File size: 4,098 Bytes
3c90236 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 |
Book,Page,LineNumber,Text
44,0004,001,<B>การที่ข้าพเจ้ากระทำการขณะพรรณนาอรรถแห่งอุทานนั้น
44,0004,002,ทำได้ยาก เพราะจะต้องใช้ญาณอันลึกซึ้งหยั่งลง ก็จริง ถึง
44,0004,003,อย่างนั้น เหตุที่สัตถุศาสน์พร้อมทั้งสังวรรณนา ยังคงอยู่ การ
44,0004,004,วินิจฉัยของบุรพาจารย์ชาวสีหล ก็ยังคงอยู่เหมือนกัน ฉะนั้น
44,0004,005,ข้าพเจ้าจึงยึดเอาสัตถุศาสน์นั้น หยั่งลงสู่นิกายทั้ง ๕ อาศัย
44,0004,006,นัยอรรถกถาเก่าอันบริสุทธิ์ดี ไม่ปะปนกัน ยึดเอาลัทธิของ
44,0004,007,พระมหาเถระผู้อยู่ในมหาวิหาร เว้นอรรถที่มาซ้ำ ๆ ซาก ๆ
44,0004,008,เสีย จักแต่งอรรถกถาอุทานตามกำลังให้ดี ดังนั้น เมื่อข้าพเจ้า
44,0004,009,หวังความดำรงมั่นแห่งพระสัทธรรม จำแนกอรรถแห่งอุทาน
44,0004,010,อยู่ ขอสาธุชนทั้งหลายจงรับเอาด้วยดีเถิด.</B>
44,0004,011,บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า <B>อุทานํ</B> ความว่า ที่ชื่อว่า อุทาน ด้วย
44,0004,012,อรรถว่ากระไร ด้วยอรรถว่าเปล่งออก. ที่ชื่อว่า อุทานนี้ คืออะไร ?
44,0004,013,คือ การเปล่งอันตั้งขึ้นด้วยกำลังของปิติ. เหมือนอย่างว่า วัตถุที่จะพึ่ง
44,0004,014,นับมีน้ำมันเป็นต้นอันใด ไม่สามารถจะนับเอาประมาณได้ ย่อมไหลไป
44,0004,015,วัตถุนั้นเรียกว่า อวเสกะ ไหลลง อนึ่ง สายน้ำใด ไม่อาจขังติดเหมือง
44,0004,016,ท่วมไป สายน้ำนั้นเรียกว่า โอฆะ ห้วงน้ำ ฉันใด สิ่งใดที่ตั้งขึ้นด้วย
44,0004,017,กำลังปิติ แผ่ซ่านไปด้วยกำลังวิตก ไม่สามารถดำรงอยู่ภายในหทัยได้
44,0004,018,ก็ฉันนั้น ความเปล่งออกอันพิเศษนั้นเป็นของยิ่ง ไม่ตั้งอยู่ภายใน ออก
44,0004,019,ไปภายนอก ทางวจีทวาร ไม่ถึงการรับเอา เรียกว่า <B>อุทาน</B> อาการอันนี้
44,0004,020,ย่อมได้แม้ด้วยอำนาจความสังเวชในธรรม.
44,0004,021,อุทานนี้นั้น บางแห่งเป็นไปด้วยอำนาจการประพันธ์เป็นคาถา
44,0004,022,บางแห่งเป็นไปด้วยอำนาจคำพูด. ก็ลักษณะอุทานอันใดที่ท่านกล่าวไว้ใน
|