байлгаж байгаа нь хүний эрхийг зөрчих хамгийн том нөхцлийг бий болгосон гэж харагдхаар. Эмч, ажилчдын орчин хүнд, бүх өвчтнийг хяналтандаа байлгах боломжгүй нь ойлгомжтой. Гэтэл өрөө, булан бүрийг камержуулаагүй үүдний хэсэгт л нэг камер харагддаг, энд ямар ч хүн ирэх боломжтой гэтэл бүх хүнийг галзуу солиотой мэтээр хүлээн авч, харьцаж байгаа эсэхийг хянах бүр ч боломжгүй, өвчтнүүд хоорондоо эсвэл эмнэлэгийн ажилтныг гэмтээх, цаашлаад амь насанд халдах үйлдэл гарсан бол гэмт этгээдийг илрүүлэх камер байхгүй, тусгаарлах хаалт ч байхгүй гээд хүний эрхийн мэдрэмжгүй, мэдрэмжгүй гэдэг үг гоёдох хүний эрх яригдах ч үгүй газар энд л байдаг юм байна. Энд байгаа хүмүүс үнэхээр нийгмээс тусгаарлагдсан юм байна, төр нь ч хардаггүй, зарим ар гэрийнхэн нь хаячихсан ийм л амьдрал энд байна. Бидний хардаж байгаагаар энд хэн нэгний танил эрүүл, энгийн хүн хэвтдэг ч байж болохоор юм билээ. Шоронгоос гарсан, архины хамааралтай ямар ч хүн байж магадгүй. Энийг хянадаг, ямар оношоор хэвтүүлдэг нь тодорхойгүй гэж ойлгож байгаа. Эцэст нь авлигад идэгдсэн нийгмийн бас нэгэн хохирогчид нь энд байгаа хүмүүс юм байна. Адаглаад нэг эмнэлэг бариад өгөх бүү хэл эр, эмээр нь салгаад тусгаарлах хана ч бариад өгөөгүй байна шүү дээ. Эмч, ажилчдынх нь цалин төрийн үйлчилгээний албан хаагчаар л цалинждаг байх. Цалин хангамжийг нь нэмээд олон улсаа байг гэхэд нинжин сэтгэлтэй хүмүүсийг өндөр цалин хангамжаар хангаад өгөхөд болохгүй зүйл байхгүй шүү дээ. Энд ажиллах хүн олддоггүйг мэднэ. Гэлээ гээд хорих ял эдэлж байсан хүнийг ч ажилд авдаг юм билүү мэдэхгүй байна. Энд хүний эрхийн байгууллага анхаарлаа хандуулаач ээ, цагдаагийн байгууллагын чиг үүрэгтээ энэ эмнэлгийн орчинд хяналт тавих эрх, үүргийг оруулж өгөөч, төсвөө нэмээд энд хүн эмчлүүлэх нөхцлийг нь бүрдүүлж өгөөч, дан ганц бидэнд тохиолдсон үйлдэл биш өмнө нь ч хойшид ч ийм үйлдэл гардаг, гарахыг үгүйсгэхгүй ийм л орчинд эмнэлгийн үйл ажиллагаа явагдаж байна, салбарын сайд нь нэг өдрийнхөө ядаж нэг цагийг зарцуулаад тасаг бүрээр нь шагайчихаасай, шинэ сайд хийх ажлаа мэдэхгүй байгаа бол эндээс ажлаа эхлүүлээсэй гэж хүсэж байна. Хариуцлага хүлээх чадваргүй хүмүүстэй биш тогтолцоогоо хараагүй төрийнхөнтэй хариуцлага ярих болно. Эцсээ хүртэл олон мянган ийм нөхцөлд эмчлүүлж байгаа Монголын өнцөг булан бүрт байгаа сэтгэцийн эмнэлгийн үйлчлүүлэгчдийн төлөө явах болно" гэдгээ манай редакциар дамжуулан хэллээ. Хэргийг цагдаагийн байгууллага шалгаж байгаа бөгөөд шүүх шинжилгээний дүгнэлт хоёр долоо хоногийн дараа гарах аж. 
https://zarig.mn/138o
Амь үрэгдсэн хүний тоо 18 цагийн байдлаар 912-т хүрээд байна
2023/02/06
М.Төгөлдөр
Бусад
Туркийн өмнөд бүс нутгийн 10 гаруй хот Сирийн зарим хотуудад өнөөдөр үүрээр 04.16 цагийн үед болсон 7.8 баллын хүчтэй газар хөдлөлтийн үеэр 15 цагийн байдлаар Туркэд 284 хүн амь үрэгдэж 2383 хүн гэмтэж бэртсэн, Сирид 111 хүний амь үрэгдэж 500 гаруй хүн гэмтэж бэртэн олон тооны барилга байгууламж, хот хоорондын автозамууд нурж эвдэрсэн талаар олон улсын агентлагууд мэдээлж байна.Сирийн 30000 хүн амтай Харим тосгон бараг газрын хөрснөөс арчигдсан гэнэ.Энэ нь 1999 оны хүчтэй газар хөдлөлтөөс хойш тохиож байгаа хамгийн өндөр хүчтэй газар хөдлөлт юм байна.Мөн одоо хүртэл энэхүү газар хөдлөлтийн үргэлжлэлүүд мэдрэгдсээр байгаа бөгөөд нийт 32 тохиолдлоос 6,6 балл хүчтэй нь Газиантеп хотод мэдрэгджээ. Турк улсын ихэнх хотуудаар энэхүү өдрүүдэд хүчтэй цас бороон шуургатай, цаг агаар хүнд байхад энэхүү газар хөдлөлт тохиолдсоноор маш олон иргэд гудамжинд гарсан, нөхцөл байдал гамшгийн хэмжээнд хүрсэн хүнд байна. Турк улсын Гадаад хэргийн сайд бусад улс, орнуудаас тусламжийн гараа сунгах хүсэлт тавьсан байна. Сүүлийн өдрүүдэд байгаль эхийн давагдашгүй хүчин зүйлстэй Туркийн ард түмэн нүүр тулж байна.
