[
  {
    "anchor": "Yaşantımda bana vefalı bir dost olan ve çalışmalarımda verimli yardımlarından her zaman ya - rarlandığım eşim değerli insan Şekibe Çelenk'e.",
    "positive": "Bu nedenle ilgililer her zaman yersel C. Savcılıklarına ya da Yargıtay Başsavcılığına düzeltme isteklerini iletebilirler;",
    "negative": "Örneğin, eski hale getirme isteminin reddine dair verilen kararlar hakkındaki itirazların Askerî Yargıtay’da inceleneceği, tutuklama kararlarına karşı yapılan itirazların da bu kararı veren mahkemeye en yakın mahkeme tarafından inceleneceği ilgili maddelerde gösterilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Derneğimiz tarafından ikinci kitap olarak yayınlanan bu yapıt, örgütümüzün hukuk müşaviri Avukat Halit Çelenk tarafından yazılıp,",
    "positive": "1948 yılından beri serbest avukat olarak çalışan Halit Çelenk, Türkiye öğretmenler Sen- dikasının kurulduğu 1965 yılından bu yana sendikanın hukuk müşavirliğini üstlendi.",
    "negative": "Fransız devriminden sonra çağdaş kimyanın kurucusu ve “Doğada hiçbir şey kaybolmaz, hiçbir şey yeniden var olmaz” kuralını keşfeden ünlü Lavoisier “Cumhuriyetin bilginlere ihtiyacı yoktur” gerekçesiyle giyotine gönderildi."
  },
  {
    "anchor": "Haber Bültenimizde ve çeşitli yayın organlarında yayınlanan hukuk yazılarının bir bölümünü kapsamaktadır.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde sık sık derneklerin, sendikaların siyasal faaliyette bulunduğu, yayınladıkları bildirilerin siyasal nitelik taşıdığı, yayın organlarında yayımlanan bazı yazıların siyasal amaç güttüğü ileri sürülerek sayısız davalar açılmış ve bu davaların bir kısmı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır.",
    "negative": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir."
  },
  {
    "anchor": "Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın kurulduğu 1965 yılından başlayarak günümüze dek çalışmalarını önce TÖS, sonra TÖB-DER’de sürdüren değerli hukukçu Halit Çelenk’in özellikle 12 Mart 1971 döneminden sonraki uğraşlarını ve örgütümüze, öğretmenlerimize yaptığı hukuksal hizmetleri takdirle belirtmeyi bir hak bilirlik kabul ediyoruz.",
    "positive": "1948 yılından beri serbest avukat olarak çalışan Halit Çelenk, Türkiye öğretmenler Sen- dikasının kurulduğu 1965 yılından bu yana sendikanın hukuk müşavirliğini üstlendi.",
    "negative": "Kriminoloji (Suçlar bilimi) araştırmaları, suçların kökeninin toplumsal olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "TÖB-DER’in bugünlere ulaşmasında onun hukuksal yönden yaptığı katkılar asla unutulamaz.",
    "positive": "Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın kurulduğu 1965 yılından başlayarak günümüze dek çalışmalarını önce TÖS, sonra TÖB-DER’de sürdüren değerli hukukçu Halit Çelenk’in özellikle 12 Mart 1971 döneminden sonraki uğraşlarını ve örgütümüze, öğretmenlerimize yaptığı hukuksal hizmetleri takdirle belirtmeyi bir hak bilirlik kabul ediyoruz.",
    "negative": "Birden fazla kişinin müdafi, temyiz eden her müvekkili için ayrı para yatıracaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu yapıtta genellikle hukukun niteliği, memur-politika ilişkileri, Anayasa karşısında yeni Demekler Yasası, bu yasaya göre “politika” kavramı, memurun sendikal hakları ve grev hakkı, kitap toplatma kararları, yasak kitap sorunu, ceza mahkemeleri kararlan karşısında yasa yolları, sorgunun niteliği, işkence, basında ceza",
    "positive": "Yasak kitap sorunu, kuşkusuz düşünce, sanat ve bilimsel araştırma özgürlüğünü ilgilendiren, bu hak ve özgürlüklere sıkı sıkıya bağlı bir konudur.",
    "negative": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "sorumluluğu, basın suçlarında dava süreleri, tutuklama kararları, düşünce özgürlüğü, bilirkişilik, Avrupa Konseyi, 141, 142. maddeler, af sorunu, lüzumu muhakeme kararları ve benzeri konular üzerinde yapılan inceleme yazıları yer almaktadır.",
    "positive": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir.",
    "negative": "evinden alınan kitaplara, yasaklanmış olsa da, böyle bir nitelik verilerek bunların zoralımına karar verilebilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "Yazılara konu olan incelemeler, hukuksal sorunlarının çözümünde üyelerimize ve genel olarak bütün okuyuculara yardımcı olacak bir nitelik taşımaktadır.",
    "positive": "Dernekler genel olarak memurun ya da üyelerinin sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümü amacıyla kurulurlar.",
    "negative": "Ama son zamanlarda bu kavram sık sık kullanılmakta olduğundan konuya açıklık getirebilmek için biz de onu kullanmak zorunda kalıyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Tarih boyunca toplumların egemen güçleri ve onların temsilcileri her zaman bilime saldırdılar.",
    "positive": "Devlet var olalı beri, “Kişinin temel hakları” denilen bu haklar, yönetimi ellerinde bulunduran egemen sınıflar tarafından tarih boyunca çiğnenegelmiştir.",
    "negative": "Cumhuriyet Müddeiumumileri alâkalıların müracaatını, tashihi kararı icabettirir mahiyette görmezlerse bu yüz- den ilâm hükmünün icrasını geri bırakmazlar."
  },
  {
    "anchor": "Aydınlıktan korktular, ışıktan korktular, gerçekten korktular, özgürlükten korktular, uyanan insandan ve halktan korktular.",
    "positive": "İlerici, Atatürkçü, Halktan ve Anayasadan yana kuruluşlar ve kişiler üzerinde ağır bir baskı rejimi uyguladılar.",
    "negative": "Görülüyor ki, Milli demokratik devrim stratejisinin propagandasını yapmak, 142’nci maddenin kapsamı dışında kalmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Sanıyorum bu dünyada bilgisizliğin bilime karşı duyduğu kin ve nefretten daha zorlu bir kin ve nefret yoktur” diyen büyük Galile’ye.",
    "positive": "yüzyılın büyük endüstri devriminden çok önce, ilk kez İngiltere’de ve daha sonra Fransa’da başlayan ve daha çok bu ülkede hızla gelişen sendikacılık hareketi uygar dünyaya yayılmış ve bu dünyada gerek işçiler ve gerekse kamu görevlileri, sendikal haklarına kavuşmuşlardır.",
    "negative": "Hukukumuzda ise 5677 sayılı Kanunun siyasî suçları şümulünün dışında bırakması terviç edilemez.”^8"
  },
  {
    "anchor": "Bu karanlık, güçler Copernic sistemini geliştiren Giordano Bruno’yu Tanrı tanımazlıkla suçladı.",
    "positive": "Tutucu ve gerici güçler, Anayasa’nın referanduma sunulduğu günlerden başlayarak 27 Mayıs Anayasasına",
    "negative": "“Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacı ile **cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk idare eden kimse** iki yıldan yedi yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır."
  },
  {
    "anchor": "Ünlü düşünür, 7 Şubat 1600’de Roma’da Campe Dei Fiori’de odunlar üstünde yakıldı.",
    "positive": "Memurların yargılanmaları hakkındaki bu geçici yasa, Cumhuriyetten önce 4 Şubat 1329 gününde (1913) kabul edilmiş ve 24 Şubat 1329 gününde de yayınlanmıştır.",
    "negative": "Yakın geçmişin deneyleri, bir ülkede, İnsan haklarını çiğnemenin, öteki ülkelerin halklarını tedirgin ettiğini açıkça göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ama 294 yıl sonra 1894’de Roma’nın aynı meydanında, yani yakıldığı yerde heykeli dikildi.",
    "positive": "Oysa tasarı, aynı maddenin daha hafif bir suçu (fer’i şerik) kapsayan 3. fıkrasından sadece beş yıl indirim yapmaktadır.",
    "negative": "Örneğin toprak reformu, eğitim reformu, bağımsızlık için mücadele, emperyalizmle savaş, açlık, yoksulluk, eğitimsizlik ve bunlara benzer konular genel yurt sorunlarıdır."
  },
  {
    "anchor": "Fransız devriminden sonra çağdaş kimyanın kurucusu ve “Doğada hiçbir şey kaybolmaz, hiçbir şey yeniden var olmaz” kuralını keşfeden ünlü Lavoisier “Cumhuriyetin bilginlere ihtiyacı yoktur” gerekçesiyle giyotine gönderildi.",
    "positive": "Hırsız ve katil olmayacağım iddiası âdeta ağzıma kendiliğinden geliyor, fakat hiçbir gün hırsız ve katil gibi cezaya çarptırılmayacağım demek pek cüretkârane bir şey olur.”",
    "negative": "Özellikle son yıllarda yurdumuzda bir kavram karışıklığı yaratılmaya özel bir çaba gösterildi."
  },
  {
    "anchor": "“Vahdet’i vücut” (Tanrı ile evrenin birliği) felsefesini savunduğu için İslâm mutasavvıf ve şairi Hallacı Mansur, toplumsal düzeni bozduğu iddia edilerek idam edildi.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde meydana gelen ve yasaların suç saydığı eylemlerin, bu tür toplumsal kökenli ve toplum düzeni ile ilgili eylemler olduğu kuşkusuzdur.",
    "negative": "Yasanın, yazılı emir verme yetkisini Adalet Bakanına ya da Milli Savunma Bakanına tanıması doğru mudur?**"
  },
  {
    "anchor": "Ruhu maddenin bir niteliği olarak gören Türk şair ve düşün adamı Nesimi, “Enelhak” dediği için Halep kalesinde derisi yüzülerek öldürüldü.",
    "positive": "Maddenin getirdiği hüküm geçici bir süre için çalışmayı durdurma “faaliyetten alıkoyma” hükmüdür.",
    "negative": "**Ülkemizde Durum:** Öteki alanlarda olduğu gibi bu alanda da ülkemiz uygar ülkeleri çok geriden izlemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Asılırken önceden hazırladığı deve yününden örülmüş bir ipi cellada kendisi uzattı.",
    "positive": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir.",
    "negative": "**Yargılamanın Yenilenmesi İstemi Hakkında Verilen Kararlara Karşı Yasa Yolları:**"
  },
  {
    "anchor": "Bilgin düşmanlığı, bilim düşmanlığı, kitap düşmanlığına, sanat düşmanlığına dönüştü.",
    "positive": "Yasak kitap sorunu, kuşkusuz düşünce, sanat ve bilimsel araştırma özgürlüğünü ilgilendiren, bu hak ve özgürlüklere sıkı sıkıya bağlı bir konudur.",
    "negative": "Bunu, Millî Eğitim Temel Yasası, Toplantı ve gösteri yürüyüşleri yasası, Polis vazifeleri ve selâhiyetleri yasası değişiklikleri, Üniversiteler yasası gibi Anayasaya aykırı yasalar izledi."
  },
  {
    "anchor": "Bilimin, sanatın, felsefenin, yani insanlığın tüm entelektüel mirasının yayılmasına, kuşaktan kuşağa insanlığa mal olmasına hizmet eden ve düşünürün, sanatçının, bilim adamının vazgeçilmez desteği, yardımcısı bu nesne, düşman ilân edildi.",
    "positive": "Maxime Valeere, 2400 yıl önce ilân edilen bu genel aftan söz ederken “Thrasybule geçmiş şeylerden bahsetmeyi yasak eden bir kanun ilân etti.",
    "negative": "“Kesinleşen bir hüküm ile sonuçlanmış olan bir dava, aşağıda yazılı hallerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi ile tekrar görülür:"
  },
  {
    "anchor": "Ak kâğıtlar üzerine yazılı, düşünce ürünü bu ışıklı satırlar, insanlı- ğın, uygarlığın dostu bu kutsal miras mahkûm edildi.",
    "positive": "Başkaca hiçbir delil olmadan yalnız bu itirafları yüzünden mücrimiyetine kanaat-ı vicdaniye getirilerek ölüm cezasına mahkûm edildi.",
    "negative": "Ama öğretmenin durumu meydandadır ve haklarını arayamamanın elde edememenin acıları içinde kıvranmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yaşlı tarih, cehaletin bilime karşı, burada sadece birkaç örneği verilen sayısız saldırıları ve cinayetleriyle dolu.",
    "positive": "Burada sadece önemli gördüğümüz bazılarına değinilen yasa dışı uygulamalar halkımızda hukuka karşı duyulması gereken güveni sarstı.",
    "negative": "İşkence konusundaki düşüncelerini başa aldığımız İtalyan cezacısı Beccaria bu alanda önemli bir rol oynamıştır."
  },
  {
    "anchor": "**Ne var ki** Bütün bu cinayetler ve saldırılar “ademiyetten”, “idraki” kaldıramadı.",
    "positive": "Ne var ki teoride ve yasalarda bir ceza ilkesi olarak terkedilen işkence, bu kez uygulamada bir “sorgu aracı” olarak kullanılmaya başlanmıştır.",
    "negative": "dışında yayıncıyı sorumlu kabul ederek onu cezalandırmak adalet ilkesine uygun düşmeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Varlığın yarılmaz parçası düşünce, set tanımadan, yüzyılları aşarak günümüze ulaştı.",
    "positive": "**Uygarlık Koşulu** Demokratik rejimle yönetilen uygar ülkeler, düşünce özgürlüğünü yaşamlarının bir parçası olarak görmekte ve onu böylesine korumaktadırlar.",
    "negative": "Böyle bir karar yasal dayanaktan yoksun olduğu gibi, “kişinin maddî ve manevî varlığını geliştirme”^4 temel hakkına da aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "Giyotinde can verenlerin, idam edilenlerin, odunlar üstünde yakılanların, insanlık dışı işkencelere tâbi tutulanların eserleri, düşünceleri, insanlığa, insanlığın mutluluğuna ışıklarını serpti.",
    "positive": "İnsanlık suçu demek bütün insanlığa karşı, insancıl olan, insanca olan ve insanın olan ne varsa hepsine karşı işlenmiş suç demektir.",
    "negative": "Ancak böyle bir halde inancımıza göre ceza sorumluluğu, bildiriyi imzası altında yayınlayan kişi veya kişilere ait olacak, onları saptayan yetkili organ üyelerine yöneltilemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Yapıtları, bir kültür mirası olarak kuşaktan kuşağa, dönemden döneme insanlığın kurtuluşuna katkıda bulundu.",
    "positive": "Uluslararası ilişkilerdeki bu gelişmeler ve dünya halklarının bu kaynaşması insanlığın geleceği bakımından mutlu bir oluşumdur.",
    "negative": "Akit devletlerden Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs ve Malta kişisel başvurma yetkisini tanımamışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Tekerleğin, ateşin, elektriğin, buharın, atomun, cumhuriyet devlet şeklinin düşünülemediği dönemlerden bugüne gelindi.",
    "positive": "Affın hukuksal niteliği üzerinde bugüne kadar değişik düşünceler ileri sürülmüştür.",
    "negative": "Yasaklanan politikanın ne olduğunun, hangi eylemlerin politika kavramına girdiğinin açıklığa kavuşması için bu alandaki kanun hükümlerinin ve mahkeme içtihatlarının incelenmesinde fayda bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "efendiye, işçinin patrona, “mazlum milletlerin” emperyalizme karşı verdiği amansız mücadeleye borçluyuz.",
    "positive": "Politikanın bu anlamı “iktidar etrafında mücadele ve bu mücadeleye katılma” biçiminde de tanımlanabilir.",
    "negative": "Yine bu eylemlere girilmesi için zoru öneren propagandalar da cezalandırılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "İnsanoğlu hâlâ eğitimsizliğe, sömürüye, baskıya, işkenceye ve bütün bunların ana sorumlusu emperyalizme karşı savaşını sürdürüyor ve sürdürecek.",
    "positive": "Bildiri ve sözleşme “İşkenceye, insanlık dışı ve haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma” hakkını kabul etmiştir.",
    "negative": "En yüksek mahkemenin, bilirkişi seçiminde, yerinde olarak gösterdiği titizlik, yukarıda açıklamaya çalıştığımız sakıncaları önlemeye yetecektir inancındayız."
  },
  {
    "anchor": "İnsanlar ulus olarak bağım- sız, ağanın, patronun ve bunların temsilcilerinin sömürüsünden, sömürünün her türlüsünden kurtulmuş, kendi entelektüel kişiliğini ve özgürlüğünü kazanmış bir aşamaya varıncaya kadar mücadelesini sürdürecek.",
    "positive": "Hukuk kurullarını uygulayan insanlardır ve insanlar her zaman yanılgıya düşebilirler.",
    "negative": "Bu haklı gerekçelere rağmen yasamız sanık aleyhine de yargılamanın yenilenmesini kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Kölelik düzeninden nasıl kurtulduysa, kapitalist emperyalizmin boyunduruğundan da kurtulacak.",
    "positive": "Yanı kapitalist üretim içinde sanayi işçileri bir saat kendileri için çalışırken 2 saat 25 dakika kapitalist için çalışmışlardır.",
    "negative": "“Davalılar tarafından hazırlanan panonun görülebilecek yerlere asılması ceza dosyasında mevcut Prof."
  },
  {
    "anchor": "Bunu anlamayanlar, anlamazlıktan gelenler, çıkarları anlamalarına engel olanlar, kendi menfur çıkarları, iğrenç kişilikleri ile tarihin mezarlığına göçüp gidecekler.",
    "positive": "Fıkradaki “kendi ilk metnini benimsemesi için” sözleri bunu açıkça göstermektedir.",
    "negative": "Hemen açıklayalım ki maddelerde “cebir unsuru” vardır, maddeler bu unsuru içermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Klâsik hukuk kitapları ve çoğu hukuk uzmanları, hukuku, “Toplumda bireylerin kendi aralarındaki ilişkileri ve bireylerle devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar” olarak tanımlarlar.",
    "positive": "Hukukun, toplumsal ilişkileri düzenleyen kurallar olarak tanımlanması yanlış olmamakla beraber eksik ve gerçeği tam anlamı ile ortaya koymaktan uzaktır.",
    "negative": "Ak kâğıtlar üzerine yazılı, düşünce ürünü bu ışıklı satırlar, insanlı- ğın, uygarlığın dostu bu kutsal miras mahkûm edildi."
  },
  {
    "anchor": "Sosyal bilimler açısından konu incelendiği zaman görülür ki bu tanımlama, gerçeği tam olarak yansıtmayan, yüzeyde bir tanımlamadır.",
    "positive": "** Anayasamızın yukarıya alınan maddeleri incelendiği zaman görülür ki bir kitabın yasaklanmış sayılabilmesi için aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi gerekir:",
    "negative": "Oylama yasanın bütünü üzerinde yapılmadığı takdirde Anayasanın “üç metinden birisinin olduğu gibi kabulü"
  },
  {
    "anchor": "Aslında hukuk, “Devlet”ten ayrı olarak düşünülmesi mümkün olmayan, devlete sıkı sıkıya bağlı ve ayırt edici özelliğini Devlet’ten alan bir olgudur.",
    "positive": "Yasak kitap sorunu, kuşkusuz düşünce, sanat ve bilimsel araştırma özgürlüğünü ilgilendiren, bu hak ve özgürlüklere sıkı sıkıya bağlı bir konudur.",
    "negative": "Suçun işlendiği kabul edebilmek için iftiracının, suçsuz olduğunu bildiği halde mağduru kasten suç yüklediğini ispat etmek gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle “Hukuk” u düşünürken, onu incelerken devletten ayrı ve ondan bağımsız olarak ele almak olanaksızdır.",
    "positive": "Bu nedenle bu tür davalarda ikrar ayrı bir nitelik, ayrı bir özellik kazanmaktadır.",
    "negative": "Genel Af Yasası, “Affı reddetme hakkı” tanımamış ise haksız tutuklanan ya da yakalanan kişinin tazminat hakkı kabul edilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Hukukun, toplumsal ilişkileri düzenleyen kurallar olarak tanımlanması yanlış olmamakla beraber eksik ve gerçeği tam anlamı ile ortaya koymaktan uzaktır.",
    "positive": "Klâsik hukuk kitapları ve çoğu hukuk uzmanları, hukuku, “Toplumda bireylerin kendi aralarındaki ilişkileri ve bireylerle devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar” olarak tanımlarlar.",
    "negative": "Yasa böyle bir hükümle bildirilerin sahipsiz kalmamasını, ceza sorumlularının kolayca sapta- nabilmesini sağlamak istemektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu eksiklik, devlet konusunda yanlış bir anlayıştan, devletin gerçek yönü ile görülememesinden doğmaktadır.",
    "positive": "“Evrensel Beyannamenin, bir yönü ile sadece ileriye bakan - olması lazım geleni - ifade eden ideal bir haklar listesi niteliği taşıdığını söyleyebiliriz.”^6",
    "negative": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür hukukçularca devlet, toplumun üstünde ve toplumdan bağımsız bir varlık olarak görülmekte ve gösterilmektedir.",
    "positive": "Aksine toplum üstü ve toplumdan bağımsız olmayan, toplumun kendisinden çıkmış, toplumsal ilişkilere dayalı, tarihsel bir örgüttür.",
    "negative": "“3. Ankara’daki askerî tutuk evlerinden birinde, kadınlar koğuşuna gidilip, buradaki tutuklular dövülmüş müdür?"
  },
  {
    "anchor": "Aksine toplum üstü ve toplumdan bağımsız olmayan, toplumun kendisinden çıkmış, toplumsal ilişkilere dayalı, tarihsel bir örgüttür.",
    "positive": "Bu tür hukukçularca devlet, toplumun üstünde ve toplumdan bağımsız bir varlık olarak görülmekte ve gösterilmektedir.",
    "negative": "Bu görevi yerine getirmeyenler bundan kaçınanlar, insanlık suçunu paylaşmış olacaklardır."
  },
  {
    "anchor": "Eski toplum biçimleri üzerinde yapılan sosyolojik araştırmalar, bu araştırmaların verileri bize bunu göstermektedir.",
    "positive": "Fıkradaki “kendi ilk metnini benimsemesi için” sözleri bunu açıkça göstermektedir.",
    "negative": "Demek ki kurucu olmak hakkı ile üye olma hakkı aynı nitelikleri gerektirmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yine bu araştırmalar, sınıfsız toplumlarda belli sosyal ve ekonomik gelişmeler sonucu olarak sınıf ayrılıklarının ve giderek sınıfların meydana geldiğini ve bu sınıfların meydana gelmesi ile birlikte devletin de tarih alanına çıktığını gösterir.",
    "positive": "Üretimde, üretim güçlerinde ve ilişkilerinde meydana gelen gelişmeler bu toplumlarda sınıfların doğması ile Köleci Toplum düzeni başlamış, daha sonra feodal, kapitalist ve sosyalist toplum biçimleri bunları izlemiştir.",
    "negative": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir."
  },
  {
    "anchor": "O halde devlet, toplumdaki sınıfların doğuşu, sınıf farkları ve sınıf çatışmaları ile yaşıttır ve onlarla birlikte doğmuştur.",
    "positive": "Yine bu araştırmalar, sınıfsız toplumlarda belli sosyal ve ekonomik gelişmeler sonucu olarak sınıf ayrılıklarının ve giderek sınıfların meydana geldiğini ve bu sınıfların meydana gelmesi ile birlikte devletin de tarih alanına çıktığını gösterir.",
    "negative": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Hukukçuların çoğu, devleti toplum üstü bir örgüt, bir varlık olarak gördükleri için, açıklanan gelişmeler sonucu tarih alanına çıkan devletin, sınıflar arasındaki çelişkileri bağdaştırmakla görevli olduğunu, bu görevi yükümlenmiş bulunduğunu ileri sürmüşler ise de, kural olarak devlet toplumda ekonomik bakımdan ve dolayısıyla siyasal bakımdan her zaman güçlü sınıfın temsilcisi olmuştur.",
    "positive": "Güçlü ve belli bir sınıfın temsilcisi olan devleti “sınıflar üstü” olarak düşünmek ya da göstermek gerçeğe uygun düşmemektedir.",
    "negative": "Suçlulara yataklık edildiği; Mahallin en büyük mülkiye âmirinin izni olmadan alkollü içki kullanıldığı;"
  },
  {
    "anchor": "Güçlü ve belli bir sınıfın temsilcisi olan devleti “sınıflar üstü” olarak düşünmek ya da göstermek gerçeğe uygun düşmemektedir.",
    "positive": "Hukukçuların çoğu, devleti toplum üstü bir örgüt, bir varlık olarak gördükleri için, açıklanan gelişmeler sonucu tarih alanına çıkan devletin, sınıflar arasındaki çelişkileri bağdaştırmakla görevli olduğunu, bu görevi yükümlenmiş bulunduğunu ileri sürmüşler ise de, kural olarak devlet toplumda ekonomik bakımdan ve dolayısıyla siyasal bakımdan her zaman güçlü sınıfın temsilcisi olmuştur.",
    "negative": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43."
  },
  {
    "anchor": "2350 yıl önce Eflâtun, “Devlet” adlı yapıtının birinci kitabında Trasymakhos’u şöyle konuşturmaktadır:",
    "positive": "Anayasanın devlet şekli olarak kabul ettiği hukuk devletini Anayasa Mahkememiz şöyle tanımlıyor:",
    "negative": "Bu suç yüklemenin veya şikâyetin ya da eser ve delil uydurmanın, o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması."
  },
  {
    "anchor": "“Her hükümet kanunları kendi işine geldiği gibi kurar” demokratlık, demokratlığa uygun kanunlar, tyrannis’e",
    "positive": "uygun kanunlar kurar, ötekiler de tıpkı böyle; bu kanunları kurmakla kendi işlerine gelen şeylerin idare edilenler için de doğru olduğunu söylerler; kendi işlerine gelenden ayrılanı da, kanuna, hakka karşı geliyor diye cezalandırırlar.",
    "negative": "Ancak söylemek gerekir ki adil bir toplum düzenini gerçekleştirebilmek kuşkusuz sınıfsal çıkar ve kaygılardan uzak bir yönetimin başarabileceği bir iştir."
  },
  {
    "anchor": "uygun kanunlar kurar, ötekiler de tıpkı böyle; bu kanunları kurmakla kendi işlerine gelen şeylerin idare edilenler için de doğru olduğunu söylerler; kendi işlerine gelenden ayrılanı da, kanuna, hakka karşı geliyor diye cezalandırırlar.",
    "positive": "“Her hükümet kanunları kendi işine geldiği gibi kurar” demokratlık, demokratlığa uygun kanunlar, tyrannis’e",
    "negative": "ülkenin siyasi kurumlarının düzeltilmesine, toplumun daha iyi yönetilmesine, insanlığın uygarlık doğrultusunda ilerlemesine hizmet ettiği görülür."
  },
  {
    "anchor": "İşte dostum benim dediğim şudur: Doğruluk her şehirde birdir, yani kurulmuş olan hükümetin işine gelen şeydir; kuvvet onun elindedir.",
    "positive": "Bundan, doğru dürüst muhakeme etmesini bilen bir adam şunu çıkarır: Doğru olan şey hep birdir, yani kuvvetlinin işine gelen şeydir...” “Her şehirde kuvvet hüküm süren unsurun elindedir.”",
    "negative": "Bu suçların önünü almak, yenilenmesine engel olmak, suçlularını savsaklamadan kovuşturarak cezalandırmak sorumluların kaçınılmaz görevidir."
  },
  {
    "anchor": "Bundan, doğru dürüst muhakeme etmesini bilen bir adam şunu çıkarır: Doğru olan şey hep birdir, yani kuvvetlinin işine gelen şeydir...” “Her şehirde kuvvet hüküm süren unsurun elindedir.”",
    "positive": "İşte dostum benim dediğim şudur: Doğruluk her şehirde birdir, yani kurulmuş olan hükümetin işine gelen şeydir; kuvvet onun elindedir.",
    "negative": "7 Tutukluya ait olup postanede bulunan haberleşme kâğıtlarına el koyma ancak hâkim kararı ile olur."
  },
  {
    "anchor": "Bu düşünceler, belli bir tarih döneminden beri toplumda sınıfların var olduğunu, kuvvetli sınıfların yani maddî zenginlik kaynaklarını ellerinde bulunduran sınıfların toplumu yönettiklerini, zayıf sınıfların yani bu zenginliklere sahip olmayan sınıfların sözü geçen sınıflar tarafından yönetile geldiğini ve yöneten sınıfların, yasaları kendi çıkarlarına uygun olarak yaptıklarını ve yönetilen sınıfları da bu yasalara uymak zorunda bıraktıklarını, bu yasalara uymayanları da “suçlu” ilân ettiklerini göstermektedir.",
    "positive": "Yönetilen sınıf ve tabakalar bu haklarını tanıtmak ve elde edebilmek için yönetenlere karşı sürekli mücadelelere girmek zorunda kalmışlardır.",
    "negative": "Eğer mağdurun mahkûmiyeti müebbet ağır hapis ise müfteri on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır."
  },
  {
    "anchor": "Bu açıklamalar, devletten ayrı düşünülemeyecek olan hukukun sınıfsal niteliğini de ortaya koymaktadır.",
    "positive": "Yine yasalar, sübjektif, kişisel ve sınıfsal etkenlerden uzak kalacak, objektif niteliğini koruyacaktır.",
    "negative": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir."
  },
  {
    "anchor": "Başka deyişle sosyal sınıflar, belli mülkiyet çeşitlerine sahip olup olmadıklarına göre tanımlanırlar.",
    "positive": "Hukukun en önemli konularından birisini teşkil eden mülkiyet, sınıflar arası üretim ilişkilerinin hukuksal ifadesinden başka bir şey değildir.",
    "negative": "Özetlemek gerekirse denilebilir ki, Anayasada yapılan değişiklikler, devlet personelinin sendika kurma hakkını ortadan kaldırmakla uygar ülkelerde devlet memurlarına tanınan sendikal hakları yok etmiş ve böylece 27 Mayıs Anayasasının amacına ters düşmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Sınıflı toplumlarda devlet, yukarıda açıklandığı gibi egemen sınıfın çıkarlarını göz önünde tutmakta ve korumaktadır.",
    "positive": "Yukarıda açıklandığı gibi hâkim önünde de, savcı önünde de olsa sanığın yine de gerçeğe aykırı sözler söylemesi mümkündür.",
    "negative": "İnsanın haksız olarak bir saat bile özgürlüğünden yoksun bırakılmasının, “İnsanlığa saygı” ilkesi ile bağdaşmayacağını söyler dururuz."
  },
  {
    "anchor": "Bu toplumlarda yasalar, yönetici sınıfların çıkarlarına uygun olan ve onların örgütlenmiş gücü tarafından korunan bir “sosyal ilişkiler sistemi”ni belirler.",
    "positive": "Bu düşünceler, belli bir tarih döneminden beri toplumda sınıfların var olduğunu, kuvvetli sınıfların yani maddî zenginlik kaynaklarını ellerinde bulunduran sınıfların toplumu yönettiklerini, zayıf sınıfların yani bu zenginliklere sahip olmayan sınıfların sözü geçen sınıflar tarafından yönetile geldiğini ve yöneten sınıfların, yasaları kendi çıkarlarına uygun olarak yaptıklarını ve yönetilen sınıfları da bu yasalara uymak zorunda bıraktıklarını, bu yasalara uymayanları da “suçlu” ilân ettiklerini göstermektedir.",
    "negative": "cezasından on yıl indirim yapıldığı takdirde (MSP tasarısında indirim 10 yıldır) dava düşürülemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki, sözü geçen sınıflı toplumlarda adalet, bir sınıf adaleti olmaktan öteye gidememektedir.",
    "positive": "Bu nedenledir ki Fransızlar Yargıtay’a “Bozma mahkemesi” (Cour de cassation) demektedirler.",
    "negative": "Düşüncenin suçlanması, altında ülkemizin de imzası bulunan “Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisi “ne, demokratik rejimin temel ilkelerine, çağdaş uygarlık anlayışına aykırıdır."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk, bir üst yapı kurumu olarak ekonomik temellere bağlı ve onun bir yansıması olmakla beraber, bir oranda bağımsız bir hayata da sahip olur.",
    "positive": "Bir üst yapı kurumu olan hukuk ve yasalar, önünde sonunda toplumsal gelişme doğrultusuna girmek zorundadır.",
    "negative": "Tutuklular, hangi tutukevinde bulunursa bulunsunlar, haklarında verilen karar hakkında o tutukevinin bulunduğu yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla yasa yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece belli bir dönemdeki üretim ilişkileri, kendi gelişme seyri içinde, izlediği üretim ilişkilerini etkiler ve giderek eski hüküm- ler, hukuk biçimlerini, sosyal amaçlar yönünde, değişikliğe zorlar.",
    "positive": "Çağdaş sosyal bilim dalları bu gelişme yasalarını, üretim güçleri ile üretim ilişkilerinin bu yasalarla olan ilişkilerini, toplumların gelişmelerinde oynadığı rolleri ayrıntılarıyla ve doyurucu bir biçimde gösterir.",
    "negative": "Tüzel kişiliğin faaliyetten alıkonulması maddesi 45. maddedir, Anayasaya göre düzenlenmiştir o."
  },
  {
    "anchor": "Bu takdirde hukukun, yeni ihtiyaçlara, gelişen üretim ilişiklerine uygun hale getirilmedikçe, toplumun gelişmesine karşı ciddi engeller haline geleceği doğaldır.",
    "positive": "Bu açıdan, hukukun her zaman üretici güçlerle üretim ilişkileri demek olan, toplumun ekonomik yapısına uygunluğu ve aynı ekonomik koşulları yansıttığı düşünülemez.",
    "negative": "“Davalılar tarafından hazırlanan panonun görülebilecek yerlere asılması ceza dosyasında mevcut Prof."
  },
  {
    "anchor": "Bu dönemlerde meydana gelen çelişkiyi çözmek için sınıflar arası politik mücadele zorunluluk kazanır.",
    "positive": "Toplumlarda sınıflar meydana geleli beri, bu sınıflar arasında bir mücadele de başlamıştır.",
    "negative": "Mutlak ve objektif suçluluk, eşyanın kullanılması, taşınması, bulundurulması, satılması ceza tehdidi altında kati surette menedilmiş olmakla husule gelir”^3."
  },
  {
    "anchor": "Bu açıdan, hukukun her zaman üretici güçlerle üretim ilişkileri demek olan, toplumun ekonomik yapısına uygunluğu ve aynı ekonomik koşulları yansıttığı düşünülemez.",
    "positive": "Oysa toplumun ekonomik yapısının gelişmesi, üretim araçlarının toplumun mülkiyetine geçmesi doğrultusundadır.",
    "negative": "Askerî savcı, itiraz hakkındaki düşünceleri ile birlikte soruşturma kâğıtlarını itirazı incelemekle görevli mahkemeye gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Toplumsal devrimler döneminde, bu devrimlerin kendi alt yapılarına uygun hukuku için bu, yani hukukun temel yapıyı yansıttığı düşüncesi doğrudur.",
    "positive": "Ama bu kösteklenme alt yapıdaki gelişmeler ve birikimler sonucu etkisini sürdüremeyecek, toplumsal gelişme, hukukun bu tutucu etkisini yenecek ve gelişme yasaları yönünde yoluna devam edecektir.",
    "negative": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Ama sürekli olarak gelişmekte olan bir toplum karşısında hukukun her zaman temel ekonomik yapıyı yansıtmakta olduğunu iddia etmek mümkün değildir.",
    "positive": "Ekonomik ve sosyal yapının toplumsal gelişme yasalarına göre sürekli değiştiği bir toplumda, gerekçede sözü edilen üretim, dolaşım ve dağılımın sabit kalması elbette mümkün değildir.",
    "negative": "Bu nedenle “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözünü geniş anlamda ve bu iki tür suçu da kapsar biçimde kullanmakta yarar vardır."
  },
  {
    "anchor": "Yasa koyucu, eğer toplumsal ilişkiyi, bu ilişkinin ihtiyacını doğru saptayabilmişse, kabul edilen yasa, bu ihtiyacı “yasama anı” için karşılamış ve gidermiş sayılabilir.",
    "positive": "Yasama anında toplumsal ilişkiye cevap veren bu yasa zaman-la eskiyecektir, toplumun yapısı ise sürekli gelişme halindedir.",
    "negative": "Sürenin son günü pazar ya da resmi bir tatile rastlarsa, süre pazar ya da tatili izleyen ilk çalışma günü akşamı sona erer."
  },
  {
    "anchor": "Yasama anında toplumsal ilişkiye cevap veren bu yasa zaman-la eskiyecektir, toplumun yapısı ise sürekli gelişme halindedir.",
    "positive": "Toplumun gelişme kanunlarına aykırı yönde hiçbir çabanın sürekli başarı sağladığını tarih yazmamaktadır.",
    "negative": "Ceza anlayışına göre söz söylemek, yazı yazmak düşünce açıklamak, konuşma yapmak birer “eylem”dir, “fiil”dir."
  },
  {
    "anchor": "Toplumsal yapı geliştikçe, toplumsal ilişikler değiştikçe sözü geçen yasa hükmü artık ihtiyacı karşılayamayacak ve hukuk dili ile “Caduque” hale gelecektir.",
    "positive": "Sözü geçen ve artık adliye çevrelerince “Çok iyi” bilinen “Ünlü” bu kişilerin yetersizlikleri Yargıtay kararları ile de gün ışığına çık- mıştır.",
    "negative": "namusa veya şöhrete yahut haysiyete ağır surette tecavüz teşkil eden hareketler olarak nitelendirmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu halde artık hukuk “Tutucu” bir nitelik kazanmış ve toplumun gelişmesini engeller bir yöne girmiştir.",
    "positive": "Böylece maddeler, “eylem”i değil, “düşünce”yi suçlayan ve cezalandıran bir nitelik kazanmış oluyordu.",
    "negative": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre, gerekli görüldüğü takdirde, Avukat — tutuklu görüşmesinde hâkim yerine Askeri savcı veya yardımcısı bulunabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu haller, toplumun temel ekonomik yapısına bağlı ve onun bir yansımasından başka bir şey olma-yan üst yapı kurumunun alt yapıyı karşılıklı etkilediği hal-lerdir.",
    "positive": "Hukuk, bir üst yapı kurumu olarak ekonomik temellere bağlı ve onun bir yansıması olmakla beraber, bir oranda bağımsız bir hayata da sahip olur.",
    "negative": "“Her hükümet kanunları kendi işine geldiği gibi kurar” demokratlık, demokratlığa uygun kanunlar, tyrannis’e"
  },
  {
    "anchor": "Bu halde toplumsal gelişme, üst yapı kurumunun yani hu- kukun karşılıklı etkisi ile yavaşlamakta ve geçici bir süre için kösteklenmektedir.",
    "positive": "Bir üst yapı kurumu olan hukuk ve yasalar, önünde sonunda toplumsal gelişme doğrultusuna girmek zorundadır.",
    "negative": "maddesi de kendini savunamayacak durumda olanlara Âmiri Adli tarafından müdafi tayin edilebileceği hükmünü getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ama bu kösteklenme alt yapıdaki gelişmeler ve birikimler sonucu etkisini sürdüremeyecek, toplumsal gelişme, hukukun bu tutucu etkisini yenecek ve gelişme yasaları yönünde yoluna devam edecektir.",
    "positive": "Ama kısa vadede bu ve benzeri yönetim biçimleri ve girişimleri başarı sağlar görünse de, önünde sonunda toplumun genel gelişme yasaları er geç hükmünü yürütecek ve toplumsal gelişme yoluna devam edecektir.",
    "negative": "Ünlü cezacı Carrara ikrarın geçerli sayılabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesini önermektedir:"
  },
  {
    "anchor": "1 yakından ilgilendirmekte olduğundan bu kararlar üzerinde önemle ve titizlikle durmak gerekiyor.",
    "positive": "Bu öneminden ötürü yasanın bu hükmü üzerinde durmak ve bazı açıklamalarda bulunmakta yarar görüyoruz.",
    "negative": "Anılan yasa 39’uncu maddesinde “Bildiri yayınlama” başlığı altında şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten bu konu, 27 Mayıs Anayasası’nın benimsenip benimsenmemesi, bu temel yasanın getirdiği demokratik hak ve ödevlere saygı duyulup duyulmaması, tek sözle, 1961 Anayasası’nın yasama, yürütme ve yargı organlarınca “Temel” kabul edilip edilmemesi meselesi ile sıkı sıkıya ilgilidir.",
    "positive": "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.”",
    "negative": "Affa karşı olan Pozitivistler dahi affın yalnız siyasal suçlar için kullanılmasını yerinde görmektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Büyük Millet Meclisinden, yürütme ve yargı organlarına kadar Anayasaya aykırı kanun, işlem ve kararların sık sık çıkmakta olduğu bir ortamda, Anayasadan yana güçlerin bu konular üzerinde ciddiyetle ve içtenlikle durmaları, demokratik düzenin, “hukuk devleti” düşüncesinin toplumumuzda yerleşmesi ve oturması için büyük çaba harcamaları, en önemli görevlerden biri haline gelmiştir.",
    "positive": "Sözleşme Türkiye tarafından kabul ve imza edilmiş, Büyük Millet Meclisince de onaylanarak iç hukukumuzun bir bölümü haline gelmiştir.",
    "negative": "efendiye, işçinin patrona, “mazlum milletlerin” emperyalizme karşı verdiği amansız mücadeleye borçluyuz."
  },
  {
    "anchor": "**“Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergilerin toplatılması, bu tedbirlerin uygulanacağım kanunun açıkça gösterdiği suçların işlenmesi halinde ve ancak hâkim kararı ile olabilir.”**",
    "positive": "“Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergiler, millî güvenliğe, kamu düzenine, genel ahlâka, insan hak ve hürriyetlerine dayanan millî, demokratik, lâik ve sosyal Cumhuriyet ilkelerine veya devletin ülkesi ve milletiyle bölünmezliği temel hükmüne aykırı yayımlardan mahkûm olma halinde mahkeme kararı ile kapatılabilir.”",
    "negative": "Özellikle Fransa’da sık sık meydana gelen hükümet şekillerindeki değişiklikler, siyasal suçlar hakkındaki görüşlerde değişiklikler yapmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kitap toplatma konusundaki bu hükümler, hiçbir yanlış anlamaya ve yoruma olanak vermeyecek kadar açıktır.",
    "positive": "Kanunun “silâhlar” için koyduğu bir hükmü kitap toplatma kararları için hukuksal dayanak yapma çabasına hiçbir yönden cevaz verilemez.",
    "negative": "Yine Ceza Yargılama Usulü Yasasının 154. maddesine göre memurların adlî görevlerine ilişkin suçlarından ötürü C."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıya alınan, Anayasa’nın 24’üncü maddesine göre, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’nci maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplanamayacaktır.",
    "positive": "Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’ncı maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplatılamaz.”",
    "negative": "Vicdanî delil sisteminin kabulü ile geçmiş dönemlerde “ikrar” a verilen değer de değişmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddede bahsi geçen, Anayasa’nın 22’nci maddesinin beşinci fıkrası konuya ışık tutmakta olduğundan üzerinde durmakta fayda bulunmaktadır.",
    "positive": "Yukarıya alınan, Anayasa’nın 24’üncü maddesine göre, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’nci maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplanamayacaktır.",
    "negative": "1845 tarihli Polis Nizamnamesi işçi derneklerinin kurulmasını ve işçilerin grev yapmalarını önleyen ve cezalandıran hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "— **Bu suçun işlenmiş olması** , c — Bu iki şartın gerçekleşmesi halinde **hâkimin karar vermesi** , gerekir.",
    "positive": "** Ceza hukukunda bir suçun işlenmiş sayılabilmesi için gerçekleşmesi gereken hususlara “Suçun unsurları” denilir.",
    "negative": "D. 28.2.1972 gün ve 972/63-62 As¬kerî Yargıtay Daireler K. 24.3.1972 gün 972/18-18."
  },
  {
    "anchor": "Burada **önemli** olan husus, ancak, “ **Suçun işlenmesi halinde** ” kitabın veya broşürün toplatılmasına karar verilebilmesidir.",
    "positive": "A — Anayasamız, ancak; kitap toplatma hükmünü de kapsayan bir suçun işlenmesi halinde, kitabın toplatılmasına karar verilebileceğini kabul etmiştir.",
    "negative": "Yapılan öneriler hep Yasa maddeleri ve bu maddelerde yazılı suçlar esas alınarak yapılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yani böyle bir suçun işlendiği anlaşılmadan kitabın veya broşürün toplatılmasına karar verilemeyecektir.",
    "positive": "Burada **önemli** olan husus, ancak, “ **Suçun işlenmesi halinde** ” kitabın veya broşürün toplatılmasına karar verilebilmesidir.",
    "negative": "ikrarını, bu ikrar alınırken yanında müdafi bulunmadığı gerekçesiyle geçerli saymamış ve bu ikrara dayanılarak verilmiş olan mahkûmiyet kararını bozmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Suçun işlenmiş sayılacağı da, ancak, yetkili bir mahkemenin mahkûmiyet kararı ile anlaşılabileceği açıktır.",
    "positive": "— Suçun işlenmiş kabul edilebilmesi için suç ihbarının kovuşturma yapmaya yetkili bir memura, makama, ya da bu ihbarı yetkili makama iletebilecek bir makama yapılması gerekir.",
    "negative": "Katıksız hapsin insan haysiyetiyle bağdaşıp bağdaşmadığını tartışan Anayasa Mahkemesi işkence konusunda de şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Son zamanlarda verilen toplatma kararlarında görüldüğü gibi, Sulh Ceza Mahkemelerinden bazıları, basın savcılarının istekleri üzerine, bazen bir bilirkişi raporuna dayanarak ve bazen de böyle bir rapor olmaksızın",
    "positive": "Ama bilirkişi seçiminde tutulan hatalı yol ve yetersiz bilirkişilerin rapor düzenlemeleri sonucu çok defa vatandaşlar aylarca ve bazen yıllarca cezaevlerinde yatmak zorunda bırakılmışlardır.",
    "negative": "Konunun ağırlık merkezi bu bildirinin hazırlanıp görülebilecek yerlere asılması derneklerin amaçları dışında siyasî faaliyet sayılıp sayılmayacağıdır."
  },
  {
    "anchor": "**Ceza Yargılama Usulü Kanununun 86’ncı maddesini** dayanak göstererek toplatma kararı vermektedirler.",
    "positive": "** Yıllardan beri özellikle fikir suçları alanında, Ceza Yargılama Usulü Kanununun 66’ncı maddesine aykırı bir uygulama sürüp gitmektedir.",
    "negative": "Sıkıyönetim komutanlığı, sözü geçen yasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak bir kitabın yayımını, basımını, kayıt altına almış veya o kitap üzerine sansür koymuş ise bu takdirde o kitap basılamaz, yayımlanamaz."
  },
  {
    "anchor": "Hemen açıklayalım ki, bu kararlar, Anayasa’mızın yukarıda açıklanan emredici hükmüne aykırı olduğu gibi Ceza Yargılama Usulü Yasasının 86’ncı maddesine de aykırıdır.",
    "positive": "1 — Yargılamanın yenilenmesi istemi eğer yukarıda açıklanan ve Ceza Yargılama Usulü Yasasının 327 ve 330.",
    "negative": "Memurun grev hakkı üzerinde düşü- nülürken o günkü koşulların da gözden uzak tu- tulmaması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "A — Anayasamız, ancak; kitap toplatma hükmünü de kapsayan bir suçun işlenmesi halinde, kitabın toplatılmasına karar verilebileceğini kabul etmiştir.",
    "positive": "Burada **önemli** olan husus, ancak, “ **Suçun işlenmesi halinde** ” kitabın veya broşürün toplatılmasına karar verilebilmesidir.",
    "negative": "İşte bütün bu nedenler tutucu ve çıkarcı, Anayasaya karşı, halkın uyanışına karşı, halkımızın kendi haklarına sahip çıkmasına karşı olan çevreleri tedirgin etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Henüz kamu davası açılmadan, sanığın yargılanması yapılıp suçluluğu anlaşılmadan böyle bir karar verilmesi Anayasanın açık hükmüne aykırıdır.",
    "positive": "Bu kabul ve yasama işlemi, Anayasamızın 92/5 fıkrasının açık hükmüne, hiçbir yoruma yer vermeyecek surette aykırıdır.",
    "negative": "Gerçekten Anayasamızın 20’nci maddesi, şöyle demektedir: “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir; düşünce ve kanatlarını söz, yazı, resim ile veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir."
  },
  {
    "anchor": "Kaldı ki, toplatma kararı veren sulh ceza mahkemelerinin, bu suçların sanıklarını yargılamaya yetkileri de yoktur.",
    "positive": "** Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre, Yargıtay Ceza Dairelerinin bozma kararlarına karşı, kararı veren Ceza Mahkemelerinin direnme hakları vardır.",
    "negative": "Biz burada basın yoluyla işlenen suçlarda, özet olarak ve kalın çizgileriyle, dava açma sürelerini açıklamak istiyoruz."
  },
  {
    "anchor": "**Bir suçu yargılama yetkisi olmayan bir mahkemenin, “Suçun işlendiğini kabul” ederek toplatma kararı vermesi de kanunun ve aklın kabul edemeyeceği bir haldir**.",
    "positive": "Böyle bir inceleme yapmak yetkisi de davayı gören mahkemenin görevleri arasındadır.",
    "negative": "Yasalar bu hakkı hiçbir nedenle ortadan kaldıramazlar, sınırlayamazlar, ancak onu düzenleyebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Bilirkişi raporlarına gelince, bunlar bir karar, bir delil değil, ancak, bir mütalâadan ibarettirler.",
    "positive": "Adi itiraza gelince, bunlar yasada, acele itirazda olduğu gibi tek tek gösterilmemiştir.",
    "negative": "1 Matbaalar, teksir makinaları, daktilo, fotoğraf filmlerinin developmanı ve başka yollarla"
  },
  {
    "anchor": "raporlar, hazırlık soruşturması esnasında, çok kere, yetkisiz ve yetersiz kişilerden alınmakta^",
    "positive": "Hal böyle iken C. Savcıları Usul Kanununun 66’ncı maddesini yanlış uygulayarak ve şarta bağlı yet- kilerini aşarak, hazırlık soruşturması esnasında bilirkişi seçmekte ve rapor almaktadırlar.",
    "negative": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "3 ve son soruş- turma esnasında, genellikle, yeni bilirkişi raporları ile yetersizlikleri anlaşılmaktadır.",
    "positive": "Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay’ın içtihatları ve bilirkişi raporları bu yöndedir.",
    "negative": "Bu yasaların çoğu hakkında, Anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptalleri için Anayasa Mahkemesine davalar açıldı."
  },
  {
    "anchor": "B — Ceza Yargılama Usulü Kanununun 86’ncı maddesi, “Silâhlar” gibi suç araçları için kabul edilmiş ve delil toplama amacına yönelmiş bir maddedir.",
    "positive": "**Ceza Yargılama Usulü Kanununun 86’ncı maddesini** dayanak göstererek toplatma kararı vermektedirler.",
    "negative": "“Ancak, bütün bu özelliklerine rağmen heyetimiz, Devrimci Eğitim Şûrası çalışmalarını onu tertipleyen Türkiye Öğret-menler Sendikası yöneticilerinin aykırılık etmekle şuçlan-dırıldığı 624 sayılı Devlet Personel Sendikaları Kanunu’nun 14."
  },
  {
    "anchor": "Bu madde, kitap toplatma kararları için hukuksal bir dayanak olarak kabul edilemez.",
    "positive": "Kanunun “silâhlar” için koyduğu bir hükmü kitap toplatma kararları için hukuksal dayanak yapma çabasına hiçbir yönden cevaz verilemez.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasası yargılamanın yenilenmesi nedenlerini sayarak ve sınırlayarak göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Maddenin başlığında, “Sübut vasıtalarından olan eşyanın muhafaza ve zaptı” denmektedir.",
    "positive": "A — Birinci hal, herhangi bir suçtan mahkûm olan kişinin suç işlerken kullandığı, suçu işlemek için hazırladığı veya suçun işlenmesinden doğan eşyanın zoralımıdır.",
    "negative": "“Askerî Yargıtay Başsavcısı bu başvurmayı, düzeltmeyi gerektirir derecede görmezse, başvurma hükmün yerine getirilmesinin geri bırakılmasına sebep olmaz."
  },
  {
    "anchor": "**Tahkikat için sübut vasıtalarından olmak üzere faydalı görülen yahut müsadereye tâbi olan eşya muhafaza veya başka bir suretle emniyet altına alınır.** ”",
    "positive": "Bu tür eşyaya, “Resen müsadereye tâbi eşya” veya “bizatihi müsadereye tâbi eşya” da denmektedir.",
    "negative": "Yasa “Derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentileri” sözünü kullandığına göre, kolluk kuvvetleri dernekle ilgili her yere örneğin lokal, kulüp, lokanta, gazino, dinlenme yeri, kamp, dershane gibi yerlere girebilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddedeki, “Sübut vasıtalarından olmak üzere faydalı görülen” sözleri; eşyayı muhafaza altına almaktan maksadın, suçu ispat bakımından bir delil elde etmek ve bu delilin kaybolmasına imkân vermemek olduğunu açıkça göstermektedir.",
    "positive": "Fıkradaki “kendi ilk metnini benimsemesi için” sözleri bunu açıkça göstermektedir.",
    "negative": "Öte yandan çıkarılan Af Yasası, Anayasanın eşitlik kurallarına da aykırı düşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer bir kitap veya bir broşür hakkında kamu davası açılmış ise, bir suç işlenmiş olup olmadığının incelenmesi için delil olarak elbette ki bu kitap veya broşürden bir tanesi dava dosyasına konulacak ve muhafaza edilecektir.",
    "positive": "Dava iddianameyle kamu davası olarak açılmış ise böyle bir karar ancak Askerî Savcının uygun düşüncesi alındıktan sonra verilebilir.",
    "negative": "Davada müdahil davacı sıfatını kazanan mağdur verilen kararı gerekiyorsa temyiz edebilir."
  },
  {
    "anchor": "3) Akşam gazetesinin 9.4.1968 günlü sayısında yayımlanan “Bilirkişilik” başlıklı yazımız.",
    "positive": "Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’ncı maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplatılamaz.”",
    "negative": "Avrupa Konseyinde Türkiye’nin tutumu, Alman, Amerikan ve İtalyan basınının yayınlarına dayanılarak delegeler tarafından eleştiriliyor, yabancı düşünür ve yazarların yapıtlarını dilimize çevirenlerin hapse atıldığı açıklanıyor."
  },
  {
    "anchor": "Kanunun “silâhlar” için koyduğu bir hükmü kitap toplatma kararları için hukuksal dayanak yapma çabasına hiçbir yönden cevaz verilemez.",
    "positive": "Bu madde, kitap toplatma kararları için hukuksal bir dayanak olarak kabul edilemez.",
    "negative": "Yapılan Ana-yasa değişikliğiyle bu sınırlamalara: “Devletin ülkesi ve mille-tiyle bütünlüğü”, “millî güvenlik” gibi ölçüsü saptanamayacak, kötüye kullanmaya elverişli, sınırlamalar da eklenmiştir-"
  },
  {
    "anchor": "**Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu” da kitap toplatma kararlarına dayanak olamaz.**",
    "positive": "Konumuzla, dolaylı olarak da olsa, ilgili olan 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanununun 9’uncu maddesi de, kitap toplatma konusunda bir hüküm getirmemiştir.",
    "negative": "Ayrıca Sayın Erem’in de ifade ettikleri gibi kesinleşmiş bir ka- rarda Yasaya aykırılık olduğuna inanan C. Başsavcılığı, Bakan emir vermediği takdirde bu yolla Yargıtay’a başvuramayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Konumuzla, dolaylı olarak da olsa, ilgili olan 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanununun 9’uncu maddesi de, kitap toplatma konusunda bir hüküm getirmemiştir.",
    "positive": "**Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu” da kitap toplatma kararlarına dayanak olamaz.**",
    "negative": "Bu durumun tedbir niteliğinde olduğu göz önünde tutularak, mahkemelerce bu konuların incelenmesinde gerekli sürati sağlayıcı kanun düzenlemelerinin yapılması öngörülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Maddenin D bendinde, ammenin emniyeti için tehlikeli bir vasıta olarak kullanılması muhtemel her türlü eşyadan bah- sedilmekte ve F bendinde de: “Ahlâk, umumi terbiyeye uygun olmayan şarkı veya sözleri yahut amme emniyetini bozucu hitabeleri muhtevi bulunan gramofon plakları ve izinsiz gösterilen veya elde edilen filimler ve bu kabil sair basma yazı ve resimler” den söz edilmektedir.",
    "positive": "1 — Devamlı veya muvakkat surette bir amme hizmeti gören veya diğer amme müessesesinin memur ve müstahdemleri;",
    "negative": "Sulh ceza hâkimi tarafından verilen kararlara karşı yapılacak itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki bu kanunda da kitap ve broşürlerin hükümden önce toplanabileceğine dair bir hüküm yoktur.",
    "positive": "**Sonuç** Suç işlendiğinin anlaşılmasından, yani hükümden önce, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürlerin toplatılamayacağı bir Anayasa hükmüdür.",
    "negative": "Mahkemeler, Yargıtay’ın merci tayini ile görev yetki yönlerinden verdikleri bozma kararına karşı direnemezler."
  },
  {
    "anchor": "**Sonuç** Suç işlendiğinin anlaşılmasından, yani hükümden önce, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürlerin toplatılamayacağı bir Anayasa hükmüdür.",
    "positive": "Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’ncı maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplatılamaz.”",
    "negative": "Bu nedenlerle, sözü geçen maddelere dayanılarak açılan kovuşturmaların hemen hepsi beraatla sonuçlanmaya başlamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Hükümden önce, bir kitabın toplatılmasına karar verilmesi, bir “tedbir” den ziyade bir “ceza” niteliği kazanmakta olduğundan böyle bir uygulamaya cevaz",
    "positive": "** 1 — “Bir kitabın vesair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”^4",
    "negative": "Bu yanlış uygulamanın önlenmesini ve yasaların verdiği haklardan vatandaşların yararlanmasına olanak sağlanmasını ilgilerin dikkatine sunarız."
  },
  {
    "anchor": "Böylece, demokratik düzenin, Anayasa düzeninin, hukuk devletinin kurulup yerleşmesine yardımcı olmak bütün hukukçuların ve özellikle yargı organlarının ortak görevi olmalıdır.",
    "positive": "Yurdumuzu, ulusumuzu bu suçluluktan kurtarmak tüm yurt severlerin ortak görevi olmalıdır.",
    "negative": "Dosyanın gönderildiği Mahkeme tarafları yeniden çağırır, duruşma yapar, sa- nığın kimliğini yeniden saptar."
  },
  {
    "anchor": "Basında, mahkeme kararlarında ve çevremizde sık sık “Yasak kitap”, “Toplatılmış kitap” sözlerini okumakta ve işitmekteyiz.",
    "positive": "Bu yapıtta genellikle hukukun niteliği, memur-politika ilişkileri, Anayasa karşısında yeni Demekler Yasası, bu yasaya göre “politika” kavramı, memurun sendikal hakları ve grev hakkı, kitap toplatma kararları, yasak kitap sorunu, ceza mahkemeleri kararlan karşısında yasa yolları, sorgunun niteliği, işkence, basında ceza",
    "negative": "Bu da olayın özelliğine göre tanıkla, yazılı belgelerle ya da başka delillerle ispat edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "Yasak kitap sorunu, kuşkusuz düşünce, sanat ve bilimsel araştırma özgürlüğünü ilgilendiren, bu hak ve özgürlüklere sıkı sıkıya bağlı bir konudur.",
    "positive": "Aslında hukuk, “Devlet”ten ayrı olarak düşünülmesi mümkün olmayan, devlete sıkı sıkıya bağlı ve ayırt edici özelliğini Devlet’ten alan bir olgudur.",
    "negative": "Yukarda açıklandığı gibi, yasa yoluna başvurabilmenin koşullarından birisi ilgilinin hukuksal çıkarlarının ihlâl edilmiş olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Biz burada yasak kitap sorununun bu yönünü bir tarafa bırakarak pratik hukuk yönü üzerinde durmak istiyoruz.",
    "positive": "Biz burada maddenin en önemli unsuru olan “Cebir Unsuru” üzerinde bir kez daha durmak istiyoruz.",
    "negative": "Ceza vermek hakkı bilhassa içtimaî faydaya müstenit olduğu gibi, bazen ceza vermemek de onun icaplarından olabilir; ammenin sükûn ve huzuru için, bazı suçların artık hiç mevzuu bahis edilmemesi muvafık görülebilir."
  },
  {
    "anchor": "** Yurt içinde yayımlanmış bir kitabı toplatma veya yasaklama yetkisi görevli yargı organlarına yani mahkemelere aittir.",
    "positive": "Bir derneğin kapatılması ancak mahkeme kararıyla olabilir, kapatma yetkisi yargı organlarına aittir.",
    "negative": "Örneğin Dernekler Yasasının 40’ıncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre denetleme esnasında dernek ya da şubesinin yetkilileri, denetçilere derneğin defter ve kâğıtlarını göstermekle yükümlüdürler."
  },
  {
    "anchor": "Bir yargı organı kararı olmadıkça herhangi bir kitabın veya yayının yasaklanmış olduğundan söz edilemez.",
    "positive": "Sözü geçen koşullar meydana gelmedikçe ve kitap içeriğinin suç niteliğinde bulunduğuna dair bir mahkûmiyet hükmü ve bu mahkûmiyet hükmüne dayanan bir toplatma kararı bulunmadıkça bir kitabın yasaklanmış olduğundan söz edilemez.",
    "negative": "Yargıtay aşaması da dahil olmak üzere devam etmekte olan davalar bakımından ve cezası kesinleşen hükümlüleri de içine almak üzere bu tedbirlerin alınması önemlidir."
  },
  {
    "anchor": "Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’ncı maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplatılamaz.”",
    "positive": "Yukarıya alınan, Anayasa’nın 24’üncü maddesine göre, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’nci maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplanamayacaktır.",
    "negative": "“Müdahaleci dönem” denilen yıllarda bu şikâyetler basma yeteri kadar yansıyamamıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergiler, millî güvenliğe, kamu düzenine, genel ahlâka, insan hak ve hürriyetlerine dayanan millî, demokratik, lâik ve sosyal Cumhuriyet ilkelerine veya devletin ülkesi ve milletiyle bölünmezliği temel hükmüne aykırı yayımlardan mahkûm olma halinde mahkeme kararı ile kapatılabilir.”",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki Anayasamız bir kitap hakkında toplatma kararı verme yetkisini yargı organlarına vermiştir.",
    "positive": "**Hemen söyleyelim ki, bir kitap hakkında toplatma kararı verilmiş olsa da, o kitabı ikametgâhında bulun-durmak cürüm değildir.",
    "negative": "- 142’nci maddelerin, tutuculukları ve toplumun sosyal, ekonomik gelişmesini engelleyici nitelikleri ve ülkemizde burjuvazinin egemenliğini sürdürmeye destek olmaları buradan gelmektedir."
  },
  {
    "anchor": "** Anayasamızın yukarıya alınan maddeleri incelendiği zaman görülür ki bir kitabın yasaklanmış sayılabilmesi için aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi gerekir:",
    "positive": "Sosyal bilimler açısından konu incelendiği zaman görülür ki bu tanımlama, gerçeği tam olarak yansıtmayan, yüzeyde bir tanımlamadır.",
    "negative": "Türk Hukuk Kurumu da af konusunda Başbakana ve Adalet Bakanına gönderdiği Basma da açıklanan mektubunda bu noktadan hareket ederek suçlar arasında ayrım yapılmaması ve ceza miktarları üzerinden eşit indirim yapılmasını istemiştir."
  },
  {
    "anchor": "a — İnceleme konusu kitaptaki düşüncelerin Anayasamızın yukarıya alınan 22/5 maddesinde gösterilen suç niteliğinde olması,",
    "positive": "Yukarıya alınan Yargıtay ve Mahkeme kararlarında gösterilen gerekçeler de derneklerin siyasal çalışmaları",
    "negative": "Bu suçlarda yasaya aykırı olan yön, basılmış eserin basılış biçimi, yayın biçimidir."
  },
  {
    "anchor": "Her ne kadar Basın Yasasının 31’inci maddesi, basılmış eserlerin Türkiye’ye sokulması veya dağıtılmasının yasaklanması konusunda Bakanlar Kuruluna yetki vermekte ise de bu yetki yurt dışında ba- sılmış kitaplar hakkındadır.",
    "positive": "TÖB-DER haber bülteninin geçen 38’inci sayısında yayınlanan “Basın suçlarında dava süresi” başlıklı yazıda “Basın yoluyla işlenen suçlar” dan ne anlaşılmak gerektiği, “Mevkute”nin anlamı, süreleri ve bu süreleri kesen veya durduran işlemler özet olarak açıklanmıştı.",
    "negative": "Türk Ceza Yasası itiyadı suçla, suçu meslek ve geçim aracı haline getiren suçluyu tanımlamamıştır."
  },
  {
    "anchor": "— Bu düşüncelerin suç teşkil ettiğine dair yargı organlarınca verilmiş bir mahkûmiyet kararının bulunması,",
    "positive": "Genel hükümlere göre, yargı organlarınca usulüne uygun olarak verilen bir toplatma kararı mevcut olsa bile, bir kitap veya bir yayını evinde veya işyerinde bulundurmak suç teşkil etmez.",
    "negative": "Mahkeme yalnız yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafın delillerini toplamakla yetinmemeli, karşı tarafın göstereceği ve toplanmasında yarar görülen delilleri de toplamalıdır."
  },
  {
    "anchor": "— Yukarıda yazılı gerekçelerle yine yargı organları tarafından bu kitabın toplatılmasına karar verilmiş olması.",
    "positive": "B — Yukarıda sayılan kuruluşlar, kendi yetkili organları tarafından karar verilmeden bildiri, beyanname veya benzeri yayımlar yapamazlar.",
    "negative": "Cebirsiz eylemler ve cebri önermeyen düşünce açıklamaları ise suç olarak kabul edilmiyordu."
  },
  {
    "anchor": "Sözü geçen koşullar meydana gelmedikçe ve kitap içeriğinin suç niteliğinde bulunduğuna dair bir mahkûmiyet hükmü ve bu mahkûmiyet hükmüne dayanan bir toplatma kararı bulunmadıkça bir kitabın yasaklanmış olduğundan söz edilemez.",
    "positive": "Bir yargı organı kararı olmadıkça herhangi bir kitabın veya yayının yasaklanmış olduğundan söz edilemez.",
    "negative": "Anılan yasa “maznunun hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bir kitap mahkeme kararı ile yasaklanmış veya toplatılmasına karar verilmiş olsa bile böyle bir kitabı konutunda veya işyerinde bulundurmak suç sayılamaz.",
    "positive": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "Hükmün verildiği duruşmada, duruşma tutanağına yazılmak suretiyle yapılan vazgeçme geçerli sayılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "** Bu bölgelerde Sıkıyönetim yasası yürürlükte olmadığından hukuksal durumun genel yasalara göre saptanması gerekir.",
    "positive": "O halde sıkıyönetim bölgelerinde hukuksal durumu özel bir yasa olan 1402 sayılı Sıkıyönetim yasası hükümlerine göre saptamak gerekmektedir.",
    "negative": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur."
  },
  {
    "anchor": "Genel hükümlere göre, yargı organlarınca usulüne uygun olarak verilen bir toplatma kararı mevcut olsa bile, bir kitap veya bir yayını evinde veya işyerinde bulundurmak suç teşkil etmez.",
    "positive": "** Gerek Sıkıyönetim bölgelerinde ve gerekse bu bölgeler dışında, yargı organlarınca yasaklanmış kitap ve yayınları evinde, üzerinde veya işyerinde bulundurmak suç değildir.",
    "negative": "Bu suretle o Antlaşmada yer alan bütün İnsan Hakları ve Hürriyetlerine, gerek kendi vatandaşları bakımından gerek yabancılar bakımından, riayet etmeyi taahhüt etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle yargı organlarının aldığı karardan önce yasaklanmış bir kitabı temin ederek evinde, işyerinde bulunduran kişiyi suçlayıcı bir hüküm yasalarımızda yer almamıştır.",
    "positive": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "İşkence altında veya manevî cebir sonunda alınmış ikrarlar delil olarak kabul edilemez.^9"
  },
  {
    "anchor": "Burada toplatılmış bir kitap veya yayını, evinde veya işyerinde bulundurmakla o kitabı yetkili idare makamlarının emirlerine rağmen teslim etmeyerek satmak, dağıtmak, yaymak eylemlerini birbirinden ayırmak gerekir.",
    "positive": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "**Yargılamanın Yenilenmesi İstemi Hakkında Verilen Kararlara Karşı Yasa Yolları:**"
  },
  {
    "anchor": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "positive": "Bir kitap mahkeme kararı ile yasaklanmış veya toplatılmasına karar verilmiş olsa bile böyle bir kitabı konutunda veya işyerinde bulundurmak suç sayılamaz.",
    "negative": "maddesine göre, oylamanın üç metin üzerinden yapılması ve sonuç alınmadığı takdirde turlara devam edilmesi gerekirdi."
  },
  {
    "anchor": "“Selahiyetli makamlar tarafından adlî muameleler dolayı-sıyla yahut amme emniyeti veya amme intizamı veya umumî hıfzıssıhha mülahazasiyle kanun ve nizamlara aykırı olma-yarak verilen bir emre itaat etmeyen veya bu yolda alınmış bir tedbire riayet eylemeyen kimse, fiil ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde, bir aydan üç aya kadar hafif hapis veya iki yüz elli liradan beş yüz liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır.”",
    "positive": "Kimlik bildirme yükümlülüğüne uymayan sorumlu müdür Basın Yasasının 27’nci maddesine göre üç aydan bir yıla kadar hapis ve 500 liradan 2000 liraya kadar ağır para cezasına çarptırılır.",
    "negative": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin yetkili bir İdarî makam, yayınevlerine, kitap satıcılarına, bayilere tebligat yaparak mahkeme kararı ile toplatılmış bazı kitap veya broşürlerin teslimini istese, bu isteğe karşı gelen yayınevi veya kitap satıcı ve dağıtıcısı sözü edilen yasa hükmünü bozmuş olur.",
    "positive": "Burada toplatılmış bir kitap veya yayını, evinde veya işyerinde bulundurmakla o kitabı yetkili idare makamlarının emirlerine rağmen teslim etmeyerek satmak, dağıtmak, yaymak eylemlerini birbirinden ayırmak gerekir.",
    "negative": "Politikadan maksadın siyasî partilere girmek, politik amaçlarla toplantılar düzenlemek, gösterilerde bulunmak, partiler arası politik dengeye etki yapmak olduğu açıkça ifade edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak sözü edilen T.C. yasasının 526’ncı maddesinde yazılı suçun gerçekleşebilmesi için İdarî makam tarafından alınan kararın veya verilen emrin usulüne göre ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulmuş olması gerekir;",
    "positive": "Ancak böyle bir suçun teşekkül edebilmesi için Sıkıyönetim komutanlığınca alınan tedbirin, verilen emrin ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulması gerekir.",
    "negative": "Cumhurbaşkanına, Türklüğe, Cumhuriyete, Büyük Millet Meclisine, Hükümetin manevi şahsiyetine, Bakanlıklara, Devletin Güvenlik Kuvvetlerine, Adliye’nin manevi şahsiyetine hakaret"
  },
  {
    "anchor": "Bu maddeye göre açılacak davalar eylem tarihinden itibaren altı aylık zaman aşımına bağlıdır, yani bu süre içinde açılmayan davalar dinlenmez.",
    "positive": "Maddeye göre kolluk kuvvetleri yöresel mülkiye âmirinin emriyle bu yerlere her zaman girebilirler.",
    "negative": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "** 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasasının, Sıkıyönetim komutanlığının yetki ve görevlerini gösteren üçüncü maddesinin c fıkrasında şöyle denilmektedir:",
    "positive": "Sözü geçen kanun yukarıda yazılı 66’ncı maddesinin ikinci fıkrasında şöyle diyor:",
    "negative": "Öte yandan yasaya göre böyle bir yenileme isteminin kabul edilebilmesi için o hâkimin son hükme katılmış olması gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sıkıyönetim bölgesinde genel güvenlik ve kamu düzeninin gerektirdiği hallerde aşağıda yazılı olağanüstü tedbirleri almaya yetkilidir:",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "Örneğin bildiri yayınlamak, propaganda çalışmalarına doğrudan doğruya katılmak, siyasal bir partiye para yardımı yapmak gibi."
  },
  {
    "anchor": "c — Söz, yazı, resim, film ve sesle yapılan her türlü yayım, haberleşme, mektup, telgraf ve sair mersuleleri kontrol etmek; gazete, dergi, kitap ve diğer yayınların basım ve yayımını kayıtlamak ve bunlar üzerine sansür koymak veya sıkıyönetim bölgesine sokulmasını yasaklamak; sıkıyönetim komutanlığınca basılması veya neşri yasaklanan kitap, dergi, gazete, broşür, afiş gibi bilcümle matbu evrakı basan matbaaları kapatmak;”",
    "positive": "Gerçekten artık bugün karakollarda, emniyet birinci şubelerinde vatandaşlara yapılan türlü işkencelerin, haysiyet kırıcı davranışların ve atılan dayakların mahkeme tutanaklarını doldurduğu, dergi ve gazete sayfalarına kadar girdiği bir dönemde yaşıyoruz.",
    "negative": "Yurdumuzu, ulusumuzu bu suçluluktan kurtarmak tüm yurt severlerin ortak görevi olmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki sıkıyönetim bölgelerinde sıkıyönetim komutanlığının; bir kitabın, basım ve yayımını kayıtlamaya, bunlar üzerine sansür koymaya ve bu kitapların sıkıyönetim bölgelerine sokulmasını yasaklamaya yetkisi vardır.",
    "positive": "Sıkıyönetim komutanlığı bir kitabın basımını, yayımını kayıtlamamış veya bu kitap üzerine sansür koymamış ise bu takdirde böyle bir kitabın basılması, yayımlanması serbesttir.",
    "negative": "Tutuklamaya ya da salıverilme istemin reddine karar veren mahkeme sulh ceza mahkemesi ya da asliye ceza mahkemesi ise davacı tazminat için kendi ikametgâhı Ağır Ceza Mahkemesine başvuracaktır."
  },
  {
    "anchor": "O halde sıkıyönetim bölgelerinde hukuksal durumu özel bir yasa olan 1402 sayılı Sıkıyönetim yasası hükümlerine göre saptamak gerekmektedir.",
    "positive": "** Bu bölgelerde Sıkıyönetim yasası yürürlükte olmadığından hukuksal durumun genel yasalara göre saptanması gerekir.",
    "negative": "Yukarıda sözü geçen, Yargıtay’ın örnek kararı, bilirkişi seçiminde en yüksek mahkemenin “Uzmanlık” konusuna, haklı olarak, ne kadar önem verdiğini göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sıkıyönetim komutanlığı, sözü geçen yasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak bir kitabın yayımını, basımını, kayıt altına almış veya o kitap üzerine sansür koymuş ise bu takdirde o kitap basılamaz, yayımlanamaz.",
    "positive": "Sıkıyönetim komutanlığı bir kitabın basımını, yayımını kayıtlamamış veya bu kitap üzerine sansür koymamış ise bu takdirde böyle bir kitabın basılması, yayımlanması serbesttir.",
    "negative": "Halkımızın yıllardan beri beklediği, Anayasamızın emrettiği reformları yapmak, sosyal hukuk devletini bütün kuralları ile gerçekleştirmek; ekonomik, sosyal ve siyasal bunalımlardan kurtulmanın tek çıkar yoludur."
  },
  {
    "anchor": "işlemine rağmen bir kitabı basan, yayımlayan kişi, 1402 sayılı yasanın 16’ncı maddesine aykırı eylemde bulunmuş olur, yani Sıkıyönetim komutanlığı tarafından alınan bir tedbire, verilen bir emre karşı gelmiş olur.",
    "positive": "bölgelerinde, Sıkıyönetim komutanlıkları tarafından 1402 sayılı yasaya göre alınan ve ilân edilen tedbirlere, verilen emirlere aykırı eylemde bulunanlar sözü edilen yasanın 16’ncı maddesini ihlâl etmiş ve suç işlemiş olurlar.",
    "negative": "Ceza hukuku, kamu hukuku ve Anayasa hukuku alanlarında uzman üniversite öğretim üyeleri de maddelerde cebir unsurunun mevcut olduğu yönündeki görüşlerini mahkemelere verdikleri birçok raporlarda açıklanmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu takdirde ve suç ispatlanırsa bir aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.",
    "positive": "Böyle bir karar alınmadan bildiri yayınlanması halinde, yayınlayanlar hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezası verilir ve dernek de kapatılır.",
    "negative": "İftiracının yüklediği eylem kişisel dava açılmasına bağlı suçlardan ise, şikâyetname verilmedikçe iftira suçu gerçekleşemez."
  },
  {
    "anchor": "Ancak böyle bir suçun teşekkül edebilmesi için Sıkıyönetim komutanlığınca alınan tedbirin, verilen emrin ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulması gerekir.",
    "positive": "Ancak sözü edilen T.C. yasasının 526’ncı maddesinde yazılı suçun gerçekleşebilmesi için İdarî makam tarafından alınan kararın veya verilen emrin usulüne göre ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulmuş olması gerekir;",
    "negative": "Tüzel kişiliğin faaliyetten alıkonulması maddesi 45. maddedir, Anayasaya göre düzenlenmiştir o."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir ilân yapılmamış ve emir vatandaşlara duyurulmamış ise suç meydana gelmez.",
    "positive": "Ancak böyle bir suçun teşekkül edebilmesi için Sıkıyönetim komutanlığınca alınan tedbirin, verilen emrin ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulması gerekir.",
    "negative": "İnsanı şahsiyet yapan iradesi olduğundan bu iradeye tesir ediş, insanı insanlıktan çıkarmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sıkıyönetim komutanlığı bir kitabın basımını, yayımını kayıtlamamış veya bu kitap üzerine sansür koymamış ise bu takdirde böyle bir kitabın basılması, yayımlanması serbesttir.",
    "positive": "Sıkıyönetim komutanlığı, sözü geçen yasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak bir kitabın yayımını, basımını, kayıt altına almış veya o kitap üzerine sansür koymuş ise bu takdirde o kitap basılamaz, yayımlanamaz.",
    "negative": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "** 1 — “Bir kitabın vesair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”^4",
    "positive": "“Bir kitabın veya sair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”",
    "negative": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir."
  },
  {
    "anchor": "2 — “Mahkeme kararları ile yasaklanmış bulunan kitap, broşür, dergi ve emsali neşriyatı üzerinde,",
    "positive": "“Mahkeme kararı ile yasaklanmış bulunan kitap, broşür, dergi ve emsali neşriyatı üzerinde, ikametgâhında ve işyerlerinde bulunduranlar ve satanlar hakkında sıkıyönetim kanunu gereğince takibat yapılacağını bildiren resmî tebliğde, yasaklanan neşriyat müfredatıyla gösterilmiş ve yasaklanmış kitapları evinde bulundurduğu iddia edilen kişinin, hangi neşriyatın yasaklandığını bildiğine ilişkin savunmasının aksi ispat edilmelidir.”",
    "negative": "Basın yasası, dava süresi açısından basılmış eserleri ikiye ayırmaktadır; bunlar da “mevkute” adı verilen yayınlarla bunun dışındaki yayınlardır."
  },
  {
    "anchor": "ikametgâhında ve işyerlerinde bulunduranlar ve satanlar hakkında Sıkıyönetim Kanunu gereğince takibat yapılacağını bildiren resmî tebliğde, yasaklanan neşriyat müfredatı ile gösterilmeli ve yasaklanmış kitapları evinde bulundurduğu iddia edilen kişinin, hangi neşriyatın yasaklandığını bilmediğine ilişkin savunmasının aksi ispat edilmelidir.”^5",
    "positive": "“Mahkeme kararı ile yasaklanmış bulunan kitap, broşür, dergi ve emsali neşriyatı üzerinde, ikametgâhında ve işyerlerinde bulunduranlar ve satanlar hakkında sıkıyönetim kanunu gereğince takibat yapılacağını bildiren resmî tebliğde, yasaklanan neşriyat müfredatıyla gösterilmiş ve yasaklanmış kitapları evinde bulundurduğu iddia edilen kişinin, hangi neşriyatın yasaklandığını bildiğine ilişkin savunmasının aksi ispat edilmelidir.”",
    "negative": "2. Yasanın 20’nci maddesinin birinci fıkrası, genel kurul toplantılarının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılamayacağı hükmünü getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "3 — “Yukarıda açık kimliği yazılı sanığın haklarında muhtelif mahkemelerce verilmiş toplatma kararı bulunan basılı eserleri bulundurduğu anlaşılmış ise de, mücerret basılı eserleri bulundurmanın mevcut mevzuatımıza göre suç teşkil etmemesi ve Ankara Sıkıyönetim Komutanlığınca da bugüne kadar bu gibi basılı eserlerin bulundurulmasının yasaklandığına dair herhangi bir tebliğin yayınlanmamış olması sebebiyle amme adına takibat icrasına mahal olmadığına., karar verildi.”^6",
    "positive": "“Yukarıda açık kimliği yazılı sanığın, haklarında muhtelif mahkemelerce verilmiş toplatma kararı bulunan basılı eserleri bulundurdukları anlaşılmış ise de, mücerret basılı eserleri bulundurmanın mevcut mevzuatımıza göre suç teşkil etmemesi ve Ankara Sıkıyönetim Komutanlığınca da bugüne kadar bu gibi basılı eserlerin bulundurulmasının yasaklandığına dair herhangi bir tebliğin yayınlanmamış olması sebebiyle amme adına takibat icrasına mahal olmadığına...",
    "negative": "Böylece Anayasamızın, “siyasî partiler ister iktidarda, ister muhalefette olsunlar, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır.” şeklindeki hükmüne aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "** Gerek Sıkıyönetim bölgelerinde ve gerekse bu bölgeler dışında, yargı organlarınca yasaklanmış kitap ve yayınları evinde, üzerinde veya işyerinde bulundurmak suç değildir.",
    "positive": "Genel hükümlere göre, yargı organlarınca usulüne uygun olarak verilen bir toplatma kararı mevcut olsa bile, bir kitap veya bir yayını evinde veya işyerinde bulundurmak suç teşkil etmez.",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "Yasaya uygun olarak yetkili yargı organlarınca yasaklanmış kitap ve yayınları yetkili idare makamlarının emirlerine rağmen teslim etmemek, dağıtmak, satmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "positive": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "Yasada açıklık olmamakla beraber aynı tür suçtan mahkûm olanların da T.C. Yasasının 81. maddesinde gösterilen “tekerrür” hükümlerine göre saptanacağı anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "bölgelerinde, Sıkıyönetim komutanlıkları tarafından 1402 sayılı yasaya göre alınan ve ilân edilen tedbirlere, verilen emirlere aykırı eylemde bulunanlar sözü edilen yasanın 16’ncı maddesini ihlâl etmiş ve suç işlemiş olurlar.",
    "positive": "işlemine rağmen bir kitabı basan, yayımlayan kişi, 1402 sayılı yasanın 16’ncı maddesine aykırı eylemde bulunmuş olur, yani Sıkıyönetim komutanlığı tarafından alınan bir tedbire, verilen bir emre karşı gelmiş olur.",
    "negative": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerden verilen bir kısım mahkûmiyet kararları bazı hukuksal sonuçlar doğurmaktadır.",
    "positive": "Türk ceza yasası, mahkemelerden verilen mahkûmiyet kararlarının doğuracağı sonuçları ve bu kararların yerine getirilme biçimlerini göstermiştir.",
    "negative": "Yürürlükteki Dernekler Yasası örgütlenmeyi güçleştiren birçok hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Türk ceza yasası, mahkemelerden verilen mahkûmiyet kararlarının doğuracağı sonuçları ve bu kararların yerine getirilme biçimlerini göstermiştir.",
    "positive": "Nitekim Türk Ceza Yasası 279. maddesinde ceza yasasına göre kimlerin memur sayılacağını göstermiştir.",
    "negative": "Ama tarihsel gelişme zaman zaman durur görünse de, geriye döner görünse de, eninde sonunda akışını sürdürecektir."
  },
  {
    "anchor": "“Mahkûmiyet halinde cürüm veya kabahatte kullanılan veya kullanılmak üzere hazırlanan veya fiilin irtikâbından husule gelen eşya, fiilde methali olmayan kimselere ait olmamak şartıyla mahkemece zabıt ve müsadere olunur.”",
    "positive": "“Kullanılması, yapılması, taşınması, bulundurulması ve satılması cürüm veya kabahat teşkil eden eşya, bir ceza mahkûmiyeti olmasa ve faile ait bulunmasa bile mutlaka zabıt ve müsadere olunur.”",
    "negative": "Sahtelik, yalan tanıklık ya da başka bir suçun delili yoksa o suç ispatlanamayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "“Kullanılması, yapılması, taşınması, bulundurulması ve satılması cürüm veya kabahat teşkil eden eşya, bir ceza mahkûmiyeti olmasa ve faile ait bulunmasa bile mutlaka zabıt ve müsadere olunur.”",
    "positive": "B — İkinci hal, kullanılması, yapılması, taşınması, bulundurulması, satılması cürüm ve kabahat teşkil eden eşyanın bir ceza hükümlülüğü olmasa ve suçluya ait bulunmasa bile zoralımı halidir.",
    "negative": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "**Zoralım Ne Demektir** Zoralım (müsadere), Türk Hukuk Sözlüğünde: “Bir kimsenin taşınır veya taşınmaz bir malının kendi rızası olmaksızın hükümet kuvvetleri tarafından elinden alınmasıdır.” biçiminde tanımlanmaktadır.",
    "positive": "Türk Ceza Yasasının 151’inci maddesi, devlet kuvvetleri aleyhine işlenen suçları bilen kimsenin bunu derhal hükümete haber vermesini emretmektedir.",
    "negative": "Bütün bu alanlarda “Gerçek”i bulabilmek, amaca varabilmek için belli usuller (Methode) uygulanır."
  },
  {
    "anchor": "2 Yasaya göre zoralım, mülkiyet hakkını ortadan kaldıran ve bu hakkı devlete intikal ettiren bir işlemdir.",
    "positive": "Yurdumuzda yargı organlarına intikal eden davaların çoğunluğu bu tür davalardan oluşmakta ve kökenini mülkiyet ilişkilerinden almaktadır.",
    "negative": "Ama 294 yıl sonra 1894’de Roma’nın aynı meydanında, yani yakıldığı yerde heykeli dikildi."
  },
  {
    "anchor": "A — Birinci hal, herhangi bir suçtan mahkûm olan kişinin suç işlerken kullandığı, suçu işlemek için hazırladığı veya suçun işlenmesinden doğan eşyanın zoralımıdır.",
    "positive": "** Yasanın birinci maddesinin 8. fıkrasında ayni tür suçtan daha önce mahkûm olanların, itiyadı suçluların ve suç işlemeyi meslek ve geçim aracı haline getirenlerin maddenin 6 ve 7. fıkralarından yararlanamayacakları ve tazminat isteyemeyecekleri saptanmıştır.",
    "negative": "“Her çağın büyük ve uğrunda kitleleri ihtilâle ve ölüme kadar götüren bayrak fikirleri vardır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, suçta kullanılan tabanca, şişli baston, matrak, usturpa, sustalı bıçak, mağşuş madde, maymuncuk, barut, sahte para kalıpları gibi eşyanın zoralımına karar verilir.",
    "positive": "Bu hallerde, eşyanın veya malın zoralımına karar verilebilmesi için suçta kullanılması, suç için hazır-lanması veya suçun işlenmesinden meydana gelmesi gerek-mez.",
    "negative": "Yine yasa hâkimin görevini kötüye kullanmasına hükümlünün sebebiyet vermiş olmasını da şart koşmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yine bir rüşvet alıp verme olayında rüşvet olarak verilen paranın, yalancı tanıklık olaylarında yalancı tanığa veya bilirkişiye mükâfat olarak verilen paranın, sahte evrak düzenleme işlerinde bu iş için verilip alınan para veya eşyanın, sağlığa zararlı yiyecek maddelerinin satımı olayında bu tür yiyeceklerin, kumar oynatma olaylarında kumar parasının, zoralımına karar verilebilmesi için, o malı suçta kullananın, onu suç için hazırlayanın, suç işlemiş olduğunun anlaşılması ve mahkemece mahkûm edilmesi şarttır.",
    "positive": "Bu hallerde, eşyanın veya malın zoralımına karar verilebilmesi için suçta kullanılması, suç için hazır-lanması veya suçun işlenmesinden meydana gelmesi gerek-mez.",
    "negative": "Sorgudan amaç gerçeği bulmak, suçun işlenmiş olup olmadığını anlamak olduğuna göre sanığa atılan suçun ona bildirilmemesi, sorgunun istenen sonucu vermesi bakımından yararlı olmadığı gibi savunma hakkı açısından da sakıncalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bu halde malın zoralımına karar verilebilmesi için ayrıca o malın suçla ilgilisi olmayan kimselere ait olmaması gerekir.",
    "positive": "Ama bu girmede suç delili, suçla ilgili herhangi bir belge veyahut da silâh, şu, bu bulunur ise o halde kanunun 45. maddesi işleyecektir.”",
    "negative": "Özetlemek gerekirse, hem 141’inci maddede ve hem de 163’üncü maddede cezalandırılan şey ve hareket (hukuksal deyimi ile maddî vakıa) belli amaçlarla **cemiyet kurmaktır**."
  },
  {
    "anchor": "B — İkinci hal, kullanılması, yapılması, taşınması, bulundurulması, satılması cürüm ve kabahat teşkil eden eşyanın bir ceza hükümlülüğü olmasa ve suçluya ait bulunmasa bile zoralımı halidir.",
    "positive": "“Kullanılması, yapılması, taşınması, bulundurulması ve satılması cürüm veya kabahat teşkil eden eşya, bir ceza mahkûmiyeti olmasa ve faile ait bulunmasa bile mutlaka zabıt ve müsadere olunur.”",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür eşyaya, “Resen müsadereye tâbi eşya” veya “bizatihi müsadereye tâbi eşya” da denmektedir.",
    "positive": "İnsanlık ve toplum için zararlı esrar vb. gibi, kitaplara da “bizatihi zoralımına karar ve- rilmesi gereken” eşya gözü ile bakılabilir mi?",
    "negative": "Oysa Başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülkelerde ırk ve renk ayrımının en acı ve insanlık dışı uygulamalarına tanık olmaktayız."
  },
  {
    "anchor": "Bu hallerde, eşyanın veya malın zoralımına karar verilebilmesi için suçta kullanılması, suç için hazır-lanması veya suçun işlenmesinden meydana gelmesi gerek-mez.",
    "positive": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir.",
    "negative": "“Her çağın büyük ve uğrunda kitleleri ihtilâle ve ölüme kadar götüren bayrak fikirleri vardır."
  },
  {
    "anchor": "Esrar, ruhsat verilmeyen silâh, kaçak eşya, patlayıcı maddeler, kalp para, bu tür eşyalardandır.",
    "positive": "**Afyon, Dinamit, Kalp Para ve Kitap** Acaba kitaplar da Afyon gibi, dinamit gibi, kalp para gibi, kaçak eşya gibi, ruhsat verilmeyen silâh gibi, “kendiliğinden suçlu” eşyalardan mıdır?",
    "negative": "Savcının sanık aleyhine yasa yoluna başvurması halinde karar sanık lehine de bozulabilir."
  },
  {
    "anchor": "“Suç teşkil eden eşyanın müsaderesi mutlak ve objektif bir suçluluk teşkil etmiş olmalarındandır.",
    "positive": "Mutlak ve objektif suçluluk, eşyanın kullanılması, taşınması, bulundurulması, satılması ceza tehdidi altında kati surette menedilmiş olmakla husule gelir”^3.",
    "negative": "Bu maddeye göre “siyasi faaliyet”in niteliğini saptaya- bilmek için konuyu iki bölüme ayırarak incelemekte yarar görüyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Mutlak ve objektif suçluluk, eşyanın kullanılması, taşınması, bulundurulması, satılması ceza tehdidi altında kati surette menedilmiş olmakla husule gelir”^3.",
    "positive": "“Suç teşkil eden eşyanın müsaderesi mutlak ve objektif bir suçluluk teşkil etmiş olmalarındandır.",
    "negative": "Bu belgenin sahteliği davasında, sahtelik yaptığı ileri sürülen sanığın mahkûm olması zorunlu değildir."
  },
  {
    "anchor": "**Afyon, Dinamit, Kalp Para ve Kitap** Acaba kitaplar da Afyon gibi, dinamit gibi, kalp para gibi, kaçak eşya gibi, ruhsat verilmeyen silâh gibi, “kendiliğinden suçlu” eşyalardan mıdır?",
    "positive": "Esrar, ruhsat verilmeyen silâh, kaçak eşya, patlayıcı maddeler, kalp para, bu tür eşyalardandır.",
    "negative": "Sınıflı toplumlarda bir üst yapı kurumu olan hukukun, egemen sınıfların çıkarları doğrultusunda yön aldığı bilimsel bir gerçektir."
  },
  {
    "anchor": "Kitaplarda da Afyon ve kalp para gibi mutlak ve objektif bir suçluluk niteliği görülebilir mi?",
    "positive": "**Afyon, Dinamit, Kalp Para ve Kitap** Acaba kitaplar da Afyon gibi, dinamit gibi, kalp para gibi, kaçak eşya gibi, ruhsat verilmeyen silâh gibi, “kendiliğinden suçlu” eşyalardan mıdır?",
    "negative": "Bunu ünlü cezacı Alfieri “suçu toplum hazırlar, birey işler” sözleriyle anlatıyor."
  },
  {
    "anchor": "İnsanlık ve toplum için zararlı esrar vb. gibi, kitaplara da “bizatihi zoralımına karar ve- rilmesi gereken” eşya gözü ile bakılabilir mi?",
    "positive": "evinden alınan kitaplara, yasaklanmış olsa da, böyle bir nitelik verilerek bunların zoralımına karar verilebilir mi?",
    "negative": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre, gerekli görüldüğü takdirde, Avukat — tutuklu görüşmesinde hâkim yerine Askeri savcı veya yardımcısı bulunabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "evinden alınan kitaplara, yasaklanmış olsa da, böyle bir nitelik verilerek bunların zoralımına karar verilebilir mi?",
    "positive": "Bir kitap mahkeme kararı ile yasaklanmış veya toplatılmasına karar verilmiş olsa bile böyle bir kitabı konutunda veya işyerinde bulundurmak suç sayılamaz.",
    "negative": "Yargıtay’ın onama kararları uygulamada sanığa tebliğ edilmediğinden, sürenin geçmemesi için ilgilinin, kararın temyiz edilip edilmediğini ve edilmiş ise sonucunu izlemesinde yararı vardır."
  },
  {
    "anchor": "36. maddenin ikinci fıkrası hükümleri göz önüne alındığı takdirde, kişinin evinden veya iş yerinden alınan toplatılmış bir kitabın hukuksal durumu şu olacaktır:",
    "positive": "Ama onu bu eylemlere iten etkenler göz önüne alındığı zaman siyasi suçlunun toplumun gelişmesinde bir ilerleme unsuru olduğu,",
    "negative": "Bazı ülkelerde sanığın müdafi edinmek ve müdafi ile her zaman görüşebilmek hakkına o kadar önem verilmiştir ki, sanığa, müdafi ile görüşmeden önce ifade vermeme hakkı tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Vatandaşın evinden alınan böyle bir kitabın “yapılması, taşınması, satılması”ndan söz edilemez.",
    "positive": "Bir yargı organı kararı olmadıkça herhangi bir kitabın veya yayının yasaklanmış olduğundan söz edilemez.",
    "negative": "İşte bu tür yayınlardan günlük mevkutelerle işlenen suçlarda dava açma süresi üç ay olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yani böyle bir kitabı evinde bulundurmak bir suç ise, bu takdirde kitap zor alınabilecektir.",
    "positive": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "Vazgeçme dilekçesi kararı veren yargı yerine verilebileceği gibi hüküm veya kararı inceleyecek yargı yerine de verilebilir."
  },
  {
    "anchor": "O halde çözülmesi gereken husus “evinde toplatılmış bir kitabı bulundurmanın suç olup olmadığı” hususudur.",
    "positive": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "Sayın Erem, Manzini’ye gönderme yaparak, genel affın “kamu yararı” amacıyla yapıldığını ve bu görüşün pek çok taraftar bulduğunu yazmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "**Hemen söyleyelim ki, bir kitap hakkında toplatma kararı verilmiş olsa da, o kitabı ikametgâhında bulun-durmak cürüm değildir.",
    "positive": "Bir kitap mahkeme kararı ile yasaklanmış veya toplatılmasına karar verilmiş olsa bile böyle bir kitabı konutunda veya işyerinde bulundurmak suç sayılamaz.",
    "negative": "Şimdi söz konusu olan husus, tüzel kişiliğin birtakım faaliyetlerini icra ettiği merkezî veya ayrıntısı olan yerlerle ilgilidir."
  },
  {
    "anchor": "** Vatandaş piyasada satılmakta olan bir kitabı okumak için almış ve evine götürmüştür.",
    "positive": "Toplatılmış bir kitabı bile bile dağıtmak, satma, yaymak suçtur; Ama bu vatandaş okumak için satın aldığı kitabı satmamış, dağıtmamış, yaymamıştır.",
    "negative": "Bu durum karşısında yapılan aramalar sonunda evlerden alınan bu tür kitapların “Kendiliğinden suçlu” kabul edilerek Türk Ceza Yasasının 36/2."
  },
  {
    "anchor": "Toplatılmış bir kitabı bile bile dağıtmak, satma, yaymak suçtur; Ama bu vatandaş okumak için satın aldığı kitabı satmamış, dağıtmamış, yaymamıştır.",
    "positive": "** Vatandaş piyasada satılmakta olan bir kitabı okumak için almış ve evine götürmüştür.",
    "negative": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan yetkili makamlarca, vatandaşın ikametgâhında veya iş yerinde bulunan toplatılmış kitapların bir listesi yayınlanarak bunların teslim edilmesi de istenmemiş, ilân edilmemiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki, yasa ve yargı organları toplatılmış da olsa bir kitabı evinde veya iş yerinde bulundurmayı suç saymamıştır.",
    "negative": "Sıkıyönetim bölgesinde genel güvenlik ve kamu düzeninin gerektirdiği hallerde aşağıda yazılı olağanüstü tedbirleri almaya yetkilidir:"
  },
  {
    "anchor": "Bu duruma göre vatandaşı evinde toplatılmış kitap bulundurduğu için suçlamak mümkün müdür?",
    "positive": "Burada toplatılmış bir kitap veya yayını, evinde veya işyerinde bulundurmakla o kitabı yetkili idare makamlarının emirlerine rağmen teslim etmeyerek satmak, dağıtmak, yaymak eylemlerini birbirinden ayırmak gerekir.",
    "negative": "624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasasının 14/F maddesi de per-sonel sendikalarının grev teşebbüs ve faaliyetlerini destek-leyecek davranışlarda bulunamayacakları hükmünü ge-tirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "A — Askerî Yargıtay Üçüncü Dairesi 17.8.1971 gün ve 1971/337 esas ve 1971/339 sayılı kararında:",
    "positive": "B — Askerî Yargıtay İkinci Dairesinin 5.8.1971 gün ve 971/340 esas ve 1971/336 sayılı kararında:",
    "negative": "Eğer böyle bir yazıda, sözde, konuşmada bir suç niteliği varsa, örneğin bir hakaret varsa ancak o zaman bir suçtan söz edilebilecektir."
  },
  {
    "anchor": "“Bir kitabın veya sair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”",
    "positive": "** 1 — “Bir kitabın vesair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”^4",
    "negative": "“Müdahaleci dönem” denilen yıllarda bu şikâyetler basma yeteri kadar yansıyamamıştır."
  },
  {
    "anchor": "B — Askerî Yargıtay İkinci Dairesinin 5.8.1971 gün ve 971/340 esas ve 1971/336 sayılı kararında:",
    "positive": "A — Askerî Yargıtay Üçüncü Dairesi 17.8.1971 gün ve 1971/337 esas ve 1971/339 sayılı kararında:",
    "negative": "Eğer karar asliye ceza hâkimi tarafından verilmiş ise, itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler."
  },
  {
    "anchor": "“Mahkeme kararı ile yasaklanmış bulunan kitap, broşür, dergi ve emsali neşriyatı üzerinde, ikametgâhında ve işyerlerinde bulunduranlar ve satanlar hakkında sıkıyönetim kanunu gereğince takibat yapılacağını bildiren resmî tebliğde, yasaklanan neşriyat müfredatıyla gösterilmiş ve yasaklanmış kitapları evinde bulundurduğu iddia edilen kişinin, hangi neşriyatın yasaklandığını bildiğine ilişkin savunmasının aksi ispat edilmelidir.”",
    "positive": "ikametgâhında ve işyerlerinde bulunduranlar ve satanlar hakkında Sıkıyönetim Kanunu gereğince takibat yapılacağını bildiren resmî tebliğde, yasaklanan neşriyat müfredatı ile gösterilmeli ve yasaklanmış kitapları evinde bulundurduğu iddia edilen kişinin, hangi neşriyatın yasaklandığını bilmediğine ilişkin savunmasının aksi ispat edilmelidir.”^5",
    "negative": "Böyle bir yasaklama hükmünün anayasada yer almamış olması onun grev hakkına açık olduğunun delilidir."
  },
  {
    "anchor": "“Sanıktan elde edilen kitapların kendisine atılan suçla ilgisi bulunmadığı gibi, yasak kitabın evde bulundurulması da suç teşkil etmeyeceği ve müsadereyi gerektirmeyeceği cihetle sanığın evinde elde edilen",
    "positive": "Son zamanlarda uygulamada ve özellikle bazı emniyet görevlileri tarafından yapılan hazırlık soruşturmalarında sanığın sorgusu yapılırken çok kez ona atılan suçun ne olduğu açıklanmamakta, somut bir eylem üzerinde durulmamakta ve suçla ilgisi olmayan genel sorular yöneltildiği görülmektedir.",
    "negative": "Yargı organlarına verilen Bilirkişi raporlarından yukarıya aktarılan görüşler de politika konusunda açıklanan düşünceleri desteklemektedir."
  },
  {
    "anchor": "kitapların olup olmadığının araştırılmasına ilişkin bozma sebebine iştirak edilmemiştir.”",
    "positive": "Bozma, soruşturmanın genişletilmesi, delillerin toplanması, keşif yapılması gibi hususlara ilişkin ise bu eksikler tamamlandıktan sonra mahkeme yeni bir hükme varacaktır.",
    "negative": "**YÜRÜTMENİN DURDURULMASI:** Yargılamanın yenilenmesi istemi yürütmeyi durdurmaz."
  },
  {
    "anchor": "“Yukarıda açık kimliği yazılı sanığın, haklarında muhtelif mahkemelerce verilmiş toplatma kararı bulunan basılı eserleri bulundurdukları anlaşılmış ise de, mücerret basılı eserleri bulundurmanın mevcut mevzuatımıza göre suç teşkil etmemesi ve Ankara Sıkıyönetim Komutanlığınca da bugüne kadar bu gibi basılı eserlerin bulundurulmasının yasaklandığına dair herhangi bir tebliğin yayınlanmamış olması sebebiyle amme adına takibat icrasına mahal olmadığına...",
    "positive": "3 — “Yukarıda açık kimliği yazılı sanığın haklarında muhtelif mahkemelerce verilmiş toplatma kararı bulunan basılı eserleri bulundurduğu anlaşılmış ise de, mücerret basılı eserleri bulundurmanın mevcut mevzuatımıza göre suç teşkil etmemesi ve Ankara Sıkıyönetim Komutanlığınca da bugüne kadar bu gibi basılı eserlerin bulundurulmasının yasaklandığına dair herhangi bir tebliğin yayınlanmamış olması sebebiyle amme adına takibat icrasına mahal olmadığına., karar verildi.”^6",
    "negative": "Birden fazla kişinin müdafi, temyiz eden her müvekkili için ayrı para yatıracaktır."
  },
  {
    "anchor": "**Yargı organlarının yukarıya alınan kararları, toplatılmış dahi olsa, bir kitabı evinde bulun- durmanın suç olmadığını göstermektedir.**",
    "positive": "Görülüyor ki, yasa ve yargı organları toplatılmış da olsa bir kitabı evinde veya iş yerinde bulundurmayı suç saymamıştır.",
    "negative": "Bu açıklanan nedenlerle dava sabit olmadığından reddine hüküm tesisi uygun görülmüştür.”^3"
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki, yasa ve yargı organları toplatılmış da olsa bir kitabı evinde veya iş yerinde bulundurmayı suç saymamıştır.",
    "positive": "**Yargı organlarının yukarıya alınan kararları, toplatılmış dahi olsa, bir kitabı evinde bulun- durmanın suç olmadığını göstermektedir.**",
    "negative": "Yukarıda ilk bölümde açıklanan kararlar dışındaki ceza mahkemesi kararlarını taraflar temyiz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Bu durum karşısında yapılan aramalar sonunda evlerden alınan bu tür kitapların “Kendiliğinden suçlu” kabul edilerek Türk Ceza Yasasının 36/2.",
    "positive": "“...Şu durum karşısında, davalıların Türk halkına adlı bir bildiri yayınladıkları anlaşılmaktadır.",
    "negative": "Dr. Kemal Fikret Arık Konseye kişisel başvurma yetkisinin önemini şu sözlerle anlatmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "** Vatandaşın evinde bulunan bir kitabın; Afyon, Dinamit, Kalp Para gibi “kendiliğinden suçlu” ve “resen müsadereye tâbi eşya” kabul edilerek herhangi bir ceza",
    "positive": "**Afyon, Dinamit, Kalp Para ve Kitap** Acaba kitaplar da Afyon gibi, dinamit gibi, kalp para gibi, kaçak eşya gibi, ruhsat verilmeyen silâh gibi, “kendiliğinden suçlu” eşyalardan mıdır?",
    "negative": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir karar yasal dayanaktan yoksun olduğu gibi, “kişinin maddî ve manevî varlığını geliştirme”^4 temel hakkına da aykırı düşer.",
    "positive": "Böyle bir görüşmeye engel olmak veya onu zorlaştırmak yasaya, aykırı düşer ve savunma hakkını yaralar.",
    "negative": "Örneğin Sorgu Hâkimliği Ceza Mahkemesi niteliğinde olmadığından bu hâkimlikçe verilen kararlar temyiz edilemez."
