[
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Сайн байна уу?"},
      {"role": "assistant", "content": "Та амар амгалан байна уу? Танд юугаар туслах вэ?"}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Гандантэгчэнлин хийд хэзээ байгуулагдсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Гандантэгчэнлин хийд нь 1809 онд байгуулагдсан түүхтэй."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хийдийн хамгийн том бурхан юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Гандантэгчэнлин хийдийн хамгийн том бурхан бол Жанрайсиг бурхан юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Монголын Буддын шашны гол төв хаана байрладаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Монголын Буддын шашны гол төв нь Улаанбаатар хотод байрлах Гандантэгчэнлин хийд юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Ёс зүйн тухай зөвлөгөө өгөөч."},
      {"role": "assistant", "content": "Буддын ёс зүй нь бусдад хор хүргэхгүй байх, нигүүлсэхүй сэтгэлтэй байхыг чухалчилдаг. Сэтгэлээ ариусгах, оюунаа хөгжүүлэх нь гол зарчим юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Манзушир бурхны тухай тайлбарлаж өгөөч."},
      {"role": "assistant", "content": "Манзушир бурхан бол билиг ухаан, цэцэн мэргэн ухааны бурхан юм. Түүнийг оюун санааны хөгжлийг дэмжигч гэж үздэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Буддын шашинд залбирал ямар үүрэгтэй вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Залбирал нь Буддын шашинд оюун санаагаа төвлөрүүлж, дотоод амар амгаланг олоход тусалдаг арга юм. Энэ нь бясалгалтай адил чухал ач холбогдолтой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Намайг тайвшруулах зөвлөгөө өгөөч."},
      {"role": "assistant", "content": "Амьсгалын дасгал хийж, одоо цагтаа анхаарлаа төвлөрүүлэн бясалгах нь сэтгэлээ тайвшруулахад тусална. Гандантэгчэнлин хийдийн ном, сургаалыг сонсох нь танд амар амгаланг бэлэглэх болно."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Би хэрхэн сайн хүн байх вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Буддын сургаалд сайн үйлс хийх, бусдад туслах, сэтгэлдээ муу санаа тээнэгэлзэхгүй байхыг зөвлөдөг. Өөрийгөө болон бусдыг хайрлах нь чухал."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Таны хийдийн цагийн хуваарь ямар байдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Манай хийд өдөр бүр үүрийн 9:00 цагаас оройн 17:00 цаг хүртэл нээлттэй байдаг. Номын хурал, үйл ажиллагааны дэлгэрэнгүй хуваарийг манай вэбсайтаас эсвэл хүлээн авах хэсгээс лавлаж болно."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүрээ цам-Даншиг наадам гэж юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүрээ цам-Даншиг наадам нь Монголын анхдугаар Богд Өндөр гэгээн Занабазарын мэндэлсний 380 жилийн ойг тохиолдуулан зохион байгуулсан наадам юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүрээ цам-Даншиг наадмыг анх хэзээ зохион байгуулсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүрээ цам-Даншиг наадмыг анх 2015 онд зохион байгуулсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Энэ наадмыг хэний ойг тохиолдуулан зохиосон бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Монголын анхдугаар Богд Өндөр гэгээн Занабазарын мэндэлсний 380 жилийн ойг тохиолдуулан зохиосон."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүрээ цам-Даншиг наадмыг хэн хамтран зохион байгуулсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Монголын Бурханы шашны сүм хийдүүд болон Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газартай хамтран зохион байгуулсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өндөр гэгээн Занабазар хэдэн жилийн ойтой байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өндөр гэгээн Занабазар мэндэлсний 380 жилийн ойг тэмдэглэсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даншиг наадмын үндэсний бөхийн барилдаанд бөхчүүдийг хэрхэн барилдуулдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Даншиг наадмын үндэсний бөхийн барилдаан нь бөхчүүдийг төрийн наадмын цол харгалзахгүйгээр сугалаагаар барилдуулдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даншигийн Арслан цолыг хэнд олгодог вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Даншигийн Арслан цолыг үндэсний бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхөд олгодог."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даншигийн Заан цолыг ямар амжилт үзүүлсэн бөхөд олгодог вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Даншигийн Заан цолыг үндэсний бөхийн барилдаанд үзүүрлэсэн бөхөд олгодог."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даншигийн Начин цолыг хэд давсан бөхөд олгодог вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Зургаа давсан бөхөд чимэгтэй Даншигийн Начин, тав давсан бөхөд Даншигийн Начин цолыг тус тус олгодог."