https://zarig.mn/1387
ГХЯ: Турк улсад болсон газар хөдлөлтөд Монгол иргэн өртөөгүй
2023/02/06
М.Төгөлдөр
Бусад
Турк улсад газар хөдөлж олон хүн эндсэн харамсалтай үйл явдал боллоо. Энэ талаар ГХЯ-наас тодруулахад "Газар хөдлөлт манай улсын иргэд цөөн тоогоор зорчдог бүс нутагт болсон, одоогоор манай иргэд өртсөн гэх мэдээлэл байхгүй. Монгол иргэд газар хөдлөлтөд өртсөн эсэхийг Туркийн холбогдох байгууллагаас тодруулахаар Анкара дахь ЭСЯ үргэлжлүүлэн ажиллаж байна" гэлээ.
https://zarig.mn/1386
Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын бүртгэл эхэллээ
2023/02/06
М.Төгөлдөр
Бусад
2023 оны Элсэлтийн Ерөнхий Шалгалтын бүртгэл өнөөдөр буюу 2 дугаар сарын 6-ны 10:00 цагт эхэллээ. Бүртгэл 4 дүгээр сарын 14-ний өдрийн 18:00 цагт дуусна. Монгол хэлбичгийн шалгалтын бүртгэл 2023 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдрийн 18 цагт дуусна.Энэ хичээлийн жилд Ерөнхий боловсролын сургуулийг 34117 сурагч төгсөнө. Өмнөх оны төгсөгчидтэй нийлээд 40 орчим мянган шалгуулагч элсэлтийн ерөнхий шалгалтад орно гэж урьдчилсан байдлаар тооцоолж байна. Шалгуулагч нь Боловсролын үнэлгээний төвийн eyesh.eec.mn цахим хаяг руу хандан бүртгэлээ хийхдээ дараах материалыг бүрдүүлнэ. Иргэний үнэмлэх болон түүнтэй адилтгах баримт бичиг /иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, гадаад паспорт, цагдаагийн үнэмлэх, мөн гадаадын иргэний Монгол Улсад оршин суух түр үнэмлэх / Өнгөт цээж зураг /цээж зураг нь 3*4 хэмжээтэй, сүүлийн 3 сарын дотор авхуулсан, урагшаа цэх харсан, арын фон нь цайвар цулгуй өнгийн, нарны шил болон малгайгүй байна/ Бүх банкны интернэт гүйлгээ хийх эрхтэй төлбөрийн карт Шалгуулагч бүр зөвхөн өөрийн и-мэйл хаягаар бүртгүүлнэ Монгол хэл бичгийн шалгалт нь үнэ төлбөргүй. Харин ЭЕШ-ын нэг хичээлийн бүртгэлийн хураамж 5800 төгрөг байна. Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн болон тусгай сургуулийн суралцагч ЭЕШ-д хамрагдахаар бүртгүүлсэн бол холбогдох бичиг баримтыг бүртгэлийн хугацаанд Боловсролын үнэлгээний төвд ирүүлнэ. Өргөдөл хүсэлт Эмчийн магадалгаа Сургуулийн тодорхойлолт Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын зарим онцлогийг нэрлэвэл 2022 оноос эхлэн ЭЕШ-ыг жилд 2 удаа зохион байгуулах болсон Шалгуулагчдын дүн оноог блокчейн технологид байршуулж байгаа учир баталгаатай удаан хугацаанд хадгалагдана BI ухаалаг тайлангийн ситемийг нэвтрүүлсэн учир ерөнхий үр дүнг харах боломжтой Дүйцүүлэх үнэлгээний журам мөрдөгдөж байгаа ЭЕШ-тай холбоотой асуудлаар БҮТ-ийн www.eec.mn, facebook/eec.mn, mobile APP, myfuture.mn, help.eec.mn, stat.eec.mn гэсэн мэдээллийн эх сурвалжид хандаж болно. Шалгуулагчид шалгалтын айдас, түгшүүрээ дарах зорилгоор сэтгэл зүйчтэй холбогдон зөвлөгөө мэдээлэл авах боломжтой. Мөн 70119498, 75779498 гэсэн утас руу холбогдож болно. Бүртгэлийн дугаар, нууц үгээ мартсан бол 133233 гэсэн тусгай дугаарт регистрийн дугаарын 8 оронтой тоог илгээн авах боломжтой.
https://zarig.mn/1382
19 төрлийн эмийг ЭМД-ын шимтгэлээ төлсөн хүн бүрд ЭМД-ын сангаас 100 хувь хөнгөлөлттэй
2023/02/06
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДЕГ , Швейцарийн Новартис компанитай хамтран олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн зүрх судас, чихрийн шижин, уушгины эмгэг болон хавдрын үед хэрэглэх 19 төрлийн эмийг ЭМД-ын шимтгэлээ төлсөн хүн бүрд ЭМД-ын сангаас 100 хувь хөнгөлөлттэй үнээр олгож байна.Та доорх QR кодыг уншуулан эмийн дэлгэрэнгүй жагсаалттай танилцаарай.https://emd.gov.mn/news/187#Новартис #ХөнгөлөлттэйЭм
https://zarig.mn/137x
Хүүхдийн осол гэмтэлд толгой, хүзүү, гар хөлийн бэртэл тэргүүлж байна
2023/02/06
М.Төгөлдөр
Бусад
Сүүлийн таван жилийн хугацаанд Монгол Улсын хэмжээнд 0-18 насны хүүхдийн 244.987 осол гэмтлийн тохиолдол бүртгэгдсэн бөгөөд үүний 47.6 хувийг уналтын шалтгаан эзэлж, хүүхдийн өвчлөлийн тэргүүлэх шалтгаан болсон байна. Тэргүүлэх шалтгааны 2-рт амьгүй механик хүчинд өртөх гэмтлүүд, 3-рт зам тээврийн осол, 4-рт амьтай механик хүчинд өртсөний улмаас гэмтэх, 5-рт түлэгдэлтийн шалтгаан орж байна. Хүүхдийн өвчлөлийн гэмтлийн төрлийг авч үзвэл зөөлөн эдийн гэмтэл, хугарал, шарх, гавал доторх гэмтэл болон мултрал суналт түгээмэл тохиолдсон байна.