  },
  {
    "anchor": "**Sorgu Nedir?** Ceza hukukunda sorgu, zan altında bulunan kişiye kendisini savunabilmek için olanak sağlayan bir işlemdir.",
    "positive": "** Ceza hukukunda bir suçun işlenmiş sayılabilmesi için gerçekleşmesi gereken hususlara “Suçun unsurları” denilir.",
    "negative": "Dövüldüğünü kabul ettiğimiz şahısların beyanlarının mahkûmiyete esas kabul edilmesi adaletin yok olmasını, adaletin varlığını kabul etmemek neticesi doğurur.”"
  },
  {
    "anchor": "Sorgunun amacı belki daha ziyade zan altında bulunan kişiyi, şüpheli durumdan kurtarmak, onu topluma kazandırmaktır.",
    "positive": "Çünkü sorgunun amacı zan altında bulunan kişiyi suçlu duru-ma düşürmek, suçsuzdan suçlu yaratmak, onu gafil avlamak değil **gerçeği bulmaya çalışmaktır.",
    "negative": "**12 Mart’tan Sonra** 12 Mart Muhtırasını izleyen Sıkıyönetim koşullarında, toplumumuzda süregelen bunalımın 27 Mayıs Anayasasının uygulanmamasından, bu Anayasanın"
  },
  {
    "anchor": "1 Bu açıdan sorgunun savunma hakkı ile yakın ilişkisi vardır, amacı da savunma hakkını korumak, sanığın bu hakkını kullanmasına olanak sağlamaktır.",
    "positive": "**Sonuç:** Sorgu, bir suçlama aracı değil, savunma hakkı ile yakın ilişkisi olan bir savunma aracıdır.",
    "negative": "İki madde arasında “hukuksal nitelik” yönünden bir fark bulunmadığı halde bunlardan birisini affa lâyık görmek, ötekini görmemek bir çelişki olmaz mı?"
  },
  {
    "anchor": "Sorguya başlanırken önce sanığa yükletilmek istenen suçun ne olduğu açıkça bildirilir.",
    "positive": "Sorgudan amaç gerçeği bulmak, suçun işlenmiş olup olmadığını anlamak olduğuna göre sanığa atılan suçun ona bildirilmemesi, sorgunun istenen sonucu vermesi bakımından yararlı olmadığı gibi savunma hakkı açısından da sakıncalıdır.",
    "negative": "Bu kabul ve yasama işlemi, Anayasamızın 92/5 fıkrasının açık hükmüne, hiçbir yoruma yer vermeyecek surette aykırıdır."
  },
  {
    "anchor": "Suçun ne olduğunu önceden bildirmek, sorguyu yapanın yasal görevidir ve bunu istemek de sanığın hakkıdır.",
    "positive": "Savcının alındıyı vermesi yasal görevidir, bunu geciktiremez, inceleme sonuna erteleyemez.",
    "negative": "Bu tür suçlardan dolayı insanların tutuklanmaları düşünce özgürlüğüne karşı duyulması gereken saygı ile bağdaşamaz.^3"
  },
  {
    "anchor": "Suçlama konusunun bildirilmemesi sanığın savunmasını zorlaştırır, onu tereddüde iter, sanıkta şaşkınlık yaratır.",
    "positive": "Sanık sözlerine, yeminsiz dinlenen tanık sözleri gibi hukukî değer verilmesi de benzer sakıncalar doğurduğundan sanığın ikrarına değişik bir açıdan bakmak ve onu tanık sözle- rinden ayrı bir biçimde değerlendirmek gerekmiştir ki, yasalarımız da bu bakış açısını benimsemiştir.",
    "negative": "Maxime Valeere, 2400 yıl önce ilân edilen bu genel aftan söz ederken “Thrasybule geçmiş şeylerden bahsetmeyi yasak eden bir kanun ilân etti."
  },
  {
    "anchor": "Sorgudan amaç gerçeği bulmak, suçun işlenmiş olup olmadığını anlamak olduğuna göre sanığa atılan suçun ona bildirilmemesi, sorgunun istenen sonucu vermesi bakımından yararlı olmadığı gibi savunma hakkı açısından da sakıncalıdır.",
    "positive": "Sanığın yasalara uygun olarak sorguya çekilmesi, üzerine atılan suçun açıklanması, ona maddi ve manevî baskı yapılmaması ve serbest iradesini kullanarak kendisini savunmasına olanak sağlanması yasa emridir.",
    "negative": "Kural bu olmakla beraber, yasa: “Karar aleyhine yapılan itiraz kararı veren makama verilecek bir istida ile veya o hususta bir zabıt varakası tutulmak üzere zabıt kâtibine yapılacak bir beyan ile olur..."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle sorguya başlarken sanığa hangi suçla suçlandığının somut olarak ve açıkça bildirilmesi yasa gereğidir.",
    "positive": "Böyle hallerde sanığın, sorgunun başlangıcında kendisine atılan suçun ne olduğunun açıkça ve somut olarak bildirilmesini istemesi, bu konuda direnmesi, gerekirse görevlilere yasal yükümlülüklerini hatırlatması ve böylece savunma hakkını koruması bir görev sayılmalıdır.",
    "negative": "TÖB-DER’in bugünlere ulaşmasında onun hukuksal yönden yaptığı katkılar asla unutulamaz."
  },
  {
    "anchor": "Gerek Ceza Yargılama usulü yasası ve gerekse Askerî mahkemelerin kuruluşu ve Yargılama Usulü Ya- sası bu hususu düzenlemiştir.^2",
    "positive": "Yukarıda açıklanan usul hükümleri açısından Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası arasında önemli bir ayrıcalık yoktur.",
    "negative": "Davalarda ister “kanunî delil sistemi” isterse “takdiri delil sistemi” uygulansın hâkimler için yanılgı ihtimalleri daim vardır."
  },
  {
    "anchor": "Son zamanlarda uygulamada ve özellikle bazı emniyet görevlileri tarafından yapılan hazırlık soruşturmalarında sanığın sorgusu yapılırken çok kez ona atılan suçun ne olduğu açıklanmamakta, somut bir eylem üzerinde durulmamakta ve suçla ilgisi olmayan genel sorular yöneltildiği görülmektedir.",
    "positive": "“Sanıktan elde edilen kitapların kendisine atılan suçla ilgisi bulunmadığı gibi, yasak kitabın evde bulundurulması da suç teşkil etmeyeceği ve müsadereyi gerektirmeyeceği cihetle sanığın evinde elde edilen",
    "negative": "Bildiri yayınlama, bu kuruluşların yetkili organlarının karar vermeleri koşuluna bağlıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür bir sorgu Usul yasalarımızın açık hükümlerine aykırı düşmekte, savunma hakkını yaralamakta ve suçsuz kişileri zor durumlara sokmaktadır.",
    "positive": "Böyle bir görüşmeye engel olmak veya onu zorlaştırmak yasaya, aykırı düşer ve savunma hakkını yaralar.",
    "negative": "^4) Çetin Altan’ın “Geri kalmış ülkeler arasında” baş¬lıklı 4 Ocak 1970 günlü yazısı hakkında Prof."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan sanığa şaşırtıcı sorular sorulması, anlayama-yacağı, kavrayamayacağı sorular yöneltilmesi",
    "positive": "Ortaçağlarda bireyler bir yandan feodal beylerin, öte yandan da kilisenin baskısı altında kalmış, düşünce özgürlüğünden yoksun yaşamışlardı.",
    "negative": "Davacı, kendisine zarar veren işlemlerin yapılması nedeni olan iddialar üzerine hakkında açılan dava"
  },
  {
    "anchor": "Çünkü sorgunun amacı zan altında bulunan kişiyi suçlu duru-ma düşürmek, suçsuzdan suçlu yaratmak, onu gafil avlamak değil **gerçeği bulmaya çalışmaktır.",
    "positive": "Sorgunun amacı belki daha ziyade zan altında bulunan kişiyi, şüpheli durumdan kurtarmak, onu topluma kazandırmaktır.",
    "negative": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir."
  },
  {
    "anchor": "** Sanık maddî ve manevî baskılar, işkenceler yolu ile ve özellikle istemediği bir ifadeyi vermeye zorlanamaz.",
    "positive": "Böyle bir karar yasal dayanaktan yoksun olduğu gibi, “kişinin maddî ve manevî varlığını geliştirme”^4 temel hakkına da aykırı düşer.",
    "negative": "Bunu ünlü cezacı Alfieri “suçu toplum hazırlar, birey işler” sözleriyle anlatıyor."
  },
  {
    "anchor": "Vaatlerde bulunularak, örneğin kendisi hakkında dava açılmayacağı, salıverileceği vaat edilerek başka kişiler aleyhinde atfı cürümlerde (suç atma) bulunmaya zorlanamaz.",
    "positive": "Dava sürelerinin hesabını bir örnekle açıklayalım: Örneğin yayınlanan bir kitapla suç işlendiğini varsayarak, önce bu kitabın yayınlandığı günü saptamak gerekir.",
    "negative": "Bu devrim, tüm Türk ulusunun yararına bir avuç işbirlikçi sermaye sahipleri ile feodal"
  },
  {
    "anchor": "Sorguyu yapan görevli böyle bir tutuma girdiği takdirde yasaları çiğnemiş, suç işlemiş ve görevini kötüye kullanmış olur.",
    "positive": "Bu mahkeme kararı belgenin sahteliğine, tanığın ya da bilirkişinin gerçeğe aykırı ifade verdiğine ya da hâkimin görevini kötüye kullanarak suç işlediğine dair görevli mahkemece verilmiş bir karar olacaktır.",
    "negative": "Mağdurun ölüm cezası ile mahkûmiyeti halinde, bu ölüm cezası infaz edilmişse ifti- racıya da ölüm cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Böyle hallerde sanığın, sorgunun başlangıcında kendisine atılan suçun ne olduğunun açıkça ve somut olarak bildirilmesini istemesi, bu konuda direnmesi, gerekirse görevlilere yasal yükümlülüklerini hatırlatması ve böylece savunma hakkını koruması bir görev sayılmalıdır.",
    "positive": "**Görev** Bugün Türkiye öğretmeninin önündeki görev, 27 Mayıs Anayasası ile kendisine tanınmış olan ve 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde elinden alınan Sendika kurma hakkını vs.",
    "negative": "Siyasî faaliyet siyasi partiler kanunu ışığı altında dar manada parti mücadelesi anlamına gelir."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle yukarıda değinilen biçimde sorguyu yapan kimse tarafından yasa dışına çıkıldığı, atılan suçun açık ve somut olarak bildirilmediği veya görevliler tarafından yasaya aykırı olarak şaşırtıcı, anlaşılmaz sorular yöneltildiği hallerde sanık susmak, sorulara cevap vermemek hakkına sahiptir.",
    "positive": "Böyle hallerde sanığın, sorgunun başlangıcında kendisine atılan suçun ne olduğunun açıkça ve somut olarak bildirilmesini istemesi, bu konuda direnmesi, gerekirse görevlilere yasal yükümlülüklerini hatırlatması ve böylece savunma hakkını koruması bir görev sayılmalıdır.",
    "negative": "Hâkim önüne çıkarılmaları için kanunda belirtilen süre geçtikten sonra hâkim kararı olmaksızın hürriyetlerinden yoksun kılınan;"
  },
  {
    "anchor": "yakınlarını suçlandırma sonucu doğuracak beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.”",
    "positive": "Hukuk alanındaki gelişmeler sonucu bu ilkel delil telâkkisi terk edilmiş ve yerini vicdanî delil sistemine bırakmıştır.",
    "negative": "Cebir saiki unsur sayılmazsa, bilhassa şu iki şey tehlikeye girer: Matbuat hürriyeti ve kürsü hürriyeti” demiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargıla- ma usulü yasası, sanığa atılan suç anlatıldıktan sonra “...Bu hususta cevap vermek isteyip istemediği sanıktan sorulur.” demektedir.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasası Karar Düzeltilmesi ile ilgili 322’nci maddesinde şöyle demektedir:",
    "negative": "Ancak sözü edilen T.C. yasasının 526’ncı maddesinde yazılı suçun gerçekleşebilmesi için İdarî makam tarafından alınan kararın veya verilen emrin usulüne göre ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulmuş olması gerekir;"
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda açıklandığı gibi Anayasa ve yasalarımız kişiye susma hakkını tanıdığına göre, kanunun tanıdığı bir hakkın kullanılması sanığın aleyhine bir sonuç doğuramaz.",
    "positive": "Yukarıda açıklandığı gibi hâkim önünde de, savcı önünde de olsa sanığın yine de gerçeğe aykırı sözler söylemesi mümkündür.",
    "negative": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Sanığa susma hakkı tanınmadığı, ifade verme mecburiyeti yüklendiği takdirde bunun doğuracağı sakıncalar ağırdır.",
    "positive": "Bu takdirde konuşmamanın, susmanın bir müeyyidesini getirmek ve uygulamak gerekecektir ki bunun doğuracağı sakıncalar susmanın doğurabileceği sakıncalardan daha çoktur.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi yoluna ancak kesinleşmiş hükümler hakkında başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu takdirde konuşmamanın, susmanın bir müeyyidesini getirmek ve uygulamak gerekecektir ki bunun doğuracağı sakıncalar susmanın doğurabileceği sakıncalardan daha çoktur.",
    "positive": "Sanığa susma hakkı tanınmadığı, ifade verme mecburiyeti yüklendiği takdirde bunun doğuracağı sakıncalar ağırdır.",
    "negative": "7 Tutukluya ait olup postanede bulunan haberleşme kâğıtlarına el koyma ancak hâkim kararı ile olur."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür bir sorgu sanıkta yorgunluk, uykusuzluk, baş dönmesi ve diğer ruhsal anomaliler doğurmakta ve sanığın serbest",
    "positive": "1 — Sorgu hâkiminin kararları hakkındaki itirazlar: a)Sorgu hâkiminin iki tür kararı vardır.",
    "negative": "Yasa, görüşmede ancak hâkimin bulunabileceğini kabul etti- ğinden hâkimden başkası hazır bulunamaz, konuşmaları"
  },
  {
    "anchor": "Bazı ülkelerde ve örneğin Fransa’da sorgu süresi 24 saati geçmişse sanığın bir hekime muayene ettirilmesi esası kabul edilmiştir.",
    "positive": "Bu yasaya kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü yasası savunma hakkına daha geniş olanaklar tanımış, bazı hallerde ve örneğin ağır cezalı davalarda “Mecburî müdafilik” kuralını kabul ederek sanığın - bir hukuk",
    "negative": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu da uygar ülkelerde sorgu serbestisi konusunda ne kadar titiz davranılmakta olduğunu göstermektedir.",
    "positive": "Örgüt biçimi olarak “Dernek” ile “Sendika”nın ne kadar farklı olduğunu ve “Sendika”nın “Derneğe” göre gelişmiş ve uygar bir örgüt biçimi olduğunu açıklamaya gerek yoktur, sanıyoruz.",
    "negative": "Halkımızın yıllardan beri beklediği, Anayasamızın emrettiği reformları yapmak, sosyal hukuk devletini bütün kuralları ile gerçekleştirmek; ekonomik, sosyal ve siyasal bunalımlardan kurtulmanın tek çıkar yoludur."
  },
  {
    "anchor": "1 951 yılında Brüksel’de toplanan ve suçluların muayenesi konusunu inceleyen Avrupa Semineri şu kararı vermiştir:",
    "positive": "``` 1. Bir kimse yasalara göre tutuklandıktan ya da yakalandıktan sonra soruşturma sonucuna ve toplanan delillere göre hakkında takipsizlik, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı, beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilirse.",
    "negative": "Bütün bu alanlarda “Gerçek”i bulabilmek, amaca varabilmek için belli usuller (Methode) uygulanır."
  },
  {
    "anchor": "İnsanı şahsiyet yapan iradesi olduğundan bu iradeye tesir ediş, insanı insanlıktan çıkarmaktadır.",
    "positive": "İnsan iradesi ve bedeni üzerinde uygulanan bu usuller insanı iradesiz hale getirmekte, onun kişiliğini ortadan kaldırmaktadır.",
    "negative": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "İnsan iradesi ve bedeni üzerinde uygulanan bu usuller insanı iradesiz hale getirmekte, onun kişiliğini ortadan kaldırmaktadır.",
    "positive": "İnsanı şahsiyet yapan iradesi olduğundan bu iradeye tesir ediş, insanı insanlıktan çıkarmaktadır.",
    "negative": "Tutuklular, hangi tutukevinde bulunursa bulunsunlar, haklarında verilen karar hakkında o tutukevinin bulunduğu yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla yasa yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "İnsanı hayvan derekesine indirerek ondan suçlu yaratma çabaları insanlık haysiyeti ile bağdaşır bir tutum değildir.",
    "positive": "Affı toplumun sosyal ve siyasal koşullarının dışında soyut ve duygusal bir yönden ele almayı gerçekçi bir tutum saymak mümkün değildir.",
    "negative": "Ancak itiraz üzerine verilen tutuklama ka- rarlarına karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki, yukarıda açıklanan ve insan iradesini yok eden teknik usuller yasalarımız tarafından kabul edilmemiş, sanığa susma hakkı tanınmıştır.",
    "positive": "Bazı ülkelerde sanığın müdafi edinmek ve müdafi ile her zaman görüşebilmek hakkına o kadar önem verilmiştir ki, sanığa, müdafi ile görüşmeden önce ifade vermeme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Birçok yayınevleri, 1961 Anayasasının getirdiği düşünce özgürlüğünden yararlanarak, yabancı ülkelerde yayınlanmış eserleri dilimize çevirip yayınlamakta, Türk düşünce hayatının gelişmesine katkıda bulunmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "**Sonuç:** Sorgu, bir suçlama aracı değil, savunma hakkı ile yakın ilişkisi olan bir savunma aracıdır.",
    "positive": "1 Bu açıdan sorgunun savunma hakkı ile yakın ilişkisi vardır, amacı da savunma hakkını korumak, sanığın bu hakkını kullanmasına olanak sağlamaktır.",
    "negative": "1924 Anayasası ve daha sonra 1961 Anayasası her türlü zümre ve sınıf ayrıcalıklarına son vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "**Bir adamın kendi kendisinin ithamcısı olmasını istemek iddiası çok korkunç ve pek gülünçtür.",
    "positive": "Hırsız ve katil olmayacağım iddiası âdeta ağzıma kendiliğinden geliyor, fakat hiçbir gün hırsız ve katil gibi cezaya çarptırılmayacağım demek pek cüretkârane bir şey olur.”",
    "negative": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Hakikat sanki onun adaleleri ve sinirleri içine gizlenmiş gibi, onu işkence ile çıkarmaya çabalamak vahşet ve budalalıktır.",
    "positive": "Onun içindir ki insanın iradesini işkence, tehdit veya açlık ile yenerek söylet-mek nasıl doğru değil ise, ilâçla yenerek söyletmek de aynı şekilde doğru değildir.”^5",
    "negative": "Sayın Kunter, bu hükmü kıyas yoluyla idare mahkemesi kararına uygulamanın yerinde olacağına işaret etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten artık bugün karakollarda, emniyet birinci şubelerinde vatandaşlara yapılan türlü işkencelerin, haysiyet kırıcı davranışların ve atılan dayakların mahkeme tutanaklarını doldurduğu, dergi ve gazete sayfalarına kadar girdiği bir dönemde yaşıyoruz.",
    "positive": "Oysa bugün kişilere en teknik metotlarla işkenceler yapıldığı, insanların haysiyet kırıcı işlemlere tabii tutulduğu herkesçe bilinen bir husustur.",
    "negative": "Balkan savaşı sıralarında 1912 yılında Arnavutluk’ta çıkan isyan hareketine katılanlar “Affı Umumî Kanunu Muvakkati” ile affedildiler."
  },
  {
    "anchor": "Bazen bu yasa ve insanlık dışı muameleler o kadar utanç verici bir hal alıyor ki ona muhatap olanlar bunları açıklamaktan bile çekiniyor ve kaçınıyorlar.",
    "positive": "Tabii senatör Suphi Karaman 13.6.1973 gününde Cumhuriyet Senatosunda yaptığı gündem dışı konuşmada işkence olayları üzerinde durmuş, Cumhuriyetin hiçbir döneminde bu kadar yoğun işkence iddiaları ileri sürülmediğini söylemiş ve hükümetin bu şikâyetler üzerinde eğilerek bunları soruşturma konusu yapmasını istemiştir.",
    "negative": "Delillerin toplanması esnasında ilgililerin hazır bulunup bulunmayacakları konusunda genel kurallara"
  },
  {
    "anchor": "Tunceli, Diyarbakır, Malatya, Ankara, İstanbul ve başka illerde meydana gelen bu işkence olayları kadın - erkek ayırt etmeden sürüp gitmekte, bunlara her gün bir yenisi eklenmektedir.",
    "positive": "1962 yılında 22-23 Şubat olayları ile daha sonra meydana gelen 21 Mayıs olaylarının sanıkları hakkında çıkarılan aflarda böyle bir ayrım yapılmamıştır.",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "İnsan vücuduna elektrik akımı verme, falakaya çekme, uykusuz bırakma, yüksek voltajlı elektrik ışını altında tutma, kum torbaları ile döğme ve",
    "positive": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:",
    "negative": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "daha birçok akla gelmez acı çektirme yöntem biçimleri bunlar arasında yer almaktadır.",
    "positive": "Tasarıda, eşitlik ilkesine aykırı sadece birkaç örneğini verdiğimiz daha birçok hükümler yer almaktadır.",
    "negative": "Her iki parti “şiddet eylemleri” olarak niteledikleri suçların cezalarından sadece beş yıllık bir indirim yapılmasında birleşmektedirler."
  },
  {
    "anchor": "18’inci yüzyıla gelinceye kadar toplumlarda ilkel bir ceza anlayışı egemen olmuştur.",
    "positive": "Böylece 18’inci yüzyıldan beri teoride bu ilkel ceza metotları ve özellikle işkence ilkesi terk edilmiş, lanetlenmiş, bu sistemin insan haysiyeti ile bağdaşmazlığı bütün dünyada kabul edilmiştir.",
    "negative": "Yani Anayasamızın yukarıda sözü geçen maddesine ve maddenin amacına uygun hükümler ge- tirmek zorunda olan kanun koyucu, bahsi geçen iki tutuklama nedeni dışında yeni nedenler kabul edemeyecek, ancak Anayasanın bu hükmünün yön ve doğrultusunda hükümler getirebilecektir.^2"
  },
  {
    "anchor": "Kişisel öç, kefaret, ibret, kısas ilkeleri yanında işkence ilkesi de bu toplumlarda yer almıştır.",
    "positive": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır.",
    "negative": "Bir genel affın ilân edilmesi ve gereği üzerinde siyasal partilerin birleştikleri artık anlaşılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu ceza anlayışına göre, sanığın yaptığı eylemin yani işlediği suçun karşılığını bedeninde acı çekerek ödemesi gerekmektedir.",
    "positive": "Yani affedilen bir kişi yeniden bir suç işlediği takdirde hem işlediği bu suçun cezasını çekecek, hem de affedilen ve af ile ortadan kaldırılan cezasını çekecektir.",
    "negative": "aykırılıkları en iyi anlayabilecek ve ortaya koyabilecek olanlar, yargılama konusu olayın ilgilileri ve taraflarıdır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak 18’inci yüzyıldan sonradır ki, Diderot, Montesquieu, J. J. Rousseau, La Bruyere, Bentham ve Beccaria gibi düşünür ve cezacıların eski ceza anlayışlarını eleştirmeleri^1 ve bu alanda yeni düşünceler ortaya koymaları sonunda bugünkü ceza felsefesinin temeli atılmış, cezaların niteliği, toplum yaşantısındaki rolü, insanlar üzerindeki etkisi, sosyal çevre ile olan ilişkisi gibi etkenler incelenmeye başlanmıştır.",
    "positive": "Ceza yasalarında yapılan değişikliklerin, cezaların şiddetlendirilmesinin bu alanda olumlu bir sonuç veremeyeceği ceza politikası uygulamalarıyla an- laşılmıştır.",
    "negative": "Yazılı emirle bozma yoluna Yasaların yanlış uygulanması nedeniyle gidilebileceği bir Usul Hü- kümlerine aykırı uygulama yapılması nedeniyle de başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "“İşkence, teşekkülâtı bedeniyesi nahif bir masumu, mahvetmek ve sağlam doğmuş bir mücrimi kurtarmak için pek emin ve pek mahirane bir keşiftir.",
    "positive": "1 bazen başkasını kurtarmak için suçu üzerine alır ve nihayet işkence altında serbest iradesini kaybederek yapmadığı eylemleri yaptığını söyler.",
    "negative": "sanığın Yasal temsilcisi ya da kocası tarafından temyiz edilmiş ise bozma üzerine yeniden verilecek ceza, önceden verilmiş cezadan daha ağır olamaz."
  },
  {
    "anchor": "Hırsız ve katil olmayacağım iddiası âdeta ağzıma kendiliğinden geliyor, fakat hiçbir gün hırsız ve katil gibi cezaya çarptırılmayacağım demek pek cüretkârane bir şey olur.”",
    "positive": "**Bir adamın kendi kendisinin ithamcısı olmasını istemek iddiası çok korkunç ve pek gülünçtür.",
    "negative": "Yukarıdaki oranlar, ülkemizdeki sömürü mekanizmasını gösteren sadece birkaç örnektir."
  },
  {
    "anchor": "İşkence konusundaki düşüncelerini başa aldığımız İtalyan cezacısı Beccaria bu alanda önemli bir rol oynamıştır.",
    "positive": "İşte bildiri yayınlama hakkı, kişilerin ve örgütlerin düşüncelerini açıklama ve yayabilme özgürlüğünün önemli ve etkin bir biçimidir.",
    "negative": "Siyasal bilim uzmanları uygar toplumları “Örgütlenmiş toplumlar” olarak tanımlıyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Böylece 18’inci yüzyıldan beri teoride bu ilkel ceza metotları ve özellikle işkence ilkesi terk edilmiş, lanetlenmiş, bu sistemin insan haysiyeti ile bağdaşmazlığı bütün dünyada kabul edilmiştir.",
    "positive": "Hukuk alanındaki gelişmeler sonucu bu ilkel delil telâkkisi terk edilmiş ve yerini vicdanî delil sistemine bırakmıştır.",
    "negative": "siyaset teşkil eden bir hal mevcut olmayıp derneğin feshini gerektirmeyeceğinden Dernek Başkanı davalı Cengiz Çandar hakkında sabit olmayan davanın REDDİNE;” 4"
  },
  {
    "anchor": "Bugün literatürde “Fiziki hürriyet”, “Beden hürriyeti”, “Vücut tamlığı” sözleri ile anlatılan kişi dokunulmazlık ve özgürlüğü uygar Anayasalarda^2 ve yasalarda^3 yer almış, insanın temel haklarından sayılmış, Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisine girmiştir.",
    "positive": "Bugün İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nde, çağdaş anayasalarda ve bu arada Anayasamızda “Temel bir hak” olarak yer alan savunma hakkı uygar bütün toplumlarca kutsal bir hak olarak kabul edilmektedir.",
    "negative": "Yani ancak “cebir yoluyla bir düzen değişikliği”ni amaç edinen bir örgüt kurmak veya toplumda istenen düzen deği- şikliğini zor kullanarak gerçekleştirmek için propaganda yapmak suç sayılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Ne var ki teoride ve yasalarda bir ceza ilkesi olarak terkedilen işkence, bu kez uygulamada bir “sorgu aracı” olarak kullanılmaya başlanmıştır.",
    "positive": "**Ne var ki** Bütün bu cinayetler ve saldırılar “ademiyetten”, “idraki” kaldıramadı.",
    "negative": "Anayasanın emrettiği reformları gerçekleştirmek şöyle dursun bunların karşısına çıktılar."
  },
  {
    "anchor": "(^3) T.C.K. madde 243: “Mahkemeler ve meclisler reis ve azalarından ve sair hükümet memurlarından biri maznun bulunan kimselerin cürümlerini söyletmek için işkence eder, yahut zalimane ve gayri insani veya haysiyet kırıcı muamelelere baş vurursa beş yıla kadar ağır hapis veya müebbeden veya muvakkaten memuriyetten mahrumiyet cezası ile cezalandırılır.” (^4) “Engizisyon” Latince soruşturma anlamına gelen İnquisito kelimesinden gelmektedir.",
    "positive": "“TCK’nun 243. maddesinde yazılı suçun maddî unsuru; memurun sanığa veya sanıklara işkence etmesinden yahut zalimane veya gayri insani veya haysiyet kırıcı muamelelere tevessül eylemesinden ibaret bulunmaktadır.",
    "negative": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır."
  },
  {
    "anchor": "çarptırılıyor ve eğer suçsuz olduğunu savunursa ona dayanılmaz işkenceler yapılıyordu.",
    "positive": "Bir kimsenin, suçsuz olduğunu bildiği başka bir kimseye bir suç yüklemesi ya da bu suçun eser ve delillerini uydurması,",
    "negative": "Önce Evrensel İnsan Hakları Demeci, daha sonra Avrupa İnsan Hakları Antlaşması bu fikrin bayrak gibi yükselen işaretleridir."
  },
  {
    "anchor": "Sanıklardan “Suç ikrarı” elde etmek için, değişik ülkelerde, değişik biçimlerde uygulanan bu metot günümüze kadar gelmiştir.",
    "positive": "Bu tedbirlere rağmen Osmanlı döneminde işçiler, haklarını elde etmek için mücadeleye girmiştir, örgütlenmişlerdir.",
    "negative": "Dönmezer ve Erman, “Umumî af, içtimaî fayda mülâhazası ile, bütün veya belirli bazı suçlar ve hükmedilmiş ise cezaları bütün neticeleri ile birlikte düşüren teşriî bir tasarruftur” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Modern ceza hukuku alanındaki bütün bu gelişmelere ve yasa hükümlerine rağmen sınıflı toplumlarda, egemenliklerini kurmuş olan sınıflar ve bunların temsilci ve yöneticileri, bazen açık, bazen kapalı bir biçimde insan haysiyeti ile bağdaşmayan bu vahşiyane işkence metodunu teknik araçlarla daha da geliştirerek uygulamakta devam etmişler ve etmektedirler.",
    "positive": "Bu zarar, bazen mal, bazen özgürlük ve bazen de insan şeref ve haysiyeti biçiminde kendini gösterir.",
    "negative": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Günümüzde bu metot, üretim araçlarını ellerinde bulunduran egemen sömürücü sınıfların, egemenlik ve sömürülerini sürdürmek ve devrimci güçleri baskı altında tutmak için sarıldıkları iğrenç bir araç halini almıştır.",
    "positive": "Ekonomik bakımdan güçlü olan, üretim araçlarını ellerinde bulunduran sınıflar ve bunların temsilcileri yönetimi ellerine geçirmişler, toplumu",
    "negative": "ülkenin siyasi kurumlarının düzeltilmesine, toplumun daha iyi yönetilmesine, insanlığın uygarlık doğrultusunda ilerlemesine hizmet ettiği görülür."
  },
  {
    "anchor": "Bu sınıflar için kendi sömürü düzenlerini sürdürmek, sömürülenlerin devrimci eylemlerini önlemek amacı, her türlü insanlık değerlerinin üstündedir.",
    "positive": "Buna rağmen egemen sınıflar, halkımızın uyanışını önlemek, kendi sömürü düzenlerini sürdürmek için bu maddeleri bir baskı aracı olarak kullanmaya devam etmektedirler.",
    "negative": "**Bir suçu yargılama yetkisi olmayan bir mahkemenin, “Suçun işlendiğini kabul” ederek toplatma kararı vermesi de kanunun ve aklın kabul edemeyeceği bir haldir**."
  },
  {
    "anchor": "Nasyonal sosyalizm ve faşizm, engizisyon mahkemelerinden sonra işkence metotlarına “Castration” yollarını da ekleyerek bunun yeni teknik örneklerini vermiştir.",
    "positive": "Başka deyimle yüz liralık bir yeni değer yaratan işçi, bu yeni değerin ancak 29 lirasını ücret şeklinde kendisi almakta ve bunun 71 lirası da üretken olmayan kapitaliste gitmektedir.",
    "negative": "Bu gibi hallerde ya Anayasa hükümlerini uygulayacaklar veya kanunun Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptali için işi Anayasa mahkemesine götüreceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "“La question”u okuyanlar, Cezayir’de Fransızlara karşı yapılan kurtuluş savaşında bu hareketi destekleyen ve Fransızları şiddetle suçlayan “Alger Republicain” yazarı Henri Alleg’e yapılan işkenceleri ibretle öğrenmişlerdir.",
    "positive": "27 Mayıs hareketi işte bu anayasa ve yasa dışı yönetime karşı bir tepki olarak doğdu.",
    "negative": "142’nci maddenin birinci fıkrası ise yukarıda açıklanan 141’inci maddenin birinci fıkrasındaki amaçlar için **propaganda yapmayı cezalandırmaktadır**."
  },
  {
    "anchor": "Bu savaşta Cemile Buhayrad’a yapılan işkenceler egemen sömürücü sınıfların tarihlerine unutulmaz bir vahşet örneği olarak",
    "positive": "Özellikle egemen sömürücü sınıfların çıkarları ile yakından ilgili siyasal davalarda bu metoda sık sık başvurulmaktadır.",
    "negative": "Örneğin toprak reformu, eğitim reformu, bağımsızlık için mücadele, emperyalizmle savaş, açlık, yoksulluk, eğitimsizlik ve bunlara benzer konular genel yurt sorunlarıdır."
  },
  {
    "anchor": "“Rozenbergler Ölmemeli” piyesini seyretmiş veya okumuş olanlar Amerika’da bu metotların nasıl en canavarca bir biçimde uygulandığını sayısız örneklerden biri olarak görmüşlerdir.",
    "positive": "Hâlbuki davalıların hazırladığı panoda yazılı olanlar bir yurt sorunu olarak belirtilmektedir.",
    "negative": "Kamu düzeni ve genel ahlâk sınırlamaları ise birçok anayasalarda yer alan ve yerinde sayılabilecek olağan sınırlamalardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu ülkeleri örnek alan siyasal iktidarlarımız, Türkiye’de yıllardan beri bu işkence metotlarmış uygulayagelmektedirler.",
    "positive": "Halkımızın yıllardan beri beklediği, Anayasamızın emrettiği reformları yapmak, sosyal hukuk devletini bütün kuralları ile gerçekleştirmek; ekonomik, sosyal ve siyasal bunalımlardan kurtulmanın tek çıkar yoludur.",
    "negative": "3 ve son soruş- turma esnasında, genellikle, yeni bilirkişi raporları ile yetersizlikleri anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle egemen sömürücü sınıfların çıkarları ile yakından ilgili siyasal davalarda bu metoda sık sık başvurulmaktadır.",
    "positive": "Bu savaşta Cemile Buhayrad’a yapılan işkenceler egemen sömürücü sınıfların tarihlerine unutulmaz bir vahşet örneği olarak",
    "negative": "O halde bunların dışında kalan çalışmalar ve düşünce açıklamaları politika olarak nitelenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu şikâyetler her gün mahkemelerde, sorgu hâkimliklerinde, savcılıklarda, avukat yazıhanelerinde, ceza evi görüşme odalarında sergilenmektedir.",
    "positive": "Mahkemelerde davalar sürdükçe, ceza evlerinin kapıları hükümlü ve tutuklu aileleri ile dolup taştıkça, basın ve radyo- televizyon her gün mahkeme ve işkence haberleri yayınladıkça barışın ve huzurun gelmesi bir hayal olmaktan öteye gidemeyecektir.",
    "negative": "Örneğin cezasının üst sınırı 15 yıl ağır hapis olan bir suçtan yargılanan kişinin"
  },
  {
    "anchor": "Ama bu barbarca uygulamanın sorumlularını meydana çıkarmak isteyenlerin eli kolu bağlı kalmaktadır.",
    "positive": "Ama bunlardan hangisinin eylemi ile ölümün ya da yaranın meydana geldiği anlaşılamamış, ispat edilememiştir.",
    "negative": "Üç kentte basın yoluyla işlenen düşünce suçlarından 754 dava açıldığını, bunlardan 220’sinin mahkûmiyetle, 90’ının beraatla sonuçlandığını basından öğreniyoruz."
  },
  {
    "anchor": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir.",
    "positive": "Tabii senatör Suphi Karaman 13.6.1973 gününde Cumhuriyet Senatosunda yaptığı gündem dışı konuşmada işkence olayları üzerinde durmuş, Cumhuriyetin hiçbir döneminde bu kadar yoğun işkence iddiaları ileri sürülmediğini söylemiş ve hükümetin bu şikâyetler üzerinde eğilerek bunları soruşturma konusu yapmasını istemiştir.",
    "negative": "Ceza Hukukunda bu tür suçlara “Faili müstakil’i gayrı muayyen suçlar” yani bağımsız faili belli olmayan suçlar denilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "İşkenceleri dile getiren halk türküleri bu teknik metotlar karşısında gerilerde kalmıştır.",
    "positive": "** ” M. Beccaria İki yüz yıl önce, “Suçlar ve Cezalar” adlı eserinde yukarıdaki düşünceleri dile getiren ünlü İtalyan cezacısı Marki Beccaria, bugünün Türkiye’sinde yaşamış olsaydı bu ünlü eserine kim bilir ne ilginç katkılarda bulunacak ve düşüncelerini daha da geliştirmek olanağına kavuşmuş olacaktı.",
    "negative": "“İstinabe olunan hâkim” ise bir hâkim ya da mahkemenin bir ara kararının yerine getiril¬mesi için başka bir yargı çevresinde görevlendirildiği hâkim ya da mahkemedir."
  },
  {
    "anchor": "** Egemen sınıfların ve bunların temsilcisi tutucu iktidarların sürüp gelen bütün bu barbarca işkencelerine, yeni işkence metotlarına rağmen dünya halkları devrimci mücadelelerini sürdürmüşler, tarihsel gelişme aşamalarından geçerek bugüne kadar gelmişlerdir.",
    "positive": "Günümüzde bu metot, üretim araçlarını ellerinde bulunduran egemen sömürücü sınıfların, egemenlik ve sömürülerini sürdürmek ve devrimci güçleri baskı altında tutmak için sarıldıkları iğrenç bir araç halini almıştır.",
    "negative": "Delil değeri şüpheli olan böyle bir rapora dayanılarak tutuklama kararı verilmesi yasaya aykırıdır."
  },
  {
    "anchor": "“Devrimciler ölür, devrimler yaşar” sözleri bu mücadelelerin temel düşüncesi ve sloganı olmuştur.",
    "positive": "Anayasada yapılan bu değişiklik kuşkusuz temel haklar ve özellikle dernek kurma hakkı alanında bir gerileme olmuştur.",
    "negative": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur."
  },
  {
    "anchor": "Ülkemizde devrimci mücadele bütün bu insanlık ve yasa dışı baskılara rağmen sürecek ve demokratik devrim başarıya ulaşacaktır.",
    "positive": "b — İnceleme konusu devrim stratejisinde önerilen mücadele, Anayasanın ve kanunların kişiye ve kuruluşlara tanıdığı bütün temel hak ve özgürlükler kullanılarak yürütülecektir.",
    "negative": "bir bozma kararı sanığın ya da hükümlünün hukuksal durumu üzerinde nasıl bir etki yapacaktır?"
  },
  {
    "anchor": "Nazi Almanya’sında modern tekniğin olanakları ile geliştirilen işkence metotları, İkinci Dünya Savaşı sonunda araç ve personeli ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri tarafından alınarak bir araştırma konusu yapıldı.",
    "positive": "Hitler Almanya’sında uygulanan ve İkinci Dünya Savaşma kadar eşi görülmemiş bu vahşiyane işkence metotları, Amerikan uzmanları tarafından daha da geliştirilerek, emrine verilen çağdaş teknolojinin verileri ile “İnce bir sanat” haline getirildi.",
    "negative": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Hitler Almanya’sında uygulanan ve İkinci Dünya Savaşma kadar eşi görülmemiş bu vahşiyane işkence metotları, Amerikan uzmanları tarafından daha da geliştirilerek, emrine verilen çağdaş teknolojinin verileri ile “İnce bir sanat” haline getirildi.",
    "positive": "Nazi Almanya’sında modern tekniğin olanakları ile geliştirilen işkence metotları, İkinci Dünya Savaşı sonunda araç ve personeli ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri tarafından alınarak bir araştırma konusu yapıldı.",
    "negative": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "1960 yılında “Amerika’nın Kanal Bölgesi”nde çalışmaya başlayan Güney Komutanlığı, (Southern Command) kurulan istihbarat, teknik sorgulama ve işkence eğitim merkezlerinden bir tanesidir.",
    "positive": "Emperyalizm ile işbirliği halinde bulunan hâkim sınıfların yönetimindeki ülkelerden bu merkezlere eğitim görmek üzere personel gönderilmekte ve teknik sorgulama, istihbarat, işkence ve benzeri usulleri öğrenen bu kişiler kendi ülkelerinde ve ülkelerinin içinde bulunduğu özel koşullara göre bu metotları uygulamaktadırlar.",
    "negative": "Yasalar bu hakkı hiçbir nedenle ortadan kaldıramazlar, sınırlayamazlar, ancak onu düzenleyebilirler."
  },
  {
    "anchor": "“Bugün Lâtin Amerika’yı titreten bir örgütün servis yerleri kocaman binaların içindedir: Southern Command (Güney Komutanlığı).",
    "positive": "Böyle bir durdurma kararını, yasanın saptadığı belli koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri verebilirler.",
    "negative": "asliye mahkemesi reisi veya hâkimi ve sulh hâkiminin duruşmaya taallûk etmeyen kararları aleyhine itiraz olunabilir."
  },
  {
    "anchor": "Sout- hern Command hem bir haber alma merkezi, hem çok disiplinli bir Askeri Üniversite, hem de bir harekât üssüdür.",
    "positive": "Yani affedilen bir kişi yeniden bir suç işlediği takdirde hem işlediği bu suçun cezasını çekecek, hem de affedilen ve af ile ortadan kaldırılan cezasını çekecektir.",
    "negative": "İftira edilen kişi bu iftiradan ne kadar ağır zarar görmüş ise iftiracıya verilen ceza da o oranda ağırlaştırılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Anti gerilla okulunda Lâtin Amerikalı binlerce subay' ve astsubay yıkıcılığa karşı savaş talimi yapmaktadır.",
    "positive": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”",
    "negative": "**Bozma Kararının Sonuçları** 1 — Birden çok sanıklı davalarda mahkûm edilen sanık-lardan birisinin temyizi üzerine bozulan karardan temyiz etmeyen sanık yararlanabilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "Subaylar Kanal Bölgesi içine dağılmış çeşitli askerî okullarda tam bir teknik formasyon kazanırlar: İstihbarat okulu, kurmay okulu, havacılık okulu...",
    "positive": "Yeraltı binalarından, kayaların içine oyulmuş mevkiler bütün kıtayı kapsayan bir istihbarat sisteminin",
    "negative": "Savcıları kendi yargı çevrelerindeki asliye ceza mahkemelerinden verilen kararları bildirim gününden otuz gün içinde temyiz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Yeraltı binalarından, kayaların içine oyulmuş mevkiler bütün kıtayı kapsayan bir istihbarat sisteminin",
    "positive": "Subaylar Kanal Bölgesi içine dağılmış çeşitli askerî okullarda tam bir teknik formasyon kazanırlar: İstihbarat okulu, kurmay okulu, havacılık okulu...",
    "negative": "** Yasa yolları değişik ölçülere ve görüşlere göre tanımlanmakta ve türlere ayrılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Statlarda, kamplarda ve ceza evlerinde sorgular Southern Command’da kendilerine öğretildiği üzere uyguladıkları metotlarla ayrım yapmakta veya adam öldürmektedirler...”",
    "positive": "Yukarıda açıklandığı gibi Ceza Yargılama Usulü yasası, itiraz ve acele itiraz olmak üzere iki tür itiraz kabul ettiği halde Askerî Yargılama Usulü Yasası böyle bir ayrım yapmamış, tek tür itiraz kabul etmiştir.",
    "negative": "Toplumumuzun gelişmesini engelleme yoluna gitmek gibi gelişme kanunlarına aykırı, olumsuz bir, davranış olur ki bu da bir tür faşizmden başka bir anlam taşıyamaz."
  },
  {
    "anchor": "Emperyalizm ile işbirliği halinde bulunan hâkim sınıfların yönetimindeki ülkelerden bu merkezlere eğitim görmek üzere personel gönderilmekte ve teknik sorgulama, istihbarat, işkence ve benzeri usulleri öğrenen bu kişiler kendi ülkelerinde ve ülkelerinin içinde bulunduğu özel koşullara göre bu metotları uygulamaktadırlar.",
    "positive": "1960 yılında “Amerika’nın Kanal Bölgesi”nde çalışmaya başlayan Güney Komutanlığı, (Southern Command) kurulan istihbarat, teknik sorgulama ve işkence eğitim merkezlerinden bir tanesidir.",
    "negative": "Mahkemelerden verilen bir kısım mahkûmiyet kararları bazı hukuksal sonuçlar doğurmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Vietnam’da, Cezayir’de, Yunanistan’da, Türkiye’de ve daha birçok geri kalmış ülkede uygulanan metotların benzerliği buradan gelmektedir.",
    "positive": "^4) Çetin Altan’ın “Geri kalmış ülkeler arasında” baş¬lıklı 4 Ocak 1970 günlü yazısı hakkında Prof.",
    "negative": "İtiraz yürütmeyi durdurmaz, ancak itirazı inceleyen yargı organı gerek görürse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir."
  },
  {
    "anchor": "Egemen sınıflar, ulusal kurtuluş savaşlarını sonuçsuz bırakmak, insanca bir yönetime kavuşmayı amaçlayan devrimci hareketleri susturmak ve sindirmek için “Gaye vasıtaları meşru kılar” Makyavelist kuralına sarılarak en barbarca işkence metotlarını kullanmaktan çekinmemektedirler.",
    "positive": "Bu sınıflar için kendi sömürü düzenlerini sürdürmek, sömürülenlerin devrimci eylemlerini önlemek amacı, her türlü insanlık değerlerinin üstündedir.",
    "negative": "sanığın Yasal temsilcisi ya da kocası tarafından temyiz edilmiş ise bozma üzerine yeniden verilecek ceza, önceden verilmiş cezadan daha ağır olamaz."
  },
  {
    "anchor": "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin “Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayrı İnsanî, haysiyet kırıcı cezalara ve muamelelere tâbi tutulamaz” diyen hükümleri ve “Kimseye eziyet ve işkence yapılamaz.",
    "positive": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”",
    "negative": "Nitekim dernek başkanları hakkında Ankara Toplu Asliye Ceza Mahkemesine dava açılmışsa da zaman aşımı yönünden düşürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "İnsan haysiyeti ile bağdaşmayan ceza konulamaz.” diyen Anayasa maddeleri onlar için bir engel sayılmamakta ve önem taşımamaktadır.",
    "positive": "Demek ki hukuk devletinde yasalar egemen olacak, devletin bütün işlem ve eylemleri yasalara uygun ve yargı organlarının denetimine bağlı olacak, kimseye eziyet ve işkence yapılamayacak, insan haysiyeti ile bağdaşmayan cezalar konulamayacaktır.",
    "negative": "sanıklar arasında irtibat sağlayanlara haber götürüp getirenlere, mektup taşıyanlara, bildirilerini teksir edenlere bunları dağıtanlara, sanıklara ev kiralayanlara, bunları evlerinde barındıranlara, telefon numarası verenlere, sanıklara para yardımı yapanlara vb. uygulanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Önemli olan Uluslararası emperyalizmin ve yerli ortaklarının kurdukları sömürü, düzeninin sürdürülmesi ve ortak çıkarların korunmasıdır.",
    "positive": "Sendika, işçilerin ve işverenlerin ekonomik, sosyal ve kültürel ortak çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla kurdukları, tüzel kişiliği olan meslek kuruluşu olarak da tanımlanmaktadır.",
    "negative": "Ünlü düşünür, 7 Şubat 1600’de Roma’da Campe Dei Fiori’de odunlar üstünde yakıldı."
  },
  {
    "anchor": "Bütün bunlar yapılan işkencelerin bireysel olmadığını, şu ya da bu sapık kişinin bir marifeti ve sadizmi bulunmadığını; işkencenin organize ve planlı bir örgüt çalışmasının ürünü olduğunu açıkça göstermektedir.",
    "positive": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır.",
    "negative": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerde yapılan savunmalar, Büyük Millet Meclisine gönderilip de yerine ulaşamayan dilekçeler işkencelerin ve “Teknik uygulamaların gayrı resmî bir örgüt tarafından uygulandığını ortaya koymuştur.",
    "positive": "1951 yılında Büyük Millet Meclisinde yapılan tartışmalarda hükümet sözcüsünün ortaya koyduğu düşünceler de bu yöndedir.",
    "negative": "Bu halde malın zoralımına karar verilebilmesi için ayrıca o malın suçla ilgilisi olmayan kimselere ait olmaması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu durum karşısında işkence uygulamalarına karşı alınacak tedbirlerin de bu oranda etkili olma zorunluluğu açıktır.",
    "positive": "Bu durum karşısında yapılan aramalar sonunda evlerden alınan bu tür kitapların “Kendiliğinden suçlu” kabul edilerek Türk Ceza Yasasının 36/2.",
    "negative": "Böylece Anayasanın özüne ve sözüne aykırı bir yöntem izlendi ve Hukuk devleti ilkesi “ulaşılması gereken bir hedef” olarak kaldı."
  },
  {
    "anchor": "İşkenceleri, işkence görenlerin kendi ağızlarından dinlemiş bizler için bu çok daha anlamlıdır.",
    "positive": "Anılan koşulların daha çok aydınlığa kavuşabilmesi için bazı açıklamalara ihtiyaç vardır:",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "İnsanlık suçu demek bütün insanlığa karşı, insancıl olan, insanca olan ve insanın olan ne varsa hepsine karşı işlenmiş suç demektir.",
    "positive": "Anadolu’nun köy ve kentlerinde güç koşullar altında gö- rev yapan bu yurtsever ve ülkücü arkadaşlarımızın, tutucu çevreler ve bu çevrelere alet olan kişilerce öteden beri sürdürülen tertip ve iftiralara karşı kendilerini savunabilmeleri, haklarını arayabilmeleri için ihbar hakkı ile bu hakkın kötüye kullanılması ve iftira suçu üzerinde bazı açıklamalarda bulunmak yararlı olacaktır.",
    "negative": "**Neden İşleyemez?** 1630 sayılı Dernekler yasası, dernekleri gerçekten işleyemez hale getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yurdumuzu, ulusumuzu bu suçluluktan kurtarmak tüm yurt severlerin ortak görevi olmalıdır.",
    "positive": "Böylece, demokratik düzenin, Anayasa düzeninin, hukuk devletinin kurulup yerleşmesine yardımcı olmak bütün hukukçuların ve özellikle yargı organlarının ortak görevi olmalıdır.",
    "negative": "Anayasanın bir kez daha değiştirilerek demokratik hak ve özgürlüklerin daha da kısıtlanması demokratik düzen adına gerçekten acıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bu suçların önünü almak, yenilenmesine engel olmak, suçlularını savsaklamadan kovuşturarak cezalandırmak sorumluların kaçınılmaz görevidir.",
    "positive": "Osmanlı döneminden başlayarak işçinin sendika kurmasına, grev yapmasına engel olmak için yasal tedbirlere başvurulmuştur.",
    "negative": "Çünkü her iki maddede de belli düşünce etrafında “ **fikrî birleşmeler** ” cezalandırılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu görevi yerine getirmeyenler bundan kaçınanlar, insanlık suçunu paylaşmış olacaklardır.",
    "positive": "Bu görevi yerine getirmeyen bu- cak müdürleri hakkında C.Y.U. Yasasının 154. maddesi ile Hâkimler yasasına göre işlem yapılır.",
    "negative": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar."
  },
  {
    "anchor": "İkrar; sanığın, üzerine atılan ve yasalarımıza göre suç sayılan bir eylemi yaptığını yani suç işlediğini kabul etmesidir.",
    "positive": "Bilindiği gibi bir davada iddia, tek başına, üzerine suç atılan kimsenin suçluluğunu göstermeye yetmez.",
    "negative": "Eğer ölüm cezası infaz edilmemişse müebbet ağır hapis cezası ile mahkûm edilecektir."
  },
  {
    "anchor": "İkrar, “sanığın, kendisinin suçluluğu hakkındaki tanıklığı” şeklinde de tanımlanmaktadır.",
    "positive": "Siyasi suçlar devletin iç ve dış siyasal düzenine karşı işlenen suçlar şeklinde tanımlanmaktadır.",
    "negative": "Görülüyor ki Yargıtay bu içtihatlarında, 141 ve 142’nci maddelerin yapısında “Cebir unsurunun varlığını kabul etmekte ve bu unsurlar gerçekleşmeden maddelerdeki suçun meydana gelemeyeceği görüşüne varmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "**Tarihte İkrar** Hukuk tarihinin ilkel dönemlerinde ikrara büyük önem verilmiştir.",
    "positive": "Bu bakımdan doktrin alanındaki tanımlama ve açıklamaların büyük ölçüde önem taşıdığını kabulde zaruret mülâhaza edilmektedir.",
    "negative": "Gerçekten bütün yasa yollarını özellikleri ile birlikte bir tanımlama içinde toplamak güçtür."
  },
  {
    "anchor": "Engizisyon mahkemeleri dönemi bu tür işkencelerin o günkü ilkel usullerle yapıldığı tipik bir uygulamadır.",
    "positive": "Bu tür suçlar, toplumun belli bir döneminde uygulanan yönetim biçiminin toplum yararına eleştiril- mesinden, buna karşı çıkılmasından doğan ve o dönemin yasalarına göre suç sayılan eylemlerdir.",
    "negative": "efendiye, işçinin patrona, “mazlum milletlerin” emperyalizme karşı verdiği amansız mücadeleye borçluyuz."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk alanındaki gelişmeler sonucu bu ilkel delil telâkkisi terk edilmiş ve yerini vicdanî delil sistemine bırakmıştır.",
    "positive": "**Hukuk Açısından Ses Bantları:** Bugün ülkemizde Ceza Usul Hukuk alanında kanunî delil sistemi terk edilmiş ve “Delillerin serbestçe takdiri” ve “Vicdanî delil sistemi” esas olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Vicdanî delil sisteminin kabulü ile geçmiş dönemlerde “ikrar” a verilen değer de değişmiştir.",
    "positive": "Eğer ikrar yer ve zaman bakımından suçun işleniş biçimine, oluşuna, olay yerinin özelliklerine uygun düşüyor ve diğer delillerle de doğrulanıyorsa bu takdirde ikrar delil olarak bir değer kazanabilecektir.",
    "negative": "Yasaklanan politikanın ne olduğunun, hangi eylemlerin politika kavramına girdiğinin açıklığa kavuşması için bu alandaki kanun hükümlerinin ve mahkeme içtihatlarının incelenmesinde fayda bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Artık ikrara birinci derecede delil gözü ile bakmak, tek başına ona dayanma yöntemi ortadan kalkmış bulunmaktadır.",
    "positive": "Nitekim Yargıtay’ımız da ses bantlarına kesin delil gözü ile bakmamakta diğer delillerle doğrulandığı takdirde bu bantların delil değeri kazanabileceği görüşünü benimsemiş bulunmaktadır.",
    "negative": "“12 Mart sonrası dönemde adı geçen, sanı ortaya çıkan ve tedbirlerin hatta soruşturmaların hukukiliğine de ve insaniliğine de gölge düşüren Kontrgerilla adlı örgütün, bu resmî görüntülü ama gayrı resmî örgütün niteliği ve amacı üzerindeki örtü kaldırılmamıştır..."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi bir davada iddia, tek başına, üzerine suç atılan kimsenin suçluluğunu göstermeye yetmez.",
    "positive": "** Ceza davalarında suç atma ve ikrar tek başına bir delil olarak kabul edilemez.",
    "negative": "Kölelik, Feodalizm, Kapitalizm dönemleri boyunca bu mücadeleler sürmüş ve halen de sürmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu açıdan ikrar da “bazı koşulların gerçekleşmesi hallerinde, “delil” olarak kabul edilmektedir.",
    "positive": "Yasalarımıza göre sanık sözleri, bazı koşulların gerçekleşmesi halinde bir delil olarak kabul edilmekte, bu koşullar gerçekleşmediği hallerde ise ikrar delil sayılmamaktadır.",
    "negative": "146. maddenin birinci fıkrası Anayasayı zorla değiştirme ve Büyük Millet Meclisinin görevine zorla engel olma girişimini cezalandırmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle bu tür davalarda ikrar ayrı bir nitelik, ayrı bir özellik kazanmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenle “Hukuk” u düşünürken, onu incelerken devletten ayrı ve ondan bağımsız olarak ele almak olanaksızdır.",
    "negative": "İşte yasa koyucu, Yargıtay tarafından incelenmeden kesinleşen hâkim ve mahkeme ka- rarlarındaki yanlışları, Yasaya aykırılıkları düzeltmek amacıyla “yazılı emirle bozma” yolunu kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle “kanunî delil sistemi” yerine “vicdanî delil sistemi”nin benimsenmesinden sonra ikrarın içten olup olmadığı, gerçeğe uygun bulunup bulunmadığı, serbest irade ürünü olup olmadığının araştırılması toplum düzeni açısından zorunlu hale gelmiştir.",
    "positive": "Bir çalışmanın derneği bağlayıcı bir çalışma olup olmadığı veya dernek tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından toplanacak delillere göre saptanacak bir husustur.",
    "negative": "sorumluluğu, basın suçlarında dava süreleri, tutuklama kararları, düşünce özgürlüğü, bilirkişilik, Avrupa Konseyi, 141, 142. maddeler, af sorunu, lüzumu muhakeme kararları ve benzeri konular üzerinde yapılan inceleme yazıları yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "1 bazen başkasını kurtarmak için suçu üzerine alır ve nihayet işkence altında serbest iradesini kaybederek yapmadığı eylemleri yaptığını söyler.",
    "positive": "Eğer davacı yasaya aykırı ve usulsüz işlemlere kendi kusurlu hareketleri ile neden olmuş ise, örneğin başkasını kurtarmak için suçu üzerine almış da",
    "negative": "Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin başlangıçtan beri tutumu, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma amacına yöneliktir."
  },
  {
    "anchor": "Bu dinleme şeklinin sakıncaları olduğundan kara Avrupası ülkelerinde bu usul kabul edilmemiştir.",
    "positive": "Dünyanın bütün uygar ülkelerinde vazgeçilmezliği ve kutsallığı tartışmasız kabul edilen savunma hakkı sınırlandı.",
    "negative": "Böyle bir karar yasal dayanaktan yoksun olduğu gibi, “kişinin maddî ve manevî varlığını geliştirme”^4 temel hakkına da aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü bu takdirde sanık; yalan yere tanıklık yapanlara verilecek ceza müeyyidesi ile karşılaşmaktadır ki bu, insan yaratılışına aykırı düşmektedir.",
    "positive": "Çünkü bu hükme aykırı hareket edildiği takdirde dernek, kapatılma tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir.",
    "negative": "Fakirlik şahadetnamesi veznesine) yatırılacak ve alındı kâğıdı mahkemeden alanlar bunu dilekçeye ekleyecekler ya da bir hafta içinde başkâtibe vereceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Sanık sözlerine, yeminsiz dinlenen tanık sözleri gibi hukukî değer verilmesi de benzer sakıncalar doğurduğundan sanığın ikrarına değişik bir açıdan bakmak ve onu tanık sözle- rinden ayrı bir biçimde değerlendirmek gerekmiştir ki, yasalarımız da bu bakış açısını benimsemiştir.",
    "positive": "Eğer tanık sözleri yazılar, belgeler, raporlar bandı doğruluyorsa ses bandı bir değer kazanacak ve eğer doğrulamıyor yalanlıyorsa ses bandı delil değerini kaybedecektir.",
    "negative": "Nitekim Şafak davası adı ile anılan “Türkiye ihtilalci işçi köylü partisi” davasının üç sıkıyönetim askerî savcısı tarafından hazırlanan iddianamesinde, 564’üncü sayfada, partinin kurulmuş olduğu, ancak eyleme"
  },
  {
    "anchor": "Yasalarımıza göre sanık sözleri, bazı koşulların gerçekleşmesi halinde bir delil olarak kabul edilmekte, bu koşullar gerçekleşmediği hallerde ise ikrar delil sayılmamaktadır.",
    "positive": "Bu açıdan ikrar da “bazı koşulların gerçekleşmesi hallerinde, “delil” olarak kabul edilmektedir.",
    "negative": "Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına Sunulmak Üzere ...Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığına Duruşma isteği vardır."
  },
  {
    "anchor": "1) “Mücrimiyetini kabul eden bir kimseyi bunamış kabul etmelidir; bir kimse ancak bir cinnet devresinde yahut sarhoş bir halde yahut da istihfaf ve istihkar saikasıyla yahut eza ve cefanın şiddeti ile yahut da işkence korkusu ile kendi kendini ittiham edebilir.",
    "positive": "Bu takdirde bağımsız fail olduğunu ikrar eden sanığın da yargılamanın yenilenmesi yolu ile yeniden yargılanması gerekecektir. 1",
    "negative": "Biz bu yazımızda yukarıdaki düşüncelerle sıkı sıkıya ilgili olan “Cebir Unsuru” üzerinde durmak istiyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Cebir ve tazyike maruz kalmadıkça dünyada hiç kimse kendi harabiyeti için kendi aleyhine konuşmaz.",
    "positive": "Hiç kimse düşünce özgürlüğünü ve öbür temel hakları getiren bir Anayasaya “Bu Anayasa ülkemiz için lükstür” dememekte ve kendi halkını küçümsememektedir.",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Ünlü cezacı Carrara ikrarın geçerli sayılabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesini önermektedir:",
    "positive": "**Olaya Uygunluk Kuralı** Öte yandan bir ikrarın inandırıcı ve geçerli sayılabilmesi için olaya, olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "negative": "Bu maddelerin yakın zamanlara kadar devam eden uygulaması düşünce özgürlüğünü önlemiş ve toplumumuzun gelişmesini kösteklemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Ceza Yargılama Usulü Yasamız ancak hâkim huzurundaki ikrara delil olarak hukukî bir değer vermiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki Ceza Yargılama Usulü Yasası ancak hâkim önündeki ikrara, Askerî Yargılama Usulü Yasası da askerî savcı önündeki ikrara geçerli gözü ile bakmakta ve onu delil saymaktadır.",
    "negative": "Bunu engellemeye çalışmak, halkımızın düşünce hayatını engellemekten, kültürel gelişmesini kösteklemekten başka anlam taşıyamaz."
  },
  {
    "anchor": "Anılan yasa “maznunun hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir” demektedir.",
    "positive": "Bu yasada “sanığın, askerî savcı tarafından düzenlenen tutanaktaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir.”",
    "negative": "İleride görüleceği gibi konu 3. bir aşamaya varır da duruşma yapılırsa o aşamada elbette ki tanıklar ve bilirkişiler yeminle dinleneceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Bu yasada “sanığın, askerî savcı tarafından düzenlenen tutanaktaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir.”",
    "positive": "Anılan yasa “maznunun hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir” demektedir.",
    "negative": "Yargıtay bazı kararlarında, “duruşma ile ilgili olmayan kararları”, “duruşmasız verilen kararlar” şeklinde kabul etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki Ceza Yargılama Usulü Yasası ancak hâkim önündeki ikrara, Askerî Yargılama Usulü Yasası da askerî savcı önündeki ikrara geçerli gözü ile bakmakta ve onu delil saymaktadır.",
    "positive": "Görülüyor ki kararın düzeltilmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasası ile 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası birbirine uygun hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Bu dönemde ortaya çıkan ajan provokatörler, mevcut olanların sadece her nasılsa ortaya çıkan birkaç tanesidir."
  },
  {
    "anchor": "**Yargı Organlarımızın Görüşü** Yargı organlarımız da ikrara yasalar, insan hakları ve doktrin açısından bakmaktadır.",
    "positive": "gidilmiş ve “Avrupa İnsan Hakları Komisyonu” ile ayrıca “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi” kurulmuştur.",
    "negative": "Demek ki ana unsur, faaliyetin Türkiye’de cebri bir düzen değişikliğine yönelmiş olduğunun anlaşılmış olmasıdır.” 8"
  },
  {
    "anchor": "Bu organlar konu ile ilgili kararlarında ikrarın delil olarak geçerli sayılabilmesi için hâkim veya askerî savcı önünde açıklanması gerektiğini kabul etmekte, ikrarın tek başına delil olarak kabul edilemeyeceğini, delil olarak kabul edilebilmesi içinde serbest irade ile verilmesi, tanık sözleri ve başka delillerle doğrulanması ve olaya da uygun düşmesi gerektiğini içtihat etmektedir.",
    "positive": "**Olaya Uygunluk Kuralı** Öte yandan bir ikrarın inandırıcı ve geçerli sayılabilmesi için olaya, olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "negative": "Türkiye öğretmeninin bugünkü aşamada önündeki mücadele görevi, yurt görevi örgütlenmeden geçmektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Sanığın zabıta tarafından alınan ifadesinin tam bir irade serbestisine dayanmadığı tezahür etmiş olmakla beraber, esasen 247.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi için böyle bir kararın bulunması şart olmakla beraber yasa bu kurala bir istisna getirmiştir.",
    "negative": "Bu konuşmalara karşı hükümet sözcüsü; 141 ve 142’nci maddelerde Cebir unsuru mevcuttur, maddelerdeki, “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, “topyekûn yok etmek”, “tesis etmek” sözleri cebri ifade etmektedir, bu sebeplerle de maddelere ayrıca cebir unsurunun ilâvesine ihtiyaç yoktur, cevabını vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "maddede sanığın hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesinin ikrarına delil olarak okunabileceği tasrih edilmiş olması hasebiyle ancak hâkim huzurundaki ikrarın aleyhine delil teşkil edebileceği düşünülmelidir.”^5",
    "positive": "Bunun nedeni de sanığın ancak hâkim önünde serbest irade ile ifade verebileceğinin kabul edilmiş olmasıdır.",
    "negative": "** Yasa dışı tutuklanan ya da yakalananlara tazminat verilmesine ilişkin 466 sayılı yasa bütün yargı organlarının bu tür kararlarını ve işlemlerini hedef alan genel bir yasadır."
  },
  {
    "anchor": "247. maddesi sarahatince hâkim huzurunda vaki ikrarın delil mahiyetinde olduğu ve sanığın ikrarlarının şahadet ve raporla müeyyid bulunduğu gözetilmeyerek, yerinde olmayan mülahazalara müsteniden yazılı şekilde karar verilmesi kanuna muhaliftir.”^6",
    "positive": "maddede sanığın hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesinin ikrarına delil olarak okunabileceği tasrih edilmiş olması hasebiyle ancak hâkim huzurundaki ikrarın aleyhine delil teşkil edebileceği düşünülmelidir.”^5",
    "negative": "Şimdi söz konusu olan husus, tüzel kişiliğin birtakım faaliyetlerini icra ettiği merkezî veya ayrıntısı olan yerlerle ilgilidir."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu ikrar konusunda aşağıdaki iki kararında şöyle demektedir.",
    "positive": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu bir kararında “Ammenin menfaati noktasından ittihaz edilmiş siyasî bir tasarruf olan umumî af ile bazı suçların unutulmak istendiği”ni kabul etmektedir^3.",
    "negative": "Tasarının bu hükmü, yasalaştığı takdirde, mahkemelerde ve Yargıtay’da sürmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış davalar bakımından önemli sakıncalar doğuracaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda açıklandığı gibi hâkim önünde de, savcı önünde de olsa sanığın yine de gerçeğe aykırı sözler söylemesi mümkündür.",
    "positive": "Aksi halde ikrar hâkim önünde de, askerî savcı önünde de olsa delil değeri kazanamaz.",
    "negative": "Bu da davanın mahkemede ve Yargıtay’da kesin hükme bağlanıncaya kadar devamını zorunlu kılar."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki ikrarın delil olarak kabul edilebilmesi için başka delillerle doğrulanması, elde edilen bütün delillerle birlikte düşünülüp' değerlendirilmesi ve böylece inandırıcılık niteliği kazanması gerekir.",
    "positive": "Bu sözlerin delil olarak kabul edilebilmesi için, ikrarda olduğu gibi, başka delillerle doğrulanması, maddî ve manevî cebir altında söylenmemiş olması ve olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "negative": "1 — “Mevkute”lerle işlenen suçlarda sorumluluk, 2 — “Mevkute” tanımına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda sorumluluk."
  },
  {
    "anchor": "**Olaya Uygunluk Kuralı** Öte yandan bir ikrarın inandırıcı ve geçerli sayılabilmesi için olaya, olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "positive": "Ünlü cezacı Carrara ikrarın geçerli sayılabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesini önermektedir:",
    "negative": "Suçun niteliğine göre izin veya karar alınması gerekiyorsa bu süre 1.8.1972 gününde sona erer."
  },
  {
    "anchor": "Bu da olayla ilgili olarak yapılacak keşifle, fenni raporlarla, bilirkişi incelemeleri ile ve ikrarın diğer delillerle birlikte ve bütün olarak ele alınması, incelenmesi ve değerlendirilmesi ile anlaşılacaktır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki ikrarın delil olarak kabul edilebilmesi için başka delillerle doğrulanması, elde edilen bütün delillerle birlikte düşünülüp' değerlendirilmesi ve böylece inandırıcılık niteliği kazanması gerekir.",
    "negative": "**Tahkikat için sübut vasıtalarından olmak üzere faydalı görülen yahut müsadereye tâbi olan eşya muhafaza veya başka bir suretle emniyet altına alınır.** ”"
  },
  {
    "anchor": "Eğer ikrar yer ve zaman bakımından suçun işleniş biçimine, oluşuna, olay yerinin özelliklerine uygun düşüyor ve diğer delillerle de doğrulanıyorsa bu takdirde ikrar delil olarak bir değer kazanabilecektir.",
    "positive": "Böyle bir ikrar ancak hâkim veya askerî savcı önünde, serbest irade ile verildiği, başka delillerle doğrulandığı, olaya ve olayın özelliklerine uygun düştüğü takdirde bir delil olarak kabul edilebilir.",
    "negative": "Yani görevini kötüye kullanan hâkim son hükme katılmamışsa yargılama yenilenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "28.10.1963 gün ve 6/46-43 (M. Muhtar Çağlayan Ceza Mahkemeleri Usulü Kanunu C.: 2, S.: 329).",
    "positive": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)",
    "negative": "Bununla beraber böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için kuşkusuz karardan ya da hükümden zarar görmüş olmak gereklidir."
  },
  {
    "anchor": "Aksi halde ikrar hâkim önünde de, askerî savcı önünde de olsa delil değeri kazanamaz.",
    "positive": "Genel mahkemelerde hâkim, askerî mahkemelerde askerî savcı önünde verilmeyen ikrarlar delil sayılamaz.",
    "negative": "12 Yıldan beri ulaşılması gereken bir hedef, gerçekleştirilmesi gereken bir amaç olarak karşımızda duran “Hukuk Devleti” bugün düne göre daha da uzaklara itilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Sanığın tabanca ile ateş ederek öldürdüğünü söylediği kişinin tabanca mermisi ile değil de mavzer mermisi ile veya bıçakla öldürülmüş olduğunun anlaşılması veya sanığın zehirleyerek öldürdüğünü söylediği kişinin kalp sektesi nedeni ile ölmüş olduğunun ispatlanması, ikrarın yer ve zaman yönlerinden olaya uygun düşmemesi hallerinde böyle bir ikrara geçerli gözü ile bakılamaz.",
    "positive": "Bu organlar konu ile ilgili kararlarında ikrarın delil olarak geçerli sayılabilmesi için hâkim veya askerî savcı önünde açıklanması gerektiğini kabul etmekte, ikrarın tek başına delil olarak kabul edilemeyeceğini, delil olarak kabul edilebilmesi içinde serbest irade ile verilmesi, tanık sözleri ve başka delillerle doğrulanması ve olaya da uygun düşmesi gerektiğini içtihat etmektedir.",
    "negative": "Bu maddelerin amacı, mevcut düzenin zor kullanılması yoluyla değiştirilmesini önlemektir."
  },
  {
    "anchor": "İşkence altında veya manevî cebir sonunda alınmış ikrarlar delil olarak kabul edilemez.^9",
    "positive": "Bu sözlerin delil olarak kabul edilebilmesi için, ikrarda olduğu gibi, başka delillerle doğrulanması, maddî ve manevî cebir altında söylenmemiş olması ve olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "negative": "Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesinde geçen “kapatma” sözünü bu yönde yorumlamak ve “faaliyetten alıkoyma” biçiminde anlamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "(^9) ”İcci Köyü’nde oturan dul bir kadın birden ortadan kayboldu ve bir daha o civarlarda görülmedi.",
    "positive": "Daha açık bir anlatımla, bir kişinin tutuklanabilmesi için o kişinin suç işlediğine dair güçlü deliller bulunması yetmez, böyle bir karar verilebilmek için o kişinin kaçacağının veya de-",
    "negative": "Bu sebeple hü- kümetimizin sevk ettiği tasarı metnindeki “cebir unsuru” hiç şüphesiz iyi niyet mahsulüdür."
  },
  {
    "anchor": "Kadının bir şerir tarafından öldürüldüğü ve cürmü iyice örtülmesi için de maktule ait cesedin katil tarafından başka bir yere gömüldüğü dedikoduları aldı yürüdü.",
    "positive": "Kanun yolunun isabetle tarifi şudur: Hâkim tarafından verilip de henüz katileşmemiş olan ve alakalının hukukî menfaatini ihlâl eyleyen bir kararın, kararı verenden başka hâkim tarafından tetkik edilmesi için müracaat edilen yoldur.”",
    "negative": "6) Yargıtay 1. Ceza aDiresinin Yargıç Ali Faik Cihan ile ilgili 30.5.1967 gün, esas 966/2548, 1967/1392. sayılı kararı."
  },
  {
    "anchor": "Araştırma esnasında aramayı yapan memurlar tesadüfen çalılıklara gizlenmiş birisini buldular.",
    "positive": "Görülüyor ki son görüşmeyi yapan Millet Meclisi şu üç metinden birisini olduğu gibi kabul etmek zorundadır:",
    "negative": "Kapatmaya neden olan eylemler suç niteliği göstermiyorsa olay mahkemeye götürülmeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Cürmün faili olduğu hakkında aleyhine şüpheden başak bir delil bulunmayan bu adamı Vilâyet Ceza Mahkemesi huzuruna çıkardılar.",
    "positive": "Bantlardaki sesin kendisine ait olduğu ileri sürülen kimselerin bu iddiaları reddetmeleri bantların “Fennî” bir değer taşıyamayacağını savunmaları, özellikle başka delil bulunmayan hallerde, konuyu hukuk açısından önemli bir sorun haline getirmiştir.",
    "negative": "2. Yukarıda tutuklu sanık ile sanık ile müdafinin her zaman görüşebileceğini ve haberleşebileceğini açıklamış bulunuyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Adamcağız işkenceye dayanıklı görünüyorsa da, çok geçmeden nevmidi ve hayata karşı duyduğu istiğna ve bezginlikle cürmün faili olduğunu kabul etti.",
    "positive": "Bildiri ve sözleşme “İşkenceye, insanlık dışı ve haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma” hakkını kabul etmiştir.",
    "negative": "İşte bu nedenle 1951 yılında Büyük Millet Meclisine getirilen bir yasa önerisi ile maddelere cebir unsurunun konulması istenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Başkaca hiçbir delil olmadan yalnız bu itirafları yüzünden mücrimiyetine kanaat-ı vicdaniye getirilerek ölüm cezasına mahkûm edildi.",
    "positive": "Kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi olan 15 yıl ve daha ziyade ağır hapis cezaları ile ölüm cezasına mahkûm olanlar depo akçesi ödemek zorunda değildirler.",
    "negative": "Ankara’da yayınlanan Halkçı Gazetesi 14.11.1973 gününden beri Askerî Cezaevlerinden Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen ama yerine ulaşamayan dilekçe örneklerini ve savunmaları yayınlamaya başlamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Onun idamından iki sene sonra, öldürüldüğüne inanılan kadın çıkageldi, köyüne dönmüştü.",
    "positive": "Bir mevkutenin birinci sayısından sonra yayınına son vermesi onun bu niteliğini ortadan kaldırmaz.",
    "negative": "Gecikmesinde zarar bulunan hallerde C. Savcısı da posta-nede tutukluya ait haberleşmelere el koyabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bunun içindir ki yasa, hâkim önündeki ikrarı geçerli saymış, bunun dışındaki ikrarları delil kabul etmemiştir.",
    "positive": "Bunun içindir ki yasa koyucu iftira suçunu düzenlemiş ve bu suçun öğeleri (unsurları) gerçekleştiği takdirde iftiracıyı cezalandırmıştır.",
    "negative": "8 Savcı el koyduğu haberleşmeleri açmaksızın ve incelemeksizin derhal hâkime vermek zorundadır."
  },
  {
    "anchor": "Bunun nedeni de sanığın ancak hâkim önünde serbest irade ile ifade verebileceğinin kabul edilmiş olmasıdır.",
    "positive": "Böyle bir ikrar ancak hâkim veya askerî savcı önünde, serbest irade ile verildiği, başka delillerle doğrulandığı, olaya ve olayın özelliklerine uygun düştüğü takdirde bir delil olarak kabul edilebilir.",
    "negative": "Burada önemli olan görevlilerin sıfatları değil hükmün gerçeğe aykırı olup olmadığı hususudur."
  },
  {
    "anchor": "Bu hallerde sanık bazen suçu kendisinin değil, bir başkasının işlediğini bazen da suçu bir başkası ile birlikte işlediğini söylemektedir.",
    "positive": "**Basın Suçu ve Basın Yoluyla İşlenen Suç:** Basın davaları ile ilgili yazılarda bazen “Basın suçu” sözü ve bazen da “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözü kullanılmaktadır.",
    "negative": "Önemle açıklamak gerekir ki, memura grev hakkının tanınması zamanı gelmiş ve geçmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu sözlerin delil olarak kabul edilebilmesi için, ikrarda olduğu gibi, başka delillerle doğrulanması, maddî ve manevî cebir altında söylenmemiş olması ve olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "positive": "Böyle bir ikrar ancak hâkim veya askerî savcı önünde, serbest irade ile verildiği, başka delillerle doğrulandığı, olaya ve olayın özelliklerine uygun düştüğü takdirde bir delil olarak kabul edilebilir.",
    "negative": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "** Ceza davalarında suç atma ve ikrar tek başına bir delil olarak kabul edilemez.",
    "positive": "Bu organlar konu ile ilgili kararlarında ikrarın delil olarak geçerli sayılabilmesi için hâkim veya askerî savcı önünde açıklanması gerektiğini kabul etmekte, ikrarın tek başına delil olarak kabul edilemeyeceğini, delil olarak kabul edilebilmesi içinde serbest irade ile verilmesi, tanık sözleri ve başka delillerle doğrulanması ve olaya da uygun düşmesi gerektiğini içtihat etmektedir.",
    "negative": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Genel mahkemelerde hâkim, askerî mahkemelerde askerî savcı önünde verilmeyen ikrarlar delil sayılamaz.",
    "positive": "Aksi halde ikrar hâkim önünde de, askerî savcı önünde de olsa delil değeri kazanamaz.",
    "negative": "Bu sözler dünyanın toplumsal mücadeleler tarihinin sosyal bilimlere öğreticisidir."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir ikrar ancak hâkim veya askerî savcı önünde, serbest irade ile verildiği, başka delillerle doğrulandığı, olaya ve olayın özelliklerine uygun düştüğü takdirde bir delil olarak kabul edilebilir.",
    "positive": "**Olaya Uygunluk Kuralı** Öte yandan bir ikrarın inandırıcı ve geçerli sayılabilmesi için olaya, olayın özelliklerine de uygun düşmesi gerekir.",
    "negative": "Görülüyor ki ehlihibreyi yani bilirkişiyi seçme hakkını kanun, hâkime tanımıştır."
  },
  {
    "anchor": "Aksi halde soyut bir ikrara dayanılarak verilecek hükmün isabetli olması mümkün değildir.",
    "positive": "Bu halde sanık aleyhine sonuç doğabilecek, verilecek karar onu olumsuz bir yönde etkileyebilecektir.",
    "negative": "Bu nedenle sorguya başlarken sanığa hangi suçla suçlandığının somut olarak ve açıkça bildirilmesi yasa gereğidir."
  },
  {
    "anchor": "hemen ekseriya olduğu gibi, katil fiilinin vukuunu kat’i surette tespit etmeden maznunu mahkûm etmiş bulunuyorlardı.”",
    "positive": "Hemen açıklayalım ki, bu kararlar, Anayasa’mızın yukarıda açıklanan emredici hükmüne aykırı olduğu gibi Ceza Yargılama Usulü Yasasının 86’ncı maddesine de aykırıdır.",
    "negative": "Kökeni Mussolini İtalyasına kadar uzanan, 1926 yılı İtalya’sında önce “Devletin Korunması İçin Özel Yasa” adı altında kabul edilip^1 daha sonra 270 ve 272."
  },
  {
    "anchor": "Bugün İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nde, çağdaş anayasalarda ve bu arada Anayasamızda “Temel bir hak” olarak yer alan savunma hakkı uygar bütün toplumlarca kutsal bir hak olarak kabul edilmektedir.",
    "positive": "Bugün literatürde “Fiziki hürriyet”, “Beden hürriyeti”, “Vücut tamlığı” sözleri ile anlatılan kişi dokunulmazlık ve özgürlüğü uygar Anayasalarda^2 ve yasalarda^3 yer almış, insanın temel haklarından sayılmış, Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisine girmiştir.",
    "negative": "İkinci aşamada yargılamanın yenilenmesi isteğinin “esassız” olması yönünden verilen ret kararına karşı da “acele itiraz” edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "27 Mayıs Anayasası bu hakkı kişinin “Dokunulmaz, vazgeçilmez” hakları arasında saymaktadır.",
    "positive": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır.",
    "negative": "Dernekler genel olarak memurun ya da üyelerinin sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümü amacıyla kurulurlar."
  },
  {
    "anchor": "“Herkes, meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde...",
    "positive": "sebepledir ki; Anayasanın sözü edilen 31’nci maddesine (Meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanılması) esası kesin bir şekilde belirtilmiştir.",
    "negative": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Anaya-samızın “Temel Haklar” bölümünde yer alan bu hüküm, hangi koşullar altında olursa olsun savunma hakkının mutlak ve sınırsız olarak kabul edildiğini anlatmaktadır.",
    "positive": "Mahkemece verilen tutuklama kararlarına hangi aşamada olursa olsun itiraz etmek mümkündür.",
    "negative": "Delil değeri şüpheli olan böyle bir rapora dayanılarak tutuklama kararı verilmesi yasaya aykırıdır."
  },
  {
    "anchor": "** Genel Ceza Yargılama Usulü yasamız, çağdaş yargılama usulü yasaları kadar savunma hakkına gereken olanakları sağlamamış olmakla beraber savunma hakkını sınırlama çabalarından da kaçınmıştır.",
    "positive": "Gerçekten Çağdaş Ceza Yargılama Usulü Yasaları sanık ile müdafi ilişkilerine büyük önem vermiş ve bu ilişkinin serbestçe yürütülmesini savunma hakkının bir gereği olarak kabul etmiştir.",
    "negative": "“Bundan başka tüzel kişiliği bulunan bu derneklerin bu kabil davranışlarda bulunabilmesi için ilk önce yetkili"
  },
  {
    "anchor": "Bu yasaya kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü yasası savunma hakkına daha geniş olanaklar tanımış, bazı hallerde ve örneğin ağır cezalı davalarda “Mecburî müdafilik” kuralını kabul ederek sanığın - bir hukuk",
    "positive": "Fransız, Alman, Amerikan, Belçika, Danimarka ve İtalyan ceza usul yasaları savunma hakkına daha geniş olanaklar sağlamışlar ve bazı farklı hükümlerle ceza davalarında müdafi edinme hak ve mecburiyetini kabul etmişlerdir.",
    "negative": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur."
  },
  {
    "anchor": "uzmanı veya avukat olsa da- bir müdafi aracılığı ile savunulması zorunluluğunu koymuştur.",
    "positive": "“Mevkuf bulunan veya muvakkaten bir müesseye konulmuş olan maznunun müdafi ile yazı veya sözle münasebette bulunmasına müsaade olunur.”^1",
    "negative": "Katıksız hapsin insan haysiyetiyle bağdaşıp bağdaşmayacağı sorusuna gelince; İnsan haysiyeti kavramı, insanın ne durumda, hangi şartlar altında bulunursa bulunsun sırf insan oluşunun kazandırdığı değerin tanınmasını ve sayılmasını anlatır."
  },
  {
    "anchor": "Fransız, Alman, Amerikan, Belçika, Danimarka ve İtalyan ceza usul yasaları savunma hakkına daha geniş olanaklar sağlamışlar ve bazı farklı hükümlerle ceza davalarında müdafi edinme hak ve mecburiyetini kabul etmişlerdir.",
    "positive": "Avrupa Konseyinde Türkiye’nin tutumu, Alman, Amerikan ve İtalyan basınının yayınlarına dayanılarak delegeler tarafından eleştiriliyor, yabancı düşünür ve yazarların yapıtlarını dilimize çevirenlerin hapse atıldığı açıklanıyor.",
    "negative": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Amerikan Anayasasında “Bir müdafiye sahip olma hakkı- temel haklardan sayılmıştır.^1",
    "positive": "Sanık için zararlı olabilecek bir ifadenin memurlar tarafından sanığın avukatı hazır bulunmaksızın tespit edilmesi Anayasanın kabul ettiği “Müdafiye sahip olma hakkı”na aykırıdır.",
    "negative": "Toplumsal düzendeki bozukluklar, adaletsizlikler, bireyleri yasaların suç saydığı eylemlere iter."
  },
  {
    "anchor": "Bu yasanın 1596 sayılı yasa ile deği-şen 160’ncı maddesi, son fıkrasında böyle demektedir:",
    "positive": "Memura grev hakkını yasaklayan 657 sayılı yasanın 27. maddesi ile 624 sayılı yasanın 14/F maddesi anayasamıza bu yönden aykırı bulunmaktadır.",
    "negative": "Buradaki Millî Demokratik Devrim Stratejisi özetlemesi, 1967 yılındaki yayınlara göre yapılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”",
    "positive": "Yüksek mahkemenin bu görüşü ve yukarıya alınan örnek kararlar karşısında Askerî Yargılama Usulü yasasının sözlü ve yazılı savunmayı süre bakımından kısıtlayan hükmünün Anayasaya aykırı olduğu aşikârdır.",
    "negative": "Eğer diğer yasa yollarına başvurma olanağı varsa, yargılamanın yenilenmesi istenemez."
  },
  {
    "anchor": "Sıkıyö-netim Yasası da Sıkıyönetim Askerî Mahkemelerinde “Savaş hali” hüküm-lerinin uygulanacağını kabul etmiştir.",
    "positive": "353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası yukarıda yazılı haller dışında aşağıdaki hallerde de davanın esasına hükmedileceğini kabul etmiştir:",
    "negative": "Karar düzeltilmesi, hükmün Yargıtay’ca onan- masından ve böylece kesinleşmesinden sonra başvurulan ve bu nedenle de “olağanüstü” denilen bir yasa yoludur."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki bir Sıkıyönetim Askerî Mahkemesi, herhangi bir suçtan ötürü yargılamakta olduğu bir kişinin savunma hakkını süre bakımından sınırlayabilecek, örneğin ölüm cezası ile yargılanan bir kişiye beş on",
    "positive": "Yok eğer mahkeme sanığa on beş yıl özgürlüğü bağlayıcı bir ceza verir ve bu ceza kesinleşirse bu takdirde sanığın beş yıllık kalan cezası çektirilecektir.",
    "negative": "maddesi de değiştirilerek maddeden kamu görevlilerinin sendika kurabileceklerine dair olan fıkra çıkarılmış ve böylece memurların sendika kurma hakları ellerinden alınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "1) Amerika’da uyuşturucu madde suçundan yargılanan ve kefaletle tahliye edilen bir kişinin, suç ortağının arabasına yerleştirilen verici bir aletle Federal me- memurlar tarafından tespit edilen ikrar niteliğindeki ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını Amerikan Yüksek Mahkemesi şu gerekçe ile bozmuştur: Amerikan Anayasası ceza davalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğuna saptamıştır.",
    "positive": "Amerikan Yüksek Mahkemesi, uyuşturucu madde yasasına aykırı eylemde bulunmaktan sanık bir kişinin bindiği otomobile yerleştirilmiş bir verici âletle tespit edilen ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını bozmuş ve Amerikan Anayasasına göre ceza dâvalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğunu sanığa zararlı olabilecek bir ifadenin federal memurlar tarafından müdafi hazır bulunmaksızın tespit edilmesinin Anayasaya aykırı bulunduğunu ve böyle bir ifadeye dayanılarak sanığın mahkûm edilemeyeceğini gerekçe olarak göstermiştir.",
    "negative": "Düşünceler “Doğru veya yanlış düşünceler” olarak ele alınmakta, tartışılmakta, doğru olanı saptanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sanık için zararlı olabilecek bir ifadenin memurlar tarafından sanığın avukatı hazır bulunmaksızın tespit edilmesi Anayasanın kabul ettiği “Müdafiye sahip olma hakkı”na aykırıdır.",
    "positive": "Amerikan Yüksek Mahkemesi, uyuşturucu madde yasasına aykırı eylemde bulunmaktan sanık bir kişinin bindiği otomobile yerleştirilmiş bir verici âletle tespit edilen ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını bozmuş ve Amerikan Anayasasına göre ceza dâvalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğunu sanığa zararlı olabilecek bir ifadenin federal memurlar tarafından müdafi hazır bulunmaksızın tespit edilmesinin Anayasaya aykırı bulunduğunu ve böyle bir ifadeye dayanılarak sanığın mahkûm edilemeyeceğini gerekçe olarak göstermiştir.",
    "negative": "Başvurmadan vazgeçildikten sonra, başvurma süresi sona ermemiş olsa bile, tekrar yasa yoluna gidilemez."
  },
  {
    "anchor": "dakikalık bir savunma süresi tanıyabilecek ve bu süre sonunda hükmünü verebilecektir.",
    "positive": "Bu karar hakkında süresi içinde yasa yoluna başvuran müdafin bu süre geçtikten sonra vekâletname alması ve",
    "negative": "cezasından on yıl indirim yapıldığı takdirde (MSP tasarısında indirim 10 yıldır) dava düşürülemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargılama Usulü yasasında yazılı bu hükmün, savunma hakkının özüne dokunduğu ve Anayasaya aykırı düştüğü açıktır.",
    "positive": "B) Askerî Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasasında itiraz yerleri, kararı veren hâkimin sıfatına göre saptanmış olduğu halde, Askerî Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yol izlenmemiş ve itiraz olunabilen her karara ait maddede itirazı inceleyecek mahkeme de saptanmıştır.",
    "negative": "Yine 23.11.1973 gününde CHP’li 10 milletvekili TBMM’nden, işkenceler konusunda bir meclis araştırması istemişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa savunma hakkı kişinin, sınırlanması mümkün olmayan tabiî ve temel haklarındandır.",
    "positive": "Kişinin kutsal savunma hakkı, Sıkıyönetim ve benzeri koşullar içinde de olsa kısıtlanamaz.",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Anayasamız, herkesin meşru bütün vasıta ve yollardan yararlanarak kendini savunabileceği hükmünü koymuş ve böylece bu hakkın mutlak bir hak olduğunu, herhangi bir nedenle sınırlanamayacağını saptamıştır.",
    "positive": "“Herkes, meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde...",
    "negative": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Yasalar bu hakkı hiçbir nedenle ortadan kaldıramazlar, sınırlayamazlar, ancak onu düzenleyebilirler.",
    "positive": "Bu usuller yanılgı ihtimalini azaltabilir, ama onu tamamen ortadan kaldıramazlar.",
    "negative": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın yapacağı düzenleme de bu temel hakkı daha etkili ve daha güvenli hale getirmek için olabilir ve olmalıdır.",
    "positive": "Bu aşama daha ileri aşamalara doğru gelişebilir ve sendikal haklar daha etkili ve daha verimli bir hale getirilebilirdi.",
    "negative": "Yani dernekleri kapatma yetkisi, Anayasamızın açık hükmüne göre hâkime tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü yasasının gerekçesi, Genel Usul Yasası ile “Savunma hakkının son derece güvenlik altına alındığını” yazmaktadır.",
    "positive": "Dernekler Yasası da ülkemizde örgütlenmeyi son derece zorlaştırmış, kişinin kendi sınıfsal ve meslekî haklarını arama ve savunma olanaklarını ortadan kaldırmıştır.",
    "negative": "“Eğitimde öngörülen devrim, sol eğilimli bir gelişme olarak nitelendirilmekte ve bu eğilim her vesilede kendini göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Erem’e göre, savunma hakkını daraltma sonucunu doğuran her hüküm, hukuka aykırıdır, savunmaya herhangi bir sınırlama bu hakkın özü ile bağda-şamaz, müdafaaya yer vermeyene mahkeme, müdafaasız karar verene hâkim denemez.",
    "positive": "** Genel Ceza Yargılama Usulü yasamız, çağdaş yargılama usulü yasaları kadar savunma hakkına gereken olanakları sağlamamış olmakla beraber savunma hakkını sınırlama çabalarından da kaçınmıştır.",
    "negative": "Üretim ilişkilerinin, yani mülkiyet ilişkilerinin, toplumun alt yapısının değişmesiyle ona paralel olarak değiştiği kuşkusuzdur."
  },
  {
    "anchor": "** 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü yasasından önce uygulanmakta olan ve anılan yasa ile yürürlükten kaldırılmış bulunan 1631 sayılı “Askerî Mahkeme Usulü Kanunu”nun 204’üncü maddesi, sanığın bir ya da birkaç müdafinin yardımına başvurulabileceği, 205’inci",
    "positive": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasasının konu ile ilgili 225’inci maddesi de şöyle diyor:",
    "negative": "Bu maddeye göre açılacak davalar eylem tarihinden itibaren altı aylık zaman aşımına bağlıdır, yani bu süre içinde açılmayan davalar dinlenmez."
  },
  {
    "anchor": "maddesi de kendini savunamayacak durumda olanlara Âmiri Adli tarafından müdafi tayin edilebileceği hükmünü getirmiştir.",
    "positive": "Yasalarımızda da kendini savunamayacak durumda bulunan sanıklara müdafi tayin edilmesi yönünde hükümlere rastlanmaktadır.",
    "negative": "veya yaptırabilecek bir mercie ihbar veya şikâyette bulunarak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye bir suç isnat eder yahut o kimse aleyhinde böyle bir suçun maddî eser ve delillerini uydurursa isnat eylediği suçun nevi ve mahiyetine ve uydurduğu delillerin kuvvetine göre, üç aydan üç seneye kadar hapsolunur."
  },
  {
    "anchor": "Aynı yasanın 211’inci maddesi de: “Seferberlikte 204 ve 205’inci maddeler hükümlerine ahvalin müsaadesi nispetinde riayet olunur” demekte idi.",
    "positive": "İşte Anayasa Mahkemesi “Seferberlikte 204 ve 205’inci maddeler hükümlerine ahvalin müsaadesi nispetinde riayet olunur” hükmünü, savunma hakkının bir kısıtlanması olarak kabul etmiş ve verdiği iptal kararında şöyle demişti:",
    "negative": "Yasaların özgürlükleri koruyan sözleri kuşkusuz tek başlarına değer ifade etmezler."
  },
  {
    "anchor": "Böylece seferberlik halinde savunma hakkı olanakların varlığına bağlı tutuluyor, koşullara bağlanıyor ve bu hak sınırlandırılıyordu.",
    "positive": "Seferberlik halinde savunma hakkının, müdafi edinme bakımından kısıtlanmasını Anayasaya aykırı gören Anayasa Mahkemesinin, Sıkıyönetim halinde nesnel olarak savunma-nın kısıtlanmasını Anayasaya uygun göreceği elbette düşünülemez.",
    "negative": "** 1 — “Bir kitabın vesair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”^4"
  },
  {
    "anchor": "İşte Anayasa Mahkemesi “Seferberlikte 204 ve 205’inci maddeler hükümlerine ahvalin müsaadesi nispetinde riayet olunur” hükmünü, savunma hakkının bir kısıtlanması olarak kabul etmiş ve verdiği iptal kararında şöyle demişti:",
    "positive": "Aynı yasanın 211’inci maddesi de: “Seferberlikte 204 ve 205’inci maddeler hükümlerine ahvalin müsaadesi nispetinde riayet olunur” demekte idi.",
    "negative": "Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapıl- masına veya son soruşturmanın açılmasına yer ol- madığına veyahut beraatlarına veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;"
  },
  {
    "anchor": "“Anayasa’nın hak arama başlığını taşıyan 31’inci maddesi (Herkes meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir.)",
    "positive": "“Herkes, meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde...",
    "negative": "Savcının alındıyı vermesi yasal görevidir, bunu geciktiremez, inceleme sonuna erteleyemez."
  },
  {
    "anchor": "Dava konusu 1631 sayılı kanunun 211’inci maddesinin, bu kanunun müdafi tayinine ait hü- kümlerine seferberlikte “Ahvalin müsaadesi nispetinde riayet edileceği) hükmünün seferberlik zamanında kişinin savunma hakkını sınırladığı görülmektedir.",
    "positive": "Seferberlik halinde savunma hakkının, müdafi edinme bakımından kısıtlanmasını Anayasaya aykırı gören Anayasa Mahkemesinin, Sıkıyönetim halinde nesnel olarak savunma-nın kısıtlanmasını Anayasaya uygun göreceği elbette düşünülemez.",
    "negative": "Ülkemizde de, birçok yabancı devlet adamının, askerin, örneğin Abraham Lincoln, Summer Wells, Vendell Wilky, Gandi, Fidel Castro, Hitler, Mao Çe Tung’un, ülkelerinde verdikleri mücadeleler ve bunları anlatan söylevleri yayınlanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Gerçi; olağanüstü bir hal olan seferberlikte her zaman, her yerde kanunun istediği nitelikleri haiz müdafi bulundurulmasındaki güçlükler bu hükmün gerektirici sebebi olarak ileri sürülebilirse de; kişilerin kutsal ve temel haklarından olan savunma hakkının herhangi bir şekilde sınırlandırılmasının kişiyi gereği gibi sa- vunmasını yapmaktan yoksun bırakabilecek bir sonuç doğuracağından şüphe edilmemesi gerekir.",
    "positive": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder.",
    "negative": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir."
  },
  {
    "anchor": "sebepledir ki; Anayasanın sözü edilen 31’nci maddesine (Meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanılması) esası kesin bir şekilde belirtilmiştir.",
    "positive": "“Herkes, meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde...",
    "negative": "Yine yasa hâkimin görevini kötüye kullanmasına hükümlünün sebebiyet vermiş olmasını da şart koşmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Maddedeki (Bütün) kelimesinin anlamı savunma hakkının hiçbir kayda bağlı tutulmaksızın bu haktan tam manasıyla faydalanmayı kapsar.",
    "positive": "Hukukun, toplumsal ilişkileri düzenleyen kurallar olarak tanımlanması yanlış olmamakla beraber eksik ve gerçeği tam anlamı ile ortaya koymaktan uzaktır.",
    "negative": "Bir genel affın ilân edilmesi ve gereği üzerinde siyasal partilerin birleştikleri artık anlaşılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa Mahkemesinin bu kararı ile inceleme konusu Askerî Yargılama Usulü Yasasının değişik 160’ıncı maddesi karşılaştırılırsa, bugün yürürlükte olan ve Seferberlik koşullarında değil, Sıkıyönetim koşullarında uygulanan hükmün savunma hakkını daha ağır bir biçimde kısıtladığı ve bu hakkın özünü ortadan kaldırdığı kendiliğinden anlaşılır.",
    "positive": "Seferberlik halinde savunma hakkının, müdafi edinme bakımından kısıtlanmasını Anayasaya aykırı gören Anayasa Mahkemesinin, Sıkıyönetim halinde nesnel olarak savunma-nın kısıtlanmasını Anayasaya uygun göreceği elbette düşünülemez.",
    "negative": "**Neden İşleyemez?** 1630 sayılı Dernekler yasası, dernekleri gerçekten işleyemez hale getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Seferberlik hali ile sıkıyönetim hali arasındaki fark ve seferberlik koşullarının sıkıyönetim koşullarına göre ağırlığı açıklamaya ihtiyaç göstermeyecek kadar meydandadır.",
    "positive": "Bu yetkinin maksatlı hareketlere ve kötüye kullanmaya ne kadar elverişli olduğunu açıklamaya ihtiyaç yoktur sanıyoruz.",
    "negative": "12 — Sözleşmenin tanıdığı haklardan birinin ihlâli halinde milli bir makama fiilen başvurma hakkı."
  },
  {
    "anchor": "Seferberlik halinde savunma hakkının, müdafi edinme bakımından kısıtlanmasını Anayasaya aykırı gören Anayasa Mahkemesinin, Sıkıyönetim halinde nesnel olarak savunma-nın kısıtlanmasını Anayasaya uygun göreceği elbette düşünülemez.",
    "positive": "Böylece seferberlik halinde savunma hakkı olanakların varlığına bağlı tutuluyor, koşullara bağlanıyor ve bu hak sınırlandırılıyordu.",
    "negative": "** Çözülmesi özel ve bilimsel düşünceleri gerektiren konularda mahkemelerce başvurulan uzman kişilere bilirkişi denilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yine Anayasa Mahkemesi, sözü edilen eski Askerî Muhakeme Usulü Kanununun, sanığın bazı hallerde Âmiri Adlînin muvafakat edeceği avukat ya da dava vekilini müdafi tayin edeceğine dair 206/4’üncü maddesini de Anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir.",
    "positive": "Bu da dernekler kanununun kastettiği anlamda siyasi faaliyet sayılamaz, kaldı ki, davalılardan Orta Doğu Teknik Üniversitesi Öğrenci Birliğinin Tüzüğünün 4’üncü maddesinin G bendinde (Çok önemli olaylarda kamuoyunu aydınlatmak) Derneğin amacı içine alınmış bulunmaktadır, her ne kadar böyle bir hüküm diğer davalı derneğin tüzüğünde yoksa da bu yurt sorunu karşısındaki düşünce ve kanaatlerin açığa vurulmasından ibaret olan davranışları kısıtlayacak kanun hükmü de yoktur.",
    "negative": "Buna karşılık o ülkelerde “Tanrı huzurunda, insan aklı üzerinde her türlü istibdada karşı ebedi düşmanlık andı içtim” diyen devlet adamları ve liderler (Thomas Jefferson), düşünceyi varlığın şartı sayan filozoflar (Descartes), “İnsan Doğaya özgür geldi, ama bugün her yerde zincirler içindedir” diyerek düşünce tutsaklığına isyan eden düşünürler (J. J. Rousseau), “Düşüncelerinin karşısındayım, ama senin bu düşüncelerini savunma hakkını ölünceye kadar destekleyeceğim” diyerek düşünceye saygının tipik örneğini veren düşün adamları (Voltaire) yetişmiştir."
  },
  {
    "anchor": "**Hakkın Özü** 27 Mayıs öncesi dönemlerde yasama organı tarafından sık sık “Temel hakları yasa ile düzenleme” bahanesi ile bu hakların özüne dokunulduğunu, bunların ortadan kaldırıldığını deneylerle gören Kurucu Meclis bu tür hareketleri önlemek amacıyla temel hakların özüne dokunulmayacağı esasını kabul etmiş ve bir emniyet supabı olarak, 11’inci madde ile bunu Anayasamıza koymuştur.",
    "positive": "Temel hakların özü ile ilgili II. madde, özel hayatın korunması ve gizliliği ile ilgili 15.",
    "negative": "“Birinci fıkrada yazılı suça ikinci fıkrada gösterilenden gayrı surette iştirak eden fer’i şerikler hakkında 5 seneden 15 seneye kadar ağır hapis..."
  },
  {
    "anchor": "Yüksek mahkemenin bu görüşü ve yukarıya alınan örnek kararlar karşısında Askerî Yargılama Usulü yasasının sözlü ve yazılı savunmayı süre bakımından kısıtlayan hükmünün Anayasaya aykırı olduğu aşikârdır.",
    "positive": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”",
    "negative": "Fıkradaki “kendi ilk metnini benimsemesi için” sözleri bunu açıkça göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten bu kısıtlama savunmayı son derece zorlaştırmakta ve âdeta onu olanaksız hale getirmektedir.",
    "positive": "“Bu baskı ve işkenceler hakkındaki iddiaların yaygınlığını demokratik rejimin kaderi için, son derece tehlikeli bulduğumu belirtmek isterim.",
    "negative": "Kriminoloji (Suçlar bilimi) araştırmaları, suçların kökeninin toplumsal olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kişinin kutsal savunma hakkı, Sıkıyönetim ve benzeri koşullar içinde de olsa kısıtlanamaz.",
    "positive": "Oysa savunma hakkı kişinin, sınırlanması mümkün olmayan tabiî ve temel haklarındandır.",
    "negative": "Ama huzurun geçici olmaması, süreklilik kazanabilmesi için 27 Mayıs Anayasasına dönülmesi, onun özüne, amacına uygun bir yasama görevinin yerine getirilmesi, anti demokratik yasaların kaldırılması, değiştirilmesi, temel reform yasalarının çıkarılması, sosyal hukuk devletinin bütün kuralları ile gerçekleştirilerek işler hale getiril-mesinden başka ufukta bir yol görünmemektedir."