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даншигийн цолууд зөвхөн ямар наадамд хүчин төгөлдөр үйлчилдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Даншигийн цолууд нь зөвхөн “Даншиг-Хүрээ цам” наадамд л хүчин төгөлдөр үйлчилдэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүрээ цам гэж юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүрээ цам гэдэг нь бясалгаач егүүзэрүүд догшдын баг, хувцас өмсгөлийг өмсөж, барьц хэрэгслийг бариад догшдын цам бүжгийг хийн дайн зэтгэрийг даран номхотгож байсан ёс уламжлал юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам бүжиг Цаст Төвдийн оронд хэзээ дэлгэрсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам бүжиг Цаст Төвдийн оронд Хуучин нууц тарнийн шашны дэлгэрэлтийн үед буюу VIII зуунд дэлгэрсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Төвдөд Бурханы шашныг дэлгэрүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн тарнич хэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Төвдийн Бурханы шашныг дэлгэрүүлэхэд Энэтхэг орноос залсан их тарнич Ловон Бадамжунай (Бадамсамбава) чухал үүрэг гүйцэтгэсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Төвдийн Бурханы шашны анхны хийд юу вэ, түүнийг хэн байгуулсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Төвдийн Бурханы шашны анхны хийд бол Самъяа хийд бөгөөд түүнийг Ловон Бадамжунай багш байгуулсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүрээ цам нь голчлон хэнийг шүтсэн цам болдог вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүрээ цам нь Дамжан Чойжал голлосон шашныг тэтгэн сахигч нарын цам болдог."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Монгол оронд Их Хүрээ цамыг анх хэзээ гаргасан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Монгол оронд Их Хүрээ цамыг анх 1811 оны төмөр хонин жилд гаргасан гэдэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Их Хүрээ цамыг анх хэний болгоолтоор гаргасан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Их Хүрээ цамыг анх IV Богд Жэвзүндамба хутагтын болгоолтоор гаргасан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тус цамыг ямар ном увидсын дагуу дэглэсэн байна вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Тус цамыг Их Хүрээний хамба номун Жидарын аймгийн Агваанлувсанхайдавийн зохиосон “Дансран жамцын гарчам” хэмээх ном увидсын дагуу дэглэсэн байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "“Дансран жамцын гарчам” номыг хэн зохиосон бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "“Дансран жамцын гарчам” номыг тэр үеийн Их Хүрээний хамба номун Жидарын аймгийн Агваанлувсанхайдав зохиосон."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам харайж байгаа өдөр хэн цугларч, юу үйлддэг байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам харайж байгаа өдөр аймаг, хошуудын ноёд, хутагт хувилгаад, хар шар мөргөлчин, сүсэгтэн олон ихээр цугларч өөр өөрсдийн аврал даатгалаа үйлддэг байжээ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам бүжиг нь үзэгчдэд ямар нөлөө үзүүлдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам нь үзсэн хүмүүний сүсгийг татаж нүгэлт нарыг зүрхшүүлэн сүрдүүлдэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам нь Бурханы шашны ямар ухаанд багтдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам нь Бурханы шашны бага таван ухааны нэг болох бүжиглэлийн ухаанд багтана."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цамчид ямар шаардлагыг хангасан байх ёстой вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цамчид нь Ямандаг бурханы авшиг, Чойжалын даган соёрхлыг хүртсэн, Ямандаг Бурханы нямба бүтээлийг үйлдсэн бясалгаачид байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам бүжиглэснээр ямар үр нөлөөтэй вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам харайснаар гадаад барцад тотгор болох хар зүгийн лус савдгийн хорлол, зэтгэр шулмын гай цээр, аюул хөнөөл, барцад саадыг хүчээр даран сөнөөж, үлдэн хөөж, номхотгон эрхэндээ оруулдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам нь дотоод түйтгэрийг хэрхэн амирлуулдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам нь дотоод түйтгэр болох элдвийн өвчин зовлон, муу сэтгэлийг (нисваанис таван хор) амирлуулдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам үзсэнээр ямар ач тустай вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам цамнахыг үзэн залбирваас зуурдын зовлонгоос түргэн гэдтэл хойтын төрөлд муу заяанд үл төрөх нирваан хийгээд Бурханы хутгийг олохын авьяас хөрөнгө суух зэрэг цаглашгүй тус эрдэмтэй."