https://zarig.mn/137h
Гавал доторх гэмтлийн тусламж, үйлчилгээний 85 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/02/01
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01 дүгээр тогтоолоор гавал доторх гэмтлийн эмийн эмчилгээг 1.3 сая төгрөг, мэс заслын тусламж үйлчилгээг 3.8 сая төгрөг байх бөгөөд үүний 85 хувийг ЭМД-ын сангаас хариуцан төлөхөөр зохицуулсан.Та ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01,02-р тогтоолтой доорх линкээр орж танилцаарай.https://online.fliphtml5.com/scory/iaqv/...Даатгуулагч та дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-уудтай доорх линкээр орж танилцаарай.https://emd.gov.mn/news/207
https://zarig.mn/135e
Хүлээн авах, яаралтай тусламжийн тасгийн орох, гарах хэсгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлжээ
2023/01/13
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвөөс орчны тохижилтыг сайжруулах, үйлчлүүлэгчийн ая тухтай байдлыг хангах, тусламж үйлчилгээг түргэн шуурхай хүргэх зорилгоор Хүлээн авах, яаралтай тусламжийн тасгийн нийтийн үйлчилгээний талбайг өргөтгөн орох, гарах хэсгийн хүртээмжийг нэмэгдүүллээ.Нийтийн үйлчилгээний зай талбай өмнөхөөсөө 2 дахин том болж өргөжсөнөөр Бүртгэлийн хэсэг, Хүлээлгийн танхимын зохион байгуулалт сайжирч, байгалийн гэрэлтүүлэг, агаар сэлгэлт нэмэгдэж байна.Түүнчлэн тусгай хэрэгцээт үйлчлүүлэгчдэд зориулсан ханын бариул, уланд зуурагч, халуун хөшиг зэргийг байрлуулж, яаралтай тусламжийн 103, 105 болон тусгай тээврийн хэрэгслийн зогсоол гаргаснаар үйлчлүүлэгчийг түргэн шуурхай зөөвөрлөх боломж бүрдлээ.ГССҮТ-ийн Хүлээн авах яаралтай тусламжийн тасаг нь 2019 онд 125.688, 2020 онд 114.168, 2021 онд 111.940, 2022 онд 153.365 иргэнд тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн судалгаа бий.   Үйлчлүүлэгчийн тоо өссөнд дүйцүүлж 2022 онд тус тасагт рентген аппарат шинээр суурилуулсан бөгөөд Хүүхдийн үзлэгийн өрөө, ЭХО үзлэгийн өрөөг нэмж байгуулан, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлсэн байна.Цаашид эмнэлгийн ажилтан, албан хаагчид болон эмчлүүлэгч, үйлчлүүлэгчдэд чиглэсэн олон бүтээн байгуулалтын ажлыг хийхээр төлөвлөн ажиллаж байгаа аж.
https://zarig.mn/12ta
С.Чинзориг: Хазуулсан нохдыг нь таниулах ажлыг хийлгэсэн, нохдоос галзуугийн вирус илрээгүй
2023/01/09
М.Төгөлдөр
Бусад
Сүхбаатар аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн эмч нар 2022 оны 12-р сарын 05-нд нохойд уруулсан иргэдэд  галзуу өвчнөөс сэргийлэх вакцин хийх гэж байхдаа андуурч сүрьеэ өвчний эсрэг вакциныг 11 хүнд тарьсан асуудал гарсан. Уг асуудал олны салбарын сайдыг ажлаа авсантай зэрэгцэж олон нийтийн дунд ил болж улмаар Эрүүл мэндийн сайд С.Чинзориг уучлал гуйсан билээ. Тэрбээр "Нохойд хазуулсан иргэнд галзуугийн шинж тэмдэг 90 хоног илрэх хугацаатай. Энэ нь 90 хоног байдаг. Эхний иргэн нохойд хазуулснаас хойш нэг сарын хугацаа өнгөрсөн. Бусад иргэний хувьд сар хүрэхгүй хугацаатай байна. Нохойд хазуулсан иргэд цаг хугацааны хувьд өөр, мөн долоон өөр нохойд хазуулсан. Үүнээс харахад сүрьеэгийн вакциныг андуурч хийсэн гэж үзэхэд эрсдэлтэй. Урьд шөнө ажлаа аваад хэд хэдэн арга хэмжээ авсан" гэж байсан. Тэгвэл  хазуулсан нохдыг нь таниулах ажлыг хийлгэсэн, нохдоос галзуугийн вирус илрээгүй гэдэг мэдээллийг дахин өглөө.
