Book,Page,LineNumber,Text
44,0004,001,<B>การที่ข้าพเจ้ากระทำการขณะพรรณนาอรรถแห่งอุทานนั้น     
44,0004,002,ทำได้ยาก  เพราะจะต้องใช้ญาณอันลึกซึ้งหยั่งลง  ก็จริง  ถึง
44,0004,003,อย่างนั้น  เหตุที่สัตถุศาสน์พร้อมทั้งสังวรรณนา ยังคงอยู่ การ
44,0004,004,วินิจฉัยของบุรพาจารย์ชาวสีหล  ก็ยังคงอยู่เหมือนกัน ฉะนั้น
44,0004,005,ข้าพเจ้าจึงยึดเอาสัตถุศาสน์นั้น  หยั่งลงสู่นิกายทั้ง  ๕  อาศัย
44,0004,006,นัยอรรถกถาเก่าอันบริสุทธิ์ดี   ไม่ปะปนกัน   ยึดเอาลัทธิของ
44,0004,007,พระมหาเถระผู้อยู่ในมหาวิหาร      เว้นอรรถที่มาซ้ำ ๆ ซาก ๆ
44,0004,008,เสีย  จักแต่งอรรถกถาอุทานตามกำลังให้ดี  ดังนั้น เมื่อข้าพเจ้า
44,0004,009,หวังความดำรงมั่นแห่งพระสัทธรรม    จำแนกอรรถแห่งอุทาน
44,0004,010,อยู่   ขอสาธุชนทั้งหลายจงรับเอาด้วยดีเถิด.</B>
44,0004,011,บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า    <B>อุทานํ</B>    ความว่า ที่ชื่อว่า  อุทาน  ด้วย
44,0004,012,อรรถว่ากระไร    ด้วยอรรถว่าเปล่งออก.     ที่ชื่อว่า    อุทานนี้    คืออะไร  ?
44,0004,013,คือ    การเปล่งอันตั้งขึ้นด้วยกำลังของปิติ.    เหมือนอย่างว่า   วัตถุที่จะพึ่ง
44,0004,014,นับมีน้ำมันเป็นต้นอันใด    ไม่สามารถจะนับเอาประมาณได้    ย่อมไหลไป
44,0004,015,วัตถุนั้นเรียกว่า   อวเสกะ  ไหลลง  อนึ่ง    สายน้ำใด  ไม่อาจขังติดเหมือง
44,0004,016,ท่วมไป   สายน้ำนั้นเรียกว่า  โอฆะ  ห้วงน้ำ  ฉันใด   สิ่งใดที่ตั้งขึ้นด้วย
44,0004,017,กำลังปิติ     แผ่ซ่านไปด้วยกำลังวิตก    ไม่สามารถดำรงอยู่ภายในหทัยได้
44,0004,018,ก็ฉันนั้น   ความเปล่งออกอันพิเศษนั้นเป็นของยิ่ง  ไม่ตั้งอยู่ภายใน  ออก
44,0004,019,ไปภายนอก  ทางวจีทวาร  ไม่ถึงการรับเอา เรียกว่า <B>อุทาน</B>  อาการอันนี้ 
44,0004,020,ย่อมได้แม้ด้วยอำนาจความสังเวชในธรรม.
44,0004,021,อุทานนี้นั้น        บางแห่งเป็นไปด้วยอำนาจการประพันธ์เป็นคาถา
44,0004,022,บางแห่งเป็นไปด้วยอำนาจคำพูด.   ก็ลักษณะอุทานอันใดที่ท่านกล่าวไว้ใน