  },
  {
    "anchor": "Derneklerin ve personel sendikalarının yayınladıkları bildirilerin ve bu kuruluşların toplantılarında yapılan konuşmaların siyasal nitelikte olduğu ileri sürülerek bu dernek ve sendikalar ve konuşmacıları hakkında davalar açılması, bizi konu üzerindeki düşüncelerimizi açıklamaya itmiştir.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde sık sık derneklerin, sendikaların siyasal faaliyette bulunduğu, yayınladıkları bildirilerin siyasal nitelik taşıdığı, yayın organlarında yayımlanan bazı yazıların siyasal amaç güttüğü ileri sürülerek sayısız davalar açılmış ve bu davaların bir kısmı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır.",
    "negative": "“Davalılar tarafından hazırlanan panonun görülebilecek yerlere asılması ceza dosyasında mevcut Prof."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi, memur, asker, öğrenci, sendika ve derneklerin politika ile ilgilenmeleri kanunlarımızca yasaklanmıştır.",
    "positive": "Yukarıda sözü edilen Anayasamızın açık hükümleri ile kanunlarımız karşısında, memur, asker, öğrenci, sendika ve dernekler için yasaklanan politikanın “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamak” anlamına gelmediği ve",
    "negative": "Açılmasına karar verilmeyen veya açılıp da alıkonulmasında yarar görülmeyen mektuplar sanığa verilir."
  },
  {
    "anchor": "Yasaklanan politikanın ne olduğunun, hangi eylemlerin politika kavramına girdiğinin açıklığa kavuşması için bu alandaki kanun hükümlerinin ve mahkeme içtihatlarının incelenmesinde fayda bulunmaktadır.",
    "positive": "Yasaklanan politikanın bu olduğu kabul edildiği takdirde, memurun, askerin, öğrencinin, dernek ve sendikaların yurt sorunları ile ilgilenmelerinin engellenmesi gibi bir sonuç doğar ki, bu da Anayasamızın herkese düşünce ve kana- atlarını her türlü araçlarla açıklama hakkını veren 20’nci maddesine aykırı olduğu gibi, vatandaşlara kanun önünde eşitlik tanıyan 12’nci maddesine de uygun düşmeyecektir.",
    "negative": "Yukarıda da açıklandığı gibi Yargıtay, başvuranın ileri sürdüğü temyiz nedenlerini yerinde görürse kararı bozar ya da düzeltir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamızın 119’uncu maddesi, memurların siyasi partilere üye olmalarını yasaklamış ve görevlerini yaparken vatandaşlar arasında siyasi kanaatlerinden dolayı herhangi bir ayırım yapmalarını önlemiştir; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 7’nci maddesi de, “Devlet memurları, siyasi partilere üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti veya kişinin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar, görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi",
    "positive": "Ayni yasanın 530’uncu maddesine göre, hekimler, ebeler ve sağlık memurları meslek görevlerini yaparken kişiler aleyhine işlenmiş bir suçu öğrenirlerse bunu C. Savcısına bildirmeye mecburdurlar.",
    "negative": "1)Davaya konu yapılan kitaptaki düşüncelerde bana yüklenmek istenen suçun unsurları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Cemiyetler Kanunu ile 624 sayılı Devlet personeli sendikaları kanunu da dernek ve personel sendikalarının “siyasi faaliyet”de bu- lunamayacaklarını kabul etmiş ve bu nitelikteki eylemleri müeyyidelendirmiştir.",
    "positive": "Bu esasa göre hazırlanan 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları yasası yürürlüğe konmuştu.",
    "negative": "“Yeni Halkçı gazetesinde on günden beri 12 Marttan sonra cezaevlerinden yazılan, ancak Millet Meclisine ulaşamadığı belirtilen İşkence Dosyası başlıklı bir yazı serisi yayınlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sözü geçen yasalarda, “siyasi faaliyet”in ne olduğu ve hangi eylemlerin “siyasi faaliyet” niteliğinde sayılacağı açıklanmamıştır.",
    "positive": "İncelemekte olduğumuz ve “siyasal faaliyet” denilen eylemin ne olduğunu, hangi çalışmaların siyasal faaliyet sayılması gerektiğini ve hangi çalışmaların bu kavramın dışında kaldığını açıklayabilmek için önce yasayı okumakta yarar vardır.",
    "negative": "Öte yandan sanığa şaşırtıcı sorular sorulması, anlayama-yacağı, kavrayamayacağı sorular yöneltilmesi"
  },
  {
    "anchor": "Kanun hükümlerindeki bu boşluk, uygulamada birçok tereddütlerin doğması ve mahkemelerin bu konuda birbirine aykırı kararlar vermesi sonucunu doğurmuştur.",
    "positive": "Bu çelişme, birçok yazarların, sanatçıların, bilim adamlarının ve gençlerin suçlanması ve cezalandırılması sonucunu doğurmuştur.",
    "negative": "Kriminoloji (Suçlar bilimi) araştırmaları, suçların kökeninin toplumsal olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu tereddütlerin ortadan kalkması, memur, dernek ve sendikaların, eylemlerinde bir açıklığa kavuşması için sorunun aydınlanması zorunlu bulunmaktadır.",
    "positive": "Yasaklanan politikanın ne olduğunun, hangi eylemlerin politika kavramına girdiğinin açıklığa kavuşması için bu alandaki kanun hükümlerinin ve mahkeme içtihatlarının incelenmesinde fayda bulunmaktadır.",
    "negative": "Aksi halde ikrar hâkim önünde de, askerî savcı önünde de olsa delil değeri kazanamaz."
  },
  {
    "anchor": "Önemle belirtmek gerekir ki kanunlarımızca yasaklanan “politika”nın anlamının ne olduğunu saptamak bakımından “politika” ile “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklama hakkı”nı öncelikle birbirinden ayırmak gerekir.",
    "positive": "Yukarıda izah edilen yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamaları ve bu yöndeki çalışmalar politika olarak nitelenemez.",
    "negative": "** 1950 - 1960 döneminde ülkeyi yöneten siyasal iktidarlar Anayasayı çiğnemişler ve keyfi bir yönetim kurmuşlardı."
  },
  {
    "anchor": "Politikayı en geniş anlamıyla ele aldığımız zaman, yurdumuzun her sorunu üzerinde düşünce açıklamayı politika saymak mümkündür.",
    "positive": "Ezcümle dış sorun olarak (Kıbrıs anlaşmazlığı), iç sorun olarak (Toprak Reformu, Vergi Reformu, Sendikacılık., vs.) gibi konular birer “Politika” sorunu olarak ele alınabilir.",
    "negative": "Bu durumlar göz önüne alındığı takdirde böyle bir hükmün yani şartlı salıvermenin siyasal iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silahı olacağı, bu silahın, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracağı meydandadır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, ekmeğe zam yapıldığını, şekerin pahalandığını, tefeciliğin kaldırılması gerektiğini, irticaın başkaldırdığını, yeraltı ve yerüstü servetlerimizin yabancı sermaye tarafından sömürüldüğünü ve bunu önlemek için bu servetlerimizin millileştirilmesi gerektiğini, Toprak reformu yapılması lüzumunu, Barış gönüllülerinin Millî Eğitimimiz bakımından sakıncalı olduğunu, emperyalizme ve onun destekleyicilerine",
    "positive": "Aksi halde Kıbrıs olayı gibi Millî ya da toprak reformu gibi İktisadî olaylar hakkında fikir yürütmek dahi siyasetle iştigal sayılabilir.",
    "negative": "İşte burada özetlemek istediğimiz yasa, ödün kabul etmeyen “özgürlükten yoksunluk”u tazminat ödeme yoluyla karşılamaya çalışan bir yasadır."
  },
  {
    "anchor": "Yasaklanan politikanın bu olduğu kabul edildiği takdirde, memurun, askerin, öğrencinin, dernek ve sendikaların yurt sorunları ile ilgilenmelerinin engellenmesi gibi bir sonuç doğar ki, bu da Anayasamızın herkese düşünce ve kana- atlarını her türlü araçlarla açıklama hakkını veren 20’nci maddesine aykırı olduğu gibi, vatandaşlara kanun önünde eşitlik tanıyan 12’nci maddesine de uygun düşmeyecektir.",
    "positive": "maddesine açıkça aykırı olduğu gibi bu temel yasanın eşitlik ilkesini de ortadan kaldırmıştır.",
    "negative": "Komisyonun içtihadına göre, başvurmada iç hukuktaki ehliyet koşullarına bakılmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Anayasamızın 20’nci maddesi, şöyle demektedir: “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir; düşünce ve kanatlarını söz, yazı, resim ile veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.",
    "positive": "334 sayılı Anayasanın 20. maddesinde herkesin düşünce ve kanaat hürriyetine sahip olduğu açıklanmış, bu düşünce ve kanaatlerin söz, yazı ve resim ile ve başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklanabileceği kabul edilmiştir.",
    "negative": "İşçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerinin bu alandaki hakları kanunla düzenlenir."
  },
  {
    "anchor": "Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.” Anayasamızın 12’nci maddesinde de şu hüküm yer almıştır: “Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin kanun önünde **eşittir.** ”",
    "positive": "Anayasamız 12. maddesinde eşitlik kuralını koymuş ve herkesin dil, din, ırk, siyasî düşünce ve felsefî inanç yönlerinden yasa önünde eşit olduğunu saptamıştır.",
    "negative": "Bu yönden yasa bu tür kararlara karşı temyiz yoluna başvurulmasını uygun görmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki, vatandaşı yurt sorunları üzerinde düşünmek, düşüncelerini açıklamak ve yaymak hakkından yoksun bırakmak hem Anayasanın açık hükümlerine ve hem de insan haklarına ve çağımızın siyaset bilimi kurallarına aykırı bulunmaktadır.",
    "positive": "Özel ve tüzel kişileri yurt sorunları üzerinde düşüncelerini açıklamak hakkından uzaklaştırmak:",
    "negative": "İşkenceleri dile getiren halk türküleri bu teknik metotlar karşısında gerilerde kalmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Özel ve tüzel kişileri yurt sorunları üzerinde düşüncelerini açıklamak hakkından uzaklaştırmak:",
    "positive": "Görülüyor ki, vatandaşı yurt sorunları üzerinde düşünmek, düşüncelerini açıklamak ve yaymak hakkından yoksun bırakmak hem Anayasanın açık hükümlerine ve hem de insan haklarına ve çağımızın siyaset bilimi kurallarına aykırı bulunmaktadır.",
    "negative": "A — Anayasamız, ancak; kitap toplatma hükmünü de kapsayan bir suçun işlenmesi halinde, kitabın toplatılmasına karar verilebileceğini kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Toplumumuzun gelişmesini engelleme yoluna gitmek gibi gelişme kanunlarına aykırı, olumsuz bir, davranış olur ki bu da bir tür faşizmden başka bir anlam taşıyamaz.",
    "positive": "Bunu engellemeye çalışmak, halkımızın düşünce hayatını engellemekten, kültürel gelişmesini kösteklemekten başka anlam taşıyamaz.",
    "negative": "En yüksek mahkemenin, bilirkişi seçiminde, yerinde olarak gösterdiği titizlik, yukarıda açıklamaya çalıştığımız sakıncaları önlemeye yetecektir inancındayız."
  },
  {
    "anchor": "İnsan iradesinin dışında hüküm süren bu gelişme kanunlarını engellemek esasen mümkün, de bulunmadığı için böyle,",
    "positive": "Bu değişme objektif gelişme yasalarına göre, insan iradesi dışında meydana gelmektedir.",
    "negative": "olaylarla ilgili yönlerine yani olayların meydana gelip gelmediği, suçun işlenmiş olup olmadığı, ya da nasıl işlendiği hususuna (sübuta) karışmamalıdır."
  },
  {
    "anchor": "bir çabanın sonuçsuz kalacağı ve toplumun gelişme sürecine devam edeceği de bilimsel bir gerçektir.",
    "positive": "İnsan düşünecek, bilimsel araştırma yapacak, toplumun gelişme kanunlarını izleyecek ve daha mutlu bir dünyaya kavuşmaya çalışacaktır.",
    "negative": "Bu usuller yanılgı ihtimalini azaltabilir, ama onu tamamen ortadan kaldıramazlar."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki “Politika”yı Anayasamızın esprisine, politika biliminin ana kurallarına ve yurt çıkarlarına uygun bir biçimde, anlamak ve yorumlamak zorundayız.",
    "positive": "Önemle belirtmek gerekir ki kanunlarımızca yasaklanan “politika”nın anlamının ne olduğunu saptamak bakımından “politika” ile “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklama hakkı”nı öncelikle birbirinden ayırmak gerekir.",
    "negative": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Latince “Politicüs” kelimesinden gelen “Politika” kavramı, devleti yönetme sanatı anlamına gelmektedir.”",
    "positive": "Bu sözlerin kökeni Latince “Amnestia” kelimesidir ve “geçmişin unutulması” anlamına gelmektedir.",
    "negative": "“Komisyonda üye olduğum sırada edindiğim intiba odur ki, hukuk sistemimizin, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesi ile bağdaşırlığı söz götürecek tarafları, şimdiye kadar kişisel başvurmayı kabul eden herhangi bir batılı devletten her halde çok değildir."
  },
  {
    "anchor": "Açık bir ifade ile politika devleti yönetmek, bu yönetmenin olanaklarını ele geçirmek, bunun için çaba göstermek demektir.",
    "positive": "Bu amaca varabilmek için de Hukuk Devleti ilkelerine saygı göstermek, onu bütün kuralları ile işletmek ve reformları göstermelik yöntemlerden çıkararak gerçek anlamı ile yasalaştırıp uygulamak zorunluluğu ortadadır.",
    "negative": "1 951 yılında Brüksel’de toplanan ve suçluların muayenesi konusunu inceleyen Avrupa Semineri şu kararı vermiştir:"
  },
  {
    "anchor": "Nitekim 648 sayılı Siyasî Partiler Kanununun birinci maddesi: “Siyasi parti-ler, toplum ve devlet düzenini ve kamu faaliyetlerini, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ve özel kanunlara göre mahallî idareler seçimleri yoluyla ve belirli görüşleri, yönünde yönet-mek, ve etkilemek için sürekli çalışma amacını güden ve propagandaları açık olan kuruluşlardır.”",
    "positive": "648 sayılı Kanunun 1. maddesine göre siyasi faaliyet “—belirli maksatlarla ve seçimler yolu ile Devlet düzenini ve kamu faaliyetlerini belli görüşler yönünden yürütmek denetlemek ve etkilemek için yapılan çalışmalardır”.",
    "negative": "Dosyanın gönderildiği Mahkeme tarafları yeniden çağırır, duruşma yapar, sa- nığın kimliğini yeniden saptar."
  },
  {
    "anchor": "demekte ve aynı ka-nunun ikinci maddesi de: “Dernekler, belli bir siyasi partiyi desteklemek veya desteklememek ... belli adayları destekle-mek veya desteklememek için kurulamaz.” hükmünü koymak- tadır.",
    "positive": "“Belli bir siyasi partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak yahut siyasi partiler arasında işbirliği sağlamak veyahut T.B.M.M.",
    "negative": "Yukarda açıklandığı gibi, yasa yoluna başvurabilmenin koşullarından birisi ilgilinin hukuksal çıkarlarının ihlâl edilmiş olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Politikadan maksadın siyasî partilere girmek, politik amaçlarla toplantılar düzenlemek, gösterilerde bulunmak, partiler arası politik dengeye etki yapmak olduğu açıkça ifade edilmektedir.",
    "positive": "Anayasamızın ikinci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin bir “Hukuk Devleti” olduğu ifade edilmektedir.",
    "negative": "4) Basın yasasının 35’inci maddesinde yazılı bu Süreler bir zaman aşımı süresi değil, hak düşürücü süre¬lerdir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda sözü edilen Anayasamızın açık hükümleri ile kanunlarımız karşısında, memur, asker, öğrenci, sendika ve dernekler için yasaklanan politikanın “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamak” anlamına gelmediği ve",
    "positive": "Asker, memur, dernek, sendika, oda, baro ve buna benzer gerçek ve tüzel kişiler, yukarıda açıklanan yurt sorunları üzerinde düşünce açıklayabilir ve yayabilirler.",
    "negative": "Dosyanın gönderildiği Mahkeme tarafları yeniden çağırır, duruşma yapar, sa- nığın kimliğini yeniden saptar."
  },
  {
    "anchor": "ancak siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde eylemde bulunmak, belli bir partinin iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çalışmak, daha açık bir sözle İktidar etrafındaki mücadele içinde yer alarak belirli davranışlarda bulunmak anlamına geldiği açıktır.",
    "positive": "Gerçekten bu kararda, siyasi faaliyetin, bir siyasi partinin, iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çaba göstermek ve iktidar etrafındaki mücadelede yer alarak eylemde bulunmak olduğu ve Toprak reformu, vergi reformu, gibi toplum sorunlarının eleştirilmesi ve değerlendirilmesinin siyasi faaliyet sayılamayacağı sonucuna varılmıştır.",
    "negative": "Kanun koyucu, “İade’i muhakeme”, “tashi karar”, “yazılı emir” yollarıyla bunların varlı¬ğını kabul etmiş ve düzeltme çarelerini aramıştır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Ankara Dördüncü Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2.11.1967 gün ve 966/574 esas ve 967/495 karar sayılı ilânında bu düşünceleri doğrulamaktadır.",
    "positive": "^4) Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı 28.4.971 gün 972/274 esas ve 972/47 sayılı karar.",
    "negative": "Basın yasasına göre basın yoluyla işlenen suçlar, “basılmış eserler”le işlenen suçlardır."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten bu kararda, siyasi faaliyetin, bir siyasi partinin, iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çaba göstermek ve iktidar etrafındaki mücadelede yer alarak eylemde bulunmak olduğu ve Toprak reformu, vergi reformu, gibi toplum sorunlarının eleştirilmesi ve değerlendirilmesinin siyasi faaliyet sayılamayacağı sonucuna varılmıştır.",
    "positive": "ancak siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde eylemde bulunmak, belli bir partinin iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çalışmak, daha açık bir sözle İktidar etrafındaki mücadele içinde yer alarak belirli davranışlarda bulunmak anlamına geldiği açıktır.",
    "negative": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye"
  },
  {
    "anchor": "Yine Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesi de 24.1.1968 gün ve 542 9 - 6861 sayılı ilâmında, “Bir bakanın beyanına karşı, bir olaya münhasır olarak yayınlanan bildirideki düşüncenin siyasi faaliyet sayılamayacağına karar vermiştir.",
    "positive": "A — Askerî Yargıtay Üçüncü Dairesi 17.8.1971 gün ve 1971/337 esas ve 1971/339 sayılı kararında:",
    "negative": "Yazıyı yazan veya resmi yapanın kim olduğu bilinmiyorsa, yani birinci kademedeki sanıklar belli değilse, bu takdirde ikinci kademede yer alan kişiler, yani yayıncılar sorumlu olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu Yargıtay ve Mahkeme içtihatları da memurun, askerin, öğrencinin, dernek ve sendikaların yurt sorunları üzerinde eleştiri ve değerlendirme biçiminde düşüncelerini açıklamalarının kanunun yasakladığı “Siyasi faaliyet” niteliğinde kabul edilemeyeceğim göstermektedir:",
    "positive": "Özel ve tüzel kişileri yurt sorunları üzerinde düşüncelerini açıklamak hakkından uzaklaştırmak:",
    "negative": "Yasa yoluna başvurma konusu olan karar veya hükmün verilmesinden önce yapılan vazgeçme geçerli değildir."
  },
  {
    "anchor": "TÖS ve İlk-Sen tarafından radyo ve basın yoluyla ilân edilip yürütülen dört günlük (uyarı boykotu), kamu personeli haklarının aranması ve elde edilmesi için yürütülen mücadele alanında, üzerinde önemle durulacak bir olaydır.",
    "positive": "Ancak daha sonra kamu görevlileri de sendikal haklarının elde edilmesi için mücadele vermişler ve bu hakları elde etmişlerdir.",
    "negative": "İşte yukarıda açıklanan çalışmalar yasaca siyasi faaliyet olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu baskılar karşısında öğretmen, dayanmış, direnmiş, her türlü baskıya göğüs germiş, yılmamış ve anayasal haklarını sonuna kadar savunmak kararında olduğunu göstermiştir.",
    "positive": "TÖS, üyelerinin bu anayasal hakkı- nı ve diğer sendikal haklarını sonuna kadar savunacak ve er geç bu haklı davasında başarıya ulaşacaktır.",
    "negative": "Bana yüklenmek istenen suç devlet nüfuzunu kırıcı ya da asayişi bozucu suçlardan da değildir."
  },
  {
    "anchor": "Olay, halkoyunda, aydınlar arasında ve üniversite çevre-lerinde yankılar yapmış, basında tartışılmış, yargı organ-larının önemli kararlarına konu olmuştur.",
    "positive": "Gazete ve radyo haberlerinden öğrendiğimize göre “İnsan Hakları ile demokratik hak ve özgürlükler” in ülkemizde uygulanması, Avrupa Konseyinde tartışmalara konu olmuştur.",
    "negative": "Görülüyor ki 163’üncü maddenin birinci fıkrası, maddede yazılı amaçlarla dernek kurmayı, üçüncü fıkrası da aynı amaçlarla propaganda yapmayı cezalandırmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Öğretim üyeleri, Asistanlar sendika ve gençlik kuruluşları boykotu destekleyen bildiriler yayınlamışlardır.",
    "positive": "**Bilirkişi Raporları** Politika üzerine üniversite öğretim üyeleri tarafından düzenlenen raporlar da yargı organlarının görüşlerine uygun bir yöndedir.",
    "negative": "Görülüyor ki her iki usul Yasası da bu konuda birbirine uygun hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece olay, Türk düşünce hayatının gelişmesine, memur haklarının savunulması ve elde edilmesi alanındaki mücadeleye hizmet etmiştir.",
    "positive": "Sendikal hak, memur haklarının elde edilmesi için gereken mücadele aracını da kapsamak zorundadır.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre tutuklu kişi, bulunduğu cezaevindeki yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapma yoluyla itirazlarını yapabilir."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan boykot olayı, zaman zaman üzerinde durulan (memurun grev hakkı) konusunu etkin bir biçimde su yüzüne çıkarmış ve günün konusu haline getirmiştir.",
    "positive": "Bizim gibi anayasalarında memurun grev hakkı konusu da açık hüküm bulunmayan bazı ülkelerde de, uygulama farkları ile memurun “grev hakkı demokratik düzenin gereği olduğu gerekçesi ile kamu görevlilerine bu hak sağlanmıştır.",
    "negative": "Bu süre, karar yüze karşı bildirilmişse bu günden, sanığın yokluğunda verilmiş ise tebliğ gününden itibaren işlemeye başlar."
  },
  {
    "anchor": "Önemle açıklamak gerekir ki, memura grev hakkının tanınması zamanı gelmiş ve geçmiştir.",
    "positive": "Yargı or- ganları dışındaki görevlilere dernek kapatma hakkının tanınması ağır sakıncalar doğuracaktır.",
    "negative": "Öte yandan her iki usul yasasına göre de mahkeme kararlarına itiraz edilemeyeceği ana kural olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "657 sayılı Devlet Memurları yasasının 27. maddesi, Devlet memurlarının grev kararı vermelerini, grev tertiplemelerini ve bu yolda propaganda yapmalarını yasaklamıştır.",
    "positive": "Memura grev hakkını yasaklayan 657 sayılı yasanın 27. maddesi ile 624 sayılı yasanın 14/F maddesi anayasamıza bu yönden aykırı bulunmaktadır.",
    "negative": "Yanında veli veya vasisi olmadan 18 yaşından küçüklerin bulunduğu (Yanında veli veya vasisi olsun olmasın 18 yaşından küçüklerin girmesine mahallî mülkiye âmirinin yazılı izniyle müsaade olunan yerler hariç);"
  },
  {
    "anchor": "624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasasının 14/F maddesi de per-sonel sendikalarının grev teşebbüs ve faaliyetlerini destek-leyecek davranışlarda bulunamayacakları hükmünü ge-tirmiştir.",
    "positive": "Memura grev hakkını yasaklayan 657 sayılı yasanın 27. maddesi ile 624 sayılı yasanın 14/F maddesi anayasamıza bu yönden aykırı bulunmaktadır.",
    "negative": "Kendisine iftira olunan kimse hakkında üç seneden fazla şahsî hürriyeti bağlayan bir ceza ile mahkûmiyeti mutazammın bir hüküm sadır olmuşsa müfteri hakkında on beş seneyi geçmemek üzere aynı ceza hükmolunur."
  },
  {
    "anchor": "aykırılığı kabul edilerek bu konuda bir karar verilmek üzere olay Anayasa Mahkemesine götürülmüştür.",
    "positive": "Bu gibi hallerde ya Anayasa hükümlerini uygulayacaklar veya kanunun Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptali için işi Anayasa mahkemesine götüreceklerdir.",
    "negative": "Yayıncıyı sorumlu tutabilmek için onun kusurlu olduğunu göstermek ve en azından, sanığı saklamak, saklandığı yeri bildirmemek veya yurt dışına kaçmasına yardım etmek gibi kusurlu hareketlerini saptamak, ispatlamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa Mahkemesi Türkiye Öğretmenler Sendikasının isteği üzerine gün tayin ederek TÖS Genel Başkanı ve temsilcilerinin sözlü açıklamalarını dinlemiştir.",
    "positive": "Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay’ın içtihatları ve bilirkişi raporları bu yöndedir.",
    "negative": "Politikadan maksadın siyasî partilere girmek, politik amaçlarla toplantılar düzenlemek, gösterilerde bulunmak, partiler arası politik dengeye etki yapmak olduğu açıkça ifade edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Diğer taraftan bu konuyu Anayasa Mahkemesine götüren mah- kemelerden biri olarak Çerkezköy Asliye Ceza Mahkemesi Anayasamızın 151. maddesine dayanarak üç ay içinde yüksek mahkemeden bir karar gelmediği için davayı kendisi çözümlemiş ve maddelerin Anayasa’ya aykırılığına ve sanıkların beraatlarına karar vermiştir.",
    "positive": "Tutuklamaya ya da salıverilme istemin reddine karar veren mahkeme sulh ceza mahkemesi ya da asliye ceza mahkemesi ise davacı tazminat için kendi ikametgâhı Ağır Ceza Mahkemesine başvuracaktır.",
    "negative": "gerekçelerden bilâhare çıkarılması mümkün neticelerin alakalının menfaatini ihlâl ihtimalinin mevcudiyeti halinde dahi böyle düşünmek lâzımdır."
  },
  {
    "anchor": "Bu durumda Anayasa’yı yorumlamak ve bu yorumun sonucuna göre konuya bir çözüm getirmek gerekmektedir.",
    "positive": "Bu raporlardan özet halinde birkaç örnek ver-mekte, konuya açıklık getirmek bakımından yarar görüyoruz:",
    "negative": "Bugün suç sayılmayan bazı fiiller de mazide ahlâk dış fiiller olarak telâkki edilmekteydi.”"
  },
  {
    "anchor": "Dr. Muammer Aksoy’un Anayasa Mahke- mesinde yaptığı sözlü açıklamada izah ettikleri gibi burada Anayasamızın sözcü “lafzî” değil, amaçcı “gayeci” bir yorumunu yapmak gerekmektedir.",
    "positive": "Bu hukuksal gerçeğe aykırı uygulamalara son verebilmek için Anayasa hükümlerine hukukun emrettiği “Öncelik”i tanımak, Anayasamızın sekizinci maddesinde yazılı olduğu gibi, Anayasa hükümlerinin “Bağlayıcı”lığını kabul etmek, hukukta geleneksel tutumlara, yanlış kıyaslamalara son vermek, bir “suç aleti” ile bir “kitap”ı birbirinden ayırmak gerekmektedir.",
    "negative": "**“Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergilerin toplatılması, bu tedbirlerin uygulanacağım kanunun açıkça gösterdiği suçların işlenmesi halinde ve ancak hâkim kararı ile olabilir.”**"
  },
  {
    "anchor": "Bir tepki ve denge Anayasası olduğu anayasacılarımız tarafından kabul edilen 1961 Anayasasının amaçcı bir yorumu ancak, bu anayasanın gerçek amacını, getirmek istediği toplum düzeninin nasıl bir düzen olduğunu ortaya koyabilir.",
    "positive": "O halde maddelerin korumakta olduğu sosyal düzen 1961 Anayasasının değiştirdiği, “kadük” hale getirdiği geride kalmış bir düzendir.",
    "negative": "Anayasada yapılan son değişiklikle kamu görevlilerinin sendika kurma hakları ellerinden alınmış, dernek kurma hakkı da yeni yeni kısıtlamalara tâbi tutulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamız, toplumumuzu, insan haklarına ve “Başlangıç” bölümünde belirtilen temel ilkelere dayanan, millî, demok-ratik, lâik bir sosyal hukuk devleti hâline",
    "positive": "“Hukuk devleti demek, insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu, âdil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirme yetkisini yükümlü sayan, bütün davra-nışlarında hukuk ve anayasaya uyan, bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı bulunan bir devlet demektir.",
    "negative": "**14 Ekim Seçimleri** 14 Ekim seçimlerinde halkımız, 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde yapılan uygulamaları onaylamadığını, Anayasa’da yapılan değişikliklerden memnun olmadığını oylarıyla gösterdi."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamıza göre bu düzen Atatürk devrimleri üzerine dayalı yani devrimci bir düzen olacaktır.",
    "positive": "İkrar; sanığın, üzerine atılan ve yasalarımıza göre suç sayılan bir eylemi yaptığını yani suç işlediğini kabul etmesidir.",
    "negative": "** Gözaltına alınan ve tutuklananlara yapılan işkenceler, davacıları, sanıkları, tanık ve delilleri ile ortaya konulduğu halde hiçbir mahkeme, Asker ya da sivil hiçbir savcı bugüne kadar olaya el koymamış ve sanıklar hakkında soruşturma açmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Diğer taraftan anayasamız, 41. maddesinde: “İktisadi ve sosyal hayat adalete, tam çalışma esasına ve herkes için insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesi sağlanması amacına göre düzenlenir” dedikten sonra, 42. maddesinde: “Çalışma herkesin hakki ve ödevidir.",
    "positive": "halde bir azınlık, üretim araçlarını ve toprakların büyük kısmını tekeline alır ve kendi çıkarlarını toplum çıkarlarının üstünde tutarsa, iktisadi ve sosyal hayatın “Adalet ve tam çalışma esasına ve herkes için insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesi sağlanması amacına göre düzenlenmesi” (Anayasa 41), gerekirken bu kural gerçekleştirilmez ve görmezlikten gelinirse, buna benzer ve burada sayılamayacak düzensizlikler ve adaletsizlikler sürüp giderse böyle bir toplumda, özellikle eskimiş ve toplumu-muzun bugünkü ihtiyaçlarına cevap veremeyecek hale gelmiş Ceza yasasına göre, suç sayılabilecek eylemlerin meydana geleceğini düşünmek ve önceden tahmin etmek güç değildir.",
    "negative": "Yargı or- ganları dışındaki görevlilere dernek kapatma hakkının tanınması ağır sakıncalar doğuracaktır."
  },
  {
    "anchor": "Devlet, çalışanların insanca yaşaması ve çalışma hayatının kararlılık içinde gelişmesi için, sosyal, iktisadi ve mali tedbirlerle çalışanları korur ve çalışmayı destek- ler; işsizliği önleyici tedbirler alır.",
    "positive": "Diğer taraftan anayasamız, 41. maddesinde: “İktisadi ve sosyal hayat adalete, tam çalışma esasına ve herkes için insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesi sağlanması amacına göre düzenlenir” dedikten sonra, 42. maddesinde: “Çalışma herkesin hakki ve ödevidir.",
    "negative": "Bir kitap mahkeme kararı ile yasaklanmış veya toplatılmasına karar verilmiş olsa bile böyle bir kitabı konutunda veya işyerinde bulundurmak suç sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "“Anayasa Mahkememiz, “Hukuk devleti” ilkesinin esas-larını açıklarken “Devletimiz, Anayasanın ikinci maddesinde ifade edildiği gibi bir hukuk devletidir.",
    "positive": "Anayasamızın ikinci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin bir “Hukuk Devleti” olduğu ifade edilmektedir.",
    "negative": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Kanunlarımızın, anayasanın açık hükümlerinden önce hukukun, bilinen ve bütün uygar memleketlerde kabul edilen, prensiplerine uygun olması şarttır.” demektedir.",
    "positive": "Kanunlarımızın Anayasanın açık hükümlerinden önce hukukun bilinen ve bütün uygar memleketlerde kabul",
    "negative": "Yurdumuzu, ulusumuzu bu suçluluktan kurtarmak tüm yurt severlerin ortak görevi olmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bugün başta Fransa, İngiltere, İtalya ve Belçika olmak üzere burjuva demokratik düzenle yönetilen ülkelerin hemen hepsinde memura grev hakkı tanınmıştır.",
    "positive": "Bugün İngiltere, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, Almanya, İsviçre, Belçika, İsrail, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, Lüksemburg, Kanada, Kıbrıs, Japonya, Avustralya ve Avusturya’da memura sendika kurma hakkı ve bunun yanında grev ve toplu sözleşme hakkı konulmuştur.",
    "negative": "Öte yandan yetkili makamlarca, vatandaşın ikametgâhında veya iş yerinde bulunan toplatılmış kitapların bir listesi yayınlanarak bunların teslim edilmesi de istenmemiş, ilân edilmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bizim gibi anayasalarında memurun grev hakkı konusu da açık hüküm bulunmayan bazı ülkelerde de, uygulama farkları ile memurun “grev hakkı demokratik düzenin gereği olduğu gerekçesi ile kamu görevlilerine bu hak sağlanmıştır.",
    "positive": "Memurun grev hakkı üzerinde düşü- nülürken o günkü koşulların da gözden uzak tu- tulmaması gerekir.",
    "negative": "Maddelerdeki: “Tesis etmek”, “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, “topyekûn yok etmek” sözleri bir “eylemi”, “zor”u içermekte ve anlatmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki anayasamız, “İnsan hak ve hürriyetlerini, millî dayanışmayı, sosyal adaleti, ferdin ve toplumun huzur ve refahını gerçekleştirmeyi ve teminat altına almayı mümkün kılacak demokratik hukuk devletini bütün hukukî ve sosyal temelleri ile kurmak” isteyen^1 , memur da dahil olmak üzere çalışanların insanca yaşa- masını ve bunun için de insanlık haysiyetine yaraşır bir hayat seviyesine varmasını amaç edinen, Atatürk devrimlerine bağlı bir anayasadır.",
    "positive": "Bu Anayasa, “İnsan hak ve hürriyetlerini, millî dayanışmayı, sosyal adaleti, ferdin ve toplumun huzur ve refahını gerçekleştirmeyi ve teminat altına almayı mümkün kılacak demokratik hukuk devletini bütün hukukî ve sosyal temelleriyle kurmak için” ilân edilmiş ve yurdumuzun “Hürriyete, Adalete ve fazilete âşık evlatlarının uyanık bekçiliğine emanet” edilmiştir.",
    "negative": "Özellikle “kanunî delil sistemi” yerine “vicdanî delil sistemi”nin benimsenmesinden sonra ikrarın içten olup olmadığı, gerçeğe uygun bulunup bulunmadığı, serbest irade ürünü olup olmadığının araştırılması toplum düzeni açısından zorunlu hale gelmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ve bu anayasa, devrimci güçlerin uyanık bekçiliğine emanet edilen bir anayasadır.",
    "positive": "Bir ülkede Anayasa hükümleri uygulanmaz, Anayasa Mahkemesinin kararları kale alınmaz, bu Yüksek Mahkemece iptal edilen yasaların yerine aynı nitelikte Anayasaya aykırı yasalar kabul edilir ve dolaylı yollarla iptal kararları etkisiz hale getirilirse, Anayasanın emrettiği reformlar gerçek-leştirilmez, hatta açıkça bu reformların karşısına çıkılırsa, Anayasa “Mülkiyet hakkı toplum yararına aykırı bir yönde kullanılamaz” dediği",
    "negative": "Oylama yasanın bütünü üzerinde yapılmadığı takdirde Anayasanın “üç metinden birisinin olduğu gibi kabulü"
  },
  {
    "anchor": "Anayasamızın buna karşı olduğunu düşünmek, bu temel yasanın özü ile esprisi ile bağdaşabilir mi?",
    "positive": "Yasanın emirleri bu olduğu halde bu yola gidilmemesi, işkence sanıkları hakkında kovuşturma açılmaması yukarıda nitelik ve koşulları gösterilen hukuk devleti kavramı ile bağdaşabilir mi?",
    "negative": "1 — Sorgu hâkiminin kararları hakkındaki itirazlar: a)Sorgu hâkiminin iki tür kararı vardır."
  },
  {
    "anchor": "Esasen anayasamız grev hakkına karşı olsaydı bu düşüncesini de ilgili maddesinde açıklayabilirdi.",
    "positive": "Böyle bir yasaklama hükmünün anayasada yer almamış olması onun grev hakkına açık olduğunun delilidir.",
    "negative": "Cebir saiki kanunda yer almazsa, demokrasi yıkılır, ferdin fikir hürriyeti çiğnenir ve 141."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir yasaklama hükmünün anayasada yer almamış olması onun grev hakkına açık olduğunun delilidir.",
    "positive": "Anayasada Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kuruluşuna yer verilere bu temel yasanın “yargı” bölümünde bir çelişki yaratıldı.",
    "negative": "Yayın organları ve Radyo-Televizyon Kurumu bu alındı belgesi olmadan bildiriyi yayınlayamayacaklardır."
  },
  {
    "anchor": "zorunlulukların, o tarihlerde Anayasa’ya memurun grev hakkı üzerinde bir hüküm konulmayarak bunun ileriye bırakılmasını gerektiren etkenler biçiminde görüldüğü, bu çalışmaları yakından izleyenler tarafından bi- linmektedir.",
    "positive": "Memurun grev hakkı üzerinde düşü- nülürken o günkü koşulların da gözden uzak tu- tulmaması gerekir.",
    "negative": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir."
  },
  {
    "anchor": "Memurun grev hakkı üzerinde düşü- nülürken o günkü koşulların da gözden uzak tu- tulmaması gerekir.",
    "positive": "Fakat böyle bir tercihin Devletin cezalandırmak hakkı üzerinde siyasi bir tasarruf sakıncası gözden uzak tutulmamalıdır.” (Türkiye Barolar Birliği raporu)",
    "negative": "Bu talep üzerine temyiz tetkikatı, asıl ilâmı vermiş olan daire veya umumî heyetçe yapılır."
  },
  {
    "anchor": "**Grevsiz Sendikal Hak Düşünülebilir mi?** Anayasa’mız 29. maddesi ile kişiye dernek kurma hakkını tanımıştır.",
    "positive": "Anayasanın dernek kurma hakkı ile ilgili 29’ uncu maddesi bu değişiklikle şu şekli almıştır:",
    "negative": "Yasalar bütün vatandaşlara eşit haklar, görevler ve yükümlülükler getirecektir, yurttaşlar arasında hiçbir yönden ayırım yapmayacak, kapsamına aldığı bütün kişilere uygulanacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yine 46. maddesi ile de bundan ayrı olarak kamu görevlilerine sendika kurma hakkını vermiştir.",
    "positive": "maddesi de değiştirilerek maddeden kamu görevlilerinin sendika kurabileceklerine dair olan fıkra çıkarılmış ve böylece memurların sendika kurma hakları ellerinden alınmıştır.",
    "negative": "** Bu açıklamalar, sendikaların ve sendikal hakların sosyal mücadeleler tarihinde işçi sınıfının çetin mücadeleleri sonunda doğduğunu ve geliştiğini göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa koyucusu eğer memura dernek kurma hakkı dışında bir de sendika kurma hakkı tanıyorsa bunun bir nedeni ve amacı vardır.",
    "positive": "Değiştirilen önemli maddeler arasında dernek kurma hakkı ile memurun sendika kurma hakkına ilişkin maddeler de vardır.",
    "negative": "Yasanın, yazılı emir verme yetkisini Adalet Bakanına ya da Milli Savunma Bakanına tanıması doğru mudur?**"
  },
  {
    "anchor": "Her hak, hakkın kullanılması ve bu haktan yararlanılması için gereken mücadele araçlarını da içerir.",
    "positive": "Sendikal hak, memur haklarının elde edilmesi için gereken mücadele aracını da kapsamak zorundadır.",
    "negative": "Anayasanın devlet şekli olarak kabul ettiği hukuk devletini Anayasa Mahkememiz şöyle tanımlıyor:"
  },
  {
    "anchor": "Sendikal hak, memur haklarının elde edilmesi için gereken mücadele aracını da kapsamak zorundadır.",
    "positive": "Ancak daha sonra kamu görevlileri de sendikal haklarının elde edilmesi için mücadele vermişler ve bu hakları elde etmişlerdir.",
    "negative": "Anayasalar ve Anayasamız bu özgürlükleri güvenlik altına almış, zorunlu haller dışında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağını saptamış ve hangi hallerde özgürlüğün kısıtlanabileceğini göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Aksi halde, bugün olduğu gibi bu hak etkisiz, yararsız ve verimsiz bir hak olmaktan öteye gidemez.",
    "positive": "Bugün bazı cezaevlerinde ve Ankara’da Yıldırım Üç Numaralı Kadınlar Tutukevinde, cezasının 2/3’ünü doldurmuş olduğu ve şartlı olarak salıverilmeye hak kazandığı halde dosyası Yargıtay’dan dönmediği için yasanın verdiği bu haktan yararlanamayan, yanlış ve haksız bir uygulamanın kurbanı olan insanlar vardır.",
    "negative": "Ancak itiraz üzerine verilen tutuklama ka- rarlarına karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Ama öğretmenin durumu meydandadır ve haklarını arayamamanın elde edememenin acıları içinde kıvranmaktadır.",
    "positive": "Bu tedbirlere rağmen Osmanlı döneminde işçiler, haklarını elde etmek için mücadeleye girmiştir, örgütlenmişlerdir.",
    "negative": "Bunun dışında da yasa bazı hallerde kişiyi suçu haber vermekle yükümlü tutmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Kararlarını tatbik mevkiine koyabilmek -için greve müracaat etmeyen veya edemeyecek olan bir sendika tasavvuru imkânsızdır.”",
    "positive": "Faruk Erem, “Kanun yoluna müracaat kararın veya hük-mün bir başka mercide incelenmesi demektir.",
    "negative": "Savcılara bilirkişi seçme hakkı, ancak, “Gecikmesinde zarar bulunan haller” de tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu hak, Anayasa’mızın özüne, getirmek istediği demokratik, lâik, Atatürk devrimlerine bağlı sosyal hukuk devleti anlayışına uygun bir haktır.",
    "positive": "İktidarların görevi, bu anayasaya uygun yasaları getirmek, vatandaşın temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermek, reformları gerçekleştirmek ve hukuk devleti ilkesini bütün kuralları ile işler hale koymaktı.",
    "negative": "Mahallî C. Müddeiumumileri, re’sen veya alâkalıların müracaatı üzerine Başmüddeiumuminin nazarı dikkatini celbeder ve evrakı gönderirler."
  },
  {
    "anchor": "Memura grev hakkını yasaklayan 657 sayılı yasanın 27. maddesi ile 624 sayılı yasanın 14/F maddesi anayasamıza bu yönden aykırı bulunmaktadır.",
    "positive": "624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasasının 14/F maddesi de per-sonel sendikalarının grev teşebbüs ve faaliyetlerini destek-leyecek davranışlarda bulunamayacakları hükmünü ge-tirmiştir.",
    "negative": "**Tahkikat için sübut vasıtalarından olmak üzere faydalı görülen yahut müsadereye tâbi olan eşya muhafaza veya başka bir suretle emniyet altına alınır.** ”"
  },
  {
    "anchor": "TÖS, üyelerinin bu anayasal hakkı- nı ve diğer sendikal haklarını sonuna kadar savunacak ve er geç bu haklı davasında başarıya ulaşacaktır.",
    "positive": "Demokratik hak ve özgürlüklere lâyık olan halkımız bu haklarına kavuşacak, kamu görevlilerimiz sendikal haklarını bunun ayrılmaz bir parçası olan grev hakkıyla birlikte er geç kazanacaklardır.",
    "negative": "Yabancı devlet adamlarının, konuk oldukları ülkelerin parlamentolarında nutuk vermelerinin bir gelenek haline geldiği bir dönemde bunu, daha olağan karşılamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "1630 sayılı yeni Dernekler Yasası 2 Aralık 1972 gün ve 14379 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.",
    "positive": "Bu esasa göre hazırlanan 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları yasası yürürlüğe konmuştu.",
    "negative": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Haklı olarak yasanın getirdiği yeni hükümlerin Anayasaya aykırı olduğu, kişinin temel hak ve özgürlüklerini ortadan kaldırdığı, basın özgürlüğünü yaraladığı ileri sürüldü.",
    "positive": "Biz burada yeni Dernekler Yasasının Anayasaya aykırılığı ve kişinin temel hak ve özgürlükleriyle basın özgürlüğünü ortadan kaldırmakta olduğu konularını bir tarafa bırakarak, derneklerin politika ile ilişkileri veya “derneklerin siyasal faaliyet” ve bu faaliyetin niteliği üzerinde düşüncelerimizi açıklamak istiyoruz.",
    "negative": "Ceza hükmü Hukuk Mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hükmün kesinleşmiş olan başka bir hükümle bozulmuş olması:"
  },
  {
    "anchor": "Gerek parlamento komisyonunda ve gerekse parlamentoda yapılan görüşmelerde bu itirazlar inandırıcı gerekçelerle açıklandı ve üzerinde ısrarla duruldu.",
    "positive": "Anayasada yapılan bu değişiklikler gerek Anayasa hukukumuz ve gerekse toplumsal gelişmemiz açısından kuşkusuz bir geriye dönüş olmuştur.",
    "negative": "Yani görevini kötüye kullanan hâkim son hükme katılmamışsa yargılama yenilenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet Halk Partisi yasanın birçok maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesine iptal davası açtı.",
    "positive": "Haklı olarak yasanın getirdiği yeni hükümlerin Anayasaya aykırı olduğu, kişinin temel hak ve özgürlüklerini ortadan kaldırdığı, basın özgürlüğünü yaraladığı ileri sürüldü.",
    "negative": "Bu hallerde, eşyanın veya malın zoralımına karar verilebilmesi için suçta kullanılması, suç için hazır-lanması veya suçun işlenmesinden meydana gelmesi gerek-mez."
  },
  {
    "anchor": "Biz burada yeni Dernekler Yasasının Anayasaya aykırılığı ve kişinin temel hak ve özgürlükleriyle basın özgürlüğünü ortadan kaldırmakta olduğu konularını bir tarafa bırakarak, derneklerin politika ile ilişkileri veya “derneklerin siyasal faaliyet” ve bu faaliyetin niteliği üzerinde düşüncelerimizi açıklamak istiyoruz.",
    "positive": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:",
    "negative": "3. bentte sözü geçen “Yasa yanlış uygulanmış ise” sözleri “Yasa maddesi ya da fıkrası kararda yanlış yazılmışsa” anlamında kabul edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Geçtiğimiz dönemde sık sık derneklerin, sendikaların siyasal faaliyette bulunduğu, yayınladıkları bildirilerin siyasal nitelik taşıdığı, yayın organlarında yayımlanan bazı yazıların siyasal amaç güttüğü ileri sürülerek sayısız davalar açılmış ve bu davaların bir kısmı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır.",
    "positive": "Cumhuriyet savcılığınca, Davalı Dernek başkanlarının yayınladıkları bildiri ile derneklerin gayeleri dışına çıkarak siyasî faaliyette bulundukları ileri sürülerek Medeni Kanun’un 71’inci maddesinin hükmü dairesinde Fesih edilmelerine karar verilmesi istenmiştir.",
    "negative": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi Dernekler Yasası, derneklerin siyasal faaliyette bulunmak amacı ile kurulamayacaklarına, siyasal çalışma yapamayacaklarına dair hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Yürürlükteki Dernekler Yasası örgütlenmeyi güçleştiren birçok hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Görülüyor ki, yasa ve yargı organları toplatılmış da olsa bir kitabı evinde veya iş yerinde bulundurmayı suç saymamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu hükümlere göre, amacı yasaya aykırı olan ve siyasal çalışma amacı ile kurulan dernekler kapatılacak, bu dernekleri kuranlarla yöneticileri hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve üç bin liradan beş bin liraya kadar ağır para cezası hükmedilecektir.",
    "positive": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "Yasanın, yazılı emir verme yetkisini Adalet Bakanına ya da Milli Savunma Bakanına tanıması doğru mudur?**"
  },
  {
    "anchor": "İncelemekte olduğumuz ve “siyasal faaliyet” denilen eylemin ne olduğunu, hangi çalışmaların siyasal faaliyet sayılması gerektiğini ve hangi çalışmaların bu kavramın dışında kaldığını açıklayabilmek için önce yasayı okumakta yarar vardır.",
    "positive": "Sözü geçen yasalarda, “siyasi faaliyet”in ne olduğu ve hangi eylemlerin “siyasi faaliyet” niteliğinde sayılacağı açıklanmamıştır.",
    "negative": "Yasalara göre yönetilmeyen, kişinin temel haklarına değer verilmeyen keyfî yönetimlere de polis devleti deniliyor."
  },
  {
    "anchor": "“Belli bir siyasi partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak yahut siyasi partiler arasında işbirliği sağlamak veyahut T.B.M.M.",
    "positive": "b — Siyasal partiler arasında işbirliği sağlamak, c — Yasada gösterilen seçimlerde bir siyasal partiyi veya adaylardan birisini veya bir kaçını veya bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya bunların kazanmalarını önlemeye çalışmak veya bunlar arasında işbirliği sağlamak,",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "üyeliği veya mahallî idareler veya mahalle muhtarlık yahut ihtiyar heyeti seçimlerinde bir siyasî partiyi veya adaylarından birini veya birkaçını veyahut bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya kazanmalarını önlemek yahut bunlar arasında işbirliği sağlamak.”",
    "positive": "“Belli bir siyasi partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak yahut siyasi partiler arasında işbirliği sağlamak veyahut T.B.M.M.",
    "negative": "“Emperyalist ve kapitalist dış baskıların etkisinde olmakla töhmetlendirilen politik idaremizin bu nitelikte"
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki yasa, siyasal faaliyetin yani politikanın ne olduğunu saptamış ve onu tanımlamıştır.",
    "positive": "Önce yasa hükmüne göre politikanın ne olduğunu, yani politika olarak nitelenmesi mümkün olan çalışmaları, daha sonra da bu hükmün dışında kalan ve kalması gereken hususları açıklamaya çalışalım.",
    "negative": "Bunun nedeni de haklar mücadelesinin, ancak örgütlü mücadele ile kazanılabileceği gerçeğidir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi dernekler yasası ile kaldırılan 3512 sayılı “Cemiyetler Kanunu”nda böyle bir tanımlama yapılmamıştır.",
    "positive": "Bilindiği gibi Dernekler Yasası, derneklerin siyasal faaliyette bulunmak amacı ile kurulamayacaklarına, siyasal çalışma yapamayacaklarına dair hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Görülüyor ki Yargıtay bu içtihatlarında, 141 ve 142’nci maddelerin yapısında “Cebir unsurunun varlığını kabul etmekte ve bu unsurlar gerçekleşmeden maddelerdeki suçun meydana gelemeyeceği görüşüne varmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıya alınan madde, 648 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 2. maddesinden aynen alınmış bulunmaktadır.",
    "positive": "Zira siyasi partiler politika ile meşgul olan teşekküllerdir ve Siyasi Partiler Kanunu, (Siyasi faaliyetlerin) kapsamını çizmiş bulunmaktadır.",
    "negative": "Bu sınıf ve tabakalar, emperyalizm ile iş birliği yapan bir avuç işbirlikçi sermaye sahipleri ile feodal mütegallibe dışında tüm Türk ulusunu teşkil etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddeye göre “siyasi faaliyet”in niteliğini saptaya- bilmek için konuyu iki bölüme ayırarak incelemekte yarar görüyoruz.",
    "positive": "İki yasa arasındaki bu farklı hükümleri açıklamadan önce Askeri Usul Yasasının ilgili maddesini buraya aktarmakta yarar görüyoruz.",
    "negative": "Bazen “Eş- ref-i mahlûkat”, bazen “Düşünen hayvan” denilen ve en seçkin özeliği, ayırıcı niteliği “Düşünebilmek” olan insan!"
  },
  {
    "anchor": "Önce yasa hükmüne göre politikanın ne olduğunu, yani politika olarak nitelenmesi mümkün olan çalışmaları, daha sonra da bu hükmün dışında kalan ve kalması gereken hususları açıklamaya çalışalım.",
    "positive": "O halde bunların dışında kalan çalışmalar ve düşünce açıklamaları politika olarak nitelenemeyecektir.",
    "negative": "Anayasanın emrettiği reformları gerçekleştirmek şöyle dursun bunların karşısına çıktılar."
  },
  {
    "anchor": "A — Yasaya Göre Politika Yasanın tanımlamasına göre: a — Belli bir partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak,",
    "positive": "“Belli bir siyasi partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak yahut siyasi partiler arasında işbirliği sağlamak veyahut T.B.M.M.",
    "negative": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü Yasasının 331. maddesi: “Kanunun aynı maddesinde münderiç hudut içinde olmak üzere cezanın tadili, maksadı ile muhakemenin iadesi caiz değildir.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "b — Siyasal partiler arasında işbirliği sağlamak, c — Yasada gösterilen seçimlerde bir siyasal partiyi veya adaylardan birisini veya bir kaçını veya bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya bunların kazanmalarını önlemeye çalışmak veya bunlar arasında işbirliği sağlamak,",
    "positive": "“Belli bir siyasi partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak yahut siyasi partiler arasında işbirliği sağlamak veyahut T.B.M.M.",
    "negative": "Davada müdahil davacı sıfatını kazanan mağdur verilen kararı gerekiyorsa temyiz edebilir."
  },
  {
    "anchor": "Politikanın bu anlamı “iktidar etrafında mücadele ve bu mücadeleye katılma” biçiminde de tanımlanabilir.",
    "positive": "Bu çalışmalar iktidar etrafında mücadeleyi amaçlamadan, iktidar için mücadele etmeden “ülkenin iç ve dış sorunları ile ilgilenmek” biçiminde tanımlanabilir.",
    "negative": "Kitaplar, çeviriler yasaklanmamakta, evrensellik kazanmış düşünce sistemlerine düşünce kapıları kapanmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bir dernek bu amaçlarla kurulamayacağı gibi bu tür faali-yetlerde de bulunamayacak, bir siyasal partiyi destek-lemeyecek aralarında işbirliği sağlayamayacaktır.",
    "positive": "b — Siyasal partiler arasında işbirliği sağlamak, c — Yasada gösterilen seçimlerde bir siyasal partiyi veya adaylardan birisini veya bir kaçını veya bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya bunların kazanmalarını önlemeye çalışmak veya bunlar arasında işbirliği sağlamak,",
    "negative": "2) Anayasa Mahkemesinin 26.9.1965 gün ve 965/173 sayılı kararı (^3) Yargıtay Birinci Ceza Dairesinin 28.9.1967 gün ve 1325-2210 sayılı kararı"
  },
  {
    "anchor": "Örneğin bildiri yayınlamak, propaganda çalışmalarına doğrudan doğruya katılmak, siyasal bir partiye para yardımı yapmak gibi.",
    "positive": "Bu yetkinin, siyasal bir yer işgal eden Bakana değil doğrudan doğruya C. Başsavcılığına tanınmasının, yargının bağımsızlığı açısından daha doğru olacağı kuşkusuzdur.",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "Ancak burada dikkat edilmesi ve saptanması gereken husus bu tür çalışmala- rın dernekçe yani dernek tüzel kişiliği tarafından yapılmış olup olmadığıdır.",
    "positive": "O halde çözülmesi gereken husus “evinde toplatılmış bir kitabı bulundurmanın suç olup olmadığı” hususudur.",
    "negative": "Düşünce suçundan 7,5 yıl, 24 yıl, 30 yıl ağır hapse mahkûm edilen kişilerin sayısı gün geçtikçe artıyor."
  },
  {
    "anchor": "Dernek ile ilgisi olmayan, dernek yetkili organı tarafından verilmiş bir karara dayanmadan, derneği temsil etme yetkisi bulunmayan kişiler tarafından yapılan bu tür çalışmalar derneği elbette bağlayamaz.",
    "positive": "Bir çalışmanın derneği bağlayıcı bir çalışma olup olmadığı veya dernek tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından toplanacak delillere göre saptanacak bir husustur.",
    "negative": "Adalet Bakanları konferansına katılan Bakanlar, Avrupa Konseyine “Özel hayatın gizliliğinin telekomünikasyonlar alanında korunmasına ilişkin çözüm yollarının bulunması”nı önermişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Bir çalışmanın derneği bağlayıcı bir çalışma olup olmadığı veya dernek tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından toplanacak delillere göre saptanacak bir husustur.",
    "positive": "İşte bu gibi hallerde yargılamanın yenilenmesi istemi davayı gören Yargıtay dairesi tarafından incelenecektir.",
    "negative": "Bugün suç sayılmayan bazı fiiller de mazide ahlâk dış fiiller olarak telâkki edilmekteydi.”"
  },
  {
    "anchor": "İşte yukarıda açıklanan çalışmalar yasaca siyasi faaliyet olarak kabul edilmiştir.",
    "positive": "İşte bu tür yayınlardan günlük mevkutelerle işlenen suçlarda dava açma süresi üç ay olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Askerî Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askerî Yargıtay Başkanlığına verir."
  },
  {
    "anchor": "O halde bunların dışında kalan çalışmalar ve düşünce açıklamaları politika olarak nitelenemeyecektir.",
    "positive": "Yukarıda izah edilen yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamaları ve bu yöndeki çalışmalar politika olarak nitelenemez.",
    "negative": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu çalışmalar iktidar etrafında mücadeleyi amaçlamadan, iktidar için mücadele etmeden “ülkenin iç ve dış sorunları ile ilgilenmek” biçiminde tanımlanabilir.",
    "positive": "Politikanın bu anlamı “iktidar etrafında mücadele ve bu mücadeleye katılma” biçiminde de tanımlanabilir.",
    "negative": "** Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre, Yargıtay Ceza Dairelerinin bozma kararlarına karşı, kararı veren Ceza Mahkemelerinin direnme hakları vardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür eylemler yukarıda açıklanan Dernekler Yasasının 4. maddesinin (i) bendi dışında kalmaktadır.",
    "positive": "Dernekler Yasasının yukarıya alınan maddesinin amacı da derneklerin iktidar mücadelesi yapmak amacı ile kurulmalarını önlemektir.",
    "negative": "1964 gün ve 466 sayılı “kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat verilmesi hakkında Kanun” un birinci maddesi şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten kısaca “yurt sorunları” diyebileceğimiz bazı konular üzerinde düşünce açıklamaları, bu sorunların çözümü için yapılan her türlü çalışmalar siyasal çalışma olarak nitelenemez ve kabul edilemez.",
    "positive": "Yukarıda izah edilen yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamaları ve bu yöndeki çalışmalar politika olarak nitelenemez.",
    "negative": "Oysa tasarı, aynı maddenin daha hafif bir suçu (fer’i şerik) kapsayan 3. fıkrasından sadece beş yıl indirim yapmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Tüm Türk yurdunu, Türkiye halkını, halkın genel çıkarlarını, ihtiyaçlarını, dertlerini ilgilendiren konular yurt sorunlarıdır, denilebilir.",
    "positive": "Örneğin toprak reformu, eğitim reformu, bağımsızlık için mücadele, emperyalizmle savaş, açlık, yoksulluk, eğitimsizlik ve bunlara benzer konular genel yurt sorunlarıdır.",
    "negative": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin toprak reformu, eğitim reformu, bağımsızlık için mücadele, emperyalizmle savaş, açlık, yoksulluk, eğitimsizlik ve bunlara benzer konular genel yurt sorunlarıdır.",
    "positive": "Ezcümle dış sorun olarak (Kıbrıs anlaşmazlığı), iç sorun olarak (Toprak Reformu, Vergi Reformu, Sendikacılık., vs.) gibi konular birer “Politika” sorunu olarak ele alınabilir.",
    "negative": "Bilirkişi raporlarına gelince, bunlar bir karar, bir delil değil, ancak, bir mütalâadan ibarettirler."
  },
  {
    "anchor": "Bunlar herhangi bir siyasal partiye mal edilmesi mümkün olmayan, partiler üstü sorunlardır.",
    "positive": "b — Siyasal partiler arasında işbirliği sağlamak, c — Yasada gösterilen seçimlerde bir siyasal partiyi veya adaylardan birisini veya bir kaçını veya bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya bunların kazanmalarını önlemeye çalışmak veya bunlar arasında işbirliği sağlamak,",
    "negative": "İşlenen suç sözü geçen maddeleri ilgilendiriyorsa, sorumlu müdür, istek gününden itibaren 24 saat içinde yazarın veya resmi yapan kişinin kimliğini C."
  },
  {
    "anchor": "Bir siyasal partinin bu sorunlardan bir veya bir kaçını çalışmalarına, propagandalarına konu olarak almış olması da durumda bir değişiklik yapamaz.",
    "positive": "** Siyasal çalışma veya politika, bir siyasal partinin iktidara gelmesi veya iktidarda bulunan bir partinin iktidardan uzaklaşması amacıyla yapılan mücadeleyi anlatır.",
    "negative": "Böylece Antlaşmada yer alan bütün insan hak ve özgürlüklerine, gerek kendi vatandaşları ve gerekse yabancılar tarafından saygı göstermeyi taahhüt etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü tüm yurdu, ülkeyi ve halkı ilgilendiren bu konulara çözüm getirmenin herhangi bir siyasal partinin tekeline bırakıldığı düşünülemez.",
    "positive": "“Zira sanığın bu konuşması ile herhangi bir partinin iktidara gelmesini veya iktidardaki bir partinin faaliyetini övmek suretiyle onun iktidarda kalmasını veyahut da, iktidarda bulunan partinin iktidardan düşmesini sağlamak amacını gütmediği, kongredeki delegelerin yapmış oldukları konuşmaların tüm olarak tetkikinden anlaşılmış bulunmaktadır.",
    "negative": "Yine Anayasa Mahkemesi, sözü edilen eski Askerî Muhakeme Usulü Kanununun, sanığın bazı hallerde Âmiri Adlînin muvafakat edeceği avukat ya da dava vekilini müdafi tayin edeceğine dair 206/4’üncü maddesini de Anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Her vatandaş, her gerçek veya tüzel kişi; içinde yaşadığı toplumun genel sorunları, dertleri, ihtiyaçları ve yurdunun karşılaştığı tehlikeler üzerine eğilmek, araştırma yapmak, düşüncelerini açıklamak, bu konularda çözüm yolları göstermek hakkına sahiptir.",
    "positive": "Asker, memur, dernek, sendika, oda, baro ve buna benzer gerçek ve tüzel kişiler, yukarıda açıklanan yurt sorunları üzerinde düşünce açıklayabilir ve yayabilirler.",
    "negative": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Asker, memur, dernek, sendika, oda, baro ve buna benzer gerçek ve tüzel kişiler, yukarıda açıklanan yurt sorunları üzerinde düşünce açıklayabilir ve yayabilirler.",
    "positive": "Yukarıda sözü edilen Anayasamızın açık hükümleri ile kanunlarımız karşısında, memur, asker, öğrenci, sendika ve dernekler için yasaklanan politikanın “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamak” anlamına gelmediği ve",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Bundan ötürü, bu tür çalışma ve düşünce açıklamaları suç sayılmadığı gibi, bir dernek, oda veya",
    "positive": "Bu tür düşünce açıklamaları Anayasamızın gerçek ve tüzel kişilere tanıdığı bir haktır.",
    "negative": "Öte yandan sanığa şaşırtıcı sorular sorulması, anlayama-yacağı, kavrayamayacağı sorular yöneltilmesi"
  },
  {
    "anchor": "**Rastgele Birleşme ve Çatışmalar** Bir derneğin amacı ve bu amaç doğrultusundaki çalışmaları ile mevcut bir siyasal partinin çalışma veya propagandası arasında bir birleşme veya çatışma meydana geldiği takdirde böyle bir dernek siyasal faaliyette bulunmuş sayılacak mıdır?",
    "positive": "** Siyasal çalışma veya politika, bir siyasal partinin iktidara gelmesi veya iktidarda bulunan bir partinin iktidardan uzaklaşması amacıyla yapılan mücadeleyi anlatır.",
    "negative": "Çünkü her iki maddede de belli düşünce etrafında “ **fikrî birleşmeler** ” cezalandırılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin yasalara uygun olarak ve kendi bilim dalı gereği toprak reformunu savunmayı amaçları arasına alan bir ziraat mühendisleri derneği yahut avukatlık veya hâkimlik stajı ile ilgili bir yasa tasarısının Anayasaya aykırılığını ileri süren bir hukukçular derneğinin bu yöndeki çalışmaları aynı konuyu programına alan bir siyasal partinin çalışmaları ile birleşse veya çatışsa böyle bir derneğin siyasal faaliyette bulunduğu iddia olunabilir mi?",
    "positive": "**Rastgele Birleşme ve Çatışmalar** Bir derneğin amacı ve bu amaç doğrultusundaki çalışmaları ile mevcut bir siyasal partinin çalışma veya propagandası arasında bir birleşme veya çatışma meydana geldiği takdirde böyle bir dernek siyasal faaliyette bulunmuş sayılacak mıdır?",
    "negative": "Dosyanın gönderildiği Mahkeme tarafları yeniden çağırır, duruşma yapar, sa- nığın kimliğini yeniden saptar."
  },
  {
    "anchor": "Bu ve buna benzer örneklerde derneğin yapmakta olduğu çalışma, kendi yasal amacına uygun bir çalışmadır ve ancak belli koşullar gereği bir partinin çalışması ile birleşmiş veya çatışmıştır.",
    "positive": "**Rastgele Birleşme ve Çatışmalar** Bir derneğin amacı ve bu amaç doğrultusundaki çalışmaları ile mevcut bir siyasal partinin çalışma veya propagandası arasında bir birleşme veya çatışma meydana geldiği takdirde böyle bir dernek siyasal faaliyette bulunmuş sayılacak mıdır?",
    "negative": "** Eski Yargıtay Başkanı Halil Özyörük mecliste adalet komisyonu başkanı sıfatıyla cebir unsuru konusunda şunları söylüyor:"
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir dernek, sözü geçen çalışmaları yapan siyasal partiyi desteklemek veya başarısını önlemek amacı ile kurulmamıştır.",
    "positive": "**Rastgele Birleşme ve Çatışmalar** Bir derneğin amacı ve bu amaç doğrultusundaki çalışmaları ile mevcut bir siyasal partinin çalışma veya propagandası arasında bir birleşme veya çatışma meydana geldiği takdirde böyle bir dernek siyasal faaliyette bulunmuş sayılacak mıdır?",
    "negative": "bunu yargı organına vermesi halinde de yasa yoluna başvurma işlemi geçerli sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Derneğin çalışması, söz yerinde ise, tesadüfen ve geçici olarak o parti ile bir- leşmiş veya çatışmıştır.",
    "positive": "Bu ve buna benzer örneklerde derneğin yapmakta olduğu çalışma, kendi yasal amacına uygun bir çalışmadır ve ancak belli koşullar gereği bir partinin çalışması ile birleşmiş veya çatışmıştır.",
    "negative": "“Çalış idraki kaldır muktedirsen âdemiyetten” diyen hürriyet şairi Namık Kemal’i unutmak mümkün müdür?"
  },
  {
    "anchor": "Dernekler Yasasının yukarıya alınan maddesinin amacı da derneklerin iktidar mücadelesi yapmak amacı ile kurulmalarını önlemektir.",
    "positive": "Ancak yukarıya alınan Ceza Yargılama Usulü Yasasının 343. maddesinin son fıkrasında: “Eğer bozma sorgu hâkimi kararları...",
    "negative": "Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın kurulduğu 1965 yılından başlayarak günümüze dek çalışmalarını önce TÖS, sonra TÖB-DER’de sürdüren değerli hukukçu Halit Çelenk’in özellikle 12 Mart 1971 döneminden sonraki uğraşlarını ve örgütümüze, öğretmenlerimize yaptığı hukuksal hizmetleri takdirle belirtmeyi bir hak bilirlik kabul ediyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Bu madde derneklerin seçimler esnasında siyasal partileri desteklemesini değil, desteklemek amacı ile kurulmasını yasaklamıştır.",
    "positive": "Böyle bir dernek, sözü geçen çalışmaları yapan siyasal partiyi desteklemek veya başarısını önlemek amacı ile kurulmamıştır.",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "**Mahkeme Kararları** Yukarıda yapılan açıklamaları doğrulayan birçok mahkeme ve Yargıtay kararları vardır.",
    "positive": "3 — Yukarıda sözü geçen kanuna aykırı olarak yapılan uygulamanın yanlışlığı, sakıncaları, kişi özgürlüğü ve adalet için doğurduğu tehlikeler mahkeme kararlar ve Yargıtay kararlarınca ispatlanmıştır.",
    "negative": "7 Tutukluya ait olup postanede bulunan haberleşme kâğıtlarına el koyma ancak hâkim kararı ile olur."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet savcılığınca, Davalı Dernek başkanlarının yayınladıkları bildiri ile derneklerin gayeleri dışına çıkarak siyasî faaliyette bulundukları ileri sürülerek Medeni Kanun’un 71’inci maddesinin hükmü dairesinde Fesih edilmelerine karar verilmesi istenmiştir.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde sık sık derneklerin, sendikaların siyasal faaliyette bulunduğu, yayınladıkları bildirilerin siyasal nitelik taşıdığı, yayın organlarında yayımlanan bazı yazıların siyasal amaç güttüğü ileri sürülerek sayısız davalar açılmış ve bu davaların bir kısmı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır.",
    "negative": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Davalı Dernek başkanlarının büyük bir kâğıt üzerine siyah yazı ile (NATO) kelimesini yazdıkları, Hayır manasına bu kelimenin çarpı işaretiyle çizildiği kâğıdın alt kısmına (Türkiye için Amerikan Emperyalizminin aracı NATO’ya Karşı Diren) sözünün ve bunun altına da dernek adlarının yazıldığı görülmüştür.",
    "positive": "Yasa yeni olduğu halde sakıncaları hemen kendini göstermiş, dernek kurucu ve yöneticileri büyük zorluklarla karşı karşıya kalmışlardır.",
    "negative": "Nitekim Ağır Ceza Mahkemelerinde ağır cezalı suçlardan ötürü yar- gılanan birçok sanıklar tutuksuz olarak yargılan- maktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Konunun ağırlık merkezi bu bildirinin hazırlanıp görülebilecek yerlere asılması derneklerin amaçları dışında siyasî faaliyet sayılıp sayılmayacağıdır.",
    "positive": "Davalıların mensup oldukları dernek adına bu bildiri ile siyasî faaliyet gösterdikleri iddia edilmiş ise de siyasi faaliyet parti mücadelesi anlamını taşımaktadır.",
    "negative": "Görülüyor ki ehlihibreyi yani bilirkişiyi seçme hakkını kanun, hâkime tanımıştır."
  },
  {
    "anchor": "Medeni Kanun dernekleri gayeleri dışına çıkmaktan ve genel adaba aykırı hareket etmekten men eder.",
    "positive": "Bu haklara ve hürriyetlere aykırı hareket halinde, diğer akit devletler kendisi hakkında İnsan Hakları Komisyonuna başvurabilir.",
    "negative": "Düşüncelerinden ötürü kimse kınanmamakta, düşüncelerin aşırılığı değil doğruluğu veya yanlışlığı önem taşımaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Ayrıca 35’inci maddeyle de siyasetle uğraşmak ceza tehdidi altına alındığı gibi Basın Kanunu’nun değişik 16’ncı maddesiyle de ceza sorumluluğu kabul edilmiştir.",
    "positive": "(Ceza Yasasında 28.4.1832’de yapılan değişiklik) ayrıca siyasi kabahat suçlarında jüri usulünü kabul etmişti.",
    "negative": "Savcılar, gecikmesinde bir zarar söz konusu olmayan hallerde böyle bir yetkiyi kullanamazlar, kullanırlarsa bu işlemleri kanuna aykırı olur."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim dernek başkanları hakkında Ankara Toplu Asliye Ceza Mahkemesine dava açılmışsa da zaman aşımı yönünden düşürülmüştür.",
    "positive": "Nevzat Gürelli tarafından İstanbul Toplu Basın Asliye Ceza Mahkemesine 1971/140 sayılı dosyasına verilen 13.",
    "negative": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Davalılar tarafından hazırlanan panonun görülebilecek yerlere asılması ceza dosyasında mevcut Prof.",
    "positive": "Anayasamızın 92’nci maddesine göre senato tarafından hazırlanan bu değişik metin Millet Meclisince görüşülmüş ve benimsenmemiştir.",
    "negative": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)"
  },
  {
    "anchor": "Uğur Alacakaptan’ın 3.7.1968 tarihli bilirkişi raporunda açıkladığı üzere siyasi faaliyet olarak nitelendirilmesi mümkün görülmemektedir.",
    "positive": "İşte yukarıda açıklanan çalışmalar yasaca siyasi faaliyet olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Kanunlarımızın Anayasanın açık hükümlerinden önce hukukun bilinen ve bütün uygar memleketlerde kabul"
  },
  {
    "anchor": "Siyasî faaliyet siyasi partiler kanunu ışığı altında dar manada parti mücadelesi anlamına gelir.",
    "positive": "Davalıların mensup oldukları dernek adına bu bildiri ile siyasî faaliyet gösterdikleri iddia edilmiş ise de siyasi faaliyet parti mücadelesi anlamını taşımaktadır.",
    "negative": "namusa veya şöhrete yahut haysiyete ağır surette tecavüz teşkil eden hareketler olarak nitelendirmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Hâlbuki davalıların hazırladığı panoda yazılı olanlar bir yurt sorunu olarak belirtilmektedir.",
    "positive": "Ezcümle dış sorun olarak (Kıbrıs anlaşmazlığı), iç sorun olarak (Toprak Reformu, Vergi Reformu, Sendikacılık., vs.) gibi konular birer “Politika” sorunu olarak ele alınabilir.",
    "negative": "hakkında ise, yeniden yapılacak tahkik ve tetkik neticesine göre icap eden karar verilecektir.” denilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "334 sayılı Anayasanın 20. maddesinde herkesin düşünce ve kanaat hürriyetine sahip olduğu açıklanmış, bu düşünce ve kanaatlerin söz, yazı ve resim ile ve başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklanabileceği kabul edilmiştir.",
    "positive": "Gerçekten Anayasamızın 20’nci maddesi, şöyle demektedir: “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir; düşünce ve kanatlarını söz, yazı, resim ile veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.",
    "negative": "Öte yandan Hâkimler ya da Mahkemeler tarafından verilen kararlar bazı hallerde Yargıtay’ca incelenmeden ke- sinleşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Bundan başka tüzel kişiliği bulunan bu derneklerin bu kabil davranışlarda bulunabilmesi için ilk önce yetkili",
    "positive": "Bununla da yetinilmemiş derneklerin, “Gecikmede sakınca bulunan hallerde, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabileceği” hükmü de eklenmiştir.",
    "negative": "** 27 Mayıs Anayasası vatandaşlara örgütlenme konusunda geniş hak ve özgürlükler sağlayan bir"
  },
  {
    "anchor": "organlar tarafından böyle bir faaliyetin düzenlenmesine veya düzenlenen çalışmalara katılma hakkında yazılı veya sözlü karar verilmesine bağlıdır.",
    "positive": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”",
    "negative": "**Tarihte İkrar** Hukuk tarihinin ilkel dönemlerinde ikrara büyük önem verilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir karar olmadığı dernek başkan ve mensuplarının bir panonun hazırlanmasına görülecek yerlere asılmasına katılmaları onların şahsen sorumluluğunu gerektirir.",
    "positive": "Böyle bir karar olmadığı sürece bildirinin münhasıran imzası olan şahısları ilzam etmesi onların şahsen sorumluluğunu gerektirmesi icap eder.",
    "negative": "Yine Anayasa Mahkemesi, sözü edilen eski Askerî Muhakeme Usulü Kanununun, sanığın bazı hallerde Âmiri Adlînin muvafakat edeceği avukat ya da dava vekilini müdafi tayin edeceğine dair 206/4’üncü maddesini de Anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Savcılık tarafından davalı derneklerin protesto çalışmalarına katılmasına dair alınmış bir karar bulunduğu iddia ve ispat olunmamıştır.",
    "positive": "Cumhuriyet savcılığınca, Davalı Dernek başkanlarının yayınladıkları bildiri ile derneklerin gayeleri dışına çıkarak siyasî faaliyette bulundukları ileri sürülerek Medeni Kanun’un 71’inci maddesinin hükmü dairesinde Fesih edilmelerine karar verilmesi istenmiştir.",
    "negative": "Nitekim dernek başkanları hakkında Ankara Toplu Asliye Ceza Mahkemesine dava açılmışsa da zaman aşımı yönünden düşürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün gösterilen sebeplerden (BOZULMASINA) 16.2.1970 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”^2",
    "positive": "“Sonuç: Yukarıda gösterilen gerekçeler karşısında sanıkların müsbet suçlardan beraatlarına, isteğe uygun olarak ve temyizi kabil olmak üzere 2.11.1967 tarihinde verilen karar sanıklardan Cemal Başbay ile vekilleri Avukat Halit Çelenk’in yüzlerine karşı",
    "negative": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir."
  },
  {
    "anchor": "“...Şu durum karşısında, davalıların Türk halkına adlı bir bildiri yayınladıkları anlaşılmaktadır.",
    "positive": "Bu durum karşısında yapılan aramalar sonunda evlerden alınan bu tür kitapların “Kendiliğinden suçlu” kabul edilerek Türk Ceza Yasasının 36/2.",
    "negative": "C. Savcısı suçtan zarar gördüğünü iddia eden kişinin müdahale isteğinin mahkemece kabul edilmemesinden ötürü de yasa yoluna başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Davalıların mensup oldukları dernek adına bu bildiri ile siyasî faaliyet gösterdikleri iddia edilmiş ise de siyasi faaliyet parti mücadelesi anlamını taşımaktadır.",
    "positive": "Siyasî faaliyet siyasi partiler kanunu ışığı altında dar manada parti mücadelesi anlamına gelir.",
    "negative": "** Yasanın birinci maddesinin 8. fıkrasında ayni tür suçtan daha önce mahkûm olanların, itiyadı suçluların ve suç işlemeyi meslek ve geçim aracı haline getirenlerin maddenin 6 ve 7. fıkralarından yararlanamayacakları ve tazminat isteyemeyecekleri saptanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "olduğu kabul edilemez, kaldı ki böyle bir yazının davalıların mensup olduğu derneklere mal etmeğe imkân yoktur.",
    "positive": "Kaldı ki, toplatma kararı veren sulh ceza mahkemelerinin, bu suçların sanıklarını yargılamaya yetkileri de yoktur.",
    "negative": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları da olağanüstü yasa yollarıdır."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü böyle bir bildirinin yayınlanmasına dernek yetkililerince karar verilmiş değildir.",
    "positive": "Çünkü hukuk edebiyatında ve ceza hukuku dilinde böyle bir sözün yerini bulmak mümkün değildir.",
    "negative": "Yani maddelerin müeyyidelendirdiği eylemler zor kullanılmasa da, zor amaç edinilmese de, önerilmese de suç sayılıyor ve eğer zor da kullanılmış veya önerilmiş ise cezalar ayrıca arttırılıyordu."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir karar olmadığı sürece bildirinin münhasıran imzası olan şahısları ilzam etmesi onların şahsen sorumluluğunu gerektirmesi icap eder.",
    "positive": "Böyle bir karar olmadığı dernek başkan ve mensuplarının bir panonun hazırlanmasına görülecek yerlere asılmasına katılmaları onların şahsen sorumluluğunu gerektirir.",
    "negative": "Latince “Politicüs” kelimesinden gelen “Politika” kavramı, devleti yönetme sanatı anlamına gelmektedir.”"
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay İkinci Hukuk Dairesinin 16.2.1970 tarih ve 6842/1030 sayılı kararı da bu görüşü zorlamaktadır.",
    "positive": "B — Askerî Yargıtay İkinci Dairesinin 5.8.1971 gün ve 971/340 esas ve 1971/336 sayılı kararında:",
    "negative": "“Usulü Muhakematı Cezaiye” adını taşıyan eski Ceza Usul Yasamızda böyle bir yasa yolu kabul edilmişti."
  },
  {
    "anchor": "Bu açıklanan nedenlerle dava sabit olmadığından reddine hüküm tesisi uygun görülmüştür.”^3",
    "positive": "Yukarıda (1), (2) ve (3) bölümlerinde açıklanan nedenlerle hükümlünün lehine olduğu gibi aleyhine de yargılamanın yenilenmesi istenebilir.",
    "negative": "2. Yasanın 20’nci maddesinin birinci fıkrası, genel kurul toplantılarının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılamayacağı hükmünü getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“C. Savcılığının 28.3.1969 tarih ve 969/178-63 sayılı iddianamesiyle; davalıların başkan ve üyesi bulundukları Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğrenci Derneği adına (Bütün Mazlum Milletler Zalimleri bir gün Mahv ve Perişan edecektir) ibaresi yazılı Atatürk portresini Kızılay’da muhtelif yerlere asmak suretiyle cemiyet tüzüğünde yazılı amaçları dışında faaliyetle siyaset yaptıklarından S.B.F. Öğrenci Derneğinin Medeni Kanununun 71. m. gereğince feshine karar verilmesi istenmiştir.",
    "positive": "Dava mevzuu fiil davalı Derneğin işaretini havi Atatürk’ün portresi altında (Bütün Mazlum Milletler Zalimleri Bir gün Mahv ve Perişan edecektir) idaresi yazılı resimlerin Kızılay’da muhtelif yerlere asılmasıdır.",
    "negative": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler."
  },
  {
    "anchor": "Dava mevzuu fiil davalı Derneğin işaretini havi Atatürk’ün portresi altında (Bütün Mazlum Milletler Zalimleri Bir gün Mahv ve Perişan edecektir) idaresi yazılı resimlerin Kızılay’da muhtelif yerlere asılmasıdır.",
    "positive": "“C. Savcılığının 28.3.1969 tarih ve 969/178-63 sayılı iddianamesiyle; davalıların başkan ve üyesi bulundukları Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğrenci Derneği adına (Bütün Mazlum Milletler Zalimleri bir gün Mahv ve Perişan edecektir) ibaresi yazılı Atatürk portresini Kızılay’da muhtelif yerlere asmak suretiyle cemiyet tüzüğünde yazılı amaçları dışında faaliyetle siyaset yaptıklarından S.B.F. Öğrenci Derneğinin Medeni Kanununun 71. m. gereğince feshine karar verilmesi istenmiştir.",
    "negative": "** Genel Ceza Yargılama Usulü yasamız, çağdaş yargılama usulü yasaları kadar savunma hakkına gereken olanakları sağlamamış olmakla beraber savunma hakkını sınırlama çabalarından da kaçınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Mahiyet ve münderecatı itibariyle bu vesikalarda Derneğin amaçlarıyla kabili telif olmayan ve bilhassa",
    "positive": "Uygulama sürdükçe daha büyük zorlukların çıkacağı, önemli olmayan nedenlerle birçok derneğin kapanma durumuna düşeceği şimdiden söylenebilir.",
    "negative": "** Yukarıya alınan yasa maddelerine göre, inceleme konusu 42. madde, bir “dernek kapatma” hükmü getirmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "siyaset teşkil eden bir hal mevcut olmayıp derneğin feshini gerektirmeyeceğinden Dernek Başkanı davalı Cengiz Çandar hakkında sabit olmayan davanın REDDİNE;” 4",
    "positive": "“Kanunda hilâfı yazılı olmayan hallerde C. Müddeiumumisi ceza takibini istilzam edebilecek hususlarda, kâfi emareler teşkil edecek vakıalar mevcut ise amme davasını açmakla mükelleftir.”",
    "negative": "Yine bildiri ve Sözleşme insanlara “Yasal, tarafsız, bağımsız hâkim önünde açık yargılama hakkı”, “yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme hakkı”nı tanımıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bir kongrede “Vietnam’da insan öldüren katiller, Türkiye’ye barış gönüllüleri ismi altında gelirler, biz bunların barış gönüllülüğüne inanmıyoruz.",
    "positive": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:",
    "negative": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Memleketimizde bir İngiliz ve Amerikan mandası altında kalma korkusu gözden uzaklaşmamıştır” şeklinde konuşma yaptığından ötürü, gerek konuşmacı ve gerekse kongre divan başkanı hakkında açılan dava sonunda şu karar verilmiştir:",
    "positive": "Yine Cumhuriyet Gazetesinde bir yarışma yazısı yazan Lutfullah Şadi Alkılıç hakkında açılan dava sonunda verilen mahkûmiyet kararı, Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesince bozulmuş ve sanığın tahliyesine karar verilmiştir.",
    "negative": "“Af yetkisi affedilenin menfaatleri göz önünde tutularak kullanılmamalı, kamu faydası varsa af yoluna gidilmelidir.”"
  },
  {
    "anchor": "“... Anayasanın 20. maddesinde vatandaşlara tanınan herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir.",
    "positive": "Gerçekten Anayasamızın 20’nci maddesi, şöyle demektedir: “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir; düşünce ve kanatlarını söz, yazı, resim ile veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.",
    "negative": "Eğer karar Asliye Ceza Hâkiminin onayı ile geçerlilik kazanan kararlardan ise bunlara karşı yapılacak itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı ve resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir hükmü karşısında, sanık Osman Korkut Akol’un konuşmasını da Anayasanın 20. maddesi çerçevesi dâhilinde olduğundan başka bir şekilde anlamaya imkân görülmemiştir.",
    "positive": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.”",
    "negative": "Mevkute kapsamına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda bu süre altı aydır."
  },
  {
    "anchor": "“Sonuç: Yukarıda gösterilen gerekçeler karşısında sanıkların müsbet suçlardan beraatlarına, isteğe uygun olarak ve temyizi kabil olmak üzere 2.11.1967 tarihinde verilen karar sanıklardan Cemal Başbay ile vekilleri Avukat Halit Çelenk’in yüzlerine karşı",
    "positive": "1 Ekim 1946 gününde karara bağlanan bu dava sonunda başta Göring ve Ribbentrop olmak üzere 12 kişi ölüm cezasına mahkûm edilmiş, diğer sanıklardan bazılarına hapis cezaları verilmiş ve bir kısmı da beraat etmiştir.",
    "negative": "Her ne kadar Basın Yasasının 31’inci maddesi, basılmış eserlerin Türkiye’ye sokulması veya dağıtılmasının yasaklanması konusunda Bakanlar Kuruluna yetki vermekte ise de bu yetki yurt dışında ba- sılmış kitaplar hakkındadır."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıya alınan Yargıtay ve Mahkeme kararlarında gösterilen gerekçeler de derneklerin siyasal çalışmaları",
    "positive": "a — İnceleme konusu kitaptaki düşüncelerin Anayasamızın yukarıya alınan 22/5 maddesinde gösterilen suç niteliğinde olması,",
    "negative": "D — Askerî Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonunda istem kabule değer görülmeyerek reddedilirse bu karara karşı itiraz olunamaz."
  },
  {
    "anchor": "**Bilirkişi Raporları** Politika üzerine üniversite öğretim üyeleri tarafından düzenlenen raporlar da yargı organlarının görüşlerine uygun bir yöndedir.",
    "positive": "Ceza hukuku, kamu hukuku ve Anayasa hukuku alanlarında uzman üniversite öğretim üyeleri de maddelerde cebir unsurunun mevcut olduğu yönündeki görüşlerini mahkemelere verdikleri birçok raporlarda açıklanmışlardır.",
    "negative": "Basın ve radyo- televizyon haberleriyle kamuoyunda doğan huzursuzluğun giderilmesi, istenen barış ve huzurun gelmesine"
  },
  {
    "anchor": "Bu raporlardan özet halinde birkaç örnek ver-mekte, konuya açıklık getirmek bakımından yarar görüyoruz:",
    "positive": "Burada inceleme konusu madde ile ilgili örnek bir karardan söz etmekte yarar görüyoruz:",
    "negative": "Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapıl- masına veya son soruşturmanın açılmasına yer ol- madığına veyahut beraatlarına veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;"
  },
  {
    "anchor": "— “624 sayılı Kanunda yer alan siyasetle iştigal, deyimini dar manada almak zorunluğu açıktır.",
    "positive": "Bu esasa göre hazırlanan 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları yasası yürürlüğe konmuştu.",
    "negative": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda İddianame Askeri mahkemeye verilinceye kadar ve Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda ise Mahke- meye dava açılıncaya kadar sanığın bilmesi uygun görülmeyen hususların kendisine duyurulması birinci"
  },
  {
    "anchor": "Aksi halde Kıbrıs olayı gibi Millî ya da toprak reformu gibi İktisadî olaylar hakkında fikir yürütmek dahi siyasetle iştigal sayılabilir.",
    "positive": "Ezcümle dış sorun olarak (Kıbrıs anlaşmazlığı), iç sorun olarak (Toprak Reformu, Vergi Reformu, Sendikacılık., vs.) gibi konular birer “Politika” sorunu olarak ele alınabilir.",
    "negative": "Bu yasada “sanığın, askerî savcı tarafından düzenlenen tutanaktaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "2 — “... 624 sayılı Kanunun 14. maddesinin 1. fıkrasının A bendi (Devlet Personeli teşekkülleri herhangi bir surette siyasi faaliyette bulunamazlar.) hükmünü tesis etmiştir.",
    "positive": "624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasasının 14/F maddesi de per-sonel sendikalarının grev teşebbüs ve faaliyetlerini destek-leyecek davranışlarda bulunamayacakları hükmünü ge-tirmiştir.",
    "negative": "Bu konuda mahkemelerin, yasalara göre, cezaları arttırma ve hafifletme yetkileri bulunduğunu söylemeye gerek yoktur sanırız."
  },
  {
    "anchor": "Bu hükme göre, her şeyden önce siyasi faaliyet kavramının hudut ve şümulünün tespiti iktiza etmektedir.",
    "positive": "Sözü geçen yasalarda, “siyasi faaliyet”in ne olduğu ve hangi eylemlerin “siyasi faaliyet” niteliğinde sayılacağı açıklanmamıştır.",
    "negative": "1 — “Mevkute”lerle işlenen suçlarda sorumluluk, 2 — “Mevkute” tanımına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda sorumluluk."
  },
  {
    "anchor": "Bu hususta kesin bir sonuca varabilmek için (Siyaset - Politika) ve (Siyasi faaliyet)",
    "positive": "Sözü geçen yasalarda, “siyasi faaliyet”in ne olduğu ve hangi eylemlerin “siyasi faaliyet” niteliğinde sayılacağı açıklanmamıştır.",
    "negative": "Adi itiraza gelince, bunlar yasada, acele itirazda olduğu gibi tek tek gösterilmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Nevzat Gürelli tarafından İstanbul Toplu Basın Asliye Ceza Mahkemesine 1971/140 sayılı dosyasına verilen 13.",
    "positive": "Nitekim dernek başkanları hakkında Ankara Toplu Asliye Ceza Mahkemesine dava açılmışsa da zaman aşımı yönünden düşürülmüştür.",
    "negative": "İnsanlık ve toplum için zararlı esrar vb. gibi, kitaplara da “bizatihi zoralımına karar ve- rilmesi gereken” eşya gözü ile bakılabilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "Şöyle ki; geniş anlamda politika, “Bir memlekette iç ve dış sorunlarının yönetimi ile ilgilenmek” şeklinde tanımlanabilir.",
    "positive": "Siyasi suçlar devletin iç ve dış siyasal düzenine karşı işlenen suçlar şeklinde tanımlanmaktadır.",
    "negative": "sanıklar arasında irtibat sağlayanlara haber götürüp getirenlere, mektup taşıyanlara, bildirilerini teksir edenlere bunları dağıtanlara, sanıklara ev kiralayanlara, bunları evlerinde barındıranlara, telefon numarası verenlere, sanıklara para yardımı yapanlara vb. uygulanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yurdun iç ve dış sorunları, toplumu ilgilendiren her konuyu içine alabilecek kadar geniştir.",
    "positive": "Bu çalışmalar iktidar etrafında mücadeleyi amaçlamadan, iktidar için mücadele etmeden “ülkenin iç ve dış sorunları ile ilgilenmek” biçiminde tanımlanabilir.",
    "negative": "Maddelerin hedefi olan eylemler cebir unsurunu içerdiği, cebri araç olarak kullandığı veya cebri önerdiği takdirde suç sayılmaktaydı."
  },
  {
    "anchor": "Ezcümle dış sorun olarak (Kıbrıs anlaşmazlığı), iç sorun olarak (Toprak Reformu, Vergi Reformu, Sendikacılık., vs.) gibi konular birer “Politika” sorunu olarak ele alınabilir.",
    "positive": "Aksi halde Kıbrıs olayı gibi Millî ya da toprak reformu gibi İktisadî olaylar hakkında fikir yürütmek dahi siyasetle iştigal sayılabilir.",
    "negative": "Oysa yasa koyucu, bu yasa ile yargılama birliğinden uzaklaşmış devlet memurlarını sade vatandaşlardan ayırmış, hazırlık ve ilk soruşturma aşamasında onlar hakkında farklı bir yargılama usulü kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bütün bu gibi konularda siyasi faaliyet dışında kalan teşekküllerin ve vatandaşların söz söylemekten ve düşüncelerini belirtmekten yasaklanabi-leceklerini tasavvur etmek mümkün değildir.",
    "positive": "Bunun dışında kalan, toplum sorunlarının eleştirilmesi ve değerlendirilmesi gibi hareketler, siyasi faaliyet olarak kabul edilemez...”^7",
    "negative": "Yasalara göre yönetilmeyen, kişinin temel haklarına değer verilmeyen keyfî yönetimlere de polis devleti deniliyor."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Kıbrıs konusunda, siyasi teşekküller dışındaki topluluklar ezcümle politika yapmaları yasaklanmış olan Talebe Cemiyetleri nasıl görüşlerini belirtmek imkânına sahip bulunuyor da bunu yapıyorlarsa, vergi reformu gibi konularda da siyasetle işti-galleri ayrı bir kanunla yasaklanmış olan yetkili memurların yayın yolu ile görüşlerini ifade etmeleri mümkündür.",
    "positive": "Aksi halde Kıbrıs olayı gibi Millî ya da toprak reformu gibi İktisadî olaylar hakkında fikir yürütmek dahi siyasetle iştigal sayılabilir.",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "Düşünce ve kanaatlerini, söz, yazı ve resimle veya başka yollarla, tek başına veya toplu olarak açıklayabilirler.” şeklinde ifadesini bulan düşünce hürriyeti, vatandaşların yurt sorunları ile ilgili hususlarda düşünce ve kanaatlerini ifadede serbest oldukları ilkesini tespit etmiştir.",
    "positive": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.”",
    "negative": "Dün suç sayılan eylemler bugün suç sayılmazlar, şu ülkede suç sayılan eylemler bu ülkede suç sayılmazlar."
  },
  {
    "anchor": "“Bu duruma göre, bazı teşekküllere yasaklanmış olan politika ile iştigal keyfiyetini, düşünce özgürlüğünü kısıtlayan bir sınır içinde ve yukarıda açıklanan geniş anlamdaki politika kavramı çerçevesinde mütalâa etmeye imkân yoktur.",
    "positive": "Yukarıda açıklanan usul hükümleri açısından Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası arasında önemli bir ayrıcalık yoktur.",
    "negative": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir."
  },
  {
    "anchor": "Bu bakımdan, 648 sayılı Siyasi parti Kanununun 1. madde- sinin üzerinde durmakta fayda vardır.",
    "positive": "Yukarıya alınan madde, 648 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 2. maddesinden aynen alınmış bulunmaktadır.",
    "negative": "Ayrıca 35’inci maddeyle de siyasetle uğraşmak ceza tehdidi altına alındığı gibi Basın Kanunu’nun değişik 16’ncı maddesiyle de ceza sorumluluğu kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Zira siyasi partiler politika ile meşgul olan teşekküllerdir ve Siyasi Partiler Kanunu, (Siyasi faaliyetlerin) kapsamını çizmiş bulunmaktadır.",
    "positive": "Siyasî faaliyet siyasi partiler kanunu ışığı altında dar manada parti mücadelesi anlamına gelir.",
    "negative": "Yargıtay’ın, gerek alt mahkemelerin verdikleri kararların mahkemeleri bağlayıcı kararlar olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "648 sayılı Kanunun 1. maddesine göre siyasi faaliyet “—belirli maksatlarla ve seçimler yolu ile Devlet düzenini ve kamu faaliyetlerini belli görüşler yönünden yürütmek denetlemek ve etkilemek için yapılan çalışmalardır”.",
    "positive": "Nitekim 648 sayılı Siyasî Partiler Kanununun birinci maddesi: “Siyasi parti-ler, toplum ve devlet düzenini ve kamu faaliyetlerini, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ve özel kanunlara göre mahallî idareler seçimleri yoluyla ve belirli görüşleri, yönünde yönet-mek, ve etkilemek için sürekli çalışma amacını güden ve propagandaları açık olan kuruluşlardır.”",
    "negative": "Bu hak, Anayasa’mızın özüne, getirmek istediği demokratik, lâik, Atatürk devrimlerine bağlı sosyal hukuk devleti anlayışına uygun bir haktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu böyle olunca; ancak, bir memlekette siyasi iktidarın belirli usullerle ele geçiril- mesi, iktidarın yönetimine müessir olmak ve belirli davranışlarla iktidar mücadelesi içinde yer almak...",
    "positive": "ancak siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde eylemde bulunmak, belli bir partinin iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çalışmak, daha açık bir sözle İktidar etrafındaki mücadele içinde yer alarak belirli davranışlarda bulunmak anlamına geldiği açıktır.",
    "negative": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bunun dışında kalan, toplum sorunlarının eleştirilmesi ve değerlendirilmesi gibi hareketler, siyasi faaliyet olarak kabul edilemez...”^7",
    "positive": "Bütün bu gibi konularda siyasi faaliyet dışında kalan teşekküllerin ve vatandaşların söz söylemekten ve düşüncelerini belirtmekten yasaklanabi-leceklerini tasavvur etmek mümkün değildir.",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "3 — “Şûra görüşmelerinde sık sık politika-sosyal ve ekonomik konulara değinilmiş, Türkiye’de sosyal sınıflar arasında eşitsizlik bulunduğu, Türk köylüsünün yarı feodal hayat sürdüğü ve emperyalist ve kapitalist baskıların ekonomimizi sömürdüğü iddialarına yer verilmiştir.",
    "positive": "141 ve 142‘nci maddeler, sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini kurma, sosyal bir sınıfı ortadan kaldırma, ülke içinde kurulu ekonomik ve sosyal temel düzenlerden birini devirmeye yönelik dernekler kuran ya da bu amaçlarla propaganda yapan kişileri cezalandırmaktadır.",
    "negative": "1. Yukarıda da değindiğimiz gibi, 27 Mayıs Anayasası der-nek kurma hakkına yerinde sayılabilecek iki sınırlama getir-miştir:"
  },
  {
    "anchor": "“Eğitimde öngörülen devrim, sol eğilimli bir gelişme olarak nitelendirilmekte ve bu eğilim her vesilede kendini göstermektedir.",
    "positive": "Cezanın ko- nulmasında ve uygulanmasında daima böyle bir gerek kendini hissettirir.",
    "negative": "Öğrenme gününde suç, Türk Ceza Yasası hükümlerine göre zaman aşımına uğramışsa, davaya yine bakılamaz."
  },
  {
    "anchor": "“Emperyalist ve kapitalist dış baskıların etkisinde olmakla töhmetlendirilen politik idaremizin bu nitelikte",
    "positive": "Bu dönemlerde meydana gelen çelişkiyi çözmek için sınıflar arası politik mücadele zorunluluk kazanır.",
    "negative": "Anılan yasa “maznunun hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "bir eğitim devrimini başaramayacağı ileri sürülerek, hatta bazı görüşme sıralarında, değiştirilmesi için, kanun dairesinde, mücadeleye davet dahi yapılmaktadır.",
    "positive": "Cumhuriyet savcılığınca, Davalı Dernek başkanlarının yayınladıkları bildiri ile derneklerin gayeleri dışına çıkarak siyasî faaliyette bulundukları ileri sürülerek Medeni Kanun’un 71’inci maddesinin hükmü dairesinde Fesih edilmelerine karar verilmesi istenmiştir.",
    "negative": "Bu süreler yayın gününde başlar ve Ağır Cezalı davalarda C. Savcılığının talepnamesi ile Asliye Ceza ve Sulh Ceza Mahkemelerinin görevine giren işlerde iddianame ile kesilir."
  },
  {
    "anchor": "“Ancak, bütün bu özelliklerine rağmen heyetimiz, Devrimci Eğitim Şûrası çalışmalarını onu tertipleyen Türkiye Öğret-menler Sendikası yöneticilerinin aykırılık etmekle şuçlan-dırıldığı 624 sayılı Devlet Personel Sendikaları Kanunu’nun 14.",
    "positive": "624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasasının 14/F maddesi de per-sonel sendikalarının grev teşebbüs ve faaliyetlerini destek-leyecek davranışlarda bulunamayacakları hükmünü ge-tirmiştir.",
    "negative": "Bir görüşe göre Yargıtay davaların sadece hukuksal yönünü incelemeli, hukuk kurallarının olaylara doğru bir biçimde uygulanıp uygulanmadığını denetlemeli,"
  },
  {
    "anchor": "Çünkü, eğitim problemi esasen çok yönü olan ve tahsisen memleketin politika-sosyal çatısı ve ekonomik yapısı ile sıkı sıkıya bağlı bulunan genel nitelikte bir konudur ve öğretici, eğitim çalışmalarında bu yönlerin hep-sine değinmek zorunluğundadır.",
    "positive": "Yasak kitap sorunu, kuşkusuz düşünce, sanat ve bilimsel araştırma özgürlüğünü ilgilendiren, bu hak ve özgürlüklere sıkı sıkıya bağlı bir konudur.",
    "negative": "Milli Demokratik Devrim propagandası yapmanın suç sayılabilip sayılamayacağını saptamak için önce Milli Demokratik devrim stratejisinin ne olduğunu açıklamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu itibarla, böyle bir çalışma alanında yapılacak ıslahatı görüşen bir şurada, politik sosyal ve ekonomik durumları da değinilmiş olmasını tabiî karşılamak gerekir.”^8",
    "positive": "Maddenin gönderme yaptığı Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesini böyle anlamak, yorumlamak ve uygulamak gerekir.",
    "negative": "Görülüyor ki kararın düzeltilmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasası ile 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası birbirine uygun hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yargı organlarına verilen Bilirkişi raporlarından yukarıya aktarılan görüşler de politika konusunda açıklanan düşünceleri desteklemektedir.",
    "positive": "**Bilirkişi Raporları** Politika üzerine üniversite öğretim üyeleri tarafından düzenlenen raporlar da yargı organlarının görüşlerine uygun bir yöndedir.",
    "negative": "Başmüddeiumumi keyfiyeti tetkik ile tashih talebini varit görmüyorsa ilâmın icrasını ve aksi takdirde icranın geri bırakılmasını derhal mahalline bildirir ve ondan sonra muktezasını yapar."
  },
  {
    "anchor": "** Siyasal çalışma veya politika, bir siyasal partinin iktidara gelmesi veya iktidarda bulunan bir partinin iktidardan uzaklaşması amacıyla yapılan mücadeleyi anlatır.",
    "positive": "ancak siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde eylemde bulunmak, belli bir partinin iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çalışmak, daha açık bir sözle İktidar etrafındaki mücadele içinde yer alarak belirli davranışlarda bulunmak anlamına geldiği açıktır.",
    "negative": "İşte bu tür yayınlardan günlük mevkutelerle işlenen suçlarda dava açma süresi üç ay olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda izah edilen yurt sorunları üzerinde düşünce açıklamaları ve bu yöndeki çalışmalar politika olarak nitelenemez.",
    "positive": "Gerçekten kısaca “yurt sorunları” diyebileceğimiz bazı konular üzerinde düşünce açıklamaları, bu sorunların çözümü için yapılan her türlü çalışmalar siyasal çalışma olarak nitelenemez ve kabul edilemez.",
    "negative": "** Anayasa’mızın sekizinci maddesi şöyle demektedir: “Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamaz."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür düşünce açıklamaları Anayasamızın gerçek ve tüzel kişilere tanıdığı bir haktır.",
    "positive": "Bundan ötürü, bu tür çalışma ve düşünce açıklamaları suç sayılmadığı gibi, bir dernek, oda veya",
    "negative": "Genel mahkemelerde hâkim, askerî mahkemelerde askerî savcı önünde verilmeyen ikrarlar delil sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Son zamanlarda basında yer yer “Düşünce Özgürlüğü” üzerine yazılara rastlanmaktadır.",
    "positive": "Son zamanlarda verilen toplatma kararlarında görüldüğü gibi, Sulh Ceza Mahkemelerinden bazıları, basın savcılarının istekleri üzerine, bazen bir bilirkişi raporuna dayanarak ve bazen de böyle bir rapor olmaksızın",
    "negative": "1964 gün ve 466 sayılı “kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat verilmesi hakkında Kanun” un birinci maddesi şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Bu yazılarda düşünce özgürlüğünün önemi belirtilmekte, bu özgürlüğün sınırlandırılmasına karşı çıkılmakta, insanın bu doğal hakkının kısıtlanmaması, korunması istenmektedir.",
    "positive": "Bu yanlış uygulamaya son verilmesi, düşünce özgürlüğünün gerçekleşmesine yardımcı olacaktır.",
    "negative": "Yoksa bir derneğin başkanı beyanat verebilir ve beyanatı basında da rahatlıkla yayınlayabilir."