https://zarig.mn/12q6
19 төрлийн эмийг 1$ -оор худалдан авч, иргэдэд ЭМД-ын сангаас 100 хувь хөнгөлөн олгож байна
2023/01/09
М.Төгөлдөр
Бусад
Эрүүл мэндийн яамнаас 2022 онд хийж хэрэгжүүлсэн "ОНЦЛОХ 10" ажлыг цувралаар танилцуулж байна. 2022 онд эхлүүлсэн нэг чухал ажил бол "Новартис аксесс" хөтөлбөрийг эхлүүлж, нэн шаардлагатай байгаа эмийн жагсаалтад орсон зүрх судас, чихрийн шижин, уушгины эмгэг болон хавдрын үед хэрэглэх 19 төрлийн эмийг ЭМД-ын сангаас 100 хувь хөнгөлж олгож эхэлсэн юм. Монгол Улсын Засгийн газар,  Швейцар улсын Засгийн газрын хоорондын хамтын ажиллагааны хүрээнд  "Новартис аксесс" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээр болж, үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх ажил 2019 онд эхэлсэн бөгөөд 2022 оны хоёрдугаар сард Эрүүл мэндийн сайд С.Энхболдын А/120 дугаар тушаалаар 24 нэрийн эмийн импортын лицензийг олгосон. Тэгвэл өнгөрсөн 10 дугаар сард Монгол улсын Хүний эмийн зөвлөл хуралдаж, энэхүү шийдвэрийг гаргасан. Швейцар улсад төвтэй, "Новартис" компаниас хөгжиж байгаа улс орнуудад хэрэгжүүлж хөтөлбөр нь нийгмийн эрүүл мэндийг дэмжих , олон эмчлүүлэгчид хүрч үйлчлэх боломжийг бий болгох, Төр хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг хангаж халдварт болон халдварт бус өвчнийг бууруулахад дэмжлэг үзүүлэх, Бага болон дунд орлоготой улсуудад эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг сайжруулах тал дээр тодорхой байр суурьтай хамтран ажиллах зорилготой бөгөөд хөтөлбөрт хамрагдсанаар Монгол улс жилд дунджаар ЭМДС-ын ес гаруй тэрбум төгрөгийг хэмнэх боломж гарч байна.Novartis access хөтөлбөрийн хүрээнд: Зүрх судасны системд нөлөөлөх дараах 6 нэр төрлийн тунгийн ялгаатай 12 эмЧихрийн шижин өвчнөөр өвчилсөн иргэдийн өдөр бүр хэрэглэдэг 3 нэр төрлийн тунгийн ялгаатай 6 эмХавдрын эсрэг дааврын гурван төрлийн бэлдмэлүүд Гуурсан хоолойн багтраа өвчний эсрэг бэлдмэлСистемийн үйлдэлтэй нянгийн  эсрэг бэлдмэлШээсний замын өвчлөлд хэрэглэх бэлдмэлүүд орж байгаа бөгөөд  5 жилийн хугацаанд Монгол улс үйлдвэрлэгчийн үнэ болох 1$-оор худалдан авч улс орон даяар ЭМДЕГ-тай гэрээ байгуулан ажиллаж буй Улаанбаатар хот болон 21 аймаг дах 191 салбар эмийн сангаар улс орон даяар түгээж эхэлсэн.
https://zarig.mn/12pr
С.Чинзориг: Иргэдийн эрүүл мэндэд сөрөг үр дагавар үзүүлэхүйц явдал болсонд харамсаж, уучлал гуйж байна
2023/01/06
М.Төгөлдөр
Бусад
Сүхбаатар аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн эмч нар 2022 оны 12-р сарын 05-нд нохойд уруулсан иргэдэд  галзуу өвчнөөс сэргийлэх вакцин хийх гэж байхдаа андуурч сүрьеэ өвчний эсрэг вакциныг 11 хүнд тарьсан гэх мэдээллийн дагуу Эрүүлийн мэндийн сайд С.Чинзориг Сүхбаатар аймагт андуурч хийсэн вакцины талаар мэдээлэл өглөө.  Тэрбээр "Ажлаа аваад удаагүй байхдаа таагүй мэдээлэл хүргэж байгаад хүлцэл өчье. Сүхбаатар аймагт нэр бүхий есөн иргэнд галзуугийн эсрэг вакцин хийх гэж байгаад андуурсан уу, ажилдаа хариуцлагагүй хандсан уу сүрьеэгийн вакцин хийсэн байна. Иргэдийн эрүүл мэндэд сөрөг үр дагавар үзүүлэхүйц явдал болсонд харамсаж, ард түмнээсээ уучлал гуйж байна. Нохойд хазуулсан иргэнд галзуугийн шинж тэмдэг 90 хоног илрэх хугацаатай. Энэ нь 90 хоног байдаг. Эхний иргэн нохойд хазуулснаас хойш нэг сарын хугацаа өнгөрсөн. Бусад иргэний хувьд сар хүрэхгүй хугацаатай байна. Нохойд хазуулсан иргэд цаг хугацааны хувьд өөр, мөн долоон өөр нохойд хазуулсан. Үүнээс харахад сүрьеэгийн вакциныг андуурч хийсэн гэж үзэхэд эрсдэлтэй. Урьд шөнө ажлаа аваад хэд хэдэн арга хэмжээ авсан" гэлээ. 
https://zarig.mn/12p0
Эрүүл мэндийн салбарын ирээдүйн манлайлагчдыг бэлтгэх “Харвардын их сургуулийн тэтгэлэгт хөтөлбөр”-ийн бүртгэл эхэллээ
2023/01/04
М.Төгөлдөр
Бусад
Эрүүл мэндийн салбарын ирээдүйн манлайлагчдыг тасралтгүй бэлдэж байх ёстойг цар тахал бидэнд харуулсан. Эрүүл мэндийн сайд С.Энхболдын санаачилгаар НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн дэмжлэгээр Монголын эрүүл мэндийн салбарын ирээдүйн удирдагчдыг бэлтгэх Харвардын Их Сургуулийн “Эрүүл Мэндийн Салбар дахь Манлайлал” сэдэвт Зүүн өмнөд Азийн бүсийн тэтгэлэгт хөтөлбөрт хамруулах сонгон шалгаруулалтыг эхлүүлж байна.Тус хөтөлбөрийн хүрээнд таван жилийн туршид Монгол Улсын Эрүүл мэндийн салбарт 100 залуу манлайлагчдыг бэлтгэх бөгөөд 2023-2024 онд эхний 20 манлайлагчдыг бэлтгэх болно. Энэхүү хөтөлбөрийн хүрээнд дараах мэдлэг, ур чадварыг эзэмшүүлнэ. Үүнд:- Стратегийн удирдлага;- Эмнэлгийн бүтэц, зохион байгуулалт;- Санхүүгийн удирдлага болон тооцоолол;- Эрүүл мэндийн салбарын хүний нөөцийн удирдлага;- Эмнэлгийн мэдээлэл технологи;- Эмнэлгийн тусламжийн чанар, аюулгүй байдал;- Төсөл бичих (project proposal)Дээрх хөтөлбөр нь 2023 оны 2 дугаар сарын 27-ны өдөр эхлэн нэг жилийн хугацаанд цахим хэлбэрээр явагдах ба сургалтын хугацаанд суралцагч гурван удаагийн семинарт биечлэн оролцоно.