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цам нь дэлхийн ямар улс оронд дэлгэрсэн байдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цам нь их хөлгөний тарнийн шашин дэлгэрсэн Төвөд, Монгол, Бутан, Барба, Ладак, Буриад, Тува, Өвөр монгол зэрэг улс оронд ихээр дэлгэрсэн байдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Монголын Их Хүрээ цам ямар онцлогтой вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Монголын Их Хүрээ цам нь хамгийн дэлгэрэнгүй ба баг, өмсгөл, чимэг зүүлт, барьц хэрэгсэл зэргийн ур хийц уран нарийн, гоёмсог сайн, зан үйл, дотоод агуулгын хувид гүнзгий, дүр байдал нь ихэмсэг бөгөөд сүрлэг хүчирхэг бөгөөд төгс чанарыг илэрхийлж чадсан байдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Их хүрээ цамд ямар онцлог дүрүүд гардаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Их хүрээ цамд Монгол түмнийг даан болгоогч хүч чадлын эзэн Очирваань Бурханы дүр, уран хошин, инээдэмт Цагаан өвгөний дүрээс гадна дөрвөн уулын эзэн хангарьд, гахай, нохой, хөх өвгөн нарын дүрүүд гардаг онцлогтой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цамын өмсгөл нь юугаас бүрддэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цамын өмсгөл нь багаас гадна хэлхэгэр өргөн гурвалжин ханцуйтай цамын дээл, бадам хээтэй цээживч, догшдын сүрлэг тэргүүнтэй хормогч, амарлингуй дүрт бурхадын дүртэй бүс, үрүүжан хэмээх ясан эрхин зүүлт чимэг зэргээс бүрдэнэ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цамын хөдөлгөөнүүд ямар утга агуулгатай байдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цамын хөдөлгөөн нь дотоод сэтгэлийн бясалгалын илэрлийн зэрэгцээ хортон дайсан, ад зэтгэрийг догшдын хөдөлгөөнөөр даран сөнөөж байгаа утга агуулгатай."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цамын үйл ажиллагааны үед ямар нууц тарнийн зан үйлүүд үйлдэгддэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цамын үйлийн үед линга эвдэх, жахар, сор залах сэлтийн нууц тарнийн хатуу зан үйл үйлдэгддэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Цамын бүжгийг ямар төрлүүдэд ангилдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Цамын бүжгийг ширүүн дорвилог, сул зөөлний үүднээс баатар эрийн бүжиг, баатар эмийн бүжиг, хилэнтийн бүжиг, хилэнт эмийн бүжиг, амарлахын бүжиг, дотоод бүжиг, нууцын бүжиг, тэр ямагт чанрын бүжиг, хилэгнэн эрхшээх хийгээд хилэгнэн инээхийн бүжиг, хилэгнээнт машид хилэгнэхийн бүжиг хэмээн дотор нь ангилдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Их Хүрээ цамыг Гандантэгчэнлин хийд хэзээ сэргээн гаргасан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Их Хүрээ цамыг Монголын Бурханы шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийд 1999 онд хуучин уламжлалт ёсоор нь сэргээн гаргасан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Их Хүрээ цамыг сэргээхэд ямар хуврагууд гол үүрэг гүйцэтгэсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэхүү Их Хүрээ цамыг сэргээхэд тус хийдийн ахмад хувраг агсан Д.Данзан, С.Сэрээтэр нар цаглашгүй гавьяа зүтгэлийг үзүүлсэн ач буянтангууд билээ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүүхдийн даахь авах ёслол гэж юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүүхдийн даахь авах буюу сэвлэг үргээх нь цаг улирлын төлөвт тохируулан эцэг өвгөдөөс эрт үеэс хийж ирсэн зан үйл юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Охин хүүхдийн даахийг хэдэн насанд нь үргээдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Охин хүүхдийн даахийг хөхөөн дуунаар 2, 4, 6 насанд нь үргээдэг аман хуультай."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Эрэгтэй хүүхдийн даахийг хэдэн насанд нь үргээдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Эрэгтэй хүүхдийн даахийг бугын дуунаар 3, 5, 7 насанд нь үргээдэг аман хуультай."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Ёслол эхлэхийн өмнө ямар бэлтгэл хийдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Ёслол эхлэхийн өмнө хотон дээр болон зэлэн дээр сан тавьж, хангай дэлхийдээ цай сүүний дээжээр цацал өргөдөг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даахь үргээх ёслолд заавал байх ёстой хүмүүс хэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэ ёслолд хүү болон охины авга, нагац нар заавал байх учиртай. Мөн даахь үргээлэгчийн ивээл жилтнийг урьдаг ёстой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Үс үргээх үед модон хутгаар юу хийдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Найр ёслолыг эхлэхдээ ивээл жилтнээр хүүгийн /охины/ үсэнд модон хутга хүргэн домнодог."