  },
  {
    "anchor": "Kuşkusuz bu tür yayınlara günümüzün koşullarında her zamandan daha çok ihtiyacımız vardır.",
    "positive": "Anılan koşulların daha çok aydınlığa kavuşabilmesi için bazı açıklamalara ihtiyaç vardır:",
    "negative": "hükümlerini ve yargılanmakta olan kişiler hakkında verilecek cezaları “ertelemek” ise, inancımıza göre genel bir af çıkarmaya gerek bulunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer bir düşünce özgürlüğü savunuluyorsa bu, gerçekte düşüncenin açıklanmasını, yayınlanmasını sağlamak amacı ile savunulmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "negative": "Sınıflı toplumlarda devlet, yukarıda açıklandığı gibi egemen sınıfın çıkarlarını göz önünde tutmakta ve korumaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü açıklama özgürlüğü ve onun en etkin biçimi olan basın özgürlüğü olmadan düşünce özgürlüğünün bir yararından söz edilemez.",
    "positive": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "negative": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "positive": "Bu ülkelerde “düşünce özgürlüğü” sözü yerine “açıklama özgürlüğü” veya “basın özgürlüğü” sözü kullanılmakta- dır.",
    "negative": "1630 sayılı yeni Dernekler Yasası 2 Aralık 1972 gün ve 14379 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi."
  },
  {
    "anchor": "Bu ülkelerde “düşünce özgürlüğü” sözü yerine “açıklama özgürlüğü” veya “basın özgürlüğü” sözü kullanılmakta- dır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "negative": "Yasanın gerekçesinde sosyal düzen ve ekonomik düzenden ne anlaşılması gerektiği de açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kişi, salt düşünmekle kalmayacak, düşündüklerini açıklayacak ve basın yoluyla yayabilecektir.",
    "positive": "Çünkü Ceza Hukukunda her kişi ancak kendi eyleminden sorumlu tutulabilir ve basın yoluyla işlenen suçlarda, suç yayınla meydana gelir.",
    "negative": "maddeleri arasında fark gözetilmiş, 163. madde af kapsamına alındığı halde 141-142."
  },
  {
    "anchor": "Bundan ötürüdür ki düşünce özgürlüğünü açıklama özgürlüğünden ayırmak mümkün değildir.",
    "positive": "Önemle belirtmek gerekir ki kanunlarımızca yasaklanan “politika”nın anlamının ne olduğunu saptamak bakımından “politika” ile “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklama hakkı”nı öncelikle birbirinden ayırmak gerekir.",
    "negative": "Bu halin bir “zarar” olarak kabul edilmesi, kişiye bunun düzeltilmesi olanağının sağlanması doğru olur."
  },
  {
    "anchor": "İşte bildiri yayınlama hakkı, kişilerin ve örgütlerin düşüncelerini açıklama ve yayabilme özgürlüğünün önemli ve etkin bir biçimidir.",
    "positive": "Çünkü açıklama özgürlüğü ve onun en etkin biçimi olan basın özgürlüğü olmadan düşünce özgürlüğünün bir yararından söz edilemez.",
    "negative": "Bunun nedeni de sanığın ancak hâkim önünde serbest irade ile ifade verebileceğinin kabul edilmiş olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Anılan yasa 39’uncu maddesinde “Bildiri yayınlama” başlığı altında şöyle demektedir:",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasası Karar Düzeltilmesi ile ilgili 322’nci maddesinde şöyle demektedir:",
    "negative": "Örneğin yazı ile yapılan komünizm propagandası veya hakaret, basın yoluyla işlenmiş birer suçtur."
  },
  {
    "anchor": "“Dernekler, dernek şubeleri ve derneklerin teşkil ettiği federasyon ve konfederasyonlar, yetkili organlarınca, bu konuda alınan kararı tasvip eden üyelerin veya o kuruluşun yetkili organlarınca tayin ve tespit edilen kişi veya kişilerin adı, soyadı ve imzalarının bulunması şarttır.",
    "positive": "C — Herhangi bir dernek, federasyon veya konfederasyon tarafından yayınlanacak bir bildiri, beyanname veya benzeri yayınlarda, yayınlanacak bildiriyi uygun gören ve lehinde oy kullanan Yönetim Kurulu üyelerinin veya kuruluşun yetkili organlarınca saptanarak görevlendirilen kişi veya kişilerin adları, soyadları ve imzaları bulunacaktır.",
    "negative": "Yasaların özgürlükleri koruyan sözleri kuşkusuz tek başlarına değer ifade etmezler."
  },
  {
    "anchor": "“Yayınlanacak bildiri, beyanname veya benzeri yayımların ve bu konuda alınan kararın bir nüshasının, yayımın ihbarı maksadıyla, alındı belgesi karşılığında mahallî cumhuriyet savcılığına, diğer nüshasının da aynı gün mahallî mülkiye amirliğine verilmesi zorunludur.",
    "positive": "D — Bildiri, beyanname veya benzeri yayınları yayım- layacak olan dernek yetkili organ veya saptayacağı kişiler, yetkili organın kararının bir onaylı örneği ile imzalı bildiri metnini alındı belgesi karşılığında yerel C. Savcılığına ve aynı günde mülkiye amirliğine vereceklerdir.",
    "negative": "Dövüldüğünü kabul ettiğimiz şahısların beyanlarının mahkûmiyete esas kabul edilmesi adaletin yok olmasını, adaletin varlığını kabul etmemek neticesi doğurur.”"
  },
  {
    "anchor": "“Birinci fıkrada sayılan kuruluşlar tarafından hazırlanan bildiri, beyanname veya benzeri yayınları yayımlanacak basın organlarının ve Türkiye Radyo - Televizyon yetkilileri Cumhuriyet Savcılığınca verilecek alındı belgesinin bir önergesini almadan, bildiri, beyanname ve benzerlerini basamaz veya yayımlayamazlar.",
    "positive": "B — Yukarıda sayılan kuruluşlar, kendi yetkili organları tarafından karar verilmeden bildiri, beyanname veya benzeri yayımlar yapamazlar.",
    "negative": "Anayasada da bu niteliğini belirterek Yargıtay’ı Anayasa kurumları arasına almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Biz burada bildiri yayınlama ile ilgili yasanın getirdiği yeni hükümleri açıklamaya ve doğabilecek bazı duraksamaları gidermeye çalışacağız.",
    "positive": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:",
    "negative": "kabul edilen bir işlemi yapmış olan hâkimin, örneğin davanın keşfini ya da bilirkişi incelemesini yapmış olan hâkimin bu işlemleri yaparken görevini kötüye kul- landığı anlaşılırsa, bu hâkim hükme katılmamış olsa bile bu hal yenileme nedeni olarak kabul edilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "A — Yasa, yukarı alınan maddenin birinci fıkrasında Dernek Genel Merkezlerinin, şubelerinin, derneklerin kurduk-ları federasyon ve konfederasyonların bildiri",
    "positive": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir.",
    "negative": "Çağımızda, hiçbir demokratik ülkede düşünce cezalandırılmamış, bilimsel araştırmalar önlenmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki bir derneğin Genel Merkezi bildiri yayınlayabileceği gibi, derneğin şubesi de bildiri yayınlayabilir.",
    "positive": "Demek ki bu olağanüstü Yasa yoluna başvurma yetkisi Genel Yargılama Usulünde Adalet Bakanına ve Askerî Yargılama Usulünde de Millî Savunma Bakanına verilmiştir.",
    "negative": "Daha ötesi siyasal suçlar arasında ve hatta aynı yasa maddesinin fıkraları ara-sında da ayrımlar yapılmış “eşitlik ilkesi” ihlâl edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "B — Yukarıda sayılan kuruluşlar, kendi yetkili organları tarafından karar verilmeden bildiri, beyanname veya benzeri yayımlar yapamazlar.",
    "positive": "“Birinci fıkrada sayılan kuruluşlar tarafından hazırlanan bildiri, beyanname veya benzeri yayınları yayımlanacak basın organlarının ve Türkiye Radyo - Televizyon yetkilileri Cumhuriyet Savcılığınca verilecek alındı belgesinin bir önergesini almadan, bildiri, beyanname ve benzerlerini basamaz veya yayımlayamazlar.",
    "negative": "Bugün halkımız ve tüm devrimci güçler Anayasa’da yapılan geriye dönük değişikliklerin giderilmesi, 27 Mayıs Anayasa’sına dönülmesi, geri alınan ve kısıtlanan temel hak ve özgürlüklerin ve bu arada memurun"
  },
  {
    "anchor": "Her kuruluşun yetkili organları, dernekler yasasında ve buna uygun olarak düzenlenmesi gereken dernek tüzüğünde gösterilmiştir.",
    "positive": "Yasaya uygun olarak yetkili yargı organlarınca yasaklanmış kitap ve yayınları yetkili idare makamlarının emirlerine rağmen teslim etmemek, dağıtmak, satmak, yaymak suç teşkil eder.",
    "negative": "Bu tutum, 38 yıldan beri içinde bulunduğumuz düşünce boşluğunun daha doğrusu “çağ dışı” kalışımızın önemli nedenlerinden biridir."
  },
  {
    "anchor": "Dernekler, tüzüklerinde başka organlar da kurmuşlar ve ona yetki vermişlerse bu organlar da bildiri yayınlanmasına karar verebilirler.",
    "positive": "**Sonuç:** Dernekler, dernek şubeleri, federasyon ve konfede- rasyonlar bildiri yayınlayabilirler.",
    "negative": "Yargı or- ganları dışındaki görevlilere dernek kapatma hakkının tanınması ağır sakıncalar doğuracaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yeni dernekler yasasının getirdiği bu hüküm, üzerinde durulması gereken önemli bir hükümdür.",
    "positive": "Biz burada yeni Dernekler Yasasının Anayasaya aykırılığı ve kişinin temel hak ve özgürlükleriyle basın özgürlüğünü ortadan kaldırmakta olduğu konularını bir tarafa bırakarak, derneklerin politika ile ilişkileri veya “derneklerin siyasal faaliyet” ve bu faaliyetin niteliği üzerinde düşüncelerimizi açıklamak istiyoruz.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasası yargılamanın yenilenmesi nedenlerini sayarak ve sınırlayarak göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü bu hükme aykırı hareket edildiği takdirde dernek, kapatılma tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir.",
    "positive": "Yasanın 70’inci maddesine göre bu hükme aykırı hareket edildiği takdirde dernek kapatılacaktır.",
    "negative": "Suçun ne olduğunu önceden bildirmek, sorguyu yapanın yasal görevidir ve bunu istemek de sanığın hakkıdır."
  },
  {
    "anchor": "39. maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket edenler hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur ve her halde derneğin kapatılmasına karar verilir.” demektedir.",
    "positive": "Böyle bir karar alınmadan bildiri yayınlanması halinde, yayınlayanlar hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezası verilir ve dernek de kapatılır.",
    "negative": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "O halde, bir dernek veya şubesi, kendi yetkili organının kararı olmadan bildiri yayınlarsa bu dernek veya şubenin kapatılmasına karar verilebilecektir.",
    "positive": "B — Yukarıda sayılan kuruluşlar, kendi yetkili organları tarafından karar verilmeden bildiri, beyanname veya benzeri yayımlar yapamazlar.",
    "negative": "** Genel af yasasının ilânından sonra da davaların devam etmemesi, ceza evlerinin tutuklu ve hükümlü yakınlarıyla dolup taşmaması,"
  },
  {
    "anchor": "C — Herhangi bir dernek, federasyon veya konfederasyon tarafından yayınlanacak bir bildiri, beyanname veya benzeri yayınlarda, yayınlanacak bildiriyi uygun gören ve lehinde oy kullanan Yönetim Kurulu üyelerinin veya kuruluşun yetkili organlarınca saptanarak görevlendirilen kişi veya kişilerin adları, soyadları ve imzaları bulunacaktır.",
    "positive": "Ya bildirinin yayımlanmasına karar veren dernek yetkili organının karara katılan üyeleri, bildiriyi imza edecekler veya bu organlarca görevlendirilen kişi bildiriyi imza edecektir.",
    "negative": "Cumhuriyet Müddeiumumileri alâkalıların müracaatını, tashihi kararı icabettirir mahiyette görmezlerse bu yüz- den ilâm hükmünün icrasını geri bırakmazlar."
  },
  {
    "anchor": "Yasa böyle bir hükümle bildirilerin sahipsiz kalmamasını, ceza sorumlularının kolayca sapta- nabilmesini sağlamak istemektedir.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yasa yolu kabul edilmediği gibi diğer ülkelerin Ceza Yargılama Usulü Yasalarında da böyle bir yasa yoluna rastlanmamaktadır.",
    "negative": "Genel Başkanı Sayın Bülent Ecevit gününde Giresun’da yaptığı konuşmada Kontrgerilla üzerinde durmuş ve şunları söylemiştir:"
  },
  {
    "anchor": "Ya bildirinin yayımlanmasına karar veren dernek yetkili organının karara katılan üyeleri, bildiriyi imza edecekler veya bu organlarca görevlendirilen kişi bildiriyi imza edecektir.",
    "positive": "Ceza Sorumluluğu bildirinin yayınlanmasına karar veren ve onu imza eden organ üyelerine ait olacaktır.",
    "negative": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın bu hükmü karşısında ceza sorumluluğu yönünden bazı olanaksızlıklar hatıra gelmektedir:",
    "positive": "Bu öneminden ötürü yasanın bu hükmü üzerinde durmak ve bazı açıklamalarda bulunmakta yarar görüyoruz.",
    "negative": "Düşünce özgürlüğüne, bilim ve sanat özgürlüğüne karşı bir silah olarak kullanılan 141 ve 142’nci maddeler, toplumumuzun gelişmesi, özellikle 27 Mayıs anayasasının getirdiği nisbi özgürlük ortamı içinde uygulama kabiliyetini yitirmiş ve kadük hale getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "a) Kuruluşun yetkili organı bildiri yayınlanmasına karar vermiş ve bildirinin metnini de hazırlamıştır.",
    "positive": "b) Yetkili organ karar vermiş, bildiri metnini hazırlamış ve bildiriyi de yayınlamıştır.",
    "negative": "Dün suç sayılan eylemler bugün suç sayılmazlar, şu ülkede suç sayılan eylemler bu ülkede suç sayılmazlar."
  },
  {
    "anchor": "b) Yetkili organ karar vermiş, bildiri metnini hazırlamış ve bildiriyi de yayınlamıştır.",
    "positive": "a) Kuruluşun yetkili organı bildiri yayınlanmasına karar vermiş ve bildirinin metnini de hazırlamıştır.",
    "negative": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Sorumluluğu bildirinin yayınlanmasına karar veren ve onu imza eden organ üyelerine ait olacaktır.",
    "positive": "Ya bildirinin yayımlanmasına karar veren dernek yetkili organının karara katılan üyeleri, bildiriyi imza edecekler veya bu organlarca görevlendirilen kişi bildiriyi imza edecektir.",
    "negative": "Milli Demokratik Devrim propagandası yapmanın suç sayılabilip sayılamayacağını saptamak için önce Milli Demokratik devrim stratejisinin ne olduğunu açıklamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "c) Yetkili organ karar vermiş, yayımlanacak bildirinin konusunu veya özünü saptamış ve ancak bildirinin yayınlanması için bir kişiyi veya kişileri görevlendirmiştir.",
    "positive": "Ayrıca sadece bildirinin konusunu ve özünü saptayan yetkili organ üyelerinin suça katılmış olacaklarını da düşünmek mümkün olamaz.",
    "negative": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Ceza sorumluluğu yalnızca bildiriyi yayınlamak üzere görevlendirilen kişi veya kişilere mi ait olacak, yoksa bu kişileri saptayan yetkili organ üyelerine de yöneltilebilecek midir?",
    "positive": "Ancak böyle bir halde inancımıza göre ceza sorumluluğu, bildiriyi imzası altında yayınlayan kişi veya kişilere ait olacak, onları saptayan yetkili organ üyelerine yöneltilemeyecektir.",
    "negative": "O halde çözülmesi gereken husus “evinde toplatılmış bir kitabı bulundurmanın suç olup olmadığı” hususudur."
  },
  {
    "anchor": "Yasa yeni yürürlüğe girmiş ve bu hükümler üzerinde yargı organlarının görüşü henüz ortaya çıkmamıştır.",
    "positive": "** Yasa dışı tutuklanan ya da yakalananlara tazminat verilmesine ilişkin 466 sayılı yasa bütün yargı organlarının bu tür kararlarını ve işlemlerini hedef alan genel bir yasadır.",
    "negative": "Sözü geçen kanun yukarıda yazılı 66’ncı maddesinin ikinci fıkrasında şöyle diyor:"
  },
  {
    "anchor": "Ancak böyle bir halde inancımıza göre ceza sorumluluğu, bildiriyi imzası altında yayınlayan kişi veya kişilere ait olacak, onları saptayan yetkili organ üyelerine yöneltilemeyecektir.",
    "positive": "Ceza sorumluluğu yalnızca bildiriyi yayınlamak üzere görevlendirilen kişi veya kişilere mi ait olacak, yoksa bu kişileri saptayan yetkili organ üyelerine de yöneltilebilecek midir?",
    "negative": "sosyalizmin kurulmasında kullanılacak “Zor”un demokrasi kurallarına uygun olarak kanun ve devlet zoru olduğu açıklanmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü Ceza Hukukunda her kişi ancak kendi eyleminden sorumlu tutulabilir ve basın yoluyla işlenen suçlarda, suç yayınla meydana gelir.",
    "positive": "Bu yazıda da Basın yoluyla işlenen suçlarda “Ceza Sorumluluğu” üzerinde yasa hükümlerini özetlemeye çalışacağız.",
    "negative": "Oysa inancımıza göre önemli olan tanık sözlerinin ya da bilirkişi raporunun hükme dayanak olarak kabul edilmesidir."
  },
  {
    "anchor": "Ayrıca sadece bildirinin konusunu ve özünü saptayan yetkili organ üyelerinin suça katılmış olacaklarını da düşünmek mümkün olamaz.",
    "positive": "c) Yetkili organ karar vermiş, yayımlanacak bildirinin konusunu veya özünü saptamış ve ancak bildirinin yayınlanması için bir kişiyi veya kişileri görevlendirmiştir.",
    "negative": "Savcılar, gecikmesinde bir zarar söz konusu olmayan hallerde böyle bir yetkiyi kullanamazlar, kullanırlarsa bu işlemleri kanuna aykırı olur."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü bildiriyi hazırlayarak imza eden ve yayınlayan kişi veya kişiler onun bütün sonuç ve sorumluluğunu kabul etmiş bulunmaktadırlar.",
    "positive": "Ya bildirinin yayımlanmasına karar veren dernek yetkili organının karara katılan üyeleri, bildiriyi imza edecekler veya bu organlarca görevlendirilen kişi bildiriyi imza edecektir.",
    "negative": "Ancak görevsizlik kararları Adliye mahkemeleri arasında değil de, davanın özel ya da istisnaî mahkemelerden birinin görevine girdiği yolunda ise temyiz edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "D — Bildiri, beyanname veya benzeri yayınları yayım- layacak olan dernek yetkili organ veya saptayacağı kişiler, yetkili organın kararının bir onaylı örneği ile imzalı bildiri metnini alındı belgesi karşılığında yerel C. Savcılığına ve aynı günde mülkiye amirliğine vereceklerdir.",
    "positive": "b) Yetkili organ karar vermiş, bildiri metnini hazırlamış ve bildiriyi de yayınlamıştır.",
    "negative": "Sözü geçen kanun yukarıda yazılı 66’ncı maddesinin ikinci fıkrasında şöyle diyor:"
  },
  {
    "anchor": "Basın organlarının ve Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunun yetkilileri, C. Savcılıkları tarafından verilecek alındı belgesi örneğini almadan bildirileri basamayacak ve yayınlayamayacaklardır.",
    "positive": "“Birinci fıkrada sayılan kuruluşlar tarafından hazırlanan bildiri, beyanname veya benzeri yayınları yayımlanacak basın organlarının ve Türkiye Radyo - Televizyon yetkilileri Cumhuriyet Savcılığınca verilecek alındı belgesinin bir önergesini almadan, bildiri, beyanname ve benzerlerini basamaz veya yayımlayamazlar.",
    "negative": "Yasalara göre yönetilmeyen, kişinin temel haklarına değer verilmeyen keyfî yönetimlere de polis devleti deniliyor."
  },
  {
    "anchor": "Önce açıklamak gerekir ki dernek yetkili organı tarafından verilen karar örneği ile yayınlanacak bildirinin bir örneğinin yersel Savcılığa verilmesinin nedeni bir “ihbar”dan ibarettir.",
    "positive": "Bildiri yayınlayacak olan derneğin; yetkili organı tara- fından verilen karar örneğini ve bildirinin imzalı metnini yerel savcılığa ve mülkiye amirine vermesi ve savcıdan alındı belgesi alması gerekir.",
    "negative": "Anayasa Mahkemesi Türkiye Öğretmenler Sendikasının isteği üzerine gün tayin ederek TÖS Genel Başkanı ve temsilcilerinin sözlü açıklamalarını dinlemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bazı C. Savcılıklarının bu konuda tereddüt gösterdikleri, kendilerine getirilen bildirileri inceledikleri ve inceleme sonucuna göre alındı belgesi verme veya vermeme yoluna gittikleri alınan haberlerden anlaşılmaktadır.",
    "positive": "Maddedeki “... C. Savcılığınca verilecek alındı belgesi...” sözleri de bunu anlatmaktadır.",
    "negative": "On adamı öldüren bir kimsenin aftan yararlanma oranı, bir adam öldüren ya da 146."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın gerekçesinde ve Millet Meclisi Komisyon sözcüsünün madde ile ilgili açıklamasında da değinildiği gibi, kendisine bir bildiri metni ve dernek organ kararı getirilen savcılıkların derhal ilgililere alındı belgesini vermeleri yasa emridir.",
    "positive": "Nitekim Büyük Millet Meclisinde madde hakkında açıklama yapan Komisyon sözcüsü: “...bu, bildiri ve beyannamelere",
    "negative": "Geçmişten gelen bu nedenler siyasi suçların tehlikeli sayılmasında etken olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Alındı belgesinin verilmesinden önce bildirinin incelenmesi, suç niteliğinde bulunup bulunmadığının araştırılması söz konusu olamaz.",
    "positive": "“Düşünce suçu” diye bir suç olamaz ama düşünceyi cezalandıran bir yasa maddesi söz konusu olabilir.",
    "negative": "“Hâkim tarafından ve mahkemelerden verilen ve temyiz mahkemesince tetkik edilmeksizin katileşen karar ve hükümlerde kanuna muhalefet edildiğini haber alırsa Adliye Vekili, o karar veya hükmün bozulması için Temyiz Mahkemesine müracaat etmesi için Cumhuriyet Başmüddeiumumiliğine yazılı emir verebilir."
  },
  {
    "anchor": "Maddedeki “... C. Savcılığınca verilecek alındı belgesi...” sözleri de bunu anlatmaktadır.",
    "positive": "Basın organlarının ve Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunun yetkilileri, C. Savcılıkları tarafından verilecek alındı belgesi örneğini almadan bildirileri basamayacak ve yayınlayamayacaklardır.",
    "negative": "Görülüyor ki Ceza Yargılama Usulü Yasası ancak hâkim önündeki ikrara, Askerî Yargılama Usulü Yasası da askerî savcı önündeki ikrara geçerli gözü ile bakmakta ve onu delil saymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcısı alındı belgesini verdikten sonra bildiriyi inceleyebilir ve elbette inceleyecektir.",
    "positive": "Yayın organları ve Radyo-Televizyon Kurumu bu alındı belgesi olmadan bildiriyi yayınlayamayacaklardır.",
    "negative": "** Bu bölgelerde Sıkıyönetim yasası yürürlükte olmadığından hukuksal durumun genel yasalara göre saptanması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Ama bildirinin yayınlanmasını engellemek, önlemek ve alındı belgesini vermemek gibi bir işleme yönelmesi yasaya göre mümkün değildir.",
    "positive": "Ama bunun dışında örneğin suçu işleyenin ölmüş olması, kay- bolması, suçta zaman aşımı bulunması gibi nedenlerle sanık hakkında kovuşturma yapılamıyorsa yargılamanın yenilenmesi istemini bir mahkeme kararına dayandırmak mümkün değildir.",
    "negative": "Bu yanlış uygulamaya son verilmesi, düşünce özgürlüğünün gerçekleşmesine yardımcı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan yasa “bildiri, beyanname ve benzeri yayınlar” dediğine göre bir dernek başkanı veya temsilcisinin vereceği beyanat bu hükmün kapsamı dışında kalmaktadır.",
    "positive": "Görülüyor ki, Milli demokratik devrim stratejisinin propagandasını yapmak, 142’nci maddenin kapsamı dışında kalmaktadır.",
    "negative": "Memurun grev hakkı üzerinde düşü- nülürken o günkü koşulların da gözden uzak tu- tulmaması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin bir dernek başkanı veya temsilcisi gördüğü ihtiyaç üzerine bir basın toplantısı yapsa ve beyanat verse, basın ve yayın organları bu beyanatı yayınlayabilirler.",
    "positive": "Yayın organları ve Radyo-Televizyon Kurumu bu alındı belgesi olmadan bildiriyi yayınlayamayacaklardır.",
    "negative": "Genel mahkemelerde hâkim, askerî mahkemelerde askerî savcı önünde verilmeyen ikrarlar delil sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Büyük Millet Meclisinde madde hakkında açıklama yapan Komisyon sözcüsü: “...bu, bildiri ve beyannamelere",
    "positive": "1951 yılında Büyük Millet Meclisinde yapılan tartışmalarda hükümet sözcüsünün ortaya koyduğu düşünceler de bu yöndedir.",
    "negative": "**Bilirkişi Raporları** Politika üzerine üniversite öğretim üyeleri tarafından düzenlenen raporlar da yargı organlarının görüşlerine uygun bir yöndedir."
  },
  {
    "anchor": "Yoksa bir derneğin başkanı beyanat verebilir ve beyanatı basında da rahatlıkla yayınlayabilir.",
    "positive": "siyaset teşkil eden bir hal mevcut olmayıp derneğin feshini gerektirmeyeceğinden Dernek Başkanı davalı Cengiz Çandar hakkında sabit olmayan davanın REDDİNE;” 4",
    "negative": "Bazı hallerde, hâkim, gerekli görürse, haberleşmeyi kontrol etmek hakkına sahiptir."
  },
  {
    "anchor": "**Sonuç:** Dernekler, dernek şubeleri, federasyon ve konfede- rasyonlar bildiri yayınlayabilirler.",
    "positive": "Dernekler, tüzüklerinde başka organlar da kurmuşlar ve ona yetki vermişlerse bu organlar da bildiri yayınlanmasına karar verebilirler.",
    "negative": "Görülüyor ki her iki usul Yasası da bu konuda birbirine uygun hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bildiri yayınlama, bu kuruluşların yetkili organlarının karar vermeleri koşuluna bağlıdır.",
    "positive": "b) Yetkili organ karar vermiş, bildiri metnini hazırlamış ve bildiriyi de yayınlamıştır.",
    "negative": "Sanık durumunda olan bir kişinin, suçsuz, ya da daha az bir cezaya lâyık olduğu halde, hakkında verilen bir kararı temyiz etmemesinden ya da temyiz süresini geçirmesinden ötürü cezalandırılması ya da lâyık olduğu cezadan daha yüksek bir cezaya çarptırılması adalete aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir karar alınmadan bildiri yayınlanması halinde, yayınlayanlar hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezası verilir ve dernek de kapatılır.",
    "positive": "39. maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket edenler hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur ve her halde derneğin kapatılmasına karar verilir.” demektedir.",
    "negative": "**12 Mart Sonrası** 12 Mart’tan sonra 27 Mayıs Anayasasına karşı daha önce takınılan tutum daha da şiddetlendi."
  },
  {
    "anchor": "Bildiri yayınlayacak olan derneğin; yetkili organı tara- fından verilen karar örneğini ve bildirinin imzalı metnini yerel savcılığa ve mülkiye amirine vermesi ve savcıdan alındı belgesi alması gerekir.",
    "positive": "a) Kuruluşun yetkili organı bildiri yayınlanmasına karar vermiş ve bildirinin metnini de hazırlamıştır.",
    "negative": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Savcının alındıyı vermesi yasal görevidir, bunu geciktiremez, inceleme sonuna erteleyemez.",
    "positive": "Suçun ne olduğunu önceden bildirmek, sorguyu yapanın yasal görevidir ve bunu istemek de sanığın hakkıdır.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesini isteyen hükümlünün bu istemi yerinde görülmeyerek reddedilir ve başvurmanın kötü niyetle yapıldığı anlaşılırsa 250 liradan 2000 liraya kadar ağır para cezası ödemesine karar verilir."
  },
  {
    "anchor": "Savcılığınca verilecek alındı belgesinin bir örneğini almadan, bildiri, beyanname ve benzerlerini basamaz veya yayımlayamazlar” şeklindeki hükmünü iptal etmiştir.",
    "positive": "“Birinci fıkrada sayılan kuruluşlar tarafından hazırlanan bildiri, beyanname veya benzeri yayınları yayımlanacak basın organlarının ve Türkiye Radyo - Televizyon yetkilileri Cumhuriyet Savcılığınca verilecek alındı belgesinin bir önergesini almadan, bildiri, beyanname ve benzerlerini basamaz veya yayımlayamazlar.",
    "negative": "Yukarıda açıklandığı gibi hâkim önünde de, savcı önünde de olsa sanığın yine de gerçeğe aykırı sözler söylemesi mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü bu madde, başta İçişleri Bakanlığı, ilgili diğer bakanlıklar, valilikler, kaymakamlıklarla kolluk kuvvetlerine derneklerin merkez ve şubeleri ile kuruluş ve her çeşit eklentilerine girme yetkisini vermektedir.",
    "positive": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "negative": "Yanında veli veya vasisi olmadan 18 yaşından küçüklerin bulunduğu (Yanında veli veya vasisi olsun olmasın 18 yaşından küçüklerin girmesine mahallî mülkiye âmirinin yazılı izniyle müsaade olunan yerler hariç);"
  },
  {
    "anchor": "Bu öneminden ötürü yasanın bu hükmü üzerinde durmak ve bazı açıklamalarda bulunmakta yarar görüyoruz.",
    "positive": "Gazetelerde okuduğumuz bu ön tasarıların bazı yönlerine değinmekte yarar görüyoruz.",
    "negative": "Haklarını aramak için, maddî koşullarını düzeltmek için, yasaların verdiği bütün hakları son damlasına kadar kullanabilmek için örgütlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "positive": "Görülüyor ki yerel mülkiye âmirlerinin emri ile kolluk kuvvetleri her zaman bir derneğin genel merkez binasına, şube binasına kuruluşlarına ve her çeşit eklentilerine girebilecektir.",
    "negative": "Mevkute kapsamına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda bu süre altı aydır."
  },
  {
    "anchor": "Yanında veli veya vasisi olmadan 18 yaşından küçüklerin bulunduğu (Yanında veli veya vasisi olsun olmasın 18 yaşından küçüklerin girmesine mahallî mülkiye âmirinin yazılı izniyle müsaade olunan yerler hariç);",
    "positive": "Suçlulara yataklık edildiği; Mahallin en büyük mülkiye âmirinin izni olmadan alkollü içki kullanıldığı;",
    "negative": "Ülkemizde 27 Mayıs Anayasasına gelinceye kadar tutuklanan ve yakalananlara tazminat ödenmesi konusuna eğilinmemişti."
  },
  {
    "anchor": "Kanunların bulundurulmasını yasakladığı alet veya maddelerin bulunduğu veya kanunen suç sayılan faaliyette bulunulduğu;",
    "positive": "Yapılacak incelemeler esnasında, yukarıda sayılan yerlerde, yanında velisi veya vasisi bulunmayan 18 yaşından küçük bir kişinin bulunması, fuhuş yapılması, kumar oynanması, genel ahlâka aykırı harekette bulunulması, uyuşturucu madde kullanılması, yasaların bulundurulmasını yasakladığı alet ve maddelere rastlanması, yasaca suç sayılan faaliyetlerin yapılması, suçlulara yataklık edilmesi, izinsiz alkollü içki alınması hallerinde Polis Görev ve Yetki Yasasının 8’inci maddesine göre işlem yapılacaktır.",
    "negative": "1 — Yargılamanın yenilenmesi istemi eğer yukarıda açıklanan ve Ceza Yargılama Usulü Yasasının 327 ve 330."
  },
  {
    "anchor": "Suçlulara yataklık edildiği; Mahallin en büyük mülkiye âmirinin izni olmadan alkollü içki kullanıldığı;",
    "positive": "“Polis, kati deliller elde ettiği takdirde o yerin en büyük mülkiye âmirinin emriyle, kapatabilir.",
    "negative": "Mahkeme kararlarına itiraz edilememesi hükmünün nedeni davayı uzatmamak, sürüncemede bırakmamaktır."
  },
  {
    "anchor": "“Tespit edilmesi halinde Polis Vazife ve Selâhiyet Kanununun 8’inci maddesi hükümleri uygulanır.",
    "positive": "18 yaşını doldurmayan kişilerin bu yerlerde görülmesi halinde Polis ve Vazife ve Salahiyetleri yasasının 8’inci maddesi uygulanacaktır.",
    "negative": "Öğrenme gününde suç, Türk Ceza Yasası hükümlerine göre zaman aşımına uğramışsa, davaya yine bakılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki yerel mülkiye âmirlerinin emri ile kolluk kuvvetleri her zaman bir derneğin genel merkez binasına, şube binasına kuruluşlarına ve her çeşit eklentilerine girebilecektir.",
    "positive": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "negative": "Şu suçlar af kapsamına alınmalı ya da bu suçlar af kapsamından çıkarılmalı, şeklindeki düşünceler ölçü olarak hep suçları ele almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "İllerde valiler, ilçelerde kaymakamlar gerekli gördükleri zaman böyle bir emri verebilirler.",
    "positive": "Böyle bir durdurma kararını, yasanın saptadığı belli koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri verebilirler.",
    "negative": "O halde usul kanunlarına gereken önemi vererek ve bu kanun hü- kümlerini bizi gerçeğe götürecek biçimde uygulamak zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Yasa “Derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentileri” sözünü kullandığına göre, kolluk kuvvetleri dernekle ilgili her yere örneğin lokal, kulüp, lokanta, gazino, dinlenme yeri, kamp, dershane gibi yerlere girebilecektir.",
    "positive": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "negative": "Kölelik düzeninden nasıl kurtulduysa, kapitalist emperyalizmin boyunduruğundan da kurtulacak."
  },
  {
    "anchor": "“Müessese ve her çeşit eklentiler” hükmü geniş bir yoruma elverişli bulunmaktadır.",
    "positive": "Nitekim 1630 sa- yılı Dernekler Yasası bu hükme göre düzenlenmiş ve dernek kurma temel hakkına ağır ve her türlü yoruma elverişli kısıtlamalar getirilmiştir.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 107. maddesine göre tutuklanan isterse, bu kimselere resmen haber verilir."
  },
  {
    "anchor": "Yapılacak incelemeler esnasında, yukarıda sayılan yerlerde, yanında velisi veya vasisi bulunmayan 18 yaşından küçük bir kişinin bulunması, fuhuş yapılması, kumar oynanması, genel ahlâka aykırı harekette bulunulması, uyuşturucu madde kullanılması, yasaların bulundurulmasını yasakladığı alet ve maddelere rastlanması, yasaca suç sayılan faaliyetlerin yapılması, suçlulara yataklık edilmesi, izinsiz alkollü içki alınması hallerinde Polis Görev ve Yetki Yasasının 8’inci maddesine göre işlem yapılacaktır.",
    "positive": "Kanunların bulundurulmasını yasakladığı alet veya maddelerin bulunduğu veya kanunen suç sayılan faaliyette bulunulduğu;",
    "negative": "Parlamento üyelerinden Faik Ahmet Barutçu, Prof. Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kamil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "C)Mevcut hükümlere aykırı hareketleri görülen umumi evler, birleşme yerleri ve tek başına fuhuş yapanların evlerini;",
    "positive": "** Ceza davalarında suç atma ve ikrar tek başına bir delil olarak kabul edilemez.",
    "negative": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ahlâka ve umumî terbiyeye uygun olmayan veya Devletin emniyet ve siyasetine mazarratı dokunacak oyun oynatılan veya temsil verilen yerleri;",
    "positive": "“Memleketi, umumî surette alâkadar eden bu gibi siyasi veya içtimaî çok mühim sebep ve saikler haricinde ve meselâ söylediğimiz mahiyette olmayan adî suçlar için, umumî af ilânı doğru olmaz, belki de tehlikeli olur.”",
    "negative": "Bir mevkutenin birinci sayısından sonra yayınına son vermesi onun bu niteliğini ortadan kaldırmaz."
  },
  {
    "anchor": "“Polis, kati deliller elde ettiği takdirde o yerin en büyük mülkiye âmirinin emriyle, kapatabilir.",
    "positive": "Anılan yasanın 8’inci maddesi, yöresel en büyük mülkiye âmirinin emriyle dernek ve şubelerinin kapatılmasına ilişkindir.",
    "negative": "Savcılık tarafından davalı derneklerin protesto çalışmalarına katılmasına dair alınmış bir karar bulunduğu iddia ve ispat olunmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Kapatmayı mucip sebepler suç teşkil ettiği takdirde tahkikat evrakı derhal Adliyeye verilir.",
    "positive": "Bu kurul tarafından karar onaylandığı takdirde bir örneği il- gili memura verilir.",
    "negative": "Ancak burada dikkat edilmesi ve saptanması gereken husus bu tür çalışmala- rın dernekçe yani dernek tüzel kişiliği tarafından yapılmış olup olmadığıdır."
  },
  {
    "anchor": "“Kapatmayı icap ettirecek sebep mahkemeye verilecek hallerden değilse, kapatma en çok üç ay devam edebilir.”",
    "positive": "Böylece bu tür suçlarda dava süresi mevkuteler için en çok 3 + 1 = 4 ay olmaktadır.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre tutuklu kişi, bulunduğu cezaevindeki yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapma yoluyla itirazlarını yapabilir."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki dernekler yasasının 42. maddesinde sayılan eylemlerin yayılması ve güvenlik kuvvetlerince yapılacak inceleme sonunda buna dair kesin deliller elde edilmesi hallerinde dernek merkezi veya şubesi kapatılacaktır.",
    "positive": "Yapılacak incelemeler esnasında, yukarıda sayılan yerlerde, yanında velisi veya vasisi bulunmayan 18 yaşından küçük bir kişinin bulunması, fuhuş yapılması, kumar oynanması, genel ahlâka aykırı harekette bulunulması, uyuşturucu madde kullanılması, yasaların bulundurulmasını yasakladığı alet ve maddelere rastlanması, yasaca suç sayılan faaliyetlerin yapılması, suçlulara yataklık edilmesi, izinsiz alkollü içki alınması hallerinde Polis Görev ve Yetki Yasasının 8’inci maddesine göre işlem yapılacaktır.",
    "negative": "** Bu bölgelerde Sıkıyönetim yasası yürürlükte olmadığından hukuksal durumun genel yasalara göre saptanması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Kapatmaya neden olan eylemler suç niteliğinde ise soruşturma kâğıtları yargı organına götürülecek ve görevli Mahkemece bu konuda bir karar verilecektir.",
    "positive": "Demek ki bozulan karar sorgu hâkiminin bir kararı ise olay yeniden incelenecek, soruşturma yapılacak ve bu incelemelerin sonunda ortaya çıkacak duruma göre bir karar verilecektir.",
    "negative": "Kararlara kimlerin itiraz edebilecekleri konusunda Ceza Yargılama usulü yasası ile Askerî Yargılama Usulü yasası arasında fark yoktur."
  },
  {
    "anchor": "olay çözüme kavuşacak ve böyle bir karar verilmediği takdirde ise kapatma geçerli sayılacak ve sürecektir.",
    "positive": "Demek ki bozulan karar sorgu hâkiminin bir kararı ise olay yeniden incelenecek, soruşturma yapılacak ve bu incelemelerin sonunda ortaya çıkacak duruma göre bir karar verilecektir.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi yoluna ancak kesinleşmiş hükümler hakkında başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Kapatmaya neden olan eylemler suç niteliği göstermiyorsa olay mahkemeye götürülmeyecektir.",
    "positive": "Olay ve eylemlerdeki bu yoğunlaşma, toplumsal gelişmenin doğurgan zamanlarına rastlıyor, Anılan eylemler toplumun mevcut yasalarına ters düştüğü zaman suç niteliği kazanmaktadır.",
    "negative": "“Kanunda hilâfı yazılı olmayan hallerde C. Müddeiumumisi ceza takibini istilzam edebilecek hususlarda, kâfi emareler teşkil edecek vakıalar mevcut ise amme davasını açmakla mükelleftir.”"
  },
  {
    "anchor": "** Yukarıya alınan yasa maddelerine göre, inceleme konusu 42. madde, bir “dernek kapatma” hükmü getirmemiştir.",
    "positive": "a — İnceleme konusu kitaptaki düşüncelerin Anayasamızın yukarıya alınan 22/5 maddesinde gösterilen suç niteliğinde olması,",
    "negative": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Maddenin getirdiği hüküm geçici bir süre için çalışmayı durdurma “faaliyetten alıkoyma” hükmüdür.",
    "positive": "Bu halde toplumsal gelişme, üst yapı kurumunun yani hu- kukun karşılıklı etkisi ile yavaşlamakta ve geçici bir süre için kösteklenmektedir.",
    "negative": "Genel af bu haksızlıkların ve adlî ya- nılgıların giderilmesinde yararlı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi kapatma ile durdurma veya çalışmadan alıkoyma, ayrı ayrı şeylerdir.",
    "positive": "Maddenin getirdiği hüküm geçici bir süre için çalışmayı durdurma “faaliyetten alıkoyma” hükmüdür.",
    "negative": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bir derneğin kapatılması ancak mahkeme kararıyla olabilir, kapatma yetkisi yargı organlarına aittir.",
    "positive": "** Yurt içinde yayımlanmış bir kitabı toplatma veya yasaklama yetkisi görevli yargı organlarına yani mahkemelere aittir.",
    "negative": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir durdurma kararını, yasanın saptadığı belli koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri verebilirler.",
    "positive": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir.",
    "negative": "Devlet, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, fert huzuru, sosyal adalet ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşamayacak surette sınırlayan siyasi, İktisadî ve sosyal bütün engelleri kaldırır, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlar.” (Anayasa Md. 10)"
  },
  {
    "anchor": "Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesinde geçen “kapatma” sözünü bu yönde yorumlamak ve “faaliyetten alıkoyma” biçiminde anlamak gerekir.",
    "positive": "Maddenin gönderme yaptığı Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesini böyle anlamak, yorumlamak ve uygulamak gerekir.",
    "negative": "Faruk Erem, “Kanun yoluna müracaat kararın veya hük-mün bir başka mercide incelenmesi demektir."
  },
  {
    "anchor": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzenin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.” demektedir.",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Yani dernekleri kapatma yetkisi, Anayasamızın açık hükmüne göre hâkime tanınmıştır.",
    "positive": "Bu kabul ve yasama işlemi, Anayasamızın 92/5 fıkrasının açık hükmüne, hiçbir yoruma yer vermeyecek surette aykırıdır.",
    "negative": "** Son günlerde Genel Af Tasarıları tartışılırken üzerinde durulan maddelerden biri de bu maddedir."
  },
  {
    "anchor": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir.",
    "positive": "Böyle bir durdurma kararını, yasanın saptadığı belli koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri verebilirler.",
    "negative": "Bu da davanın mahkemede ve Yargıtay’da kesin hükme bağlanıncaya kadar devamını zorunlu kılar."
  },
  {
    "anchor": "Bu tedbirin sürdürülüp sürdürülmeyeceğine, derneğin kapatılıp kapatılmayacağına hâkim karar verecektir.",
    "positive": "Kapatma kararı bir derneğin şubesi hakkında verilmişse dernek merkezini etkilemeyecek ve bu karar merkez hakkında hukuksal sonuç doğurmayacaktır.",
    "negative": "Ağır Ceza Mah¬kemesine verilen 13.12.1971 gün ve 971/101 sayılı Bi¬lirkişi raporu."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamızın 29. maddesinin gerekçesinde geçen aşağıdaki düşünceler de bunu doğrulamaktadır.",
    "positive": "Oysa Anayasanın 29’uncu maddesinin amacı, kişilerin dernek kurmalarını önlemek değil, bu hakkın kötüye kullanılmasına engel olmaktır.",
    "negative": "Grup yönetim kurulunun Mecliste bir araştırma açılması için girişimde bulunmasını öneririz.”"
  },
  {
    "anchor": "“İlâve olunan bu hükme göre dernekler, kanunun gösterdiği hallerde hâkim kararıyla kapatılabileceği gibi “gecikmede sakınca bulunan hallerde” de “Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması” amaçlarıyla kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle hâkim ka- rarına kadar faaliyetten alıkonulabilecektir.",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "Böyle bir durdurma kararını, yasanın saptadığı belli koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri verebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Bu durumun tedbir niteliğinde olduğu göz önünde tutularak, mahkemelerce bu konuların incelenmesinde gerekli sürati sağlayıcı kanun düzenlemelerinin yapılması öngörülmüştür.",
    "positive": "Tutuklama kararlarının bir “ceza” niteliğinde olmadığı, bir “tedbir” niteliğinde olduğu konusunda bütün hukukçular oy birliği halindedirler.",
    "negative": "Bilimsel araştırmalar, toplumların önceleri ilkel toplum biçiminde ve sınıfsız toplumlar olarak yaşadığını göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yetkili merciin, mahallî en büyük mülkî amir olması gerektiği ve tedbir niteliğindeki bu kararın mahkemece kapatılmama kararı verildiği takdirde ve karar tarihinde yürürlükten kalkacağı tabiidir.”",
    "positive": "4. Yasanın 39’uncu maddesine göre bildiri yayınlamak isteyen bir dernek, önce yetkili organlarında karar alacak ve bildirinin altında karara katılan yönetim kurulu üyelerinin veya yetkili organlarca saptanan kişi veya kişilerin adlarını gösterecek, bunun bir nüshasını aynı günde alındı karşılığında yöresel C. Savcılığına ve bir nüshasını da o yerin en büyük mülkiye amirliğine verecektir.",
    "negative": "“Af yetkisi affedilenin menfaatleri göz önünde tutularak kullanılmamalı, kamu faydası varsa af yoluna gidilmelidir.”"
  },
  {
    "anchor": "“Bu madde bir kamu düzeni maddesidir ve bu madde dikkatle okunduğu takdirde tüzelkişiliğin faaliyetten alıkonulması, dolaylı surette kapatılması halini derpiş etmez.",
    "positive": "Bu fiiller mutlak katılığı içinde alınır ve yapılması yasaklanmış sayılırsa, toplumun kamu düzeni kurallarının bu kanunun kabul edilmiş olduğu zamanki haliyle dondurulmak istendiği ve hiçbir kamu düzeni kuralına dokunulmasına izin verilmediği sonucuna varılır.",
    "negative": "Uğur Alacakaptan’ın 3.7.1968 tarihli bilirkişi raporunda açıkladığı üzere siyasi faaliyet olarak nitelendirilmesi mümkün görülmemektedir."
  },
  {
    "anchor": "Tüzel kişiliğin faaliyetten alıkonulması maddesi 45. maddedir, Anayasaya göre düzenlenmiştir o.",
    "positive": "Gerçekten, Demekler Yasasının 45’inci maddesi “Kapatma veya faaliyetten alıkoyma” başlığı altında derneklerin hangi hallerde kapatılacağını, hangi hallerde çalışmasının durdurulacağını, kapatma kararını hangi mahkemenin vereceğini göstermiştir.",
    "negative": "Bu konuda birçok ihtimaller hatıra gelebilir: Asıl sanığın, yani yazanın veya resmi yapanın, yurt dışına kaçması, parlamento üyesi ise dokunulmazlığının kaldırılmaması, sanığın şuurunu kaybetmesi veya ölmesi gibi."
  },
  {
    "anchor": "Şimdi söz konusu olan husus, tüzel kişiliğin birtakım faaliyetlerini icra ettiği merkezî veya ayrıntısı olan yerlerle ilgilidir.",
    "positive": "Burada **önemli** olan husus, ancak, “ **Suçun işlenmesi halinde** ” kitabın veya broşürün toplatılmasına karar verilebilmesidir.",
    "negative": "Cemiyetler Kanunu ile 624 sayılı Devlet personeli sendikaları kanunu da dernek ve personel sendikalarının “siyasi faaliyet”de bu- lunamayacaklarını kabul etmiş ve bu nitelikteki eylemleri müeyyidelendirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Burada fıkralar halinde yazılı olan ve kanunen suç işlendiği haller bulunan mahallere Polis Vazife ve Selâhiyet Kanununun 8. maddesi uyarınca da hareket edilmek suretiyle zabıtanın girmesi halidir bu.",
    "positive": "“Tespit edilmesi halinde Polis Vazife ve Selâhiyet Kanununun 8’inci maddesi hükümleri uygulanır.",
    "negative": "142’nci maddenin birinci fıkrası ise yukarıda açıklanan 141’inci maddenin birinci fıkrasındaki amaçlar için **propaganda yapmayı cezalandırmaktadır**."
  },
  {
    "anchor": "Yoksa tüzelkişilik bu girme halinde ne faaliyetten alıkonulacaktır, ne şu olacaktır, ne bu olacaktır.",
    "positive": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir.",
    "negative": "Giyotinde can verenlerin, idam edilenlerin, odunlar üstünde yakılanların, insanlık dışı işkencelere tâbi tutulanların eserleri, düşünceleri, insanlığa, insanlığın mutluluğuna ışıklarını serpti."
  },
  {
    "anchor": "Ama bu girmede suç delili, suçla ilgili herhangi bir belge veyahut da silâh, şu, bu bulunur ise o halde kanunun 45. maddesi işleyecektir.”",
    "positive": "Tüzel kişiliğin faaliyetten alıkonulması maddesi 45. maddedir, Anayasaya göre düzenlenmiştir o.",
    "negative": "efendiye, işçinin patrona, “mazlum milletlerin” emperyalizme karşı verdiği amansız mücadeleye borçluyuz."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten, Demekler Yasasının 45’inci maddesi “Kapatma veya faaliyetten alıkoyma” başlığı altında derneklerin hangi hallerde kapatılacağını, hangi hallerde çalışmasının durdurulacağını, kapatma kararını hangi mahkemenin vereceğini göstermiştir.",
    "positive": "Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesinde geçen “kapatma” sözünü bu yönde yorumlamak ve “faaliyetten alıkoyma” biçiminde anlamak gerekir.",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "maddesine göre güvenlik kuvvetleri, yersel idare amirliğinin emriyle derneklerin merkez, şube, kuruluş ve eklentilerine girebilirler, inceleme yapabilirler.",
    "positive": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "negative": "Bilindiği gibi işkenceciler bu alanda bütün tedbirleri aldıkları için, işkenceleri ispatlamak her zaman mümkün olamamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddede yazılı eylemlerin gerçekleşmesi halinde polis görev ve yetki yasasına göre yersel idare amirliğince derneğin çalışması durdurulabilir.",
    "positive": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir.",
    "negative": "değil, tarih karşısında geçici olan bir siyasal rejime yönelmiş tecavüzlere karşı bir siyasal partinin ya da temsil ettiği sınıfın savunma aracıdır."
  },
  {
    "anchor": "2 — Yasanın sözü edilen maddesi, bir “dernek kapatma” hükmü getirmemiş, bir “çalışmayı durdurma” hükmü getirmiştir.",
    "positive": "2. Yasanın 20’nci maddesinin birinci fıkrası, genel kurul toplantılarının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılamayacağı hükmünü getirmiştir.",
    "negative": "Giyotinde can verenlerin, idam edilenlerin, odunlar üstünde yakılanların, insanlık dışı işkencelere tâbi tutulanların eserleri, düşünceleri, insanlığa, insanlığın mutluluğuna ışıklarını serpti."
  },
  {
    "anchor": "Maddenin gönderme yaptığı Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesini böyle anlamak, yorumlamak ve uygulamak gerekir.",
    "positive": "Polis Görev ve Yetki Yasasının 8. maddesinde geçen “kapatma” sözünü bu yönde yorumlamak ve “faaliyetten alıkoyma” biçiminde anlamak gerekir.",
    "negative": "Bunun dışında da yasa bazı hallerde kişiyi suçu haber vermekle yükümlü tutmuştur."
  },
  {
    "anchor": "3 — Bir suç işlendiğinin soruşturma sonucunda anlaşılması halinde konu, dernekler yasasının 45. maddesine göre Mahkemeye götürülecektir.",
    "positive": "Eğer davaya konu olan suç daha alt bir mahkemenin görevine giriyorsa dosya bu mahkemeye de gönderilebilir.",
    "negative": "“Her çağın büyük ve uğrunda kitleleri ihtilâle ve ölüme kadar götüren bayrak fikirleri vardır."
  },
  {
    "anchor": "Mahkeme delil durumuna ve soruşturma sonucuna göre ya kapatma kararı verecek veya çalışmayı durdurma yönünde idarece yapılan işlemi kaldıracaktır.",
    "positive": "Hükümlü sağ olduğu takdirde de yine mahkeme delil durumuna göre duruşma yapmaksızın beraat kararı verebilir.",
    "negative": "Bu açıdan böyle bir yetkinin politika dışındaki bir yere, örneğin C. Başsavcılığına verilmesi yerinde olur."
  },
  {
    "anchor": "Kapatma kararı bir derneğin şubesi hakkında verilmişse dernek merkezini etkilemeyecek ve bu karar merkez hakkında hukuksal sonuç doğurmayacaktır.",
    "positive": "Kaldı ki dernek yöneticilerinin hepsinin birlikte bir suç işlemesi halinde bu kapatma cezası bir dereceye kadar uygun görülebilirse de yöneticilerin bir ya da bir kaç tanesinin yasaya aykırı bir eylemde bulunmaları halinde derneğin",
    "negative": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:"
  },
  {
    "anchor": "Öğretmen, geçmiş iktidarlar döneminde halkımızı aydınlatma, uyandırma, bilinçlendirme görevini yaptıkça, Anayasa doğrultusunda lâik eğitimi gerçekleştirmeye çalıştıkça ve yasal haklarına sahip çıktıkça horlanmış, sürekli ağır baskılar ve tertipler karşısında kalmıştır.",
    "positive": "Özellikle düşünce özgürlüklerine, kişinin temel haklarına saygılı olmayan tutucu iktidarlar döneminde bu tehlikeler kendini daha çok gösterecektir.",
    "negative": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "En güç maddî koşullar altında yurdun en ücra köşelerinde eğitim ve öğretim görevini yapan fedakâr öğretmen, çıkarcı ve tutucu çevrelerin tertipleriyle köyden köye, kasabadan kasabaya sürülmüş,",
    "positive": "Anadolu’nun köy ve kentlerinde güç koşullar altında gö- rev yapan bu yurtsever ve ülkücü arkadaşlarımızın, tutucu çevreler ve bu çevrelere alet olan kişilerce öteden beri sürdürülen tertip ve iftiralara karşı kendilerini savunabilmeleri, haklarını arayabilmeleri için ihbar hakkı ile bu hakkın kötüye kullanılması ve iftira suçu üzerinde bazı açıklamalarda bulunmak yararlı olacaktır.",
    "negative": "**12 Mart Sonrası** 12 Mart’tan sonra 27 Mayıs Anayasasına karşı daha önce takınılan tutum daha da şiddetlendi."
  },
  {
    "anchor": "Bakanlık emrine alınmış, disiplin cezalarına çarptırılmış, görevine son verilmiş, tutuklanmış, yargılanmış ve ona âdeta düşman gözü ile bakılmıştır.",
    "positive": "Artık ikrara birinci derecede delil gözü ile bakmak, tek başına ona dayanma yöntemi ortadan kalkmış bulunmaktadır.",
    "negative": "Çünkü ileride yeni bir suç işlemesi halinde tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için ne miktar cezasının afla ortadan kaldırıldığının saptanması gerekecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu sorunun cevabını artık herkes biliyor; Çünkü öğretmen halkımızı uyandırmaktadır.",
    "positive": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir.",
    "negative": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Uyanan halkımız nasıl bir düzen içinde yaşadığını, geri kalmışlığının nedenlerini öğrenmekte, onu geri bırakanların kimler olduğunu ve neden geri bırakıldığını anlamaktadır.",
    "positive": "Bir tepki ve denge Anayasası olduğu anayasacılarımız tarafından kabul edilen 1961 Anayasasının amaçcı bir yorumu ancak, bu anayasanın gerçek amacını, getirmek istediği toplum düzeninin nasıl bir düzen olduğunu ortaya koyabilir.",
    "negative": "Yoksa tüzelkişilik bu girme halinde ne faaliyetten alıkonulacaktır, ne şu olacaktır, ne bu olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "İşte bütün bu nedenler tutucu ve çıkarcı, Anayasaya karşı, halkın uyanışına karşı, halkımızın kendi haklarına sahip çıkmasına karşı olan çevreleri tedirgin etmektedir.",
    "positive": "Halkımızın uyanmasından, kendi haklarına sahip çıkmasından ve örgütlenmesinden çıkarlarının bozulacağını anlayan bu çevreler, “Hayır’da hayır vardır” sloganıyla Anayasaya karşı aleyhte bir propagandaya giriştiler.",
    "negative": "Anayasa koyucunun, Cumhuriyet Senatosu tarafından bazı maddelerde değişiklik yapılması haline işaret etmesi, metnin bütünü ile değiştirildiği hallerde olduğu gibi, madde değişikliği hallerinde de oylamanın nasıl yapılacağını göstermek içindir."
  },
  {
    "anchor": "Yurtsever ve ülkücü öğretmen halkın uyanışından korkan bu egemen güçleri rahatsız etmektedir.",
    "positive": "Tarih boyunca toplumların egemen güçleri ve onların temsilcileri her zaman bilime saldırdılar.",
    "negative": "**Yargılamanın Yenilenmesi İstemi Hakkında Verilen Kararlara Karşı Yasa Yolları:**"
  },
  {
    "anchor": "Bu, öğretmenin öğrenciye sadece alfabe okutmasını isteyenlerin de amaçlarının ne olduğunu gün ışığına çıkarmaktadır.",
    "positive": "Suçun ne olduğunu önceden bildirmek, sorguyu yapanın yasal görevidir ve bunu istemek de sanığın hakkıdır.",
    "negative": "Düşünce ve suç kavramlarının bir araya gelmesi insan tabiatına aykırıdır; bir çelişkidir."
  },
  {
    "anchor": "** Baskılardan kurtulmanın, haklarına sahip olabilmenin, kutsal bir görev olan halkımızı eğitmenin ve uyandırmanın tek çözüm yolu örgütlenmek ve yasalar çerçevesinde örgütlü mücadele vermektir.",
    "positive": "Öğretmen, geçmiş iktidarlar döneminde halkımızı aydınlatma, uyandırma, bilinçlendirme görevini yaptıkça, Anayasa doğrultusunda lâik eğitimi gerçekleştirmeye çalıştıkça ve yasal haklarına sahip çıktıkça horlanmış, sürekli ağır baskılar ve tertipler karşısında kalmıştır.",
    "negative": "Sanık açıkça müdafine yasa yoluna başvurmamasını bildirmedikçe, müdafi bu hakkı her zaman kullanabilir."
  },
  {
    "anchor": "Haklarını aramak için, maddî koşullarını düzeltmek için, yasaların verdiği bütün hakları son damlasına kadar kullanabilmek için örgütlenecektir.",
    "positive": "Bu devrimi yürütecekler, Anayasanın kişilere ve kuruluşlara sağladığı bütün hakları son damlasına kadar kullanarak mücadele edeceklerdir.",
    "negative": "Anayasa koyucusu eğer memura dernek kurma hakkı dışında bir de sendika kurma hakkı tanıyorsa bunun bir nedeni ve amacı vardır."
  },
  {
    "anchor": "Yasaların bugün elinden aldığı ve vermediği hakları yine yasal yollarla çalışarak elde etmek için, elinden alınan sendikal haklarına tekrar kavuşmak için örgütlenecektir.",
    "positive": "Ancak daha sonra kamu görevlileri de sendikal haklarının elde edilmesi için mücadele vermişler ve bu hakları elde etmişlerdir.",
    "negative": "Bu durum karşısında işkence uygulamalarına karşı alınacak tedbirlerin de bu oranda etkili olma zorunluluğu açıktır."
  },
  {
    "anchor": "Demokratik düzenlerin vazgeçilmez öğelerinden olan etkin bir baskı grubu haline gelmek için örgütlenecektir.",
    "positive": "“Baskı Grupları” da denilen bu örgüt- lere uygar ülkelerde demokratik rejimin vazgeçilmez öğeleri olarak bakılmaktadır.",
    "negative": "Önce Evrensel İnsan Hakları Demeci, daha sonra Avrupa İnsan Hakları Antlaşması bu fikrin bayrak gibi yükselen işaretleridir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü çağdaş uygar ülkelerde bütün sınıf ve tabakalar, bütün meslek kuruluşları örgütlenmiştir.",
    "positive": "mütegallibenin zararına olduğu için, yukarıda sayılan bütün millici sınıf ve tabakalar tarafından, işbirlikçi sermaye ve feodal mütegallibe takımına karşı yürütülecektir.",
    "negative": "Askerî savcı, itiraz hakkındaki düşünceleri ile birlikte soruşturma kâğıtlarını itirazı incelemekle görevli mahkemeye gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Bunun nedeni de haklar mücadelesinin, ancak örgütlü mücadele ile kazanılabileceği gerçeğidir.",
    "positive": "Bunun nedeni de sanığın ancak hâkim önünde serbest irade ile ifade verebileceğinin kabul edilmiş olmasıdır.",
    "negative": "Gerçekten Avrupa Konseyine kişisel başvurma yetkisi tanınmadan insan hak ve özgürlüklerinin güvenlik altına alınma olanakları sınırlı ve yapılan girişimler etkisiz kalacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu sözler dünyanın toplumsal mücadeleler tarihinin sosyal bilimlere öğreticisidir.",
    "positive": "** Bu açıklamalar, sendikaların ve sendikal hakların sosyal mücadeleler tarihinde işçi sınıfının çetin mücadeleleri sonunda doğduğunu ve geliştiğini göstermektedir.",
    "negative": "Dava mahkemeye intikal ettikten sonra çok kez sanık ve müdafiler tarafından yapılan savunmalar ve itirazlar sonunda yeniden bilirkişilere başvurulmuş ve evvelce verilen raporların aksine ve o raporların yanlışlığını ortaya koyan gerekçeli raporlar alınmış ve gerçeğe ulaşılmaya çalışılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yürürlükteki Dernekler Yasası örgütlenmeyi güçleştiren birçok hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Bilindiği gibi Dernekler Yasası, derneklerin siyasal faaliyette bulunmak amacı ile kurulamayacaklarına, siyasal çalışma yapamayacaklarına dair hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Bu nedenlerle özellikle ceza davalarında bilirkişilik son yıllarda hukuk uygulamasında gittikçe daha çok önem kazanmış bulunuyor."
  },
  {
    "anchor": "Basındaki haberlerden öğrendiğimize göre bu yüksek mahkeme Dernekler Yasasını Anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir.",
    "positive": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler.",
    "negative": "Çünkü delil yeter- sizliği gerekçesi ile beraatına karar verilen kişi kamu önünde suçsuz veya beraat etmiş olarak görülmemekte, ona “suç işlemiş ama delili elde edilememiş” gözü ile bakılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür bir mücadele de ancak örgütlenmekle, örgüt olarak mücadele etmekle yürütülebilir.",
    "positive": "Bunun nedeni de haklar mücadelesinin, ancak örgütlü mücadele ile kazanılabileceği gerçeğidir.",
    "negative": "Esnaf ve işçi birlikleri niteliğinde olan “Trade - Union”lar zamanında, İngiltere’de 1720 yılında Londra’nın bazı iş yerlerinde çalışan terzi emekçilerinin"
  },
  {
    "anchor": "Anayasada yapılan son değişiklikle kamu görevlilerinin sendika kurma hakları ellerinden alınmış, dernek kurma hakkı da yeni yeni kısıtlamalara tâbi tutulmuştur.",
    "positive": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı.",
    "negative": "Fransa’da Louis Philippe hükümeti siyasi suçları adi suçlardan ayırt etmiş, siyasi suçlar için daha hafif cezalar koymuş ve bu cezaların çektirilmesi biçimlerini de hafifletmişti."
  },
  {
    "anchor": "Bir üst yapı kurumu olan hukuk ve yasalar, önünde sonunda toplumsal gelişme doğrultusuna girmek zorundadır.",
    "positive": "Sınıflı toplumlarda bir üst yapı kurumu olan hukukun, egemen sınıfların çıkarları doğrultusunda yön aldığı bilimsel bir gerçektir.",
    "negative": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "Demokratik hakların kazanılması, hukuk devletinin bütün kuralları ile işler hale gelmesi kuşkusuz uzun vadeli bir mücadeleyi gerektirir.",
    "positive": "Ama huzurun geçici olmaması, süreklilik kazanabilmesi için 27 Mayıs Anayasasına dönülmesi, onun özüne, amacına uygun bir yasama görevinin yerine getirilmesi, anti demokratik yasaların kaldırılması, değiştirilmesi, temel reform yasalarının çıkarılması, sosyal hukuk devletinin bütün kuralları ile gerçekleştirilerek işler hale getiril-mesinden başka ufukta bir yol görünmemektedir.",
    "negative": "sonradan yalan söylediği anlaşılmış ise bu hal tazminatın takdirinde göz önüne alınır."
  },
  {
    "anchor": "Öğretmen, örgütlenme bilinci edinmeli, ör- gütlenmenin zorunluluğuna inanmalı ve örgütlenmelidir.",
    "positive": "**Örgütlenme ihtiyacı** İnsanlar, hak ve özgürlüklerini elde edebilmek ve bunları sürdürebilmek için örgütsüz, bası boş mücadelelerin yararsızlığını, bu tür mücadelelerin amaca ulaşma konusunda yetersizliğini anlamışlar ve örgütlenme ihtiyacını duymuşlardır.",
    "negative": "Anayasada yapılan son değişiklikle kamu görevlilerinin sendika kurma hakları ellerinden alınmış, dernek kurma hakkı da yeni yeni kısıtlamalara tâbi tutulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Türkiye öğretmeninin bugünkü aşamada önündeki mücadele görevi, yurt görevi örgütlenmeden geçmektedir.",
    "positive": "Yurdumuzu, ulusumuzu bu suçluluktan kurtarmak tüm yurt severlerin ortak görevi olmalıdır.",
    "negative": "Sorguyu yapan görevli böyle bir tutuma girdiği takdirde yasaları çiğnemiş, suç işlemiş ve görevini kötüye kullanmış olur."
  },
  {
    "anchor": "Siyasal bilim uzmanları uygar toplumları “Örgütlenmiş toplumlar” olarak tanımlıyorlar.",
    "positive": "Bilimsel araştırmalar, toplumların önceleri ilkel toplum biçiminde ve sınıfsız toplumlar olarak yaşadığını göstermiştir.",
    "negative": "Başmüddeiumumi keyfiyeti tetkik ile tashih talebini varit görmüyorsa ilâmın icrasını ve aksi takdirde icranın geri bırakılmasını derhal mahalline bildirir ve ondan sonra muktezasını yapar."
  },
  {
    "anchor": "Toplumların örgütlü olmaları, uygarlık yönünde önemli bir ölçü olarak kabul edilmektedir.",
    "positive": "Bu açıdan ikrar da “bazı koşulların gerçekleşmesi hallerinde, “delil” olarak kabul edilmektedir.",
    "negative": "Giyotinde can verenlerin, idam edilenlerin, odunlar üstünde yakılanların, insanlık dışı işkencelere tâbi tutulanların eserleri, düşünceleri, insanlığa, insanlığın mutluluğuna ışıklarını serpti."
  },
  {
    "anchor": "İşçiler ve memurlar sendikalarını, köylüler kooperatiflerini, birliklerini, avukatlar barolarını, doktorlar, mühendisler, mimarlar odalarını, toplumun diğer kesimleri derneklerini kurmuşlardır.",
    "positive": "Valiler ve Merkez kuruluşlarında Cumhurbaşkanının onayı ile atanan memurlar hakkında Danıştay 2.",
    "negative": "Anayasada da bu niteliğini belirterek Yargıtay’ı Anayasa kurumları arasına almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kişi, haklarını üyesi olduğu örgüt aracılığı ile daha verimli ve düzenli bir biçimde arayabilmekte ve savunabilmektedir.",
    "positive": "**Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi:** Avrupa Konseyi üyesi devletler, İnsan Hakları üzerindeki çalışmalarını sürdürmüşler ve kişinin bu haklarını bir ant-laşma haline getirmeyi başarmışlardır.",
    "negative": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır."
  },
  {
    "anchor": "“Baskı Grupları” da denilen bu örgüt- lere uygar ülkelerde demokratik rejimin vazgeçilmez öğeleri olarak bakılmaktadır.",
    "positive": "Demokratik düzenlerin vazgeçilmez öğelerinden olan etkin bir baskı grubu haline gelmek için örgütlenecektir.",
    "negative": "Hemen açıklayalım ki, bir süreden beri bilirkişilerin seçim tarzında tutulan yanlış yol, “Adlî hata”ların doğmasına sebep olmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kişi ile devlet arasındaki ilişikler ve kişinin hakları ana ilkeler halinde Anayasalarda yer alır.",
    "positive": "Bugün literatürde “Fiziki hürriyet”, “Beden hürriyeti”, “Vücut tamlığı” sözleri ile anlatılan kişi dokunulmazlık ve özgürlüğü uygar Anayasalarda^2 ve yasalarda^3 yer almış, insanın temel haklarından sayılmış, Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisine girmiştir.",
    "negative": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasalarla saptanan bu haklar daha sonra yasalar, tüzükler ve yönetmeliklerle düzenlenir.",
    "positive": "Bu aşama daha ileri aşamalara doğru gelişebilir ve sendikal haklar daha etkili ve daha verimli bir hale getirilebilirdi.",
    "negative": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "** 27 Mayıs Anayasası vatandaşlara örgütlenme konusunda geniş hak ve özgürlükler sağlayan bir",
    "positive": "**27 Mayıs’tan Sonra** 27 Mayıs Anayasası kişinin temel hak ve özgürlüklerine saygılı, ekonomik ve sosyal haklara yer veren bir anayasaydı.",
    "negative": "Bu madde derneklerin seçimler esnasında siyasal partileri desteklemesini değil, desteklemek amacı ile kurulmasını yasaklamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu temel yasa vatandaşlara geniş sayılabilecek bir dernek kurma hakkı vermiş ve memurlara da sendika kurma hakkını tanımıştı.",
    "positive": "Sonunda 1946 yılında sınıf esası üzerine dernek kurma yasağının kaldırılması ile işçilere sendika kurma hakkı da tanınmıştır.",
    "negative": "“3. Ankara’daki askerî tutuk evlerinden birinde, kadınlar koğuşuna gidilip, buradaki tutuklular dövülmüş müdür?"
  },
  {
    "anchor": "Bu hak ancak kamu düzenini veya genel ahlâkı korumak için kanunla sınırlanabilir.”",
    "positive": "İşçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerinin bu alandaki hakları kanunla düzenlenir.",
    "negative": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Kamu düzeni ve genel ahlâk sınırlamaları ise birçok anayasalarda yer alan ve yerinde sayılabilecek olağan sınırlamalardır.",
    "positive": "Bugün İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nde, çağdaş anayasalarda ve bu arada Anayasamızda “Temel bir hak” olarak yer alan savunma hakkı uygar bütün toplumlarca kutsal bir hak olarak kabul edilmektedir.",
    "negative": "Yasa, görüşmede ancak hâkimin bulunabileceğini kabul etti- ğinden hâkimden başkası hazır bulunamaz, konuşmaları"
  },
  {
    "anchor": "“Çalışanlar ve işverenler, önceden izin almaksızın sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler.",
    "positive": "“İşçi ve İşverenler, önceden izin almaksızın, sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara, serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler “",
    "negative": "Çünkü suçun teşekkülü için bu fiillerin demokrasi kuralları bir tarafa atılarak zorla, cebren yapılmasının amaç olarak güdülmesi şarttır.”^9"
  },
  {
    "anchor": "İşçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerinin bu alandaki hakları kanunla düzenlenir.",
    "positive": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı.",
    "negative": "* Yazılı emir yolu ile bir karar Yargıtay tarafından bozulduğu takdirde hukuksal durum ne olacaktır?"
  },
  {
    "anchor": "Sendika ve sendika birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik haklara aykırı olamaz” demek suretiyle memurlara sendika kurma hakkını tanımıştı.",
    "positive": "“Sendika ve sendika Birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara aykırı olamaz.”",
    "negative": "Ortaçağlarda bireyler bir yandan feodal beylerin, öte yandan da kilisenin baskısı altında kalmış, düşünce özgürlüğünden yoksun yaşamışlardı."
  },
  {
    "anchor": "Bu esasa göre hazırlanan 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları yasası yürürlüğe konmuştu.",
    "positive": "Anayasanın bu maddesine göre 1965 yılında 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasası kabul edilmiş ve memur, kısıtlı da olsa, sendika kurma olanağına kavuşmuştur.",
    "negative": "Savcılık tarafından davalı derneklerin protesto çalışmalarına katılmasına dair alınmış bir karar bulunduğu iddia ve ispat olunmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "**12 Mart’tan Sonra** 12 Mart Muhtırasını izleyen Sıkıyönetim koşullarında, toplumumuzda süregelen bunalımın 27 Mayıs Anayasasının uygulanmamasından, bu Anayasanın",
    "positive": "**12 Mart Sonrası** 12 Mart’tan sonra 27 Mayıs Anayasasına karşı daha önce takınılan tutum daha da şiddetlendi.",
    "negative": "demekte ve aynı ka-nunun ikinci maddesi de: “Dernekler, belli bir siyasi partiyi desteklemek veya desteklememek ... belli adayları destekle-mek veya desteklememek için kurulamaz.” hükmünü koymak- tadır."
  },
  {
    "anchor": "emrettiği reformların gerçekleştirilmemesinden doğduğu gerçeği görmezlikten gelinerek 27 Mayıs Anayasası “Lüks” sayılmış ve üç kez arka arkaya değiştirilmiştir.",
    "positive": "** 27 Mayıs Anayasası vatandaşlara örgütlenme konusunda geniş hak ve özgürlükler sağlayan bir",
    "negative": "Böyle bir inceleme yapmak yetkisi de davayı gören mahkemenin görevleri arasındadır."
  },
  {
    "anchor": "maddesi değiştirilen bu Anayasa, bütünlüğünü ve niteliğini büyük oranda yitirmiştir.",
    "positive": "Bu dönemde 1961 Anayasasının temel haklara, bağımsız yargıya, memurun sendikal haklarına ilişkin 60 maddesi değiştirilmiş ve Anayasa niteliğini ve bütünlüğünü büyük oranda yitirmiştir.",
    "negative": "Ama mektup taşıyan, haber götüren, ev kiralayan, evinde barındıran, para yardımı yapan kişiler, adam öldürenden, yaralayandan, ölüme sebebiyet verenden daha ağır bir suç işlemiş gibi affın kapsamı dışında bırakılmak ya da genel indirimden yararlandırılmamak istenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Değiştirilen önemli maddeler arasında dernek kurma hakkı ile memurun sendika kurma hakkına ilişkin maddeler de vardır.",
    "positive": "Anayasa koyucusu eğer memura dernek kurma hakkı dışında bir de sendika kurma hakkı tanıyorsa bunun bir nedeni ve amacı vardır.",
    "negative": "**Bugün** Bugün toplumca önümüzdeki görev, 27 Mayıs anayasasını ve onun getirdiği sosyal hukuk devletini bütün olanakları kullanarak savunmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Dernek kurma hakkı ile ilgili yukarıya alınan 29’uncu maddede yapılan değişiklikle bu hak sınırlanmış ve maddeye “Devletin ülkesi ve milliyetiyle bütünlüğü, millî güvenlik” gibi tanımı ve ölçüsü kolayca saptanamayacak kısıtlamalar getirilmiştir.",
    "positive": "Yapılan Ana-yasa değişikliğiyle bu sınırlamalara: “Devletin ülkesi ve mille-tiyle bütünlüğü”, “millî güvenlik” gibi ölçüsü saptanamayacak, kötüye kullanmaya elverişli, sınırlamalar da eklenmiştir-",
    "negative": "Daha açık bir anlatımla, bir kişinin tutuklanabilmesi için o kişinin suç işlediğine dair güçlü deliller bulunması yetmez, böyle bir karar verilebilmek için o kişinin kaçacağının veya de-"
  },
  {
    "anchor": "Bununla da yetinilmemiş derneklerin, “Gecikmede sakınca bulunan hallerde, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabileceği” hükmü de eklenmiştir.",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "Hâkimin delilleri serbestçe takdir etmesine karışılmayacak ama bu delillerin mantık kuralları uyarınca takdir edilip edilmediği Yargıtay’ca elbette denetlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece mahkeme kararı olmadan idare makamlarına bir derneğin faaliyetlerini durdurma yetkisi tanınmıştır.",
    "positive": "Bir derneğin kapatılması ancak mahkeme kararıyla olabilir, kapatma yetkisi yargı organlarına aittir.",
    "negative": "(Burada dava konusunun neden bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olduğu açıklanabilir.)"
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın dernek kurma hakkı ile ilgili 29’ uncu maddesi bu değişiklikle şu şekli almıştır:",
    "positive": "Dernek kurma hakkı ile ilgili yukarıya alınan 29’uncu maddede yapılan değişiklikle bu hak sınırlanmış ve maddeye “Devletin ülkesi ve milliyetiyle bütünlüğü, millî güvenlik” gibi tanımı ve ölçüsü kolayca saptanamayacak kısıtlamalar getirilmiştir.",
    "negative": "hakkında karar veremez, sadece itiraza konu olan kararı kaldırarak itiraz kâğıtlarını işin halli için kararı veren yargı organına gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Kanun Devletin ülkesi ve milliyetiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması maksadıyla sınırlar koyabilir.",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "“Sendikalizm deyimi, Fransızca şekliyle 13 Ekim 1906 tarihinde Emiens’deki Fransız Sendika Konfederasyonu Kongresinde yapı işçileri delegesi M."
  },
  {
    "anchor": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzenin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.” demektedir.",
    "negative": "Bu madde derneklerin güvenlik içinde, huzur içinde çalışmalarına olanak bırakmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasada yapılan bu değişiklik kuşkusuz temel haklar ve özellikle dernek kurma hakkı alanında bir gerileme olmuştur.",
    "positive": "Anayasada yapılan son değişiklikle kamu görevlilerinin sendika kurma hakları ellerinden alınmış, dernek kurma hakkı da yeni yeni kısıtlamalara tâbi tutulmuştur.",
    "negative": "Bazı konularda Avrupa İnsan Haklarıyla bağdaşırlığı söz götüren kurallar ya da uygulamalar bulunabilir."
  },
  {
    "anchor": "Öyle bir gerileme ki bu bizi 1876 yıllarına, Osmanlı devletinin meşrutiyet dönemine kadar geriye itmiştir.",
    "positive": "haklarının ellerinden alınması, kişinin temel hakları açısından bir geriye dönüştür.",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Devleti Osmaniye’nin temamiyeti mülkiyesini ihlâl ve şekli meşrutiyet ve hükümeti tağyir ve kanunu esasi ahkâmı hilafında hareket ve anasırı, Osmaniye’yi siyaseten tefrik etmek maksatlarından birine hâdim veya ahlâk veya adabı umumiyeye mugayir cemiyetler teşkili memnû olduğu gibi alelıtlak hafi cemiyetler teşkili de memnûdur.",
    "positive": "Bilindiği gibi dernekler yasası ile kaldırılan 3512 sayılı “Cemiyetler Kanunu”nda böyle bir tanımlama yapılmamıştır.",
    "negative": "Çünkü bu takdirde sanık; yalan yere tanıklık yapanlara verilecek ceza müeyyidesi ile karşılaşmaktadır ki bu, insan yaratılışına aykırı düşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki buradaki “Devleti Osmaniye’nin tamamiyeti mülkiyesini ihlâl, şekli meşrutiyeti tağyir, anasırı Osmaniye'yi siyaseten tefrik...” sözleri; Anayasanın değişik 29. maddesindeki “Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin” sözleriyle bir paralellik göstermektedir.",
    "positive": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”",
    "negative": "Bu talep üzerine temyiz tetkikatı, asıl ilâmı vermiş olan daire veya umumî heyetçe yapılır."
  },
  {
    "anchor": "Bu değişiklikte önemli olan, bu hükümlerin Anayasaya getirilmesinden çok, yukarıya alınan sözlerin yoruma, yanlış anlama ve uygulamalara elverişli olmasıdır.",
    "positive": "Yüksek mahkemenin bu görüşü ve yukarıya alınan örnek kararlar karşısında Askerî Yargılama Usulü yasasının sözlü ve yazılı savunmayı süre bakımından kısıtlayan hükmünün Anayasaya aykırı olduğu aşikârdır.",
    "negative": "Anayasamızın 29. maddesinin gerekçesinde geçen aşağıdaki düşünceler de bunu doğrulamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim 1630 sa- yılı Dernekler Yasası bu hükme göre düzenlenmiş ve dernek kurma temel hakkına ağır ve her türlü yoruma elverişli kısıtlamalar getirilmiştir.",
    "positive": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir.",
    "negative": "Sınıflı toplumlarda bir üst yapı kurumu olan hukukun, egemen sınıfların çıkarları doğrultusunda yön aldığı bilimsel bir gerçektir."
  },
  {
    "anchor": "maddesi de değiştirilerek maddeden kamu görevlilerinin sendika kurabileceklerine dair olan fıkra çıkarılmış ve böylece memurların sendika kurma hakları ellerinden alınmıştır.",
    "positive": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı.",
    "negative": "“Yeni Halkçı gazetesinde on günden beri 12 Marttan sonra cezaevlerinden yazılan, ancak Millet Meclisine ulaşamadığı belirtilen İşkence Dosyası başlıklı bir yazı serisi yayınlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Örgüt biçimi olarak “Dernek” ile “Sendika”nın ne kadar farklı olduğunu ve “Sendika”nın “Derneğe” göre gelişmiş ve uygar bir örgüt biçimi olduğunu açıklamaya gerek yoktur, sanıyoruz.",
    "positive": "Bu yetkinin maksatlı hareketlere ve kötüye kullanmaya ne kadar elverişli olduğunu açıklamaya ihtiyaç yoktur sanıyoruz.",
    "negative": "İşte bu gibi hallerde yargılamanın yenilenmesi istemi davayı gören Yargıtay dairesi tarafından incelenecektir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasada yapılan bu değişiklikler gerek Anayasa hukukumuz ve gerekse toplumsal gelişmemiz açısından kuşkusuz bir geriye dönüş olmuştur.",
    "positive": "Anayasada yapılan bu değişiklik kuşkusuz temel haklar ve özellikle dernek kurma hakkı alanında bir gerileme olmuştur.",
    "negative": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu değişikliklerin, toplumumuzun ekonomik ve sosyal yapısından gelen nedenleri vardır.",
    "positive": "Yasaya aykırı düşen eylemler ancak bunların ekonomik ve sosyal yapıdaki nedenleri incelenerek, bu nedenler ortadan kaldırılarak önlenebilir.",
    "negative": "Bilindiği gibi kapatma ile durdurma veya çalışmadan alıkoyma, ayrı ayrı şeylerdir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenlerin incelenmesi, konumuzun dışında olduğundan, bu hususa sadece değinmekle yetiniyoruz.",
    "positive": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir.",
    "negative": "Eğer karar asliye ceza hâkimi tarafından verilmiş ise, itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler."
  },
  {
    "anchor": "1961 Anayasasında yapılan değişikliklerden sonra yasalarda da geriye dönüş başlamış, “Cemiyetler Yasası” gibi bazı yasalar tamamen kaldırılarak yerlerine yeni yasalar getirilmiş, kimi yasalarda da önemli değişiklikler yapılmıştır.",
    "positive": "Anayasada yapılan bu değişiklikler gerek Anayasa hukukumuz ve gerekse toplumsal gelişmemiz açısından kuşkusuz bir geriye dönüş olmuştur.",
    "negative": "** İnsanın, devlet karşısında; inanç, uyrukluk, din, dil, ırk, renk, cinsiyet, yaş ve varlık ayrımı yapılmaksızın, sadece “insan olması”ndan ötürü sahip olması gereken haklara “İnsan Hakları” denilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "**Neden İşleyemez?** 1630 sayılı Dernekler yasası, dernekleri gerçekten işleyemez hale getirmiştir.",
    "positive": "Yeni kabul edilen dernekler yasası, dernek kurma hakkını kısıtlamış, derneklerin düşünce açıklama özgürlüklerini sınırlamış, dernekleri adeta işlemez hale getirmiştir.",
    "negative": "** Temyiz yoluna başvurmaya yetkisi olanlar, Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere kararı veren Ceza Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek ya da bu mahkemenin tutanak yazıcısına açıklamada bulunarak haklarındaki kararı temyiz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Yasa yeni olduğu halde sakıncaları hemen kendini göstermiş, dernek kurucu ve yöneticileri büyük zorluklarla karşı karşıya kalmışlardır.",
    "positive": "Davalı Dernek başkanlarının büyük bir kâğıt üzerine siyah yazı ile (NATO) kelimesini yazdıkları, Hayır manasına bu kelimenin çarpı işaretiyle çizildiği kâğıdın alt kısmına (Türkiye için Amerikan Emperyalizminin aracı NATO’ya Karşı Diren) sözünün ve bunun altına da dernek adlarının yazıldığı görülmüştür.",
    "negative": "Öte yandan Adalet Bakanlığımızın da temsil edildiği Avrupa Adalet Bakanları VI. konferansında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine bu konu ile ilgili olarak yapılan teklifi burada açıklamakta yarar görmekteyiz."
  },
  {
    "anchor": "Uygulama sürdükçe daha büyük zorlukların çıkacağı, önemli olmayan nedenlerle birçok derneğin kapanma durumuna düşeceği şimdiden söylenebilir.",
    "positive": "Uygulama ve genel affın amacına varabilmesi açısından bu önemli noktayı hatırlatmakta yarar görüyoruz.",
    "negative": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Dileğimiz bu ağır sakıncalar doğmadan yasanın Anayasa Mahkeme- since iptal edilmesi ve toplumumuzun demokratik örgütlenme olanağına kavuşmasıdır.",
    "positive": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler.",
    "negative": "Kararlara kimlerin itiraz edebilecekleri konusunda Ceza Yargılama usulü yasası ile Askerî Yargılama Usulü yasası arasında fark yoktur."
  },
  {
    "anchor": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:",
    "positive": "Biz burada basın yoluyla işlenen suçlarda, özet olarak ve kalın çizgileriyle, dava açma sürelerini açıklamak istiyoruz.",
    "negative": "Bu durum karşısında işkence uygulamalarına karşı alınacak tedbirlerin de bu oranda etkili olma zorunluluğu açıktır."
  },
  {
    "anchor": "1. Yukarıda da değindiğimiz gibi, 27 Mayıs Anayasası der-nek kurma hakkına yerinde sayılabilecek iki sınırlama getir-miştir:",
    "positive": "27 Mayıs Anayasası bu hakkı kişinin “Dokunulmaz, vazgeçilmez” hakları arasında saymaktadır.",
    "negative": "Oysa yabancı ülkelerin sosyal mücadele tarihlerini ve kurtuluş savaşlarını incelemek, yapılmış araştırmaları yayınlamak ve böylece Türk düşünce hayatına katkılarda bulunmak, halkımızın mukayeseli bir biçimde dünya halklarının toplumsal alandaki gelişmelerini öğrenmesine yardım etmek, olumlu bir çabadan başka türlü nitelendirilemez."
  },
  {
    "anchor": "Yapılan Ana-yasa değişikliğiyle bu sınırlamalara: “Devletin ülkesi ve mille-tiyle bütünlüğü”, “millî güvenlik” gibi ölçüsü saptanamayacak, kötüye kullanmaya elverişli, sınırlamalar da eklenmiştir-",
    "positive": "Öte yandan bu yetkinin kötüye kullanmaya elverişli bir yetki olduğu da kuşkusuzdur.",
    "negative": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43."
  },
  {
    "anchor": "Dernekler Yasası ise, daha da ileri gitmiş, bu sınırlamalara da aykırı düşen, dernek kurma hakkını daha da kısıtlayan, dernekleri çalışamaz hale koyan",
    "positive": "Yeni kabul edilen dernekler yasası, dernek kurma hakkını kısıtlamış, derneklerin düşünce açıklama özgürlüklerini sınırlamış, dernekleri adeta işlemez hale getirmiştir.",
    "negative": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu bir kararında “Ammenin menfaati noktasından ittihaz edilmiş siyasî bir tasarruf olan umumî af ile bazı suçların unutulmak istendiği”ni kabul etmektedir^3."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, Dernekler Yasasının ikinci maddesinin (b) fıkrası hangi suçtan ve ne miktarda olursa olsun ağır hapis cezası ile ya da emniyeti suistimal suçundan hükümlü bir kişinin dernek kurma hakkını ortadan kaldırmıştır.",
    "positive": "Mahkemece verilen tutuklama kararlarına hangi aşamada olursa olsun itiraz etmek mümkündür.",
    "negative": "Kararına itiraz olunan yargı organ, itiraz üzerine verilen karara uymak zorundadır."
  },
  {
    "anchor": "Yine bu maddenin (a) fıkrasına göre bir siyasî partiden çıkarılmış bir kişinin dernek kurması mümkün değildir.",
    "positive": "A — Yasa, yukarı alınan maddenin birinci fıkrasında Dernek Genel Merkezlerinin, şubelerinin, derneklerin kurduk-ları federasyon ve konfederasyonların bildiri",
    "negative": "Adî suçların işlenmesinde de yüksek oranda toplum koşulları, toplumsal yapı, gelir dağı-lımındaki eşitsizlik, toprak reformunun gerçekleştirilmemiş olması, işsizlik, eğitimsizlik ve benzeri sosyal ve ekonomik nedenler rol oynamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu hükümler, dernek kurma hakkı ile ilgili gibi görünmekte ise de gerçekte derneğe üye olma hakkını da ortadan kaldırmaktadır.",
    "positive": "Böylece bu yasa, vatandaşın dernek kurma ve derneğe üye olma hakkını kısıtlamış olmaktadır.",
    "negative": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir.",
    "positive": "Oysa Anayasamızın 28’inci maddesi, “Herkes önceden izin almaksızın silâhsız ve saldırısız toplanma ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir” demektedir.",
    "negative": "** 1950 - 1960 döneminde ülkeyi yöneten siyasal iktidarlar Anayasayı çiğnemişler ve keyfi bir yönetim kurmuşlardı."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki kurucu olmak hakkı ile üye olma hakkı aynı nitelikleri gerektirmektedir.",
    "positive": "Bu hükümler, dernek kurma hakkı ile ilgili gibi görünmekte ise de gerçekte derneğe üye olma hakkını da ortadan kaldırmaktadır.",
    "negative": "1 — Genel af yasasına böyle bir şart konulduğu takdirde af, “af” olmaktan çıkmakta ve bir “erteleme” niteliği kazan-maktadır."
  },
  {
    "anchor": "Oysa Anayasanın 29’uncu maddesinin amacı, kişilerin dernek kurmalarını önlemek değil, bu hakkın kötüye kullanılmasına engel olmaktır.",
    "positive": "Anayasanın dernek kurma hakkı ile ilgili 29’ uncu maddesi bu değişiklikle şu şekli almıştır:",
    "negative": "** Basın yasası, mevkutelerle işlenen suçlarda, suç konusu yazıyı yazan veya resmi yapan kimse ile beraber mevkutenin sorumlu müdürünü sorumlu tutmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Böylece bu yasa, vatandaşın dernek kurma ve derneğe üye olma hakkını kısıtlamış olmaktadır.",
    "positive": "Bu hükümler, dernek kurma hakkı ile ilgili gibi görünmekte ise de gerçekte derneğe üye olma hakkını da ortadan kaldırmaktadır.",
    "negative": "Davalarda ister “kanunî delil sistemi” isterse “takdiri delil sistemi” uygulansın hâkimler için yanılgı ihtimalleri daim vardır."
  },
  {
    "anchor": "2. Yasanın 20’nci maddesinin birinci fıkrası, genel kurul toplantılarının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılamayacağı hükmünü getirmiştir.",
    "positive": "Herhangi bir haklı nedenle genel kurul toplantısının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılması gerekebilir.",
    "negative": "Yani maddelerin müeyyidelendirdiği eylemler zor kullanılmasa da, zor amaç edinilmese de, önerilmese de suç sayılıyor ve eğer zor da kullanılmış veya önerilmiş ise cezalar ayrıca arttırılıyordu."
  },
  {
    "anchor": "Oysa Anayasamızın 28’inci maddesi, “Herkes önceden izin almaksızın silâhsız ve saldırısız toplanma ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir” demektedir.",
    "positive": "“Anayasa’nın hak arama başlığını taşıyan 31’inci maddesi (Herkes meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir.)",
    "negative": "Çünkü eğer sanık yurt dışına kaçmışsa onun bu eyleminden yayıncının değil, görevini gereği gibi yapmayarak, gereken tedbirleri almayarak sanığın kaçmasına imkân veren yönetimin sorumlu tutulması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Dernekler yasasının bu hükmü anayasaya aykırı olduğu gibi, derneğin çalışma olanaklarını da kısıtlamaktadır.",
    "positive": "Basındaki haberlerden öğrendiğimize göre bu yüksek mahkeme Dernekler Yasasını Anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir.",
    "negative": "Maddenin başlığında, “Sübut vasıtalarından olan eşyanın muhafaza ve zaptı” denmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Herhangi bir haklı nedenle genel kurul toplantısının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılması gerekebilir.",
    "positive": "2. Yasanın 20’nci maddesinin birinci fıkrası, genel kurul toplantılarının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılamayacağı hükmünü getirmiştir.",
    "negative": "Örneğin, dava konusu, iktisadi doktrinler, ekonomi, sosyoloji bilimleri ile ilgili ise, bilirkişinin herhâlde bu alanlarda bilgi sahibi profesörlerden seçilmesi ve konu edebiyat, sanat veya şiirle ilgili ise bilirkişilerin çoğunlukla yazarlardan, sanatçılardan ve şairlerden seçilmesi amaca varabilmek için gerekli bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "3. Yasanın 35’inci maddesinin ikinci bendinin (a) fıkrasına göre bir derneğin yöneticileri, derneği temsilen dernek amaçlarına uymayan toplantı ve yürüyüşlere katılamazlar.",
    "positive": "Yasanın 63 ve 70’inci maddeleri dernek ve dernek yöneticileri için müeyyideler getirmiştir.",
    "negative": "Sorgunun amacı belki daha ziyade zan altında bulunan kişiyi, şüpheli durumdan kurtarmak, onu topluma kazandırmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin TÖB - DER Yöneticileri, bu hükme göre, sivil emekliler derneğinin ya da Sanat Severler Derneğinin toplantılarına ve yürüyüşlerine katılamayacaklardır.",
    "positive": "Hakları verilmediği ya da ellerinden alındığı hallerde greve başvurabilir ve işvereni ya da yöneticileri bu isteklerini kabule zorlayabilirler.",
    "negative": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "Oysa yukarıda sözü edilen Anayasamızın 28’inci maddesi, yönetici ya da üye ayırımı yapmaksızın bütün vatandaşlara toplantılara ve gösteri yürüyüşlerine katılma hakkını vermiştir.",
    "positive": "Oysa Anayasamızın 28’inci maddesi, “Herkes önceden izin almaksızın silâhsız ve saldırısız toplanma ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir” demektedir.",
    "negative": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır."
  },
  {
    "anchor": "4. Yasanın 39’uncu maddesine göre bildiri yayınlamak isteyen bir dernek, önce yetkili organlarında karar alacak ve bildirinin altında karara katılan yönetim kurulu üyelerinin veya yetkili organlarca saptanan kişi veya kişilerin adlarını gösterecek, bunun bir nüshasını aynı günde alındı karşılığında yöresel C. Savcılığına ve bir nüshasını da o yerin en büyük mülkiye amirliğine verecektir.",
    "positive": "Bildiri yayınlayacak olan derneğin; yetkili organı tara- fından verilen karar örneğini ve bildirinin imzalı metnini yerel savcılığa ve mülkiye amirine vermesi ve savcıdan alındı belgesi alması gerekir.",
    "negative": "Mahkeme kararlarına itiraz edilememesi hükmünün nedeni davayı uzatmamak, sürüncemede bırakmamaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yayın organları ve Radyo-Televizyon Kurumu bu alındı belgesi olmadan bildiriyi yayınlayamayacaklardır.",
    "positive": "Basın organlarının ve Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunun yetkilileri, C. Savcılıkları tarafından verilecek alındı belgesi örneğini almadan bildirileri basamayacak ve yayınlayamayacaklardır.",
    "negative": "Örneğin kast unsuru olmadıkça “Kasten adam öldürme” suçu meydana gelmiş sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.”",
    "positive": "Gerçekten Anayasamızın 20’nci maddesi, şöyle demektedir: “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir; düşünce ve kanatlarını söz, yazı, resim ile veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.",
    "negative": "Tutuklular, hangi tutukevinde bulunursa bulunsunlar, haklarında verilen karar hakkında o tutukevinin bulunduğu yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla yasa yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "“Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.”",
    "positive": "Hemen açıklayalım ki; “Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğretme ve öğrenme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.”^1 “Türk Ceza Kanunu’nun 142’nci maddesi hükümleri, bu konulardaki bilimsel inceleme ve araştırmaları yasaklamış değildir.",
    "negative": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki dernekler yasası, düşünce açıklama temel hakkını kısıtlamış ve sınırlamalara tâbi tutmuştur.",
    "positive": "Yeni kabul edilen dernekler yasası, dernek kurma hakkını kısıtlamış, derneklerin düşünce açıklama özgürlüklerini sınırlamış, dernekleri adeta işlemez hale getirmiştir.",
    "negative": "“Kapatmayı icap ettirecek sebep mahkemeye verilecek hallerden değilse, kapatma en çok üç ay devam edebilir.”"
  },
  {
    "anchor": "5. Yasanın 4O’ıncı maddesine göre, İçişleri Bakanlığı ile yöresel mülkiye amirliklerinin görevlendirecekleri emniyet görevlileri derneklerin merkez, şube ve eklentilerine her zaman denetleme yapma gerekçesi ile girebilirler.",
    "positive": "maddesine göre güvenlik kuvvetleri, yersel idare amirliğinin emriyle derneklerin merkez, şube, kuruluş ve eklentilerine girebilirler, inceleme yapabilirler.",
    "negative": "Hükümet programında, bir vaat niteliğinde olsa da yer alan şu sözler umut verici görünmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır...",
    "positive": "Bu yasa değişikliği, Anayasamızın özel hayatın korunması ve konut dokunulmazlığı ilkelerini güvencesiz hale getirmiştir.",
    "negative": "Bununla da yetinilmemiş derneklerin, “Gecikmede sakınca bulunan hallerde, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabileceği” hükmü de eklenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan bu yetkinin kötüye kullanmaya elverişli bir yetki olduğu da kuşkusuzdur.",
    "positive": "Bu yetkinin maksatlı hareketlere ve kötüye kullanmaya ne kadar elverişli olduğunu açıklamaya ihtiyaç yoktur sanıyoruz.",
    "negative": "Oysa Başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülkelerde ırk ve renk ayrımının en acı ve insanlık dışı uygulamalarına tanık olmaktayız."
  },
  {
    "anchor": "Bu madde derneklerin güvenlik içinde, huzur içinde çalışmalarına olanak bırakmamaktadır.",
    "positive": "Savcılık tarafından davalı derneklerin protesto çalışmalarına katılmasına dair alınmış bir karar bulunduğu iddia ve ispat olunmamıştır.",
    "negative": "Hukuk Yargılama Usulü Yasasında taraflara doğrudan doğruya kararı veren Yargıtay Dairesine ya da Genel Kurula baş- vurma hakkı tanınmış olduğu halde Ceza Yargılama"
  },
  {
    "anchor": "6. Yasanın 56’ncı maddesinin (a) bendine göre, derneklerin Genel Kurul toplantılarında bulunan hükümet komiseri, Genel Kurul çağrısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını inceleyebilir ve (e) bendine göre de, sükûn ve düzeni bozacak eylemlerin toplantının devamını imkânsız kılacak bir şekil alması halinde toplantıyı tatil edebilir ve gerekirse kolluk kuvvetlerinden zor kullanmalarını isteyebilir.",
    "positive": "Oysa dernek genel kurul çağrısının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunun incelenmesi ve toplantının güvenlik altında sürmesinin sağlanması derneğin organlarına, kongre divanına ait bir yetkidir.",
    "negative": "Bu seçimi, tarafsız, hiçbir yerden emir almayan, objektif olarak etki altında kalmayan “Hâkimler” in yapması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa dernek genel kurul çağrısının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunun incelenmesi ve toplantının güvenlik altında sürmesinin sağlanması derneğin organlarına, kongre divanına ait bir yetkidir.",
    "positive": "6. Yasanın 56’ncı maddesinin (a) bendine göre, derneklerin Genel Kurul toplantılarında bulunan hükümet komiseri, Genel Kurul çağrısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını inceleyebilir ve (e) bendine göre de, sükûn ve düzeni bozacak eylemlerin toplantının devamını imkânsız kılacak bir şekil alması halinde toplantıyı tatil edebilir ve gerekirse kolluk kuvvetlerinden zor kullanmalarını isteyebilir.",
    "negative": "Osmanlı döneminden başlayarak işçinin sendika kurmasına, grev yapmasına engel olmak için yasal tedbirlere başvurulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Bu yetkinin, dernek dışında bir görevliye verilmesi dernekleri çalışamaz duruma getirecek bir yetkidir.",
    "positive": "Bu açıdan böyle bir yetkinin politika dışındaki bir yere, örneğin C. Başsavcılığına verilmesi yerinde olur.",
    "negative": "“Şu kadar ki, kabahat hükümleri hakkında ancak evvelce mahkûm tarafından öğrenilmiş olan veya kendi kusuru ile olmayarak evvelce irat edilmemiş bulunan vakıalar veya deliller dermeyan olunabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Yasanın 142’nci maddesinin birinci bendine göre, yanında veli veya vasisi olmadan, 18 yaşından küçüklerin derneklerin merkez, şube, yönetim yerleri,",
    "positive": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "negative": "Devlet memurlarına toplu sözleşme ve grev hakkının tanınmaması, kuşkusuz sendika hakkını güvensiz ve etkisiz bir hale getiriyordu."
  },
  {
    "anchor": "Maddeye göre kolluk kuvvetleri yöresel mülkiye âmirinin emriyle bu yerlere her zaman girebilirler.",
    "positive": "“Kolluk kuvvetleri derneklerin merkez ve şubelerinin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentilerine mahallî mülkiye amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.",
    "negative": "bir çabanın sonuçsuz kalacağı ve toplumun gelişme sürecine devam edeceği de bilimsel bir gerçektir."
  },
  {
    "anchor": "18 yaşını doldurmayan kişilerin bu yerlerde görülmesi halinde Polis ve Vazife ve Salahiyetleri yasasının 8’inci maddesi uygulanacaktır.",
    "positive": "“Tespit edilmesi halinde Polis Vazife ve Selâhiyet Kanununun 8’inci maddesi hükümleri uygulanır.",
    "negative": "2 — Ses bandı, sesin sahibi tarafından kabul edilmediği veya başka delillerle doğrulanmadığı sürece delil olarak kabul edilemez."
  },
  {
    "anchor": "Anılan yasanın 8’inci maddesi, yöresel en büyük mülkiye âmirinin emriyle dernek ve şubelerinin kapatılmasına ilişkindir.",
    "positive": "“Polis, kati deliller elde ettiği takdirde o yerin en büyük mülkiye âmirinin emriyle, kapatabilir.",
    "negative": "Amacına varmak için zoru metot olarak benimsememiş bir örgütü, peşinen zoru benimsemiş gibi kabul etmek, yapıldığı tarihte suç olmayan bir eylemi önceden suçlamak gibi bir sonuç doğurur ki bu “kanunsuz suç olmaz” prensibine aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "Yani bu kadar önemsiz bir olay üzerine ya da tesadüfen bir çocuğun bu yerlere girmesi halinde dernek kapatılabilecektir.",
    "positive": "Kaldı ki dernek yöneticilerinin hepsinin birlikte bir suç işlemesi halinde bu kapatma cezası bir dereceye kadar uygun görülebilirse de yöneticilerin bir ya da bir kaç tanesinin yasaya aykırı bir eylemde bulunmaları halinde derneğin",
    "negative": "Toplumsal düzendeki bozukluklar, adaletsizlikler, bireyleri yasaların suç saydığı eylemlere iter."
  },
  {
    "anchor": "Bu yetkinin maksatlı hareketlere ve kötüye kullanmaya ne kadar elverişli olduğunu açıklamaya ihtiyaç yoktur sanıyoruz.",
    "positive": "Öte yandan bu yetkinin kötüye kullanmaya elverişli bir yetki olduğu da kuşkusuzdur.",
    "negative": "Düşünce suçundan 7,5 yıl, 24 yıl, 30 yıl ağır hapse mahkûm edilen kişilerin sayısı gün geçtikçe artıyor."