Семинар 1: 2023 оны 2-р сарын 27-оос 3-р сарын 2-ны өдрүүдэд Малайз Улсын Селангор хотодСеминар 2: 2023 оны 9-р сарын 11-14-ний өдрүүдэд Малайз Улсын Селангор хотодСеминар 3: 2024 оны 2-р сарын 26-29-ний өдрүүдэд Америкийн Нэгдсэн Улсын Бостон хотодМөн НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас болон бусад байгууллагаас  нэмэлтээр эх, хүүхдийн эрүүл мэндийн чиглэлээр болон манлайллын чиглэлээр  хичээлүүд заагдана.Хөтөлбөрт тавигдах шаардлага:- 45-аас доош насны- Эрүүл мэндийн чиглэлийн мэргэжилтэй байх- Англи хэлний ахисан шатны мэдлэгтэй байхБүрдүүлэх материал: Бүх материалыг англи хэл дээр бүрдүүлэх- CV- Анкет- Диплом- Эссэ /Хөтөлбөрт хамрагдах хүсэлт бүхий 250-500 үгтэй эссэ /- Одоогийн болон урьдах аль нэг удирдлагын тодорхойлон дэмжсэн захидал (reference letter)Сонгон шалгаруулалт хоёр үе шаттай явагдана.Нэгдүгээр үе шат: 2023 оны 01 дүгээр сарын 4-8-ны өдрүүдэд бүртгэл явагдана. /шаардлага хангасан хүмүүс бүрдүүлэх материалын албажуулан pdf-ын нэг файл болгон өөрийн овог нэрээр хадгалан org[email protected] имэйл хаягт ирүүлнэ үү. (Холбоо барих: 51263684)Хоёрдугаар үе шат: Нэгдүгээр үе шатад тэнцсэн оролцогчдтой англи хэл дээр ярилцлага хийх болно. Ярилцлага хийх өдрийг бүртгэл дээрх цахим хаягаар мэдэгдэх болно. Сонгон шалгаруулалтад тэнцсэн 20 оролцогчдод сургалтын төлбөр (15,900 ам.доллар) тэтгэлэг олгоно.Харвардын их сургуультай шууд холбогдохгүй, ЭМЯ-аар дамжуулж бүртгүүлэх  болохыг анхаарна уу. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах холбоосоор авна уу:https://postgraduateeducation.hms.harvard.edu/certificate-programs/leadership-medicine-southeast-asia Анкетийг дараах холбоосоор татаж авна уу.https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1ovhVDLFBDdZAgk0r-4JSuN_0BbUgvfc4
https://zarig.mn/12n7
"Өргөө" амаржих: Нярай жингийн хоцрогдолтой төрсөн, эмчилгээ хийгдэж байна
2023/01/03
М.Төгөлдөр
Бусад
Зарим хэвлэлүүдэд “Өргөө” амаржих газрын гадна автомашинд төрсөн нярайн бие муудаж, эрчимт эмчилгээнд шилжсэн гэх мэдээлэл гараад буй. Тэгвэл уг мэдээлэлтэй холбогдуулан  “Өргөө” амаржихаас мэдэгдэл гаргасан байна. Уг мэдэгдэлд "Эх, нярайн биеийн байдал тогтвортой эрчимт эмчилгээний тасагт шилжээгүй бөгөөд нярай жингийн хоцрогдолтой төрсний улмаас эмчилгээ хийлгэж байна" гэжээ. 
https://zarig.mn/12mo
ӨЭМТ-ийн ажилтнууд гүйцэтгэлийн санхүүжилтээ авахыг шаардаж ЭМЯ-ны үүдэнд жагсаж байна
2023/01/03
М.Төгөлдөр
Бусад
Монгол Улсын 2,4 сая иргэн буюу нийт хүн амын 72 хувьд эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж үйлчилгээг үзүүлэхээр 3400 гаран эмч мэргэжилтнүүд ажилладаг. Өнгөрөгч 2022 онд ЭМЯ-аас дэмжин ЗГ ӨМЭТ-ийн нэг иргэнд ногдох санхүүжилтийг нийт 57 тэрбум төгрөг байсныг хоёр дахин нэмт 114 тэрбум төгрөг болгосон. Уг санхүүжилт 2022 оны нэгдүгээр сараас эхлэн нэмэгдэх байсан боловч ЭМДЕГ гүйцэтгэлийн санхүүжилт олгох бодлогын баримт бичиг гаргахгүй байсаар өнөөдрийг хүрлээ хэмээн ӨЭМТ-ийн ажилтнууд жагсаж байна. 
https://zarig.mn/12mi
Хөгжлийн банкны нэг их наяд 80 тэрбум төгрөг эргэн төлөгдсөнөөс 16 зээлдэгч нь зээлээ бүрэн төлж хаажээ
2023/01/03
М.Төгөлдөр
Бусад
Монгол Улсын Хөгжлийн банк нь  зээлийн багцын мэдээллээ олон нийтэд ил тод зарласан өдрөөс хойш нэг жилийн хугацаанд /2022.01.20-2022.12.31-ний өдрийн хооронд/ зээлийн эргэн төлөлтөд гарсан өөрчлөлтийн мэдээллийг компани тус бүрээр танилцуулж байна.Хөгжлийн банк 67 зээлдэгчийн 3.2 их наяд төгрөгтэй тэнцэх хэмжээний зээлийн багцын үлдэгдэлтэй байснаас 55.3 хувь нь чанаргүй ангилалд багтсаныг 2022 оны 01 сарын 20-ны өдөр олон нийтэд зарлаж байсан.Өнөөдрийн байдлаар нэг их наяд 80 тэрбум төгрөг эргэн төлөгдсөнөөс 16 зээлдэгч нь зээлээ бүрэн төлж хаасан. Тодруулбал, Шинэ он гарахын өмнөхөн ТОСК ТӨҮГ-аас “Буянт-Ухаа 1, 2” хорооллыг санхүүжүүлсэн зээлийн төлбөр болох 185.6 тэрбум, "Нью яармаг хаусинг прожект"-ын 85.8 тэрбум төгрөг төлөгдөж хаагдсан. Зээлийн эргэн төлөлтийн бэлэн мөнгөөр, үнэт цаасаар, өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгөөр зэрэг төрлөөр төлүүлж байна.Улмаар банк 52 зээлдэгчийн 2.6 их наяд төгрөгийн зээлийн багцын үлдэгдэлтэй байна. Бүрэн төлөгдөж зээлээ хаасан компаниудын мэдээллийг доорх хүснэгтээс харна уу.