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Үс үргээх үед хүмүүс ямар бэлгэ дэмбэрэлийн үгс хэлдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүн бүр 'урт насалж удаан жаргаарай, аав ээждээ ачтай, ахан дүүсдээ тустай, төрдөө үнэнч, түмэндээ хүндтэй сайн хүн болоорой' хэмээн бэлгэ дэмбэрэлийн үг хэлдэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даахь үргээх ёслолд заавал байх ёстой зоог юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Даахь үргээх ёслолыг хийхдээ бусад ёслол, зан үйл, найрын нэг адил шүүс зоог, идээ цагаалга бэлдэх ба заавал байх зүйл нь цагаалга юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хүүхдийн үс гэзэгний сэвийг хаяхдаа ямар ёсыг цээрлэдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүүхдийн үс гэзэгний сэвийг хамаагүй хаяхыг онцгой цээрлэдэг. Энэ нь 'Буянд цөв суулгаж, муу ёр дуудна' гэж үздэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Даахь үргээх ёслолд хүн урихдаа юуг анхаардаг байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хүн бүрийг хамаагүй урьдаггүй байсан. Учир нь ёс бус үйлдэлтэй, буруу муу явдал мөртэй хүнийг хүүхдийн толгойд хүргэвээс хувь заяанд нь муугаар нөлөөлдөг гэж үздэг байжээ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өнөөдөр билгийн тооллоор хэдэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өнөөдөр билгийн тооллын 10."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "2025 оны 7-р сарын 5-ны Бямба гараг ямар өдөр вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэ бол зуны дунд хар морь сарын найман цагаан хөхөгчин гахай өдөр."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өнөөдөр үс засуулбал ямар байх вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өнөөдөр үс засуулбал эрч хүч ихэснэ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өнөөдөр нар хэзээ мандаж, хэзээ жаргах вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өнөөдөр нар 5 цаг 00 минутад мандаж, 20 цаг 54 минутад жаргана."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Гахай жилтэн, хулгана жилтэнд өнөөдөр ямар нөлөөтэй вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Тухайн өдөр хонь, туулай жилтнээс аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн ба гахай, хулгана жилтнээс сөрөг муу нөлөөтэй тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өнөөдөр ямар үйлдлүүд хийхэд сайн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өнөөдөр хууль цааз гаргах, батлах, хэрэглэх, хулгай дээрмийг номхөтгөх, гэмтнийг шийтгэх, мал адгуус номхруулах, сан тавиулах, угаал үйлдэх, нялхасын хурим хийх, хийморийн дарцаг хатгахад сайн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өнөөдөр ямар үйлдлүүдээс зайлсхийх хэрэгтэй вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өнөөдөр газар ухах, худаг гаргах, сэтгэлд сэвтэй газар очиход муу."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Өдрийн сайн цаг нь хэзээ вэ, мөн ямар амьтны жилүүдтэй холбоотой вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өдрийн сайн цаг нь үхэр, луу, морь, хонь, нохой, гахай болой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хол газар явахад юуг анхаарах вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хол газар яваар одогсод урагш мөрөө гаргавал зохистой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Сэвлэг үргээлгэ буюу үс засуулбал ямар тустай вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Сэвлэг үргээлгэ буюу үс засуулбал эрч хүч ихэснэ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам хэдэн насандаа бурхны номд суралцаж эхэлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Тэрээр 11 насандаа анхлан бурхны номд суралцсан байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам Энэтхэгт хэзээ суралцахаар явсан бэ, мөн ямар цол хамгаалсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "1998 онд Энэтхэгт суралцахаар явж Брайбүн хийдийн Гоман дацанд ном үзэн 2018 онд Бурханы шашны лхаарамба цол хамгаалсан байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Лхаарамба цол гэж ямар цол вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Лхаарамба бол бурхны шашны гүн ухааныг судалсан хүнд олгодог хоёрдугаар зэргийн цол юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам хэзээ МБШТ-Гандантэгчэнлин хийдийн Тэргүүн их хамба лам болсон бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "2023 оны 11-р сарын 1-нд МБШ Төв-Гандантэгчэнлин хийдийн Тэргүүн их хамба лам XXX Хамба номун ханы үүрэгт албанд томилогдсон байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам ямар онцлогтой хүн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Тэрээр гэлэн сахилтай, эхнэр аваагүй бөгөөд Ардын хувьсгалаас хойш төрсөн анхны лхаарамба цолтон юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Гандантэгчэнлин хийдийн одоогийн хамба хэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Одоогийн хамба бол гэвш лхаарамба Монгол багш Д.Жавзандорж юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хамба Д.