  },
  {
    "anchor": "Yargı or- ganları dışındaki görevlilere dernek kapatma hakkının tanınması ağır sakıncalar doğuracaktır.",
    "positive": "Önemle açıklamak gerekir ki, memura grev hakkının tanınması zamanı gelmiş ve geçmiştir.",
    "negative": "Yargıtay, her şeyden önce, bu zorunluluğu karşılamak ereği ile ve özel kanunla kurulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın 63 ve 70’inci maddeleri dernek ve dernek yöneticileri için müeyyideler getirmiştir.",
    "positive": "3. Yasanın 35’inci maddesinin ikinci bendinin (a) fıkrasına göre bir derneğin yöneticileri, derneği temsilen dernek amaçlarına uymayan toplantı ve yürüyüşlere katılamazlar.",
    "negative": "Bu nedenle bir taraftan, toplum, yararı açısından, haber verme hakkını korurken, öte yandan bunun kötüye kullanılmasını da önlemek, müeyyidelendirmek gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bunlar, dernek yöneticileri için hapis cezası ve dernek için de kapatma cezasıdır.",
    "positive": "Yasanın 63 ve 70’inci maddeleri dernek ve dernek yöneticileri için müeyyideler getirmiştir.",
    "negative": "İtirazcı böyle bir istemde bulunmasa bile, itirazı inceleyen yargı yeri gerekli görürse bu yola gidebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddelerdeki, dernekler için konmuş kapatma cezası, ceza hukukunun ve Anayasamızın kabul ettiği “Cezaların kişiselliği” ilkesine aykırıdır.",
    "positive": "Bunlar, dernek yöneticileri için hapis cezası ve dernek için de kapatma cezasıdır.",
    "negative": "Toplumun gelişme kanunlarına aykırı yönde hiçbir çabanın sürekli başarı sağladığını tarih yazmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi cezaların kişiselliği ilkesine göre ceza, suç işleyenin kendisine verilir.",
    "positive": "Bu maddelerdeki, dernekler için konmuş kapatma cezası, ceza hukukunun ve Anayasamızın kabul ettiği “Cezaların kişiselliği” ilkesine aykırıdır.",
    "negative": "Bu nedenler daha önce açıklandığı için burada yeniden tekrarına gerek görmüyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Kaldı ki dernek yöneticilerinin hepsinin birlikte bir suç işlemesi halinde bu kapatma cezası bir dereceye kadar uygun görülebilirse de yöneticilerin bir ya da bir kaç tanesinin yasaya aykırı bir eylemde bulunmaları halinde derneğin",
    "positive": "Bunlar, dernek yöneticileri için hapis cezası ve dernek için de kapatma cezasıdır.",
    "negative": "** Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre, Yargıtay Ceza Dairelerinin bozma kararlarına karşı, kararı veren Ceza Mahkemelerinin direnme hakları vardır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin Dernekler Yasasının 40’ıncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre denetleme esnasında dernek ya da şubesinin yetkilileri, denetçilere derneğin defter ve kâğıtlarını göstermekle yükümlüdürler.",
    "positive": "Örneğin, Dernekler Yasasının ikinci maddesinin (b) fıkrası hangi suçtan ve ne miktarda olursa olsun ağır hapis cezası ile ya da emniyeti suistimal suçundan hükümlü bir kişinin dernek kurma hakkını ortadan kaldırmıştır.",
    "negative": "demokrasi kuralları bir tarafa atılarak zorla, cebren yapılmasının amaç olarak güdülmesi şarttır."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın 70’inci maddesine göre bu hükme aykırı hareket edildiği takdirde dernek kapatılacaktır.",
    "positive": "Çünkü bu hükme aykırı hareket edildiği takdirde dernek, kapatılma tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir.",
    "negative": "İleri sürülen düşünce şudur: Genel af çıkarılacak ve ilan edilecektir, ancak affedilen kişilerin serbest bırakıldıktan sonra yeniden suç işlemeleri mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir hükmü cezaların kişiselliği ilkesi ile bağdaştırmak olanaksız olduğu gibi hak ve adalete ve hukuk mantığına uygun bulmak da mümkün değildir.",
    "positive": "Çünkü hukuk edebiyatında ve ceza hukuku dilinde böyle bir sözün yerini bulmak mümkün değildir.",
    "negative": "Sanığa susma hakkı tanınmadığı, ifade verme mecburiyeti yüklendiği takdirde bunun doğuracağı sakıncalar ağırdır."
  },
  {
    "anchor": "İşte dernekler yasasının dernekleri işlemez hale getiren hükümlerinden bir kaç örnek.",
    "positive": "Bugün sendika kurma hakları ellerinden alınmış olan öğretmenler, örgütlenme hakkım göstermelik bir hale getiren, dernekleri çalışamaz bir duruma sokan Anayasaya aykırı bir Dernekler Yasası ile karşı karşıyadır.",
    "negative": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir."
  },
  {
    "anchor": "Dernekler Yasası da ülkemizde örgütlenmeyi son derece zorlaştırmış, kişinin kendi sınıfsal ve meslekî haklarını arama ve savunma olanaklarını ortadan kaldırmıştır.",
    "positive": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü yasasının gerekçesi, Genel Usul Yasası ile “Savunma hakkının son derece güvenlik altına alındığını” yazmaktadır.",
    "negative": "Sanıklardan “Suç ikrarı” elde etmek için, değişik ülkelerde, değişik biçimlerde uygulanan bu metot günümüze kadar gelmiştir."
  },
  {
    "anchor": "**Görev** Bugün Türkiye öğretmeninin önündeki görev, 27 Mayıs Anayasası ile kendisine tanınmış olan ve 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde elinden alınan Sendika kurma hakkını vs.",
    "positive": "**14 Ekim Seçimleri** 14 Ekim seçimlerinde halkımız, 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde yapılan uygulamaları onaylamadığını, Anayasa’da yapılan değişikliklerden memnun olmadığını oylarıyla gösterdi.",
    "negative": "Tahkikat komisyonları kurulmuş, iktidar partisinin milletvekilleri muhaliflerini sorguya çekmiş, Güçler Ayrılığı İlkesi bir kenara itilerek yasama organı yürütme görevini üstlenmişti."
  },
  {
    "anchor": "27 Mayıs Anayasası, kişinin temel hakları ve bu arada ekonomik ve sosyal hakları açısından halkımıza, çağdaş toplumlar düzeyine ulaşabilme doğrultusunda gelişme olanakları sağlayan hükümler getirdi.",
    "positive": "27 Mayıs Anayasası bu hakkı kişinin “Dokunulmaz, vazgeçilmez” hakları arasında saymaktadır.",
    "negative": "Hükümlü ölmüş ise yargılamanın yenilenmesi istemi duruşma yapılmaksızın karara bağlanır."
  },
  {
    "anchor": "Ülkemizde vatandaşların ekonomik, siyasal ve sosyal hakları bu hü- kümlerle belli bir oranda saptandı.",
    "positive": "- 142’nci maddelerin, tutuculukları ve toplumun sosyal, ekonomik gelişmesini engelleyici nitelikleri ve ülkemizde burjuvazinin egemenliğini sürdürmeye destek olmaları buradan gelmektedir.",
    "negative": "Öte yandan Hâkimler ya da Mahkemeler tarafından verilen kararlar bazı hallerde Yargıtay’ca incelenmeden ke- sinleşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Temel haklar arasında çalışma hakkı, dinlenme hakkı, sendika kurma hakkı, toplu sözleşme ve grev hakkı, sosyal güvenlik hakkı, sağlık hakkı, öğrenim hakkı, kamu hizmetlerine girme hakkı ve parti kurma hakkı gibi temel haklar yer aldı.",
    "positive": "Bu mücadeleler sonunda memurlara da sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "bir eğitim devrimini başaramayacağı ileri sürülerek, hatta bazı görüşme sıralarında, değiştirilmesi için, kanun dairesinde, mücadeleye davet dahi yapılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın 46. maddesiyle kamu hizmeti görevlilerine yani memur statüsünde bulunanlara da sendika kurma hakkı tanındı.",
    "positive": "Bununla beraber kamu hizmeti görevlilerine sendika kurma hakkının verilmiş olması, temel haklar alanında bir aşama idi.",
    "negative": "Delillerin toplanması esnasında ilgililerin hazır bulunup bulunmayacakları konusunda genel kurallara"
  },
  {
    "anchor": "Devlet memurlarına toplu sözleşme ve grev hakkının tanınmaması, kuşkusuz sendika hakkını güvensiz ve etkisiz bir hale getiriyordu.",
    "positive": "Bu mücadeleler sonunda memurlara da sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Bu dönemde ortaya çıkan ajan provokatörler, mevcut olanların sadece her nasılsa ortaya çıkan birkaç tanesidir."
  },
  {
    "anchor": "Bununla beraber kamu hizmeti görevlilerine sendika kurma hakkının verilmiş olması, temel haklar alanında bir aşama idi.",
    "positive": "Anayasanın 46. maddesiyle kamu hizmeti görevlilerine yani memur statüsünde bulunanlara da sendika kurma hakkı tanındı.",
    "negative": "Askerî Yargıtay, ileri sürülen bu sebepleri yerinde görürse karar veya hükmü bozar."
  },
  {
    "anchor": "Bu aşama daha ileri aşamalara doğru gelişebilir ve sendikal haklar daha etkili ve daha verimli bir hale getirilebilirdi.",
    "positive": "Yasanın yapacağı düzenleme de bu temel hakkı daha etkili ve daha güvenli hale getirmek için olabilir ve olmalıdır.",
    "negative": "Kölelik düzeninden nasıl kurtulduysa, kapitalist emperyalizmin boyunduruğundan da kurtulacak."
  },
  {
    "anchor": "Tutucu ve gerici güçler, Anayasa’nın referanduma sunulduğu günlerden başlayarak 27 Mayıs Anayasasına",
    "positive": "Ülkemizde 27 Mayıs Anayasasına gelinceye kadar tutuklanan ve yakalananlara tazminat ödenmesi konusuna eğilinmemişti.",
    "negative": "Burada önemli olan görevlilerin sıfatları değil hükmün gerçeğe aykırı olup olmadığı hususudur."
  },
  {
    "anchor": "Halkımızın uyanmasından, kendi haklarına sahip çıkmasından ve örgütlenmesinden çıkarlarının bozulacağını anlayan bu çevreler, “Hayır’da hayır vardır” sloganıyla Anayasaya karşı aleyhte bir propagandaya giriştiler.",
    "positive": "İşte bütün bu nedenler tutucu ve çıkarcı, Anayasaya karşı, halkın uyanışına karşı, halkımızın kendi haklarına sahip çıkmasına karşı olan çevreleri tedirgin etmektedir.",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "12 Mart öncesi dönemde DP’nin bir devamı olan Adalet Partisi iktidarları, Anayasanın uygulanmaması için olağanüstü bir çaba içine girdiler.",
    "positive": "**12 Mart’tan Sonra** 12 Mart Muhtırasını izleyen Sıkıyönetim koşullarında, toplumumuzda süregelen bunalımın 27 Mayıs Anayasasının uygulanmamasından, bu Anayasanın",
    "negative": "Ceza Sorumluluğu bildirinin yayınlanmasına karar veren ve onu imza eden organ üyelerine ait olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın emrettiği reformları gerçekleştirmek şöyle dursun bunların karşısına çıktılar.",
    "positive": "Halkımızın yıllardan beri beklediği, Anayasamızın emrettiği reformları yapmak, sosyal hukuk devletini bütün kuralları ile gerçekleştirmek; ekonomik, sosyal ve siyasal bunalımlardan kurtulmanın tek çıkar yoludur.",
    "negative": "Bu görevi yerine getirmeyenler bundan kaçınanlar, insanlık suçunu paylaşmış olacaklardır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler.",
    "positive": "Anayasaya aykırı çoğu yasaların bu yüksek mahkemece iptal edilmesi ve Parlamentoya geri çevrilmesi bu tutuma neden oldu.",
    "negative": "Temyiz istemi Yargıtay’ca haklı görülür ve karar bozulursa depo akçesi geri verilir."
  },
  {
    "anchor": "İlerici, Atatürkçü, Halktan ve Anayasadan yana kuruluşlar ve kişiler üzerinde ağır bir baskı rejimi uyguladılar.",
    "positive": "Konseyin bir kısım üyeleri Türkiye’yi Yunanistan’a benzetmişler, kişiler üzerinde baskı yöntemleri uygulandığını, sıkıyönetimin haklı nedenlere dayanmadığını ileri sürmüşlerdir.",
    "negative": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı."
  },
  {
    "anchor": "Nihayet 12 Mart Muhtırası, “metin olarak” bu iktidarların, hükü- met ve parlamentonun bu Anayasa ve yasadışı tutumlarını tescil etti.",
    "positive": "12 Mart öncesi meydana gelen bu eylemlere, geçmiş iktidarların Anayasa ve Yasa dışı tutumlarının neden olduğu bir gerçek olduğuna göre, bu eylemler arasında af açısından bir ayırım yapmak açık bir haksızlık ve eşitsizlik yaratacaktır.",
    "negative": "İlgili kişi veya savcı, yanlış bir yasa yoluna, örneğin itiraz yoluna başvurulması gerekirken temyiz yoluna başvurmuş olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Ama 12 Mart’tan sonra yönetimi ele alan iktidarlar bu baskı yöntemlerini daha da ağırlaştırarak sürdürdüler.",
    "positive": "** 27 Mayıs Anayasasının ilanından bir süre sonra yönetimi ele alan iktidarlar Anayasaya karşı bir tutum içine girdiler.",
    "negative": "Adî suçların işlenmesinde de yüksek oranda toplum koşulları, toplumsal yapı, gelir dağı-lımındaki eşitsizlik, toprak reformunun gerçekleştirilmemiş olması, işsizlik, eğitimsizlik ve benzeri sosyal ve ekonomik nedenler rol oynamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Adalet Partisi iktidarlarının cesaret edemediği “Anayasa değiştirme” çalışmalarına girdi-ler.",
    "positive": "Temelde hukuksal bir konu olan af, Adalet Partisi tarafından siyasal bir mesele, bir propaganda konusu haline getirilmiştir.",
    "negative": "Bu niteliği ile Yargıtay, yasaların ve hukuk kurallarının uygulanmasında birliği sağlamakta, yargı organlarının kararları arasındaki aykırılıkları gidermekte ve bir denetleme görevi yapmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı.",
    "positive": "Anayasada yapılan son değişiklikle kamu görevlilerinin sendika kurma hakları ellerinden alınmış, dernek kurma hakkı da yeni yeni kısıtlamalara tâbi tutulmuştur.",
    "negative": "Ağır bir cezada daha çok indirim yaparken, aynı türde daha hafif bir cezada daha az indirim yapılması tasarısının açık adaletsizliğini"
  },
  {
    "anchor": "**14 Ekim Seçimleri** 14 Ekim seçimlerinde halkımız, 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde yapılan uygulamaları onaylamadığını, Anayasa’da yapılan değişikliklerden memnun olmadığını oylarıyla gösterdi.",
    "positive": "**Görev** Bugün Türkiye öğretmeninin önündeki görev, 27 Mayıs Anayasası ile kendisine tanınmış olan ve 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde elinden alınan Sendika kurma hakkını vs.",
    "negative": "Tutuklanan ya da yakalanan kişi bu süreler içinde hâkim önüne çıkarılmazsa, 4. Yasanın hâkim önüne çıkarılma için saptadığı süre geçtiği halde, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılırsa, yani serbest bırakılmazsa,"
  },
  {
    "anchor": "Bugün sendika kurma hakları ellerinden alınmış olan öğretmenler, örgütlenme hakkım göstermelik bir hale getiren, dernekleri çalışamaz bir duruma sokan Anayasaya aykırı bir Dernekler Yasası ile karşı karşıyadır.",
    "positive": "İşte dernekler yasasının dernekleri işlemez hale getiren hükümlerinden bir kaç örnek.",
    "negative": "Yüklenen suçun gerçekten işlenmiş olup olmamasının iftira suçunun meydana gelmesi bakımından önemi yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Henüz bu iptal kararı resmî gazetede yayınlanmadığı için niteliği hak- kında bir bilgiye sahip değiliz.",
    "positive": "Kanun yolunun isabetle tarifi şudur: Hâkim tarafından verilip de henüz katileşmemiş olan ve alakalının hukukî menfaatini ihlâl eyleyen bir kararın, kararı verenden başka hâkim tarafından tetkik edilmesi için müracaat edilen yoldur.”",
    "negative": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü Yasasının 331. maddesi: “Kanunun aynı maddesinde münderiç hudut içinde olmak üzere cezanın tadili, maksadı ile muhakemenin iadesi caiz değildir.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak hemen söyleyelim ki, dernekler yasasının bazı maddeleri iptal edilse de, bu maddeler yerine Anayasaya uygun maddeler kabul edilse de, böyle bir “Yasama”^ çalışması öğretmenin Anayasal, haklı isteklerini karşılayamayacaktır.",
    "positive": "Daha sonraki uygulamalar da, esefle söyleyelim ki, bu sözcüleri haklı çıkarmış ve maddeler, içerdikleri “unsur” dışında bir uygulama görmüşlerdir.",
    "negative": "“Şahit, ehlihibre ve diğer şahıslar da kendilerine müteallik kararlar aleyhine itiraz edebilirler “ demektedir."
  },
  {
    "anchor": "yüzyılın büyük endüstri devriminden çok önce, ilk kez İngiltere’de ve daha sonra Fransa’da başlayan ve daha çok bu ülkede hızla gelişen sendikacılık hareketi uygar dünyaya yayılmış ve bu dünyada gerek işçiler ve gerekse kamu görevlileri, sendikal haklarına kavuşmuşlardır.",
    "positive": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur.",
    "negative": "f)Muhakemenin men’ine ya da davanın iddianamede gösterilen Mahkemeden başka bir mahkemede açılmasına dair sorgu hâkimi kararları,"
  },
  {
    "anchor": "Yurdumuz kamu görevlilerinin, en az yukarıda sözü geçen ülkeler vatandaşları kadar bu haklara lâyık oldukları kuşkusuzdur.",
    "positive": "Yukarıda sözü geçen, Yargıtay’ın örnek kararı, bilirkişi seçiminde en yüksek mahkemenin “Uzmanlık” konusuna, haklı olarak, ne kadar önem verdiğini göstermektedir.",
    "negative": "Delilin ya da olayın yeni olup olmadığı, evvelce görülen dava dosyasına göre saptanacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Hükümet programında, bir vaat niteliğinde olsa da yer alan şu sözler umut verici görünmektedir.",
    "positive": "layan yasa hükümlerini değiştirme doğrultusundaki açıklama, konuşma ve çabalarını, bunlar henüz vaat niteliğinde olsa da desteklemek demokratik haklardan yana olan her vatandaşın görevidir.",
    "negative": "Adalet Partisinin iktidara gelişinden bu yana fikir suçlarından dolayı yapılan kovuşturmalar ve açılan davalar günden güne artmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Doğanın bir parçası olan insan ve içinde yaşadığı toplumlar evrensel yasalara göre gelişme gösterdiler.",
    "positive": "Bu değişme objektif gelişme yasalarına göre, insan iradesi dışında meydana gelmektedir.",
    "negative": "Savunma hakkı açısından bu tür hükümlerin yasalarımızda da yer alması kuşkusuz yerinde olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Çağdaş sosyal bilim dalları bu gelişme yasalarını, üretim güçleri ile üretim ilişkilerinin bu yasalarla olan ilişkilerini, toplumların gelişmelerinde oynadığı rolleri ayrıntılarıyla ve doyurucu bir biçimde gösterir.",
    "positive": "Böylece belli bir dönemdeki üretim ilişkileri, kendi gelişme seyri içinde, izlediği üretim ilişkilerini etkiler ve giderek eski hüküm- ler, hukuk biçimlerini, sosyal amaçlar yönünde, değişikliğe zorlar.",
    "negative": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bilimsel araştırmalar, toplumların önceleri ilkel toplum biçiminde ve sınıfsız toplumlar olarak yaşadığını göstermiştir.",
    "positive": "Bugüne kadar toplumlar, ilkel toplum düzenlerinden başlayarak aşama aşama gelişmişler ve günümüzde sosyalist bir toplum aşamasına ulaşmışlardır.",
    "negative": "Büyük Millet Meclisi Hükümeti de Ankara İtilâf namesi üzerine “Tahliye edilmiş arazide ika edilmiş bütün cürümler için” genel af ilân etti."
  },
  {
    "anchor": "Üretimde, üretim güçlerinde ve ilişkilerinde meydana gelen gelişmeler bu toplumlarda sınıfların doğması ile Köleci Toplum düzeni başlamış, daha sonra feodal, kapitalist ve sosyalist toplum biçimleri bunları izlemiştir.",
    "positive": "Yine bu araştırmalar, sınıfsız toplumlarda belli sosyal ve ekonomik gelişmeler sonucu olarak sınıf ayrılıklarının ve giderek sınıfların meydana geldiğini ve bu sınıfların meydana gelmesi ile birlikte devletin de tarih alanına çıktığını gösterir.",
    "negative": "**YÜRÜTMENİN DURDURULMASI:** Yargılamanın yenilenmesi istemi yürütmeyi durdurmaz."
  },
  {
    "anchor": "Toplumlarda sınıflar meydana geleli beri, bu sınıflar arasında bir mücadele de başlamıştır.",
    "positive": "Bu dönemlerde meydana gelen çelişkiyi çözmek için sınıflar arası politik mücadele zorunluluk kazanır.",
    "negative": "Konsey üyesi devletlerden İnsan Hakları sözleşmesi hükümlerini ihlâl edenler, sözleşmeye aykırı eylemlerini dünya halkoyundan gizlemek için büyük çaba harca- maktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Ekonomik bakımdan güçlü olan, üretim araçlarını ellerinde bulunduran sınıflar ve bunların temsilcileri yönetimi ellerine geçirmişler, toplumu",
    "positive": "Devlet var olalı beri, “Kişinin temel hakları” denilen bu haklar, yönetimi ellerinde bulunduran egemen sınıflar tarafından tarih boyunca çiğnenegelmiştir.",
    "negative": "Karar ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından verilmiş ise itirazı inceleme yetkisi bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına aittir"
  },
  {
    "anchor": "Yönetilen sınıf ve tabakalar da yönetenlere karşı kendi hak ve özgürlükle- rini elde etmek ve savunmak için karşı bir mücadele vermek zorunda kalmışlardır.",
    "positive": "Yönetilen sınıf ve tabakalar bu haklarını tanıtmak ve elde edebilmek için yönetenlere karşı sürekli mücadelelere girmek zorunda kalmışlardır.",
    "negative": "Gerçekten, Demekler Yasasının 45’inci maddesi “Kapatma veya faaliyetten alıkoyma” başlığı altında derneklerin hangi hallerde kapatılacağını, hangi hallerde çalışmasının durdurulacağını, kapatma kararını hangi mahkemenin vereceğini göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "**Örgütlenme ihtiyacı** İnsanlar, hak ve özgürlüklerini elde edebilmek ve bunları sürdürebilmek için örgütsüz, bası boş mücadelelerin yararsızlığını, bu tür mücadelelerin amaca ulaşma konusunda yetersizliğini anlamışlar ve örgütlenme ihtiyacını duymuşlardır.",
    "positive": "** 27 Mayıs Anayasası vatandaşlara örgütlenme konusunda geniş hak ve özgürlükler sağlayan bir",
    "negative": "1. Olayın daha fazla aydınlanmasına gerek olmaksızın beraata ya da duruşmanın tatiline karar verilmek gerekiyorsa, 2. Yargıtay Başsavcılığının tebliğnamesine uygun olarak yasada yazılı cezanın en aşağı miktarını vermeyi uygun görüyorsa, 3. Yasa yanlış uygulanmış ise, 4. Harç tarifesi yasasına aykırı hüküm verilmiş ise, Yargıtay esasa hükmedecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu gelişmeler kolay olmamış, toplumların egemen güçleri bunları önlemeye, ortadan kaldırmaya çalışmış, yönetilenler ise bu uğurda çetin mücadeleler vermek zorunda kalmışlardır.",
    "positive": "Tarih boyunca toplumların egemen güçleri ve onların temsilcileri her zaman bilime saldırdılar.",
    "negative": "“Usulü Muhakematı Cezaiye” adını taşıyan eski Ceza Usul Yasamızda böyle bir yasa yolu kabul edilmişti."
  },
  {
    "anchor": "Çağdaş toplumlardaki sendika kurma hakkı bu tür uzun sosyal mücadeleler sonunda elde edilmiş ve sonunda yasalarda ve Anayasalarda yer almıştır.",
    "positive": "Bu mücadeleler sonunda memurlara da sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Bir kongrede “Vietnam’da insan öldüren katiller, Türkiye’ye barış gönüllüleri ismi altında gelirler, biz bunların barış gönüllülüğüne inanmıyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Anayasal temel haklar dediğimiz hak ve özgürlükler, tarih boyunca verilen çoğu kez kanlı mücadelelerin bir ürünü olmuştur.",
    "positive": "İnsanın, tarih boyunca çok kez kanlı mücadeleler vererek elde ettiği hak ve özgürlükler uygar ülkelerin anayasalarında ve bu arada Anayasamızda yerini almıştır.",
    "negative": "**Kişisel Başvurma Sorunu** Avrupa Konseyine başvurmada usul açısından en önemli sorun kişisel başvurma sorunudur."
  },
  {
    "anchor": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır.",
    "positive": "27 Mayıs Anayasası bu hakkı kişinin “Dokunulmaz, vazgeçilmez” hakları arasında saymaktadır.",
    "negative": "Sıkıyönetim bölgesinde genel güvenlik ve kamu düzeninin gerektirdiği hallerde aşağıda yazılı olağanüstü tedbirleri almaya yetkilidir:"
  },
  {
    "anchor": "** Eldeki kaynaklar sendikaların 18’inci yüzyılın sonlarında İngiltere’de kurulmaya başlandığını göstermektedir.",
    "positive": "** Bu açıklamalar, sendikaların ve sendikal hakların sosyal mücadeleler tarihinde işçi sınıfının çetin mücadeleleri sonunda doğduğunu ve geliştiğini göstermektedir.",
    "negative": "Bu durumlar göz önüne alındığı takdirde böyle bir hükmün yani şartlı salıvermenin siyasal iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silahı olacağı, bu silahın, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracağı meydandadır."
  },
  {
    "anchor": "Esnaf ve işçi birlikleri niteliğinde olan “Trade - Union”lar zamanında, İngiltere’de 1720 yılında Londra’nın bazı iş yerlerinde çalışan terzi emekçilerinin",
    "positive": "Bu gelişmeler sonunda İngiltere’de 1871 yılında sendikalar yasası ka- bul edilmiş ve yürürlüğe girmiştir.",
    "negative": "Bu maddelerde yazılı suçlar, Devletin arsı ulusal şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardır."
  },
  {
    "anchor": "7000 kadarı bir araya gelerek ücretlerini artırmak, çalışma sürelerini azaltmak amacı ile bir örgüt kurmuşlardır.",
    "positive": "Bilindiği gibi Dernekler Yasası, derneklerin siyasal faaliyette bulunmak amacı ile kurulamayacaklarına, siyasal çalışma yapamayacaklarına dair hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür girişimler ve çalışmalar sonunda İngiltere’de sendikalar gelişmeye başlamış, sendika sayıları ve üyeleri yavaş yavaş çoğalmıştır.",
    "positive": "Bu gelişmeler sonunda İngiltere’de 1871 yılında sendikalar yasası ka- bul edilmiş ve yürürlüğe girmiştir.",
    "negative": "Örneğin müsteşarlar, valiler, elçiler, Ağır Ceza Mahkemesi hâkimleri gibi kişileri görevlerinden doğan ya da görevleri esnasında işledikleri suçlardan ötürü yargılamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu gelişmeler sonunda İngiltere’de 1871 yılında sendikalar yasası ka- bul edilmiş ve yürürlüğe girmiştir.",
    "positive": "Bu tür girişimler ve çalışmalar sonunda İngiltere’de sendikalar gelişmeye başlamış, sendika sayıları ve üyeleri yavaş yavaş çoğalmıştır.",
    "negative": "Suçlama konusunun bildirilmemesi sanığın savunmasını zorlaştırır, onu tereddüde iter, sanıkta şaşkınlık yaratır."
  },
  {
    "anchor": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur.",
    "positive": "yüzyılın büyük endüstri devriminden çok önce, ilk kez İngiltere’de ve daha sonra Fransa’da başlayan ve daha çok bu ülkede hızla gelişen sendikacılık hareketi uygar dünyaya yayılmış ve bu dünyada gerek işçiler ve gerekse kamu görevlileri, sendikal haklarına kavuşmuşlardır.",
    "negative": "Siyasi suçlu gerçekte bir suçlu değil, siyasal mücadelede yenik düşen bir kişidir."
  },
  {
    "anchor": "Türkçe sözlüğe göre Sendika, bir sınıftan olanların iş ve kazanç bakımından çıkarlarını korumak için aralarında kurdukları birliktir.",
    "positive": "Sendika, işçilerin ve işverenlerin ekonomik, sosyal ve kültürel ortak çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla kurdukları, tüzel kişiliği olan meslek kuruluşu olarak da tanımlanmaktadır.",
    "negative": "Eski toplum biçimleri üzerinde yapılan sosyolojik araştırmalar, bu araştırmaların verileri bize bunu göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sendika, işçilerin ve işverenlerin ekonomik, sosyal ve kültürel ortak çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla kurdukları, tüzel kişiliği olan meslek kuruluşu olarak da tanımlanmaktadır.",
    "positive": "Türkçe sözlüğe göre Sendika, bir sınıftan olanların iş ve kazanç bakımından çıkarlarını korumak için aralarında kurdukları birliktir.",
    "negative": "Komisyonun içtihadına göre, başvurmada iç hukuktaki ehliyet koşullarına bakılmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "274 sayılı İşçi Sendikaları Yasası da sendikayı “işçi ve işverenlerin müşterek İktisadî, sosyal ’ve kültürel menfaatlerini korumak ve geliştirmek için kurdukları meslekî teşekküller” olarak nitelemiştir.",
    "positive": "Sendika, işçilerin ve işverenlerin ekonomik, sosyal ve kültürel ortak çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla kurdukları, tüzel kişiliği olan meslek kuruluşu olarak da tanımlanmaktadır.",
    "negative": "Biz genel affa, toplumsal sorunları çözecek sihirli bir değnek gözüyle bakmıyoruz."
  },
  {
    "anchor": "İşverenin sendika kurması ise sendika kavramına ve sendikaların doğuş nedenine aykırıdır.",
    "positive": "Sendika ve sendika birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik haklara aykırı olamaz” demek suretiyle memurlara sendika kurma hakkını tanımıştı.",
    "negative": "Bu da olayın özelliğine göre tanıkla, yazılı belgelerle ya da başka delillerle ispat edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu yönden işveren sendikaları yakıştırma ve salt işçi haklarını kısıtlamak, emeğin hakkını, artık değeri üretim araçları sahiplerine mal etmek amacıyla düşünülmüş uydurma bir örgüt biçimidir.",
    "positive": "1963 yılında çıkarılan İşçi Sendikaları Yasası, kısıtlı da olsa, işçiye grev hakkını tanımıştır.",
    "negative": "Yanında veli veya vasisi olmadan 18 yaşından küçüklerin bulunduğu (Yanında veli veya vasisi olsun olmasın 18 yaşından küçüklerin girmesine mahallî mülkiye âmirinin yazılı izniyle müsaade olunan yerler hariç);"
  },
  {
    "anchor": "** Bu açıklamalar, sendikaların ve sendikal hakların sosyal mücadeleler tarihinde işçi sınıfının çetin mücadeleleri sonunda doğduğunu ve geliştiğini göstermektedir.",
    "positive": "Çağdaş toplumlardaki sendika kurma hakkı bu tür uzun sosyal mücadeleler sonunda elde edilmiş ve sonunda yasalarda ve Anayasalarda yer almıştır.",
    "negative": "Haklarını aramak için, maddî koşullarını düzeltmek için, yasaların verdiği bütün hakları son damlasına kadar kullanabilmek için örgütlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak daha sonra kamu görevlileri de sendikal haklarının elde edilmesi için mücadele vermişler ve bu hakları elde etmişlerdir.",
    "positive": "Sendikal hak, memur haklarının elde edilmesi için gereken mücadele aracını da kapsamak zorundadır.",
    "negative": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu mücadeleler sonunda memurlara da sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı tanınmıştır.",
    "positive": "Bu madde ile memura sendika kurma hakkı tanınmış ama grev ve toplu sözleşme hakkı verilmemiştir.",
    "negative": "Bundan ötürüdür ki düşünce özgürlüğünü açıklama özgürlüğünden ayırmak mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "Bugün İngiltere, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, Almanya, İsviçre, Belçika, İsrail, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, Lüksemburg, Kanada, Kıbrıs, Japonya, Avustralya ve Avusturya’da memura sendika kurma hakkı ve bunun yanında grev ve toplu sözleşme hakkı konulmuştur.",
    "positive": "Bu madde ile memura sendika kurma hakkı tanınmış ama grev ve toplu sözleşme hakkı verilmemiştir.",
    "negative": "“İstinabe olunan hâkim” ise bir hâkim ya da mahkemenin bir ara kararının yerine getiril¬mesi için başka bir yargı çevresinde görevlendirildiği hâkim ya da mahkemedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu konuda öncelikle sendikanın derneğe göre daha gelişmiş, daha ileri bir örgüt biçimi olduğunu söylemek gerekir.",
    "positive": "Örgüt biçimi olarak “Dernek” ile “Sendika”nın ne kadar farklı olduğunu ve “Sendika”nın “Derneğe” göre gelişmiş ve uygar bir örgüt biçimi olduğunu açıklamaya gerek yoktur, sanıyoruz.",
    "negative": "** Genel af yasasının ilânından sonra da davaların devam etmemesi, ceza evlerinin tutuklu ve hükümlü yakınlarıyla dolup taşmaması,"
  },
  {
    "anchor": "Dernekler genel olarak memurun ya da üyelerinin sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümü amacıyla kurulurlar.",
    "positive": "Sendika, işçilerin ve işverenlerin ekonomik, sosyal ve kültürel ortak çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla kurdukları, tüzel kişiliği olan meslek kuruluşu olarak da tanımlanmaktadır.",
    "negative": "**Yasa Yoluna Başvurma Yöntemi:** Yasa yoluna başvurma bir dilekçe ile veya mahkemenin tutanak yazıcısına yapılacak bir açıklama ile olur."
  },
  {
    "anchor": "Amaçlarına varabilmek için başvurabildikleri bu yol ve araçlar bir “isteklerini dile getirme, duyurma, bir temenni” den öteye gidemez.",
    "positive": "**Usul Hükümlerinin Önemi** Usul (Yöntem), gerçeğe varabilmek için izlenen yol olarak tanımlanabilir.",
    "negative": "Tekerleğin, ateşin, elektriğin, buharın, atomun, cumhuriyet devlet şeklinin düşünülemediği dönemlerden bugüne gelindi."
  },
  {
    "anchor": "Bu isteklerini gerçekleştirebilmek için dernekler, demokratik ve yasal yollarla, kullanabilecekleri, bir müeyyide, bir zorlama olanağına sahip değildirler.",
    "positive": "Bu halde demokratik ve yasal yollarla iktidara gelmek isteyen sosyalist bir partinin kurulması ve iktidar mücadelesi yapması da mümkün olabilmektedir.",
    "negative": "ülkenin siyasi kurumlarının düzeltilmesine, toplumun daha iyi yönetilmesine, insanlığın uygarlık doğrultusunda ilerlemesine hizmet ettiği görülür."
  },
  {
    "anchor": "Çok haklı da olsa istekleri kabul edilmediği ve yerine getirilmediği hallerde başvurabilecekleri başka bir yol yoktur.",
    "positive": "Bu gibi hallerde dosya Yargıtay’da olsa bile, yapılacak bir yazışma ile şartlı salıverme işleminin yerine getirilmesi mümkündür.",
    "negative": "Böylece her vatandaş toplumsal düzen üzerinde düşündüklerini serbestçe söyleyecek, içinde yaşadığı düzeni eleştirebilecek, lehinde veya aleyhinde düşüncelerini açıklayabilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Hakları verilmediği ya da ellerinden alındığı hallerde greve başvurabilir ve işvereni ya da yöneticileri bu isteklerini kabule zorlayabilirler.",
    "positive": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı.",
    "negative": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "**Ülkemizde Durum:** Öteki alanlarda olduğu gibi bu alanda da ülkemiz uygar ülkeleri çok geriden izlemiştir.",
    "positive": "Bilindiği gibi işkenceciler bu alanda bütün tedbirleri aldıkları için, işkenceleri ispatlamak her zaman mümkün olamamaktadır.",
    "negative": "**Sonuç:** Sorgu, bir suçlama aracı değil, savunma hakkı ile yakın ilişkisi olan bir savunma aracıdır."
  },
  {
    "anchor": "Osmanlı döneminden başlayarak işçinin sendika kurmasına, grev yapmasına engel olmak için yasal tedbirlere başvurulmuştur.",
    "positive": "Bu suçların önünü almak, yenilenmesine engel olmak, suçlularını savsaklamadan kovuşturarak cezalandırmak sorumluların kaçınılmaz görevidir.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi (İade Muhakeme), mahkemeler ve hâkimler tarafından verilen hükümler kesinleştikten sonra, hükme dayanak olarak alınan belge ve delillerden bazılarının sahte ve gerçeğe aykırı olduğunun anlaşılması ya da yeni delillerin ortaya çıkması gibi yasada gösterilen nedenlerin gerçekleşmesi halinde davanın yeni baştan görülmesidir."
  },
  {
    "anchor": "1845 tarihli Polis Nizamnamesi işçi derneklerinin kurulmasını ve işçilerin grev yapmalarını önleyen ve cezalandıran hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Yürürlükteki Dernekler Yasası örgütlenmeyi güçleştiren birçok hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Yazılı emirle bozma yoluna Yasaların yanlış uygulanması nedeniyle gidilebileceği bir Usul Hü- kümlerine aykırı uygulama yapılması nedeniyle de başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu tedbirlere rağmen Osmanlı döneminde işçiler, haklarını elde etmek için mücadeleye girmiştir, örgütlenmişlerdir.",
    "positive": "Yönetilen sınıf ve tabakalar bu haklarını tanıtmak ve elde edebilmek için yönetenlere karşı sürekli mücadelelere girmek zorunda kalmışlardır.",
    "negative": "Anayasamızın 119’uncu maddesi, memurların siyasi partilere üye olmalarını yasaklamış ve görevlerini yaparken vatandaşlar arasında siyasi kanaatlerinden dolayı herhangi bir ayırım yapmalarını önlemiştir; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 7’nci maddesi de, “Devlet memurları, siyasi partilere üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti veya kişinin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar, görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi"
  },
  {
    "anchor": "1908 yılında grevi yasaklayan ve cezalandıran “Tatili Eşgal” yasası kabul edilmiş ve daha sonra da 1925 de çıkarılan “Takriri Sükûn” yasası ile örgütlenmeler toptan yasaklanmıştır.",
    "positive": "1963 yılında çıkarılan İşçi Sendikaları Yasası, kısıtlı da olsa, işçiye grev hakkını tanımıştır.",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu yasaklamalara rağmen işçi ve emekçinin mücadelesi durmamış, çok ağır ve zor koşullar altında devam etmiştir.",
    "positive": "Bu parti, 270 ve 272 (bizim 141-142) inci maddelere rağmen faaliyetine devam etmektedir.",
    "negative": "Müdahil davacı kendisi ya da velayeti altındaki küçükler için temyiz isteminde bulunuyorsa bir depo akçesi yatırması yetmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sonunda 1946 yılında sınıf esası üzerine dernek kurma yasağının kaldırılması ile işçilere sendika kurma hakkı da tanınmıştır.",
    "positive": "Bu mücadeleler sonunda memurlara da sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Dr. Muammer Aksoy’un Anayasa Mahke- mesinde yaptığı sözlü açıklamada izah ettikleri gibi burada Anayasamızın sözcü “lafzî” değil, amaçcı “gayeci” bir yorumunu yapmak gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak 1947 yılında kabul edilen sendikalar yasası işçiye grev hakkı tanımamış, işçinin bu hakkı ancak 1961 Anayasası ile gerçekleşebilmiştir.",
    "positive": "1961 Anayasası bu konuyu ele aldı ve 1964 yılında da tazminat yasası kabul edildi.",
    "negative": "“Doktriner görüşler işkenceyi ve zalimane muameleleri; maddi veya manevî ceza ve ıstırap verici hareketler şeklinde tarif etmekte, gayri insanî muameleleri; insanlık duygusunu ve kişiliğini önemli derecede inciten fiiller, haysiyet kırıcı muameleleri de;"
  },
  {
    "anchor": "1963 yılında çıkarılan İşçi Sendikaları Yasası, kısıtlı da olsa, işçiye grev hakkını tanımıştır.",
    "positive": "Anayasanın bu maddesine göre 1965 yılında 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasası kabul edilmiş ve memur, kısıtlı da olsa, sendika kurma olanağına kavuşmuştur.",
    "negative": "İtiraz mahkeme yazıcısına veya cezaevi müdürlüğüne yapılacak açık¬lama ile ileri sürülecekse itiraz nedenleri açıklanıp tutanağa geçirilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "“İşçi ve İşverenler, önceden izin almaksızın, sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara, serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler “",
    "positive": "“Çalışanlar ve işverenler, önceden izin almaksızın sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler.",
    "negative": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "“İşçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerinin bu alandaki hakları kanunla düzenlenir.",
    "positive": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı.",
    "negative": "Öte yandan tanık ya da bilirkişiye yeminle tercümanlık yapan kişinin durumu da tanık ve bilirkişi"
  },
  {
    "anchor": "“Sendika ve sendika Birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara aykırı olamaz.”",
    "positive": "Sendika ve sendika birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik haklara aykırı olamaz” demek suretiyle memurlara sendika kurma hakkını tanımıştı.",
    "negative": "Millet Meclisi, karma komisyonca veya Cumhuriyet Senatosunca veya daha önce kendisince hazırlanmış olan metinlerden birini olduğu gibi kabul etmek zorundadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu madde ile memura sendika kurma hakkı tanınmış ama grev ve toplu sözleşme hakkı verilmemiştir.",
    "positive": "Bu mücadeleler sonunda memurlara da sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "A — Yasaya Göre Politika Yasanın tanımlamasına göre: a — Belli bir partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak,"
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın bu maddesine göre 1965 yılında 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasası kabul edilmiş ve memur, kısıtlı da olsa, sendika kurma olanağına kavuşmuştur.",
    "positive": "Bu esasa göre hazırlanan 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları yasası yürürlüğe konmuştu.",
    "negative": "Kişinin komisyona başvurabilmesi için, iç hukuk yollarının tükenmiş olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu kısa süre içerisindeki gelişmeler ülkemizde memur sendikalarına duyulan gereksinmeyi açıkça göstermiştir.",
    "positive": "Nitekim Türk Ceza Yasası 279. maddesinde ceza yasasına göre kimlerin memur sayılacağını göstermiştir.",
    "negative": "Ancak söylemek gerekir ki adil bir toplum düzenini gerçekleştirebilmek kuşkusuz sınıfsal çıkar ve kaygılardan uzak bir yönetimin başarabileceği bir iştir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak 12 Marttan sonra Ara Rejim denilen dönemde 27 Mayıs Anayasasında yapılan değişiklikler gerçek ve tüzel kişilerin temel haklarını kısıtlamış ve memurun sendikal haklarını da elinden almıştır.",
    "positive": "**14 Ekim Seçimleri** 14 Ekim seçimlerinde halkımız, 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde yapılan uygulamaları onaylamadığını, Anayasa’da yapılan değişikliklerden memnun olmadığını oylarıyla gösterdi.",
    "negative": "Katıksız hapsin insan haysiyetiyle bağdaşıp bağdaşmadığını tartışan Anayasa Mahkemesi işkence konusunda de şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Bu dönem, demokratik hak ve özgürlükler yönünden ülkemiz için unutulmayacak karanlık bir dönem olmuştur.",
    "positive": "Gazete ve radyo haberlerinden öğrendiğimize göre “İnsan Hakları ile demokratik hak ve özgürlükler” in ülkemizde uygulanması, Avrupa Konseyinde tartışmalara konu olmuştur.",
    "negative": "Yasada açıklık olmamakla beraber aynı tür suçtan mahkûm olanların da T.C. Yasasının 81. maddesinde gösterilen “tekerrür” hükümlerine göre saptanacağı anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu dönemde 1961 Anayasasının temel haklara, bağımsız yargıya, memurun sendikal haklarına ilişkin 60 maddesi değiştirilmiş ve Anayasa niteliğini ve bütünlüğünü büyük oranda yitirmiştir.",
    "positive": "maddesi değiştirilen bu Anayasa, bütünlüğünü ve niteliğini büyük oranda yitirmiştir.",
    "negative": "bir ceza ile mahkûmiyeti istilzam edecek mahiyette olarak vazifelerini ifada kusur etmişse,"
  },
  {
    "anchor": "Ama 14 Ekim seçimleri sonunda halkımız, kendi oyu ile kabul ettiği Anayasada yapılan değişiklikleri ve bu dönemin antidemokratik baskı uygulamalarını onaylamadığını oylarıyla göstermiştir.",
    "positive": "14 Ekim seçimleri sonunda halkımız, 12 Mart öncesi ve sonrası siyasal iktidarlarınca uygulanan ve ancak bir bölümü kamuoyuna yansıtılabilen baskı yöntemlerini onaylamadığını ve reddettiğini oyları ile göstermiştir.",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "Bugün halkımız ve tüm devrimci güçler Anayasa’da yapılan geriye dönük değişikliklerin giderilmesi, 27 Mayıs Anayasa’sına dönülmesi, geri alınan ve kısıtlanan temel hak ve özgürlüklerin ve bu arada memurun",
    "positive": "Uyanan halkımız nasıl bir düzen içinde yaşadığını, geri kalmışlığının nedenlerini öğrenmekte, onu geri bırakanların kimler olduğunu ve neden geri bırakıldığını anlamaktadır.",
    "negative": "Ağır bir cezada daha çok indirim yaparken, aynı türde daha hafif bir cezada daha az indirim yapılması tasarısının açık adaletsizliğini"
  },
  {
    "anchor": "sendikal haklarının yeniden kazanılması için mücadele vermek görevi ile karşı karşıya bulunmaktadır.",
    "positive": "Sendikal hak, memur haklarının elde edilmesi için gereken mücadele aracını da kapsamak zorundadır.",
    "negative": "“Usulü Muhakematı Cezaiye” adını taşıyan eski Ceza Usul Yasamızda böyle bir yasa yolu kabul edilmişti."
  },
  {
    "anchor": "Ulusların tarihinde demokratik hak ve özgürlüklerin kazanılması mücadelesi uzun ve çetin bir aşama olarak yer almış ve bu haklar tarifsiz acılara, fedakârlıklara mal olmuştur.",
    "positive": "Anayasanın bir kez daha değiştirilerek demokratik hak ve özgürlüklerin daha da kısıtlanması demokratik düzen adına gerçekten acıdır.",
    "negative": "Örneğin müsteşarlar, valiler, elçiler, Ağır Ceza Mahkemesi hâkimleri gibi kişileri görevlerinden doğan ya da görevleri esnasında işledikleri suçlardan ötürü yargılamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Ama tarihsel gelişme zaman zaman durur görünse de, geriye döner görünse de, eninde sonunda akışını sürdürecektir.",
    "positive": "Ama kısa vadede bu ve benzeri yönetim biçimleri ve girişimleri başarı sağlar görünse de, önünde sonunda toplumun genel gelişme yasaları er geç hükmünü yürütecek ve toplumsal gelişme yoluna devam edecektir.",
    "negative": "Kişi dokunulmazlığı, Özel hayatın korunması, Seyahat ve yerleşme, Düşünce ve inanç, Bilim ve sanat, Basın ve yayım, Toplantı hak ve özgürlükleri gibi kişinin temel hakları arasında, kişi güvenliğinin ihlali, yaşantımızda doğrudan doğruya ve derhal etkisini göstererek bir sonuç doğurmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Demokratik hak ve özgürlüklere lâyık olan halkımız bu haklarına kavuşacak, kamu görevlilerimiz sendikal haklarını bunun ayrılmaz bir parçası olan grev hakkıyla birlikte er geç kazanacaklardır.",
    "positive": "TÖS, üyelerinin bu anayasal hakkı- nı ve diğer sendikal haklarını sonuna kadar savunacak ve er geç bu haklı davasında başarıya ulaşacaktır.",
    "negative": "geçilmediğinden, hukuk deyimi ile icra hareketlerine girişilmediğinden suçun 141’inci maddenin sınırları içinde kaldığı açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir.",
    "positive": "Yani yargılama organlarının verdikleri kararlarda bir yanlışlık, yasaya aykırılık olduğu iddiasının başka yargılama organlarında inceletilmesidir.",
    "negative": "Yeni dernekler yasasının getirdiği bu hüküm, üzerinde durulması gereken önemli bir hükümdür."
  },
  {
    "anchor": "Hâkimler de birer insan olduklarından, bütün arzularına ve iyi niyet- lerine rağmen, bazen karar ve hükümlerinde ya- nılabilirler, kanunu yanlış anlayarak tatbik etmeleri mümkün olduğu gibi, bazen da kanun hükümlerini, usul kaidelerini hiç nazara almamış olmaları ihtimali de vardır.”",
    "positive": "Ceza vermek hakkı bilhassa içtimaî faydaya müstenit olduğu gibi, bazen ceza vermemek de onun icaplarından olabilir; ammenin sükûn ve huzuru için, bazı suçların artık hiç mevzuu bahis edilmemesi muvafık görülebilir.",
    "negative": "a — İnceleme konusu kitaptaki düşüncelerin Anayasamızın yukarıya alınan 22/5 maddesinde gösterilen suç niteliğinde olması,"
  },
  {
    "anchor": "1 “Hâkim ne mertebe hulûs ve saffet ile hakkı ve hakikati bulmaya çalışırsa çalışsın, insan olmak sıfatı ile aciz ve zaafa ve hataya maruzdur.”^2 Bu yanılgı ve yasaya aykırılıklar, yargılama konusu eylem ve olayların meydana gelip gelmediği, meydana gelmiş ise geliş biçim ve nedenleri ve sanıkla ilgisi olup olmadığı konusunda olabileceği gibi delillerin değerlendirilmesinde ve yasaların uygulanmasında da olabilir.",
    "positive": "Bu niteliği ile Yargıtay, yasaların ve hukuk kurallarının uygulanmasında birliği sağlamakta, yargı organlarının kararları arasındaki aykırılıkları gidermekte ve bir denetleme görevi yapmaktadır.",
    "negative": "Kriminoloji (Suçlar bilimi) araştırmaları, suçların kökeninin toplumsal olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yasa, bazı ayrı tutumlarla (istisna), bunların giderilme çarelerini düşünmüş ve bu amaçla bazı yollar saptamıştır.",
    "positive": "Bu yasaya göre itiraz olunabilecek kararlar yasada açıkça gösterilmiştir ve kural olarak bir süreye de bağlı tutulmamıştır Ancak yasa ayrı tutma yoluyla bazı maddelerinde yer yer itirazların belli süreler içinde yapılması gerektiğini saptamıştır.",
    "negative": "Örneğin sorgu hâkiminin “Son tahkikatın açılması” kararına itiraz edilemeyeceği gibi, soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararlarına da itiraz edilemez."
  },
  {
    "anchor": "aykırılıkları en iyi anlayabilecek ve ortaya koyabilecek olanlar, yargılama konusu olayın ilgilileri ve taraflarıdır.",
    "positive": "Dışarıdan yanılmayı en iyi görebilecek olanlar da, o kararı veren hâkime mütalâalarını beyan eden ve onun kabul olunmadığını gören kimselerdir.”^3",
    "negative": "Yukarıda açıklandığı gibi hâkim önünde de, savcı önünde de olsa sanığın yine de gerçeğe aykırı sözler söylemesi mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Dışarıdan yanılmayı en iyi görebilecek olanlar da, o kararı veren hâkime mütalâalarını beyan eden ve onun kabul olunmadığını gören kimselerdir.”^3",
    "positive": "aykırılıkları en iyi anlayabilecek ve ortaya koyabilecek olanlar, yargılama konusu olayın ilgilileri ve taraflarıdır.",
    "negative": "Burada suçun maddî vakıası yani **cezalandırılan şey, maddede yazılı amaçlarla cemiyet kurmak veya kurmaya tevessül etmektir**."
  },
  {
    "anchor": "Genellikle yargılamada ilgililer iddia ve savunmalarını ortaya koymakta ve kabulünü istemektedirler.",
    "positive": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler.",
    "negative": "Bu suçlar toplumdan topluma değiştiği gibi, aynı toplumda da zaman içinde sık sık değişiklik gösterir."
  },
  {
    "anchor": "Bu başvurmaları inceleyecek ve çözecek yerin karar veren yerden başka bir yer olması kuraldır.",
    "positive": "Ayrıca başvurmayı inceleme yerinin, kararı veren yerden daha üst bir yer olması da bu kuralın bir gereğidir.",
    "negative": "Davada müdahil davacı sıfatını kazanan mağdur verilen kararı gerekiyorsa temyiz edebilir."
  },
  {
    "anchor": "Ayrıca başvurmayı inceleme yerinin, kararı veren yerden daha üst bir yer olması da bu kuralın bir gereğidir.",
    "positive": "Bu başvurmaları inceleyecek ve çözecek yerin karar veren yerden başka bir yer olması kuraldır.",
    "negative": "Suçun ne olduğunu önceden bildirmek, sorguyu yapanın yasal görevidir ve bunu istemek de sanığın hakkıdır."
  },
  {
    "anchor": "Yasa yolu, yanlışlıkları ve yasaya aykırı kararları düzeltebilme olanağı bakımından sanık için olduğu kadar toplum için de bir güvence sayılabilir.",
    "positive": "Bu yol, yasa yollarına başvurma olanağı kalmamış hükümler için kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "1 Bu açıdan sorgunun savunma hakkı ile yakın ilişkisi vardır, amacı da savunma hakkını korumak, sanığın bu hakkını kullanmasına olanak sağlamaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yasa yollarına başvurulması davaları uzatmakta ve sonuca varılmasını geciktirmekte ise de, alınacak tedbirlerle bu gecikme ve sakıncalar giderilebilir, ya da azaltılabilir.",
    "positive": "Öte yandan diğer yasa yollarına hem hukuksal ve hem de maddî nedenlerden ötürü başvurulabildiği halde bu yola",
    "negative": "hemen ekseriya olduğu gibi, katil fiilinin vukuunu kat’i surette tespit etmeden maznunu mahkûm etmiş bulunuyorlardı.”"
  },
  {
    "anchor": "Yargılanan kişiye yasa yolu tanınmamasının sakıncaları tanınmasından daha çoktur.",
    "positive": "Demek ki bir Sıkıyönetim Askerî Mahkemesi, herhangi bir suçtan ötürü yargılamakta olduğu bir kişinin savunma hakkını süre bakımından sınırlayabilecek, örneğin ölüm cezası ile yargılanan bir kişiye beş on",
    "negative": "**Konseye Başvurma Yetkisi (Dava Hakkı)** Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna iki tür başvurma yani dava açma yetkisi vardır."
  },
  {
    "anchor": "** Yasa yolları değişik ölçülere ve görüşlere göre tanımlanmakta ve türlere ayrılmaktadır.",
    "positive": "Daha çok Fransız hukukçularının benimsediği ve çok taraftar bulan bir görüşe göre yasa yolları, “Olağan yasa yolları” ve “Olağanüstü yasa yolları” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.",
    "negative": "Sorgu hâkimi kararları: Sorgu hâkimi tarafından verilen kararlara itiraz edilebilir, yeter ki yasada aksine bir hüküm bulunmasın."
  },
  {
    "anchor": "Faruk Erem, “Kanun yoluna müracaat kararın veya hük-mün bir başka mercide incelenmesi demektir.",
    "positive": "Kanun yolunun isabetle tarifi şudur: Hâkim tarafından verilip de henüz katileşmemiş olan ve alakalının hukukî menfaatini ihlâl eyleyen bir kararın, kararı verenden başka hâkim tarafından tetkik edilmesi için müracaat edilen yoldur.”",
    "negative": "Bu mad-denin birinci fıkrasında ise - Herkes dil, ırk, cinsiyet, siyasi dü-şünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı gözetilmeksizin ka-nun önünde eşittir - hükmü yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kanun yolunun isabetle tarifi şudur: Hâkim tarafından verilip de henüz katileşmemiş olan ve alakalının hukukî menfaatini ihlâl eyleyen bir kararın, kararı verenden başka hâkim tarafından tetkik edilmesi için müracaat edilen yoldur.”",
    "positive": "Faruk Erem, “Kanun yoluna müracaat kararın veya hük-mün bir başka mercide incelenmesi demektir.",
    "negative": "Eğer bildirmemişse yani sanığı müdafiine yazmakta ser- best bırakmış ise, tutuklu sanığın müdafi ile serbestçe yazışması esas olduğundan, sanığın müsaadesi olmadan mektupları kontrol edemez.^6"
  },
  {
    "anchor": "Çünkü takipsizlik kararını bir hâkim veya yargı yeri vermemiş, C. Savcılığı vermiştir.",
    "positive": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir.",
    "negative": "Balkan savaşı sıralarında 1912 yılında Arnavutluk’ta çıkan isyan hareketine katılanlar “Affı Umumî Kanunu Muvakkati” ile affedildiler."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan “Yargılamanın yenilenmesi” de, yeniden davayı görecek mahkemenin başka bir mahkeme olmayıp aynı mahkeme olması yönünden, bir yasa yolu değildir.",
    "positive": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları yasamıza göre “yasa yolu” olmayıp özel başvurma yollarıdır.",
    "negative": "**Bugün** Bugün toplumca önümüzdeki görev, 27 Mayıs anayasasını ve onun getirdiği sosyal hukuk devletini bütün olanakları kullanarak savunmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten bütün yasa yollarını özellikleri ile birlikte bir tanımlama içinde toplamak güçtür.",
    "positive": "Dönmezer ve Erman, “Umumî af, içtimaî fayda mülâhazası ile, bütün veya belirli bazı suçlar ve hükmedilmiş ise cezaları bütün neticeleri ile birlikte düşüren teşriî bir tasarruftur” demektedir.",
    "negative": "Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kâmil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "Daha çok Fransız hukukçularının benimsediği ve çok taraftar bulan bir görüşe göre yasa yolları, “Olağan yasa yolları” ve “Olağanüstü yasa yolları” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.",
    "positive": "Sayın Kunter’in de belirttiği gibi Usul Yasamız olağan ve olağanüstü yasa yolları biçiminde bir ayrım yapmamış ve sadece olağan yasa yollarını “Yasa Yolu” olarak niteleme olduğundan, yargılamanın yenilenmesini bir “yol” olarak kabul etmekle beraber onu bir “Yasa Yolu” olarak saymamıştır.",
    "negative": "Sözü geçen maddedeki: “Veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan..” sözleri de, yine kaçmak veya delilleri yok etmek veya değiştirmek gibi eylemleri anlatmak için kullanılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları da olağanüstü yasa yollarıdır.",
    "positive": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları yasamıza göre “yasa yolu” olmayıp özel başvurma yollarıdır.",
    "negative": "Yayıncı belli olmadığı takdirde yapıtı basan, basın aletleri ile çoğaltan kimse sorumlu olmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki bu ayrımın ölçüsü yargı organı veya hâkim tarafından verilen kararın kesinleşmiş olup",
    "positive": "Ama istem kararı veren yargı organı tarafından incelenmeden C. Başsavcılığınca reddedilmiş ise, yeni nedenler ileri sürülerek her zaman yeniden kararın düzeltilmesi istenebilir.",
    "negative": "Yayınladığı bir bildiri ile basın özgürlüğünün anti - demokratik ve esnek kanun maddelerinin sürekli tehdidi altında olduğunu söyleyen, fikir suçlarına kelepçe takılmasını protesto eden Türkiye Gazeteciler Sendikası, Gazeteciler Bayramını kutlamamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Karar veya hüküm kesinleşmeden önce başvurulan yollara olağan, kesinleştikten sonra başvurulan yollara da olağanüstü yollar denilmektedir.",
    "positive": "Karar düzeltilmesi, hükmün Yargıtay’ca onan- masından ve böylece kesinleşmesinden sonra başvurulan ve bu nedenle de “olağanüstü” denilen bir yasa yoludur.",
    "negative": "Düşünce özgürlüğüne, bilim ve sanat özgürlüğüne karşı bir silah olarak kullanılan 141 ve 142’nci maddeler, toplumumuzun gelişmesi, özellikle 27 Mayıs anayasasının getirdiği nisbi özgürlük ortamı içinde uygulama kabiliyetini yitirmiş ve kadük hale getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız böyle bir ayrım yapmamış yasa yolu olarak itiraz ve temyiz yollarını kabul etmiştir.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız yargılamanın yenilenmesini bir yasa yolu olarak ele almamıştır.",
    "negative": "Nitekim Şafak davası adı ile anılan “Türkiye ihtilalci işçi köylü partisi” davasının üç sıkıyönetim askerî savcısı tarafından hazırlanan iddianamesinde, 564’üncü sayfada, partinin kurulmuş olduğu, ancak eyleme"
  },
  {
    "anchor": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları yasamıza göre “yasa yolu” olmayıp özel başvurma yollarıdır.",
    "positive": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları da olağanüstü yasa yollarıdır.",
    "negative": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Sanık, müdafi, C. Savcısı, şahsi davacı, müdahil davacı, yasal temsilci (Kanunî mümessil) ve koca yasa yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Sanık, müdafi, savcı, müdahil, şahsî davacı, yasal temsilci, sanık kadın ise kocası, itiraz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Bu müzakereler esnasında konuşan sözcülerden bazılarının düşüncelerini buraya aktarmak- ta fayda görmekteyiz."
  },
  {
    "anchor": "Tanık, bilirkişi ve diğer kişiler de kendileri ile ilgili kararlara itiraz edebilirler.",
    "positive": "Kararlardan zarar gören üçüncü kişiler de (tanık, bilirkişi vb. gibi) bu hakka sahiptirler.",
    "negative": "Tasarıda, eşitlik ilkesine aykırı sadece birkaç örneğini verdiğimiz daha birçok hükümler yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sanıklar genellikle aleyhlerine verilmiş kararlar ve hükümler hakkında yasa yoluna başvurmaktadırlar.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi yoluna ancak kesinleşmiş hükümler hakkında başvurulabilir.",
    "negative": "Siyasal bilim uzmanları uygar toplumları “Örgütlenmiş toplumlar” olarak tanımlıyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Yukarda açıklandığı gibi, yasa yoluna başvurabilmenin koşullarından birisi ilgilinin hukuksal çıkarlarının ihlâl edilmiş olmasıdır.",
    "positive": "Ancak burada önemli olan, ilgilinin hangi hallerde hukuksal çıkarlarının bozulduğunu kabul etmek gerektiğidir’ Sayın Prof.",
    "negative": "Kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi olan 15 yıl ve daha ziyade ağır hapis cezaları ile ölüm cezasına mahkûm olanlar depo akçesi ödemek zorunda değildirler."
  },
  {
    "anchor": "“Hukuksal çıkarların ihlâli” değişik biçimlerde anlaşılmakta ve yorumlara neden olmaktadır.",
    "positive": "Affın hukuksal niteliği üzerinde bugüne kadar değişik düşünceler ileri sürülmüştür.",
    "negative": "“Kararın düzeltilmesi istemi reddedilirse, bir daha aynı sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulamaz.”"
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasası, “Yasa Yolu”na başvurabilmek için hukuksal çıkarların ihlâlinden açıkça söz etmemiştir.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yasa yolu kabul edilmediği gibi diğer ülkelerin Ceza Yargılama Usulü Yasalarında da böyle bir yasa yoluna rastlanmamaktadır.",
    "negative": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43."
  },
  {
    "anchor": "Bununla beraber böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için kuşkusuz karardan ya da hükümden zarar görmüş olmak gereklidir.",
    "positive": "Böyle bir tutumdan gerek yasanın, gerekse yanlış ve yasa dışı karardan mağdur olan kişinin zarar göreceği açıktır.",
    "negative": "geçilmediğinden, hukuk deyimi ile icra hareketlerine girişilmediğinden suçun 141’inci maddenin sınırları içinde kaldığı açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak burada önemli olan, ilgilinin hangi hallerde hukuksal çıkarlarının bozulduğunu kabul etmek gerektiğidir’ Sayın Prof.",
    "positive": "Yukarda açıklandığı gibi, yasa yoluna başvurabilmenin koşullarından birisi ilgilinin hukuksal çıkarlarının ihlâl edilmiş olmasıdır.",
    "negative": "Bu iki ünlü belgenin ilânından sonra, 20’nci yüzyılın ortalarına kadar geçen yüz elli yıl içinde, toplumsal gelişmeye paralel olarak İnsan Haklarında da yeni gelişmeler olmuş, konut, seyahat, toplanma ve dernek kurma, eğitim ve kültür, kadın-erkek eşitliği, işçi hakları, dinlenme hakkı gibi haklar, “İnsan Hakları” kapsamına alınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Karar ve hükümlerin neticesi isabetli, “Gerekçe”leri kanuna veya hukuka aykırı olabilir, fakat münhasıran gerekçeye karşı kanun yoluna gidilemez, bu",
    "positive": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır."
  },
  {
    "anchor": "gerekçelerden bilâhare çıkarılması mümkün neticelerin alakalının menfaatini ihlâl ihtimalinin mevcudiyeti halinde dahi böyle düşünmek lâzımdır.",
    "positive": "Ayrıca sadece bildirinin konusunu ve özünü saptayan yetkili organ üyelerinin suça katılmış olacaklarını da düşünmek mümkün olamaz.",
    "negative": "Yine bir rüşvet alıp verme olayında rüşvet olarak verilen paranın, yalancı tanıklık olaylarında yalancı tanığa veya bilirkişiye mükâfat olarak verilen paranın, sahte evrak düzenleme işlerinde bu iş için verilip alınan para veya eşyanın, sağlığa zararlı yiyecek maddelerinin satımı olayında bu tür yiyeceklerin, kumar oynatma olaylarında kumar parasının, zoralımına karar verilebilmesi için, o malı suçta kullananın, onu suç için hazırlayanın, suç işlemiş olduğunun anlaşılması ve mahkemece mahkûm edilmesi şarttır."
  },
  {
    "anchor": "“Bir hakkın ihlâl edilmiş olup olmadığı”, “Bir karar veya hükümden zarar görülmüş olup olmadığı” saptanırken “zarar” kavramı dar anlamda değil geniş anlamda yorumlanmalı ve değerlendirilmelidir.",
    "positive": "Burada önemli olan görevlilerin sıfatları değil hükmün gerçeğe aykırı olup olmadığı hususudur.",
    "negative": "2) Duruşmalı İnceleme: Ağır cezaya ilişkin hükümlerin duruşmalı olarak incelen-mesi temyiz eden tarafından istenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, “Delil yetersizliği” gerekçesi ile beraatına karar verilen bir kişinin, yüklenen eylemin suç niteliğinde olmadığını ileri sürerek yasa yoluna başvurması kabul edilmelidir.",
    "positive": "Çünkü delil yeter- sizliği gerekçesi ile beraatına karar verilen kişi kamu önünde suçsuz veya beraat etmiş olarak görülmemekte, ona “suç işlemiş ama delili elde edilememiş” gözü ile bakılmaktadır.",
    "negative": "Bu savcılıklar istemi yerinde görürlerse Yargıtay Dairesine ya da Genel Kuruluna ileteceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü delil yeter- sizliği gerekçesi ile beraatına karar verilen kişi kamu önünde suçsuz veya beraat etmiş olarak görülmemekte, ona “suç işlemiş ama delili elde edilememiş” gözü ile bakılmaktadır.",
    "positive": "Artık ikrara birinci derecede delil gözü ile bakmak, tek başına ona dayanma yöntemi ortadan kalkmış bulunmaktadır.",
    "negative": "** Eski Yargıtay Başkanı Halil Özyörük mecliste adalet komisyonu başkanı sıfatıyla cebir unsuru konusunda şunları söylüyor:"
  },
  {
    "anchor": "Bu halin bir “zarar” olarak kabul edilmesi, kişiye bunun düzeltilmesi olanağının sağlanması doğru olur.",
    "positive": "Bunun yanında, insanın bu doğal ve temel haklarına saygı gösterilmesinin, bu hakların somut olarak güvenlik altına alınmasının sağlanması da zorunludur.",
    "negative": "İşte Anayasanın emirleri, işte Anayasa Mahkemesinin kararları ve işte hükümetimizce imzalanan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin sözleri."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim “...bazı müellifler bir kararın gerekçesinin sanığın şerefini zedeleyebileceği veya başka mahzurlar doğurabileceği düşüncesi ile müstakil taarruz konusu yapılabileceğini ileri sürmüşlerdir.”^4",
    "positive": "Baha Kantar’a göre itiraz, “Hâkim veya Mahkeme reisi yahut başka hallerde Mahkeme tarafından verilmiş olan kararlara, karardan mutazarrır olanın, başka bir hâkim nezdinde taarruz etmesidir.”",
    "negative": "Son zamanlarda basında yer yer “Düşünce Özgürlüğü” üzerine yazılara rastlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Müdafin bu hakkı kullanabilmesi için vekâlet- namesinde ayrıca özel bir açıklığa gerek yoktur.",
    "positive": "Yani suçun işlenmiş sayılabilmesi için harekete geçmeye, eyleme geçmeye, hukuk deyimi ile icra hareketlerine başlamaya gerek yoktur.",
    "negative": "Geçtiğimiz yıllarda Anayasamızın en önemli maddeleri üzerinde ve yasalarımızda yapılan değişiklikler ve kabul edilen antidemokratik yasalar, hukuk devleti ilkesinin özünü yaralamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Sanık açıkça müdafine yasa yoluna başvurmamasını bildirmedikçe, müdafi bu hakkı her zaman kullanabilir.",
    "positive": "Bazı ülkelerde sanığın müdafi edinmek ve müdafi ile her zaman görüşebilmek hakkına o kadar önem verilmiştir ki, sanığa, müdafi ile görüşmeden önce ifade vermeme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Demek ki Anayasa’nın hükümleri, yargı yerlerini ve elbette ki yargı yerlerinden olan mahkemeleri bağlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu karar hakkında süresi içinde yasa yoluna başvuran müdafin bu süre geçtikten sonra vekâletname alması ve",
    "positive": "Yasa yoluna başvurma hakkına sahip olanlar süresi içinde bu haklarından vazgeçebilirler.",
    "negative": "Bunu engellemeye çalışmak, halkımızın düşünce hayatını engellemekten, kültürel gelişmesini kösteklemekten başka anlam taşıyamaz."
  },
  {
    "anchor": "bunu yargı organına vermesi halinde de yasa yoluna başvurma işlemi geçerli sayılır.",
    "positive": "Yasa yoluna başvurma konusu olan karar veya hükmün verilmesinden önce yapılan vazgeçme geçerli değildir.",
    "negative": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir.",
    "positive": "C. Savcısı suçtan zarar gördüğünü iddia eden kişinin müdahale isteğinin mahkemece kabul edilmemesinden ötürü de yasa yoluna başvurabilir.",
    "negative": "Örneğin, yabancı bir devlet adamının, bir askerin, bir devrimcinin, kendi ülkesindeki mücadelelerini anlatan konuşmalarını, incelemelerini"
  },
  {
    "anchor": "Ancak yasa, Ağır Ceza Mahkemelerinin bulunduğu yer savcılarına da o ağır ceza mahkemesinin çevresindeki mahkeme ve hâkimlerin kararları hakkında otuz gün içinde yasa yoluna başvurma hakkını tanımıştır.",
    "positive": "maddesinin 3. bendi bu eksiği gidermiş ve bir ağır ceza mahkemesinin ya da başkanının kararları hakkında yapılan itirazların bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi ya da başkanı tarafından inceleneceğini göstermiştir.",
    "negative": "yersel C. Savcılıklarına başvurulmuşsa bu savcılık istem hakkındaki düşüncesi ile birlikte dava dosyasını C. Başsavcılığına gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Bu savcıların kendi merkezlerindeki mahkeme ve hâkimlerin kararlarına karşı başvurma süresi yine yedi gündür.",
    "positive": "Öte yandan yazılı emir yoluyla Yargıtay’ın bozma kararlarına karşı Mahkemelerin ve Hâkimlerin direnme hakları yoktur.",
    "negative": "**Bozma Kararının Sonuçları** 1 — Birden çok sanıklı davalarda mahkûm edilen sanık-lardan birisinin temyizi üzerine bozulan karardan temyiz etmeyen sanık yararlanabilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır.",
    "positive": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir.",
    "negative": "Burada suçun maddî vakıası yani **cezalandırılan şey, maddede yazılı amaçlarla cemiyet kurmak veya kurmaya tevessül etmektir**."
  },
  {
    "anchor": "Savcının sanık aleyhine yasa yoluna başvurması halinde karar sanık lehine de bozulabilir.",
    "positive": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir.",
    "negative": "Yukarıda sözü edilen Anayasa hükümleri bu tür suçlara uygulandığı zaman görülür ki “Fikir suçu” sanıklarının tutuklanması hukuksal yönden hemen hemen mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "Şahsi davacı ve müdahil davacı da karar ya da hüküm hakkında yasa yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Sanık, müdafi, C. Savcısı, şahsi davacı, müdahil davacı, yasal temsilci (Kanunî mümessil) ve koca yasa yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Bu devletlerin egemen sınıfları, insan haklarını kendi sınıfsal çıkarlarına feda etmekte bir an tereddüt göstermemektedirler."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcısı suçtan zarar gördüğünü iddia eden kişinin müdahale isteğinin mahkemece kabul edilmemesinden ötürü de yasa yoluna başvurabilir.",
    "positive": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir.",
    "negative": "Bilindiği gibi kapatma ile durdurma veya çalışmadan alıkoyma, ayrı ayrı şeylerdir."
  },
  {
    "anchor": "Veliler velayetleri altındaki kişiler adına davaya müdahale edebilir ve mahkemece verilen karar hakkında yasa yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Şahsi davacı ve müdahil davacı da karar ya da hüküm hakkında yasa yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Direnme, kararı, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca bozulduğu takdirde mahkemenin bu bozma kararına karşı direnme hakkı yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Sanık başvurma süresini geçirmiş olsa bile, yasal temsilci veya koca süresi içinde başvurabilir.",
    "positive": "Başvurmadan vazgeçildikten sonra, başvurma süresi sona ermemiş olsa bile, tekrar yasa yoluna gidilemez.",
    "negative": "Bu tereddütlerin ortadan kalkması, memur, dernek ve sendikaların, eylemlerinde bir açıklığa kavuşması için sorunun aydınlanması zorunlu bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "**Yasa Yoluna Başvurma Yöntemi:** Yasa yoluna başvurma bir dilekçe ile veya mahkemenin tutanak yazıcısına yapılacak bir açıklama ile olur.",
    "positive": "İtirazda başvurma, olağan olarak itiraz edilen kararı veren yargı organına verilecek bir dilekçe ile ya da o mahkemenin tutanak yazısına yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "Savcısının düşüncesi de alındıktan sonra mahkemece gerekli inceleme yapılır ve istem karara bağlanır."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir başvurma halinde yazıcı ilgilinin yaptığı açıklamayı bir tutanakla saptar.",
    "positive": "Böyle bir ihtimal devletimizi kişisel başvurma yetkisini tanımaktan alıkoymamalıdır.",
    "negative": "Görüldüğü gibi yasa burada yalnız hâkimlerin görevlerini kötüye kullanmalarını ve suç işlemiş olmalarını yargılamanın yenilenmesi için neden kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklular, hangi tutukevinde bulunursa bulunsunlar, haklarında verilen karar hakkında o tutukevinin bulunduğu yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla yasa yoluna başvurulabilir.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre tutuklu kişi, bulunduğu cezaevindeki yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapma yoluyla itirazlarını yapabilir.",
    "negative": "Maddenin getirdiği hüküm geçici bir süre için çalışmayı durdurma “faaliyetten alıkoyma” hükmüdür."
  },
  {
    "anchor": "İlgili kişi veya savcı, yanlış bir yasa yoluna, örneğin itiraz yoluna başvurulması gerekirken temyiz yoluna başvurmuş olabilir.",
    "positive": "C. Savcısı da yasa yoluna başvurabilir, Savcı, sanığın aleyhine yasa yoluna başvurabileceği gibi lehine de başvurabilir.",
    "negative": "sanıklar arasında irtibat sağlayanlara haber götürüp getirenlere, mektup taşıyanlara, bildirilerini teksir edenlere bunları dağıtanlara, sanıklara ev kiralayanlara, bunları evlerinde barındıranlara, telefon numarası verenlere, sanıklara para yardımı yapanlara vb. uygulanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu başvurma süresi içinde yapılmışsa, başvurma hakkı kaybolmaz, başvurma doğru yapılmış gibi itiraz konusu karar ilgili yargı yeri tarafından incelenir.",
    "positive": "İlgili, başvurma yerini yanlış göstermiş veya hiç göstermemiş ise ve başvurma, süresi içinde yapılmış ise, doğru yargı yerine yapılmış gibi incelenecektir.",
    "negative": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın bu düşüncesi, ilgilinin haklarını korumak ve bir usul yanılgısı nedeni ile olası haksızlıkları önlemektir.",
    "positive": "Atina’da askerlik görevinden ve savaştan kaçarak site haklarını kaybedenler, bu haklarını ancak genel af ile yeniden kazanabiliyorlardı.",
    "negative": "Öte yandan sanığa şaşırtıcı sorular sorulması, anlayama-yacağı, kavrayamayacağı sorular yöneltilmesi"
  },
  {
    "anchor": "İlgili, başvurma yerini yanlış göstermiş veya hiç göstermemiş ise ve başvurma, süresi içinde yapılmış ise, doğru yargı yerine yapılmış gibi incelenecektir.",
    "positive": "Bu başvurma süresi içinde yapılmışsa, başvurma hakkı kaybolmaz, başvurma doğru yapılmış gibi itiraz konusu karar ilgili yargı yeri tarafından incelenir.",
    "negative": "Buradaki “Mahkeme kararları tabirini duruşma esnasında verilen kararlara hasretmemek lâzımdır."
  },
  {
    "anchor": "Yasa yoluna başvurma hakkına sahip olanlar süresi içinde bu haklarından vazgeçebilirler.",
    "positive": "Başvurmadan vazgeçildikten sonra, başvurma süresi sona ermemiş olsa bile, tekrar yasa yoluna gidilemez.",
    "negative": "247. maddesi sarahatince hâkim huzurunda vaki ikrarın delil mahiyetinde olduğu ve sanığın ikrarlarının şahadet ve raporla müeyyid bulunduğu gözetilmeyerek, yerinde olmayan mülahazalara müsteniden yazılı şekilde karar verilmesi kanuna muhaliftir.”^6"
  },
  {
    "anchor": "Yasa yoluna başvurma konusu olan karar veya hükmün verilmesinden önce yapılan vazgeçme geçerli değildir.",
    "positive": "bunu yargı organına vermesi halinde de yasa yoluna başvurma işlemi geçerli sayılır.",
    "negative": "Hâkim önüne çıkarılmaları için kanunda belirtilen süre geçtikten sonra hâkim kararı olmaksızın hürriyetlerinden yoksun kılınan;"
  },
  {
    "anchor": "Hükmün verildiği duruşmada, duruşma tutanağına yazılmak suretiyle yapılan vazgeçme geçerli sayılmaktadır.",
    "positive": "Yasa yoluna başvurma konusu olan karar veya hükmün verilmesinden önce yapılan vazgeçme geçerli değildir.",
    "negative": "Suç işlendikten, yargılama yapılıp sanığa bir ceza verildikten sonra artık suç ile devletin ilişkisi sona ermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Vazgeçme dilekçesi kararı veren yargı yerine verilebileceği gibi hüküm veya kararı inceleyecek yargı yerine de verilebilir.",
    "positive": "** İtiraz, kararı veren hâkim ya da mahkemeye verilecek bir dilekçe ile yapılabileceği gibi, itiraz konusu kararı veren yargı yerinin tutanak yazıcısına yapılacak bir açıklama ile de yapılabilir.",
    "negative": "Tutuklu sanık da duruşmada hazır bulundurulmasını isteyemez, ancak müdafi gönderebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bunun için müdafin sanık tarafından verilmiş bir vekâletname ile özel yetkiye sahip olması gerekir.",
    "positive": "Ancak müdafiin vazgeçebilmesi için vekâletname ile kendisine açık yetki verilmiş olması gerekir.",
    "negative": "“La question”u okuyanlar, Cezayir’de Fransızlara karşı yapılan kurtuluş savaşında bu hareketi destekleyen ve Fransızları şiddetle suçlayan “Alger Republicain” yazarı Henri Alleg’e yapılan işkenceleri ibretle öğrenmişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Başvurmadan vazgeçildikten sonra, başvurma süresi sona ermemiş olsa bile, tekrar yasa yoluna gidilemez.",
    "positive": "Sanık başvurma süresini geçirmiş olsa bile, yasal temsilci veya koca süresi içinde başvurabilir.",
    "negative": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir."
  },
  {
    "anchor": "6) Yasa yolları ile ilgili genel kurallar açısından ceza yargılama usulü yasası ile 353 sayılı askerî Mahke¬melerin kuruluşu ve yargılama",
    "positive": "B- Askerî Yargılama Hukuku açısından: Ceza Yargılama Usulü yasası ile 353 sayılı Askerî Mahke-melerin kuruluşu ve Yargılama Usulü yasası arasında itirazın niteliği bakımından bir fark yoktur.",
    "negative": "Bu sözler dünyanın toplumsal mücadeleler tarihinin sosyal bilimlere öğreticisidir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır.",
    "positive": "Ancak Askerî Yargılama Usulü yasası, nezdinde mahkeme kurulan kıta komutanı ve askerî kurum âmirine de yasa yoluna başvurma hakkı tanımıştır.",
    "negative": "İşte dernekler yasasının dernekleri işlemez hale getiren hükümlerinden bir kaç örnek."
  },
  {
    "anchor": "Yani yargılama organlarının verdikleri kararlarda bir yanlışlık, yasaya aykırılık olduğu iddiasının başka yargılama organlarında inceletilmesidir.",
    "positive": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir.",
    "negative": "Bu aşamaya erişilemediği sürece ülkemizin çağdaş uygarlık düzeyine varma çabaları sonuçsuz kalacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Baha Kantar’a göre itiraz, “Hâkim veya Mahkeme reisi yahut başka hallerde Mahkeme tarafından verilmiş olan kararlara, karardan mutazarrır olanın, başka bir hâkim nezdinde taarruz etmesidir.”",
    "positive": "1 Kural olarak itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeden başka bir hâkim ya da mahkeme tarafından incelenir.",
    "negative": "“Belirtilen nitelikteki sapık ve ancak ruh hastalarınca girişilebilecek eylemleri yapanlara göz yumulamaz elbette."
  },
  {
    "anchor": "1 Kural olarak itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeden başka bir hâkim ya da mahkeme tarafından incelenir.",
    "positive": "İtiraz inceleme görevi, kural olarak itiraz konusu kararı veren hâkim ya da mahkemeden başka ve üst bir hâkim ya da mahkemeye aittir.",
    "negative": "Bu yetkinin maksatlı hareketlere ve kötüye kullanmaya ne kadar elverişli olduğunu açıklamaya ihtiyaç yoktur sanıyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Bir karara itiraz eden kişi, itirazını bu karara konu olan olaya ya da eyleme yöneltebileceği gibi, hukuk kurallarının uygulanma biçimine de yöneltebilir.",
    "positive": "İtiraz üzerine verilen bu kararın kesinliği ilk kararı veren yargı organı ve itiraz eden bakımından kuşkusuzdur, ancak aleyhine itiraz olunan kişi inceleme organına iddia ve savunmasını yansıtamamış ise bu kişi verilen karara itiraz edebilir ve kendisi için kararın kesinliği söz konusu olamaz.",
    "negative": "Yargıtay’ın, gerek alt mahkemelerin verdikleri kararların mahkemeleri bağlayıcı kararlar olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Hatta kararı veren hâkime daha önce açıklanmamış olan hususları da ileri sürebilir, Yasa bu konuda bir sınırlama getirmemiştir.",
    "positive": "Dışarıdan yanılmayı en iyi görebilecek olanlar da, o kararı veren hâkime mütalâalarını beyan eden ve onun kabul olunmadığını gören kimselerdir.”^3",
    "negative": "B — Yukarıda sayılan kuruluşlar, kendi yetkili organları tarafından karar verilmeden bildiri, beyanname veya benzeri yayımlar yapamazlar."
  },
  {
    "anchor": "A- Ceza Yargılama Usulü Açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasası itiraz ile ilgili 297. maddesinde:",
    "positive": "A) Ceza Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasası, itiraz konusu kararları veren hâkimin sıfatına göre itirazı inceleyecek hâkim ya da mahkemeleri saptamıştır",
    "negative": "Kaldı ki dernek yöneticilerinin hepsinin birlikte bir suç işlemesi halinde bu kapatma cezası bir dereceye kadar uygun görülebilirse de yöneticilerin bir ya da bir kaç tanesinin yasaya aykırı bir eylemde bulunmaları halinde derneğin"
  },
  {
    "anchor": "“Kanunda hilâfı yazılmış olmadıkça sorgu hâkimi, mahkeme naibi ve istinabe olunan hâkimin kararları ile",
    "positive": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir.",
    "negative": "Yukarıda yazılı farklı hükümler dışında iki Yasa arasında Usul açısından uygunluk vardır."
  },
  {
    "anchor": "asliye mahkemesi reisi veya hâkimi ve sulh hâkiminin duruşmaya taallûk etmeyen kararları aleyhine itiraz olunabilir.",
    "positive": "Eğer sulh ceza işleri o yerde asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa bu takdirde itiraz o yerin ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir.",
    "negative": "Bazı hallerde, hâkim, gerekli görürse, haberleşmeyi kontrol etmek hakkına sahiptir."
  },
  {
    "anchor": "“Şahit, ehlihibre ve diğer şahıslar da kendilerine müteallik kararlar aleyhine itiraz edebilirler “ demektedir.",
    "positive": "Tanık, bilirkişi ve diğer kişiler de kendileri ile ilgili kararlara itiraz edebilirler.",
    "negative": "1)Davaya konu yapılan kitaptaki düşüncelerde bana yüklenmek istenen suçun unsurları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "maddesinin 3. bendi bu eksiği gidermiş ve bir ağır ceza mahkemesinin ya da başkanının kararları hakkında yapılan itirazların bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi ya da başkanı tarafından inceleneceğini göstermiştir.",
    "positive": "Karar ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından verilmiş ise itirazı inceleme yetkisi bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına aittir",
    "negative": "Yukarıya alınan madde, 648 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 2. maddesinden aynen alınmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki yasada aksi yazılı olmadıkça, maddede gösterilen bütün kararlar aleyhine itiraz olunabilir.",
    "positive": "Demek ki Askerî Yargılama Usulü yasasında bir karara karşı itiraz edilebileceği yolunda bir hüküm yoksa o karar aleyhine itiraz olunamaz.",
    "negative": "Yani yazar veya resmi yapanın, yayınlanan yazı veya yapılan resmin kendi bilgisi dışında ve muvafakati olmadan yayınlandığını ispat etmesi gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak yasa bazı kararlara itiraz edilemeyeceğini kabul etmiş ve bunları ilgili maddelerde göstermiştir.",
    "positive": "Yasa, kişiye ait malların “zabtı”nı önemli görmüş ve bu tür kararlara itiraz edi- lebileceğini kabul etmiştir.",
    "negative": "Yasalar bir tarafa bırakılmış, yargı organlarının kararları hiçe sayılmış, yöneticiler hukuk dışına düşmüşlerdi."
  },
  {
    "anchor": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43.",
    "positive": "Maddesine göre “eski hale getirmek isteğinin kabulüne” dair verilen ka- rarlara itiraz olunamaz.",
    "negative": "İnsan hak ve hürriyetlerinin ve toplumun huzur ve refahının güvenlik altına alınması ise, ancak ve ancak, hukukî durumlarda kararlılık sağlamakla olabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Maddesine göre “eski hale getirmek isteğinin kabulüne” dair verilen ka- rarlara itiraz olunamaz.",
    "positive": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43.",
    "negative": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Sorgu hâkimi kararları: Sorgu hâkimi tarafından verilen kararlara itiraz edilebilir, yeter ki yasada aksine bir hüküm bulunmasın.",
    "positive": "2. Naip hâkim ile istinabe hâkiminin kararları: 2 Bu hâkimler tarafından verilen bütün kararlara itiraz edilebilir.",
    "negative": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü yasasının gerekçesi, Genel Usul Yasası ile “Savunma hakkının son derece güvenlik altına alındığını” yazmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin sorgu hâkiminin “Son tahkikatın açılması” kararına itiraz edilemeyeceği gibi, soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararlarına da itiraz edilemez.",
    "positive": "Lüzumu muhakeme kararları, sorgu hâkimleri tarafından verilen “son soruşturmanın açılması kararı” niteliğindedir ve bu kararın doğurduğu hukuksal sonuçları doğurur.",
    "negative": "Hukuk kurullarını uygulayan insanlardır ve insanlar her zaman yanılgıya düşebilirler."
  },
  {
    "anchor": "2. Naip hâkim ile istinabe hâkiminin kararları: 2 Bu hâkimler tarafından verilen bütün kararlara itiraz edilebilir.",
    "positive": "Sorgu hâkimi kararları: Sorgu hâkimi tarafından verilen kararlara itiraz edilebilir, yeter ki yasada aksine bir hüküm bulunmasın.",
    "negative": "Bunların başında da af yasası uygulanırken yargılanan kişi hakkında uygulanması istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban miktarının esas alınması ve buna göre işlem yapılması gelmektedir."
  },
  {
    "anchor": "3. Hâkim kararları: Hâkimin, duruşma ile ilgili olan kararları ile yasada kesin olduklarına dair hüküm bulunan kararlarına itiraz olunamaz.",
    "positive": "Sorgu hâkimi kararları: Sorgu hâkimi tarafından verilen kararlara itiraz edilebilir, yeter ki yasada aksine bir hüküm bulunmasın.",
    "negative": "Oysa savunma hakkı kişinin, sınırlanması mümkün olmayan tabiî ve temel haklarındandır."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay bazı kararlarında, “duruşma ile ilgili olmayan kararları”, “duruşmasız verilen kararlar” şeklinde kabul etmektedir.",
    "positive": "Kuşkusuz Yargıtay Ceza Daireleri ve Ceza Genel Kurulu da kararlarında yanılgıya düşebilir ve yasalara aykırı kararlar verebilirler.",
    "negative": "Alındı belgesinin verilmesinden önce bildirinin incelenmesi, suç niteliğinde bulunup bulunmadığının araştırılması söz konusu olamaz."
  },
  {
    "anchor": "Bu kural karşısında, mahkemelerin itiraz olunabilecek kararlarının ayrı tutma (istisna) yoluyla gösterilmesi gerekmektedir.",
    "positive": "Bu yasaya göre itiraz olunabilecek kararlar yasada açıkça gösterilmiştir ve kural olarak bir süreye de bağlı tutulmamıştır Ancak yasa ayrı tutma yoluyla bazı maddelerinde yer yer itirazların belli süreler içinde yapılması gerektiğini saptamıştır.",
    "negative": "Böyle bir ilân yapılmamış ve emir vatandaşlara duyurulmamış ise suç meydana gelmez."
  },
  {
    "anchor": "Bu hükme göre, tutuklama, haciz ve üçüncü kişilerle ilgili olarak verilen mahkeme kararlarına itiraz olunabilir.",
    "positive": "Mahkemece verilen tutuklama kararlarına hangi aşamada olursa olsun itiraz etmek mümkündür.",
    "negative": "Alındı belgesinin verilmesinden önce bildirinin incelenmesi, suç niteliğinde bulunup bulunmadığının araştırılması söz konusu olamaz."
  },
  {
    "anchor": "“İstinabe olunan hâkim” ise bir hâkim ya da mahkemenin bir ara kararının yerine getiril¬mesi için başka bir yargı çevresinde görevlendirildiği hâkim ya da mahkemedir.",
    "positive": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir.",
    "negative": "Affın kapsamı saptanırken hukukun, akim ölçüleri ele alınmalı, duygusallıktan uzak kalınmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "ile birlikte verilen para cezasının tahsiline ilişkin karara karşı da bu tanığın itiraz hakkı vardır.",
    "positive": "gününde yüzüme karşı verilen ya da tebliğ edilen bu karara süresi içinde itiraz ediyorum” denilecektir.",
    "negative": "Cebir unsuru kabul edilen hallerde, düşünce özgürlüğüne yer verilmekte ve toplum düzeni üzerinde çeşitli düşünce açıklamalarına bir oranda olanak sağlanmakta olduğu açıktır."
  },
  {
    "anchor": "Buradaki “Mahkeme kararları tabirini duruşma esnasında verilen kararlara hasretmemek lâzımdır.",
    "positive": "Yargıtay bazı kararlarında, “duruşma ile ilgili olmayan kararları”, “duruşmasız verilen kararlar” şeklinde kabul etmektedir.",
    "negative": "Görülüyor ki Anayasamız, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine uygun olarak, tutuklama nedenlerini iki hal içinde sınırlamış ve bunların dışında kişilerin tutuklanamayacaklarını kural olarak kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Son tahkikatın açılması ile başlayan ve hükmün verilmesi ile nihayet bulan devre zarfında verilen kararlar bu tabire dâhildir.” 4",
    "positive": "Lüzumu muhakeme kararları, sorgu hâkimleri tarafından verilen “son soruşturmanın açılması kararı” niteliğindedir ve bu kararın doğurduğu hukuksal sonuçları doğurur.",
    "negative": "Ceza anlayışına göre söz söylemek, yazı yazmak düşünce açıklamak, konuşma yapmak birer “eylem”dir, “fiil”dir."
  },
  {
    "anchor": "Mahkeme kararlarına itiraz edilememesi hükmünün nedeni davayı uzatmamak, sürüncemede bırakmamaktır.",
    "positive": "Bu hükme göre, tutuklama, haciz ve üçüncü kişilerle ilgili olarak verilen mahkeme kararlarına itiraz olunabilir.",
    "negative": "B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,"
  },
  {
    "anchor": "Çünkü son kararla birlikte mahkemenin bu karara etkili bütün ara kararları temyiz konusu yapılabilir ve Yargıtay’ca incelenebilir.",
    "positive": "Hükümden önce verilip hükme etkili olan ara kararları da son kararlar birlikte temyiz konusu yapılabilir.",
    "negative": "olaylarla ilgili yönlerine yani olayların meydana gelip gelmediği, suçun işlenmiş olup olmadığı, ya da nasıl işlendiği hususuna (sübuta) karışmamalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemece verilen tutuklama kararlarına hangi aşamada olursa olsun itiraz etmek mümkündür.",
    "positive": "Bu hükme göre, tutuklama, haciz ve üçüncü kişilerle ilgili olarak verilen mahkeme kararlarına itiraz olunabilir.",
    "negative": "“Sendikalizm deyimi, Fransızca şekliyle 13 Ekim 1906 tarihinde Emiens’deki Fransız Sendika Konfederasyonu Kongresinde yapı işçileri delegesi M."
  },
  {
    "anchor": "Yasa, kişiye ait malların “zabtı”nı önemli görmüş ve bu tür kararlara itiraz edi- lebileceğini kabul etmiştir.",
    "positive": "Yukarıda açıklandığı gibi Ceza Yargılama Usulü yasası, itiraz ve acele itiraz olmak üzere iki tür itiraz kabul ettiği halde Askerî Yargılama Usulü Yasası böyle bir ayrım yapmamış, tek tür itiraz kabul etmiştir.",
    "negative": "Savcısı tarafından ya da hüküm- lünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası tarafından istenmiş ise yeniden verilecek hüküm eski hükümden daha ağır olamaz."
  },
  {
    "anchor": "B- Askerî Yargılama Hukuku açısından: Ceza Yargılama Usulü yasası ile 353 sayılı Askerî Mahke-melerin kuruluşu ve Yargılama Usulü yasası arasında itirazın niteliği bakımından bir fark yoktur.",
    "positive": "Kararlara kimlerin itiraz edebilecekleri konusunda Ceza Yargılama usulü yasası ile Askerî Yargılama Usulü yasası arasında fark yoktur.",
    "negative": "Oysa toplumun ekonomik yapısının gelişmesi, üretim araçlarının toplumun mülkiyetine geçmesi doğrultusundadır."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan her iki usul yasasına göre de mahkeme kararlarına itiraz edilemeyeceği ana kural olarak kabul edilmiştir.",
    "positive": "Örneğin sorgu hâkiminin “Son tahkikatın açılması” kararına itiraz edilemeyeceği gibi, soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararlarına da itiraz edilemez.",
    "negative": "Biz bu yazımızda yukarıdaki düşüncelerle sıkı sıkıya ilgili olan “Cebir Unsuru” üzerinde durmak istiyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Ancak Ceza Yargılama Usulü yasası, ayrı tutma yoluyla, tutuklama, haciz (zabıt) ve üçüncü",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasası, Yargıtay’ın davanın esasına hükmedeceği bu halleri ayrı ayrı göstermiştir.",
    "negative": "Vicdanî delil sisteminin kabulü ile geçmiş dönemlerde “ikrar” a verilen değer de değişmiştir."
  },
  {
    "anchor": "kişilere ilişkin mahkeme kararlarına itiraz edilemeyeceğini kabul ettiği halde Askerî Yargılama Usulü Yasası böyle bir hüküm koyma yoluna gitmemiş sadece, kanunda açıkça gösterilen hallerde kararlara veya Askerî mahkeme kararla-rına itiraz edilebileceğini hükme bağlamıştır.",
    "positive": "Mahkeme kararlarına itiraz edilememesi hükmünün nedeni davayı uzatmamak, sürüncemede bırakmamaktır.",
    "negative": "Yukarıda sözü geçen, Yargıtay’ın örnek kararı, bilirkişi seçiminde en yüksek mahkemenin “Uzmanlık” konusuna, haklı olarak, ne kadar önem verdiğini göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki Askerî Yargılama Usulü yasasında bir karara karşı itiraz edilebileceği yolunda bir hüküm yoksa o karar aleyhine itiraz olunamaz.",
    "positive": "B) Askerî Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasasında itiraz yerleri, kararı veren hâkimin sıfatına göre saptanmış olduğu halde, Askerî Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yol izlenmemiş ve itiraz olunabilen her karara ait maddede itirazı inceleyecek mahkeme de saptanmıştır.",
    "negative": "Örneğin yazı ile yapılan komünizm propagandası veya hakaret, basın yoluyla işlenmiş birer suçtur."
  },
  {
    "anchor": "**Askerî Yargılama Usulü yasasına göre itiraz edilebilen mahkeme kararları şunlardır:**",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre bu gibi hallerde Askerî Yargıtay esasa hükmedebilecektir.",
    "negative": "10) Lamenais, konu ile ilgili olarak şöyle demektedir: “Bir kişinin öteki bir kişiyi yargıladığını düşündüğüm zaman vücudumu büyük bir titreme kaplamaktadır.”"
  },
  {
    "anchor": "2) Askerî mahkemece, askerî mahallerden başka yerlerde yapılan arama ve zabıtlar (m. 66/2)",
    "positive": "Tutukluluk ve hastalık sürelerinin cezadan indirilmesi hakkındaki karar (m. 251, 254/2)",
    "negative": "Birçok yayınevleri, 1961 Anayasasının getirdiği düşünce özgürlüğünden yararlanarak, yabancı ülkelerde yayınlanmış eserleri dilimize çevirip yayınlamakta, Türk düşünce hayatının gelişmesine katkıda bulunmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Tutukluluk ve hastalık sürelerinin cezadan indirilmesi hakkındaki karar (m. 251, 254/2)",
    "positive": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)",
    "negative": "Son yıllarda ülkemizde sosyal bilimler alanında mutlu bir gelişme göze çarpmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)",
    "positive": "Tutukluluk ve hastalık sürelerinin cezadan indirilmesi hakkındaki karar (m. 251, 254/2)",
    "negative": "Görülüyor ki Anayasamız bir kitap hakkında toplatma kararı verme yetkisini yargı organlarına vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklu sanığın bilmesi bakımından sakıncalı görülen konuların müdafi tarafından kendisine bildirilmesinin yasaklanması kararı (m. 91/2)",
    "positive": "Eğer bildirmemişse yani sanığı müdafiine yazmakta ser- best bırakmış ise, tutuklu sanığın müdafi ile serbestçe yazışması esas olduğundan, sanığın müsaadesi olmadan mektupları kontrol edemez.^6",
    "negative": "Davaların salt hukuksal yönü ile hukuk kurallarının uygulandığı olayları birbirinden ayırmak çok kez mümkün olmadığından açıklanan bu görüş soyut kalmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sanık, müdafi, savcı, müdahil, şahsî davacı, yasal temsilci, sanık kadın ise kocası, itiraz yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "** Yasa yollarına ilişkin genel kurallar bölümünde açıkladığımız gibi sanık, müdafi, savcı, müdahil davacı kişisel davacı, yasal temsilcisi (kanuni mümessil), ve sanık kadın ise kocası temyiz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Ancak bazı suçlar vardır ki, yasa bunlardan ötürü kovuşturma ve dava açılmasını Adalet Bakanlığı’nın veya başka organların izin veya karar vermesine bağlamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kararlardan zarar gören üçüncü kişiler de (tanık, bilirkişi vb. gibi) bu hakka sahiptirler.",
    "positive": "yanlış ve Yasaya aykırı kararlar sonucu zarar gören kişiler de yararlanmaktadırlar.",
    "negative": "İşte dernekler yasasının dernekleri işlemez hale getiren hükümlerinden bir kaç örnek."
  },
  {
    "anchor": "Kararlara kimlerin itiraz edebilecekleri konusunda Ceza Yargılama usulü yasası ile Askerî Yargılama Usulü yasası arasında fark yoktur.",
    "positive": "B- Askerî Yargılama Hukuku açısından: Ceza Yargılama Usulü yasası ile 353 sayılı Askerî Mahke-melerin kuruluşu ve Yargılama Usulü yasası arasında itirazın niteliği bakımından bir fark yoktur.",
    "negative": "Uygulamaya ve eldeki iddianamelerle mahkeme karar-larına baktığımız zaman şunları görüyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "Ancak Askerî Yargılama Usulü yasası, nezdinde mahkeme kurulan kıta komutanı ve askerî kurum âmirine de yasa yoluna başvurma hakkı tanımıştır.",
    "positive": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır.",
    "negative": "Bu kurul tarafından karar onaylandığı takdirde bir örneği il- gili memura verilir."
  },
  {
    "anchor": "** A — Ceza Yargılama Hukuku açısından: İki tür itiraz vardır: Adi itiraz ve Acele itiraz.",
    "positive": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir.",
    "negative": "2 — Depo akçesi: Temyize başvurmanın ikinci koşulu, temyiz edenin ilk temyiz dilekçesini verdikten ya da tutanak yazıcısına açıklama yaptıktan itibaren Maliye Veznesi’ne bir hafta içinde on lira depo etmesidir."
  },
  {
    "anchor": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir.",
    "positive": "** A — Ceza Yargılama Hukuku açısından: İki tür itiraz vardır: Adi itiraz ve Acele itiraz.",
    "negative": "Bir hükmün haksızlığına, yanlışlığına etki yapan başka nedenler de düşünülebilir."
  },
  {
    "anchor": "Süre, kararın yüze karşı verildiği ya da tebliğ edildiği günün ertesi gününden başlayarak hesap edilir.",
    "positive": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "negative": "Bu halde malın zoralımına karar verilebilmesi için ayrıca o malın suçla ilgilisi olmayan kimselere ait olmaması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Adi itiraza gelince, bunlar yasada, acele itirazda olduğu gibi tek tek gösterilmemiştir.",
    "positive": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir.",
    "negative": "Mağdurun ölüm cezası ile mahkûmiyeti halinde, bu ölüm cezası infaz edilmişse ifti- racıya da ölüm cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "e)Sorgu hâkimliğince verilen soruşturmanın genişletilmesi isteğinin reddi kararı,",
    "positive": "Lüzumu muhakeme kararları, sorgu hâkimleri tarafından verilen “son soruşturmanın açılması kararı” niteliğindedir ve bu kararın doğurduğu hukuksal sonuçları doğurur.",
    "negative": "Bu tür suçlarda yasaya aykırı olan yön basılmış eserin içeriğidir, kapsadığı düşünce ve anlamdır."