https://zarig.mn/12mg
Хан-Уул дүүргийн Нэгдсэн эмнэлэгийн эмч, сувилагч, эмнэлгийн ажилтан алба хаагчдын амралтын өрөөг тохижууллаа
2023/01/03
М.Төгөлдөр
Бусад
Социал демократ Монголын залуучуудын холбоо 25 жилийн ойн хүрээнд "Гэрэлтэх эхлэл" төслийг эхлүүлж эрүүл мэндийн салбарыг дэмжих, хүн ардын эрүүл мэндийн төлөө цаг наргүй зүтгэдэг эмч, эмнэлгийн ажилтан алба хаагчдад дэмжлэг үзүүлэх, ажиллах орчныг ая тухтай болгох ажлыг улс орон даяар хийж байна.Энэ хүрээнд Хан-Уул дүүргийн нэгдсэн эмнэлэгийн эмч, сувилагч, эмнэлгийн ажилтан алба хаагчдын амралтын өрөөг тохижуулан хүлээлгэн өглөө.
https://zarig.mn/12me
Ц.Алтантуяа: Мэдээллийн зөрүүтэй ойлголцлоос болоод тусламжаа яаралтай үзүүлж чадаагүйдээ ар гэрийнхнээс уучлалт хүсч байна
2023/01/02
М.Төгөлдөр
Бусад
“Өргөө” амаржих газар төрөлжсөн мэргэшлийн эмнэлгийн гадна машиндаа төрсөн гэх мэдээлэл цахим орчинд түгээд буй. Тэгвэл тус мэдээллийн талаар “Өргөө” амаржих газрын төрөлжсөн мэргэшлийн эмнэлгийн Эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал Ц.Алтантуяагаас тодруулахад "Баянзүрх дүүргийн иргэн 26 настай хоёр дахь төрөлт байсан. Нөхрийнхөө хамт хувийн машинаар төрөх эмнэлэг дээр ирсэн. Энэ тохиолдолд эмэгтэйн төрөх үйл явц нэгэнт эхэлчихсэн байсан учраас эмнэлэг рүү зөөх боломж байгаагүй.  Тиймээс машинд төрүүлсэн. Бидний зүгээс цаг алдалгүй үйлчилгээг үзүүлэх ёстой байсан боловч, мэдээллийн зөрүүтэй ойлголцлоос болоод тусламжаа яаралтай үзүүлж чадсангүй. Тиймээс эмнэлгийн зүгээс уучлалт хүсч байна. Дараа нь ийм төрлийн алдаа гаргахгүйг хичээж, эмнэлгийн гаднах болон дотоод хяналтандаа улам анхаарч ажиллана. Ажилтнуудад тусад нь арга хэмжээ авч ажиллана” хэмээлээ. 
https://zarig.mn/12ma
"Өргөө" амаржих: Буруу хаалган дээрээс үйлчилгээ авахыг хүссэн, харьяаллын бус хэмээн буцаасан зүйл огт байхгүй
2023/01/02
М.Төгөлдөр
Бусад
"Өргөө" амаржих газар төрөлжсөн мэргэшлийн эмнэлгийн гадна машиндаа төрсөн гэх мэдээлэл цахим орчинд түгсэн. Тэгвэл тус мэдээллийн талаар Өргөө амаржих газар төрөлжсөн мэргэшлийн эмнэлгийн Эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал н.Алтантуяагаас тодрууллаа.Тэрээр “Баянзүрх дүүргийн иргэн 26 настай хоёр дахь төрөлт байсан. Нөхрийнхөө хамт хувийн машинаар төрөх эмнэлэг дээр ирсэн боловч буруу хаалган дээр очиж зогсоод үйлчилгээ авахыг хүссэн. Машинаа төв зам дагуу байрлуулсан байсан учир манайхаас хоёр эмч очиж, үзлэг хийхэд төрөх үйл явц аль хэдийн эхэлсэн байсан. Тиймээс хүүхдийг машинд төрүүлсэн. Харин эхэс гардуулах үйл ажиллагааг эмнэлэгт буюу ариун орчинд үргэлжлүүлэн хийсэн. Одоо эх хүүхдийн биеийн байдал хэвийн. Тусгай тасагт хэвтэж байгаа. Тэрнээс биш харьяаллын бус хэмээн буцаасан зүйл огт байхгүй. Энэ үйл явдал 2022 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийн 22 цагийн орчимд болсон” хэмээлээ.
https://zarig.mn/12m9
Хүүхдийн орны ачаалал 80 хувьтай байна
2023/01/02
М.Төгөлдөр
Бусад
Нийслэлийн Эрүүл мэндийн газрын дарга Б.Бямбадорж “Нийт томуугийн өвчлөлийн 45 хувийг тав хүртэлх насны хүүхэд эзэлж байгаа. Хүүхдийн түргэн тусламжийн 2091 дуудлагын 63.9 хувь нь томуу, томуу төст өвчин байна. Хүүхдийн эмчилгээнд 1222 ор ашиглаж байгаагаас 985 хүүхэд хэвтэн эмчлүүлж, орны ачаалал 80 хувьтай байгаа. Сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 102 хүн яаралтай тусламжаар ирж, хэвтэн эмчлүүлсэн” гэлээ. Мөн нийслэлийн хэмжээнд коронавирус болон томуугийн хариу арга хэмжээний бэлэн байдлын эмчилгээний гурван сарын нөөцтэйг танилцуулав.
