File size: 3,541 Bytes
3c90236 | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 | Book,Page,LineNumber,Text
44,0037,001,<B>ตํ ตํ อตฺถมเวกฺขิตฺวา ภุมฺเมน กรเณน จ
44,0037,002,อญฺตฺถ สมโย วุตฺโต อุปโยเคน โส อิธ.
44,0037,003,ท่านพระอานนท์พิจารณาถึงอรรถนั้น ๆ แล้วกล่าว
44,0037,004,สมยศัพท์ไว้ในสุตตันตปิฎก และอภิธรรมปิฎก ด้วย
44,0037,005,สัตตมีวิภัตติและตติยาวิภัตติ สมยศัพท์นั้น ท่าน-
44,0037,006,พระอุบาลีกล่าวไว้ในวินัยปิฎกนี้ ด้วยทุติยาวิภัตติ.</B>
44,0037,007,ส่วนพระโปราณาจารย์ทั้งหลายพรรณนาไว้ว่า นิเทศนั่นเป็นความ
44,0037,008,"ต่างกันเพียงโวหารว่า <B>ยสฺมึ สมเย,</B> ว่า <B>เตน สมเยน,</B> หรือว่า <B>เอกํ สมยํ</B>"
44,0037,009,มีอรรถเป็นสัตตมีวิภัตติทุก ๆ บท. เพราะฉะนั้น แม้เมื่อท่านกล่าว <B>เอกํ
44,0037,010,สมยํ</B> ก็พึงทราบความว่า <B>เอกสฺมึ สมเย</B> ดังนี้.
44,0037,011,บทว่า ภควา เป็นคำบ่งถึงครู. จริงอยู่ ชาวโลกเรียกครูว่า ภควา.
44,0037,012,ก็พระผู้มีพระภาคเจ้านี้เป็นครูของสรรพสัตว์ เพราะเป็นผู้วิเศษโดยคุณ
44,0037,013,ทั้งปวง เพราะฉะนั้น พระองค์ บัณฑิตจงเฉลิมพระนามว่า ภควา
44,0037,014,แม้พระโปราณาจารย์ทั้งหลายก็กล่าวไว้ว่า
44,0037,015,<B>ภควาติ รจนํ เสฏฺํ ภควาติ วจนมุตฺตมํ
44,0037,016,ครุคารวยุตฺโต โส ภควา เตน วุจฺจติ.
44,0037,017,คำว่า ภควา เป็นคำประเสริฐสุด คำว่า ภควา
44,0037,018,เป็นคำสูงสุด พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ผู้ควรแก่ความ
44,0037,019,เคารพโดยฐานครู เพราะฉะนั้น พระองค์ บัณฑิต
44,0037,020,จึงเฉลิมพระนามว่า ภควา ดังนี้.</B>
44,0037,021,ในคำเหล่านั้น คำกล่าวว่า ประเสริฐสุด ท่านกล่าวว่า เสฏฐะ
44,0037,022,เพราะเพียบพร้อมด้วยพระคุณอันประเสริฐ. อีกอย่างหนึ่ง อรรถชื่อว่า
|