  },
  {
    "anchor": "f)Muhakemenin men’ine ya da davanın iddianamede gösterilen Mahkemeden başka bir mahkemede açılmasına dair sorgu hâkimi kararları,",
    "positive": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir.",
    "negative": "Kişi, salt düşünmekle kalmayacak, düşündüklerini açıklayacak ve basın yoluyla yayabilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda açıklandığı gibi Ceza Yargılama Usulü yasası, itiraz ve acele itiraz olmak üzere iki tür itiraz kabul ettiği halde Askerî Yargılama Usulü Yasası böyle bir ayrım yapmamış, tek tür itiraz kabul etmiştir.",
    "positive": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir.",
    "negative": "Örneğin toprak reformu yapılmamış, yurt topraklarının büyük kısmı belli kişilerin mülkiyetinde toplanmış ülkelerde topraksız ya da toprağı ailesinin geçimine yetmeyen kişiler büyük toprak sahiplerinin yerlerini işgal etme, hazine topraklarını kendine mâletme, ormandan tarla açma, kumsalları ekilir hale getirme yollarına başvurmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Bu yasaya göre itiraz olunabilecek kararlar yasada açıkça gösterilmiştir ve kural olarak bir süreye de bağlı tutulmamıştır Ancak yasa ayrı tutma yoluyla bazı maddelerinde yer yer itirazların belli süreler içinde yapılması gerektiğini saptamıştır.",
    "positive": "Bu gibi ayrı tutma halleri dışında genel bir itiraz süresi kabul edilmemiş, itirazla ilgili her maddede itiraz süreleri ayrı ayrı gösterilmiştir.",
    "negative": "Yürürlükteki Dernekler Yasası örgütlenmeyi güçleştiren birçok hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin Askerî Savcının kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlarına karşı yapılacak itirazlar 15 gün içinde yapılmak gerekir.",
    "positive": "** Lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar, itirazları incelemeye yetkili İl Makamına ya da Danıştay 2.",
    "negative": "“Bir hakkın ihlâl edilmiş olup olmadığı”, “Bir karar veya hükümden zarar görülmüş olup olmadığı” saptanırken “zarar” kavramı dar anlamda değil geniş anlamda yorumlanmalı ve değerlendirilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Bu gibi ayrı tutma halleri dışında genel bir itiraz süresi kabul edilmemiş, itirazla ilgili her maddede itiraz süreleri ayrı ayrı gösterilmiştir.",
    "positive": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir.",
    "negative": "Bunu ünlü cezacı Alfieri “suçu toplum hazırlar, birey işler” sözleriyle anlatıyor."
  },
  {
    "anchor": "** İtiraz, kararı veren hâkim ya da mahkemeye verilecek bir dilekçe ile yapılabileceği gibi, itiraz konusu kararı veren yargı yerinin tutanak yazıcısına yapılacak bir açıklama ile de yapılabilir.",
    "positive": "İtirazda başvurma, olağan olarak itiraz edilen kararı veren yargı organına verilecek bir dilekçe ile ya da o mahkemenin tutanak yazısına yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "1 bazen başkasını kurtarmak için suçu üzerine alır ve nihayet işkence altında serbest iradesini kaybederek yapmadığı eylemleri yaptığını söyler."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre tutuklu kişi, bulunduğu cezaevindeki yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapma yoluyla itirazlarını yapabilir.",
    "positive": "Tutuklular, hangi tutukevinde bulunursa bulunsunlar, haklarında verilen karar hakkında o tutukevinin bulunduğu yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla yasa yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "Bu tür suçları işleyenlere verilen cezalar, suçluların çocuklarını ve torunlarını da etkiler, onları da"
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de tutuklular bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak itirazlarım yapabilirler.",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de askerî tutukevinde bulunan sanıklar, bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak temyiz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Temyiz veya herhangi bir yasa yoluna başvurmanın yerinde olup olmadığı hususu bir yana, dosya çok kez Yargıtay’da aylarca hatta yıllarca kalmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir.",
    "positive": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir.",
    "negative": "Bütün gözlerin memleketimize çevrildiği şu günlerde ferdî müracaat hakkının ve Divanın mecburi yetkisinin tanınması, İnsan Haklarının yeni bir zaferi olacaktır.”^3"
  },
  {
    "anchor": "Bu hâkim ya da mahkeme itirazda ileri sürülmeyen başka bir nedenle de kararını düzeltebilir.",
    "positive": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir.",
    "negative": "Davacı, kendisine zarar veren işlemlerin yapılması nedeni olan iddialar üzerine hakkında açılan dava"
  },
  {
    "anchor": "İtirazı yerinde görmezse onu reddedemez, en geç üç gün içinde itiraz dilekçesini ya da tutanağını, itirazı inceleyecek hâkime ya da mahkemeye gönderir.",
    "positive": "İtirazı inceleyecek hâkim ya da mahkeme, cevap verebilmesi için itirazı karşı tarafa bildirebilir.",
    "negative": "Avrupa tarihinde Derebeyler, Krallar, İmparatorlar ve Papalar af müessesesini kullanmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "İtirazı inceleyecek hâkim ya da mahkeme, cevap verebilmesi için itirazı karşı tarafa bildirebilir.",
    "positive": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir.",
    "negative": "Anayasaya aykırı çoğu yasaların bu yüksek mahkemece iptal edilmesi ve Parlamentoya geri çevrilmesi bu tutuma neden oldu."
  },
  {
    "anchor": "Hâkim gerekli inceleme ve araştırmayı yaptıktan sonra itirazı yerinde görürse kabul eder, görmezse reddeder.",
    "positive": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir.",
    "negative": "Bu seçimi, tarafsız, hiçbir yerden emir almayan, objektif olarak etki altında kalmayan “Hâkimler” in yapması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak itiraz üzerine verilen tutuklama ka- rarlarına karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "positive": "Nitekim sanığın tutuklanma isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine, itirazı inceleyen yargı organı tarafından verilen tutuklama kararına karşı sanık acele itiraz yoluna başvurabilir.",
    "negative": "** Genel af üzerinde görüşmeler, tartışmalar yapılırken önce, ceza yasasının 141. maddesi eylem suçudur, denildi."
  },
  {
    "anchor": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir.",
    "positive": "Kararına itiraz olunan yargı organ, itiraz üzerine verilen karara uymak zorundadır.",
    "negative": "Bu sakıncaları giderebilmek, barışın ve huzurun gerçekleşmesine yardımcı olabilmek için af yasasının uygulanmasında sanıklar hakkında iddianame ile uygulanmak istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban sınırının esas alınması, inancımıza göre en doğru ve uygulamada güçlükleri ortadan kaldırıcı bir yoldur."
  },
  {
    "anchor": "İtirazcı böyle bir istemde bulunmasa bile, itirazı inceleyen yargı yeri gerekli görürse bu yola gidebilir.",
    "positive": "İtiraz yürütmeyi durdurmaz, ancak itirazı inceleyen yargı organı gerek görürse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.",
    "negative": "Eğer bildirmemişse yani sanığı müdafiine yazmakta ser- best bırakmış ise, tutuklu sanığın müdafi ile serbestçe yazışması esas olduğundan, sanığın müsaadesi olmadan mektupları kontrol edemez.^6"
  },
  {
    "anchor": "İtiraz inceleme görevi, kural olarak itiraz konusu kararı veren hâkim ya da mahkemeden başka ve üst bir hâkim ya da mahkemeye aittir.",
    "positive": "1 Kural olarak itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeden başka bir hâkim ya da mahkeme tarafından incelenir.",
    "negative": "Bu nedenledir ki Fransızlar Yargıtay’a “Bozma mahkemesi” (Cour de cassation) demektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Kural bu olmakla beraber, yasa: “Karar aleyhine yapılan itiraz kararı veren makama verilecek bir istida ile veya o hususta bir zabıt varakası tutulmak üzere zabıt kâtibine yapılacak bir beyan ile olur...",
    "positive": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "Ancak görevsizlik kararları Adliye mahkemeleri arasında değil de, davanın özel ya da istisnaî mahkemelerden birinin görevine girdiği yolunda ise temyiz edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir.",
    "positive": "hakkında karar veremez, sadece itiraza konu olan kararı kaldırarak itiraz kâğıtlarını işin halli için kararı veren yargı organına gönderir.",
    "negative": "Örneğin, 1036 yılında 141 ve 142’nci maddeler İtalyan Ceza Kanunundan kanunumuza aktarıldığı zaman, suçun işlenmiş sayılabilmesi için, bu suçları işlediği iddia olunan kişinin, diğer unsurlar yanında, zor kullandığının veya zor kullanmayı telkin ettiğinin de ispatlanması gerekiyor ve “Zor kullanma”, suçun meydana gelmesi için şart kabul ediliyordu."
  },
  {
    "anchor": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir.",
    "positive": "Tutuklama gibi acele hallerde başvurma, yasanın itiraz incelemekle görevlendirdiği yargı organına da yapılabilir.",
    "negative": "**Sonuç** Suç işlendiğinin anlaşılmasından, yani hükümden önce, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürlerin toplatılamayacağı bir Anayasa hükmüdür."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin tutuklama kararına itiraz, onu inceleyecek üst yargı organına yapılabilecektir.",
    "positive": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir.",
    "negative": "Eğer kişi aftan yararlanmak istememiş ve affı reddetmiş ise bu takdirde davaya devam olunacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak yasa bu kurula da bir ayrı tutma getirmiş ve kefaletle salıvermede kefalet karşılığının hazineye gelir kaydına ilişkin karara itiraz üzerine Savcı ile ilgili kişilerin çağrılarak dinlenmesini öngörmüştür.",
    "positive": "Bu gibi ayrı tutma halleri dışında genel bir itiraz süresi kabul edilmemiş, itirazla ilgili her maddede itiraz süreleri ayrı ayrı gösterilmiştir.",
    "negative": "Politikayı en geniş anlamıyla ele aldığımız zaman, yurdumuzun her sorunu üzerinde düşünce açıklamayı politika saymak mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "A) Ceza Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasası, itiraz konusu kararları veren hâkimin sıfatına göre itirazı inceleyecek hâkim ya da mahkemeleri saptamıştır",
    "positive": "B) Askerî Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasasında itiraz yerleri, kararı veren hâkimin sıfatına göre saptanmış olduğu halde, Askerî Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yol izlenmemiş ve itiraz olunabilen her karara ait maddede itirazı inceleyecek mahkeme de saptanmıştır.",
    "negative": "Hukukun, toplumsal ilişkileri düzenleyen kurallar olarak tanımlanması yanlış olmamakla beraber eksik ve gerçeği tam anlamı ile ortaya koymaktan uzaktır."
  },
  {
    "anchor": "1 — Sorgu hâkiminin kararları hakkındaki itirazlar: a)Sorgu hâkiminin iki tür kararı vardır.",
    "positive": "b)Sorgu hâkiminin kararını onayan hâkim ağır ceza mahkemesi, başkanı ise, bu kararlar hakkındaki itirazlar",
    "negative": "İnsanın haksız olarak bir saat bile özgürlüğünden yoksun bırakılmasının, “İnsanlığa saygı” ilkesi ile bağdaşmayacağını söyler dururuz."
  },
  {
    "anchor": "Bunlardan bazıları Asliye Ceza hâkiminin onayı ile geçerlilik kazanır, bazıları ise böyle bir onamaya gerek olmadan kendiliğinden geçerli sayılır.",
    "positive": "Bu kararlardan kendiliğinden geçerli olanlar hakkında yapılan itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu Asliye Ceza Hâkimliği tarafından incelenir.",
    "negative": "**Ülkemizde Durum:** Öteki alanlarda olduğu gibi bu alanda da ülkemiz uygar ülkeleri çok geriden izlemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu kararlardan kendiliğinden geçerli olanlar hakkında yapılan itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu Asliye Ceza Hâkimliği tarafından incelenir.",
    "positive": "Eğer karar Asliye Ceza Hâkiminin onayı ile geçerlilik kazanan kararlardan ise bunlara karşı yapılacak itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir.",
    "negative": "Görülüyor ki, yasa ve yargı organları toplatılmış da olsa bir kitabı evinde veya iş yerinde bulundurmayı suç saymamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer karar Asliye Ceza Hâkiminin onayı ile geçerlilik kazanan kararlardan ise bunlara karşı yapılacak itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir.",
    "positive": "Bu kararlardan kendiliğinden geçerli olanlar hakkında yapılan itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu Asliye Ceza Hâkimliği tarafından incelenir.",
    "negative": "Bilirkişiyi hâkimin seçmesine engel olabilecek hiçbir haklı neden ve mazeret söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "b)Sorgu hâkiminin kararını onayan hâkim ağır ceza mahkemesi, başkanı ise, bu kararlar hakkındaki itirazlar",
    "positive": "Eğer karar Asliye Ceza Hâkiminin onayı ile geçerlilik kazanan kararlardan ise bunlara karşı yapılacak itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir.",
    "negative": "Ülkemizde doktrinin yanında yargı organlarımız da genel affı, kamu yararı ve toplumsal açıdan ele almışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Sulh ceza hâkimi tarafından verilen kararlara karşı yapılacak itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir.",
    "positive": "Eğer sulh ceza işleri o yerde asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa bu takdirde itiraz o yerin ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir.",
    "negative": "Anayasalar ve Anayasamız bu özgürlükleri güvenlik altına almış, zorunlu haller dışında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağını saptamış ve hangi hallerde özgürlüğün kısıtlanabileceğini göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer sulh ceza işleri o yerde asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa bu takdirde itiraz o yerin ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından incelenir.",
    "positive": "Sulh ceza hâkimi tarafından verilen kararlara karşı yapılacak itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir.",
    "negative": "Çünkü delil yeter- sizliği gerekçesi ile beraatına karar verilen kişi kamu önünde suçsuz veya beraat etmiş olarak görülmemekte, ona “suç işlemiş ama delili elde edilememiş” gözü ile bakılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "3 — Naip hâkim ve istinabe olunan hâkimin verdiği kararlar hakkında yapılan itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir.",
    "positive": "Sulh ceza hâkimi tarafından verilen kararlara karşı yapılacak itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir.",
    "negative": "Kölelik düzeninden nasıl kurtulduysa, kapitalist emperyalizmin boyunduruğundan da kurtulacak."
  },
  {
    "anchor": "Eğer karar asliye ceza hâkimi tarafından verilmiş ise, itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler.",
    "positive": "Karar ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından verilmiş ise itirazı inceleme yetkisi bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına aittir",
    "negative": "Yeraltı binalarından, kayaların içine oyulmuş mevkiler bütün kıtayı kapsayan bir istihbarat sisteminin"
  },
  {
    "anchor": "Karar ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından verilmiş ise itirazı inceleme yetkisi bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına aittir",
    "positive": "Eğer karar asliye ceza hâkimi tarafından verilmiş ise, itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler.",
    "negative": "1951 yılında Büyük Millet Meclisine getirilen ve maddelere “Cebir Unsuru”nun konulmasını öngören bir kanun teklifi uzun müzakerelerden sonra, egemen çevrelerin baskısı ile reddedilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "B) Askerî Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasasında itiraz yerleri, kararı veren hâkimin sıfatına göre saptanmış olduğu halde, Askerî Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yol izlenmemiş ve itiraz olunabilen her karara ait maddede itirazı inceleyecek mahkeme de saptanmıştır.",
    "positive": "A) Ceza Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasası, itiraz konusu kararları veren hâkimin sıfatına göre itirazı inceleyecek hâkim ya da mahkemeleri saptamıştır",
    "negative": "**12 Mart Sonrası** 12 Mart’tan sonra 27 Mayıs Anayasasına karşı daha önce takınılan tutum daha da şiddetlendi."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, eski hale getirme isteminin reddine dair verilen kararlar hakkındaki itirazların Askerî Yargıtay’da inceleneceği, tutuklama kararlarına karşı yapılan itirazların da bu kararı veren mahkemeye en yakın mahkeme tarafından inceleneceği ilgili maddelerde gösterilmiştir.",
    "positive": "Eski hale getirme istemi engelin kalktığı günden bir hafta içinde hükmü veren mahkemeye bildirilmeli ve engel yüzünden yapı- lamayan başvurma da bu anda yapılmalıdır.",
    "negative": "Latince “Politicüs” kelimesinden gelen “Politika” kavramı, devleti yönetme sanatı anlamına gelmektedir.”"
  },
  {
    "anchor": "İtirazda başvurma, olağan olarak itiraz edilen kararı veren yargı organına verilecek bir dilekçe ile ya da o mahkemenin tutanak yazısına yapılacak açıklama ile olur.",
    "positive": "**Yasa Yoluna Başvurma Yöntemi:** Yasa yoluna başvurma bir dilekçe ile veya mahkemenin tutanak yazıcısına yapılacak bir açıklama ile olur.",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklama gibi acele hallerde başvurma, yasanın itiraz incelemekle görevlendirdiği yargı organına da yapılabilir.",
    "positive": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir.",
    "negative": "Yok eğer suçlar değil cezalar esas alınmalıdır denilmek gerekirse, bu yanlış yoldan bir an önce dönülmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargılama Usulüne göre yapılacak başvurmalar, dava, iddianame ile görevli mahkemeye açılmadan önceki aşamada, yani hazırlık soruşturması esnasında soruşturmayı yapan Askerî savcıya verilecek dilekçe ile ve itirazcı tutukevinde ise tutukevi müdürlüğüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "positive": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "Diğer taraftan acaba o kanaat hakikaten mahkûm edilmeye lâyık mıdır?” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî savcı, itiraz hakkındaki düşünceleri ile birlikte soruşturma kâğıtlarını itirazı incelemekle görevli mahkemeye gönderir.",
    "positive": "İtirazı yerinde görmezse onu reddedemez, en geç üç gün içinde itiraz dilekçesini ya da tutanağını, itirazı inceleyecek hâkime ya da mahkemeye gönderir.",
    "negative": "Amaçlarına varabilmek için başvurabildikleri bu yol ve araçlar bir “isteklerini dile getirme, duyurma, bir temenni” den öteye gidemez."
  },
  {
    "anchor": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulüne göre yapılacak başvurmalar, dava, iddianame ile görevli mahkemeye açılmadan önceki aşamada, yani hazırlık soruşturması esnasında soruşturmayı yapan Askerî savcıya verilecek dilekçe ile ve itirazcı tutukevinde ise tutukevi müdürlüğüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "İtirazcı böyle bir istemde bulunmasa bile, itirazı inceleyen yargı yeri gerekli görürse bu yola gidebilir."
  },
  {
    "anchor": "** İtirazı inceleyen yargı organı, yapılan itirazın yerinde olduğu sonucuna varır, ya da başka yasal nedenlerden ötürü inceleme konusu kararı yanlış ya da yasaya aykırı görürse kararı düzeltir.",
    "positive": "İtiraz yürütmeyi durdurmaz, ancak itirazı inceleyen yargı organı gerek görürse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.",
    "negative": "aykırılığı kabul edilerek bu konuda bir karar verilmek üzere olay Anayasa Mahkemesine götürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "hakkında karar veremez, sadece itiraza konu olan kararı kaldırarak itiraz kâğıtlarını işin halli için kararı veren yargı organına gönderir.",
    "positive": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir.",
    "negative": "Genel affın sosyal barış amacına uygun ve haklı olarak, 146/1 inci madde- den hükümlü olanlarla bu maddeden yargılananlar aftan"
  },
  {
    "anchor": "İtiraz üzerine verilen bu kararın kesinliği ilk kararı veren yargı organı ve itiraz eden bakımından kuşkusuzdur, ancak aleyhine itiraz olunan kişi inceleme organına iddia ve savunmasını yansıtamamış ise bu kişi verilen karara itiraz edebilir ve kendisi için kararın kesinliği söz konusu olamaz.",
    "positive": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir.",
    "negative": "Bir görüşe göre Yargıtay davaların sadece hukuksal yönünü incelemeli, hukuk kurallarının olaylara doğru bir biçimde uygulanıp uygulanmadığını denetlemeli,"
  },
  {
    "anchor": "Nitekim sanığın tutuklanma isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine, itirazı inceleyen yargı organı tarafından verilen tutuklama kararına karşı sanık acele itiraz yoluna başvurabilir.",
    "positive": "Ancak itiraz üzerine verilen tutuklama ka- rarlarına karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kararına itiraz olunan yargı organ, itiraz üzerine verilen karara uymak zorundadır.",
    "positive": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir.",
    "negative": "“Memleketi, umumî surette alâkadar eden bu gibi siyasi veya içtimaî çok mühim sebep ve saikler haricinde ve meselâ söylediğimiz mahiyette olmayan adî suçlar için, umumî af ilânı doğru olmaz, belki de tehlikeli olur.”"
  },
  {
    "anchor": "İtiraz yürütmeyi durdurmaz, ancak itirazı inceleyen yargı organı gerek görürse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.",
    "positive": "Nitekim sanığın tutuklanma isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine, itirazı inceleyen yargı organı tarafından verilen tutuklama kararına karşı sanık acele itiraz yoluna başvurabilir.",
    "negative": "Ayrıca sadece bildirinin konusunu ve özünü saptayan yetkili organ üyelerinin suça katılmış olacaklarını da düşünmek mümkün olamaz."
  },
  {
    "anchor": "gününde yüzüme karşı verilen ya da tebliğ edilen bu karara süresi içinde itiraz ediyorum” denilecektir.",
    "positive": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "negative": "“Çalışanlar ve işverenler, önceden izin almaksızın sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcılığı tarafından alınan bilirkişi raporuna dayanılarak Sulh Ceza Hâkimliğince tutuklanmama karar verilmiştir.",
    "positive": "2)Her ne kadar tutuklama kararı veren Sulh Ceza Hâkimliği, kitap hakkındaki bilirkişi tarafından verilen ve kitapta ...............",
    "negative": "Çünkü basın suçu “yayın” ile gerçekleşir.^2 Bir eser ancak yayın ile halka ulaşır."
  },
  {
    "anchor": "1)Davaya konu yapılan kitaptaki düşüncelerde bana yüklenmek istenen suçun unsurları yoktur.",
    "positive": "** Ceza hukukunda bir suçun işlenmiş sayılabilmesi için gerçekleşmesi gereken hususlara “Suçun unsurları” denilir.",
    "negative": "kitapların olup olmadığının araştırılmasına ilişkin bozma sebebine iştirak edilmemiştir.”"
  },
  {
    "anchor": "Bu gerçek, yapılacak yargılama sonunda, deliller toplandığı zaman anlaşılacaktır.",
    "positive": "İleride yapılacak yargılama sonunda bu gerçek anlaşılacak ve o zaman uzman bilirkişilerden alınacak raporlarla kitapta suç bulunmadığı anlaşılacaktır.",
    "negative": "Mahkemelerimiz çok kere, “Suçun mahiyetine, toplanan delillere, dosya münderecatına...” gibi klasikleşmiş ve Anayasa’mıza göre geçerli olmayan bazı gerekçelerle tutuklama kararları vermektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Soruşturma tamamlanmadan, deliller toplanmadan ve yargılama başlamadan önce tutuklanmama karar verilmesi ileride karşılanması mümkün olmayacak maddî ve manevî zararlara neden olabilir.",
    "positive": "Mağdurların bedenî ve ruhî yapılarında maddî yahut manevî zarar veya tehlikeler husule getiren bahis konusu kötü muamelelerin birer birer sayılması şüphesiz mümkün değildir.",
    "negative": "Ancak görevsizlik kararları Adliye mahkemeleri arasında değil de, davanın özel ya da istisnaî mahkemelerden birinin görevine girdiği yolunda ise temyiz edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "2)Her ne kadar tutuklama kararı veren Sulh Ceza Hâkimliği, kitap hakkındaki bilirkişi tarafından verilen ve kitapta ...............",
    "positive": "Örneğin, eski hale getirme isteminin reddine dair verilen kararlar hakkındaki itirazların Askerî Yargıtay’da inceleneceği, tutuklama kararlarına karşı yapılan itirazların da bu kararı veren mahkemeye en yakın mahkeme tarafından inceleneceği ilgili maddelerde gösterilmiştir.",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "suçunun unsurları bulunduğunu bildiren raporu dayanak olarak almakta ise de bu gerekçe Ceza Yargılama Usulü Yasasına uygun düşmemektedir.",
    "positive": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda İddianame Askeri mahkemeye verilinceye kadar ve Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda ise Mahke- meye dava açılıncaya kadar sanığın bilmesi uygun görülmeyen hususların kendisine duyurulması birinci",
    "negative": "5. Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin tutulma işlemini yakınlarına ve esaslı bir alakası olan diğer kimselere bildirmesine müsaade olunur."
  },
  {
    "anchor": "(Burada bilirkişi raporundan aktarılacak paragraflar eleştirilerek, tartışılarak ve kitaptaki düşüncelerle karşılaştırılarak inandırıcı açıklamalar yapılabilir).",
    "positive": "Bu kontrol ve sınırlama mahkemede dava açılmadan önce yapılabilir, dava açıldıktan sonra ve dava sonuçlanıncaya kadar yapılamaz ve uygulanamaz.",
    "negative": "“Baskı Grupları” da denilen bu örgüt- lere uygar ülkelerde demokratik rejimin vazgeçilmez öğeleri olarak bakılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "(Burada dava konusunun neden bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olduğu açıklanabilir.)",
    "positive": "Dava dilekçesine davacının adı, soyadı, adresi, zarara neden olan işlemin ne olduğu, zararın dayandığı nedenler, istenen maddi ve manevi tazminat miktarı ve ispat delil ve belgeleri yazılır ve gösterilir.",
    "negative": "657 sayılı Devlet Memurları yasasının 27. maddesi, Devlet memurlarının grev kararı vermelerini, grev tertiplemelerini ve bu yolda propaganda yapmalarını yasaklamıştır."
  },
  {
    "anchor": "İleride yapılacak yargılama sonunda bu gerçek anlaşılacak ve o zaman uzman bilirkişilerden alınacak raporlarla kitapta suç bulunmadığı anlaşılacaktır.",
    "positive": "Bu gerçek, yapılacak yargılama sonunda, deliller toplandığı zaman anlaşılacaktır.",
    "negative": "Sorguya başlanırken önce sanığa yükletilmek istenen suçun ne olduğu açıkça bildirilir."
  },
  {
    "anchor": "Delil değeri şüpheli olan böyle bir rapora dayanılarak tutuklama kararı verilmesi yasaya aykırıdır.",
    "positive": "Tutuk-lamanın bir ibret olarak düşünülmesi ve bu amaçla tutuklama kararı verilmesi de kanunun amacına aykırıdır.",
    "negative": "Silahlı eylem niteliğinde olmayan 146/3 sanık ve hükümlülerinin genel af indiriminden yararlan- dırılmaları inancımıza göre affın gerekçesine uygun olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "4)Bana atılan suçun ağır cezalı bir suç olması da tutuklama kararını haklı gösteremez.",
    "positive": "Yine suçun gerçekleşebilmesi için, başkasına atılan suçun zaman aşımına uğramamış ya da Af nedeniyle ortadan kalkmamış olması gerekir.",
    "negative": "Bu yönden hükümlü, müdafi, hükümlünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası ve savcı yargılamanın yenilenmesini isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "Her ne kadar Ceza Yargılama Usulü Yasasında, suç ağır cezalı olduğu hallerde sanığın kaçacak sayılacağı yazılı ise de bu hüküm hâkimi bağlayıcı bir nitelik taşımadığı gibi olaya ve sanığın durumuna göre de değişebilir.",
    "positive": "Suçun ne olduğunu önceden bildirmek, sorguyu yapanın yasal görevidir ve bunu istemek de sanığın hakkıdır.",
    "negative": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Ağır Ceza Mahkemelerinde ağır cezalı suçlardan ötürü yar- gılanan birçok sanıklar tutuksuz olarak yargılan- maktadırlar.",
    "positive": "Örneğin müsteşarlar, valiler, elçiler, Ağır Ceza Mahkemesi hâkimleri gibi kişileri görevlerinden doğan ya da görevleri esnasında işledikleri suçlardan ötürü yargılamaktadır.",
    "negative": "İnsan iradesinin dışında hüküm süren bu gelişme kanunlarını engellemek esasen mümkün, de bulunmadığı için böyle,"
  },
  {
    "anchor": "Olayda suç delillerini değiştirmek bunlar üzerine etki yapmak da söz konusu olmadığından bu yönden de tutuklama kararı yerinde sayılamaz.",
    "positive": "İtiraz üzerine verilen bu kararın kesinliği ilk kararı veren yargı organı ve itiraz eden bakımından kuşkusuzdur, ancak aleyhine itiraz olunan kişi inceleme organına iddia ve savunmasını yansıtamamış ise bu kişi verilen karara itiraz edebilir ve kendisi için kararın kesinliği söz konusu olamaz.",
    "negative": "Bilimsel araştırmalar, toplumların önceleri ilkel toplum biçiminde ve sınıfsız toplumlar olarak yaşadığını göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bana yüklenmek istenen suç devlet nüfuzunu kırıcı ya da asayişi bozucu suçlardan da değildir.",
    "positive": "edilmemiş olmasının (Kanunsuz suç olmaz) prensibini zedelediği iddiası da yerinde değildir.”",
    "negative": "“Anayasa Mahkememiz, “Hukuk devleti” ilkesinin esas-larını açıklarken “Devletimiz, Anayasanın ikinci maddesinde ifade edildiği gibi bir hukuk devletidir."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir suç atmadan ötürü kişinin tutuklanması, yasanın amacına ve altında ülkemizin de imzası bulunan İnsan Hakları Evrensel Sözleşmesi Hükümlerine aykırıdır.",
    "positive": "Düşüncenin suçlanması, altında ülkemizin de imzası bulunan “Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisi “ne, demokratik rejimin temel ilkelerine, çağdaş uygarlık anlayışına aykırıdır.",
    "negative": "Soruşturmanın bu aşamasında yani dava açılmadan önce tutuklu ile müdafiin görüşmesinde hazır bulunmaya gerek olup olmadığını hâkim takdir edecektir."
  },
  {
    "anchor": "Gerek yukarıda yazılı nedenlerle ve gerekse inceleme esnasında rastlanacak başka nedenlerden ötürü, yasaya, dava konusu kitap içeriğine ve dosya kapsamına aykırı bulunan itiraz konusu tutuklama kararının kaldırılmasını ve salıverilmeme karar verilmesini saygı ile dilerim.^5",
    "positive": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5.",
    "negative": "İşte bütün bunlar genel affın siyasî suçlar bakımından gerekli olabileceğini... gösterir."
  },
  {
    "anchor": "Her olayın özelliğine göre dilekçenin verileceği yer, dilek¬çeye yazılacak itirazlar değişebilir.",
    "positive": "Delilin ya da olayın yeni olup olmadığı, evvelce görülen dava dosyasına göre saptanacaktır.",
    "negative": "Oysa yabancı ülkelerin sosyal mücadele tarihlerini ve kurtuluş savaşlarını incelemek, yapılmış araştırmaları yayınlamak ve böylece Türk düşünce hayatına katkılarda bulunmak, halkımızın mukayeseli bir biçimde dünya halklarının toplumsal alandaki gelişmelerini öğrenmesine yardım etmek, olumlu bir çabadan başka türlü nitelendirilemez."
  },
  {
    "anchor": "İtiraz mahkeme yazıcısına veya cezaevi müdürlüğüne yapılacak açık¬lama ile ileri sürülecekse itiraz nedenleri açıklanıp tutanağa geçirilmelidir.",
    "positive": "** İtiraz, kararı veren hâkim ya da mahkemeye verilecek bir dilekçe ile yapılabileceği gibi, itiraz konusu kararı veren yargı yerinin tutanak yazıcısına yapılacak bir açıklama ile de yapılabilir.",
    "negative": "Yasalar bir tarafa bırakılmış, yargı organlarının kararları hiçe sayılmış, yöneticiler hukuk dışına düşmüşlerdi."
  },
  {
    "anchor": "**Nitelik ve Görev:** “Anayasanın 139’uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü şöyledir: —Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir— Hâkimler de her insan gibi yanılabilirler, usul ve kanuna aykırı olarak karar verebilirler veya verdikleri karar taraflar için doyurucu olmayabilir.",
    "positive": "Oysaki, Anayasa’nın az yukarda sözü edilen 139’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca Yargıtay, adliye mahkemelerinden verilmiş kararların ve hükümlerin son inceleme yeridir.",
    "negative": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay, her şeyden önce, bu zorunluluğu karşılamak ereği ile ve özel kanunla kurulmuştur.",
    "positive": "** Sözü edilen maddeler 1936 yılında 3038 sayılı kanunla ve açıklanan biçimi ile kanunlarımıza aktarıldıktan sonra dört defa değiştirilmiş ve her defasında daha da ağırlaştırılmıştır.",
    "negative": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "Anayasada da bu niteliğini belirterek Yargıtay’ı Anayasa kurumları arasına almıştır.",
    "positive": "maddesi değiştirilen bu Anayasa, bütünlüğünü ve niteliğini büyük oranda yitirmiştir.",
    "negative": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay’ın, gerek alt mahkemelerin verdikleri kararların mahkemeleri bağlayıcı kararlar olması gerekir.",
    "positive": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir.",
    "negative": "Yasaların ortadan kaldırdığı sınıf ve zümrelerin yasal korunması söz konusu, olamaz."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten, Yargıtay kararlarına bağlayıcı nitelik tanınmayacak olursa, Yargıtay görüşünün benimsenmesi, mahkemelerin iradesine bağlı kalacak ve Yargıtay’ın durumu, danışma yoluyla karar veren bir yer olmaktan ileri gitmeyecektir.",
    "positive": "Öte yandan yazılı emir yoluyla Yargıtay’ın bozma kararlarına karşı Mahkemelerin ve Hâkimlerin direnme hakları yoktur.",
    "negative": "Bu bilimsel verilere göre ceza yasalarında suç olarak nitelenen eylemler kökünü toplum düzeninden almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Oysaki, Anayasa’nın az yukarda sözü edilen 139’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca Yargıtay, adliye mahkemelerinden verilmiş kararların ve hükümlerin son inceleme yeridir.",
    "positive": "**Nitelik ve Görev:** “Anayasanın 139’uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü şöyledir: —Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir— Hâkimler de her insan gibi yanılabilirler, usul ve kanuna aykırı olarak karar verebilirler veya verdikleri karar taraflar için doyurucu olmayabilir.",
    "negative": "Hükümet sözcüsünün görüşmeler esnasında açıkladığı gibi, maddelerdeki “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, topyekûn” yok etmek” sözleri bir “zor”u, bir “cebirli eylem”i ifade etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Başka deyimle, bu kararları ve hükümleri inceleyerek denetleyecek ve hüküm uygulamalarında görüş birliğini gerçekleştirecek bir yüksek mahkemedir, bir danışma yeri değildir.”^1",
    "positive": "Mahkemelerin değişik görüş ve kararları, bilirkişilerin kararsız tutumları bu endişeyi daha da artıracaktır.",
    "negative": "Dr. Kemal Fikret Arık Konseye kişisel başvurma yetkisinin önemini şu sözlerle anlatmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "Anayasa Mahkemesinin bu kararı Yargıtay’ın niteliğini ve görevini açık bir biçimde ortaya kovmaktadır.",
    "positive": "Anayasa Mahkemesinin bu kararı ile inceleme konusu Askerî Yargılama Usulü Yasasının değişik 160’ıncı maddesi karşılaştırılırsa, bugün yürürlükte olan ve Seferberlik koşullarında değil, Sıkıyönetim koşullarında uygulanan hükmün savunma hakkını daha ağır bir biçimde kısıtladığı ve bu hakkın özünü ortadan kaldırdığı kendiliğinden anlaşılır.",
    "negative": "Ceza mahkemelerince 20 liraya kadar (yirmi lira dâhil) hafif para cezasına dair verilen kararlarla, yukarı sınırı elli lirayı geçmeyen hafif para cezasını gerektiren suçlardan ötürü verilen beraat kararları temyiz olunmaz."
  },
  {
    "anchor": "Bu niteliği ile Yargıtay, yasaların ve hukuk kurallarının uygulanmasında birliği sağlamakta, yargı organlarının kararları arasındaki aykırılıkları gidermekte ve bir denetleme görevi yapmaktadır.",
    "positive": "Bazı hallerde Yargıtay bir üst yargı organı olarak inceleme yapmamakta, doğrudan doğruya yargılama görevi yapmaktadır.",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay bu denetleme görevini yaparken, gördüğü yasaya aykırılık hallerinde bazen temyiz konusu kararı bozar, bazen de düzeltir.",
    "positive": "Karar temyiz edilmiş ve duruşma istenmemiş ise ya da temyiz konusu karar ağır cezalı işlere ilişkin değilse Yargıtay incelemesi kurulca ve kâğıtlar üzerinde yapılır.",
    "negative": "Öte yandan Hâkimler ya da Mahkemeler tarafından verilen kararlar bazı hallerde Yargıtay’ca incelenmeden ke- sinleşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki Fransızlar Yargıtay’a “Bozma mahkemesi” (Cour de cassation) demektedirler.",
    "positive": "Bu nedenledir ki ünlü ceza bilgini Iyering “Suçu toplum hazırlar, birey işler” demiştir.",
    "negative": "Buradaki Millî Demokratik Devrim Stratejisi özetlemesi, 1967 yılındaki yayınlara göre yapılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bir görüşe göre Yargıtay davaların sadece hukuksal yönünü incelemeli, hukuk kurallarının olaylara doğru bir biçimde uygulanıp uygulanmadığını denetlemeli,",
    "positive": "Davaların salt hukuksal yönü ile hukuk kurallarının uygulandığı olayları birbirinden ayırmak çok kez mümkün olmadığından açıklanan bu görüş soyut kalmaktadır.",
    "negative": "İşbirlikçi sermayenin ve feodal mütegallibenin yasaların himayesinde olduğu düşünülemez ve yabancı sermaye ile iş birliği yaparak halkımızı sömüren, yabancı güçlerle ortaklaşa bağımsızlığımıza gölge düşüren bu zümrelere Millî sınıf gözü ile bakılamaz."
  },
  {
    "anchor": "olaylarla ilgili yönlerine yani olayların meydana gelip gelmediği, suçun işlenmiş olup olmadığı, ya da nasıl işlendiği hususuna (sübuta) karışmamalıdır.",
    "positive": "Yüklenen suçun gerçekten işlenmiş olup olmamasının iftira suçunun meydana gelmesi bakımından önemi yoktur.",
    "negative": "Eğer tazminat istemine neden olan işlemler Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılmış ise bu takdirde davacının en yakın yer Ağır Ceza Mahkemesine başvurması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Uygulamada da Yargıtay bazen zorunlu olarak davaların olaylarla ilgili yönünü (yani vakıayı) incelemektedir.",
    "positive": "Bu dâvalarda bazen delil olarak sadece ses bandına da- yanılmakta ve bazen de başka deliller arasında bu bantlara da yer verilmektedir.",
    "negative": "Askerî savcı, itiraz hakkındaki düşünceleri ile birlikte soruşturma kâğıtlarını itirazı incelemekle görevli mahkemeye gönderir."
  },
  {
    "anchor": "O halde Yargıtay’ın görevi, hâkim ve mahkemeler tarafından verilen kararların yasalara ve hukuk kurallarına uygun olup olmadığını, suçun gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemek, denetlemek, Türkiye’deki bütün mahkemelerce yasaların, yasa amacına uygun bir yönde uygulanmasını yani hâkimler ve mahkemeler arasında görüş ve anlayış birliğini sağlamaktır.",
    "positive": "Bu yol daha çok ve öncelikle kararların Yargıtay tarafından incelenmesini, bütün yurtta Yasaların aynı biçimde uygulanmasını sağlamak, Yargıtay’ın uygulamada görüş birliğini gerçekleştirmek amacıyla kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "Hemen açıklayalım ki maddelerde “cebir unsuru” vardır, maddeler bu unsuru içermektedir."
  },
  {
    "anchor": "** Bu sorunun cevabını ceza hâkimleri ya da mahkemeleri tarafından verilen kararları üç bölüme ayırarak vermek mümkündür.",
    "positive": "Lüzumu muhakeme kararları, sorgu hâkimleri tarafından verilen “son soruşturmanın açılması kararı” niteliğindedir ve bu kararın doğurduğu hukuksal sonuçları doğurur.",
    "negative": "Yasaların ortadan kaldırdığı sınıf ve zümrelerin yasal korunması söz konusu, olamaz."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Mahkemeleri tarafından sanığın 15 yıl ve daha ziyade süre ile ağır hapsine ya da ölüm cezasına çarptırılmasına dair verilen kararlar, temyiz yoluna başvurmasalar bile Yargıtay’ca doğrudan doğruya",
    "positive": "Kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi olan 15 yıl ve daha ziyade ağır hapis cezaları ile ölüm cezasına mahkûm olanlar depo akçesi ödemek zorunda değildirler.",
    "negative": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Yasa, bu cezaların ağırlığını göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu kabul etmiştir.",
    "positive": "Bunu göz önüne alan yasa koyucu, Yargıtay Ceza Daireleri ile Ceza Genel Kurulunun kararlarına karşı bu yanılgılar ve haksızlıkları gidermek amacıyla “Karar Düzeltilmesi” adı altında bir yasa yoluna başvurulmasını kabul etmiştir.",
    "negative": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür kararlar sanık ya da müdafi tarafından temyiz edildiği ve Yargıtay da duruşma istenildiği takdirde temyiz incelemesi duruşmalı olarak yapılır ve tutuksuz olan sanık ve müdafi sözlü açıklamada bulunabilir.",
    "positive": "Karar temyiz edilmiş ve duruşma istenmemiş ise ya da temyiz konusu karar ağır cezalı işlere ilişkin değilse Yargıtay incelemesi kurulca ve kâğıtlar üzerinde yapılır.",
    "negative": "Bunun nedeni de sanığın ancak hâkim önünde serbest irade ile ifade verebileceğinin kabul edilmiş olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza mahkemelerince 20 liraya kadar (yirmi lira dâhil) hafif para cezasına dair verilen kararlarla, yukarı sınırı elli lirayı geçmeyen hafif para cezasını gerektiren suçlardan ötürü verilen beraat kararları temyiz olunmaz.",
    "positive": "Kimlik bildirme yükümlülüğüne uymayan sorumlu müdür Basın Yasasının 27’nci maddesine göre üç aydan bir yıla kadar hapis ve 500 liradan 2000 liraya kadar ağır para cezasına çarptırılır.",
    "negative": "Ya bildirinin yayımlanmasına karar veren dernek yetkili organının karara katılan üyeleri, bildiriyi imza edecekler veya bu organlarca görevlendirilen kişi bildiriyi imza edecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir.",
    "positive": "Yazılı emirle bozma hükmüne göre, hâkimler ve mahkemelerce kesin olarak verilen ya da Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen kararlarda Yasaya aykırılık bulunması hallerinde, bunu herhangi bir yolla öğrenen Adalet Bakanı o kararın bozulması için Yargıtay’a başvurmak üzere C. Başsavcılığına gerekçeleriyle birlikte",
    "negative": "“... Askerî Savcı ve Mahkemece dinlenme sırasında da sanıklar, ifadelerinden rücu ile, polis marifetiyle alınan ifadenin tazyike dayalı olduğunu bildirmiş olduklarına ve şu hale göre gerekçeli kararda değinildiği ve 353 sayılı As. Mah."
  },
  {
    "anchor": "Ancak böyle bir başvurma, yasa yararına yapıldığından, sanık aleyhine sonuç doğurmaz.",
    "positive": "Bu halde sanık aleyhine sonuç doğabilecek, verilecek karar onu olumsuz bir yönde etkileyebilecektir.",
    "negative": "Anayasamızca da benimsenen Güçler Ayrılığı ilkesine göre Devletin yasama, yürütme ve yargı olarak üç ayrı gücü vardır."
  },
  {
    "anchor": "Yani eğer eylemin uygulanan yasa maddesine değil de cezası daha ağır olan başka bir yasa maddesine uygun düştüğü ileri sürülüyorsa bu takdirde temyiz incelenmesi yapılır.",
    "positive": "Örneğin, “Delil yetersizliği” gerekçesi ile beraatına karar verilen bir kişinin, yüklenen eylemin suç niteliğinde olmadığını ileri sürerek yasa yoluna başvurması kabul edilmelidir.",
    "negative": "2 — İşkence, insanlık dışı veya haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma hakkı, (Madde: 3)."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda ilk bölümde açıklanan kararlar dışındaki ceza mahkemesi kararlarını taraflar temyiz edebilirler.",
    "positive": "Örneğin Sorgu Hâkimliği Ceza Mahkemesi niteliğinde olmadığından bu hâkimlikçe verilen kararlar temyiz edilemez.",
    "negative": "Çünkü suçun teşekkülü için bu fiillerin demokrasi kuralları bir tarafa atılarak zorla, cebren yapılmasının amaç olarak güdülmesi şarttır.”^9"
  },
  {
    "anchor": "Yasa, Ceza mahkemelerinden verilen hükümlerin temyiz edilebileceğini söylemektedir.",
    "positive": "Savcıları kendi yargı çevrelerindeki asliye ceza mahkemelerinden verilen kararları bildirim gününden otuz gün içinde temyiz edebilirler.",
    "negative": "Nihayet 12 Mart Muhtırası, “metin olarak” bu iktidarların, hükü- met ve parlamentonun bu Anayasa ve yasadışı tutumlarını tescil etti."
  },
  {
    "anchor": "Hükümden önce verilip hükme etkili olan ara kararları da son kararlar birlikte temyiz konusu yapılabilir.",
    "positive": "Çünkü son kararla birlikte mahkemenin bu karara etkili bütün ara kararları temyiz konusu yapılabilir ve Yargıtay’ca incelenebilir.",
    "negative": "Gerçekten Avrupa Konseyi üyesi 13 Devlet Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Federal Almanya, Norveç, Danimarka, İzlanda, İrlanda, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Sar, 4 Kasım 1950 gününde “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” adı ile anılan bir antlaş-mayı imza ettiler."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin bir Ağır Ceza Mahkemesi tarafından davanın sıkıyönetim askerî mahkemesince görülmesi gerektiği düşüncesi ile verilen görevsizlik kararı temyiz edilebilir.",
    "positive": "Yine bir sıkıyönetim Askerî mahkemesince davanın Adliye mahkemesinde görülmesi gerektiğine dair verilen görevsizlik kararı da temyiz edildiği takdirde Askerî Yargıtay’ca incelenir.^2",
    "negative": "Bu alanda yapılacak inceleme ve soruşturmalarda da belli usul hükümlerinin uygulanması doğaldır."
  },
  {
    "anchor": "Yine bir sıkıyönetim Askerî mahkemesince davanın Adliye mahkemesinde görülmesi gerektiğine dair verilen görevsizlik kararı da temyiz edildiği takdirde Askerî Yargıtay’ca incelenir.^2",
    "positive": "Örneğin bir Ağır Ceza Mahkemesi tarafından davanın sıkıyönetim askerî mahkemesince görülmesi gerektiği düşüncesi ile verilen görevsizlik kararı temyiz edilebilir.",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bir kararın temyiz edilebilmesi için bir ceza mahkemesi tarafından verilmesi gerekir.",
    "positive": "“Temyiz layihası” denilen bu dilekçenin, kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde verilmesi gerekir.",
    "negative": "Eğer, bozma davanın esasını çözmeyen kararlara dair ise yeniden yapılacak inceleme ve soruşturma sonucuna göre gerekli karar verilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Örneğin Sorgu Hâkimliği Ceza Mahkemesi niteliğinde olmadığından bu hâkimlikçe verilen kararlar temyiz edilemez.",
    "positive": "b)Sorgu hâkiminin kararını onayan hâkim ağır ceza mahkemesi, başkanı ise, bu kararlar hakkındaki itirazlar",
    "negative": "Böylece maddelere cebir ve şiddet sözlerinin eklenmesinden vazgeçilmiş ve maddeler bugünkü biçimi ile kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda açıklanan usul hükümleri açısından Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası arasında önemli bir ayrıcalık yoktur.",
    "positive": "B- Askerî Yargılama Hukuku açısından: Ceza Yargılama Usulü yasası ile 353 sayılı Askerî Mahke-melerin kuruluşu ve Yargılama Usulü yasası arasında itirazın niteliği bakımından bir fark yoktur.",
    "negative": "İtiraz yürütmeyi durdurmaz, ancak itirazı inceleyen yargı organı gerek görürse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir."
  },
  {
    "anchor": "** Yasa yollarına ilişkin genel kurallar bölümünde açıkladığımız gibi sanık, müdafi, savcı, müdahil davacı kişisel davacı, yasal temsilcisi (kanuni mümessil), ve sanık kadın ise kocası temyiz yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Sanık, müdafi, savcı, müdahil, şahsî davacı, yasal temsilci, sanık kadın ise kocası, itiraz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Bu yanlış uygulamaya son verilmesi, düşünce özgürlüğünün gerçekleşmesine yardımcı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "D. 28.2.1972 gün ve 972/63-62 As¬kerî Yargıtay Daireler K. 24.3.1972 gün 972/18-18.",
    "positive": "hükmün Bozulmasına.” (Yargıtay I. C. D. 2.5.1973 gün ve 1973/1549-1716 S.’lı kararı)",
    "negative": "siyaset teşkil eden bir hal mevcut olmayıp derneğin feshini gerektirmeyeceğinden Dernek Başkanı davalı Cengiz Çandar hakkında sabit olmayan davanın REDDİNE;” 4"
  },
  {
    "anchor": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin kuruluşu ve Yargılama Usulü hakkındaki yasaya göre nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı ile askerî kurum amirleri de temyiz yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Askerî Usul Yasasına gelince, 353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Hakkındaki Yasanın 243.",
    "negative": "Bu usuller yanılgı ihtimalini azaltabilir, ama onu tamamen ortadan kaldıramazlar."
  },
  {
    "anchor": "** Temyiz yoluna başvurmaya yetkisi olanlar, Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere kararı veren Ceza Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek ya da bu mahkemenin tutanak yazıcısına açıklamada bulunarak haklarındaki kararı temyiz edebilirler.",
    "positive": "Bu sanıklar, bulundukları cezaevi çevresindeki mahkemenin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla haklarındaki kararı temyiz edebilirler.",
    "negative": "Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.” Anayasamızın 12’nci maddesinde de şu hüküm yer almıştır: “Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin kanun önünde **eşittir.** ”"
  },
  {
    "anchor": "Bu sanıklar, bulundukları cezaevi çevresindeki mahkemenin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla haklarındaki kararı temyiz edebilirler.",
    "positive": "** Temyiz yoluna başvurmaya yetkisi olanlar, Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere kararı veren Ceza Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek ya da bu mahkemenin tutanak yazıcısına açıklamada bulunarak haklarındaki kararı temyiz edebilirler.",
    "negative": "Demek ki ortalama bir hesapla, aslan payını alan 300 bin kişiden her bir yılda 56 bin lira gelir sağlarken 29 milyon 700 bin kişiden her biri de yılda 1146 lira gelir sağlıyor."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de askerî tutukevinde bulunan sanıklar, bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak temyiz yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de tutuklular bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak itirazlarım yapabilirler.",
    "negative": "İncelemenin konusu olan dava süreleri, bütün basılmış eserler yoluyla işlenen suçlardan ötürü açılan davalarda gözetilmesi ve uygulanması gereken sürelerdir."
  },
  {
    "anchor": "1 — İstem: Yukarıda açıklandığı gibi temyize başvurmanın birinci koşulu, temyiz istemini bildirir bir dilekçenin verilmesidir.",
    "positive": "Yukarıda da açıklandığı gibi Yargıtay, başvuranın ileri sürdüğü temyiz nedenlerini yerinde görürse kararı bozar ya da düzeltir.",
    "negative": "Lozan Antlaşmasının imzasından sonra 1924 yılında da siyasî ve adî suçlar affedilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Uygulamada ceza mahkemelerince taraflara kararın sonucu anlatılmakta, kararı temyiz edebilecekleri bildirilmekte ve çok kez gerekçeli karar hazırlanamamaktadır.",
    "positive": "Gerekçeli kararın tebliğinden sonra da temyiz neden-lerini ayrıntılarıyla bildiren bir dilekçe vermektedirler.",
    "negative": "İkincisi ise, sorumlu yönetmenin, suç konusu yazıyı, bu niteliğini yani suç teşkil ettiğini bilmeden yayınlaması halidir."
  },
  {
    "anchor": "saklama dilekçesi” denilen bir dilekçe vermekte ve gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesini istemek- tedirler.",
    "positive": "Gerekçeli kararın tebliğinden sonra da temyiz neden-lerini ayrıntılarıyla bildiren bir dilekçe vermektedirler.",
    "negative": "Hükümlü sağ olduğu takdirde de yine mahkeme delil durumuna göre duruşma yapmaksızın beraat kararı verebilir."
  },
  {
    "anchor": "Gerekçeli kararın tebliğinden sonra da temyiz neden-lerini ayrıntılarıyla bildiren bir dilekçe vermektedirler.",
    "positive": "saklama dilekçesi” denilen bir dilekçe vermekte ve gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesini istemek- tedirler.",
    "negative": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "“Temyiz layihası” denilen bu dilekçenin, kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde verilmesi gerekir.",
    "positive": "Bir kararın temyiz edilebilmesi için bir ceza mahkemesi tarafından verilmesi gerekir.",
    "negative": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de tutuklular bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak itirazlarım yapabilirler."
  },
  {
    "anchor": "Ancak uygulamada bu süre geçtikten sonra da temyiz incelemesi yapılıncaya kadar verilen dilekçeler işleme konulmakta ve İncelenmektedir.",
    "positive": "Bu süre mevkutelerde olduğu gibi yayın gününden başlar ve bu süre geçtikten sonra açılan davalarda süre yedi ay olmaktadır.",
    "negative": "Altında Ülkemizin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde şu düşüncelerin yer alması, uzun toplumsal mücadelelerin bir ürünü oldu:"
  },
  {
    "anchor": "2 — Depo akçesi: Temyize başvurmanın ikinci koşulu, temyiz edenin ilk temyiz dilekçesini verdikten ya da tutanak yazıcısına açıklama yaptıktan itibaren Maliye Veznesi’ne bir hafta içinde on lira depo etmesidir.",
    "positive": "Dilekçe kararı veren mahkemeye verildikleri bir hafta içinde 10 lira depo akçesi maliye başkâtibine verilecektir.",
    "negative": "Basın ve radyo- televizyon haberleriyle kamuoyunda doğan huzursuzluğun giderilmesi, istenen barış ve huzurun gelmesine"
  },
  {
    "anchor": "Birden fazla kişinin müdafi, temyiz eden her müvekkili için ayrı para yatıracaktır.",
    "positive": "Bir müdafi birden fazla müvekkilleri için tek depo akçesi yatırmışsa bunu müvekkillerinden hangisi için yatırdığı kendisinden sorulmakta ve cevabına göre işlem yapılmaktadır.",
    "negative": "1964 gün ve 466 sayılı “kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat verilmesi hakkında Kanun” un birinci maddesi şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Müdahil davacı kendisi ya da velayeti altındaki küçükler için temyiz isteminde bulunuyorsa bir depo akçesi yatırması yetmektedir.",
    "positive": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir.",
    "negative": "Bu tür suçlardan dolayı insanların tutuklanmaları düşünce özgürlüğüne karşı duyulması gereken saygı ile bağdaşamaz.^3"
  },
  {
    "anchor": "Bir müdafi birden fazla müvekkilleri için tek depo akçesi yatırmışsa bunu müvekkillerinden hangisi için yatırdığı kendisinden sorulmakta ve cevabına göre işlem yapılmaktadır.",
    "positive": "Birden fazla kişinin müdafi, temyiz eden her müvekkili için ayrı para yatıracaktır.",
    "negative": "Bu hükümler, dernek kurma hakkı ile ilgili gibi görünmekte ise de gerçekte derneğe üye olma hakkını da ortadan kaldırmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu koşul yerine getirilmezse temyiz incelemesi yapılmaz, temyiz istemi reddedilir ve hüküm kesinleşir.",
    "positive": "Ancak söyleyelim ki bir temyiz istemi Yargıtay’ca temyiz şartları yerine getirilmediğinden ötürü reddedilirse, temyiz edilen ka- rarın Yasaya aykırılığı ileri sürülerek yazılı emir yoluyla bozulması istenebilir.",
    "negative": "Yazıda 12 Mart öncesi olaylardan dolayı sorumlu görülerek tutuklananların çeşitli işkencelere maruz kaldıkları öne sürülmekte, durumlarını parlamentoya aksettiren dilekçelerinin, Millet Meclisine ulaşmadığı bildirilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Savcı ile fakir olduklarına dair belediye ya da köy ihtiyar kurullarından şahadetname getirenlerden depo akçesi alınmaz.",
    "positive": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir.",
    "negative": "Bu maddede bahsi geçen, Anayasa’nın 22’nci maddesinin beşinci fıkrası konuya ışık tutmakta olduğundan üzerinde durmakta fayda bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi olan 15 yıl ve daha ziyade ağır hapis cezaları ile ölüm cezasına mahkûm olanlar depo akçesi ödemek zorunda değildirler.",
    "positive": "Ceza Mahkemeleri tarafından sanığın 15 yıl ve daha ziyade süre ile ağır hapsine ya da ölüm cezasına çarptırılmasına dair verilen kararlar, temyiz yoluna başvurmasalar bile Yargıtay’ca doğrudan doğruya",
    "negative": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz istemi Yargıtay’ca haklı görülür ve karar bozulursa depo akçesi geri verilir.",
    "positive": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir.",
    "negative": "**Çağdaş Görüş** Alfieri’nin de söylediği gibi gerçekte adî suçların da kökeni toplumun düzensizliğindedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu süre, karar yüze karşı bildirilmişse bu günden, sanığın yokluğunda verilmiş ise tebliğ gününden itibaren işlemeye başlar.",
    "positive": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "negative": "Aynı cins suçtan mahkûm olanlar, itiyadı suçlular ve suç işlemeyi meslek veya geçinme vasıtası haline getirenler, 6 ve 7’nci bentler hükümlerinden faydalanamazlar.”"
  },
  {
    "anchor": "Bildirim ya da tebliğ günü süreden sayılmaz, yani bir haftalık süre bildirim ya da resmi bir tatil gününe rastlarsa süre, pazar ya da tatil gününü izleyen günün akşamı sona erer.",
    "positive": "Sürenin son günü pazar ya da resmi bir tatile rastlarsa, süre pazar ya da tatili izleyen ilk çalışma günü akşamı sona erer.",
    "negative": "Bugün suç sayılmayan bazı fiiller de mazide ahlâk dış fiiller olarak telâkki edilmekteydi.”"
  },
  {
    "anchor": "Zorunlu nedenler, beklenmeyen ya da sakınılması mümkün olmayan olaylardan ötürü süresi içinde temyize başvuramayan ve süreyi geçiren kişi, eski hale getirme yoluyla bunu ispat ettiği takdirde süresi içinde temyiz etmişçesine istemi kabul edilir.",
    "positive": "Eski hale getirme istemi engelin kalktığı günden bir hafta içinde hükmü veren mahkemeye bildirilmeli ve engel yüzünden yapı- lamayan başvurma da bu anda yapılmalıdır.",
    "negative": "Sout- hern Command hem bir haber alma merkezi, hem çok disiplinli bir Askeri Üniversite, hem de bir harekât üssüdür."
  },
  {
    "anchor": "Eski hale getirme istemi engelin kalktığı günden bir hafta içinde hükmü veren mahkemeye bildirilmeli ve engel yüzünden yapı- lamayan başvurma da bu anda yapılmalıdır.",
    "positive": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye",
    "negative": "Resmî, yarı resmî veya özel haber ajanslarının belli aralıklarla yayınladıkları bültenler de mevkutedir."
  },
  {
    "anchor": "Sanığın birden ziyade müdafileri olduğu hallerde bunlardan birisinin süreyi geçirmiş olması, diğer müdafilerin ya da müdafiin süresi içinde yaptığı",
    "positive": "Bu belgenin sahteliği davasında, sahtelik yaptığı ileri sürülen sanığın mahkûm olması zorunlu değildir.",
    "negative": "2 — İşkence, insanlık dışı veya haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma hakkı, (Madde: 3)."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay, süresi içinde mahkemeye seçilen ve temyiz istemini içeren telgrafı ve postaneye süresi içinde verilen temyiz dilekçesini geçerli bir başvurma olarak kabul etmiştir.",
    "positive": "Yasa yoluna başvurma hakkına sahip olanlar süresi içinde bu haklarından vazgeçebilirler.",
    "negative": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Savcıları kendi yargı çevrelerindeki asliye ceza mahkemelerinden verilen kararları bildirim gününden otuz gün içinde temyiz edebilirler.",
    "positive": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "negative": "Bu halde sanık aleyhine sonuç doğabilecek, verilecek karar onu olumsuz bir yönde etkileyebilecektir."
  },
  {
    "anchor": "353 sayılı askerî mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü yasasına göre nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı ya da amiri tarafından yapılan temyiz başvurmalarında bir haftalık süre, gerekçeli kararın bu komutan ve âmirlere tebliğinden başlar.",
    "positive": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin kuruluşu ve Yargılama Usulü hakkındaki yasaya göre nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı ile askerî kurum amirleri de temyiz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Örneğin poliste gözaltında kalma hali de kişisel özgürlüğü bağlayan hallerdendir."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz başvurması süresi içinde yapılmış ve depo akçesi de süresinde yatırılmış ise istem, Yargıtay’ın görevli dairesince incelenir.",
    "positive": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir.",
    "negative": "**Tarihte İkrar** Hukuk tarihinin ilkel dönemlerinde ikrara büyük önem verilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz süresi geçmiş ya da depo akçesi süresinde yatırılmamışsa istem reddedilir.",
    "positive": "Temyiz başvurması süresi içinde yapılmış ve depo akçesi de süresinde yatırılmış ise istem, Yargıtay’ın görevli dairesince incelenir.",
    "negative": "Valiler, İllerin Cumhurbaşkanlığının onayı ile ataması yapılan memurları ve İl Yönetim Kurulu üyeleri hakkındaki soruşturma kâğıtları Danıştay 2. Dairesine gönderilir."
  },
  {
    "anchor": "Karar temyiz edilmiş ve duruşma istenmemiş ise ya da temyiz konusu karar ağır cezalı işlere ilişkin değilse Yargıtay incelemesi kurulca ve kâğıtlar üzerinde yapılır.",
    "positive": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir.",
    "negative": "sendikal haklarının yeniden kazanılması için mücadele vermek görevi ile karşı karşıya bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "2) Duruşmalı İnceleme: Ağır cezaya ilişkin hükümlerin duruşmalı olarak incelen-mesi temyiz eden tarafından istenebilir.",
    "positive": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir.",
    "negative": "Bugün sendika kurma hakları ellerinden alınmış olan öğretmenler, örgütlenme hakkım göstermelik bir hale getiren, dernekleri çalışamaz bir duruma sokan Anayasaya aykırı bir Dernekler Yasası ile karşı karşıyadır."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklu sanık da duruşmada hazır bulundurulmasını isteyemez, ancak müdafi gönderebilir.",
    "positive": "Ancak tutuklama nedenine göre ve gerektiğinde, sanık hakkında mahkemede dava açılıncaya kadar, bu görüşmede hâkim hazır bulunabilir.",
    "negative": "Yukarıda açıklandığı gibi Ceza Yargılama Usulü yasası, itiraz ve acele itiraz olmak üzere iki tür itiraz kabul ettiği halde Askerî Yargılama Usulü Yasası böyle bir ayrım yapmamış, tek tür itiraz kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılabilmesi için sanık ya da müdafinin bunu bir haftalık süre içinde verilen “Temyiz dilekçesi”nde istemesi gerekir.",
    "positive": "Yargıtay, süresi içinde mahkemeye seçilen ve temyiz istemini içeren telgrafı ve postaneye süresi içinde verilen temyiz dilekçesini geçerli bir başvurma olarak kabul etmiştir.",
    "negative": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5."
  },
  {
    "anchor": "Ancak müdafiin vazgeçebilmesi için vekâletname ile kendisine açık yetki verilmiş olması gerekir.",
    "positive": "Bunun için müdafin sanık tarafından verilmiş bir vekâletname ile özel yetkiye sahip olması gerekir.",
    "negative": "Memleketimizde bir İngiliz ve Amerikan mandası altında kalma korkusu gözden uzaklaşmamıştır” şeklinde konuşma yaptığından ötürü, gerek konuşmacı ve gerekse kongre divan başkanı hakkında açılan dava sonunda şu karar verilmiştir:"
  },
  {
    "anchor": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir.",
    "positive": "Burada ağır cezalı işlerle, ağır cezalı olmayan işleri ayrı ayrı düşünmek gerekir.",
    "negative": "Tahkikat komisyonları kurulmuş, iktidar partisinin milletvekilleri muhaliflerini sorguya çekmiş, Güçler Ayrılığı İlkesi bir kenara itilerek yasama organı yürütme görevini üstlenmişti."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasa ağır cezalı işleri: Ölüm ve ağır hapis ve beş seneden fazla hapis cezalarını müstelzim cürümlere müteallik davalardır” biçiminde tanım- lamaktadır. 3",
    "positive": "Eğer mağdurun mahkûmiyeti müebbet ağır hapis ise müfteri on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır.",
    "negative": "Derneğimiz tarafından ikinci kitap olarak yayınlanan bu yapıt, örgütümüzün hukuk müşaviri Avukat Halit Çelenk tarafından yazılıp,"
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda da açıklandığı gibi Yargıtay, başvuranın ileri sürdüğü temyiz nedenlerini yerinde görürse kararı bozar ya da düzeltir.",
    "positive": "Askerî Yargıtay, ileri sürülen bu sebepleri yerinde görürse karar veya hükmü bozar.",
    "negative": "Yani bu tür yayınlarda hem yazıyı yazan, resmi yapan ve hem de yayın organının sorumlu müdürü kovuşturmaya hedef olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasası, Yargıtay’ın davanın esasına hükmedeceği bu halleri ayrı ayrı göstermiştir.",
    "positive": "353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası yukarıda yazılı haller dışında aşağıdaki hallerde de davanın esasına hükmedileceğini kabul etmiştir:",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Yasa, “Hükme esas olarak tespit edilen vakıalara tatbikinde kanuna muhalefet edilmesinden dolayı o hüküm bozulmuş ise” esasa hükmedilebileceğini kabul etmektedir.",
    "positive": "“Hüküm, cezanın uygulanmasında kanuna aykırılıktan dolayı sanık lehine bozulmuş ise, bozulan kısımların temyiz isteminde bulunmamış olan veya başka yönlerden temyiz eden öteki sanıklara da uygulanması mümkün olursa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından yararlanırlar.”",
    "negative": "Yine suçun gerçekleşebilmesi için, başkasına atılan suçun zaman aşımına uğramamış ya da Af nedeniyle ortadan kalkmamış olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "1. Olayın daha fazla aydınlanmasına gerek olmaksızın beraata ya da duruşmanın tatiline karar verilmek gerekiyorsa, 2. Yargıtay Başsavcılığının tebliğnamesine uygun olarak yasada yazılı cezanın en aşağı miktarını vermeyi uygun görüyorsa, 3. Yasa yanlış uygulanmış ise, 4. Harç tarifesi yasasına aykırı hüküm verilmiş ise, Yargıtay esasa hükmedecektir.",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre bu gibi hallerde Askerî Yargıtay esasa hükmedebilecektir.",
    "negative": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir."
  },
  {
    "anchor": "3. bentte sözü geçen “Yasa yanlış uygulanmış ise” sözleri “Yasa maddesi ya da fıkrası kararda yanlış yazılmışsa” anlamında kabul edilmektedir.",
    "positive": "Şöyle ki eğer delil yokluğundan başka nedenlerle sözü geçen suçlardan ötürü kovuşturma ve soruşturma yapılamıyorsa yenileme istemi kabul edilmektedir.",
    "negative": "“Ceza dairelerinin veya Ceza Umumi Heyetinin kararlarına karşı tashihi karar usulü ancak hükmün ve kararın zat ve mahiyetine doğrudan doğruya müessir olmak üzere temyiz istida ve layihasında veya tebliğnamede dermeyan olunan bir hususun ve bunlar haricinde esas hükme müessir noksan ve hataların temyizen nazara alınmayarak meskûtünah kalması hallerinde caridir."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim daha sonra yasalaşan 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası anılan hükmü bu yönde düzenlemiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki kararın düzeltilmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasası ile 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası birbirine uygun hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Müdahil davacı kendisi ya da velayeti altındaki küçükler için temyiz isteminde bulunuyorsa bir depo akçesi yatırması yetmektedir."
  },
  {
    "anchor": "353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası yukarıda yazılı haller dışında aşağıdaki hallerde de davanın esasına hükmedileceğini kabul etmiştir:",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasası, Yargıtay’ın davanın esasına hükmedeceği bu halleri ayrı ayrı göstermiştir.",
    "negative": "Başsavcı- lıkça Adalet Bakanlığının istemine ve gerekçelerine herhangi bir ek yapılması da mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "2 — Arttırma ve indirme sonunda ceza süresi ya da miktarını tayinde maddî yanılma olmuşsa,",
    "positive": "dakikalık bir savunma süresi tanıyabilecek ve bu süre sonunda hükmünü verebilecektir.",
    "negative": "Birçok yayınevleri, 1961 Anayasasının getirdiği düşünce özgürlüğünden yararlanarak, yabancı ülkelerde yayınlanmış eserleri dilimize çevirip yayınlamakta, Türk düşünce hayatının gelişmesine katkıda bulunmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "— Açıkça tespit edilmiş olan suçlunun doğum ve suç tarihlerine göre ceza tayininde gereken indirme yapılmamış ya da yanlış indirme yapılmışsa,",
    "positive": "Savcısı tarafından düzenlenen bir iddianame ile ve suçun niteliğine göre ya Asliye Ceza Mahkemesinde ya da Sulh Ceza Mahkemesinde açılmaktadır.",
    "negative": "Bir dernek bu amaçlarla kurulamayacağı gibi bu tür faali-yetlerde de bulunamayacak, bir siyasal partiyi destek-lemeyecek aralarında işbirliği sağlayamayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "— Cezanın tayininde arttırıcı ya da azaltıcı Yasal nedenlerin uygulanmasında gözetilmesi gerekli sıraya uyulmamışsa,",
    "positive": "Cezanın ko- nulmasında ve uygulanmasında daima böyle bir gerek kendini hissettirir.",
    "negative": "“Doktriner görüşler işkenceyi ve zalimane muameleleri; maddi veya manevî ceza ve ıstırap verici hareketler şeklinde tarif etmekte, gayri insanî muameleleri; insanlık duygusunu ve kişiliğini önemli derecede inciten fiiller, haysiyet kırıcı muameleleri de;"
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre bu gibi hallerde Askerî Yargıtay esasa hükmedebilecektir.",
    "positive": "**Askerî Yargılama Usulü yasasına göre itiraz edilebilen mahkeme kararları şunlardır:**",
    "negative": "Süre, kararın yüze karşı verildiği ya da tebliğ edildiği günün ertesi gününden başlayarak hesap edilir."
  },
  {
    "anchor": "** Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre, Yargıtay Ceza Dairelerinin bozma kararlarına karşı, kararı veren Ceza Mahkemelerinin direnme hakları vardır.",
    "positive": "Öte yandan yazılı emir yoluyla Yargıtay’ın bozma kararlarına karşı Mahkemelerin ve Hâkimlerin direnme hakları yoktur.",
    "negative": "Ancak hemen söyleyelim ki, dernekler yasasının bazı maddeleri iptal edilse de, bu maddeler yerine Anayasaya uygun maddeler kabul edilse de, böyle bir “Yasama”^ çalışması öğretmenin Anayasal, haklı isteklerini karşılayamayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Direnme kararları temyiz edilirse, ya da bu kararlar kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi kararlardan ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunda incelenir.",
    "positive": "Eğer yazılı emre konu olan karar bir direnme kararı ise, bu tür kararlar Yargıtay Ceza Genel Kurulunca ya da Daireler Kurulunca (Askerî Usulde) inceleneceğinden yazılı emir tebliğnamesi da bu kurula gönderilecektir.",
    "negative": "“Şu kadar ki, kabahat hükümleri hakkında ancak evvelce mahkûm tarafından öğrenilmiş olan veya kendi kusuru ile olmayarak evvelce irat edilmemiş bulunan vakıalar veya deliller dermeyan olunabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Direnme, kararı, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca bozulduğu takdirde mahkemenin bu bozma kararına karşı direnme hakkı yoktur.",
    "positive": "** Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre, Yargıtay Ceza Dairelerinin bozma kararlarına karşı, kararı veren Ceza Mahkemelerinin direnme hakları vardır.",
    "negative": "Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin başlangıçtan beri tutumu, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma amacına yöneliktir."
  },
  {
    "anchor": "sanığın Yasal temsilcisi ya da kocası tarafından temyiz edilmiş ise bozma üzerine yeniden verilecek ceza, önceden verilmiş cezadan daha ağır olamaz.",
    "positive": "Savcısı tarafından ya da hüküm- lünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası tarafından istenmiş ise yeniden verilecek hüküm eski hükümden daha ağır olamaz.",
    "negative": "Demek ki ortalama bir hesapla, aslan payını alan 300 bin kişiden her bir yılda 56 bin lira gelir sağlarken 29 milyon 700 bin kişiden her biri de yılda 1146 lira gelir sağlıyor."
  },
  {
    "anchor": "**Bozma Kararının Sonuçları** 1 — Birden çok sanıklı davalarda mahkûm edilen sanık-lardan birisinin temyizi üzerine bozulan karardan temyiz etmeyen sanık yararlanabilir mi?",
    "positive": "Başka sözle sanıklardan biri lehine bozulan karar temyiz etmeyen diğer sanıkları etkiler mi?",
    "negative": "Tarih boyunca yabancı esirlere bile insanca davranma geleneğine dünyaca saygı duyulan Türk Silahlı Kuvvetlerini bu tür lekelendirmelerden arındırmak başta gelen bir görev olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Başka sözle sanıklardan biri lehine bozulan karar temyiz etmeyen diğer sanıkları etkiler mi?",
    "positive": "**Bozma Kararının Sonuçları** 1 — Birden çok sanıklı davalarda mahkûm edilen sanık-lardan birisinin temyizi üzerine bozulan karardan temyiz etmeyen sanık yararlanabilir mi?",
    "negative": "Öte yandan Hâkimler ya da Mahkemeler tarafından verilen kararlar bazı hallerde Yargıtay’ca incelenmeden ke- sinleşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Hüküm, cezanın tatbikinde kanuna muhalefet edil- mesinden dolayı maznun lehine olarak bozulmuş ise ve bozu-lan cihetlerin temyiz talebinde bulunmamış olan diğer maz-nunlara da tatbiki kabil olursa bu maznunlar dahi, temyiz talebinde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından istifade ederler.”",
    "positive": "“Hüküm, cezanın uygulanmasında kanuna aykırılıktan dolayı sanık lehine bozulmuş ise, bozulan kısımların temyiz isteminde bulunmamış olan veya başka yönlerden temyiz eden öteki sanıklara da uygulanması mümkün olursa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından yararlanırlar.”",
    "negative": "Ayrıca 35’inci maddeyle de siyasetle uğraşmak ceza tehdidi altına alındığı gibi Basın Kanunu’nun değişik 16’ncı maddesiyle de ceza sorumluluğu kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Hüküm, cezanın uygulanmasında kanuna aykırılıktan dolayı sanık lehine bozulmuş ise, bozulan kısımların temyiz isteminde bulunmamış olan veya başka yönlerden temyiz eden öteki sanıklara da uygulanması mümkün olursa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından yararlanırlar.”",
    "positive": "“Hüküm, cezanın tatbikinde kanuna muhalefet edil- mesinden dolayı maznun lehine olarak bozulmuş ise ve bozu-lan cihetlerin temyiz talebinde bulunmamış olan diğer maz-nunlara da tatbiki kabil olursa bu maznunlar dahi, temyiz talebinde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından istifade ederler.”",
    "negative": "Cumhuriyet Halk Partisi yasanın birçok maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesine iptal davası açtı."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki her iki usul Yasası da bu konuda birbirine uygun hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki kararın düzeltilmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasası ile 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası birbirine uygun hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Son yıllarda meydana gelen ve yasalara aykırı düşen ve bazı eylemlerin, geçmiş iktidarlar döneminde yaratılan sosyal ve siyasal ortamın bir sonucu olduğunu artık herkes bilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sanık durumunda olan bir kişinin, suçsuz, ya da daha az bir cezaya lâyık olduğu halde, hakkında verilen bir kararı temyiz etmemesinden ya da temyiz süresini geçirmesinden ötürü cezalandırılması ya da lâyık olduğu cezadan daha yüksek bir cezaya çarptırılması adalete aykırı düşer.",
    "positive": "Buna karşılık eğer bozma kararı sanığın lehine ise, örneğin daha önce mahkûm edilen sanığın beraat etmesi yönünde ise ya da sanığa daha önce verilen cezadan daha az ve hafif bir ceza verilmesini gerektiriyorsa sanık",
    "negative": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5."
  },
  {
    "anchor": "2 — Yargıtay’ın bozma kararı üzerine dava dosyası, Başsavcılık yoluyla kararı veren mahkemeye ya da civar başka bir mahkemeye gönderilir.",
    "positive": "İtiraz inceleme görevi, kural olarak itiraz konusu kararı veren hâkim ya da mahkemeden başka ve üst bir hâkim ya da mahkemeye aittir.",
    "negative": "Böylece ve suç ispatlandığı takdirde sorumlu müdür hem yazıdan veya resimden ötürü ve hem de kimlik bildirmediğinden ötürü cezalan- dırılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer davaya konu olan suç daha alt bir mahkemenin görevine giriyorsa dosya bu mahkemeye de gönderilebilir.",
    "positive": "3 — Bir suç işlendiğinin soruşturma sonucunda anlaşılması halinde konu, dernekler yasasının 45. maddesine göre Mahkemeye götürülecektir.",
    "negative": "maddeleri arasında fark gözetilmiş, 163. madde af kapsamına alındığı halde 141-142."
  },
  {
    "anchor": "Dosyanın gönderildiği Mahkeme tarafları yeniden çağırır, duruşma yapar, sa- nığın kimliğini yeniden saptar.",
    "positive": "B — Yeniden Duruşma Yapılarak Karar Verilmesi: Yeniden duruşma yapılmasına karar verildiği takdirde dava yeniden görülür, deliller toplanır, tanıklar ve bilirkişiler dinlenebilir.",
    "negative": "demokrasi kuralları bir tarafa atılarak zorla, cebren yapılmasının amaç olarak güdülmesi şarttır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer mahkemenin kararı esas yönünden bozulmuş, soruşturmanın genişletilmesine yeni delil toplanmasına gerek görülmemiş ve mahkeme de bu bozmaya uymuş ise mahkemenin Yargıtay bozmasına uygun hüküm vermesi gerekir.",
    "positive": "Bu yeni hüküm, soruşturmanın genişletilmesi sonunda meydana gelen yeni delil durumuna göre verileceğinden, Yargıtay’ın",
    "negative": "ancak siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde eylemde bulunmak, belli bir partinin iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çalışmak, daha açık bir sözle İktidar etrafındaki mücadele içinde yer alarak belirli davranışlarda bulunmak anlamına geldiği açıktır."
  },
  {
    "anchor": "Bozma, soruşturmanın genişletilmesi, delillerin toplanması, keşif yapılması gibi hususlara ilişkin ise bu eksikler tamamlandıktan sonra mahkeme yeni bir hükme varacaktır.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi (İade Muhakeme), mahkemeler ve hâkimler tarafından verilen hükümler kesinleştikten sonra, hükme dayanak olarak alınan belge ve delillerden bazılarının sahte ve gerçeğe aykırı olduğunun anlaşılması ya da yeni delillerin ortaya çıkması gibi yasada gösterilen nedenlerin gerçekleşmesi halinde davanın yeni baştan görülmesidir.",
    "negative": "Düşünceler “Doğru veya yanlış düşünceler” olarak ele alınmakta, tartışılmakta, doğru olanı saptanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu yeni hüküm, soruşturmanın genişletilmesi sonunda meydana gelen yeni delil durumuna göre verileceğinden, Yargıtay’ın",
    "positive": "Eğer mahkemenin kararı esas yönünden bozulmuş, soruşturmanın genişletilmesine yeni delil toplanmasına gerek görülmemiş ve mahkeme de bu bozmaya uymuş ise mahkemenin Yargıtay bozmasına uygun hüküm vermesi gerekir.",
    "negative": "Yasaklanmış bir kitabı evinde veya işyerinde bulundurmak suç olmadığı halde, böyle bir kitabı veya yayını verilen emre rağmen, satmak, dağıtmak, yaymak suç teşkil eder."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemeler, Yargıtay’ın merci tayini ile görev yetki yönlerinden verdikleri bozma kararına karşı direnemezler.",
    "positive": "Öte yandan yazılı emir yoluyla Yargıtay’ın bozma kararlarına karşı Mahkemelerin ve Hâkimlerin direnme hakları yoktur.",
    "negative": "Tahkikat komisyonları kurulmuş, iktidar partisinin milletvekilleri muhaliflerini sorguya çekmiş, Güçler Ayrılığı İlkesi bir kenara itilerek yasama organı yürütme görevini üstlenmişti."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına Sunulmak Üzere ...Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığına Duruşma isteği vardır.",
    "positive": "** Temyiz yoluna başvurmaya yetkisi olanlar, Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere kararı veren Ceza Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek ya da bu mahkemenin tutanak yazıcısına açıklamada bulunarak haklarındaki kararı temyiz edebilirler.",
    "negative": "“Bu madde bir kamu düzeni maddesidir ve bu madde dikkatle okunduğu takdirde tüzelkişiliğin faaliyetten alıkonulması, dolaylı surette kapatılması halini derpiş etmez."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz süresini saklamak için sunduğum bu dilekçenin kayıt ve kabulü ile sürenin saklı tutulmasını, gerekçeli kararın tarafıma tebliğini, temyiz layihası vermeme olanak sağlanmasını ve sözlü açıklamada bu- lunmak üzere bir duruşma günü saptanarak tarafıma bildirilmesini saygıyla dilerim.^7",
    "positive": "Bu tür kararlar sanık ya da müdafi tarafından temyiz edildiği ve Yargıtay da duruşma istenildiği takdirde temyiz incelemesi duruşmalı olarak yapılır ve tutuksuz olan sanık ve müdafi sözlü açıklamada bulunabilir.",
    "negative": "Birincisi bilirkişinin, “Objektiflik” ilkesine tastamam bağlı olarak seçilmesi, ikincisi de bilirkişinin inceleme konusu üzerinde gerçekten uzman kişi olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Dilekçe kararı veren mahkemeye verildikleri bir hafta içinde 10 lira depo akçesi maliye başkâtibine verilecektir.",
    "positive": "2 — Depo akçesi: Temyize başvurmanın ikinci koşulu, temyiz edenin ilk temyiz dilekçesini verdikten ya da tutanak yazıcısına açıklama yaptıktan itibaren Maliye Veznesi’ne bir hafta içinde on lira depo etmesidir.",
    "negative": "Maddelerin salt düşünceyi cezalandıran bu niteliği ile uygulanması o dönemde önemli sakıncalar doğurmuş, sayısız vatandaşlar “sadece düşüncelerinden ötürü” cezalandırılmış, düşünce hayatı, basın özgürlüğü ve toplumsal gelişmemiz bu uygulamadan büyük zarar görmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Fakirlik şahadetnamesi veznesine) yatırılacak ve alındı kâğıdı mahkemeden alanlar bunu dilekçeye ekleyecekler ya da bir hafta içinde başkâtibe vereceklerdir.",
    "positive": "Yukarıda anılan memurlar hakkında düzenlenen soruşturma kâğıtları adı geçen bu kurullar ya da Danıştay 2’nci dairesince bir hafta içinde incelenir.",
    "negative": "Bilindiği gibi Dernekler Yasası, derneklerin siyasal faaliyette bulunmak amacı ile kurulamayacaklarına, siyasal çalışma yapamayacaklarına dair hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "TÖB-DER Haber Bülteninin 52, 53 ve 54’ncü sayılarında Yasa Yolları’nın genel kuralları ile bu yollardan itiraz ve temyiz hakkında, daha çok uygulama ile ilgili yönleri ele alarak açıklamalarda bulunmuştuk.",
    "positive": "Meslek hayatı boyunca Devrimci yazar, sanatçı, yayınevi sahibi, öğrenci, öğretmen, işçi ve köylülerin savunuculuğunu yapan Halit Çelenk’in, son yıllarda gazetelerde ve TÖB-DER Haber Bülteninde yayınladığı yazıların bir bölümünü bu kitapta bir araya getirilmiştir.",
    "negative": "Grup yönetim kurulunun Mecliste bir araştırma açılması için girişimde bulunmasını öneririz.”"
  },
  {
    "anchor": "İtiraz ve Temyiz yolları, başlangıçta da söylendiği gibi “Olağan Yasa Yollarıdır”",
    "positive": "Daha çok Fransız hukukçularının benimsediği ve çok taraftar bulan bir görüşe göre yasa yolları, “Olağan yasa yolları” ve “Olağanüstü yasa yolları” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.",
    "negative": "Yani böylece 141’inci maddenin düşünceyi cezalandıran bir suç olduğu kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bugün de “Olağanüstü Yasa Yolları”ndan “Karar Düzeltilmesi” ne ilişkin yasa hükümlerini açıklamaya çalışacağız.",
    "positive": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları da olağanüstü yasa yollarıdır.",
    "negative": "Sulh ceza hâkimi tarafından verilen kararlara karşı yapılacak itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Karar düzeltilmesi, hükmün Yargıtay’ca onan- masından ve böylece kesinleşmesinden sonra başvurulan ve bu nedenle de “olağanüstü” denilen bir yasa yoludur.",
    "positive": "Karar veya hüküm kesinleşmeden önce başvurulan yollara olağan, kesinleştikten sonra başvurulan yollara da olağanüstü yollar denilmektedir.",
    "negative": "Parlamento üyelerinden Faik Ahmet Barutçu, Prof. Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kamil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "Kuşkusuz Yargıtay Ceza Daireleri ve Ceza Genel Kurulu da kararlarında yanılgıya düşebilir ve yasalara aykırı kararlar verebilirler.",
    "positive": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu ikrar konusunda aşağıdaki iki kararında şöyle demektedir.",
    "negative": "Onun idamından iki sene sonra, öldürüldüğüne inanılan kadın çıkageldi, köyüne dönmüştü."
  },
  {
    "anchor": "Bunu göz önüne alan yasa koyucu, Yargıtay Ceza Daireleri ile Ceza Genel Kurulunun kararlarına karşı bu yanılgılar ve haksızlıkları gidermek amacıyla “Karar Düzeltilmesi” adı altında bir yasa yoluna başvurulmasını kabul etmiştir.",
    "positive": "Yasa, bu cezaların ağırlığını göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu kabul etmiştir.",
    "negative": "Yasada açıklık olmamakla beraber aynı tür suçtan mahkûm olanların da T.C. Yasasının 81. maddesinde gösterilen “tekerrür” hükümlerine göre saptanacağı anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yasa yolu kabul edilmediği gibi diğer ülkelerin Ceza Yargılama Usulü Yasalarında da böyle bir yasa yoluna rastlanmamaktadır.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılamak Usulü Yasasında böyle bir yasa yoktur.",
    "negative": "Maddesine göre “eski hale getirmek isteğinin kabulüne” dair verilen ka- rarlara itiraz olunamaz."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasası Karar Düzeltilmesi ile ilgili 322’nci maddesinde şöyle demektedir:",
    "positive": "A- Ceza Yargılama Usulü Açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasası itiraz ile ilgili 297. maddesinde:",
    "negative": "Anayasa koyucusu eğer memura dernek kurma hakkı dışında bir de sendika kurma hakkı tanıyorsa bunun bir nedeni ve amacı vardır."
  },
  {
    "anchor": "“Ceza dairelerinin veya Ceza Umumi Heyetinin kararlarına karşı tashihi karar usulü ancak hükmün ve kararın zat ve mahiyetine doğrudan doğruya müessir olmak üzere temyiz istida ve layihasında veya tebliğnamede dermeyan olunan bir hususun ve bunlar haricinde esas hükme müessir noksan ve hataların temyizen nazara alınmayarak meskûtünah kalması hallerinde caridir.",
    "positive": "“Askerî Yargıtay Dairelerinin veya Daireler Kurulunun kararlarına karşı Askerî Yargıtay Başsavcısı doğrudan doğruya hükmün veya kararın özüne etkili ve temyiz",
    "negative": "**3. Dava süresini kesen işlemler** Basın suçlarında dava ne zaman açılmış sayılır?"
  },
  {
    "anchor": "Bu talep üzerine temyiz tetkikatı, asıl ilâmı vermiş olan daire veya umumî heyetçe yapılır.",
    "positive": "“Bu istem üzerine temyiz incelemesi, kararı vermiş olan daire ve daireler kurulu tarafından yapılır.",
    "negative": "bölgelerinde, Sıkıyönetim komutanlıkları tarafından 1402 sayılı yasaya göre alınan ve ilân edilen tedbirlere, verilen emirlere aykırı eylemde bulunanlar sözü edilen yasanın 16’ncı maddesini ihlâl etmiş ve suç işlemiş olurlar."
  },
  {
    "anchor": "Mahallî C. Müddeiumumileri, re’sen veya alâkalıların müracaatı üzerine Başmüddeiumuminin nazarı dikkatini celbeder ve evrakı gönderirler.",
    "positive": "“Yayınlanacak bildiri, beyanname veya benzeri yayımların ve bu konuda alınan kararın bir nüshasının, yayımın ihbarı maksadıyla, alındı belgesi karşılığında mahallî cumhuriyet savcılığına, diğer nüshasının da aynı gün mahallî mülkiye amirliğine verilmesi zorunludur.",
    "negative": "Tutuklu sanık da duruşmada hazır bulundurulmasını isteyemez, ancak müdafi gönderebilir."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet Müddeiumumileri alâkalıların müracaatını, tashihi kararı icabettirir mahiyette görmezlerse bu yüz- den ilâm hükmünün icrasını geri bırakmazlar.",
    "positive": "“5 — Yeni vakıalar veya yeni deliller dermeyan edilip de bunlar yalnız başına veya evvelce irat edilen delillerle birlikte nazara alındıkları takdirde, maznunun beraatın veya daha hafif bir cezayı havi kanun hükmünün tatbikiyle mahkûm olmasını ilzam edebilecek mahiyette olursa.",
    "negative": "Tanık, bilirkişi ve diğer kişiler de kendileri ile ilgili kararlara itiraz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Başmüddeiumumi keyfiyeti tetkik ile tashih talebini varit görmüyorsa ilâmın icrasını ve aksi takdirde icranın geri bırakılmasını derhal mahalline bildirir ve ondan sonra muktezasını yapar.",
    "positive": "“Kapatmayı mucip sebepler suç teşkil ettiği takdirde tahkikat evrakı derhal Adliyeye verilir.",
    "negative": "Derneğimiz tarafından ikinci kitap olarak yayınlanan bu yapıt, örgütümüzün hukuk müşaviri Avukat Halit Çelenk tarafından yazılıp,"
  },
  {
    "anchor": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasasının konu ile ilgili 225’inci maddesi de şöyle diyor:",
    "positive": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü hakkındaki yasanın 91. maddesi de, Ceza Yargılama Usulü Yasasının yukarıda sözü geçen ilgili maddesine paralel hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Öte yandan sanığa şaşırtıcı sorular sorulması, anlayama-yacağı, kavrayamayacağı sorular yöneltilmesi"
  },
  {
    "anchor": "“Askerî Yargıtay Dairelerinin veya Daireler Kurulunun kararlarına karşı Askerî Yargıtay Başsavcısı doğrudan doğruya hükmün veya kararın özüne etkili ve temyiz",
    "positive": "Düzeltme isteminde bulunabilmek için, hükmün ya da kararın özüne ya da niteliğine doğrudan doğruya etkili olup temyiz layihasında, dilekçesinde, ya da başsavcılığın tebliğnamesinde^2 yazılı bir hususa dokunulmadan yani bu hususlar göz önüne alınmadan geçilmiş olması yasa gereğidir.",
    "negative": "Böyle bir “Tekerrür hükmü” karşısında af, bir af değil, “erteleme” niteliği kazanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "dilekçe, beyan ve layihasında veya tebliğnamede yazılan bir hususun veya bunlar dışında esas hükme etkili olan noksan ve yanlışların temyiz incelenmesinde göz önüne alınmayarak dokunulmadan geçilmiş olması hallerinde karar düzeltilmesi isteminde bulunabilir.",
    "positive": "Düzeltme isteminde bulunabilmek için, hükmün ya da kararın özüne ya da niteliğine doğrudan doğruya etkili olup temyiz layihasında, dilekçesinde, ya da başsavcılığın tebliğnamesinde^2 yazılı bir hususa dokunulmadan yani bu hususlar göz önüne alınmadan geçilmiş olması yasa gereğidir.",
    "negative": "Politikayı en geniş anlamıyla ele aldığımız zaman, yurdumuzun her sorunu üzerinde düşünce açıklamayı politika saymak mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "“Bu istem üzerine temyiz incelemesi, kararı vermiş olan daire ve daireler kurulu tarafından yapılır.",
    "positive": "Bu talep üzerine temyiz tetkikatı, asıl ilâmı vermiş olan daire veya umumî heyetçe yapılır.",
    "negative": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir."
  },
  {
    "anchor": "“Askerî Savcılar kendiliklerinden ve ilgililerin başvurmaları üzerine Askerî Yargıtay Başsavcısının bu hususta dikkatini çekerler ve evrakı yollarlar.",
    "positive": "Askerî Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askerî Yargıtay Başkanlığına verir.",
    "negative": "Savcının sanık aleyhine yasa yoluna başvurması halinde karar sanık lehine de bozulabilir."
  },
  {
    "anchor": "“Askerî Yargıtay Başsavcısı bu başvurmayı, düzeltmeyi gerektirir derecede görmezse, başvurma hükmün yerine getirilmesinin geri bırakılmasına sebep olmaz.",
    "positive": "“Askerî Yargıtay Dairelerinin veya Daireler Kurulunun kararlarına karşı Askerî Yargıtay Başsavcısı doğrudan doğruya hükmün veya kararın özüne etkili ve temyiz",
    "negative": "247. maddesi sarahatince hâkim huzurunda vaki ikrarın delil mahiyetinde olduğu ve sanığın ikrarlarının şahadet ve raporla müeyyid bulunduğu gözetilmeyerek, yerinde olmayan mülahazalara müsteniden yazılı şekilde karar verilmesi kanuna muhaliftir.”^6"
  },
  {
    "anchor": "“Kararın düzeltilmesi istemi reddedilirse, bir daha aynı sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulamaz.”",
    "positive": "Eğer düzeltme istemi Başsavcılık tarafından kararı veren daireye ya da genel kurula iletilerek incelenmiş ve reddedilmiş ise bir daha aynı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenemez.",
    "negative": "Roma tarihinde genel af, önemli günlerde, bayramlarda veya büyük zaferlerden sonra Senato kararı ile ilân ediliyordu."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki kararın düzeltilmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasası ile 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası birbirine uygun hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki bu madde yargılamanın yenilenmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasasına uygun hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Affa karşı olan Pozitivistler dahi affın yalnız siyasal suçlar için kullanılmasını yerinde görmektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Gerek genel ve gerekse askerî yargılama usulü yasalarına göre düzeltme yoluna başvurma yetkisi C. Başsavcılığının tekeline bırakılmıştır.",
    "positive": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır.",
    "negative": "Tekerleğin, ateşin, elektriğin, buharın, atomun, cumhuriyet devlet şeklinin düşünülemediği dönemlerden bugüne gelindi."
  },
  {
    "anchor": "Taraflar ve ilgililer ya da müdafileri doğrudan doğruya Yargıtay Ceza Dairesine ve Ceza Genel Kuruluna başvuramazlar.",
    "positive": "Hukuk Yargılama Usulü Yasasında taraflara doğrudan doğruya kararı veren Yargıtay Dairesine ya da Genel Kurula baş- vurma hakkı tanınmış olduğu halde Ceza Yargılama",
    "negative": "— “624 sayılı Kanunda yer alan siyasetle iştigal, deyimini dar manada almak zorunluğu açıktır."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk Yargılama Usulü Yasasında taraflara doğrudan doğruya kararı veren Yargıtay Dairesine ya da Genel Kurula baş- vurma hakkı tanınmış olduğu halde Ceza Yargılama",
    "positive": "B) Askerî Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasasında itiraz yerleri, kararı veren hâkimin sıfatına göre saptanmış olduğu halde, Askerî Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yol izlenmemiş ve itiraz olunabilen her karara ait maddede itirazı inceleyecek mahkeme de saptanmıştır.",
    "negative": "Davalıların mensup oldukları dernek adına bu bildiri ile siyasî faaliyet gösterdikleri iddia edilmiş ise de siyasi faaliyet parti mücadelesi anlamını taşımaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Usulü Yasası böyle bir hakkı tanımamıştır İlgililer ya da müdafileri düzeltme nedenlerini C. Savcılığına ya da C. Başsavcılığına bildirecekler.",
    "positive": "Bu nedenle ilgililer her zaman yersel C. Savcılıklarına ya da Yargıtay Başsavcılığına düzeltme isteklerini iletebilirler;",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Bu savcılıklar istemi yerinde görürlerse Yargıtay Dairesine ya da Genel Kuruluna ileteceklerdir.",
    "positive": "İstemi yerinde görürse kabul ederek dosyayı “Karar Tashihi Talepnamesi” denilen bir dilekçe düzenleyerek kararı veren Yargıtay dairesine ya da genel kuruluna gönderir.",
    "negative": "Bilirkişi müessesesi, özellikle siyasi konularda ve Türk Ceza Kanunu’nun 141 ve 142’nci maddelerine ilişkin davalarda önemli sonuçlar doğurmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Savcısı düzeltme istemi hakkındaki düşünceleri ile birlikte dos- yayı C. Başsav-cılığına gönderecek ve başsavcılık bu istemi yerinde görmezse bunu reddedecek ve istem Yargıtay’ca incelenemeyecektir.",
    "positive": "yersel C. Savcılıklarına başvurulmuşsa bu savcılık istem hakkındaki düşüncesi ile birlikte dava dosyasını C. Başsavcılığına gönderir.",
    "negative": "**Hemen söyleyelim ki, bir kitap hakkında toplatma kararı verilmiş olsa da, o kitabı ikametgâhında bulun-durmak cürüm değildir."
  },
  {
    "anchor": "**Süre Yoktur** Usul yasalarımız, karar düzeltilmesi için bir süre koymamışlardır.",
    "positive": "“Kararın düzeltilmesi istemi reddedilirse, bir daha aynı sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulamaz.”",
    "negative": "Aslında hâkime ait olan bu yetki zorunlu bazı hallerde ve istisnai olarak savcıya da tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Askerî Usul Yasası başsavcılığın bu itiraz yetkisini 224’üncü maddesinde düzenlemiş ve süreyi 15 gün olarak saptamıştır.",
    "positive": "Bu hususta, duruşma yapmaksızın Mahkemeye beraat kararı verme yetkisini tanıyan Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Usul Hü- kümleri arasında fark vardır.",
    "negative": "Basın yasasına göre basın yoluyla işlenen suçlar, “basılmış eserler”le işlenen suçlardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle ilgililer her zaman yersel C. Savcılıklarına ya da Yargıtay Başsavcılığına düzeltme isteklerini iletebilirler;",
    "positive": "Usulü Yasası böyle bir hakkı tanımamıştır İlgililer ya da müdafileri düzeltme nedenlerini C. Savcılığına ya da C. Başsavcılığına bildirecekler.",
    "negative": "Sendika ve sendika birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik haklara aykırı olamaz” demek suretiyle memurlara sendika kurma hakkını tanımıştı."
  },
  {
    "anchor": "yersel C. Savcılıklarına başvurulmuşsa bu savcılık istem hakkındaki düşüncesi ile birlikte dava dosyasını C. Başsavcılığına gönderir.",
    "positive": "Eğer istem doğrudan doğruya C. Başsavcılığına yapılmış ise ilgili dosya ve yersel C. Savcılığının düzeltme ile ilgili düşüncesi alınarak istem hakkında gereken işlem yapılır.",
    "negative": "“Her kim adliyeye veya keyfiyeti Adliyeye tevdie mecbur olan bir makama veya kanunî takip yapacak"
  },
  {
    "anchor": "İstemi yerinde görürse kabul ederek dosyayı “Karar Tashihi Talepnamesi” denilen bir dilekçe düzenleyerek kararı veren Yargıtay dairesine ya da genel kuruluna gönderir.",
    "positive": "Bu savcılıklar istemi yerinde görürlerse Yargıtay Dairesine ya da Genel Kuruluna ileteceklerdir.",
    "negative": "Aksi halde ikrar hâkim önünde de, askerî savcı önünde de olsa delil değeri kazanamaz."
  },
  {
    "anchor": "Eğer istem doğrudan doğruya C. Başsavcılığına yapılmış ise ilgili dosya ve yersel C. Savcılığının düzeltme ile ilgili düşüncesi alınarak istem hakkında gereken işlem yapılır.",
    "positive": "yersel C. Savcılıklarına başvurulmuşsa bu savcılık istem hakkındaki düşüncesi ile birlikte dava dosyasını C. Başsavcılığına gönderir.",
    "negative": "Politikadan maksadın siyasî partilere girmek, politik amaçlarla toplantılar düzenlemek, gösterilerde bulunmak, partiler arası politik dengeye etki yapmak olduğu açıkça ifade edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer düzeltme istemi Başsavcılık tarafından kararı veren daireye ya da genel kurula iletilerek incelenmiş ve reddedilmiş ise bir daha aynı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenemez.",
    "positive": "“Kararın düzeltilmesi istemi reddedilirse, bir daha aynı sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulamaz.”",
    "negative": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ama istem kararı veren yargı organı tarafından incelenmeden C. Başsavcılığınca reddedilmiş ise, yeni nedenler ileri sürülerek her zaman yeniden kararın düzeltilmesi istenebilir.",
    "positive": "İnancımıza göre yeni ve haklı nedenler ileri sürülmesi halinde bu istek incelenmelidir.",
    "negative": "Yazıyı yazan veya resmi yapanın kim olduğu bilinmiyorsa, yani birinci kademedeki sanıklar belli değilse, bu takdirde ikinci kademede yer alan kişiler, yani yayıncılar sorumlu olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Düzeltme isteminde bulunabilmek için, hükmün ya da kararın özüne ya da niteliğine doğrudan doğruya etkili olup temyiz layihasında, dilekçesinde, ya da başsavcılığın tebliğnamesinde^2 yazılı bir hususa dokunulmadan yani bu hususlar göz önüne alınmadan geçilmiş olması yasa gereğidir.",
    "positive": "“Askerî Yargıtay Dairelerinin veya Daireler Kurulunun kararlarına karşı Askerî Yargıtay Başsavcısı doğrudan doğruya hükmün veya kararın özüne etkili ve temyiz",
    "negative": "Çünkü çağdaş uygar ülkelerde bütün sınıf ve tabakalar, bütün meslek kuruluşları örgütlenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay’ca üzerinde durulmayan, doku- nulmadan geçilen husus, temyiz dilekçe ve layihasında ya da tebliğnamede yazılı olmasa bile eğer davanın",
    "positive": "Ceza Mahkemeleri tarafından sanığın 15 yıl ve daha ziyade süre ile ağır hapsine ya da ölüm cezasına çarptırılmasına dair verilen kararlar, temyiz yoluna başvurmasalar bile Yargıtay’ca doğrudan doğruya",
    "negative": "Bu durumun tedbir niteliğinde olduğu göz önünde tutularak, mahkemelerce bu konuların incelenmesinde gerekli sürati sağlayıcı kanun düzenlemelerinin yapılması öngörülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "C. Başsavcılığı tarafından Yargıtay Dairelerine ya da Genel Kuruluna gönderilen ve incelenecek bir dosya hakkında başsavcılığın düşüncesini bildiren yazı.",
    "positive": "Burada C. Başsavcılığı Yargıtay Dairesinin ya da Genel Kurulunun yerini almakta, onun adına görev yaparak âdeta karar vermektedir.",
    "negative": "Anayasamızın buna karşı olduğunu düşünmek, bu temel yasanın özü ile esprisi ile bağdaşabilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "özünü, esasını etkiliyorsa bu tür yanılgıların düzeltme nedeni olarak kabul edilmesi gerekir.",
    "positive": "Bu halin bir “zarar” olarak kabul edilmesi, kişiye bunun düzeltilmesi olanağının sağlanması doğru olur.",
    "negative": "Hangi açıdan bakılırsa bakılsın şartlı af, genel affın niteliğine, gerekçesine aykırı düştüğü gibi, toplum ve vatandaşın huzuru yönünden de ağır sakıncaları kendi içinde taşımaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Düzeltme istemi kendisine verilen ve bu konuda inceleme yapan Yargıtay Dairesi ya da Genel Kurulu düzeltme isteğini yerinde ve haklı görürse kararını düzeltir.",
    "positive": "Yersel C. Savcıları da düzeltme istemini haklı ve yerinde görürlerse yürütmeyi durdurabilirler.",
    "negative": "Anılan yasa “maznunun hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Düzeltme istemi kararı veren yargı organı tarafından reddedildikten sonra ikinci kez düzeltme isteğinde bulunulabilip bulunulamayacağı hususunda yasada açıklık yoktur.",
    "positive": "Eğer düzeltme istemi Başsavcılık tarafından kararı veren daireye ya da genel kurula iletilerek incelenmiş ve reddedilmiş ise bir daha aynı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenemez.",
    "negative": "Diğer yayınlarda dava süresi** Mevkuteler dışındaki yayınlar bu guruba girmektedir."
  },
  {
    "anchor": "İnancımıza göre yeni ve haklı nedenler ileri sürülmesi halinde bu istek incelenmelidir.",
    "positive": "Haklı olarak yasanın getirdiği yeni hükümlerin Anayasaya aykırı olduğu, kişinin temel hak ve özgürlüklerini ortadan kaldırdığı, basın özgürlüğünü yaraladığı ileri sürüldü.",
    "negative": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar."
  },
  {
    "anchor": "Ancak C. Başsavcılığı kendiliğinden ya da ilgililerin başvurmaları üzerine düzeltme istemini yerinde görür ve düzeltme halinde yürütmenin sürdürülmesinin haksız olacağı sonucuna varırsa yürütmenin durdurulmasını emredebilir.",
    "positive": "Yersel C. Savcıları da düzeltme istemini haklı ve yerinde görürlerse yürütmeyi durdurabilirler.",
    "negative": "Bu yasaların çoğu hakkında, Anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptalleri için Anayasa Mahkemesine davalar açıldı."