https://zarig.mn/12m4
Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэг, үзлэг, оношилгоо, шинжилгээнд 801,765 иргэн хамрагдлаа
2022/12/30
М.Төгөлдөр
Бусад
Өнөөдөр улс орон даяар зохион байгуулагдаж буй эрт илрүүлэг, үзлэг оношилгооны явцын талаар ЭМЯ-ны Нийтийн эрүүл мэндийн газрын дарга Д.Баярболд мэдээлэл өглөө. Тэрбээр "Улс орон даяар зохион байгуулж буй эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үзлэг, оношилгоо, шинжилгээнд 801,765 иргэн хамрагдаад байна. Хамрагдсан иргэдийн 45.8 хувь нь эрэгтэйчүүд, 54.2 хувь нь эмэгтэйчүүд байна. Байршлаар нь харуулбал 48.9 хувь нь Улаанбаатар хотод, 51.1 хувь нь орон нутагт байна. Үзлэгт хамрагдсан нийт иргэдийн 68.7 хувь нь 0-17 насны  хүүхэд, 31.3 хувь нь 18-аас дээш насныхан байна. Өмнө нь эрт илрүүлэгт Улаанбаатарын иргэд харьцангуй өндөр хамрагдаж байсан бол одоо орон нутгийн иргэд илүү идэвхтэй хамрагдаж эхэлснийг дээрх тооноос харж болно.Улаанбаатар хотод хийгдсэн үзлэгийг дүүргүүдээр харуулбал Баянзүрх дүүрэг 100,302 буюу 12.8 хувь, Баянгол дүүрэг 94,939 буюу нийт үзлэгийн 12.1 хувь, Сонгинохайрхан дүүрэг 44,971 буюу 5.8 хувь, Хан-Уул дүүрэг 44,880 буюу 5.7 хувь, Сүхбаатар дүүрэг 43,176 буюу 5.5 хувь, Чингэлтэй дүүрэг 32,756 буюу 4.2 хувь, Налайх дүүрэг 13,096 буюу 1.7 хувь, Багануур дүүрэг 7,189 буюу 0.9 хувь, Багахангай дүүрэг 759 буюу нийт үзлэгийн хувийг 0.1 хувийг эзэлж байна.    Эрт илрүүлэг үзлэгийн мэдээллийг аймгуудаар харьцуулж үзэхэд Өвөрхангай аймаг нийт үзлэгийн 33,283 буюу 4.3 хувь, Орхон аймаг 28,709 буюу 3.7 хувь, Хөвсгөл аймаг 27,729 буюу 3.5 хувь, Сэлэнгэ аймаг 25,357 буюу 3.2 хувь, Төв аймаг 23,211 буюу 3.0 хувь байгаа нь бусад аймгуудтай харьцуулахад харьцангуй өндөр хамрагдалттай байна.Урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэг үзлэг, шинжилгээ, оношилгоонд хамрагдалт Улсын хэмжээнд хүн амын 25 орчим хувь нь хамрагдаад байна. Насны ангиллаар харуулбал 0-5 насны хүүхдийн 32.7 хувь, 6-17 насны хүүхдийн 51.0 хувь, 18-30 насны залуучуудын  9.9 хувь, 31-45 насны хүн амын 9.8 хувь, 46-60 насны 13.8 хувь, 61-ээс дээш насны хүн амын 17.6 хувь хамрагдсан байна.Хамрагдсан иргэдээс өвчлөлийн 459,688 сэжигтэй тохиолдол бүртгэгдсэн. Бүртгэгдсэн өвчлөлийн сэжигтэй тохиолдлын 57.3 хувь нь эмэгтэй,  42.7 хувь нь эрэгтэйчүүд байна. Өвчлөлийн 60.7 хувь нь хоол боловсруулах тогтолцооны өвчин, 8.7 хувь нь дотоод шүүрэл тэжээлийн ба бодисын солилцооны өвчнүүд, 7.1 хувь нь зүрх судасны тогтолцооны өвчин, 6.5 хувь нь шээс бэлгийн тогтолцооны өвчин, 6.1 хувь нь амьсгалын тогтолцооны өвчлөлүүд бүртгэгдсэн нь тэргүүлэх шалтгаан болж нийт өвчлөлийн сэжигтэй тохиолдлын  89.1 хувийг эзэлж байна.0-17 насны хүүхдүүдийн дунд өвчлөлийн 214,096 сэжигтэй тохиолдол бүртгэгдсэн байна. Бүртгэгдсэн тохиолдлоос шүд цоорох 154,271 буюу 72.1 хувь, шүдний гажиг 6,223 буюу 2.9 хувь,  нүдний хараа алдах 2,757 буюу 1.3 хувийг эзэлж тэргүүлэх өвчлөл болж байна. Бүртгэгдсэн шүд цоорох өвчний 127 354 тохиолдол буюу 82.6 хувийг 6-17 насны хүүхэд  эзэлж байна." хэмээлээ. 