Жавзандорж хэчнээн удаа дацангийн хэмжээнд хамгийн олон судар ном цээжилсэн ламаар шалгарсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хэдэнтээ шалгарсан бөгөөд нийтдээ 10 зиндаанд тэргүүн байр, хоёр зиндаанд дэд байрыг эзэлсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж ламтныг Энэтхэг, Төвөд, Монгол туургатан шавь нар нь хэрхэн нэрийддэг байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Түүнийг “Монгол багш” хэмээн хүндэтгэн нэрийддэг байсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "“Монгол багш” хэмээх алдар одоо хаана түгсэн байдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Эдүгээ Монгол орны сүсэгтэн олны дунд түгсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам 2020 оноос хаана багшилж эхэлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "2020 оноос МБШ Төв-Гандантэгчэнлин хийдийн дэргэдэх Өндөр гэгээн Занабазарын нэрэмжит Бурханы Шашны Дээд сургуульд багшилсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Бурханы Шашны Дээд сургуульд ямар хичээлүүдийг заадаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Бодь мөрийн зэргийн тайлбар хөтөлбөрийн хичээлүүдийг заадаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Одоогийн байдлаар Д.Жавзандорж лам хэчнээн шавь нарыг бэлтгэсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Эдүгээ 600 гаруй шавь нарыг бэлтгэсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тэрээр дацангийн зиндаанд тэргүүн байрыг хэчнээн удаа эзэлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Нийтдээ 10 зиндаанд тэргүүн байр эзэлсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам дацангийн зиндаанд дэд байрыг хэчнээн удаа эзэлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хоёр зиндаанд дэд байрыг эзэлсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам ямар үлгэр жишээг шавь нартаа үзүүлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хуурмаггүйн мөрд хичээлийн эрдмийг үлгэрлэн үзүүлсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам нь шавь нарынхаа юуг бадраасан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хувьт төгс шавь нарын сүсгийн зулыг бадраасан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тэрээр ямар шашны дээд сургуульд багшилдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өндөр гэгээн Занабазарын нэрэмжит Бурханы Шашны Дээд сургуульд багшилдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний багшилж буй сургууль хаана байрладаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "МБШ Төв-Гандантэгчэнлин хийдийн дэргэд байрладаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Багшлах хугацаандаа Д.Жавзандорж лам ямар үйлсийг зохиож байна вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Ариун номын гэгээг арван зүгт цацруулан зохиож байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам багшилж эхэлсэн оноос хойш хэчнээн жил болсон бэ? (2020 оноос хойш)"},
      {"role": "assistant", "content": "2020 оноос хойш багшилж байгаа тул одоогийн байдлаар (2025 онд) 5 жил болсон байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам ямар зиндааны хичээлүүдэд тэргүүлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Дацангийн хэмжээнд хамгийн олон судар ном цээжилсэн ламаар хэдэнтээ шалгарсан бөгөөд 10 зиндаанд тэргүүн байрыг эзэлсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тэрээр дацангийн хэмжээнд судар цээжлэхдээ ямар амжилт үзүүлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хамгийн олон судар ном цээжилсэн ламаар хэдэнтээ шалгарсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам нь ямар асуудлаар шавь нарынхаа сүсгийн зулыг бадраасан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хамгийн олон судар ном цээжилж, 10 зиндаанд тэргүүлж, хоёр зиндаанд дэд байр эзлэн хичээлийн эрдмийг үлгэрлэн үзүүлснээрээ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "“Монгол багш” хэмээх нэршил ямар үндэстэн ястнуудад түгсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэтхэг, Төвөд, Монгол туургатан шавь нарт түгсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам багшилж эхлэхдээ ямар ангийн оюутнуудад хичээл зааж байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өдрийн болон оройн ангийн оюутнуудад хичээл зааж байсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тэрээр Бурханы Шашны Дээд сургуулийн ямар нэрэмжит сургуульд багшилдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Өндөр гэгээн Занабазарын нэрэмжит Бурханы Шашны Дээд сургуульд багшилдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам Бурханы шашны гэгээг хаашаа цацруулж байна вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Ариун номын гэгээг арван зүгт цацруулж байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам багшилж эхэлснээс хойш түүний шавь нарын тоо хэрхэн өссөн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Эдүгээ 600 гаруй шавь нарыг бэлтгэн ариун номын гэгээг арван зүгт цацруулан зохиож байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам нь шавь нарт