  },
  {
    "anchor": "Yersel C. Savcıları da düzeltme istemini haklı ve yerinde görürlerse yürütmeyi durdurabilirler.",
    "positive": "Ancak C. Başsavcılığı kendiliğinden ya da ilgililerin başvurmaları üzerine düzeltme istemini yerinde görür ve düzeltme halinde yürütmenin sürdürülmesinin haksız olacağı sonucuna varırsa yürütmenin durdurulmasını emredebilir.",
    "negative": "Bu maddede bahsi geçen, Anayasa’nın 22’nci maddesinin beşinci fıkrası konuya ışık tutmakta olduğundan üzerinde durmakta fayda bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yazılı emir, kesin olarak verilen ya da Yargıtay’ca incelenmeden kesinleşen kararlar hakkında başvurulan bir Yasa yoludur.",
    "positive": "Öte yandan Hâkimler ya da Mahkemeler tarafından verilen kararlar bazı hallerde Yargıtay’ca incelenmeden ke- sinleşmektedir.",
    "negative": "Bu hak ancak kamu düzenini veya genel ahlâkı korumak için kanunla sınırlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan Hâkimler ya da Mahkemeler tarafından verilen kararlar bazı hallerde Yargıtay’ca incelenmeden ke- sinleşmektedir.",
    "positive": "Yazılı emir, kesin olarak verilen ya da Yargıtay’ca incelenmeden kesinleşen kararlar hakkında başvurulan bir Yasa yoludur.",
    "negative": "Yasaya göre hâkimin görevdeki kusuru, ceza uygulamasını ve yasada yazılı bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte olmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Tarafların yani sanık, müdafi, müdahil, Savcı, sanık kadın ise kocası ve yasal temsilcilerin Yasa yoluna başvurmamaları ve haklarındaki kararları süresi içinde temyiz etmemeleri hallerinde bu kararlar kesinleşmektedir.",
    "positive": "Sanık, müdafi, savcı, müdahil, şahsî davacı, yasal temsilci, sanık kadın ise kocası, itiraz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "— Nihayet iftira suçunun gerçekleşebilmesi için o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "İşte yasa koyucu, Yargıtay tarafından incelenmeden kesinleşen hâkim ve mahkeme ka- rarlarındaki yanlışları, Yasaya aykırılıkları düzeltmek amacıyla “yazılı emirle bozma” yolunu kabul etmiştir.",
    "positive": "Yazılı emirle bozma hükmüne göre, hâkimler ve mahkemelerce kesin olarak verilen ya da Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen kararlarda Yasaya aykırılık bulunması hallerinde, bunu herhangi bir yolla öğrenen Adalet Bakanı o kararın bozulması için Yargıtay’a başvurmak üzere C. Başsavcılığına gerekçeleriyle birlikte",
    "negative": "Bu gibi hallerde dosya Yargıtay’da olsa bile, yapılacak bir yazışma ile şartlı salıverme işleminin yerine getirilmesi mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Bu yol daha çok ve öncelikle kararların Yargıtay tarafından incelenmesini, bütün yurtta Yasaların aynı biçimde uygulanmasını sağlamak, Yargıtay’ın uygulamada görüş birliğini gerçekleştirmek amacıyla kabul edilmiş bir yoldur.",
    "positive": "Yukarıda da açıklandığı gibi “yazılı emir” yolu, Yasa yararı göz önüne alınarak, Hâkim ve Mahkeme kararlarının Yargıtay’ca incelenmesini, Ülkenin her yerinde Yasaların Yasa koyucunun amacına, uygun biçimde uygulanmasını sağlamak için kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "Örneğin sorgu hâkiminin “Son tahkikatın açılması” kararına itiraz edilemeyeceği gibi, soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararlarına da itiraz edilemez."
  },
  {
    "anchor": "yanlış ve Yasaya aykırı kararlar sonucu zarar gören kişiler de yararlanmaktadırlar.",
    "positive": "Kararlardan zarar gören üçüncü kişiler de (tanık, bilirkişi vb. gibi) bu hakka sahiptirler.",
    "negative": "Ceza yasalarında yapılan değişikliklerin, cezaların şiddetlendirilmesinin bu alanda olumlu bir sonuç veremeyeceği ceza politikası uygulamalarıyla an- laşılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılamak Usulü Yasasında böyle bir yasa yoktur.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yasa yolu kabul edilmediği gibi diğer ülkelerin Ceza Yargılama Usulü Yasalarında da böyle bir yasa yoluna rastlanmamaktadır.",
    "negative": "Görülüyor ki Anayasamız, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine uygun olarak, tutuklama nedenlerini iki hal içinde sınırlamış ve bunların dışında kişilerin tutuklanamayacaklarını kural olarak kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Usulü Muhakematı Cezaiye” adını taşıyan eski Ceza Usul Yasamızda böyle bir yasa yolu kabul edilmişti.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yasa yolu kabul edilmediği gibi diğer ülkelerin Ceza Yargılama Usulü Yasalarında da böyle bir yasa yoluna rastlanmamaktadır.",
    "negative": "Yazarlar, gazeteciler, çevirmenler, şairler, karikatüristler, yayıncılar, sorumlu yönetmenler cezaevlerinde ömür boyu sürecek çile dolduruyorlar."
  },
  {
    "anchor": "“Hâkim tarafından ve mahkemelerden verilen ve temyiz mahkemesince tetkik edilmeksizin katileşen karar ve hükümlerde kanuna muhalefet edildiğini haber alırsa Adliye Vekili, o karar veya hükmün bozulması için Temyiz Mahkemesine müracaat etmesi için Cumhuriyet Başmüddeiumumiliğine yazılı emir verebilir.",
    "positive": "Askerî Mahkemelerden verilen ve Askerî Yargıtay’da incelenmeksizin kesinleşen karar ve hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenen Milli Savunma Bakanı, o kararın veya hükmün bozulması için Askerî Yargıtay’a başvurması için Askerî Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verebilir.",
    "negative": "**Ülkemizde Durum:** Öteki alanlarda olduğu gibi bu alanda da ülkemiz uygar ülkeleri çok geriden izlemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet Başmüddeiumumisi tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Temyiz Mahkemesine gönderir.",
    "positive": "Askerî Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askerî Yargıtay Başkanlığına verir.",
    "negative": "bir bozma kararı sanığın ya da hükümlünün hukuksal durumu üzerinde nasıl bir etki yapacaktır?"
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerden davanın esasına şâmil olarak verilen hükümlerin bu suretle bozulması alâkadar kimseler aleyhine tesir etmez.",
    "positive": "Askerî Mahkemenin davanın esasını da çözümleyecek şekilde verdiği hükümlerin bu suretle bozulması ilgili kimselerin aleyhine etki yapmaz.",
    "negative": "Yakın geçmişin deneyleri, bir ülkede, İnsan haklarını çiğnemenin, öteki ülkelerin halklarını tedirgin ettiğini açıkça göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "1 — Varit görülen bozma sebepleri mahkûm olan kimsenin cezasının tamamıyla kaldırılmasını müstelzim ise, Temyiz Mahkemesi evvelce hüküm olunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar.",
    "positive": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar.",
    "negative": "Cürmü söyletmek için irtikâp edilen müessir fiillerin değerlendirilmesinde bahis konusu mahiyet özelliklerinin nazarı itibare alınması bu bakımdan zorunluk arz etmektedir.”"
  },
  {
    "anchor": "2 — Varit görülen sebepler mahkûm olan kimsenin cezasının tamamıyla kaldırılmasını müstelzim olmayıp da hafif bir cezanın tatbikini mucip ise, Temyiz Mahkemesi tatbiki iktiza eden cezanın neden ibaret olduğunu da kararında gösterir.",
    "positive": "Yerinde görülen bozma sebepleri hükümlünün cezasının tamamıyla kaldırmasını gerektirmeyip daha hafif bir cezanın uygulanmasını gerektiriyorsa Askerî Yargıtay uygulanması gereken cezanın ne olduğunu kararında gösterir.",
    "negative": "Yurdun iç ve dış sorunları, toplumu ilgilendiren her konuyu içine alabilecek kadar geniştir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir.",
    "positive": "Eğer, bozma davanın esasını çözmeyen kararlara dair ise yeniden yapılacak inceleme ve soruşturma sonucuna göre gerekli karar verilir.”",
    "negative": "Af müessesesini, yönetenlerin bir atıfeti, bir lütfu olarak görme eğilimi tarihin eski dönemlerinden kalma bir düşünce biçimidir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Usul Yasasına gelince, 353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Hakkındaki Yasanın 243.",
    "positive": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü hakkındaki yasanın 91. maddesi de, Ceza Yargılama Usulü Yasasının yukarıda sözü geçen ilgili maddesine paralel hükümler getirmiştir.",
    "negative": "— Cebir saiki unsur sayılmazsa herhangi bir hükümet elinde bu madde müthiş bir silâh olur."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Mahkemelerden verilen ve Askerî Yargıtay’da incelenmeksizin kesinleşen karar ve hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenen Milli Savunma Bakanı, o kararın veya hükmün bozulması için Askerî Yargıtay’a başvurması için Askerî Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verebilir.",
    "positive": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir.",
    "negative": "3. bentte sözü geçen “Yasa yanlış uygulanmış ise” sözleri “Yasa maddesi ya da fıkrası kararda yanlış yazılmışsa” anlamında kabul edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askerî Yargıtay Başkanlığına verir.",
    "positive": "Cumhuriyet Başmüddeiumumisi tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Temyiz Mahkemesine gönderir.",
    "negative": "Bilindiği gibi kapatma ile durdurma veya çalışmadan alıkoyma, ayrı ayrı şeylerdir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Yargıtay, ileri sürülen bu sebepleri yerinde görürse karar veya hükmü bozar.",
    "positive": "Askerî Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askerî Yargıtay Başkanlığına verir.",
    "negative": "** Vatandaşın evinde bulunan bir kitabın; Afyon, Dinamit, Kalp Para gibi “kendiliğinden suçlu” ve “resen müsadereye tâbi eşya” kabul edilerek herhangi bir ceza"
  },
  {
    "anchor": "Askerî Mahkemenin davanın esasını da çözümleyecek şekilde verdiği hükümlerin bu suretle bozulması ilgili kimselerin aleyhine etki yapmaz.",
    "positive": "Mahkemelerden davanın esasına şâmil olarak verilen hükümlerin bu suretle bozulması alâkadar kimseler aleyhine tesir etmez.",
    "negative": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar.",
    "positive": "1 — Varit görülen bozma sebepleri mahkûm olan kimsenin cezasının tamamıyla kaldırılmasını müstelzim ise, Temyiz Mahkemesi evvelce hüküm olunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar.",
    "negative": "Dilekçede, itiraz edenin adı soyadı ile adresi, hangi yönetim kurulunun hangi gün ve sayılı kararına itiraz edildiği ve lüzumu muhakeme kararının tebliğ tarihi yazılır."
  },
  {
    "anchor": "Yerinde görülen bozma sebepleri hükümlünün cezasının tamamıyla kaldırmasını gerektirmeyip daha hafif bir cezanın uygulanmasını gerektiriyorsa Askerî Yargıtay uygulanması gereken cezanın ne olduğunu kararında gösterir.",
    "positive": "1 — Varit görülen bozma sebepleri mahkûm olan kimsenin cezasının tamamıyla kaldırılmasını müstelzim ise, Temyiz Mahkemesi evvelce hüküm olunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar.",
    "negative": "Toplumsal düzendeki bozukluklar, adaletsizlikler, bireyleri yasaların suç saydığı eylemlere iter."
  },
  {
    "anchor": "Eğer, bozma davanın esasını çözmeyen kararlara dair ise yeniden yapılacak inceleme ve soruşturma sonucuna göre gerekli karar verilir.”",
    "positive": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir.",
    "negative": "Böyle bir ihtimal devletimizi kişisel başvurma yetkisini tanımaktan alıkoymamalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bu iki madde incelendiği zaman görülür ki yazılı emirle bozma yolu konusunda Genel Usul Yasası ile Askerî Usul Yasası arasında bir fark yoktur.",
    "positive": "Kararlara kimlerin itiraz edebilecekleri konusunda Ceza Yargılama usulü yasası ile Askerî Yargılama Usulü yasası arasında fark yoktur.",
    "negative": "Tutuklu sanık da duruşmada hazır bulundurulmasını isteyemez, ancak müdafi gönderebilir."
  },
  {
    "anchor": "İki yasa arasındaki tek fark, Askerî Usul Yasasında yazılı emri verme yetkisinin Adalet Bakanı yerine Millî Savunma Bakanına tanınmış olmasıdır.",
    "positive": "Adalet Bakanı, Başbakan ve hatta Cumhurbaşkanına yapılan ihbar ve şikâyetler yerine yapılmış sayılmalıdır.",
    "negative": "Tutucu ve gerici güçler, Anayasa’nın referanduma sunulduğu günlerden başlayarak 27 Mayıs Anayasasına"
  },
  {
    "anchor": "Demek ki bu olağanüstü Yasa yoluna başvurma yetkisi Genel Yargılama Usulünde Adalet Bakanına ve Askerî Yargılama Usulünde de Millî Savunma Bakanına verilmiştir.",
    "positive": "Gerek genel ve gerekse askerî yargılama usulü yasalarına göre düzeltme yoluna başvurma yetkisi C. Başsavcılığının tekeline bırakılmıştır.",
    "negative": "Yukarıda da açıklandığı gibi Yargıtay, başvuranın ileri sürdüğü temyiz nedenlerini yerinde görürse kararı bozar ya da düzeltir."
  },
  {
    "anchor": "İlgililer ya da müdafileri ve temsilcileri doğrudan doğruya böyle bir Yasa yoluna başvuramazlar.",
    "positive": "Taraflar ve ilgililer ya da müdafileri doğrudan doğruya Yargıtay Ceza Dairesine ve Ceza Genel Kuruluna başvuramazlar.",
    "negative": "Ünlü düşünür, 7 Şubat 1600’de Roma’da Campe Dei Fiori’de odunlar üstünde yakıldı."
  },
  {
    "anchor": "Yazılı emirle bozma hükmüne göre, hâkimler ve mahkemelerce kesin olarak verilen ya da Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen kararlarda Yasaya aykırılık bulunması hallerinde, bunu herhangi bir yolla öğrenen Adalet Bakanı o kararın bozulması için Yargıtay’a başvurmak üzere C. Başsavcılığına gerekçeleriyle birlikte",
    "positive": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi yoluna ancak kesinleşmiş hükümler hakkında başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu emir üzerine B. Başsavcılığı Bakanlıkça bildirilen gerekçelere göre bir “tebliğname” düzenleyerek dava dosyasını görevli Yargıtay Dairesine göndererek kararın bozulmasını isteyecektir.",
    "positive": "Bu savcılıklar istemi yerinde görürlerse Yargıtay Dairesine ya da Genel Kuruluna ileteceklerdir.",
    "negative": "Politikayı en geniş anlamıyla ele aldığımız zaman, yurdumuzun her sorunu üzerinde düşünce açıklamayı politika saymak mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Başsavcı- lıkça Adalet Bakanlığının istemine ve gerekçelerine herhangi bir ek yapılması da mümkün değildir.",
    "positive": "Herhangi bir haklı nedenle genel kurul toplantısının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılması gerekebilir.",
    "negative": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Eğer yazılı emre konu olan karar bir direnme kararı ise, bu tür kararlar Yargıtay Ceza Genel Kurulunca ya da Daireler Kurulunca (Askerî Usulde) inceleneceğinden yazılı emir tebliğnamesi da bu kurula gönderilecektir.",
    "positive": "Direnme kararları temyiz edilirse, ya da bu kararlar kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi kararlardan ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunda incelenir.",
    "negative": "Yakın Çağlar’ın düşünce özgürlüğü, kökenini 17 ve 18’inci yüzyılların Tabiî Hukuk ve Kişi Hakları ilkelerinden almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın, yazılı emir verme yetkisini Adalet Bakanına ya da Milli Savunma Bakanına tanıması doğru mudur?**",
    "positive": "İki yasa arasındaki tek fark, Askerî Usul Yasasında yazılı emri verme yetkisinin Adalet Bakanı yerine Millî Savunma Bakanına tanınmış olmasıdır.",
    "negative": "**Zoralım Ne Demektir** Zoralım (müsadere), Türk Hukuk Sözlüğünde: “Bir kimsenin taşınır veya taşınmaz bir malının kendi rızası olmaksızın hükümet kuvvetleri tarafından elinden alınmasıdır.” biçiminde tanımlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu yetkinin, siyasal bir yer işgal eden Bakana değil doğrudan doğruya C. Başsavcılığına tanınmasının, yargının bağımsızlığı açısından daha doğru olacağı kuşkusuzdur.",
    "positive": "Eğer istem doğrudan doğruya C. Başsavcılığına yapılmış ise ilgili dosya ve yersel C. Savcılığının düzeltme ile ilgili düşüncesi alınarak istem hakkında gereken işlem yapılır.",
    "negative": "gerekçelerden bilâhare çıkarılması mümkün neticelerin alakalının menfaatini ihlâl ihtimalinin mevcudiyeti halinde dahi böyle düşünmek lâzımdır."
  },
  {
    "anchor": "Bakanların siyasal partilerle ilişkileri ve işgal ettikleri yerin siyasal niteliği bilinmektedir.",
    "positive": "Biz burada yeni Dernekler Yasasının Anayasaya aykırılığı ve kişinin temel hak ve özgürlükleriyle basın özgürlüğünü ortadan kaldırmakta olduğu konularını bir tarafa bırakarak, derneklerin politika ile ilişkileri veya “derneklerin siyasal faaliyet” ve bu faaliyetin niteliği üzerinde düşüncelerimizi açıklamak istiyoruz.",
    "negative": "Ancak yukarıya alınan Ceza Yargılama Usulü Yasasının 343. maddesinin son fıkrasında: “Eğer bozma sorgu hâkimi kararları..."
  },
  {
    "anchor": "Bu gerçekler karşısında bir Bakanın siyasal etkiler altında yazılı emir yoluna başvurması ya da vurmaması olasıdır.",
    "positive": "değil, tarih karşısında geçici olan bir siyasal rejime yönelmiş tecavüzlere karşı bir siyasal partinin ya da temsil ettiği sınıfın savunma aracıdır.",
    "negative": "Olağanüstü dönem, ara rejim, müdahaleci dönem sözleriyle ifade edilen 12 Mart sonrasında gözaltına alınan ve tutuklanan yazar, sanatçı, üniversite öğretim üyesi, subay, avukat, öğretmen, öğrenci, sendikacı işçi ve köylülere kontrgerilla denilen ve nerede bulundukları kesin olarak bilinmeyen işkence yerlerinde dayak, falaka, elektrik cereyanı verme vb."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir tutumdan gerek yasanın, gerekse yanlış ve yasa dışı karardan mağdur olan kişinin zarar göreceği açıktır.",
    "positive": "Bununla beraber böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için kuşkusuz karardan ya da hükümden zarar görmüş olmak gereklidir.",
    "negative": "Esrar, ruhsat verilmeyen silâh, kaçak eşya, patlayıcı maddeler, kalp para, bu tür eşyalardandır."
  },
  {
    "anchor": "Bu açıdan böyle bir yetkinin politika dışındaki bir yere, örneğin C. Başsavcılığına verilmesi yerinde olur.",
    "positive": "C. Başsavcılığına böyle bir yetkinin tanınması Yargıtay’ın işlerini azaltmak ve yersiz bazı başvurmaları bir oranda önlemek açısından yararlı olabilirse de bazı haklı başvurmaları engellemesi ve böylece hakların kaybolmasına neden olabilmesi bakımından yerinde değildir.",
    "negative": "Özellikle “kanunî delil sistemi” yerine “vicdanî delil sistemi”nin benimsenmesinden sonra ikrarın içten olup olmadığı, gerçeğe uygun bulunup bulunmadığı, serbest irade ürünü olup olmadığının araştırılması toplum düzeni açısından zorunlu hale gelmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ayrıca Sayın Erem’in de ifade ettikleri gibi kesinleşmiş bir ka- rarda Yasaya aykırılık olduğuna inanan C. Başsavcılığı, Bakan emir vermediği takdirde bu yolla Yargıtay’a başvuramayacaktır.",
    "positive": "Yazılı emirle bozma hükmüne göre, hâkimler ve mahkemelerce kesin olarak verilen ya da Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen kararlarda Yasaya aykırılık bulunması hallerinde, bunu herhangi bir yolla öğrenen Adalet Bakanı o kararın bozulması için Yargıtay’a başvurmak üzere C. Başsavcılığına gerekçeleriyle birlikte",
    "negative": "Affın hukuksal niteliği üzerinde bugüne kadar değişik düşünceler ileri sürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz edilmemiş, temyiz süresi geçirilmiş, temyiz şartları yerine getirilmediğinden Yargıtay’ca incelenememiş ya da temyiz edilmesi mümkün olmadığından kesin olarak verilmiş karar ve hükümlerle sorgu hâkimleri tarafından ilk soruşturma sırasında ya da bu soruşturma sonunda verilen (muhakemenin men’i kararı gibi) karar ve hükümlerde Yasaya aykırılık görülmüş ise Adalet Bakanlığı (Askerî Yargılama Usulünde Millî Savunma Bakanlığı) bunların bozulması için Yargıtay’a başvurulmak üzere C. Başsavcılığına emir verebilir.",
    "positive": "“Hâkim tarafından ve mahkemelerden verilen ve temyiz mahkemesince tetkik edilmeksizin katileşen karar ve hükümlerde kanuna muhalefet edildiğini haber alırsa Adliye Vekili, o karar veya hükmün bozulması için Temyiz Mahkemesine müracaat etmesi için Cumhuriyet Başmüddeiumumiliğine yazılı emir verebilir.",
    "negative": "Savcının alındıyı vermesi yasal görevidir, bunu geciktiremez, inceleme sonuna erteleyemez."
  },
  {
    "anchor": "Bu açıklamadan da anlaşılacağı gibi bir hüküm ve kararın bozulması amacı ile yazılı emir verilebilmesi için bu hüküm ve kararın Yargıtay’ca incelenmemiş olması gerekir.",
    "positive": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir.",
    "negative": "dışında yayıncıyı sorumlu kabul ederek onu cezalandırmak adalet ilkesine uygun düşmeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak söyleyelim ki bir temyiz istemi Yargıtay’ca temyiz şartları yerine getirilmediğinden ötürü reddedilirse, temyiz edilen ka- rarın Yasaya aykırılığı ileri sürülerek yazılı emir yoluyla bozulması istenebilir.",
    "positive": "Bu koşul yerine getirilmezse temyiz incelemesi yapılmaz, temyiz istemi reddedilir ve hüküm kesinleşir.",
    "negative": "Yine bucak müdürleri öğrendikleri suçları C. Savcısına haber vermekle görevlidirler."
  },
  {
    "anchor": "Yazılı emirle bozma yoluna Yasaların yanlış uygulanması nedeniyle gidilebileceği bir Usul Hü- kümlerine aykırı uygulama yapılması nedeniyle de başvurulabilir.",
    "positive": "Bu iki madde incelendiği zaman görülür ki yazılı emirle bozma yolu konusunda Genel Usul Yasası ile Askerî Usul Yasası arasında bir fark yoktur.",
    "negative": "** Yasanın birinci maddesinin 8. fıkrasında ayni tür suçtan daha önce mahkûm olanların, itiyadı suçluların ve suç işlemeyi meslek ve geçim aracı haline getirenlerin maddenin 6 ve 7. fıkralarından yararlanamayacakları ve tazminat isteyemeyecekleri saptanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "* Yazılı emir yolu ile bir karar Yargıtay tarafından bozulduğu takdirde hukuksal durum ne olacaktır?",
    "positive": "** Bir kimse hakkında açılan dava devam ederken genel af ilân edilirse hukuksal durum ne olacaktır?",
    "negative": "Maddelerin neden Anayasaya aykırı oldukları ve neden insanın temel cevheri olan “Düşünce” fonksiyonunu yasakladıkları hususları, üzerinde ayrı ayrı durulması, açıklanması gereken konulardır."
  },
  {
    "anchor": "bir bozma kararı sanığın ya da hükümlünün hukuksal durumu üzerinde nasıl bir etki yapacaktır?",
    "positive": "Bu durumu göz önüne alan Yasa, yazılı emir yoluyla bozma hallerinde eğer bozma kararı sanığın aleyhinde ise yani daha önce beraat eden sanığın cezalandırılmasını ya da önceki kararla cezalandırılan sanığın daha ağır bir ceza ile cezalandırılmasını ge- rektiriyorsa, bu karar sanığı etkilemeyecek, sanığın durumunu ağırlaştıramayacaktır.",
    "negative": "**Usul Hükümlerinin Önemi** Usul (Yöntem), gerçeğe varabilmek için izlenen yol olarak tanımlanabilir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda da açıklandığı gibi “yazılı emir” yolu, Yasa yararı göz önüne alınarak, Hâkim ve Mahkeme kararlarının Yargıtay’ca incelenmesini, Ülkenin her yerinde Yasaların Yasa koyucunun amacına, uygun biçimde uygulanmasını sağlamak için kabul edilmiş bir yoldur.",
    "positive": "Bu yol daha çok ve öncelikle kararların Yargıtay tarafından incelenmesini, bütün yurtta Yasaların aynı biçimde uygulanmasını sağlamak, Yargıtay’ın uygulamada görüş birliğini gerçekleştirmek amacıyla kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "Ali Fuat Başgil siyasal suçların affı ile ilgili olarak: “Siyasî mahkûmlarda, ahlâkî redaet yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan kişinin, sanığın “kazanılmış haklar”ına da saygı gösterilmesi hukukun ilkelerinden birisidir.",
    "positive": "Öte yandan tanık ya da bilirkişiye yeminle tercümanlık yapan kişinin durumu da tanık ve bilirkişi",
    "negative": "Nazi Almanya’sında modern tekniğin olanakları ile geliştirilen işkence metotları, İkinci Dünya Savaşı sonunda araç ve personeli ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri tarafından alınarak bir araştırma konusu yapıldı."
  },
  {
    "anchor": "Bu durumu göz önüne alan Yasa, yazılı emir yoluyla bozma hallerinde eğer bozma kararı sanığın aleyhinde ise yani daha önce beraat eden sanığın cezalandırılmasını ya da önceki kararla cezalandırılan sanığın daha ağır bir ceza ile cezalandırılmasını ge- rektiriyorsa, bu karar sanığı etkilemeyecek, sanığın durumunu ağırlaştıramayacaktır.",
    "positive": "bir bozma kararı sanığın ya da hükümlünün hukuksal durumu üzerinde nasıl bir etki yapacaktır?",
    "negative": "Cebir ve tazyike maruz kalmadıkça dünyada hiç kimse kendi harabiyeti için kendi aleyhine konuşmaz."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin daha önce beraat eden bir sanık bu bozmadan sonra mahkûm edilemeyecek, daha önce herhangi bir cezaya çarptırılan sanık da bundan daha ağır bir ceza ile cezalandırılamayacaktır.",
    "positive": "Buna karşılık eğer bozma kararı sanığın lehine ise, örneğin daha önce mahkûm edilen sanığın beraat etmesi yönünde ise ya da sanığa daha önce verilen cezadan daha az ve hafif bir ceza verilmesini gerektiriyorsa sanık",
    "negative": "Araştırma esnasında aramayı yapan memurlar tesadüfen çalılıklara gizlenmiş birisini buldular."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay İçtihadı Birleştirme Ceza Genel Kurulu; Genel Af, zamanaşımı, kamu davasının açılması kişisel şikâyete bağlı suçlarda davadan vaz geçme nedenleriyle Hâkimler ve Mahkemelerce verilen karar ve hükümlerde de yazılı emir yoluyla bozma kararlarının sanık aleyhine sonuç doğuramayacağını saptamıştır.",
    "positive": "Yazılı emirle bozma hükmüne göre, hâkimler ve mahkemelerce kesin olarak verilen ya da Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen kararlarda Yasaya aykırılık bulunması hallerinde, bunu herhangi bir yolla öğrenen Adalet Bakanı o kararın bozulması için Yargıtay’a başvurmak üzere C. Başsavcılığına gerekçeleriyle birlikte",
    "negative": "Günlük, haftalık, on beş günlük, aylık veya daha geniş aralıklarla yapılan yayınlar mevkute kapsamına girer."
  },
  {
    "anchor": "Buna karşılık eğer bozma kararı sanığın lehine ise, örneğin daha önce mahkûm edilen sanığın beraat etmesi yönünde ise ya da sanığa daha önce verilen cezadan daha az ve hafif bir ceza verilmesini gerektiriyorsa sanık",
    "positive": "Eğer yapılan inceleme sonunda daha önce verilen cezadan daha hafif bir ceza verilmesi gerektiği sonucuna varırsa kararında verilmesi gereken bu cezanın miktarını gösterir.",
    "negative": "Bu kararlarda yasaya aykırılık görülürse Adalet Bakanı- ’nın vereceği yazılı emirle Başsavcılık tarafından kararın bozulması için Yargıtay’a başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü bir kişinin suçsuz olduğu, ya da o kişiye verilen cezanın haksız oldu- ğu bir yargı organı kararıyla anlaşıldığı takdirde bu haksızlığın sürdürülmesi hukuka aykırı düşer, toplumu ve halkoyunu rahatsız eder.",
    "positive": "Örneğin, birkaç kişi tabanca ile öldürmek maksadıyla bir kişiye ateş etmişler, ama bunlardan hangisinin mermisi ile o kişinin öldüğünü saptamak mümkün olamamıştır.",
    "negative": "Ama 294 yıl sonra 1894’de Roma’nın aynı meydanında, yani yakıldığı yerde heykeli dikildi."
  },
  {
    "anchor": "Yazılı emir yolu ile bir kararı inceleyen Yargıtay, mahkûm edilmiş olan ve cezasını çekmekte bulunan bir sanığın suçsuz olduğu sonucuna varırsa kararında cezanın çektirilmemesi gerektiğini yazar.",
    "positive": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar.",
    "negative": "“Basın suçu”na gelince bu suç, basın yasasının koyduğu bazı formalitelere aykırı hareket edilmesi hallerinde meydana gelir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer yapılan inceleme sonunda daha önce verilen cezadan daha hafif bir ceza verilmesi gerektiği sonucuna varırsa kararında verilmesi gereken bu cezanın miktarını gösterir.",
    "positive": "Yerinde görülen bozma sebepleri hükümlünün cezasının tamamıyla kaldırmasını gerektirmeyip daha hafif bir cezanın uygulanmasını gerektiriyorsa Askerî Yargıtay uygulanması gereken cezanın ne olduğunu kararında gösterir.",
    "negative": "Tutuklular cezaevlerinden mahkemelere ve TBMM’ne gönderdikleri dilekçelerde işken-celeri ayrıntılarıyla anlatmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Yazılı emir yoluyla bozmanın sonuçları konusunda sorgu hâkimlerinin kararlarıyla ilgili bir husus üzerinde durmak gerekmektedir.",
    "positive": "Açıkladığımız gibi yazılı emir yoluyla bozulan bir karar sanık aleyhine bir sonuç doğuramayacak ve onun durumunu ağırlaştıramayacaktır.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi (İade Muhakeme), mahkemeler ve hâkimler tarafından verilen hükümler kesinleştikten sonra, hükme dayanak olarak alınan belge ve delillerden bazılarının sahte ve gerçeğe aykırı olduğunun anlaşılması ya da yeni delillerin ortaya çıkması gibi yasada gösterilen nedenlerin gerçekleşmesi halinde davanın yeni baştan görülmesidir."
  },
  {
    "anchor": "Açıkladığımız gibi yazılı emir yoluyla bozulan bir karar sanık aleyhine bir sonuç doğuramayacak ve onun durumunu ağırlaştıramayacaktır.",
    "positive": "Yargıtay İçtihadı Birleştirme Ceza Genel Kurulu; Genel Af, zamanaşımı, kamu davasının açılması kişisel şikâyete bağlı suçlarda davadan vaz geçme nedenleriyle Hâkimler ve Mahkemelerce verilen karar ve hükümlerde de yazılı emir yoluyla bozma kararlarının sanık aleyhine sonuç doğuramayacağını saptamıştır.",
    "negative": "Bu fiillerin mücerret yapılmış olmaları suçun meydana gelmesi için yeterli sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Ancak yukarıya alınan Ceza Yargılama Usulü Yasasının 343. maddesinin son fıkrasında: “Eğer bozma sorgu hâkimi kararları...",
    "positive": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir.",
    "negative": "c — Söz, yazı, resim, film ve sesle yapılan her türlü yayım, haberleşme, mektup, telgraf ve sair mersuleleri kontrol etmek; gazete, dergi, kitap ve diğer yayınların basım ve yayımını kayıtlamak ve bunlar üzerine sansür koymak veya sıkıyönetim bölgesine sokulmasını yasaklamak; sıkıyönetim komutanlığınca basılması veya neşri yasaklanan kitap, dergi, gazete, broşür, afiş gibi bilcümle matbu evrakı basan matbaaları kapatmak;”"
  },
  {
    "anchor": "hakkında ise, yeniden yapılacak tahkik ve tetkik neticesine göre icap eden karar verilecektir.” denilmektedir.",
    "positive": "Eğer bozma, sorgu hâkimi kararları ile davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, yeniden yapılacak tetkik ve tahkik neticesine göre icap eden karar verilir.",
    "negative": "Eğer ölüm cezası infaz edilmemişse müebbet ağır hapis cezası ile mahkûm edilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki bozulan karar sorgu hâkiminin bir kararı ise olay yeniden incelenecek, soruşturma yapılacak ve bu incelemelerin sonunda ortaya çıkacak duruma göre bir karar verilecektir.",
    "positive": "hakkında ise, yeniden yapılacak tahkik ve tetkik neticesine göre icap eden karar verilecektir.” denilmektedir.",
    "negative": "Gecikmesinde zarar bulunan hallerde C. Savcısı da posta-nede tutukluya ait haberleşmelere el koyabilir."
  },
  {
    "anchor": "İşte sorgu hâkimi kararları hakkındaki bu hüküm, “kazanılmış haklara dokunulamayacağı” ve yazılı emirle bozmanın sanık aleyhine sonuç doğuramayacağı kuralının bir istinasını",
    "positive": "Sorgu hâkimi kararları: Sorgu hâkimi tarafından verilen kararlara itiraz edilebilir, yeter ki yasada aksine bir hüküm bulunmasın.",
    "negative": "Örneğin kast unsuru olmadıkça “Kasten adam öldürme” suçu meydana gelmiş sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Bu halde sanık aleyhine sonuç doğabilecek, verilecek karar onu olumsuz bir yönde etkileyebilecektir.",
    "positive": "Açıkladığımız gibi yazılı emir yoluyla bozulan bir karar sanık aleyhine bir sonuç doğuramayacak ve onun durumunu ağırlaştıramayacaktır.",
    "negative": "Cebir kullanma saiki, hususi kast halinde, kanunda yer almazsa, şu önemli sonuçlar ortaya çıkar:"
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan yazılı emir yoluyla Yargıtay’ın bozma kararlarına karşı Mahkemelerin ve Hâkimlerin direnme hakları yoktur.",
    "positive": "** Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre, Yargıtay Ceza Dairelerinin bozma kararlarına karşı, kararı veren Ceza Mahkemelerinin direnme hakları vardır.",
    "negative": "Temelde af, kamu yararının, toplumsal çıkarların başvurmayı gerektirdiği bir müessesedir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız yargılamanın yenilenmesini bir yasa yolu olarak ele almamıştır.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız böyle bir ayrım yapmamış yasa yolu olarak itiraz ve temyiz yollarını kabul etmiştir.",
    "negative": "Davaların salt hukuksal yönü ile hukuk kurallarının uygulandığı olayları birbirinden ayırmak çok kez mümkün olmadığından açıklanan bu görüş soyut kalmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Maddesindeki “Kanun yolları hakkındaki hükümler muhakemenin iadesi talebinde de tatbik olunur.” hükmü bunu göstermektedir.",
    "positive": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü hakkındaki yasanın 91. maddesi de, Ceza Yargılama Usulü Yasasının yukarıda sözü geçen ilgili maddesine paralel hükümler getirmiştir.",
    "negative": "İtirazcı böyle bir istemde bulunmasa bile, itirazı inceleyen yargı yeri gerekli görürse bu yola gidebilir."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Kunter’in de belirttiği gibi Usul Yasamız olağan ve olağanüstü yasa yolları biçiminde bir ayrım yapmamış ve sadece olağan yasa yollarını “Yasa Yolu” olarak niteleme olduğundan, yargılamanın yenilenmesini bir “yol” olarak kabul etmekle beraber onu bir “Yasa Yolu” olarak saymamıştır.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız yargılamanın yenilenmesini bir yasa yolu olarak ele almamıştır.",
    "negative": "Diğer yayınlarda dava süresi** Mevkuteler dışındaki yayınlar bu guruba girmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yargılamanın yenilenmesi yoluna ancak kesinleşmiş hükümler hakkında başvurulabilir.",
    "positive": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "3 — Bir suç işlendiğinin soruşturma sonucunda anlaşılması halinde konu, dernekler yasasının 45. maddesine göre Mahkemeye götürülecektir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer diğer yasa yollarına başvurma olanağı varsa, yargılamanın yenilenmesi istenemez.",
    "positive": "Bu yol, yasa yollarına başvurma olanağı kalmamış hükümler için kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "Bu devrim, tüm Türk ulusunun yararına bir avuç işbirlikçi sermaye sahipleri ile feodal"
  },
  {
    "anchor": "Bu yol, yasa yollarına başvurma olanağı kalmamış hükümler için kabul edilmiş bir yoldur.",
    "positive": "Eğer diğer yasa yollarına başvurma olanağı varsa, yargılamanın yenilenmesi istenemez.",
    "negative": "Anayasanın 46. maddesiyle kamu hizmeti görevlilerine yani memur statüsünde bulunanlara da sendika kurma hakkı tanındı."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan diğer yasa yollarına hem hukuksal ve hem de maddî nedenlerden ötürü başvurulabildiği halde bu yola",
    "positive": "Özetlemek gerekirse, hem 141’inci maddede ve hem de 163’üncü maddede cezalandırılan şey ve hareket (hukuksal deyimi ile maddî vakıa) belli amaçlarla **cemiyet kurmaktır**.",
    "negative": "İşlenen suç sözü geçen maddeleri ilgilendiriyorsa, sorumlu müdür, istek gününden itibaren 24 saat içinde yazarın veya resmi yapan kişinin kimliğini C."
  },
  {
    "anchor": "Bu usuller yanılgı ihtimalini azaltabilir, ama onu tamamen ortadan kaldıramazlar.",
    "positive": "Yasalar bu hakkı hiçbir nedenle ortadan kaldıramazlar, sınırlayamazlar, ancak onu düzenleyebilirler.",
    "negative": "Amerika Birleşik Devletleri halklarının, Japonya’nın, Fransa’nın sosyal mücadeleler tarihlerini yayınlamak ne kadar Anayasamıza ve kanunlarımıza uygun ise, Çin Halk Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği, Küba, Vietnam, Mısır ve Cezayir halklarının kurtuluş ve sosyal mücadele tarihlerini yayınlamak da o kadar kanunlarımıza uygun bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Davalarda ister “kanunî delil sistemi” isterse “takdiri delil sistemi” uygulansın hâkimler için yanılgı ihtimalleri daim vardır.",
    "positive": "**Hukuk Açısından Ses Bantları:** Bugün ülkemizde Ceza Usul Hukuk alanında kanunî delil sistemi terk edilmiş ve “Delillerin serbestçe takdiri” ve “Vicdanî delil sistemi” esas olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Genel Yargılama makamlarının idari soruşturma kurullarına göre daha bağımsız, dış etkilerden uzak olduğu, gerçeğe varmada daha tarafsız hareket edebileceği memurun şeref ve haysiyetini koruyabileceği, hukuksal bilgi açısından soruşturma konusunda da daha yeterli olduğu bir gerçektir."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk tarihinde okuduğumuz ünlü adlî hatalar, gerçekte işlenen adlî hataların ancak görülebilen, meydana çıkarılabilen ve yazılan bazı örnekleridir.",
    "positive": "Geçtiğimiz yıllarda meydana gelen bazı eylemlere verilen cezaların ve işlenen bazı suçların izlen-mesinde artık sosyal bir yarar kalmadığı inancı halkımızda yerleşmiş bulunuyor. 14",
    "negative": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "İşte yargılamanın yenilenmesi yolunun kabul edilmesi bu haklı nedenlere dayanmaktadır.",
    "positive": "İşte bu gibi hallerde yargılamanın yenilenmesi istemi davayı gören Yargıtay dairesi tarafından incelenecektir.",
    "negative": "Bunun içindir ki ünlü Sosyolog Durkheim, “Siyasi suç sosyal ge- lişme için yararlıdır” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Katileşen bir hükümle neticelenmiş olan dava, aşağıda yazılı hallerde mahkûmun lehine olarak muhakemenin iadesi yolu ile tekrar görülür.",
    "positive": "“Kesinleşen bir hüküm ile sonuçlanmış olan bir dava, aşağıda yazılı hallerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi ile tekrar görülür:",
    "negative": "Fransa’da Louis Philippe hükümeti siyasi suçları adi suçlardan ayırt etmiş, siyasi suçlar için daha hafif cezalar koymuş ve bu cezaların çektirilmesi biçimlerini de hafifletmişti."
  },
  {
    "anchor": "“1 — Duruşmada ihticâc olunan ve hükme tesir eden bir vesikanın, sahteliği tebeyyün ederse,",
    "positive": "Duruşmada kullanılan ve hükme etkisi olan bir belgenin sahteliğinin anlaşılması:**",
    "negative": "Objektif sorumluluk kurallarına göre vatandaşa verilen zararın devlet tarafından ödenmesi gerekir."
  },
  {
    "anchor": "“2 — Yemin verilerek dinlenmiş olan bir şahit veya ehlihibrenin hükme müessir olacak surette mahkûm aleyhine kast veya ihmal ile hakikat hilafında şahitlikte bulunduğu veya rey verdiği anlaşılırsa,",
    "positive": "B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,",
    "negative": "O halde usul kanunlarına gereken önemi vererek ve bu kanun hü- kümlerini bizi gerçeğe götürecek biçimde uygulamak zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "“3 — Bizzat mahkûm tarafından sebebiyet verilmiş olan kusur müstesna olmak üzere hükme iştirak etmiş olan hâkimlerden biri aleyhine ceza tatbikatını ve kanunî",
    "positive": "Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilen kusur ayrık olmak üzere, hükme katılmış olan hâkimlerden birinin, aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanunî bir ceza ile hükümlülüğünü gerektirecek nitelikte görevini yapmada kusur etmesi:",
    "negative": "Ama onu bu eylemlere iten etkenler göz önüne alındığı zaman siyasi suçlunun toplumun gelişmesinde bir ilerleme unsuru olduğu,"
  },
  {
    "anchor": "bir ceza ile mahkûmiyeti istilzam edecek mahiyette olarak vazifelerini ifada kusur etmişse,",
    "positive": "C) Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilmiş olan kusur dışında hükme katılmış olan hâkimlerden biri aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanuni bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte olarak görevini yapmada kusur etmiş ise,",
    "negative": "Eğer diğer yasa yollarına başvurma olanağı varsa, yargılamanın yenilenmesi istenemez."
  },
  {
    "anchor": "“4 — Ceza hükmü, hukuk mahkemesinin bir hükmüne müstenit olup da bu hüküm katileşmiş olan diğer bir hüküm ile bozulmuş ise,",
    "positive": "Ceza hükmü Hukuk Mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hükmün kesinleşmiş olan başka bir hükümle bozulmuş olması:",
    "negative": "gerekçelerden bilâhare çıkarılması mümkün neticelerin alakalının menfaatini ihlâl ihtimalinin mevcudiyeti halinde dahi böyle düşünmek lâzımdır."
  },
  {
    "anchor": "“5 — Yeni vakıalar veya yeni deliller dermeyan edilip de bunlar yalnız başına veya evvelce irat edilen delillerle birlikte nazara alındıkları takdirde, maznunun beraatın veya daha hafif bir cezayı havi kanun hükmünün tatbikiyle mahkûm olmasını ilzam edebilecek mahiyette olursa.",
    "positive": "E) Yeni vakalar veya yeni deliller ileri sürülüp de bunlar yalnız başına veya daha önce irad edilen delillerle birlikte göz önünde tutuldukları takdirde hükümlünün beraatını veya daha hafif cezayı gerektiren kanun hükmünün uygulanması ile hükümlülüğü gerektirebilecek nitelikte olursa.”",
    "negative": "2 — Arttırma ve indirme sonunda ceza süresi ya da miktarını tayinde maddî yanılma olmuşsa,"
  },
  {
    "anchor": "“Şu kadar ki, kabahat hükümleri hakkında ancak evvelce mahkûm tarafından öğrenilmiş olan veya kendi kusuru ile olmayarak evvelce irat edilmemiş bulunan vakıalar veya deliller dermeyan olunabilir.”",
    "positive": "“5 — Yeni vakıalar veya yeni deliller dermeyan edilip de bunlar yalnız başına veya evvelce irat edilen delillerle birlikte nazara alındıkları takdirde, maznunun beraatın veya daha hafif bir cezayı havi kanun hükmünün tatbikiyle mahkûm olmasını ilzam edebilecek mahiyette olursa.",
    "negative": "inceleneceği ve bu delillerle birlikte değerlendirileceği sonucu kendiliğinden ortaya çıkmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu yönden hükümlü, müdafi, hükümlünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası ve savcı yargılamanın yenilenmesini isteyebilir.",
    "positive": "Sanık, müdafi, savcı, müdahil, şahsî davacı, yasal temsilci, sanık kadın ise kocası, itiraz yoluna başvurabilirler.",
    "negative": "Yayıncı belli olmadığı takdirde yapıtı basan, basın aletleri ile çoğaltan kimse sorumlu olmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Yasada açıklık olmamakla beraber Yargıtay müdahil davacının yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurabilme hakkını kabul etmektedir.",
    "positive": "Yasada açıklık olmamakla beraber aynı tür suçtan mahkûm olanların da T.C. Yasasının 81. maddesinde gösterilen “tekerrür” hükümlerine göre saptanacağı anlaşılmaktadır.",
    "negative": "Eski hale getirme istemi engelin kalktığı günden bir hafta içinde hükmü veren mahkemeye bildirilmeli ve engel yüzünden yapı- lamayan başvurma da bu anda yapılmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Ayrıca hükümlü ölmüş ise eşi, çocuğu, torunu, torunun çocuk ve torunları, babası, dedesi, erkek ve kız kardeşleri yargılamanın yenilenmesini isteyebilirler.",
    "positive": "Hükümlü ölmüş ise yargılamanın yenilenmesi istemi duruşma yapılmaksızın karara bağlanır.",
    "negative": "Yine yasa hâkimin görevini kötüye kullanmasına hükümlünün sebebiyet vermiş olmasını da şart koşmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Hükümlü ölmüş ise yargılamanın yenilenmesi istemi duruşma yapılmaksızın karara bağlanır.",
    "positive": "F — Hükümlü ölmüş ise Askerî Yargıtay duruşma yapmaksızın bizzat beraata ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verebilir.",
    "negative": "Egemen sınıflar, ulusal kurtuluş savaşlarını sonuçsuz bırakmak, insanca bir yönetime kavuşmayı amaçlayan devrimci hareketleri susturmak ve sindirmek için “Gaye vasıtaları meşru kılar” Makyavelist kuralına sarılarak en barbarca işkence metotlarını kullanmaktan çekinmemektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Adlî bir hata sonucu mahkûm edilen bir kimsenin bu haksız cezadan kurtarılması toplumun da kişinin de yararınadır.",
    "positive": "Buna karşılık eğer bozma kararı sanığın lehine ise, örneğin daha önce mahkûm edilen sanığın beraat etmesi yönünde ise ya da sanığa daha önce verilen cezadan daha az ve hafif bir ceza verilmesini gerektiriyorsa sanık",
    "negative": "1924 Anayasası ve daha sonra 1961 Anayasası her türlü zümre ve sınıf ayrıcalıklarına son vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ama sanık aleyhine böyle bir yola gidilmesinin önemli sosyal ve hukuksal sakıncaları vardır.",
    "positive": "Ancak böyle bir başvurma, yasa yararına yapıldığından, sanık aleyhine sonuç doğurmaz.",
    "negative": "Bu hükümler, dernek kurma hakkı ile ilgili gibi görünmekte ise de gerçekte derneğe üye olma hakkını da ortadan kaldırmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kesin bir hüküm ile beraat eden kişinin artık hu- zura kavuşması, ileride aynı suçtan ötürü bir ko- vuşturmaya düçar olmak endişesinden kurtulması gerekir.",
    "positive": "Bireyin aynı suçtan kesin bir hükümle beraat ettikten sonra, ikinci bir kez yargılama yerlerinin karşısına çıkarılması bu güvenceye aykırı düşer.",
    "negative": "“1. Anayasa ve diğer kanunlarda gösterilen hal ve şartlar dışında yakalanan veya tutuklanan veyahut tutukluluklarının devamına karar verilen;"
  },
  {
    "anchor": "Bireyin aynı suçtan kesin bir hükümle beraat ettikten sonra, ikinci bir kez yargılama yerlerinin karşısına çıkarılması bu güvenceye aykırı düşer.",
    "positive": "Kesin bir hüküm ile beraat eden kişinin artık hu- zura kavuşması, ileride aynı suçtan ötürü bir ko- vuşturmaya düçar olmak endişesinden kurtulması gerekir.",
    "negative": "1963 istatistiklerine göre sanayi ve tarım alanındaki sömürü oranlarını gösteren yüzdelere bakalım:"
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir olanak, top-lumda yönetime karşı güveni sarsar, istikrarı ortadan kaldırır.",
    "positive": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır...",
    "negative": "** Mahkeme toplanan delillere göre istemin esassız olduğu sonucuna varmayıp da onu yerinde görürse yargılamanın yenilenmesine ve yeniden duruşma yapılmasına karar verir."
  },
  {
    "anchor": "Bu haklı gerekçelere rağmen yasamız sanık aleyhine de yargılamanın yenilenmesini kabul etmiştir.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız yargılamanın yenilenmesini bir yasa yolu olarak ele almamıştır.",
    "negative": "Ancak böyle bir suçun teşekkül edebilmesi için Sıkıyönetim komutanlığınca alınan tedbirin, verilen emrin ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasası yargılamanın yenilenmesi nedenlerini sayarak ve sınırlayarak göstermiştir.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır.",
    "negative": "Demek ki ortalama bir hesapla, aslan payını alan 300 bin kişiden her bir yılda 56 bin lira gelir sağlarken 29 milyon 700 bin kişiden her biri de yılda 1146 lira gelir sağlıyor."
  },
  {
    "anchor": "Duruşmada kullanılan ve hükme etkisi olan bir belgenin sahteliğinin anlaşılması:**",
    "positive": "Eğer yargılamanın yenilenmesi istemi delillerle yeteri kadar doğrulanmamış olursa ya da bir belgenin sahteliği, bir tanığın, bir bilirkişinin gerçeğe aykırı açıklamalarda bulunduğu ileri sürülmüş olup da duruma göre bunun eskiden verilmiş olan hükme etkisi olamayacağı anlaşılırsa istem, esassız olduğu gerekçesiyle reddedilir.",
    "negative": "Bu hallerde, yani iddianame ile açılan davalarda iddianamenin düzenlendiği gün dava süresi kesilmiş olur."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir belgenin ilk ya da son soruşturma aşamasında kullanılmış olması önemli değildir.",
    "positive": "Bu belgenin sahteliği davasında, sahtelik yaptığı ileri sürülen sanığın mahkûm olması zorunlu değildir.",
    "negative": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Bir belge, mahkemenin olayı ya da eylemi kabulüne ya da ceza vermesine etki yapmış ise, hükme etkili olmuş sayılır.",
    "positive": "kabul edilen bir işlemi yapmış olan hâkimin, örneğin davanın keşfini ya da bilirkişi incelemesini yapmış olan hâkimin bu işlemleri yaparken görevini kötüye kul- landığı anlaşılırsa, bu hâkim hükme katılmamış olsa bile bu hal yenileme nedeni olarak kabul edilmelidir.",
    "negative": "“... Anayasanın 20. maddesinde vatandaşlara tanınan herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir."
  },
  {
    "anchor": "Bu belgenin sahteliği davasında, sahtelik yaptığı ileri sürülen sanığın mahkûm olması zorunlu değildir.",
    "positive": "Böyle bir belgenin ilk ya da son soruşturma aşamasında kullanılmış olması önemli değildir.",
    "negative": "Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin başlangıçtan beri tutumu, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma amacına yöneliktir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin kastın bulunmaması nedeniyle sanık beraat etmiş, ama belgenin sahteliği anlaşılmış ise yargılamanın yenilenmesi kabul edilecektir.",
    "positive": "Ama bunun dışında örneğin suçu işleyenin ölmüş olması, kay- bolması, suçta zaman aşımı bulunması gibi nedenlerle sanık hakkında kovuşturma yapılamıyorsa yargılamanın yenilenmesi istemini bir mahkeme kararına dayandırmak mümkün değildir.",
    "negative": "“6. Yakalananlar sorgu için Millî İstihbarat Teşkilatı’na ait binalara ya da aslî görevi adlî soruşturma ve kovuşturma olmayan herhangi bir başka kuruluşlar önüne sevk edilmişler midir?"
  },
  {
    "anchor": "Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık ya da bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde sanık aleyhine kast ya da ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık yapması ve bilgi vermesi:**",
    "positive": "B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,",
    "negative": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder."
  },
  {
    "anchor": "Yasa bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için tanık ya da bilirkişinin dinlenmiş olmasını gerekli görmektedir.",
    "positive": "Yani tanık ya da bilirkişi yeminsiz dinlenmiş ya da bilgi vermişse yenileme istemi kabul edilmeyecektir.",
    "negative": "Önemli olan Uluslararası emperyalizmin ve yerli ortaklarının kurdukları sömürü, düzeninin sürdürülmesi ve ortak çıkarların korunmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Yani tanık ya da bilirkişi yeminsiz dinlenmiş ya da bilgi vermişse yenileme istemi kabul edilmeyecektir.",
    "positive": "Yasa bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için tanık ya da bilirkişinin dinlenmiş olmasını gerekli görmektedir.",
    "negative": "Böylece mahkeme kararı olmadan idare makamlarına bir derneğin faaliyetlerini durdurma yetkisi tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Oysa inancımıza göre önemli olan tanık sözlerinin ya da bilirkişi raporunun hükme dayanak olarak kabul edilmesidir.",
    "positive": "Yani tanık ya da bilirkişi yeminsiz dinlenmiş ya da bilgi vermişse yenileme istemi kabul edilmeyecektir.",
    "negative": "Bilindiği gibi bir davada iddia, tek başına, üzerine suç atılan kimsenin suçluluğunu göstermeye yetmez."
  },
  {
    "anchor": "Bazı hallerde yeminsiz dinlenen kişilerin de ifadeleri hükme dayanak olabildiğine göre yasanın bu hükmü yerinde değildir.",
    "positive": "Yasanın bu hükmü karşısında ceza sorumluluğu yönünden bazı olanaksızlıklar hatıra gelmektedir:",
    "negative": "2 — “Mahkeme kararları ile yasaklanmış bulunan kitap, broşür, dergi ve emsali neşriyatı üzerinde,"
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan tanık ya da bilirkişiye yeminle tercümanlık yapan kişinin durumu da tanık ve bilirkişi",
    "positive": "Öte yandan kişinin, sanığın “kazanılmış haklar”ına da saygı gösterilmesi hukukun ilkelerinden birisidir.",
    "negative": "Örneğin kastın bulunmaması nedeniyle sanık beraat etmiş, ama belgenin sahteliği anlaşılmış ise yargılamanın yenilenmesi kabul edilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilen kusur ayrık olmak üzere, hükme katılmış olan hâkimlerden birinin, aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanunî bir ceza ile hükümlülüğünü gerektirecek nitelikte görevini yapmada kusur etmesi:",
    "positive": "C) Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilmiş olan kusur dışında hükme katılmış olan hâkimlerden biri aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanuni bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte olarak görevini yapmada kusur etmiş ise,",
    "negative": "Bu yeni hüküm, soruşturmanın genişletilmesi sonunda meydana gelen yeni delil durumuna göre verileceğinden, Yargıtay’ın"
  },
  {
    "anchor": "Görüldüğü gibi yasa burada yalnız hâkimlerin görevlerini kötüye kullanmalarını ve suç işlemiş olmalarını yargılamanın yenilenmesi için neden kabul etmiştir.",
    "positive": "Burada açıklamak gerekir ki bu tür kararlarda da yargılamanın yenilenmesi neden ve koşulları varsa bu kararların da bu yolla yani yargılamanın yenilenmesi yoluyla yeniden incelenmesi istenebilir.",
    "negative": "Hâlbuki davalıların hazırladığı panoda yazılı olanlar bir yurt sorunu olarak belirtilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bir hükmün haksızlığına, yanlışlığına etki yapan başka nedenler de düşünülebilir.",
    "positive": "Ceza hükmü Hukuk Mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hükmün kesinleşmiş olan başka bir hükümle bozulmuş olması:",
    "negative": "Örneğin toprak reformu yapılmamış, yurt topraklarının büyük kısmı belli kişilerin mülkiyetinde toplanmış ülkelerde topraksız ya da toprağı ailesinin geçimine yetmeyen kişiler büyük toprak sahiplerinin yerlerini işgal etme, hazine topraklarını kendine mâletme, ormandan tarla açma, kumsalları ekilir hale getirme yollarına başvurmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Bir savcı görevini kötüye kullanarak elinde bulunan ve sanık lehine olan bir delili mahkemeye vermemiş ve bu delil daha sonra ortaya çıkmış ise bu, yargılamanın yenilenmesi için yeter bir neden kabul edilmelidir.",
    "positive": "Bu mahkeme kararı belgenin sahteliğine, tanığın ya da bilirkişinin gerçeğe aykırı ifade verdiğine ya da hâkimin görevini kötüye kullanarak suç işlediğine dair görevli mahkemece verilmiş bir karar olacaktır.",
    "negative": "Yasanın, yazılı emir verme yetkisini Adalet Bakanına ya da Milli Savunma Bakanına tanıması doğru mudur?**"
  },
  {
    "anchor": "Burada önemli olan görevlilerin sıfatları değil hükmün gerçeğe aykırı olup olmadığı hususudur.",
    "positive": "“Bir hakkın ihlâl edilmiş olup olmadığı”, “Bir karar veya hükümden zarar görülmüş olup olmadığı” saptanırken “zarar” kavramı dar anlamda değil geniş anlamda yorumlanmalı ve değerlendirilmelidir.",
    "negative": "“Çalış idraki kaldır muktedirsen âdemiyetten” diyen hürriyet şairi Namık Kemal’i unutmak mümkün müdür?"
  },
  {
    "anchor": "Yasaya göre hâkimin görevdeki kusuru, ceza uygulamasını ve yasada yazılı bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte olmalıdır.",
    "positive": "Öte yandan yasaya göre böyle bir yenileme isteminin kabul edilebilmesi için o hâkimin son hükme katılmış olması gerekmektedir.",
    "negative": "Bu maddelerin amacı, mevcut düzenin zor kullanılması yoluyla değiştirilmesini önlemektir."
  },
  {
    "anchor": "Yani disiplin cezasını gerektiren bir kusur, yargılamanın yenilenmesine neden olarak kabul edilmemektedir.",
    "positive": "Disiplin cezasını gerektiren bir eylemin yükletilmesi, bu yönden bir iddianın ileri sürülmesi iftira suçunu meydana getirmez.",
    "negative": "Sanık başvurma süresini geçirmiş olsa bile, yasal temsilci veya koca süresi içinde başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan yasaya göre böyle bir yenileme isteminin kabul edilebilmesi için o hâkimin son hükme katılmış olması gerekmektedir.",
    "positive": "Yasa bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için tanık ya da bilirkişinin dinlenmiş olmasını gerekli görmektedir.",
    "negative": "Dr. Kemal Fikret Arık Konseye kişisel başvurma yetkisinin önemini şu sözlerle anlatmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "Yani görevini kötüye kullanan hâkim son hükme katılmamışsa yargılama yenilenemeyecektir.",
    "positive": "kabul edilen bir işlemi yapmış olan hâkimin, örneğin davanın keşfini ya da bilirkişi incelemesini yapmış olan hâkimin bu işlemleri yaparken görevini kötüye kul- landığı anlaşılırsa, bu hâkim hükme katılmamış olsa bile bu hal yenileme nedeni olarak kabul edilmelidir.",
    "negative": "** Siyasal çalışma veya politika, bir siyasal partinin iktidara gelmesi veya iktidarda bulunan bir partinin iktidardan uzaklaşması amacıyla yapılan mücadeleyi anlatır."
  },
  {
    "anchor": "kabul edilen bir işlemi yapmış olan hâkimin, örneğin davanın keşfini ya da bilirkişi incelemesini yapmış olan hâkimin bu işlemleri yaparken görevini kötüye kul- landığı anlaşılırsa, bu hâkim hükme katılmamış olsa bile bu hal yenileme nedeni olarak kabul edilmelidir.",
    "positive": "İvedi ve gecikmesinde zarar do- ğabilecek haller nedeni ile savcılar tarafından emrolunan el koyma işlemi hâkimin onayına sunulur.",
    "negative": "İşte bütün bunlar genel affın siyasî suçlar bakımından gerekli olabileceğini... gösterir."
  },
  {
    "anchor": "Yine yasa hâkimin görevini kötüye kullanmasına hükümlünün sebebiyet vermiş olmasını da şart koşmaktadır.",
    "positive": "Bu mahkeme kararı belgenin sahteliğine, tanığın ya da bilirkişinin gerçeğe aykırı ifade verdiğine ya da hâkimin görevini kötüye kullanarak suç işlediğine dair görevli mahkemece verilmiş bir karar olacaktır.",
    "negative": "Anayasamızın 92’nci maddesine göre senato tarafından hazırlanan bu değişik metin Millet Meclisince görüşülmüş ve benimsenmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Erem’in de değindiği gibi, hükümlü tarafından hâkimin görevini kötüye kullanmaya itildiği hallerde hüküm mahkûm aleyhine olamayacağından yasanın bu hükmünü anlamak mümkün değildir.",
    "positive": "Yine yasa hâkimin görevini kötüye kullanmasına hükümlünün sebebiyet vermiş olmasını da şart koşmaktadır.",
    "negative": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza hükmü Hukuk Mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hükmün kesinleşmiş olan başka bir hükümle bozulmuş olması:",
    "positive": "Ceza Hükmü, hukuk mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hüküm kesinleşmiş olan başka bir hüküm ile bozulmuşsa,",
    "negative": "İşçiler ve memurlar sendikalarını, köylüler kooperatiflerini, birliklerini, avukatlar barolarını, doktorlar, mühendisler, mimarlar odalarını, toplumun diğer kesimleri derneklerini kurmuşlardır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Mahkemesi bazen hukuk mahkemesince görülmekte olan bir davanın sonucunu beklemekte ve bu mahkemenin verdiği karara dayanarak hüküm vermektedir.",
    "positive": "Bazen de hukuk mahkemesince verilmiş olan bir hükmü kendi kararına dayanak olarak almaktadır.",
    "negative": "Yargılanan kişiye yasa yolu tanınmamasının sakıncaları tanınmasından daha çoktur."
  },
  {
    "anchor": "Bazen de hukuk mahkemesince verilmiş olan bir hükmü kendi kararına dayanak olarak almaktadır.",
    "positive": "Ceza Mahkemesi bazen hukuk mahkemesince görülmekte olan bir davanın sonucunu beklemekte ve bu mahkemenin verdiği karara dayanarak hüküm vermektedir.",
    "negative": "Bu kitap 1.1.1972 gününde yayınlan- mış ise, davanın en geç 1.7.1972 gününe kadar açılmış olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "İşte bu gibi hallerde eğer hukuk mahkemesinin dayanak olarak alınan hükmü, kesinleşmiş olan başka bir hüküm ile bozulmuş olursa bu, yargılamanın yenilenmesini gerektirmektedir.",
    "positive": "“4 — Ceza hükmü, hukuk mahkemesinin bir hükmüne müstenit olup da bu hüküm katileşmiş olan diğer bir hüküm ile bozulmuş ise,",
    "negative": "Askerî Usul Yasasına gelince, 353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Hakkındaki Yasanın 243."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Kunter, bu hükmü kıyas yoluyla idare mahkemesi kararına uygulamanın yerinde olacağına işaret etmektedir.",
    "positive": "Askerî Yargıtay, ileri sürülen bu sebepleri yerinde görürse karar veya hükmü bozar.",
    "negative": "Bildirim ya da tebliğ günü süreden sayılmaz, yani bir haftalık süre bildirim ya da resmi bir tatil gününe rastlarsa süre, pazar ya da tatil gününü izleyen günün akşamı sona erer."
  },
  {
    "anchor": "5. Yeni Olaylar ya da Yeni Delillerin Ortaya Çıkması: Yeni delillerin ya da yeni olayların ortaya çıkması da yargılamanın yenilenmesi için neden sayılmaktadır.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi (İade Muhakeme), mahkemeler ve hâkimler tarafından verilen hükümler kesinleştikten sonra, hükme dayanak olarak alınan belge ve delillerden bazılarının sahte ve gerçeğe aykırı olduğunun anlaşılması ya da yeni delillerin ortaya çıkması gibi yasada gösterilen nedenlerin gerçekleşmesi halinde davanın yeni baştan görülmesidir.",
    "negative": "Kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi olan 15 yıl ve daha ziyade ağır hapis cezaları ile ölüm cezasına mahkûm olanlar depo akçesi ödemek zorunda değildirler."
  },
  {
    "anchor": "Buradaki yeni delil ve yeni olaylardan mahkemenin davayı görürken bilmediği öğrenemediği, haberdar olmadığı delil ya da olayları anlamak gerekir.",
    "positive": "Eğer mahkemenin kararı esas yönünden bozulmuş, soruşturmanın genişletilmesine yeni delil toplanmasına gerek görülmemiş ve mahkeme de bu bozmaya uymuş ise mahkemenin Yargıtay bozmasına uygun hüküm vermesi gerekir.",
    "negative": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43."
  },
  {
    "anchor": "Delilin ya da olayın yeni olup olmadığı, evvelce görülen dava dosyasına göre saptanacaktır.",
    "positive": "Bu da olayın özelliğine göre tanıkla, yazılı belgelerle ya da başka delillerle ispat edilebilir.",
    "negative": "Eğer istem doğrudan doğruya C. Başsavcılığına yapılmış ise ilgili dosya ve yersel C. Savcılığının düzeltme ile ilgili düşüncesi alınarak istem hakkında gereken işlem yapılır."
  },
  {
    "anchor": "Bu olay ve delillerin, yargılamanın yenilenmesine neden olabilmesi için, yalnız başlarına ya da önceden toplanmış delillerle birlikte göz önüne alındıkları takdirde sanığın beraatı, ya da olayda daha hafif bir cezayı gerektiren yasa hükmünün uygulanması sonucunu doğurmalıdır.",
    "positive": "E) Yeni vakalar veya yeni deliller ileri sürülüp de bunlar yalnız başına veya daha önce irad edilen delillerle birlikte göz önünde tutuldukları takdirde hükümlünün beraatını veya daha hafif cezayı gerektiren kanun hükmünün uygulanması ile hükümlülüğü gerektirebilecek nitelikte olursa.”",
    "negative": "TÖB-DER’in bugünlere ulaşmasında onun hukuksal yönden yaptığı katkılar asla unutulamaz."
  },
  {
    "anchor": "Bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için yeniden yapılacak yargılama sonunda sanık hakkında evvelce uygulanmış yasa hükmünden başka bir yasa hükmünün uygulanması gerekmelidir.",
    "positive": "Yasa bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için tanık ya da bilirkişinin dinlenmiş olmasını gerekli görmektedir.",
    "negative": "“Belirtilen nitelikteki sapık ve ancak ruh hastalarınca girişilebilecek eylemleri yapanlara göz yumulamaz elbette."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü Yasasının 331. maddesi: “Kanunun aynı maddesinde münderiç hudut içinde olmak üzere cezanın tadili, maksadı ile muhakemenin iadesi caiz değildir.” demektedir.",
    "positive": "Anılan yasa “maznunun hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesi ikrarına delil olmak üzere okunabilir” demektedir.",
    "negative": "1. Yukarıda da değindiğimiz gibi, 27 Mayıs Anayasası der-nek kurma hakkına yerinde sayılabilecek iki sınırlama getir-miştir:"
  },
  {
    "anchor": "Yani aynı yasa maddesindeki cezaların aşağı ve yukarı miktarları arasındaki takdirin değiştirilmesi için yargılamanın yenilenmesi mümkün değildir.",
    "positive": "Öte yandan “Yargılamanın yenilenmesi” de, yeniden davayı görecek mahkemenin başka bir mahkeme olmayıp aynı mahkeme olması yönünden, bir yasa yolu değildir.",
    "negative": "Giderek siyasal suçların toplumsal gelişme üzerinde olumlu etkileri olduğu düşüncesi de ileri sürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda (1), (2) ve (3) bölümlerinde açıklanan nedenlerle hükümlünün lehine olduğu gibi aleyhine de yargılamanın yenilenmesi istenebilir.",
    "positive": "Yukarıda yargılamanın yenilenmesi yolunun nitelik ve amacını, bu yola kimlerin gidebileceğini, hükümlünün lehine ve aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenlerini, istemin koşulları ile sonuçlarını açıklamış bulunuyoruz.",
    "negative": "Eğer tazminat istemine neden olan işlemler Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılmış ise bu takdirde davacının en yakın yer Ağır Ceza Mahkemesine başvurması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenler daha önce açıklandığı için burada yeniden tekrarına gerek görmüyoruz.",
    "positive": "Çünkü yukarıda da açıklandığı gibi burada mahkeme hukuksal nedenler üzerinde değil olaylar üzerinde, deliller üzerinde yani davanın maddi yönleri üzerinde inceleme yapacaktır.",
    "negative": "Böyle bir görüşmeye engel olmak veya onu zorlaştırmak yasaya, aykırı düşer ve savunma hakkını yaralar."
  },
  {
    "anchor": "Yasa, bu haller dışında, sanığın beraat ettikten sonra eylemi hakkında güvenilir bir ikrarda bulunmasını",
    "positive": "Bu durumu göz önüne alan Yasa, yazılı emir yoluyla bozma hallerinde eğer bozma kararı sanığın aleyhinde ise yani daha önce beraat eden sanığın cezalandırılmasını ya da önceki kararla cezalandırılan sanığın daha ağır bir ceza ile cezalandırılmasını ge- rektiriyorsa, bu karar sanığı etkilemeyecek, sanığın durumunu ağırlaştıramayacaktır.",
    "negative": "Basın ve radyo- televizyon haberleriyle kamuoyunda doğan huzursuzluğun giderilmesi, istenen barış ve huzurun gelmesine"
  },
  {
    "anchor": "Eğer sanık mahkûm olmuş da hükümden sonra cezasını ağırlaştıracak bir ikrarda bulunmuş ise bu ikrar onun aleyhine yargılamanın yenilenmesini gerektirmez.",
    "positive": "Bu haklı gerekçelere rağmen yasamız sanık aleyhine de yargılamanın yenilenmesini kabul etmiştir.",
    "negative": "Cumhurbaşkanına, Türklüğe, Cumhuriyete, Büyük Millet Meclisine, Hükümetin manevi şahsiyetine, Bakanlıklara, Devletin Güvenlik Kuvvetlerine, Adliye’nin manevi şahsiyetine hakaret"
  },
  {
    "anchor": "Çünkü yasa bu hükmü yani ikrar halinde yargılamanın yenilenmesi yolunu beraat eden sanıklar için kabul etmiştir.",
    "positive": "Bu takdirde bağımsız fail olduğunu ikrar eden sanığın da yargılamanın yenilenmesi yolu ile yeniden yargılanması gerekecektir. 1",
    "negative": "Suç işlendikten, yargılama yapılıp sanığa bir ceza verildikten sonra artık suç ile devletin ilişkisi sona ermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin adam öldürme ve yaralama olaylarında birkaç kişi tarafından ortaklaşa bir suç işlenmiştir.",
    "positive": "Örneğin, birkaç kişi tabanca ile öldürmek maksadıyla bir kişiye ateş etmişler, ama bunlardan hangisinin mermisi ile o kişinin öldüğünü saptamak mümkün olamamıştır.",
    "negative": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ama bunlardan hangisinin eylemi ile ölümün ya da yaranın meydana geldiği anlaşılamamış, ispat edilememiştir.",
    "positive": "Bu da olayın özelliğine göre tanıkla, yazılı belgelerle ya da başka delillerle ispat edilebilir.",
    "negative": "Anayasamızın 119’uncu maddesi, memurların siyasi partilere üye olmalarını yasaklamış ve görevlerini yaparken vatandaşlar arasında siyasi kanaatlerinden dolayı herhangi bir ayırım yapmalarını önlemiştir; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 7’nci maddesi de, “Devlet memurları, siyasi partilere üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti veya kişinin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar, görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi"
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, birkaç kişi tabanca ile öldürmek maksadıyla bir kişiye ateş etmişler, ama bunlardan hangisinin mermisi ile o kişinin öldüğünü saptamak mümkün olamamıştır.",
    "positive": "Örneğin adam öldürme ve yaralama olaylarında birkaç kişi tarafından ortaklaşa bir suç işlenmiştir.",
    "negative": "Türkiye öğretmeninin bugünkü aşamada önündeki mücadele görevi, yurt görevi örgütlenmeden geçmektedir."
  },
  {
    "anchor": "maddesine göre bu gibi hallerde yasa sanıkların hepsini cezalandırmakta ancak cezalarını üçte birden yarıya kadar indirmektedir.",
    "positive": "Tutuklamanın tedbir niteliğinde oluşu, böyle bir karar verilirken ne kadar titiz davranmak gerektiğini gösterdiği gibi, ancak bir tedbiri zorunlu kılan hallerde bu yola başvurulabileceğini de anlatmaktadır.^",
    "negative": "“Bir kitabın veya sair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”"
  },
  {
    "anchor": "Ceza Hukukunda bu tür suçlara “Faili müstakil’i gayrı muayyen suçlar” yani bağımsız faili belli olmayan suçlar denilmektedir.",
    "positive": "İşte bu gibi hallerde bağımsız faili belli olmayan bir suçun hükümlülerinden birisi, hükümden sonra bağımsız failin kendisi olduğunu ikrar etse, bu ikrar diğer hükümlüler lehine yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülebilecektir.",
    "negative": "“İşçi ve İşverenler, önceden izin almaksızın, sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara, serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler “"
  },
  {
    "anchor": "İşte bu gibi hallerde bağımsız faili belli olmayan bir suçun hükümlülerinden birisi, hükümden sonra bağımsız failin kendisi olduğunu ikrar etse, bu ikrar diğer hükümlüler lehine yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülebilecektir.",
    "positive": "Ceza Hukukunda bu tür suçlara “Faili müstakil’i gayrı muayyen suçlar” yani bağımsız faili belli olmayan suçlar denilmektedir.",
    "negative": "Kanunların bulundurulmasını yasakladığı alet veya maddelerin bulunduğu veya kanunen suç sayılan faaliyette bulunulduğu;"
  },
  {
    "anchor": "Bu takdirde bağımsız fail olduğunu ikrar eden sanığın da yargılamanın yenilenmesi yolu ile yeniden yargılanması gerekecektir. 1",
    "positive": "İşte bu gibi hallerde bağımsız faili belli olmayan bir suçun hükümlülerinden birisi, hükümden sonra bağımsız failin kendisi olduğunu ikrar etse, bu ikrar diğer hükümlüler lehine yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülebilecektir.",
    "negative": "**Adi Suç ve Siyasi Suç** Ceza hukukunda suçlar özellikle amaç yönünden adi suçlar ve siyasi suçlar adı altında ikiye ayrılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "1 — Yargılamanın yenilenmesi istemi eğer yukarıda açıklanan ve Ceza Yargılama Usulü Yasasının 327 ve 330.",
    "positive": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye",
    "negative": "Millet Meclisinden çıkan bu tasarı, Senato komisyonunda, Sayın Ecevit’in deyimi ile tanınmaz hale getirilmiş, Senatodan da pek az bir değişiklikle geçmiştir."
  },
  {
    "anchor": "maddelerinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında gösterilen nedenlere dayanıyorsa yani hükmün dayandığı bir belgenin sahteliği, dinlenmiş olan tanık ya da bilirkişinin gerçeğe aykırı söz ve açıklamada bulunduğu ya da hâkimin görevinde suç niteliğinde bir kusur işlediği ileri sürülüyorsa bu istemin kabul edilebil- mesi için yasa kesinleşmiş bir mahkeme kararına gerek görmektedir.",
    "positive": "Yasa bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için tanık ya da bilirkişinin dinlenmiş olmasını gerekli görmektedir.",
    "negative": "Parlamento üyelerinden Faik Ahmet Barutçu, Prof. Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kamil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "Bu mahkeme kararı belgenin sahteliğine, tanığın ya da bilirkişinin gerçeğe aykırı ifade verdiğine ya da hâkimin görevini kötüye kullanarak suç işlediğine dair görevli mahkemece verilmiş bir karar olacaktır.",
    "positive": "Yine yasa hâkimin görevini kötüye kullanmasına hükümlünün sebebiyet vermiş olmasını da şart koşmaktadır.",
    "negative": "Sorgunun amacı belki daha ziyade zan altında bulunan kişiyi, şüpheli durumdan kurtarmak, onu topluma kazandırmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yargılamanın yenilenmesi için böyle bir kararın bulunması şart olmakla beraber yasa bu kurala bir istisna getirmiştir.",
    "positive": "Yasada açıklık olmamakla beraber Yargıtay müdahil davacının yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurabilme hakkını kabul etmektedir.",
    "negative": "a — Anayasa Mahkemesi karar gerekçesinde: “Maddede Cebir ve şiddetin suç unsuru olarak kabul edilmemiş olması, (Kanunsuz suç olmaz) prensibinin zedelenmiş olduğu görüşünü haklı kılmaz."
  },
  {
    "anchor": "Şöyle ki eğer delil yokluğundan başka nedenlerle sözü geçen suçlardan ötürü kovuşturma ve soruşturma yapılamıyorsa yenileme istemi kabul edilmektedir.",
    "positive": "Bu nedenlerle, sözü geçen maddelere dayanılarak açılan kovuşturmaların hemen hepsi beraatla sonuçlanmaya başlamıştır.",
    "negative": "** Genel Ceza Yargılama Usulü yasamız, çağdaş yargılama usulü yasaları kadar savunma hakkına gereken olanakları sağlamamış olmakla beraber savunma hakkını sınırlama çabalarından da kaçınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Sahtelik, yalan tanıklık ya da başka bir suçun delili yoksa o suç ispatlanamayacaktır.",
    "positive": "Bir kimsenin, suçsuz olduğunu bildiği başka bir kimseye bir suç yüklemesi ya da bu suçun eser ve delillerini uydurması,",
    "negative": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz."
  },
  {
    "anchor": "Ama bunun dışında örneğin suçu işleyenin ölmüş olması, kay- bolması, suçta zaman aşımı bulunması gibi nedenlerle sanık hakkında kovuşturma yapılamıyorsa yargılamanın yenilenmesi istemini bir mahkeme kararına dayandırmak mümkün değildir.",
    "positive": "Örneğin kastın bulunmaması nedeniyle sanık beraat etmiş, ama belgenin sahteliği anlaşılmış ise yargılamanın yenilenmesi kabul edilecektir.",
    "negative": "maddesine göre, oylamanın üç metin üzerinden yapılması ve sonuç alınmadığı takdirde turlara devam edilmesi gerekirdi."
  },
  {
    "anchor": "2 — Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul koşullarından ikincisi de bu istemin dayandığı delillerin ve hukuksal nedenlerin bildirilmesidir.",
    "positive": "Yukarıda yargılamanın yenilenmesi yolunun nitelik ve amacını, bu yola kimlerin gidebileceğini, hükümlünün lehine ve aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenlerini, istemin koşulları ile sonuçlarını açıklamış bulunuyoruz.",
    "negative": "Böyle bir başvurma halinde yazıcı ilgilinin yaptığı açıklamayı bir tutanakla saptar."
  },
  {
    "anchor": "3 — İstem sanık tarafından ve eğer sanık ölmüş ise eşi, çocukları, torunları, torunlarının çocukları ve bunların torunları, babası, dedesi ya da erkek ve kız kardeşleri tarafından bir dilekçe ile mahkemeye bildirilecektir.",
    "positive": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder."
  },
  {
    "anchor": "**YÜRÜTMENİN DURDURULMASI:** Yargılamanın yenilenmesi istemi yürütmeyi durdurmaz.",
    "positive": "**Yargılamanın Yenilenmesi İstemi Hakkında Verilen Kararlara Karşı Yasa Yolları:**",
    "negative": "Bu yasama çalışmaları sonunda meydana gelen hukuksal ortam, özelikle temel hak ve özgürlükler yönünden 27 Mayıs Anayasasına göre bir gerileme ol- muştur."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda yargılamanın yenilenmesi yolunun nitelik ve amacını, bu yola kimlerin gidebileceğini, hükümlünün lehine ve aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenlerini, istemin koşulları ile sonuçlarını açıklamış bulunuyoruz.",
    "positive": "Yukarıda (1), (2) ve (3) bölümlerinde açıklanan nedenlerle hükümlünün lehine olduğu gibi aleyhine de yargılamanın yenilenmesi istenebilir.",
    "negative": "Maddelerin hedefi olan eylemler cebir unsurunu içerdiği, cebri araç olarak kullandığı veya cebri önerdiği takdirde suç sayılmaktaydı."
  },
  {
    "anchor": "Bu istem kural olarak önceki hükmü veren mahkemeye yapılır ve bu mahkemece incelenir.",
    "positive": "Savcısının düşüncesi de alındıktan sonra mahkemece gerekli inceleme yapılır ve istem karara bağlanır.",
    "negative": "** Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisinin kabul edilerek yayınlanması, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü yukarıda da açıklandığı gibi burada mahkeme hukuksal nedenler üzerinde değil olaylar üzerinde, deliller üzerinde yani davanın maddi yönleri üzerinde inceleme yapacaktır.",
    "positive": "Bu nedenler daha önce açıklandığı için burada yeniden tekrarına gerek görmüyoruz.",
    "negative": "Araştırma esnasında aramayı yapan memurlar tesadüfen çalılıklara gizlenmiş birisini buldular."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir inceleme yapmak yetkisi de davayı gören mahkemenin görevleri arasındadır.",
    "positive": "Bir çalışmanın derneği bağlayıcı bir çalışma olup olmadığı veya dernek tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından toplanacak delillere göre saptanacak bir husustur.",
    "negative": "**Bugün** Bugün toplumca önümüzdeki görev, 27 Mayıs anayasasını ve onun getirdiği sosyal hukuk devletini bütün olanakları kullanarak savunmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemenin kararı Yargıtay’ca incelenmiş, onaylanmış olsa bile, Yargılamanın yenilenmesi istemi yine kararı veren mahkemede incelenecektir.",
    "positive": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye",
    "negative": "Bu savaşta Cemile Buhayrad’a yapılan işkenceler egemen sömürücü sınıfların tarihlerine unutulmaz bir vahşet örneği olarak"
  },
  {
    "anchor": "Ancak eğer yargılamanın yenilenmesi istemi hâkimin görevini yapmada kusur işlemiş olduğu iddiasına dayanıyorsa ve bu hâkim de Yargıtay hâkimlerinden biri ise bu takdirde inceleme Yargıtay’ın ilgili dairesinde yapılmak gerekir.",
    "positive": "1 — Yargılamanın yenilenmesi istemi eğer yukarıda açıklanan ve Ceza Yargılama Usulü Yasasının 327 ve 330.",
    "negative": "Giyotinde can verenlerin, idam edilenlerin, odunlar üstünde yakılanların, insanlık dışı işkencelere tâbi tutulanların eserleri, düşünceleri, insanlığa, insanlığın mutluluğuna ışıklarını serpti."
  },
  {
    "anchor": "Bazı hallerde Yargıtay bir üst yargı organı olarak inceleme yapmamakta, doğrudan doğruya yargılama görevi yapmaktadır.",
    "positive": "Anılan maddeye göre acele hallerde itiraz, inceleme yetkisine sahip üst yargı organına da yapılabilir.",
    "negative": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:"
  },
  {
    "anchor": "Örneğin müsteşarlar, valiler, elçiler, Ağır Ceza Mahkemesi hâkimleri gibi kişileri görevlerinden doğan ya da görevleri esnasında işledikleri suçlardan ötürü yargılamaktadır.",
    "positive": "Buna göre memurların memuriyet görevlerinden doğan ya da memuriyet görevlerini yaptıkları sırada işledikleri suçlardan ötürü bu yasa hükümleri uygulanacaktır.",
    "negative": "Bu suçları işleyenler kişisel çıkar gözetmeden, yurt çıkarlarını gerçekleştirmek istedikleri düzende gören, buna içtenlikle inanan, benimsedikleri ilkelere bağlı ülkücü kişilerdir."
  },
  {
    "anchor": "İşte bu gibi hallerde yargılamanın yenilenmesi istemi davayı gören Yargıtay dairesi tarafından incelenecektir.",
    "positive": "**YÜRÜTMENİN DURDURULMASI:** Yargılamanın yenilenmesi istemi yürütmeyi durdurmaz.",
    "negative": "Ama bir parti kendi iktidarı döneminde Anayasayı rafa kaldırır, reformların karşısına çıkar, türlü yasa dışı uygulamalarla bir sosyal ve siyasal bunalım yaratır ve resmî belge metinleriyle suçlu ilân edilirse, kendisine karşı Anayasayı, hukuk devletini ve bağımsızlığı savunanların affına karşı çıkması ve çeliş- kiye düşmesi kaçınılmazdır."
  },
  {
    "anchor": "**Birinci Aşama:** Görevli mahkeme ilk önce istemin yasaya ve usule uygun olup olmadığını duruşma yapmaksızın kâğıtlar üzerinde inceler ve bu konuda bir karar verir.",
    "positive": "Daha sonra mahkeme kâğıtlar üzerinde inceleme yaparak duruşma yapmaksızın bir karara varır.",
    "negative": "Burada sadece önemli gördüğümüz bazılarına değinilen yasa dışı uygulamalar halkımızda hukuka karşı duyulması gereken güveni sarstı."
  },
  {
    "anchor": "Eğer istem yasada yazılı biçimlere uygun olarak yapılmamış, yargılamanın yenilenmesi için hiçbir neden ileri sürülmemiş ya da istemi doğrulayacak deliller gösterilmemiş ise, mahkeme, istemi kabule değer bulunmadığı gerekçesiyle reddeder.",
    "positive": "1 — Yargılamanın yenilenmesi istemi eğer yukarıda açıklanan ve Ceza Yargılama Usulü Yasasının 327 ve 330.",
    "negative": "Bu yapıtta genellikle hukukun niteliği, memur-politika ilişkileri, Anayasa karşısında yeni Demekler Yasası, bu yasaya göre “politika” kavramı, memurun sendikal hakları ve grev hakkı, kitap toplatma kararları, yasak kitap sorunu, ceza mahkemeleri kararlan karşısında yasa yolları, sorgunun niteliği, işkence, basında ceza"
  },
  {
    "anchor": "İstem, C. Savcısından başka bir kişi tarafından yapılmış ise, karar verilmeden önce C. savcısının düşüncesi alınmak gerekir.",
    "positive": "Eğer istem doğrudan doğruya C. Başsavcılığına yapılmış ise ilgili dosya ve yersel C. Savcılığının düzeltme ile ilgili düşüncesi alınarak istem hakkında gereken işlem yapılır.",
    "negative": "**“Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergilerin toplatılması, bu tedbirlerin uygulanacağım kanunun açıkça gösterdiği suçların işlenmesi halinde ve ancak hâkim kararı ile olabilir.”**"
  },
  {
    "anchor": "Eğer istem hâkimin görevinde kusur işlediği iddiasına dayanıyorsa bu hâkim incelemede bulunamaz.",
    "positive": "Ancak eğer yargılamanın yenilenmesi istemi hâkimin görevini yapmada kusur işlemiş olduğu iddiasına dayanıyorsa ve bu hâkim de Yargıtay hâkimlerinden biri ise bu takdirde inceleme Yargıtay’ın ilgili dairesinde yapılmak gerekir.",
    "negative": "Tutuklular cezaevlerinden mahkemelere ve TBMM’ne gönderdikleri dilekçelerde işken-celeri ayrıntılarıyla anlatmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu birinci aşamada mahkemenin kâğıtlar üzerinde inceleme yaparak istemin kabulüne ya da reddine dair vereceği kararlara karşı taraflar 7 gün içinde acele itiraz yoluna başvurabilirler.",
    "positive": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "Oysa savunma hakkı kişinin, sınırlanması mümkün olmayan tabiî ve temel haklarındandır."
  },
  {
    "anchor": "** Mahkeme yargılamanın yenilenmesi istemini yerinde görürse, bir süre koyar ve Dilekçenin bir örneği diyecekleri varsa bu süre içinde bildirmek üzere karşı tarafa tebliğ eder.",
    "positive": "Hâkim gerekli inceleme ve araştırmayı yaptıktan sonra itirazı yerinde görürse kabul eder, görmezse reddeder.",
    "negative": "İşsizlik, hayat pahalılığı gibi toplumsal düzensizlikler de kişileri belli eylemlere zorlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Mahkeme yalnız yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafın delillerini toplamakla yetinmemeli, karşı tarafın göstereceği ve toplanmasında yarar görülen delilleri de toplamalıdır.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesini isteyen hükümlünün bu istemi yerinde görülmeyerek reddedilir ve başvurmanın kötü niyetle yapıldığı anlaşılırsa 250 liradan 2000 liraya kadar ağır para cezası ödemesine karar verilir.",
    "negative": "Bu eylemler ülkeden ül- keye, dönemden döneme değişen toplum düzenine yönelik geçici eylemlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Toplanacak deliller bir tanık ya da bilirkişi ifadesi ise hâkim bu kişilere yemin verip vermemekte serbesttir.",
    "positive": "Öte yandan tanık ya da bilirkişiye yeminle tercümanlık yapan kişinin durumu da tanık ve bilirkişi",
    "negative": "Altında imzamız bulunan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi de “kanun önünde herkes eşittir ve ayrım gözetilmeden kanunun eşit korunmasından istifade hakkına haizdir."
  },
  {
    "anchor": "İleride görüleceği gibi konu 3. bir aşamaya varır da duruşma yapılırsa o aşamada elbette ki tanıklar ve bilirkişiler yeminle dinleneceklerdir.",
    "positive": "Geniş planda ve kelime anlamı ile elbette ki her bilimsel yayın bir propagandadır.",
    "negative": "Yukarıya alınan madde, 648 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 2. maddesinden aynen alınmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Delillerin toplanması esnasında ilgililerin hazır bulunup bulunmayacakları konusunda genel kurallara",
    "positive": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu ikrar konusunda aşağıdaki iki kararında şöyle demektedir.",
    "negative": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)"
  },
  {
    "anchor": "Savcısı ile sanıktan, bir süre saptayarak bu süre içinde toplanan delillere karşı düşüncelerini bildirmelerini ister.",
    "positive": "** Mahkeme yargılamanın yenilenmesi istemini yerinde görürse, bir süre koyar ve Dilekçenin bir örneği diyecekleri varsa bu süre içinde bildirmek üzere karşı tarafa tebliğ eder.",
    "negative": "“1. Anayasa ve diğer kanunlarda gösterilen hal ve şartlar dışında yakalanan veya tutuklanan veyahut tutukluluklarının devamına karar verilen;"
  },
  {
    "anchor": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler.",
    "positive": "Çünkü yukarıda da açıklandığı gibi burada mahkeme hukuksal nedenler üzerinde değil olaylar üzerinde, deliller üzerinde yani davanın maddi yönleri üzerinde inceleme yapacaktır.",
    "negative": "Ama mektup taşıyan, haber götüren, ev kiralayan, evinde barındıran, para yardımı yapan kişiler, adam öldürenden, yaralayandan, ölüme sebebiyet verenden daha ağır bir suç işlemiş gibi affın kapsamı dışında bırakılmak ya da genel indirimden yararlandırılmamak istenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Daha sonra mahkeme kâğıtlar üzerinde inceleme yaparak duruşma yapmaksızın bir karara varır.",
    "positive": "**Birinci Aşama:** Görevli mahkeme ilk önce istemin yasaya ve usule uygun olup olmadığını duruşma yapmaksızın kâğıtlar üzerinde inceler ve bu konuda bir karar verir.",
    "negative": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer yargılamanın yenilenmesi istemi delillerle yeteri kadar doğrulanmamış olursa ya da bir belgenin sahteliği, bir tanığın, bir bilirkişinin gerçeğe aykırı açıklamalarda bulunduğu ileri sürülmüş olup da duruma göre bunun eskiden verilmiş olan hükme etkisi olamayacağı anlaşılırsa istem, esassız olduğu gerekçesiyle reddedilir.",
    "positive": "B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,",
    "negative": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir."
  },
  {
    "anchor": "** Mahkeme toplanan delillere göre istemin esassız olduğu sonucuna varmayıp da onu yerinde görürse yargılamanın yenilenmesine ve yeniden duruşma yapılmasına karar verir.",
    "positive": "**Birinci Aşama:** Görevli mahkeme ilk önce istemin yasaya ve usule uygun olup olmadığını duruşma yapmaksızın kâğıtlar üzerinde inceler ve bu konuda bir karar verir.",
    "negative": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Bu aşamada iki hali ayrı ayrı açıklamakta yarar vardır: A — Duruşma yapılmaksızın karar verilmesi: Eğer hükümlü ölmüş ise, mahkeme duruşma yapmaksızın ama gerekli gördüğü delilleri topladıktan sonra ya hükümlünün beraatına ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verir.",
    "positive": "F — Hükümlü ölmüş ise Askerî Yargıtay duruşma yapmaksızın bizzat beraata ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verebilir.",
    "negative": "Sözü geçen kanun yukarıda yazılı 66’ncı maddesinin ikinci fıkrasında şöyle diyor:"
  },
  {
    "anchor": "Hükümlü sağ olduğu takdirde de yine mahkeme delil durumuna göre duruşma yapmaksızın beraat kararı verebilir.",
    "positive": "F — Hükümlü ölmüş ise Askerî Yargıtay duruşma yapmaksızın bizzat beraata ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verebilir.",
    "negative": "Hükümet ve sözcülerinin, düşünce ve ifade özgürlüğünü gerçekleştirme ve bu özgürlükleri kısıt-"
  },
  {
    "anchor": "Ancak kovuşturma kamu davası açılarak başlamış ise duruşma yapılmadan beraat kararı verebilmek için C.",
    "positive": "Dava iddianameyle kamu davası olarak açılmış ise böyle bir karar ancak Askerî Savcının uygun düşüncesi alındıktan sonra verilebilir.",
    "negative": "** A — Ceza Yargılama Hukuku açısından: İki tür itiraz vardır: Adi itiraz ve Acele itiraz."
  },
  {
    "anchor": "Mahkeme bu gibi hallerde beraat kararı verirken evvelce verilmiş olan hükmün iptaline de karar verir.",
    "positive": "Yapılan bu incelemeler sonunda mahkeme ya evvelce verilmiş olan hükmü geçerli sayar, ya da bu hükmü iptal ederek yeniden bir hüküm verir.",
    "negative": "2350 yıl önce Eflâtun, “Devlet” adlı yapıtının birinci kitabında Trasymakhos’u şöyle konuşturmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "B — Yeniden Duruşma Yapılarak Karar Verilmesi: Yeniden duruşma yapılmasına karar verildiği takdirde dava yeniden görülür, deliller toplanır, tanıklar ve bilirkişiler dinlenebilir.",
    "positive": "Soruşturma tamamlanmadan, deliller toplanmadan ve yargılama başlamadan önce tutuklanmama karar verilmesi ileride karşılanması mümkün olmayacak maddî ve manevî zararlara neden olabilir.",
    "negative": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yapılan bu incelemeler sonunda mahkeme ya evvelce verilmiş olan hükmü geçerli sayar, ya da bu hükmü iptal ederek yeniden bir hüküm verir.",
    "positive": "Mahkeme bu gibi hallerde beraat kararı verirken evvelce verilmiş olan hükmün iptaline de karar verir.",
    "negative": "hükmün Bozulmasına.” (Yargıtay I. C. D. 2.5.1973 gün ve 1973/1549-1716 S.’lı kararı)"
  },
  {
    "anchor": "Savcısı tarafından ya da hüküm- lünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası tarafından istenmiş ise yeniden verilecek hüküm eski hükümden daha ağır olamaz.",
    "positive": "Bu yönden hükümlü, müdafi, hükümlünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası ve savcı yargılamanın yenilenmesini isteyebilir.",
    "negative": "Genel affın kabul ettiği indirimin miktarı ne olursa olsun, davalar, kesin hükme bağlanıncaya kadar sürdürülecektir."
  },
  {
    "anchor": "Eskiden verilen ceza istemi savcı tarafından hükümlünün aleyhine, ya da müdahil davacı tarafından ileri sürülmüş ise bu takdirde hükümlü hakkında evvelce verilen cezadan daha ağır bir ceza hükmedilebilir.",
    "positive": "Bu yönden hükümlü, müdafi, hükümlünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası ve savcı yargılamanın yenilenmesini isteyebilir.",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Yargılamanın yenilenmesini isteyen hükümlünün bu istemi yerinde görülmeyerek reddedilir ve başvurmanın kötü niyetle yapıldığı anlaşılırsa 250 liradan 2000 liraya kadar ağır para cezası ödemesine karar verilir.",
    "positive": "Bu hükümlere göre, amacı yasaya aykırı olan ve siyasal çalışma amacı ile kurulan dernekler kapatılacak, bu dernekleri kuranlarla yöneticileri hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve üç bin liradan beş bin liraya kadar ağır para cezası hükmedilecektir.",
    "negative": "Mahkeme kararlarına itiraz edilememesi hükmünün nedeni davayı uzatmamak, sürüncemede bırakmamaktır."
  },
  {
    "anchor": "**Yargılamanın Yenilenmesi İstemi Hakkında Verilen Kararlara Karşı Yasa Yolları:**",
    "positive": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "**12 Mart’tan Sonra** 12 Mart Muhtırasını izleyen Sıkıyönetim koşullarında, toplumumuzda süregelen bunalımın 27 Mayıs Anayasasının uygulanmamasından, bu Anayasanın"
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "positive": "Üçüncü aşamaya gelince, bu aşamada yapılan incelemeler sonunda verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna gidilemeyip temyiz yoluna gidilebilecektir.",
    "negative": "Kişisel öç, kefaret, ibret, kısas ilkeleri yanında işkence ilkesi de bu toplumlarda yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "İkinci aşamada yargılamanın yenilenmesi isteğinin “esassız” olması yönünden verilen ret kararına karşı da “acele itiraz” edilebilir.",
    "positive": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "Bu tür girişimler ve çalışmalar sonunda İngiltere’de sendikalar gelişmeye başlamış, sendika sayıları ve üyeleri yavaş yavaş çoğalmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Üçüncü aşamaya gelince, bu aşamada yapılan incelemeler sonunda verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna gidilemeyip temyiz yoluna gidilebilecektir.",
    "positive": "Yukarıda açıklanan birinci aşamada yargılamanın yenilenmesinin kabulü ya da reddi hakkında verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.",
    "negative": "Sanığın tabanca ile ateş ederek öldürdüğünü söylediği kişinin tabanca mermisi ile değil de mavzer mermisi ile veya bıçakla öldürülmüş olduğunun anlaşılması veya sanığın zehirleyerek öldürdüğünü söylediği kişinin kalp sektesi nedeni ile ölmüş olduğunun ispatlanması, ikrarın yer ve zaman yönlerinden olaya uygun düşmemesi hallerinde böyle bir ikrara geçerli gözü ile bakılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü ister beraata ister yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine, önceki hükmün onanmasına ya da bu hükmün iptali ile yeni bir hükmün verilmesine ilişkin olsun bütün bu kararlar artık yeni bir mahkeme hükmü niteli- ğindedir.",
    "positive": "Örneğin, eski hale getirme isteminin reddine dair verilen kararlar hakkındaki itirazların Askerî Yargıtay’da inceleneceği, tutuklama kararlarına karşı yapılan itirazların da bu kararı veren mahkemeye en yakın mahkeme tarafından inceleneceği ilgili maddelerde gösterilmiştir.",
    "negative": "Anayasanın emrettiği reformları gerçekleştirmek şöyle dursun bunların karşısına çıktılar."
  },
  {
    "anchor": "Bu yönden yasa bu tür kararlara karşı temyiz yoluna başvurulmasını uygun görmüştür.",
    "positive": "Üçüncü aşamaya gelince, bu aşamada yapılan incelemeler sonunda verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna gidilemeyip temyiz yoluna gidilebilecektir.",
    "negative": "Fransız, Alman, Amerikan, Belçika, Danimarka ve İtalyan ceza usul yasaları savunma hakkına daha geniş olanaklar sağlamışlar ve bazı farklı hükümlerle ceza davalarında müdafi edinme hak ve mecburiyetini kabul etmişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Burada açıklamak gerekir ki bu tür kararlarda da yargılamanın yenilenmesi neden ve koşulları varsa bu kararların da bu yolla yani yargılamanın yenilenmesi yoluyla yeniden incelenmesi istenebilir.",
    "positive": "Yukarıda yargılamanın yenilenmesi yolunun nitelik ve amacını, bu yola kimlerin gidebileceğini, hükümlünün lehine ve aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenlerini, istemin koşulları ile sonuçlarını açıklamış bulunuyoruz.",
    "negative": "Sout- hern Command hem bir haber alma merkezi, hem çok disiplinli bir Askeri Üniversite, hem de bir harekât üssüdür."
  },
  {
    "anchor": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır.",
    "positive": "Kararlara kimlerin itiraz edebilecekleri konusunda Ceza Yargılama usulü yasası ile Askerî Yargılama Usulü yasası arasında fark yoktur.",
    "negative": "Ayrıca sadece bildirinin konusunu ve özünü saptayan yetkili organ üyelerinin suça katılmış olacaklarını da düşünmek mümkün olamaz."
  },
  {
    "anchor": "İki yasa arasındaki bu farklı hükümleri açıklamadan önce Askeri Usul Yasasının ilgili maddesini buraya aktarmakta yarar görüyoruz.",
    "positive": "Yukarıda yazılı farklı hükümler dışında iki Yasa arasında Usul açısından uygunluk vardır.",
    "negative": "Bununla da yetinilmemiş derneklerin, “Gecikmede sakınca bulunan hallerde, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabileceği” hükmü de eklenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Kesinleşen bir hüküm ile sonuçlanmış olan bir dava, aşağıda yazılı hallerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi ile tekrar görülür:",
    "positive": "“Katileşen bir hükümle neticelenmiş olan dava, aşağıda yazılı hallerde mahkûmun lehine olarak muhakemenin iadesi yolu ile tekrar görülür.",
    "negative": "**Sonuç:** Dernekler, dernek şubeleri, federasyon ve konfede- rasyonlar bildiri yayınlayabilirler."
  },
  {
    "anchor": "B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,",
    "positive": "Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık ya da bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde sanık aleyhine kast ya da ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık yapması ve bilgi vermesi:**",
    "negative": "“... Anayasanın 20. maddesinde vatandaşlara tanınan herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir."
  },
  {
    "anchor": "C) Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilmiş olan kusur dışında hükme katılmış olan hâkimlerden biri aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanuni bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte olarak görevini yapmada kusur etmiş ise,",
    "positive": "Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilen kusur ayrık olmak üzere, hükme katılmış olan hâkimlerden birinin, aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanunî bir ceza ile hükümlülüğünü gerektirecek nitelikte görevini yapmada kusur etmesi:",
    "negative": "Yukarda açıklandığı gibi, yasa yoluna başvurabilmenin koşullarından birisi ilgilinin hukuksal çıkarlarının ihlâl edilmiş olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Hükmü, hukuk mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hüküm kesinleşmiş olan başka bir hüküm ile bozulmuşsa,",
    "positive": "Ceza hükmü Hukuk Mahkemelerinin bir hükmüne dayanmış olup da bu hükmün kesinleşmiş olan başka bir hükümle bozulmuş olması:",
    "negative": "Maddelerin yasakladığı eylemler, propagandalar ve övmelerde zor amaçlanmadığı, kullanılmadığı veya önerilmediği hallerde sözü geçen suçların gerçekleşmesi mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "E) Yeni vakalar veya yeni deliller ileri sürülüp de bunlar yalnız başına veya daha önce irad edilen delillerle birlikte göz önünde tutuldukları takdirde hükümlünün beraatını veya daha hafif cezayı gerektiren kanun hükmünün uygulanması ile hükümlülüğü gerektirebilecek nitelikte olursa.”",
    "positive": "“5 — Yeni vakıalar veya yeni deliller dermeyan edilip de bunlar yalnız başına veya evvelce irat edilen delillerle birlikte nazara alındıkları takdirde, maznunun beraatın veya daha hafif bir cezayı havi kanun hükmünün tatbikiyle mahkûm olmasını ilzam edebilecek mahiyette olursa.",
    "negative": "Bu hususta kesin bir sonuca varabilmek için (Siyaset - Politika) ve (Siyasi faaliyet)"
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki bu madde yargılamanın yenilenmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasasına uygun hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki kararın düzeltilmesi konusunda Ceza Yargılama Usulü Yasası ile 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası birbirine uygun hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Davacının dilekçesi, delilleri, dava dosyası önce mahkemece görevlendirilecek bir üye hâkim tarafından incelenir, gerekiyorsa davacı da dinlenir, daha sonra dava kâğıtları düşüncesini bildirmek üzere C."