https://zarig.mn/12l0
Б.Бямбадаш: Хоол идчихээд шууд хэвтэх нь "сөөргөө" өвчний гол шалтгаан болдог, хоол идчихээд битгий хэвтэж байгаарай
2022/12/28
Н.Мижидмаа
Бусад
Зөвлөгөө булангаар хоол идсний дараа хэвтэх нь ямар сөрөг нөлөөтэй талаарх мэдээллийг "Бриллиант" эмнэлгийн мэс заслын нэгдсэн тасгийн эрхлэгч Б.Бямбадашаас тодрууллаа.Бичлэгээр үзэх:
https://zarig.mn/12j0
Хятадын 1 сая хүн коронавирусийн халдвараар нас барах тухай мэдээлжээ
2022/12/27
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
БНХАУ-д коронавирусийн халдвар эрс нэмэгдэж, албан бус мэдээллээр өдөрт 8000 хүн нас барж, чандарлах газрууд дүүрсэн байна. Нэгдүгээр давалгаа арванхоёрдугаар сарын 23-ны өдөр ид оргилдоо хүрч, тухайн өдөр 24 мянга гаруй хүн нас барсан бөгөөд одоогоор нийт 230 сая хүн ковидын халдвар авч эмчлүүлж байна.Шинжээчдийн тооцооллоор ойролцоогоор тэрбум хүн коронавирусийн халдвараар өвчилж,  1 сая хүн нас барна үзэж буй. Энэ сарын 25-ны өдрөөс эхлэн халдвар туссан иргэдийн тоог гаргахаа албан ёсоор  зогсоожээ. Хятадын цагаан сарын үеэр халдварын давалгаа нь орон нутгууд руу шилжих төлөвтэй байна. Албан байгууллагуудын ихэнх нь цахимаар ажиллаж байгаа юм. Хамгийн сүүлд Хятадын Төрийн зөвлөлөөс нэгэн шийдвэр гаргасан талаар олон нийтийн сүлжээнд албан ёсоор байршуулсан байна. Уг шийдвэрт ирэх оны нэгдүгээр сарын 8-ны өдрөөс эхлэн БНХАУ-ын  хилээр нэвтрэхэд зөвхөн 48 цагийн дотор өгсөн PCR шинжилгээний сөрөг хариутай байх бөгөөд хилээр нэвтэрсний дараа тусгаарлах шийдвэрийг цуцлахаар болжээ. 
https://zarig.mn/12it
Улсын хоёрдугаар төв эмнэлэг 2022 оны үйл ажиллагааны ТАЙЛАНГИЙН ХУРЛАА хийж, шилдгүүдээ тодрууллаа
2022/12/24
М.Төгөлдөр
Бусад
Улсын хоёрдугаар төв эмнэлэг /УХТЭ/ 2022 оны эмнэлгийн нэгдсэн тайлангийн хурлаа амжилттай зохион байгууллаа. Хурлыг нээж УХТЭ-ийн Ерөнхий захирал АУ-ны доктор, дэд профессор Б.Эрдэнэбулган үг хэлж, 2022 онд бид бүхэн баг хамт олноороо нэгдэж ажилласны хүчинд Чанарын менежментийн тогтолцоо ISO 9001:2015 стандарт, Магадлан итгэмжлэлийн баталгаажилтаа амжилттай 5 жилээр сунгасан гэдгээ онцлон, бүх ажилчдадаа талархаснаа илэрхийллээ.Үргэлжлүүлэн УХТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Эрдэнэбулган "УХТЭ-ийн үйл ажиллагааны тайлан" танилцуулж,  УХТЭ-ийн мэс заслын эмч Б.Онон "Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагаа болон KOFIH төслийн хүрээнд хэрэгжүүлсэн ажлын үр дүнг", ЭМТҮЧАБ-ын албаны дарга З.Аръяасүрэн "УХТЭ-ийн 2022 оны "Чанарын жилд" хийсэн ажлын тайланг тус тус танилцууллаа.Мөн Тайлангийн хурлын  төгсгөлд шилдэг ажилтан, шилдэг эмч, шилдэг тасаг болон Эрүүлийг хамгаалахын тэргүүний ажилтан, Эрүүл мэндийн яамны жуух бичиг зэргээр шагнагдсан эмч, сувилагч, инженер, техникч, үйлчилгээний ажилтнуудын шагналыг  эмнэлгийн удирдлагууд гардуулан өглөө.Хурлын үеэр УХТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Эрдэнэбулган хэлсэн үгэндээ " 2022 онд УХТЭ-ийН хамт олон  шинээр олон төрлийн оношилгоо эмчилгээний технологиудыг нэвтрүүлсэн амжилтаас гадна БНСУ-ын олон улсад хэрэгжүүлдэг KOFIH төслийн 2 дугаар шатны төслийг амжилттай хэрэгжүүлж чадсан.Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний чиглэлээр амбулаторийн тусламж үйлчилгээ сүүлийн жилүүдэд нэмэгдэж,  2022 онд амбулаторийн тусламж үйлчилгээг сайжруулах, өргөтгөх Ажлын хэсэг байгуулж, нэмэлтээр кабинет нэмэх, уртасгасан цагаар ажиллуулах зэрэг арга хэмжээнүүдийг авч ажилласан.  2022 оны байдлаар нийт 155 мянга хүнд амбулаторийн тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн байна.2022 оны байдлаар хэвтэн эмчлүүлэх үйл ажиллагаа сайжирч нэмэгдсэн үр дүн гарсан. Ор ашиглалтын фонд сайн, хүндрэл багатай байна.  Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд 18 мянга гаруй хүн  нээлттэй мэс засал,  14 мянга гаруй хүнд дурангийн мэс засал хийгдсэн.  Энэ тоо нь лавлагаа шатлалын эмнэлгийн хувьд өндөр тоонд орно.  УХТЭ-т дурангийн мэс заслаар чадвартай баг хамт олон бүрдсэн.Хүний нөөцийн хөгжлийг хангах, нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх  чиглэлээр онцгой анхааран ажилладаг.  Тухайлбал,2022 онд зөвлөх эмч 2, тэргүүлэх эмч 6, зөвлөх сувилагч 2, тэргүүлэх сувилагч 5, ахлах эмч 2, хоёр ахлах сувилагч зэргээ тус тус амжилттай хамгаалсан. Мөн гадаадын 5 улсад 36 эмнэлгийн эмч мэргэжилтэн мэргэжил дээшлүүлэн сургалтад хамрагдсан.Ажилчдын нийгмийн хамгааллын хүрээнд УХТЭ нь 2022 оны гүйцэтгэлийн санхүүжилтийн үр дүнгээс бий болсон нэмэлт орлогоос нийт ажилчдадаа цалин, урамшуулал цаг хугацаанд олгож, нийт ажилчдын цалинг 25 хүртэлх хувиар нэмэгдүүлж, нийт ажилчдадаа 13 дахь сарын цалинг олголоо" гэдгийг онцлов. 
https://zarig.mn/12h4