ямар ном заадаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Бодь мөрийн зэргийн тайлбар хөтөлбөрийн хичээлүүдийг заадаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний багшлах үйлс нь ямар зорилготой вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Ариун номын гэгээг арван зүгт цацруулах зорилготой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж ламд “Монгол багш” гэх хүндэтгэлийн нэршил хэрхэн үүссэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэтхэг, Төвөд, Монгол туургатан шавь нар нь түүнийг хүндэтгэн ингэж нэрийддэг байсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тэрээр хэзээнээс хойш Бурханы Шашны Дээд сургуульд багшилсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "2020 оноос багшилсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам нь ямар асуудлаар шавь нарынхаа сүсгийг бадраасан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хамгийн олон судар ном цээжилж, хичээлийн эрдмийг үлгэрлэснээрээ."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний эрдэм номын амжилт юугаар батлагддаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Дацангийн хэмжээнд хамгийн олон судар ном цээжилсэн ламаар хэдэнтээ шалгарсан, 10 зиндаанд тэргүүн байр, 2 зиндаанд дэд байрыг эзэлсэнээрээ батлагддаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Шавь нар нь түүнийг ямар нэрээр хүндэтгэдэг байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "“Монгол багш” хэмээн хүндэтгэдэг байсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам ямар хичээлүүдийг заахдаа идэвхтэй байдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Бодь мөрийн зэргийн тайлбар хөтөлбөрийн хичээлүүдийг заахад идэвхтэй байдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Тэрээр Бурханы шашны гэгээг хэрхэн түгээж байна вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "600 гаруй шавь нарыг бэлтгэж, ариун номын гэгээг арван зүгт цацруулах нөлөө үзүүлж байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам нь ямар сургуулийн оюутнуудад хичээл заадаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Бурханы Шашны Дээд сургуулийн өдрийн болон оройн ангийн оюутнуудад хичээл заадаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хамба Д.Жавзандорж нь юугаараа онцлог вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Анхлан зиндаанд орсон цагаас эхлэн дацангийн хэмжээнд хамгийн олон судар ном цээжилсэн ламаар хэдэнтээ шалгарсан, 10 зиндаанд тэргүүлж, 2 зиндаанд дэд байр эзэлсэнээрээ онцлог юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "“Монгол багш” гэдэг алдар түүнд хэдийд өгөгдсөн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэтхэг, Төвөд, Монгол туургатан шавь нар нь түүнийг хүндэтгэн нэрийдэж байсан үеэс."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний ламтны багшлах үйлс нь ямар нөлөө үзүүлж байна вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "600 гаруй шавь нарыг бэлтгэж, ариун номын гэгээг арван зүгт цацруулах нөлөө үзүүлж байна."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Д.Жавзандорж лам хэдэн онд Энэтхэгт суралцахаар явсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "1998 онд Энэтхэгт суралцахаар явсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Энэтхэгт ямар хийдийн дацанд ном үзсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Брайбүн хийдийн Гоман дацанд ном үзсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Хэзээ лхаарамба цол хамгаалсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "2018 онд лхаарамба цол хамгаалсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Лхаарамба цол нь Бурханы шашны ямар зэргийн цол вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Бурхны шашны гүн ухааныг судалсан хүнд олгодог хоёрдугаар зэргийн цол юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Бурддын гүн ухааны таван ботийг хэдэн жилийн хөтөлбөртэйгөөр дүүргэдэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "16 жилийн хөтөлбөртэйгөөр дүүргэдэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Лхаарамбын шалгалт өгөх эрхийг хэзээ авдаг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Буддын гүн ухааны таван ботийг 16 жилийн хөтөлбөртэйгээр дүүргэсний эцэст эрх авдаг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар хэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Занабазар бол Монголын анхдугаар Богд, шашин, соёлын их зүтгэлтэн, соён гэгээрүүлэгч юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар хэзээ, хаана төрсөн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "1635 оны цагаан үхэр жилийн зуны эхэн сарын 25-нд одоогийн Өвөрхангай аймгийн Есөнзүйл сумын нутагт, Ширээт цагаан нуурын дэргэд төрсөн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний жинхэнэ нэр юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Түүний жинхэнэ нэр нь Ишдорж байсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазарын эцэг, эх нь хэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Эцэг нь Халхын Түшээт хан Гомбодорж, эх нь Хангай хатны охин Ханджамц юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар хэдэн насандаа Богдоор өргөмжлөгдсөн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "5 насандаа Богдоор өргөмжлөгдсөн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар Төвдөд хэдэн насандаа очиж суралцсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "15 насандаа буюу 1649 онд Төвдөд очиж суралцсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүнд Занабазар хэмээх нэрийг хэн өгсөн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "V Далай лам Агваанлувсанчойжижанцан түүнд \"Занабазар\" буюу \"Амьд Бурхан\" хэмээх нэрийг өгсөн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазарын уран бүтээлийн онцлог юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Түүний бүтээлүүд нь гоо зүйн өндөр мэдрэмж, ур чадвараар хийгдсэн бөгөөд монгол хүний оюун санаа, гоо сайхныг илэрхийлдэг."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазарын бүтээсэн хамгийн алдартай бурхан юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Ноён Богдын Цагаан Дарь эх."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар ямар бичиг зохиосон бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Соёмбо үсгийг зохиосон."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Соёмбо үсгийг хэзээ зохиосон бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "1686 онд зохиосон."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар ямар салбаруудад хувь нэмэр оруулсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Шашин, урлаг, соёл, уран баримал, дүрслэх урлаг, уран зохиол, түүх, анагаах ухаан, одон орон зэрэг олон салбарт хувь нэмэр оруулсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний бүтээлүүд ямар материалтай байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Ихэвчлэн хүрэл, зэс зэрэг металлаар бүтээгдсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазарын нэрээр нэрлэгдсэн хийд бий юу?"},
      {"role": "assistant", "content": "Тийм ээ, Улаанбаатар дахь Занабазарын нэрэмжит Дүрслэх урлагийн музей бий."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар хэзээ таалал төгссөн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "1723 оны хонин жилийн өвлийн эхэн сарын 28-нд таалал төгссөн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүнийг шашны ямар урсгалыг Монголд дэлгэрүүлсэн гэж үздэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Гэлүгийн буюу Шарын шашныг Монголд дэлгэрүүлсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар нь ямар зэрэгтэй лам байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Хутагт, Богд зэрэгтэй байсан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүний бүтээсэн “Язгуурын таван бурхан” гэж юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Агнистын тэнгэрүүдийн оройн чимэг, таван их махбодийн хувилгаан таван Очирдара бурханы баримлууд юм."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар хэдэн насандаа \"Ишдорж\" гэдэг нэрээ авсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Гурав насандаа Ишдорж нэртэй болсон."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар ямар хэлний мэдлэгтэй байсан бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Төвд, Санскрит хэлүүдийг гүн гүнзгий эзэмшсэн."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Соёмбо үсгийн гол онцлог юу вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Бүх эгшиг, гийгүүлэгч, үеийг нэг мөрөнд бичих боломжтой, уран сайхны болон эрдэм шинжилгээний өндөр ач холбогдолтой."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазарын үйл ажиллагаа Монголын түүхэнд ямар нөлөө үзүүлсэн бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Монголын шашин, соёлыг хөгжүүлэхэд асар их хувь нэмэр оруулж, үндэсний тусгаар тогтнол, оюун санааны өв соёлыг бататгасан."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Түүнийг ямар Богдын хойд дүр гэж үздэг вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Энэтхэгийн их эрдэмтэн Таранат бурхны хойд дүр."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазар хэдэн нас зооглосон бэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "88 насыг зооглосон."}
    ]
  },
  {
    "messages": [
      {"role": "system", "content": "Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм."},
      {"role": "user", "content": "Занабазарын урлагийн бүтээлүүд одоо хаана хадгалагдаж байна вэ?"},
      {"role": "assistant", "content": "Гандантэгчэнлин хийд, Занабазарын музей, Богд хааны ордон музей зэрэгт хадгалагдаж байна."}
    ]
  }
]