Book,Page,LineNumber,Text
44,0031,001,มีปฏิลาภะ. (การได้เฉพาะ) เป็นอรรถ ในประโยคมีอาทิว่า    
44,0031,002,<B>นักปราชญ์ท่านเรียกว่าบัณฑิต     เพราะได้ประ-
44,0031,003,โยชน์ทั้ง  ๒  ข้อ  คือ ประโยชน์ในปัจจุบัน ๑ ประโยชน์
44,0031,004,ในภพหน้า ๑.</B>
44,0031,005,จริงอยู่   บทว่า  <B>อตฺถาภิสมยา</B>  ความว่า   เพราะได้ประโยชน์ทั้ง-
44,0031,006,สองนั้น.  มีปหานะ (การละ) เป็นอรรถ  ในประโยคมีอาทิว่า   ท่านทำที่-
44,0031,007,สุดทุกข์ได้แล้ว    เพราะละมานะโดยชอบ.   อภิสมัยชื่อว่าปหานะ   ในคำว่า
44,0031,008,อธิกรณะ (การทำให้ยิ่ง)    สมยะ  (การละ)   วูปสมะ  (การเข้าไปสงบ)
44,0031,009,อปคมะ  (การไปปราศ).
44,0031,010,มี  ปฏิเวธะ (การแทงตลอด) เป็นอรรถ  ในประโยคมีอาทิว่า  ทุกข์
44,0031,011,มีอรรถว่าบีบคั้น     มีอรรถว่าถูกปัจจัยปรุงแต่ง    มีอรรถว่าทำให้เร่าร้อน
44,0031,012,มีอรรถว่าแปรปรวน   มีอรรถว่าแทงตลอด.   จริงอยู่  การแทงตลอดชื่อว่า
44,0031,013,อภิสมยะ  เพราะจำต้องแทงตลอด.  อรรถ คือ อภิสมยะ.  ชื่อว่าอภิสมยัฏฐะ
44,0031,014,เพราะเหตุนั้น    ทุกข์มีการบีบคั้นเป็นต้น    ท่านกล่าวรวมเป็นอันเดียวกัน
44,0031,015,เพราะจำต้องรู้แจ้งแทงตลอด.    อีกอย่างหนึ่ง    อรรถอันเป็นอารมณ์แห่ง
44,0031,016,อภิสมยะ  คือ  การแทงตลอด   ชื่อว่าอภิสมยัฏฐะ   อรรถคือการแทงตลอด
44,0031,017,เพราะเหตุนั้น   การบีบคั้นเป็นต้นนั้นนั่นแหละ.   ท่านจึงกล่าวไว้อย่างนั้น
44,0031,018,โดยความเป็นอันเดียวกัน.     ในอรรถเหล่านั้น    ทุกขสัจเบียดเบียนคนผู้
44,0031,019,พรั่งพร้อมด้วยทุกขสัจนั้น    คือ  กระทำให้เจริญไม่ได้    ชื่อว่าเบียดเบียน.
44,0031,020,ความแผดเผา คือ ความเร่าร้อนด้วยอำนาจทุกข์ และความเป็นทุกข์เป็นต้น
44,0031,021,ชื่อว่าความเร่าร้อน.
44,0031,022,ก็ในข้อนี้   สมัย  ชื่อว่า สมวายะ  เพราะความสำเร็จ   เพราะมีเหตุที่มี