  },
  {
    "anchor": "Ancak 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasasının konu ile ilgili 235, 239, 240 ve diğer maddeleri incelendiği zaman iki Yasa arasındaki farklar ortaya çıkmaktadır.",
    "positive": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasasının konu ile ilgili 225’inci maddesi de şöyle diyor:",
    "negative": "Özellikle düşünce özgürlüklerine, kişinin temel haklarına saygılı olmayan tutucu iktidarlar döneminde bu tehlikeler kendini daha çok gösterecektir."
  },
  {
    "anchor": "A — Askerî Yargılama Usulü Yasası diğer kişiler yanında Kıta komutanına da yargılamanın yenilenmesini isteyebilme yetkisi tanımıştır.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır.",
    "negative": "** Vatandaşın evinde bulunan bir kitabın; Afyon, Dinamit, Kalp Para gibi “kendiliğinden suçlu” ve “resen müsadereye tâbi eşya” kabul edilerek herhangi bir ceza"
  },
  {
    "anchor": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye",
    "positive": "Mahkemenin kararı Yargıtay’ca incelenmiş, onaylanmış olsa bile, Yargılamanın yenilenmesi istemi yine kararı veren mahkemede incelenecektir.",
    "negative": "^4 Yine bu af yasasının görüşülmesi esnasında “50 sayılı Kanunla bazı hadiseleri unutmak, bunların açtığı yaraları kapamak, sulh ve sükûnu tesis için, bu gayeleri tahakkuk ettirmek için çıkarılmıştır” denilmektedir.^5"
  },
  {
    "anchor": "yapıldığı ve bu Mahkemece incelendiği halde Askerî Usul Yasasına göre Askerî Yargıtay’a yapılmakta ve Yargıtay tarafından incelenmektedir.",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre bu gibi hallerde Askerî Yargıtay esasa hükmedebilecektir.",
    "negative": "Ama bunlardan hangisinin eylemi ile ölümün ya da yaranın meydana geldiği anlaşılamamış, ispat edilememiştir."
  },
  {
    "anchor": "İnceleme Yargıtay’da yapıldığı için istem hakkında Yargıtay Başsavcılığı tarafından bir de tebliğname düzenlenmektedir.",
    "positive": "— İnceleme Askerî Yargıtay’da yapıldığına göre yürütmenin durdurulması gerekip gerekmediğine de yine Askerî Yargıtay karar vermektedir.",
    "negative": "Oysa cezaevleri düşüncelerinden, yazılarından, çevirilerinden ötürü tutuklanan ve cezalandırılan insanlarla doludur."
  },
  {
    "anchor": "— İnceleme Askerî Yargıtay’da yapıldığına göre yürütmenin durdurulması gerekip gerekmediğine de yine Askerî Yargıtay karar vermektedir.",
    "positive": "İnceleme Yargıtay’da yapıldığı için istem hakkında Yargıtay Başsavcılığı tarafından bir de tebliğname düzenlenmektedir.",
    "negative": "Üretimde, üretim güçlerinde ve ilişkilerinde meydana gelen gelişmeler bu toplumlarda sınıfların doğması ile Köleci Toplum düzeni başlamış, daha sonra feodal, kapitalist ve sosyalist toplum biçimleri bunları izlemiştir."
  },
  {
    "anchor": "D — Askerî Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonunda istem kabule değer görülmeyerek reddedilirse bu karara karşı itiraz olunamaz.",
    "positive": "Demek ki Askerî Yargılama Usulü yasasında bir karara karşı itiraz edilebileceği yolunda bir hüküm yoksa o karar aleyhine itiraz olunamaz.",
    "negative": "İrtikâb, rüşvet, ihtilâs, zimmete para geçirme, haksız mal iktisap etme suçlarını işlediği ileri sürülen memurlar, Memurin Muhakemat Yasasına göre değil 1609 ve 4237 sayılı yasalar hükümlerine göre yargılanacaktır."
  },
  {
    "anchor": "E — Askerî Yargıtay yenileme istemini esas bakımından kabul ederse bu istemi inceleyecek Askerî Mahkemeyi de saptar.",
    "positive": "Yani tanık ya da bilirkişi yeminsiz dinlenmiş ya da bilgi vermişse yenileme istemi kabul edilmeyecektir.",
    "negative": "Bilgin düşmanlığı, bilim düşmanlığı, kitap düşmanlığına, sanat düşmanlığına dönüştü."
  },
  {
    "anchor": "Bu mahkeme eski kararı veren Mahkeme olabileceği gibi başka bir Mahkeme de olabilir.",
    "positive": "1 Kural olarak itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeden başka bir hâkim ya da mahkeme tarafından incelenir.",
    "negative": "3 — “Şûra görüşmelerinde sık sık politika-sosyal ve ekonomik konulara değinilmiş, Türkiye’de sosyal sınıflar arasında eşitsizlik bulunduğu, Türk köylüsünün yarı feodal hayat sürdüğü ve emperyalist ve kapitalist baskıların ekonomimizi sömürdüğü iddialarına yer verilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Dosya kendisine gönderilen Askerî Mahkeme, deliller yeterli olsa bile duruşma yapar.",
    "positive": "Bu gibi hallerde dosya Yargıtay’da olsa bile, yapılacak bir yazışma ile şartlı salıverme işleminin yerine getirilmesi mümkündür.",
    "negative": "Alıkonulan bir mektubun bazı kısımlarının gizli tutulmasında yarar görülmüyorsa bu kısımların örnekleri tutukluya iade edilir.^9"
  },
  {
    "anchor": "Bu hususta, duruşma yapmaksızın Mahkemeye beraat kararı verme yetkisini tanıyan Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Usul Hü- kümleri arasında fark vardır.",
    "positive": "Hükümlü sağ olduğu takdirde de yine mahkeme delil durumuna göre duruşma yapmaksızın beraat kararı verebilir.",
    "negative": "Bazı ülkelerde ve örneğin Fransa’da sorgu süresi 24 saati geçmişse sanığın bir hekime muayene ettirilmesi esası kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Askerî Mahkeme yapılan duruşma sonunda beraata karar verebileceği gibi eskiden verilen hükmü onaylayabilir ya da onu geçersiz sayarak yeni bir hüküm verebilir.",
    "positive": "Yapılan bu incelemeler sonunda mahkeme ya evvelce verilmiş olan hükmü geçerli sayar, ya da bu hükmü iptal ederek yeniden bir hüküm verir.",
    "negative": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”"
  },
  {
    "anchor": "F — Hükümlü ölmüş ise Askerî Yargıtay duruşma yapmaksızın bizzat beraata ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verebilir.",
    "positive": "Bu aşamada iki hali ayrı ayrı açıklamakta yarar vardır: A — Duruşma yapılmaksızın karar verilmesi: Eğer hükümlü ölmüş ise, mahkeme duruşma yapmaksızın ama gerekli gördüğü delilleri topladıktan sonra ya hükümlünün beraatına ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verir.",
    "negative": "Altında Ülkemizin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde şu düşüncelerin yer alması, uzun toplumsal mücadelelerin bir ürünü oldu:"
  },
  {
    "anchor": "Dava iddianameyle kamu davası olarak açılmış ise böyle bir karar ancak Askerî Savcının uygun düşüncesi alındıktan sonra verilebilir.",
    "positive": "Ancak kovuşturma kamu davası açılarak başlamış ise duruşma yapılmadan beraat kararı verebilmek için C.",
    "negative": "Bu konuşmalara karşı hükümet sözcüsü; 141 ve 142’nci maddelerde Cebir unsuru mevcuttur, maddelerdeki, “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, “topyekûn yok etmek”, “tesis etmek” sözleri cebri ifade etmektedir, bu sebeplerle de maddelere ayrıca cebir unsurunun ilâvesine ihtiyaç yoktur, cevabını vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda yazılı farklı hükümler dışında iki Yasa arasında Usul açısından uygunluk vardır.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır.",
    "negative": "Dilekçe kararı veren mahkemeye verildikleri bir hafta içinde 10 lira depo akçesi maliye başkâtibine verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "TÖB-DER haber bülteninin geçen 38’inci sayısında yayınlanan “Basın suçlarında dava süresi” başlıklı yazıda “Basın yoluyla işlenen suçlar” dan ne anlaşılmak gerektiği, “Mevkute”nin anlamı, süreleri ve bu süreleri kesen veya durduran işlemler özet olarak açıklanmıştı.",
    "positive": "TÖB-DER Haber Bülteninin 52, 53 ve 54’ncü sayılarında Yasa Yolları’nın genel kuralları ile bu yollardan itiraz ve temyiz hakkında, daha çok uygulama ile ilgili yönleri ele alarak açıklamalarda bulunmuştuk.",
    "negative": "Kişinin komisyona başvurabilmesi için, iç hukuk yollarının tükenmiş olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu yazıda da Basın yoluyla işlenen suçlarda “Ceza Sorumluluğu” üzerinde yasa hükümlerini özetlemeye çalışacağız.",
    "positive": "Çünkü Ceza Hukukunda her kişi ancak kendi eyleminden sorumlu tutulabilir ve basın yoluyla işlenen suçlarda, suç yayınla meydana gelir.",
    "negative": "^7 Naci Şensoy’a göre: “Öyle bir takım fiiller vardır ki, bir müddet sonra İçtimaî fayda bunların cezalandırılmamalarını gerektirir."
  },
  {
    "anchor": "**Basın Suçu ve Basın Yoluyla İşlenen Suç:** Basın davaları ile ilgili yazılarda bazen “Basın suçu” sözü ve bazen da “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözü kullanılmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenle “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözünü geniş anlamda ve bu iki tür suçu da kapsar biçimde kullanmakta yarar vardır.",
    "negative": "Millet Meclisi, karma komisyonca veya Cumhuriyet Senatosunca veya daha önce kendisince hazırlanmış olan metinlerden birini olduğu gibi kabul etmek zorundadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür suçlarda yasaya aykırı olan yön basılmış eserin içeriğidir, kapsadığı düşünce ve anlamdır.",
    "positive": "Bu suçlarda yasaya aykırı olan yön, basılmış eserin basılış biçimi, yayın biçimidir.",
    "negative": "“TCK’nun 243. maddesinde yazılı suçun maddî unsuru; memurun sanığa veya sanıklara işkence etmesinden yahut zalimane veya gayri insani veya haysiyet kırıcı muamelelere tevessül eylemesinden ibaret bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Basın suçu”na gelince bu suç, basın yasasının koyduğu bazı formalitelere aykırı hareket edilmesi hallerinde meydana gelir.",
    "positive": "Çünkü Ceza Hukukunda her kişi ancak kendi eyleminden sorumlu tutulabilir ve basın yoluyla işlenen suçlarda, suç yayınla meydana gelir.",
    "negative": "Ancak itiraz üzerine verilen tutuklama ka- rarlarına karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu suçlarda yasaya aykırı olan yön, basılmış eserin basılış biçimi, yayın biçimidir.",
    "positive": "Bu tür suçlarda yasaya aykırı olan yön basılmış eserin içeriğidir, kapsadığı düşünce ve anlamdır.",
    "negative": "Mahkemenin kararı Yargıtay’ca incelenmiş, onaylanmış olsa bile, Yargılamanın yenilenmesi istemi yine kararı veren mahkemede incelenecektir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin yazı ile yapılan komünizm propagandası veya hakaret, basın yoluyla işlenmiş birer suçtur.",
    "positive": "**Basın Suçu ve Basın Yoluyla İşlenen Suç:** Basın davaları ile ilgili yazılarda bazen “Basın suçu” sözü ve bazen da “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözü kullanılmaktadır.",
    "negative": "Çağdaş anlamdaki düşünce özgürlüğü ilkesi, yüz yılların siyasal haklar savaşının bir ürünü olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözünü geniş anlamda ve bu iki tür suçu da kapsar biçimde kullanmakta yarar vardır.",
    "positive": "**Basın Suçu ve Basın Yoluyla İşlenen Suç:** Basın davaları ile ilgili yazılarda bazen “Basın suçu” sözü ve bazen da “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözü kullanılmaktadır.",
    "negative": "A — Yasaya Göre Politika Yasanın tanımlamasına göre: a — Belli bir partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak,"
  },
  {
    "anchor": "** Basın Yasası, ceza sorumluluğunu yayının niteliğine göre ikiye ayırarak düzenlemiştir:",
    "positive": "Savcısı tarafından düzenlenen bir iddianame ile ve suçun niteliğine göre ya Asliye Ceza Mahkemesinde ya da Sulh Ceza Mahkemesinde açılmaktadır.",
    "negative": "“Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacı ile **cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk idare eden kimse** iki yıldan yedi yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır."
  },
  {
    "anchor": "1 — “Mevkute”lerle işlenen suçlarda sorumluluk, 2 — “Mevkute” tanımına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda sorumluluk.",
    "positive": "Mevkute kapsamına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda bu süre altı aydır.",
    "negative": "aykırılıkları en iyi anlayabilecek ve ortaya koyabilecek olanlar, yargılama konusu olayın ilgilileri ve taraflarıdır."
  },
  {
    "anchor": "** Basın yasası, mevkutelerle işlenen suçlarda, suç konusu yazıyı yazan veya resmi yapan kimse ile beraber mevkutenin sorumlu müdürünü sorumlu tutmuştur.",
    "positive": "Eğer yazıyı yazan veya resmi yapan kimse, bu yazı veya resmi imzasız olarak veya remizli imza ile yayınlamış, sorumlu müdür de onun kimliğini",
    "negative": "Yazılı emir yoluyla bozmanın sonuçları konusunda sorgu hâkimlerinin kararlarıyla ilgili bir husus üzerinde durmak gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yani bu tür yayınlarda hem yazıyı yazan, resmi yapan ve hem de yayın organının sorumlu müdürü kovuşturmaya hedef olacaktır.",
    "positive": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur.",
    "negative": "** 1 — “Bir kitabın vesair matbuanın memleket için zararlı olduğu gerekçesi ile yetkili merciler veya mahkemeler tarafından toplatılmasına veya yasaklanmasına karar verilmesi, konu ile ilgili karardan önce, bahsi geçen kitap veya matbuayı temin eden, nezdinde veya evinde bulunduran kimseleri ilzam etmez.”^4"
  },
  {
    "anchor": "Eğer yazıyı yazan veya resmi yapan kimse, bu yazı veya resmi imzasız olarak veya remizli imza ile yayınlamış, sorumlu müdür de onun kimliğini",
    "positive": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur.",
    "negative": "Muhakemenin yenilenmesi ve Yargıtay kararlarının düzeltilmesi yolları yasamıza göre “yasa yolu” olmayıp özel başvurma yollarıdır."
  },
  {
    "anchor": "açıklamamış ise bu halde yazıyı yazan veya resmi yapan kişi sorumluluktan kurtulur.",
    "positive": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur.",
    "negative": "Nitekim 648 sayılı Siyasî Partiler Kanununun birinci maddesi: “Siyasi parti-ler, toplum ve devlet düzenini ve kamu faaliyetlerini, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ve özel kanunlara göre mahallî idareler seçimleri yoluyla ve belirli görüşleri, yönünde yönet-mek, ve etkilemek için sürekli çalışma amacını güden ve propagandaları açık olan kuruluşlardır.”"
  },
  {
    "anchor": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur.",
    "positive": "Eğer yazıyı yazan veya resmi yapan kimse, bu yazı veya resmi imzasız olarak veya remizli imza ile yayınlamış, sorumlu müdür de onun kimliğini",
    "negative": "Cumhuriyet Müddeiumumileri alâkalıların müracaatını, tashihi kararı icabettirir mahiyette görmezlerse bu yüz- den ilâm hükmünün icrasını geri bırakmazlar."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddelerde yazılı suçlar, Devletin arsı ulusal şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardır.",
    "positive": "Yapılan öneriler hep Yasa maddeleri ve bu maddelerde yazılı suçlar esas alınarak yapılmaktadır.",
    "negative": "Kişi ile devlet arasındaki ilişikler ve kişinin hakları ana ilkeler halinde Anayasalarda yer alır."
  },
  {
    "anchor": "Bu suçlar, devletin toprak bütünlüğü, siyasal bütünlüğü ülkenin bağımsızlığı ile ilgili olup hayatî önemi haiz olduklarından yasa, sorumlu yönetmene yazarı veya resmi yapanı bildirmek mec- buriyetini yüklemiştir.",
    "positive": "Siyasi suçlar devletin iç ve dış siyasal düzenine karşı işlenen suçlar şeklinde tanımlanmaktadır.",
    "negative": "12 — Sözleşmenin tanıdığı haklardan birinin ihlâli halinde milli bir makama fiilen başvurma hakkı."
  },
  {
    "anchor": "İşlenen suç sözü geçen maddeleri ilgilendiriyorsa, sorumlu müdür, istek gününden itibaren 24 saat içinde yazarın veya resmi yapan kişinin kimliğini C.",
    "positive": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur.",
    "negative": "274 sayılı İşçi Sendikaları Yasası da sendikayı “işçi ve işverenlerin müşterek İktisadî, sosyal ’ve kültürel menfaatlerini korumak ve geliştirmek için kurdukları meslekî teşekküller” olarak nitelemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir.",
    "positive": "Bilirkişiyi hâkimin seçmesine engel olabilecek hiçbir haklı neden ve mazeret söz konusu değildir.",
    "negative": "Böyle zor kullanarak toplumda bir düzen değişikliğini hedef almayan örgütlerin kurulması ve bu yönde “zor”u önermeyen düşünce açıklamaları ceza müeyyidesine tâbi olmayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Kimlik bildirme yükümlülüğüne uymayan sorumlu müdür Basın Yasasının 27’nci maddesine göre üç aydan bir yıla kadar hapis ve 500 liradan 2000 liraya kadar ağır para cezasına çarptırılır.",
    "positive": "Bu hükümlere göre, amacı yasaya aykırı olan ve siyasal çalışma amacı ile kurulan dernekler kapatılacak, bu dernekleri kuranlarla yöneticileri hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve üç bin liradan beş bin liraya kadar ağır para cezası hükmedilecektir.",
    "negative": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Böylece ve suç ispatlandığı takdirde sorumlu müdür hem yazıdan veya resimden ötürü ve hem de kimlik bildirmediğinden ötürü cezalan- dırılacaktır.",
    "positive": "Yani affedilen bir kişi yeniden bir suç işlediği takdirde hem işlediği bu suçun cezasını çekecek, hem de affedilen ve af ile ortadan kaldırılan cezasını çekecektir.",
    "negative": "Bu sınıflar için kendi sömürü düzenlerini sürdürmek, sömürülenlerin devrimci eylemlerini önlemek amacı, her türlü insanlık değerlerinin üstündedir."
  },
  {
    "anchor": "Yazıyı yazan veya resmi yapan kimse başka yollarla, örneğin İdarî soruşturma ile, bulunsa ve saptansa bile, onun kimliğini bildirmeyen sorumlu yönetmen, bildirmemekten doğan sorumluluktan ve cezadan kurtulamaz.",
    "positive": "Eğer yazıyı yazan veya resmi yapan kimse, bu yazı veya resmi imzasız olarak veya remizli imza ile yayınlamış, sorumlu müdür de onun kimliğini",
    "negative": "Burada sadece önemli gördüğümüz bazılarına değinilen yasa dışı uygulamalar halkımızda hukuka karşı duyulması gereken güveni sarstı."
  },
  {
    "anchor": "Bunlardan birincisi, yazı veya resmin, sorumlu yönetmenin rızasına aykırı olarak, muvafakati dışında ve mevkute sahibinin emriyle yayınlanmış olmasıdır.",
    "positive": "Eğer yazıyı yazan veya resmi yapan kimse, bu yazı veya resmi imzasız olarak veya remizli imza ile yayınlamış, sorumlu müdür de onun kimliğini",
    "negative": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Eğer bu durum gerçekleşir ve ispatlanırsa, sorumlu yönetmen sorumluluktan kurtulmakta ve sorumluluk mevkute sahibine ait olmaktadır.",
    "positive": "Bu halde de sorumlu yönetmen sorumluluktan kurtulmakta ve sorumluluk suç konusu yazıyı yazana, haberi veya be- yanatı verene ait olmaktadır.",
    "negative": "Böyle bir yasa, eşitlik ilkesi açısından Anayasa Mahkemesinin örnek kararlarına da uygun düşmemektedir."
  },
  {
    "anchor": "İkincisi ise, sorumlu yönetmenin, suç konusu yazıyı, bu niteliğini yani suç teşkil ettiğini bilmeden yayınlaması halidir.",
    "positive": "** Basın yasası, mevkutelerle işlenen suçlarda, suç konusu yazıyı yazan veya resmi yapan kimse ile beraber mevkutenin sorumlu müdürünü sorumlu tutmuştur.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasa ağır cezalı işleri: Ölüm ve ağır hapis ve beş seneden fazla hapis cezalarını müstelzim cürümlere müteallik davalardır” biçiminde tanım- lamaktadır. 3"
  },
  {
    "anchor": "Bu halde de sorumlu yönetmen sorumluluktan kurtulmakta ve sorumluluk suç konusu yazıyı yazana, haberi veya be- yanatı verene ait olmaktadır.",
    "positive": "Eğer bu durum gerçekleşir ve ispatlanırsa, sorumlu yönetmen sorumluluktan kurtulmakta ve sorumluluk mevkute sahibine ait olmaktadır.",
    "negative": "sanığın Yasal temsilcisi ya da kocası tarafından temyiz edilmiş ise bozma üzerine yeniden verilecek ceza, önceden verilmiş cezadan daha ağır olamaz."
  },
  {
    "anchor": "** Bu tür yayınlarda, örneğin bir kitap yayınında, ceza sorumluluğu kademeli bir biçimde düzenlenmiştir.",
    "positive": "Yani bu tür yayınlarda hem yazıyı yazan, resmi yapan ve hem de yayın organının sorumlu müdürü kovuşturmaya hedef olacaktır.",
    "negative": "“Sanık İ. K.’nin yapılan ihbar üzerinde hiçbir delili araştırmadan sanıkları dövmek ve işkence yapmak suretiyle ikrara zorladığı dosyadaki raporlar ve şahadet ile anlaşıldığı halde kendisinin mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatına karar verilmiş olması yasaya aykırı görüldüğünden..."
  },
  {
    "anchor": "Birinci kademede sorumluluk yazar, çeviren veya resmî yapana, yani yapıtı düşünsel çalışması ile ortaya koyana yöneltilmiştir.",
    "positive": "Yani yazar veya resmi yapanın, yayınlanan yazı veya yapılan resmin kendi bilgisi dışında ve muvafakati olmadan yayınlandığını ispat etmesi gerekir.",
    "negative": "Cumhuriyet Gazetesinde yayımlanan “Genel Af ve bir madde” başlıklı yazımızda da açıkladığımız gibi Sıkıyönetim Askeri Savcıları da iddianamelerinde bu gerçeği saptamışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu kişiler bilindiği ve kimlikleri belli olduğu takdirde ceza sorumlusu bunlar olacaktır.",
    "positive": "Yazıyı yazan veya resmi yapanın kim olduğu bilinmiyorsa, yani birinci kademedeki sanıklar belli değilse, bu takdirde ikinci kademede yer alan kişiler, yani yayıncılar sorumlu olacaktır.",
    "negative": "Gerçekten bütün yasa yollarını özellikleri ile birlikte bir tanımlama içinde toplamak güçtür."
  },
  {
    "anchor": "Yayıncının sorumlu tutulabilmesi için yasa bazı koşulların gerçekleşmesini aramıştır.",
    "positive": "Anılan koşulların daha çok aydınlığa kavuşabilmesi için bazı açıklamalara ihtiyaç vardır:",
    "negative": "Yine yasalar, sübjektif, kişisel ve sınıfsal etkenlerden uzak kalacak, objektif niteliğini koruyacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yazıyı yazan veya resmi yapanın kim olduğu bilinmiyorsa, yani birinci kademedeki sanıklar belli değilse, bu takdirde ikinci kademede yer alan kişiler, yani yayıncılar sorumlu olacaktır.",
    "positive": "Yani bu tür yayınlarda hem yazıyı yazan, resmi yapan ve hem de yayın organının sorumlu müdürü kovuşturmaya hedef olacaktır.",
    "negative": "Örneğin Türk Ceza Yasasının 235’inci maddesine göre memurlar, görevlerini yaptıkları sırada memurluk görevleri ile ilgili ve doğrudan doğruya kovuşturulması gereken bir suç işlendiğini öğrenirlerse bunu ilgili daireye haber vermekle yükümlüdürler."
  },
  {
    "anchor": "b) Yasa; yazar, çevirmen veya resmi yapan hakkında Türk Mahkemelerinde dava açılamaması halini de",
    "positive": "Yasanın, “Türk Mahkemelerinde dava açılamaması” sözü ile sanığın yurt dışına kaçmış olması halini hedef aldığı düşünülebilir.",
    "negative": "Nitekim birçok ülkeler, Kurtuluş Savaşımızın tarihini ve Atatürk’ün “Nutuk”unu kendi dillerine çevirmişler ve yayınlamışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Burada “Türk Mahkemelerinde dava açılamaması hali”nden ne anlamak gerektiği hususu önemlidir.",
    "positive": "b) Yasa; yazar, çevirmen veya resmi yapan hakkında Türk Mahkemelerinde dava açılamaması halini de",
    "negative": "Biz genel affa, toplumsal sorunları çözecek sihirli bir değnek gözüyle bakmıyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Bu konuda birçok ihtimaller hatıra gelebilir: Asıl sanığın, yani yazanın veya resmi yapanın, yurt dışına kaçması, parlamento üyesi ise dokunulmazlığının kaldırılmaması, sanığın şuurunu kaybetmesi veya ölmesi gibi.",
    "positive": "Yazı veya resim, yazar, çevirmen veya resmi yapanın bilgi ve rızası dışında yayınlanmış ise, yine yayıncı sorumludur.",
    "negative": "Gerek genel ve gerekse askerî yargılama usulü yasalarına göre düzeltme yoluna başvurma yetkisi C. Başsavcılığının tekeline bırakılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Maddenin yorumunu yaparken bu sözün anlamını göz önünde tutmak gerekeceği açıktır.",
    "positive": "Tazminat miktarının saptanmasında davacının karşılıklı ihmal ve kusuru varsa bu da göz önünde tutulmak gerekir.",
    "negative": "Ancak üç ya da daha çok kişi tarafından toplu olarak suç işlenmesi halinde sanıkların en geç bir hafta içinde hâkim önüne çıkarılması ve sorgularının yapılması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer yasa koyucu ölüm, şuurun kaybedilmesi, dokunulmazlığın kaldırılmaması gibi halleri düşünmüş olsaydı, maddede “Türk mahkemelerinde” sözünü kullanmaz, sadece “dava açılamaması” sözünü kullanabilirdi.",
    "positive": "b) Yasa; yazar, çevirmen veya resmi yapan hakkında Türk Mahkemelerinde dava açılamaması halini de",
    "negative": "Anılan Bildiri ve Sözleşme “İnsanlar arasında ırk ve renk ayırımı gözetilemez” der."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın, “Türk Mahkemelerinde dava açılamaması” sözü ile sanığın yurt dışına kaçmış olması halini hedef aldığı düşünülebilir.",
    "positive": "b) Yasa; yazar, çevirmen veya resmi yapan hakkında Türk Mahkemelerinde dava açılamaması halini de",
    "negative": "Bu halde demokratik ve yasal yollarla iktidara gelmek isteyen sosyalist bir partinin kurulması ve iktidar mücadelesi yapması da mümkün olabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü eğer sanık yurt dışına kaçmışsa onun bu eyleminden yayıncının değil, görevini gereği gibi yapmayarak, gereken tedbirleri almayarak sanığın kaçmasına imkân veren yönetimin sorumlu tutulması gerekir.",
    "positive": "Yayıncıyı sorumlu tutabilmek için onun kusurlu olduğunu göstermek ve en azından, sanığı saklamak, saklandığı yeri bildirmemek veya yurt dışına kaçmasına yardım etmek gibi kusurlu hareketlerini saptamak, ispatlamak gerekir.",
    "negative": "Çoğu hukuk bilginleri ve düşünürler affı bir atıfet, bir lütuf olarak düşünmemiş, onu kamu yararı ve toplum çıkarları açısından incelemişler, affa toplamların bunalımlı dönemlerinden sonra normale dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak bakmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Yayıncıyı sorumlu tutabilmek için onun kusurlu olduğunu göstermek ve en azından, sanığı saklamak, saklandığı yeri bildirmemek veya yurt dışına kaçmasına yardım etmek gibi kusurlu hareketlerini saptamak, ispatlamak gerekir.",
    "positive": "Çünkü eğer sanık yurt dışına kaçmışsa onun bu eyleminden yayıncının değil, görevini gereği gibi yapmayarak, gereken tedbirleri almayarak sanığın kaçmasına imkân veren yönetimin sorumlu tutulması gerekir.",
    "negative": "İnsanlık tarihi, buna engel olmaya çalışan güçlerin sonlarını gösteren sayfalarla doludur."
  },
  {
    "anchor": "dışında yayıncıyı sorumlu kabul ederek onu cezalandırmak adalet ilkesine uygun düşmeyecektir.",
    "positive": "Bu, kamuoyunun eşitlik ve adalet duygularını rencide etmekte ve Anayasanın eşitlik ilkesine ters düşmektedir.",
    "negative": "“Sanık İ. K.’nin yapılan ihbar üzerinde hiçbir delili araştırmadan sanıkları dövmek ve işkence yapmak suretiyle ikrara zorladığı dosyadaki raporlar ve şahadet ile anlaşıldığı halde kendisinin mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatına karar verilmiş olması yasaya aykırı görüldüğünden..."
  },
  {
    "anchor": "Yazı veya resim, yazar, çevirmen veya resmi yapanın bilgi ve rızası dışında yayınlanmış ise, yine yayıncı sorumludur.",
    "positive": "Yani yazar veya resmi yapanın, yayınlanan yazı veya yapılan resmin kendi bilgisi dışında ve muvafakati olmadan yayınlandığını ispat etmesi gerekir.",
    "negative": "İnsan iradesi, ancak bu kanunlar doğrultusunda etkili olabilir, toplumun gelişmesini hızlandırabilir."
  },
  {
    "anchor": "Yani yazar veya resmi yapanın, yayınlanan yazı veya yapılan resmin kendi bilgisi dışında ve muvafakati olmadan yayınlandığını ispat etmesi gerekir.",
    "positive": "Yazı veya resim, yazar, çevirmen veya resmi yapanın bilgi ve rızası dışında yayınlanmış ise, yine yayıncı sorumludur.",
    "negative": "Sout- hern Command hem bir haber alma merkezi, hem çok disiplinli bir Askeri Üniversite, hem de bir harekât üssüdür."
  },
  {
    "anchor": "Yayıncı belli olmadığı takdirde yapıtı basan, basın aletleri ile çoğaltan kimse sorumlu olmaktadır.",
    "positive": "** Basın yasası, mevkutelerle işlenen suçlarda, suç konusu yazıyı yazan veya resmi yapan kimse ile beraber mevkutenin sorumlu müdürünü sorumlu tutmuştur.",
    "negative": "Fransız devriminden sonra çağdaş kimyanın kurucusu ve “Doğada hiçbir şey kaybolmaz, hiçbir şey yeniden var olmaz” kuralını keşfeden ünlü Lavoisier “Cumhuriyetin bilginlere ihtiyacı yoktur” gerekçesiyle giyotine gönderildi."
  },
  {
    "anchor": "Nihayet basıncı da belli olmazsa, yapıtı bilerek satan veya dağıtan sorumlu olacaktır.",
    "positive": "Yazıyı yazan veya resmi yapanın kim olduğu bilinmiyorsa, yani birinci kademedeki sanıklar belli değilse, bu takdirde ikinci kademede yer alan kişiler, yani yayıncılar sorumlu olacaktır.",
    "negative": "Yoksa Cumhuriyet Senatosu tarafından sadece madde değişikliği yapıldığı hallerde salt çoğunluğa başvurulacağını saptamak için değildir."
  },
  {
    "anchor": "Satan veya dağıtanın sorumlu sayılabilmesi için onun, sattığı veya dağıttığı yayının suç niteliğinde olduğunu bilmesi ve bile bile satması ve dağıtması gerekir.",
    "positive": "Yayıncıyı sorumlu tutabilmek için onun kusurlu olduğunu göstermek ve en azından, sanığı saklamak, saklandığı yeri bildirmemek veya yurt dışına kaçmasına yardım etmek gibi kusurlu hareketlerini saptamak, ispatlamak gerekir.",
    "negative": "1)Davaya konu yapılan kitaptaki düşüncelerde bana yüklenmek istenen suçun unsurları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Basın yoluyla işlenen suçlar ve bu suçlardan ötürü açılan davalar, özellikle büyük kentlerimizin yargı organlarında önemli bir yer tutmaktadır.",
    "positive": "İncelemenin konusu olan dava süreleri, bütün basılmış eserler yoluyla işlenen suçlardan ötürü açılan davalarda gözetilmesi ve uygulanması gereken sürelerdir.",
    "negative": "İşte yukarıda açıklanan çalışmalar yasaca siyasi faaliyet olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yayın hayatımızda kitap, gazete, bildiri ve buna benzer yayınlar çoğaldıkça basın davaları da gittikçe artmaktadır.",
    "positive": "Yayın eylemi ve yayın amacı bulunmayan hallerde basın yasasının hedef aldığı anlamda “basılmış eser” den söz edilemez ve böyle bir eser basın yasasının kapsamına girmez.",
    "negative": "Bu talep üzerine temyiz tetkikatı, asıl ilâmı vermiş olan daire veya umumî heyetçe yapılır."
  },
  {
    "anchor": "Genellikle, Cumhur-başkanına, hükümete, güvenlik kuvvetlerine hakaret, komünizm propagandası, komünizmi övme, kişilere hakaret, suç işlemeye tahrik, suçu övme, devlet sırlarını ifşa, derneklerin siyasi faaliyette bulunmaları ve benzeri suçlar bu davaların önemli konularını teşkil etmektedir.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde sık sık derneklerin, sendikaların siyasal faaliyette bulunduğu, yayınladıkları bildirilerin siyasal nitelik taşıdığı, yayın organlarında yayımlanan bazı yazıların siyasal amaç güttüğü ileri sürülerek sayısız davalar açılmış ve bu davaların bir kısmı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır.",
    "negative": "Nitekim ülkemiz hakkında Avrupa Konseyine böyle bir başvurmanın yapıldığı basındaki haberlerden anlaşılmaktadır.^7"
  },
  {
    "anchor": "Biz burada basın yoluyla işlenen suçlarda, özet olarak ve kalın çizgileriyle, dava açma sürelerini açıklamak istiyoruz.",
    "positive": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:",
    "negative": "Toplumsal devrimler döneminde, bu devrimlerin kendi alt yapılarına uygun hukuku için bu, yani hukukun temel yapıyı yansıttığı düşüncesi doğrudur."
  },
  {
    "anchor": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir.",
    "positive": "Basın yoluyla işlenen suçlar ve bu suçlardan ötürü açılan davalar, özellikle büyük kentlerimizin yargı organlarında önemli bir yer tutmaktadır.",
    "negative": "Anayasada da bu niteliğini belirterek Yargıtay’ı Anayasa kurumları arasına almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Basın yasasına göre basın yoluyla işlenen suçlar, “basılmış eserler”le işlenen suçlardır.",
    "positive": "**Basın Suçu ve Basın Yoluyla İşlenen Suç:** Basın davaları ile ilgili yazılarda bazen “Basın suçu” sözü ve bazen da “Basın yoluyla işlenen suçlar” sözü kullanılmaktadır.",
    "negative": "Bu halin bir “zarar” olarak kabul edilmesi, kişiye bunun düzeltilmesi olanağının sağlanması doğru olur."
  },
  {
    "anchor": "Basılmış eser, yayımlanmak üzere tabı aletleriyle basılan veya başka her türlü araçlarla çoğaltılan yazı ve resimler olarak tanımlanmaktadır.",
    "positive": "Örneğin hatıra olarak saklanmak amacıyla çoğaltılan ve yayımlanmayan bir eser, “basılmış eser” sayılamaz.",
    "negative": "Yine bu maddenin (a) fıkrasına göre bir siyasî partiden çıkarılmış bir kişinin dernek kurması mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "1 Matbaalar, teksir makinaları, daktilo, fotoğraf filmlerinin developmanı ve başka yollarla",
    "positive": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.”",
    "negative": "Bilgin düşmanlığı, bilim düşmanlığı, kitap düşmanlığına, sanat düşmanlığına dönüştü."
  },
  {
    "anchor": "Basın yasasının kapsamına giren bir basılmış eserden söz edebilmek için bu eserin yukarıda yazılı araçlarla çoğaltılması yeterli değildir.",
    "positive": "Yayın eylemi ve yayın amacı bulunmayan hallerde basın yasasının hedef aldığı anlamda “basılmış eser” den söz edilemez ve böyle bir eser basın yasasının kapsamına girmez.",
    "negative": "Türkiye öğretmeninin bugünkü aşamada önündeki mücadele görevi, yurt görevi örgütlenmeden geçmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin hatıra olarak saklanmak amacıyla çoğaltılan ve yayımlanmayan bir eser, “basılmış eser” sayılamaz.",
    "positive": "Basılmış eser, yayımlanmak üzere tabı aletleriyle basılan veya başka her türlü araçlarla çoğaltılan yazı ve resimler olarak tanımlanmaktadır.",
    "negative": "27 Mayıs Anayasası bu hakkı kişinin “Dokunulmaz, vazgeçilmez” hakları arasında saymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü basın suçu “yayın” ile gerçekleşir.^2 Bir eser ancak yayın ile halka ulaşır.",
    "positive": "Yayın eylemi ve yayın amacı bulunmayan hallerde basın yasasının hedef aldığı anlamda “basılmış eser” den söz edilemez ve böyle bir eser basın yasasının kapsamına girmez.",
    "negative": "Adamcağız işkenceye dayanıklı görünüyorsa da, çok geçmeden nevmidi ve hayata karşı duyduğu istiğna ve bezginlikle cürmün faili olduğunu kabul etti."
  },
  {
    "anchor": "Yayın eylemi ve yayın amacı bulunmayan hallerde basın yasasının hedef aldığı anlamda “basılmış eser” den söz edilemez ve böyle bir eser basın yasasının kapsamına girmez.",
    "positive": "Çünkü basın suçu “yayın” ile gerçekleşir.^2 Bir eser ancak yayın ile halka ulaşır.",
    "negative": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "İncelemenin konusu olan dava süreleri, bütün basılmış eserler yoluyla işlenen suçlardan ötürü açılan davalarda gözetilmesi ve uygulanması gereken sürelerdir.",
    "positive": "Basın yoluyla işlenen suçlar ve bu suçlardan ötürü açılan davalar, özellikle büyük kentlerimizin yargı organlarında önemli bir yer tutmaktadır.",
    "negative": "Siyasal suçların, nitelikleri yönünden, afta öncelik al-ması gerekirken bu ilkeye uyulmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Basın yasası, dava süresi açısından basılmış eserleri ikiye ayırmaktadır; bunlar da “mevkute” adı verilen yayınlarla bunun dışındaki yayınlardır.",
    "positive": "Diğer yayınlarda dava süresi** Mevkuteler dışındaki yayınlar bu guruba girmektedir.",
    "negative": "— Yukarıda yazılı gerekçelerle yine yargı organları tarafından bu kitabın toplatılmasına karar verilmiş olması."
  },
  {
    "anchor": "Gazeteler, dergiler, haber ajanslarının bültenleri bu tür yayınlara örnek olarak gösterilebilir.",
    "positive": "Bu tür bir mücadele de ancak örgütlenmekle, örgüt olarak mücadele etmekle yürütülebilir.",
    "negative": "Cebir ve tazyike maruz kalmadıkça dünyada hiç kimse kendi harabiyeti için kendi aleyhine konuşmaz."
  },
  {
    "anchor": "Günlük, haftalık, on beş günlük, aylık veya daha geniş aralıklarla yapılan yayınlar mevkute kapsamına girer.",
    "positive": "Yine CHP Türk Ceza Yasasının bir düşünce suçu olan 141’inci maddesini on beş yıllık indirim kapsamına alırken MSP bu madde ile ilgili cezalarda beş yıllık bir indirim kabul etmektedir.",
    "negative": "Bu düşünceler yargı organlarını aydınlatmakta ve doğru karar vermelerine yardımcı olmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Resmî, yarı resmî veya özel haber ajanslarının belli aralıklarla yayınladıkları bültenler de mevkutedir.",
    "positive": "demekte ve aynı ka-nunun ikinci maddesi de: “Dernekler, belli bir siyasi partiyi desteklemek veya desteklememek ... belli adayları destekle-mek veya desteklememek için kurulamaz.” hükmünü koymak- tadır.",
    "negative": "İşçiler ve memurlar sendikalarını, köylüler kooperatiflerini, birliklerini, avukatlar barolarını, doktorlar, mühendisler, mimarlar odalarını, toplumun diğer kesimleri derneklerini kurmuşlardır."
  },
  {
    "anchor": "ajansları tarafından Türkiye’de yayınlanan bu nitelikteki bültenler de mevkute olarak kabul edilmektedir.",
    "positive": "Derneğimiz tarafından ikinci kitap olarak yayınlanan bu yapıt, örgütümüzün hukuk müşaviri Avukat Halit Çelenk tarafından yazılıp,",
    "negative": "Bilirkişiyi seçmek, kanunlarımıza göre, hazırlık incelemesinde savcılara ve duruşma esnasında da mahkemelere ait bir görevdir."
  },
  {
    "anchor": "Bir mevkutenin birinci sayısından sonra yayınına son vermesi onun bu niteliğini ortadan kaldırmaz.",
    "positive": "İnsan iradesi ve bedeni üzerinde uygulanan bu usuller insanı iradesiz hale getirmekte, onun kişiliğini ortadan kaldırmaktadır.",
    "negative": "Hukuk Yargılama Usulü Yasasında taraflara doğrudan doğruya kararı veren Yargıtay Dairesine ya da Genel Kurula baş- vurma hakkı tanınmış olduğu halde Ceza Yargılama"
  },
  {
    "anchor": "İşte bu tür yayınlardan günlük mevkutelerle işlenen suçlarda dava açma süresi üç ay olarak kabul edilmiştir.",
    "positive": "Böylece bu tür suçlarda dava süresi mevkuteler için en çok 3 + 1 = 4 ay olmaktadır.",
    "negative": "Son aylarda yurdumuzda yüzeydeki bunalımlar sona ermiş, sıkıyönetim kaldırılmış ve seçimler yapılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Kamu davalarında yayım gününde başlayan bu süre, izlenmesi şikâyete bağlı suçlarla kişisel davalarda suçun işlendiğinin ilgili tarafından öğrenildiği tarihten başlar.",
    "positive": "Bu süre mevkutelerde olduğu gibi yayın gününden başlar ve bu süre geçtikten sonra açılan davalarda süre yedi ay olmaktadır.",
    "negative": "Kitaplarda da Afyon ve kalp para gibi mutlak ve objektif bir suçluluk niteliği görülebilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "Öğrenme gününde suç, Türk Ceza Yasası hükümlerine göre zaman aşımına uğramışsa, davaya yine bakılamaz.",
    "positive": "Nitekim Türk Ceza Yasası 279. maddesinde ceza yasasına göre kimlerin memur sayılacağını göstermiştir.",
    "negative": "Bu baskılar karşısında öğretmen, dayanmış, direnmiş, her türlü baskıya göğüs germiş, yılmamış ve anayasal haklarını sonuna kadar savunmak kararında olduğunu göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak bazı suçlar vardır ki, yasa bunlardan ötürü kovuşturma ve dava açılmasını Adalet Bakanlığı’nın veya başka organların izin veya karar vermesine bağlamıştır.",
    "positive": "Şöyle ki eğer delil yokluğundan başka nedenlerle sözü geçen suçlardan ötürü kovuşturma ve soruşturma yapılamıyorsa yenileme istemi kabul edilmektedir.",
    "negative": "Biz burada sadece A.P.’nin Genel Af konusunda hukuk yönünden düştüğü açık bir çelişkiye değinmek istiyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Cumhurbaşkanına, Türklüğe, Cumhuriyete, Büyük Millet Meclisine, Hükümetin manevi şahsiyetine, Bakanlıklara, Devletin Güvenlik Kuvvetlerine, Adliye’nin manevi şahsiyetine hakaret",
    "positive": "İşte bu nedenle 1951 yılında Büyük Millet Meclisine getirilen bir yasa önerisi ile maddelere cebir unsurunun konulması istenmiştir.",
    "negative": "** 141’nci maddenin birinci fıkrası şöyle demektedir: “Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü tesis etmeye veya sosyal bir sınıfı ortadan kaldırmaya veya memleket içinde müesses iktisadî veya sosyal temel nizamlardan herhangi birini devirmeye matuf **cemiyetleri** her ne suret ve nam altında olursa olsun **kurmaya tevessül edenler veya kuranlar** veya bunların faaliyetlerini tanzim veya sevk ve idare edenler veya bu hususlarda **yol gösterenler** sekiz yıldan on beş yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır.”"
  },
  {
    "anchor": "4) Basın yasasının 35’inci maddesinde yazılı bu Süreler bir zaman aşımı süresi değil, hak düşürücü süre¬lerdir.",
    "positive": "Tutuklanan ya da yakalanan kişi bu süreler içinde hâkim önüne çıkarılmazsa, 4. Yasanın hâkim önüne çıkarılma için saptadığı süre geçtiği halde, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılırsa, yani serbest bırakılmazsa,",
    "negative": "edilmemiş olmasının (Kanunsuz suç olmaz) prensibini zedelediği iddiası da yerinde değildir.”"
  },
  {
    "anchor": "İşte bu gibi hallerde izin, muvafakat veya karar alınması işlemi için geçecek süre dava süresinin hesabında nazara alınmaz.",
    "positive": "Suçun niteliğine göre izin veya karar alınması gerekiyorsa bu süre 1.8.1972 gününde sona erer.",
    "negative": "Tutuklular cezaevlerinden mahkemelere ve TBMM’ne gönderdikleri dilekçelerde işken-celeri ayrıntılarıyla anlatmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Böylece bu tür suçlarda dava süresi mevkuteler için en çok 3 + 1 = 4 ay olmaktadır.",
    "positive": "İşte bu tür yayınlardan günlük mevkutelerle işlenen suçlarda dava açma süresi üç ay olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Buna mukabil, aynı saik tahtında işlenen her çeşit müessir fiilin işkence sayılmasına da cevaz yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Diğer yayınlarda dava süresi** Mevkuteler dışındaki yayınlar bu guruba girmektedir.",
    "positive": "Basın yasası, dava süresi açısından basılmış eserleri ikiye ayırmaktadır; bunlar da “mevkute” adı verilen yayınlarla bunun dışındaki yayınlardır.",
    "negative": "624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasasının 14/F maddesi de per-sonel sendikalarının grev teşebbüs ve faaliyetlerini destek-leyecek davranışlarda bulunamayacakları hükmünü ge-tirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Kitaplar, bildiriler ve belli aralıklarla yayınlanmayan basılmış eser bunun örnekleridir.",
    "positive": "Örneğin hatıra olarak saklanmak amacıyla çoğaltılan ve yayımlanmayan bir eser, “basılmış eser” sayılamaz.",
    "negative": "12 Yıldan beri ulaşılması gereken bir hedef, gerçekleştirilmesi gereken bir amaç olarak karşımızda duran “Hukuk Devleti” bugün düne göre daha da uzaklara itilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu süre mevkutelerde olduğu gibi yayın gününden başlar ve bu süre geçtikten sonra açılan davalarda süre yedi ay olmaktadır.",
    "positive": "Bu süre, karar yüze karşı bildirilmişse bu günden, sanığın yokluğunda verilmiş ise tebliğ gününden itibaren işlemeye başlar.",
    "negative": "Demokratik düzenlerin vazgeçilmez öğelerinden olan etkin bir baskı grubu haline gelmek için örgütlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "Dava sürelerinin hesabını bir örnekle açıklayalım: Örneğin yayınlanan bir kitapla suç işlendiğini varsayarak, önce bu kitabın yayınlandığı günü saptamak gerekir.",
    "positive": "Milli Demokratik Devrim propagandası yapmanın suç sayılabilip sayılamayacağını saptamak için önce Milli Demokratik devrim stratejisinin ne olduğunu açıklamak gerekir.",
    "negative": "Yani görevini kötüye kullanan hâkim son hükme katılmamışsa yargılama yenilenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu kitap 1.1.1972 gününde yayınlan- mış ise, davanın en geç 1.7.1972 gününe kadar açılmış olması gerekir.",
    "positive": "Eğer bir kitap veya bir broşür hakkında kamu davası açılmış ise, bir suç işlenmiş olup olmadığının incelenmesi için delil olarak elbette ki bu kitap veya broşürden bir tanesi dava dosyasına konulacak ve muhafaza edilecektir.",
    "negative": "Anayasanın getirdiği ve bütün uygar ülkelerde saygı gören kurumlara, örneğin Anayasa Mahkemesine karşı bir tutum takınıldı."
  },
  {
    "anchor": "Suçun niteliğine göre izin veya karar alınması gerekiyorsa bu süre 1.8.1972 gününde sona erer.",
    "positive": "İşte bu gibi hallerde izin, muvafakat veya karar alınması işlemi için geçecek süre dava süresinin hesabında nazara alınmaz.",
    "negative": "Yine Anayasa Mahkemesi, sözü edilen eski Askerî Muhakeme Usulü Kanununun, sanığın bazı hallerde Âmiri Adlînin muvafakat edeceği avukat ya da dava vekilini müdafi tayin edeceğine dair 206/4’üncü maddesini de Anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "**3. Dava süresini kesen işlemler** Basın suçlarında dava ne zaman açılmış sayılır?",
    "positive": "Başka bir sözle yukarıda açıklanan üç ve altı aylık dava süreleri ne zaman ve hangi işlemle kesilmiş ve sona ermiş sayılır?",
    "negative": "“İlâve olunan bu hükme göre dernekler, kanunun gösterdiği hallerde hâkim kararıyla kapatılabileceği gibi “gecikmede sakınca bulunan hallerde” de “Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması” amaçlarıyla kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle hâkim ka- rarına kadar faaliyetten alıkonulabilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Başka bir sözle yukarıda açıklanan üç ve altı aylık dava süreleri ne zaman ve hangi işlemle kesilmiş ve sona ermiş sayılır?",
    "positive": "Yani eğer suçun işlendiği gün ile bu talepnamenin günü arasında üç veya altı aylık süreler dolmamış ise dava zamanında açılmış sayılır.",
    "negative": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu konuda Türk Ceza Yasasının 127, 128, 138, 140, 143, 158, 161’inci maddelerinde yazılı suçlar için bu.",
    "positive": "Türk Ceza Yasasının iftira suçunu tanımlayan, koşul ve müeyyidelerini gösteren 285’inci maddesi şöyle demektedir;",
    "negative": "Görülüyor ki buradaki “Devleti Osmaniye’nin tamamiyeti mülkiyesini ihlâl, şekli meşrutiyeti tağyir, anasırı Osmaniye'yi siyaseten tefrik...” sözleri; Anayasanın değişik 29. maddesindeki “Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin” sözleriyle bir paralellik göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Burada ağır cezalı işlerle, ağır cezalı olmayan işleri ayrı ayrı düşünmek gerekir.",
    "positive": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir.",
    "negative": "Maddelerdeki: “Tesis etmek”, “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, “topyekûn yok etmek” sözleri bir “eylemi”, “zor”u içermekte ve anlatmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi ağır cezalı suçlarda C. Savcısı tarafından hazırlık soruşturması ve sorgu hâkimliğinin “son tahkikat kararı” denilen bir kararı ile dava, ağır ceza mahkemesine açılmaktadır.",
    "positive": "C. Savcısı hazırlık soruşturmasını tamamladıktan sonra, “talepname” denilen bir istem yazısı ile dosyayı sorgu hâkimliğine göndermektedir.",
    "negative": "Ama 294 yıl sonra 1894’de Roma’nın aynı meydanında, yani yakıldığı yerde heykeli dikildi."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcısı hazırlık soruşturmasını tamamladıktan sonra, “talepname” denilen bir istem yazısı ile dosyayı sorgu hâkimliğine göndermektedir.",
    "positive": "Bilindiği gibi ağır cezalı suçlarda C. Savcısı tarafından hazırlık soruşturması ve sorgu hâkimliğinin “son tahkikat kararı” denilen bir kararı ile dava, ağır ceza mahkemesine açılmaktadır.",
    "negative": "Herkesin işbu beyannameye aykırı her türlü ayırt edici işleme karşı ve böyle ayırt edici işlem için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır.”"
  },
  {
    "anchor": "Sorgu hâkimliği bu istem yazısına yani talepnameye göre ve buna dayanarak ilk soruşturmayı yapacaktır.",
    "positive": "C. Savcısı hazırlık soruşturmasını tamamladıktan sonra, “talepname” denilen bir istem yazısı ile dosyayı sorgu hâkimliğine göndermektedir.",
    "negative": "Uygulama sürdükçe daha büyük zorlukların çıkacağı, önemli olmayan nedenlerle birçok derneğin kapanma durumuna düşeceği şimdiden söylenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Yani eğer suçun işlendiği gün ile bu talepnamenin günü arasında üç veya altı aylık süreler dolmamış ise dava zamanında açılmış sayılır.",
    "positive": "Başka bir sözle yukarıda açıklanan üç ve altı aylık dava süreleri ne zaman ve hangi işlemle kesilmiş ve sona ermiş sayılır?",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Savcısı tarafından düzenlenen bir iddianame ile ve suçun niteliğine göre ya Asliye Ceza Mahkemesinde ya da Sulh Ceza Mahkemesinde açılmaktadır.",
    "positive": "Bu süreler yayın gününde başlar ve Ağır Cezalı davalarda C. Savcılığının talepnamesi ile Asliye Ceza ve Sulh Ceza Mahkemelerinin görevine giren işlerde iddianame ile kesilir.",
    "negative": "Bu kitap 1.1.1972 gününde yayınlan- mış ise, davanın en geç 1.7.1972 gününe kadar açılmış olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu hallerde, yani iddianame ile açılan davalarda iddianamenin düzenlendiği gün dava süresi kesilmiş olur.",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulüne göre yapılacak başvurmalar, dava, iddianame ile görevli mahkemeye açılmadan önceki aşamada, yani hazırlık soruşturması esnasında soruşturmayı yapan Askerî savcıya verilecek dilekçe ile ve itirazcı tutukevinde ise tutukevi müdürlüğüne yapılacak açıklama ile olur.",
    "negative": "Ancak söyleyelim ki bir temyiz istemi Yargıtay’ca temyiz şartları yerine getirilmediğinden ötürü reddedilirse, temyiz edilen ka- rarın Yasaya aykırılığı ileri sürülerek yazılı emir yoluyla bozulması istenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Basın Yasasının 16. maddesine göre, bir mevkutenin sorumlu müdürü, suç ihtiva eden yazının kendi rızası ve bilgisi dışında yayınlandığını iddia eder ve bu iddiasını ispatlarsa ceza sorumluluğundan kurtulur ve beraatına karar verilmesi gerekir.",
    "positive": "Çünkü Ceza Hukukunda her kişi ancak kendi eyleminden sorumlu tutulabilir ve basın yoluyla işlenen suçlarda, suç yayınla meydana gelir.",
    "negative": "**Konseye Başvurma Yetkisi (Dava Hakkı)** Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna iki tür başvurma yani dava açma yetkisi vardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu hallerde dava süresi sorumlu müdür hakkında verilen beraat kararının kesinleşmesi gününden başlar.",
    "positive": "İşlenen suç sözü geçen maddeleri ilgilendiriyorsa, sorumlu müdür, istek gününden itibaren 24 saat içinde yazarın veya resmi yapan kişinin kimliğini C.",
    "negative": "yararlanırken, yukarıda açıklandığı gibi sanıklara basit yardımlarda bulunanları genel indirimden yararlandırmamak hangi eşitlik ilkesine uygun düşecektir?"
  },
  {
    "anchor": "Mevkute kapsamına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda bu süre altı aydır.",
    "positive": "1 — “Mevkute”lerle işlenen suçlarda sorumluluk, 2 — “Mevkute” tanımına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda sorumluluk.",
    "negative": "Böylece yurdumuz, kişinin temel hak ve özgürlüklerine gerçekten saygı duyulan, demokratik hak ve özgürlüklerin geçerli olduğu, bütün sınıf ve tabakaların kendi öz siyasal örgütleri ile politik eyleme katıldığı gerçek bir hukuk devleti haline gelecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu süreler yayın gününde başlar ve Ağır Cezalı davalarda C. Savcılığının talepnamesi ile Asliye Ceza ve Sulh Ceza Mahkemelerinin görevine giren işlerde iddianame ile kesilir.",
    "positive": "Savcısı tarafından düzenlenen bir iddianame ile ve suçun niteliğine göre ya Asliye Ceza Mahkemesinde ya da Sulh Ceza Mahkemesinde açılmaktadır.",
    "negative": "Bunun içindir ki ünlü Sosyolog Durkheim, “Siyasi suç sosyal ge- lişme için yararlıdır” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Öteden beri “lüzumu muhakeme kararı” denilen “son soruşturmanın açılması kararı”, suç işlediği iddia edilen bir memurun yargılanması gerektiğine ilişkin görevli yönetim kurulu, komisyon ya da Danıştay tarafından verilen karardır.",
    "positive": "Lüzumu muhakeme kararları, sorgu hâkimleri tarafından verilen “son soruşturmanın açılması kararı” niteliğindedir ve bu kararın doğurduğu hukuksal sonuçları doğurur.",
    "negative": "Bu karar hakkında süresi içinde yasa yoluna başvuran müdafin bu süre geçtikten sonra vekâletname alması ve"
  },
  {
    "anchor": "Bu kararların niteliği, hangi kurullar tarafından verilebileceği, itiraz yolları ve sürelerine değinmeden önce memurların yargılanmaları ile ilgili yasa yani “Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Mu- vakkat” üzerine bazı açıklamalarda bulunmakta yarar vardır.",
    "positive": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır.",
    "negative": "**Usul Hükümlerinin Önemi** Usul (Yöntem), gerçeğe varabilmek için izlenen yol olarak tanımlanabilir."
  },
  {
    "anchor": "Memurların yargılanmaları hakkındaki bu geçici yasa, Cumhuriyetten önce 4 Şubat 1329 gününde (1913) kabul edilmiş ve 24 Şubat 1329 gününde de yayınlanmıştır.",
    "positive": "Cumhuriyet döneminde memurların yargılanma usullerini gösterir yeni bir yasa kabul edilmemiş ve bazı değişikliklerle bu yasanın uygulanması sürdürülmüştür.",
    "negative": "Ancak kararına itiraz olunan hâkim, mahkeme ya da itiraz üzerine kararı inceleyecek olan yargı yeri yürütmeyi durdurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Dili çok eski olan bu yasanın bugünkü kuşak tarafından okunması, anlaşılması oldukça güçtür.",
    "positive": "Yasanın gerekçesinde sosyal düzen ve ekonomik düzenden ne anlaşılması gerektiği de açıklanmıştır.",
    "negative": "İşte Avrupa Konseyi böyle bir ihtiyaçtan doğmuş olup insan haklarını güven altına alma amacı ile kurulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın kabul edildiği 1913 yılından bu yana yönetsel örgütlenmede değişiklikler de olduğundan yeni Anayasa- mız karşısında yasanın bazı maddelerinin uygulama olanağı kalmamış ve bazı maddeleri de yürürlükten kaldırılmıştır.",
    "positive": "ve uygulama kabiliyetini kaybetmiş bazı kanun maddelerinin uygulanmasına imkân vermektedirler.",
    "negative": "üyeliği veya mahallî idareler veya mahalle muhtarlık yahut ihtiyar heyeti seçimlerinde bir siyasî partiyi veya adaylarından birini veya birkaçını veyahut bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya kazanmalarını önlemek yahut bunlar arasında işbirliği sağlamak.”"
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet döneminde memurların yargılanma usullerini gösterir yeni bir yasa kabul edilmemiş ve bazı değişikliklerle bu yasanın uygulanması sürdürülmüştür.",
    "positive": "Yasanın kabul edildiği 1913 yılından bu yana yönetsel örgütlenmede değişiklikler de olduğundan yeni Anayasa- mız karşısında yasanın bazı maddelerinin uygulama olanağı kalmamış ve bazı maddeleri de yürürlükten kaldırılmıştır.",
    "negative": "A — Askerî Yargılama Usulü Yasası diğer kişiler yanında Kıta komutanına da yargılamanın yenilenmesini isteyebilme yetkisi tanımıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yargılama Hukuku açısından bakıldığı zaman bu yasanın “Yargılama Birliği”ne aykırı düştüğü",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü yasasında yazılı bu hükmün, savunma hakkının özüne dokunduğu ve Anayasaya aykırı düştüğü açıktır.",
    "negative": "Ceza mahkemelerince 20 liraya kadar (yirmi lira dâhil) hafif para cezasına dair verilen kararlarla, yukarı sınırı elli lirayı geçmeyen hafif para cezasını gerektiren suçlardan ötürü verilen beraat kararları temyiz olunmaz."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamızca da benimsenen Güçler Ayrılığı ilkesine göre Devletin yasama, yürütme ve yargı olarak üç ayrı gücü vardır.",
    "positive": "Tahkikat komisyonları kurulmuş, iktidar partisinin milletvekilleri muhaliflerini sorguya çekmiş, Güçler Ayrılığı İlkesi bir kenara itilerek yasama organı yürütme görevini üstlenmişti.",
    "negative": "Hukukun en önemli konularından birisini teşkil eden mülkiyet, sınıflar arası üretim ilişkilerinin hukuksal ifadesinden başka bir şey değildir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa yasa koyucu, bu yasa ile yargılama birliğinden uzaklaşmış devlet memurlarını sade vatandaşlardan ayırmış, hazırlık ve ilk soruşturma aşamasında onlar hakkında farklı bir yargılama usulü kabul etmiştir.",
    "positive": "Böyle bir belgenin ilk ya da son soruşturma aşamasında kullanılmış olması önemli değildir.",
    "negative": "mercie gönderir.” demekle kararı veren yargı organına da ayrı tutma (istisna) yoluyla itirazı inceleme yetkisini vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Genel Yargılama makamlarının idari soruşturma kurullarına göre daha bağımsız, dış etkilerden uzak olduğu, gerçeğe varmada daha tarafsız hareket edebileceği memurun şeref ve haysiyetini koruyabileceği, hukuksal bilgi açısından soruşturma konusunda da daha yeterli olduğu bir gerçektir.",
    "positive": "Yine bildiri ve Sözleşme insanlara “Yasal, tarafsız, bağımsız hâkim önünde açık yargılama hakkı”, “yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme hakkı”nı tanımıştır.",
    "negative": "Bu unsur maddede varsayılmadığı takdirde, demokratik düzenin varlığından söz etmek olanaksızdır."
  },
  {
    "anchor": "Savcıları ve sorgu hâkimleri tarafından yapılmasını gerek yargı birliği ve gerekse soruşturmanın güvenliği yönlerinden yararlı görmektedir.",
    "positive": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5.",
    "negative": "Bunun nedeni de sanığın ancak hâkim önünde serbest irade ile ifade verebileceğinin kabul edilmiş olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Duraksamaları önlemek amacı ile T.B.M. Meclisinden bir yorum kararı istenmiş ise de bu istek yerinde görülmemiştir.",
    "positive": "Böyle bir dernek, sözü geçen çalışmaları yapan siyasal partiyi desteklemek veya başarısını önlemek amacı ile kurulmamıştır.",
    "negative": "Savcıları ve sorgu hâkimleri tarafından yapılmasını gerek yargı birliği ve gerekse soruşturmanın güvenliği yönlerinden yararlı görmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak Meclisin yoruma gerek bulunmadığına ilişkin kararının gerekçesinde “ceza uygulamasında kimler memur ise, ceza kovuşturmasında da onlar memurdur.” denilmektedir.",
    "positive": "Karar verecek kurul bu memurdan ya da görevlendireceği başka bir memurdan, gerek görürse, sanık memur hakkında sözlü açıklama isteyebilir.",
    "negative": "yanlış ve Yasaya aykırı kararlar sonucu zarar gören kişiler de yararlanmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Türk Ceza Yasası 279. maddesinde ceza yasasına göre kimlerin memur sayılacağını göstermiştir.",
    "positive": "Türk ceza yasası, mahkemelerden verilen mahkûmiyet kararlarının doğuracağı sonuçları ve bu kararların yerine getirilme biçimlerini göstermiştir.",
    "negative": "Tunceli, Diyarbakır, Malatya, Ankara, İstanbul ve başka illerde meydana gelen bu işkence olayları kadın - erkek ayırt etmeden sürüp gitmekte, bunlara her gün bir yenisi eklenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "1 — Devamlı veya muvakkat surette teşriî, idari veya adlî bir amme vazifesi gören Devlet veya diğer her türlü amme müesseseleri memur, müstahdemleri;",
    "positive": "1 — Devamlı veya muvakkat surette bir amme hizmeti gören veya diğer amme müessesesinin memur ve müstahdemleri;",
    "negative": "Dili çok eski olan bu yasanın bugünkü kuşak tarafından okunması, anlaşılması oldukça güçtür."
  },
  {
    "anchor": "2 — Devamlı veya muvakkat, ücretsiz veya ücretli, ihtiyarî veya mecburî olarak teşriî veya adlî bir amme vazifesi gören diğer kimseler memur sayılır.",
    "positive": "1 — Devamlı veya muvakkat surette teşriî, idari veya adlî bir amme vazifesi gören Devlet veya diğer her türlü amme müesseseleri memur, müstahdemleri;",
    "negative": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "1 — Devamlı veya muvakkat surette bir amme hizmeti gören veya diğer amme müessesesinin memur ve müstahdemleri;",
    "positive": "1 — Devamlı veya muvakkat surette teşriî, idari veya adlî bir amme vazifesi gören Devlet veya diğer her türlü amme müesseseleri memur, müstahdemleri;",
    "negative": "Buradaki “Mahkeme kararları tabirini duruşma esnasında verilen kararlara hasretmemek lâzımdır."
  },
  {
    "anchor": "2 — Devamlı veya muvakkat, ücretli veya ücretsiz, ihtiyarî veya mecburî surette bir amme hizmeti gören diğer kimselerdir.”",
    "positive": "1 — Devamlı veya muvakkat surette bir amme hizmeti gören veya diğer amme müessesesinin memur ve müstahdemleri;",
    "negative": "Siyasal bilim uzmanları uygar toplumları “Örgütlenmiş toplumlar” olarak tanımlıyorlar."
  },
  {
    "anchor": "O halde Memurin Muhakemat Yasasının hangi memurları kapsamı içine aldığı saptanırken bu ölçüye göre uygulama yapılacaktır.",
    "positive": "657 sayılı Devlet Memurları yasasının 27. maddesi, Devlet memurlarının grev kararı vermelerini, grev tertiplemelerini ve bu yolda propaganda yapmalarını yasaklamıştır.",
    "negative": "Öğretmen, örgütlenme bilinci edinmeli, ör- gütlenmenin zorunluluğuna inanmalı ve örgütlenmelidir."
  },
  {
    "anchor": "1. Görevlinin yaptığı hizmetin Türk Ceza Yasasında gösterildiği gibi kamu görevi olması,",
    "positive": "Siyasal partiler ve genel olarak siyaset konusunda fikir beyan eden vatandaşların kamu düzeninin nasıl olması gerektiği konusunda fikir beyan etmeleri ve propaganda yapmaları, kanunun 142/1’de saydığı kavramların içine girdiği halde, Türk Ceza Kanunu’nca cezalandırılmış değildir.",
    "negative": "Ekim seçimleri ile halkımız bir bakı-ma bu inancını ve huzur özlemini dile getirmiştir, denilebilir."
  },
  {
    "anchor": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır.",
    "positive": "Yine Ceza Yargılama Usulü Yasasının 154. maddesine göre memurların adlî görevlerine ilişkin suçlarından ötürü C.",
    "negative": "“Ferde, İnsan Hakları Komisyonuna müracaat hakkını verdiğini ve Türkiye Devleti olarak Avrupa İnsan Hakları"
  },
  {
    "anchor": "Buna göre memurların memuriyet görevlerinden doğan ya da memuriyet görevlerini yaptıkları sırada işledikleri suçlardan ötürü bu yasa hükümleri uygulanacaktır.",
    "positive": "Örneğin müsteşarlar, valiler, elçiler, Ağır Ceza Mahkemesi hâkimleri gibi kişileri görevlerinden doğan ya da görevleri esnasında işledikleri suçlardan ötürü yargılamaktadır.",
    "negative": "içtimaî bünyeyi çok esaslı bir surette alâka-landırmış olan hâdiselerin doğurduğu icaplar sebebiyle umumî af ilân edilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu hallerin dışında, görev sırasında meydana gelmeyen bir suçu işleyen memur hakkında sade vatandaşlar gibi genel hükümlere göre soruşturma yapılacaktır.",
    "positive": "İlçelerde kaymakam ile ilçe yönetim kurulu üyeleri ve şube müdürleri dışında kalan memur ve müstahdemler hakkındaki soruşturma kâğıtları (fezleke) ilçe yönetim kuruluna verilir.",
    "negative": "Sıkıyö-netim Yasası da Sıkıyönetim Askerî Mahkemelerinde “Savaş hali” hüküm-lerinin uygulanacağını kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu kurul dosya kapsamına göre sanık memur hakkında lüzumu muhakeme ya da meni muhakame kararı verir.",
    "positive": "Soruşturma fezlekesini düzenleyen ve imza eden memur lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararını verecek olan kurul toplantısına katılamaz.",
    "negative": "Gerçekten Anayasamızın 20’nci maddesi, şöyle demektedir: “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir; düşünce ve kanatlarını söz, yazı, resim ile veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir."
  },
  {
    "anchor": "Görevle ilgili olan bazı suçlar, önemleri ve ağırlıkları göz önüne alınarak bu yasanın dışında bırakılmıştır.",
    "positive": "Yasa, bu cezaların ağırlığını göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu kabul etmiştir.",
    "negative": "1 Kural olarak itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeden başka bir hâkim ya da mahkeme tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "İrtikâb, rüşvet, ihtilâs, zimmete para geçirme, haksız mal iktisap etme suçlarını işlediği ileri sürülen memurlar, Memurin Muhakemat Yasasına göre değil 1609 ve 4237 sayılı yasalar hükümlerine göre yargılanacaktır.",
    "positive": "Amerikan Yüksek Mahkemesi, uyuşturucu madde yasasına aykırı eylemde bulunmaktan sanık bir kişinin bindiği otomobile yerleştirilmiş bir verici âletle tespit edilen ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını bozmuş ve Amerikan Anayasasına göre ceza dâvalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğunu sanığa zararlı olabilecek bir ifadenin federal memurlar tarafından müdafi hazır bulunmaksızın tespit edilmesinin Anayasaya aykırı bulunduğunu ve böyle bir ifadeye dayanılarak sanığın mahkûm edilemeyeceğini gerekçe olarak göstermiştir.",
    "negative": "Mağdurun ölüm cezası ile mahkûmiyeti halinde, bu ölüm cezası infaz edilmişse ifti- racıya da ölüm cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu memurlar hakkında ilgili vali ya da bakanın izniyle C. Savcıları kovuşturmaya başlar ve soruşturmayı yaparlar.",
    "positive": "Merkez Kuruluşlarında Cumhurbaşkanının onayı ile atanmayan memurlar hakkında ilgili bakan tarafından görevlendirilen komisyonca verilen lüzumu muhakeme ya da muhakemenin menine ilişkin kararlara karşı yapılacak itirazlar Danıştay 2.",
    "negative": "Varlığın yarılmaz parçası düşünce, set tanımadan, yüzyılları aşarak günümüze ulaştı."
  },
  {
    "anchor": "Yine Ceza Yargılama Usulü Yasasının 154. maddesine göre memurların adlî görevlerine ilişkin suçlarından ötürü C.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 107. maddesine göre tutuklanan isterse, bu kimselere resmen haber verilir.",
    "negative": "Bu suçları işleyenler Crimen Majistratis adı altında özel mahkemelerde yargılanırdı."
  },
  {
    "anchor": "Suç işlediği görülen ya da haber alınan memur, Cumhurbaşkanının onayı ile atanan memurlardan ise hakkındaki soruşturma bağlı olduğu bakanlıkça, eğer bu memur merkez kuruluşunda görevli olup da Cumhurbaşkanının onayı ile atanmayan memurlardan ise hakkındaki soruşturma bakan ya da kurumun en büyük âmiri tarafından görevlendirilecek bir komisyon, müfettiş ya da muhakkik tarafından yapılır.",
    "positive": "Merkez Kuruluşunda Cumhurbaşkanının onayı ile atanmayan memurlar hakkındaki soruşturma kâğıtları da ilgili bakan tarafından teşkil olunan bir komisyona verilir.",
    "negative": "Silahlı eylem niteliğinde olmayan 146/3 sanık ve hükümlülerinin genel af indiriminden yararlan- dırılmaları inancımıza göre affın gerekçesine uygun olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "İl ve ilçelerde de soruşturmalar vali, kaymakam, ya da görevlendirecekleri muhakkikler tarafından yapılır.",
    "positive": "İlçe yönetim kurulları tarafından verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar İl Makamına yapılır ve İl Yönetim Kurulunca incelenir.",
    "negative": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu müfettiş, muhakkik ya da komisyonlarca yapılan soruşturma sonunda düzenlenen fezleke yetkili kurullara gönderilir.",
    "positive": "Yukarıda anılan memurlar hakkında düzenlenen soruşturma kâğıtları adı geçen bu kurullar ya da Danıştay 2’nci dairesince bir hafta içinde incelenir.",
    "negative": "Sendika ve sendika birliklerinin tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik haklara aykırı olamaz” demek suretiyle memurlara sendika kurma hakkını tanımıştı."
  },
  {
    "anchor": "Soruşturmalar yapılırken, Memurin Muhakemat Yasasındaki özel hükümler dışında Ceza Yargılama Usulü Yasası uygulanır.",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır.",
    "negative": "Yurdumuzda birçok barolar, Dernekler, Odalar, Sendikalar, Birlikler aylardan beri yayınladıkları bildirilerle bu doğru düşünceyi savunmuşlardır."
  },
  {
    "anchor": "Hakkında soruşturma açılan memur, savunma hakkını kullanmalı, savunması ile ilgili lehindeki belgeleri soruşturmayı yapan müfettiş ya da muhakkike vermeli ve savunma tanıkları varsa bunların dinlenmelerini istemelidir.",
    "positive": "Hakkında soruşturma açılan memur için muhakemenin menine karar verildiği takdirde bu karar memurun bağlı bulunduğu daire müdürlüğüne ve kişisel davacı varsa bu kişiye tebliğ olunur.",
    "negative": "Haklı bir mazereti olmadan bunu yapmayanlara bir yıldan başlayan hapis cezası konmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Soruşturma fezlekesini düzenleyen ve imza eden memur lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararını verecek olan kurul toplantısına katılamaz.",
    "positive": "Bu kurul dosya kapsamına göre sanık memur hakkında lüzumu muhakeme ya da meni muhakame kararı verir.",
    "negative": "Örneğin Askerî Savcının kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlarına karşı yapılacak itirazlar 15 gün içinde yapılmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Karar verecek kurul bu memurdan ya da görevlendireceği başka bir memurdan, gerek görürse, sanık memur hakkında sözlü açıklama isteyebilir.",
    "positive": "Bu kurul dosya kapsamına göre sanık memur hakkında lüzumu muhakeme ya da meni muhakame kararı verir.",
    "negative": "Başvurmadan vazgeçildikten sonra, başvurma süresi sona ermemiş olsa bile, tekrar yasa yoluna gidilemez."
  },
  {
    "anchor": "İlçelerde kaymakam ile ilçe yönetim kurulu üyeleri ve şube müdürleri dışında kalan memur ve müstahdemler hakkındaki soruşturma kâğıtları (fezleke) ilçe yönetim kuruluna verilir.",
    "positive": "İl Merkezlerinde vali, İl Yönetim Kurulu üyeleri ve Cumhurbaşkanlığının onayı ile atamaları yapılan memurlar dışındaki memurlar ile İlçe Yönetim Kurulu üyeleri ve ilçelerin şube müdürleri hakkındaki soruşturma kâğıtları da İl Yönetim Kuruluna verilir.",
    "negative": "Bu maddeye göre “siyasi faaliyet”in niteliğini saptaya- bilmek için konuyu iki bölüme ayırarak incelemekte yarar görüyoruz."
  },
  {
    "anchor": "İl Merkezlerinde vali, İl Yönetim Kurulu üyeleri ve Cumhurbaşkanlığının onayı ile atamaları yapılan memurlar dışındaki memurlar ile İlçe Yönetim Kurulu üyeleri ve ilçelerin şube müdürleri hakkındaki soruşturma kâğıtları da İl Yönetim Kuruluna verilir.",
    "positive": "İlçelerde kaymakam ile ilçe yönetim kurulu üyeleri ve şube müdürleri dışında kalan memur ve müstahdemler hakkındaki soruşturma kâğıtları (fezleke) ilçe yönetim kuruluna verilir.",
    "negative": "(T.C.Y. Madde: 9) Bu yönden siyasi suçlu, gerçekte bir suçlu değil, siyasal bir mücadelede yenik düşmüş kişidir."
  },
  {
    "anchor": "Valiler, İllerin Cumhurbaşkanlığının onayı ile ataması yapılan memurları ve İl Yönetim Kurulu üyeleri hakkındaki soruşturma kâğıtları Danıştay 2. Dairesine gönderilir.",
    "positive": "İl Merkezlerinde vali, İl Yönetim Kurulu üyeleri ve Cumhurbaşkanlığının onayı ile atamaları yapılan memurlar dışındaki memurlar ile İlçe Yönetim Kurulu üyeleri ve ilçelerin şube müdürleri hakkındaki soruşturma kâğıtları da İl Yönetim Kuruluna verilir.",
    "negative": "Yine bu eylemlere girilmesi için zoru öneren propagandalar da cezalandırılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Merkez Kuruluşunda Cumhurbaşkanının onayı ile atanmayan memurlar hakkındaki soruşturma kâğıtları da ilgili bakan tarafından teşkil olunan bir komisyona verilir.",
    "positive": "İl Merkezlerinde vali, İl Yönetim Kurulu üyeleri ve Cumhurbaşkanlığının onayı ile atamaları yapılan memurlar dışındaki memurlar ile İlçe Yönetim Kurulu üyeleri ve ilçelerin şube müdürleri hakkındaki soruşturma kâğıtları da İl Yönetim Kuruluna verilir.",
    "negative": "“Askerî Yargıtay Başsavcısı bu başvurmayı, düzeltmeyi gerektirir derecede görmezse, başvurma hükmün yerine getirilmesinin geri bırakılmasına sebep olmaz."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda anılan memurlar hakkında düzenlenen soruşturma kâğıtları adı geçen bu kurullar ya da Danıştay 2’nci dairesince bir hafta içinde incelenir.",
    "positive": "Dairesince verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar da Danıştay İdarî Daireler Kuruluna yapılır ve bu kurul tarafından incelenir.",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir.",
    "positive": "Bu kurul dosya kapsamına göre sanık memur hakkında lüzumu muhakeme ya da meni muhakame kararı verir.",
    "negative": "Yukarıda (1), (2) ve (3) bölümlerinde açıklanan nedenlerle hükümlünün lehine olduğu gibi aleyhine de yargılamanın yenilenmesi istenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Lüzumu muhakeme kararları, sorgu hâkimleri tarafından verilen “son soruşturmanın açılması kararı” niteliğindedir ve bu kararın doğurduğu hukuksal sonuçları doğurur.",
    "positive": "Öteden beri “lüzumu muhakeme kararı” denilen “son soruşturmanın açılması kararı”, suç işlediği iddia edilen bir memurun yargılanması gerektiğine ilişkin görevli yönetim kurulu, komisyon ya da Danıştay tarafından verilen karardır.",
    "negative": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir."
  },
  {
    "anchor": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir.",
    "positive": "Dilekçede, itiraz edenin adı soyadı ile adresi, hangi yönetim kurulunun hangi gün ve sayılı kararına itiraz edildiği ve lüzumu muhakeme kararının tebliğ tarihi yazılır.",
    "negative": "Bir müdafi birden fazla müvekkilleri için tek depo akçesi yatırmışsa bunu müvekkillerinden hangisi için yatırdığı kendisinden sorulmakta ve cevabına göre işlem yapılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sürenin son günü pazar ya da resmi bir tatile rastlarsa, süre pazar ya da tatili izleyen ilk çalışma günü akşamı sona erer.",
    "positive": "Bildirim ya da tebliğ günü süreden sayılmaz, yani bir haftalık süre bildirim ya da resmi bir tatil gününe rastlarsa süre, pazar ya da tatil gününü izleyen günün akşamı sona erer.",
    "negative": "Savcılara bilirkişi seçme hakkı, ancak, “Gecikmesinde zarar bulunan haller” de tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Hakkında soruşturma açılan memur için muhakemenin menine karar verildiği takdirde bu karar memurun bağlı bulunduğu daire müdürlüğüne ve kişisel davacı varsa bu kişiye tebliğ olunur.",
    "positive": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "negative": "İşsizlik, hayat pahalılığı gibi toplumsal düzensizlikler de kişileri belli eylemlere zorlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "positive": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir.",
    "negative": "3 — Naip hâkim ve istinabe olunan hâkimin verdiği kararlar hakkında yapılan itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Bu makam veya kişiler tarafından itiraz yoluna gidilsin ya da gidilmesin bu kararlar bir üst kurula gönderilir ve orada incelenir.",
    "positive": "1 Kural olarak itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeden başka bir hâkim ya da mahkeme tarafından incelenir.",
    "negative": "Eğer mağdurun mahkûmiyeti müebbet ağır hapis ise müfteri on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır."
  },
  {
    "anchor": "Bu kurul tarafından karar onaylandığı takdirde bir örneği il- gili memura verilir.",
    "positive": "Önce açıklamak gerekir ki dernek yetkili organı tarafından verilen karar örneği ile yayınlanacak bildirinin bir örneğinin yersel Savcılığa verilmesinin nedeni bir “ihbar”dan ibarettir.",
    "negative": "2350 yıl önce Eflâtun, “Devlet” adlı yapıtının birinci kitabında Trasymakhos’u şöyle konuşturmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "İlçe yönetim kurulları tarafından verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar İl Makamına yapılır ve İl Yönetim Kurulunca incelenir.",
    "positive": "Dairesince verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar da Danıştay İdarî Daireler Kuruluna yapılır ve bu kurul tarafından incelenir.",
    "negative": "Demokratik düzenlerin vazgeçilmez öğelerinden olan etkin bir baskı grubu haline gelmek için örgütlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "yapılacak itirazlar ise Danıştay İkinci Dairesine yapılır ve bu dairece incelenir.",
    "positive": "Dairesince verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar da Danıştay İdarî Daireler Kuruluna yapılır ve bu kurul tarafından incelenir.",
    "negative": "Şimdi söz konusu olan husus, tüzel kişiliğin birtakım faaliyetlerini icra ettiği merkezî veya ayrıntısı olan yerlerle ilgilidir."
  },
  {
    "anchor": "Kaymakamlar hakkında İl Yönetim Kurulu tarafından verilen lüzumu muhakeme kararları, itiraz edilsin edilmesin, Danıştay İkinci Dairesince doğ- rudan doğruya incelenir.",
    "positive": "İlçe yönetim kurulları tarafından verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar İl Makamına yapılır ve İl Yönetim Kurulunca incelenir.",
    "negative": "“TCK’nun 243. maddesinde yazılı suçun maddî unsuru; memurun sanığa veya sanıklara işkence etmesinden yahut zalimane veya gayri insani veya haysiyet kırıcı muamelelere tevessül eylemesinden ibaret bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Merkez Kuruluşlarında Cumhurbaşkanının onayı ile atanmayan memurlar hakkında ilgili bakan tarafından görevlendirilen komisyonca verilen lüzumu muhakeme ya da muhakemenin menine ilişkin kararlara karşı yapılacak itirazlar Danıştay 2.",
    "positive": "** Lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar, itirazları incelemeye yetkili İl Makamına ya da Danıştay 2.",
    "negative": "Hırsız ve katil olmayacağım iddiası âdeta ağzıma kendiliğinden geliyor, fakat hiçbir gün hırsız ve katil gibi cezaya çarptırılmayacağım demek pek cüretkârane bir şey olur.”"
  },
  {
    "anchor": "Valiler ve Merkez kuruluşlarında Cumhurbaşkanının onayı ile atanan memurlar hakkında Danıştay 2.",
    "positive": "Merkez Kuruluşlarında Cumhurbaşkanının onayı ile atanmayan memurlar hakkında ilgili bakan tarafından görevlendirilen komisyonca verilen lüzumu muhakeme ya da muhakemenin menine ilişkin kararlara karşı yapılacak itirazlar Danıştay 2.",
    "negative": "Yukarıda ilk bölümde açıklanan kararlar dışındaki ceza mahkemesi kararlarını taraflar temyiz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Dairesince verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar da Danıştay İdarî Daireler Kuruluna yapılır ve bu kurul tarafından incelenir.",
    "positive": "İlçe yönetim kurulları tarafından verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar İl Makamına yapılır ve İl Yönetim Kurulunca incelenir.",
    "negative": "“Kanunda hilâfı yazılı olmayan hallerde C. Müddeiumumisi ceza takibini istilzam edebilecek hususlarda, kâfi emareler teşkil edecek vakıalar mevcut ise amme davasını açmakla mükelleftir.”"
  },
  {
    "anchor": "** Lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar, itirazları incelemeye yetkili İl Makamına ya da Danıştay 2.",
    "positive": "İlçe yönetim kurulları tarafından verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar İl Makamına yapılır ve İl Yönetim Kurulunca incelenir.",
    "negative": "İnsanlar ulus olarak bağım- sız, ağanın, patronun ve bunların temsilcilerinin sömürüsünden, sömürünün her türlüsünden kurtulmuş, kendi entelektüel kişiliğini ve özgürlüğünü kazanmış bir aşamaya varıncaya kadar mücadelesini sürdürecek."
  },
  {
    "anchor": "Dilekçede, itiraz edenin adı soyadı ile adresi, hangi yönetim kurulunun hangi gün ve sayılı kararına itiraz edildiği ve lüzumu muhakeme kararının tebliğ tarihi yazılır.",
    "positive": "**İtiraz Süreleri:** Hakkında lüzumu muhakeme kararı verilen memur, bu kararın kendisine tebliğ edildiği günden itibaren beş gün içinde karara karşı itiraz edebilir.",
    "negative": "aykırılığı kabul edilerek bu konuda bir karar verilmek üzere olay Anayasa Mahkemesine götürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Eğer itiraz edenin delil olarak dayandığı yazılı belgeler varsa bunlar da dilekçeye eklenebilir.",
    "positive": "Eğer diğer yasa yollarına başvurma olanağı varsa, yargılamanın yenilenmesi istenemez.",
    "negative": "Bu yasama çalışmaları sonunda meydana gelen hukuksal ortam, özelikle temel hak ve özgürlükler yönünden 27 Mayıs Anayasasına göre bir gerileme ol- muştur."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin usule uygun olmayarak soruşturma yapılmış olması, karar veren kurulan Yasaya aykırı olarak kurulması, savunma delillerinin",
    "positive": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir.",
    "negative": "sahiplerine karşı ika’ı gibi acayip bir durum ortaya çıkar ki bu nedenle söylenen sözlerde kanunun cürüm saydığı bir fiili övmek kastının mevcudiyetinden bahsetmek müşkülat arz eder."
  },
  {
    "anchor": "incelenmemesi, savunma tanıklarının dinlenmemiş olması gibi usul ile ilgili itirazlar ve suç olmayan eylemlerden ötürü karar verilmesi, Yasanın yanlış uygulanması, sanığın suçla ilişkisi bulunmaması gibi esasa değinen itirazlar da ileri sürülebilir.",
    "positive": "Yazılı emirle bozma yoluna Yasaların yanlış uygulanması nedeniyle gidilebileceği bir Usul Hü- kümlerine aykırı uygulama yapılması nedeniyle de başvurulabilir.",
    "negative": "Biz burada yasak kitap sorununun bu yönünü bir tarafa bırakarak pratik hukuk yönü üzerinde durmak istiyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Ceza dâvalarında ses bantlarının delil olarak kabul edilip edilemeyeceği, günümüzün hukuk uygulamasında aktüel bir konu haline gelmiş bulunmaktadır.",
    "positive": "**Hukuk Açısından Ses Bantları:** Bugün ülkemizde Ceza Usul Hukuk alanında kanunî delil sistemi terk edilmiş ve “Delillerin serbestçe takdiri” ve “Vicdanî delil sistemi” esas olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Bu müfettiş, muhakkik ya da komisyonlarca yapılan soruşturma sonunda düzenlenen fezleke yetkili kurullara gönderilir."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle son yıllarda açılan siyasal nitelikteki kamu dâvalarında ses bantlarının delil olarak gösterildiği, bu bantlara dayanılarak sanıkların suçlandığı sık sık görülmektedir.",
    "positive": "Yani ses bantlarının mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu düşünülmeyecek, bunlara kesin bir delil gözü ile bakılmayacaktır.",
    "negative": "Temyiz başvurması süresi içinde yapılmış ve depo akçesi de süresinde yatırılmış ise istem, Yargıtay’ın görevli dairesince incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Bu dâvalarda bazen delil olarak sadece ses bandına da- yanılmakta ve bazen de başka deliller arasında bu bantlara da yer verilmektedir.",
    "positive": "2 — Ses bandı, sesin sahibi tarafından kabul edilmediği veya başka delillerle doğrulanmadığı sürece delil olarak kabul edilemez.",
    "negative": "Adalet Bakanları konferansına katılan Bakanlar, Avrupa Konseyine “Özel hayatın gizliliğinin telekomünikasyonlar alanında korunmasına ilişkin çözüm yollarının bulunması”nı önermişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Bantlardaki sesin kendisine ait olduğu ileri sürülen kimselerin bu iddiaları reddetmeleri bantların “Fennî” bir değer taşıyamayacağını savunmaları, özellikle başka delil bulunmayan hallerde, konuyu hukuk açısından önemli bir sorun haline getirmiştir.",
    "positive": "Son yıllarda artan dernek, sendika ve özellikle personel sendikaları çalışmaları, bu tüzel kişilerin politika ile ilişkileri sorununu günün önemli konularından biri haline getirmiştir.",
    "negative": "Günlük, haftalık, on beş günlük, aylık veya daha geniş aralıklarla yapılan yayınlar mevkute kapsamına girer."
  },
  {
    "anchor": "** İlk bakışta ses bantlarının geçerli bir delil olduğu düşünülebilirse de, konuya bilim açısından bakıldığı zaman gerçeğin böyle olmadığı hemen anlaşılmaktadır.",
    "positive": "3 — Yasa ve ahlâk dışı yollarla elde edilmiş ses bantları hukuk açısından geçerli delil sayılamaz.",
    "negative": "“Sanık İ. K.’nin yapılan ihbar üzerinde hiçbir delili araştırmadan sanıkları dövmek ve işkence yapmak suretiyle ikrara zorladığı dosyadaki raporlar ve şahadet ile anlaşıldığı halde kendisinin mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatına karar verilmiş olması yasaya aykırı görüldüğünden..."
  },
  {
    "anchor": "Bir yandan ses bantlarından bazı kelime ve sözler çıkarılarak kalan kelime ve sözlerin yan yana getirilmesi yoluyla yeni bantlar elde edildiği ve böylece değiştirilen bandın anlamına tamamen aykırı anlam taşıyan yeni “İmal edilmiş” bantlar elde edilebildiği herkesçe bilinmektedir.",
    "positive": "Yasanın kabul edildiği 1913 yılından bu yana yönetsel örgütlenmede değişiklikler de olduğundan yeni Anayasa- mız karşısında yasanın bazı maddelerinin uygulama olanağı kalmamış ve bazı maddeleri de yürürlükten kaldırılmıştır.",
    "negative": "Eğer yazıyı yazan veya resmi yapan kimse, bu yazı veya resmi imzasız olarak veya remizli imza ile yayınlamış, sorumlu müdür de onun kimliğini"
  },
  {
    "anchor": "Fotoğrafçılık sanatındaki foto-montaj gibi burada da bir tür bant montajcılığı söz konusu olmakta- dır.",
    "positive": "Burada inceleme konusu madde ile ilgili örnek bir karardan söz etmekte yarar görüyoruz:",
    "negative": "Yukarıda ilk bölümde açıklanan kararlar dışındaki ceza mahkemesi kararlarını taraflar temyiz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "sesin bir kimseye ait olduğunu kesin olarak saptamanın mümkün olmadığı bilim adamları ve bu alandaki uzman kişiler tarafından ifade edilmektedir.",
    "positive": "1 — Bir ses bandındaki seslerin kime ait olduğunu bilimsel ve kesin olarak tespit etmeye imkân yoktur.",
    "negative": "Maddedeki “... C. Savcılığınca verilecek alındı belgesi...” sözleri de bunu anlatmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu konu üzerinde Batı memleketlerindeki çalışmalar da henüz olumlu sonuç vermemiştir.”^1",
    "positive": "Ceza yasalarında yapılan değişikliklerin, cezaların şiddetlendirilmesinin bu alanda olumlu bir sonuç veremeyeceği ceza politikası uygulamalarıyla an- laşılmıştır.",
    "negative": "Soruşturma tamamlanmadan, deliller toplanmadan ve yargılama başlamadan önce tutuklanmama karar verilmesi ileride karşılanması mümkün olmayacak maddî ve manevî zararlara neden olabilir."
  },
  {
    "anchor": "**Hukuk Açısından Ses Bantları:** Bugün ülkemizde Ceza Usul Hukuk alanında kanunî delil sistemi terk edilmiş ve “Delillerin serbestçe takdiri” ve “Vicdanî delil sistemi” esas olarak kabul edilmiştir.",
    "positive": "3 — Yasa ve ahlâk dışı yollarla elde edilmiş ses bantları hukuk açısından geçerli delil sayılamaz.",
    "negative": "** Son günlerde Genel Af Tasarıları tartışılırken üzerinde durulan maddelerden biri de bu maddedir."
  },
  {
    "anchor": "Hâkimin delilleri serbestçe takdir etmesine karışılmayacak ama bu delillerin mantık kuralları uyarınca takdir edilip edilmediği Yargıtay’ca elbette denetlenecektir.",
    "positive": "Binaenaleyh mahkemelerin her olayda, dava konusu fiillerin mahiyet ve hedefini serbestçe takdir etmeleri ve bu suretle sonuca ulaşmaları icap etmektedir.",
    "negative": "Kitaplarda da Afyon ve kalp para gibi mutlak ve objektif bir suçluluk niteliği görülebilir mi?"
  },
  {
    "anchor": "Esasen Anayasamızın “Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılacağına” dair koyduğu temel hüküm bu.",
    "positive": "Nitekim 1630 sa- yılı Dernekler Yasası bu hükme göre düzenlenmiş ve dernek kurma temel hakkına ağır ve her türlü yoruma elverişli kısıtlamalar getirilmiştir.",
    "negative": "Oylama yasanın bütünü üzerinde yapılmadığı takdirde Anayasanın “üç metinden birisinin olduğu gibi kabulü"
  },
  {
    "anchor": "Konumuza Ceza Yargılama Usulü Hukukumuzun kabul ettiği bu kural açısından baktığımız zaman ses bantlarının da diğer deliller gibi ele alınacağı",
    "positive": "** İlk bakışta ses bantlarının geçerli bir delil olduğu düşünülebilirse de, konuya bilim açısından bakıldığı zaman gerçeğin böyle olmadığı hemen anlaşılmaktadır.",
    "negative": "Düşünce ve bilimsel araştırma özgürlüğü, insanlığın bugünkü gelişme aşamasına varmasını sağlamıştır."
  },
  {
    "anchor": "inceleneceği ve bu delillerle birlikte değerlendirileceği sonucu kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki ikrarın delil olarak kabul edilebilmesi için başka delillerle doğrulanması, elde edilen bütün delillerle birlikte düşünülüp' değerlendirilmesi ve böylece inandırıcılık niteliği kazanması gerekir.",
    "negative": "Adalet Partisi iktidarlarının cesaret edemediği “Anayasa değiştirme” çalışmalarına girdi-ler."
  },
  {
    "anchor": "Yani ses bantlarının mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu düşünülmeyecek, bunlara kesin bir delil gözü ile bakılmayacaktır.",
    "positive": "Nitekim Yargıtay’ımız da ses bantlarına kesin delil gözü ile bakmamakta diğer delillerle doğrulandığı takdirde bu bantların delil değeri kazanabileceği görüşünü benimsemiş bulunmaktadır.",
    "negative": "Ülkemizde doktrinin yanında yargı organlarımız da genel affı, kamu yararı ve toplumsal açıdan ele almışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer tanık sözleri yazılar, belgeler, raporlar bandı doğruluyorsa ses bandı bir değer kazanacak ve eğer doğrulamıyor yalanlıyorsa ses bandı delil değerini kaybedecektir.",
    "positive": "Sanık sözlerine, yeminsiz dinlenen tanık sözleri gibi hukukî değer verilmesi de benzer sakıncalar doğurduğundan sanığın ikrarına değişik bir açıdan bakmak ve onu tanık sözle- rinden ayrı bir biçimde değerlendirmek gerekmiştir ki, yasalarımız da bu bakış açısını benimsemiştir.",
    "negative": "Derneğimiz tarafından ikinci kitap olarak yayınlanan bu yapıt, örgütümüzün hukuk müşaviri Avukat Halit Çelenk tarafından yazılıp,"
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Yargıtay’ımız da ses bantlarına kesin delil gözü ile bakmamakta diğer delillerle doğrulandığı takdirde bu bantların delil değeri kazanabileceği görüşünü benimsemiş bulunmaktadır.",
    "positive": "Yani ses bantlarının mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu düşünülmeyecek, bunlara kesin bir delil gözü ile bakılmayacaktır.",
    "negative": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz."
  },
  {
    "anchor": "**Yasaya ve Ahlâka Aykırı Elde Edilmiş Delil** Bazen ses bantları Anayasanın yasaların açık hükümlerine ve ahlâk kurallarına aykırı bir biçimde ve suç teşkil eden yollarla elde edilmektedir.",
    "positive": "3 — Yasa ve ahlâk dışı yollarla elde edilmiş ses bantları hukuk açısından geçerli delil sayılamaz.",
    "negative": "Bu maddelerde yazılı suçlar, Devletin arsı ulusal şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardır."
  },
  {
    "anchor": "Özel hayatın gizliliği^2 kişinin haberleşme özgürlüğü, haberleşme gizliliği^3 ihlâl edilerek konutların, telefonların, haberleşme araçlarının dinlendiği, okunduğu ve ses bantları hazırlandığı ve delil olarak bu bantlara dayanılmak istendiği görülmektedir.",
    "positive": "3 — Yasa ve ahlâk dışı yollarla elde edilmiş ses bantları hukuk açısından geçerli delil sayılamaz.",
    "negative": "Başka deyişle sosyal sınıflar, belli mülkiyet çeşitlerine sahip olup olmadıklarına göre tanımlanırlar."
  },
  {
    "anchor": "Yasa dışı yollarla elde edilen bu ses bantlarına yargı organlarında geçerli bir delil olarak bakmak mümkün olacak mıdır?",
    "positive": "3 — Yasa ve ahlâk dışı yollarla elde edilmiş ses bantları hukuk açısından geçerli delil sayılamaz.",
    "negative": "**Grevsiz Sendikal Hak Düşünülebilir mi?** Anayasa’mız 29. maddesi ile kişiye dernek kurma hakkını tanımıştır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın temel hak ve özgürlükleri bir suçu meydana çıkarmak iddiasına feda edilecek midir?",
    "positive": "Bu yasama çalışmaları sonunda meydana gelen hukuksal ortam, özelikle temel hak ve özgürlükler yönünden 27 Mayıs Anayasasına göre bir gerileme ol- muştur.",
    "negative": "Bu aşamada iki hali ayrı ayrı açıklamakta yarar vardır: A — Duruşma yapılmaksızın karar verilmesi: Eğer hükümlü ölmüş ise, mahkeme duruşma yapmaksızın ama gerekli gördüğü delilleri topladıktan sonra ya hükümlünün beraatına ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verir."
  },
  {
    "anchor": "Buna imkân verildiği ve göz yumulduğu takdirde bundan doğacak “Kötüye kullanma halleri” nasıl önlenecektir?",
    "positive": "B — Yeniden Duruşma Yapılarak Karar Verilmesi: Yeniden duruşma yapılmasına karar verildiği takdirde dava yeniden görülür, deliller toplanır, tanıklar ve bilirkişiler dinlenebilir.",
    "negative": "İnsanlara düşünmeyi öğretmekten başka tasası olmayan, diyalektik öğretim yöntemini bulup uygulayan, düşüncelerini sonuna kadar savunmak için baldıran zehirini içerek ölmeyi göze alan Sokrat’ı unutmak mümkün müdür?"
  },
  {
    "anchor": "Hemen söylemek gerekir ki temel haklar çiğnenerek yasa dışı yollarla elde edilen bir delile itibar etmek",
    "positive": "Yasa dışı yollarla elde edilen bu ses bantlarına yargı organlarında geçerli bir delil olarak bakmak mümkün olacak mıdır?",
    "negative": "Kölelik düzeninden nasıl kurtulduysa, kapitalist emperyalizmin boyunduruğundan da kurtulacak."
  },
  {
    "anchor": "Amerikan Yüksek Mahkemesi, uyuşturucu madde yasasına aykırı eylemde bulunmaktan sanık bir kişinin bindiği otomobile yerleştirilmiş bir verici âletle tespit edilen ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını bozmuş ve Amerikan Anayasasına göre ceza dâvalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğunu sanığa zararlı olabilecek bir ifadenin federal memurlar tarafından müdafi hazır bulunmaksızın tespit edilmesinin Anayasaya aykırı bulunduğunu ve böyle bir ifadeye dayanılarak sanığın mahkûm edilemeyeceğini gerekçe olarak göstermiştir.",
    "positive": "1) Amerika’da uyuşturucu madde suçundan yargılanan ve kefaletle tahliye edilen bir kişinin, suç ortağının arabasına yerleştirilen verici bir aletle Federal me- memurlar tarafından tespit edilen ikrar niteliğindeki ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını Amerikan Yüksek Mahkemesi şu gerekçe ile bozmuştur: Amerikan Anayasası ceza davalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğuna saptamıştır.",
    "negative": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa hükümleri idareyi yargı organlarının ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğuna göre bu temel kurallar çiğnenerek ses bantları hazırlanması ve yargı organları önüne çıkarılması inancımıza göre suçtur ve böyle “Tertip edilmiş bir delil”e dayanılarak hüküm verilmesi yasalara aykırıdır.",
    "positive": "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.”",
    "negative": "Komisyon, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine aykırılık iddialarının ilk başvurma organıdır."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan Adalet Bakanlığımızın da temsil edildiği Avrupa Adalet Bakanları VI. konferansında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine bu konu ile ilgili olarak yapılan teklifi burada açıklamakta yarar görmekteyiz.",
    "positive": "27.5.970 gününde Lahey’de toplanan konferansta bir “Özel hayatın korunmasına ilişkin karar tasarısı” hazırlanmış ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine sunulmuştur.",
    "negative": "Böylece Antlaşmada yer alan bütün insan hak ve özgürlüklerine, gerek kendi vatandaşları ve gerekse yabancılar tarafından saygı göstermeyi taahhüt etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "27.5.970 gününde Lahey’de toplanan konferansta bir “Özel hayatın korunmasına ilişkin karar tasarısı” hazırlanmış ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine sunulmuştur.",
    "positive": "Adalet Bakanları konferansına katılan Bakanlar, Avrupa Konseyine “Özel hayatın gizliliğinin telekomünikasyonlar alanında korunmasına ilişkin çözüm yollarının bulunması”nı önermişlerdir.",
    "negative": "Onun idamından iki sene sonra, öldürüldüğüne inanılan kadın çıkageldi, köyüne dönmüştü."
  },
  {
    "anchor": "Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin şimdiye kadar bilinmeyen bir tarzda özel hayatın haklarını tehdit eden yeni âletlerin keşfi sonucunu doğurduğunu, ister resmî merciler ve isterse bireylerden gelsin, özel hayatın bu tehlikelerden korunması için özellikle Medenî Hukuk ve Ceza Hukuku alanlarında uluslararası tedbirler",
    "positive": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır...",
    "negative": "Anayasanın 46. maddesiyle kamu hizmeti görevlilerine yani memur statüsünde bulunanlara da sendika kurma hakkı tanındı."
  },
  {
    "anchor": "Adalet Bakanları konferansına katılan Bakanlar, Avrupa Konseyine “Özel hayatın gizliliğinin telekomünikasyonlar alanında korunmasına ilişkin çözüm yollarının bulunması”nı önermişlerdir.",
    "positive": "27.5.970 gününde Lahey’de toplanan konferansta bir “Özel hayatın korunmasına ilişkin karar tasarısı” hazırlanmış ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine sunulmuştur.",
    "negative": "c) Yetkili organ karar vermiş, yayımlanacak bildirinin konusunu veya özünü saptamış ve ancak bildirinin yayınlanması için bir kişiyi veya kişileri görevlendirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "1 — Bir ses bandındaki seslerin kime ait olduğunu bilimsel ve kesin olarak tespit etmeye imkân yoktur.",
    "positive": "İstanbul Sıkı Yönetim Komutanlığı Askerî Savcılığının 15.7.1970 gün ve 970/7 sayılı konu ile ilgili yazısına, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi Telekomünikasyon tekniği kürsüsü şu cevabı vermiştir: “Bir ses bandındaki seslerin kime ait olduğunu seslerin sahipleri konuşmaları yaptıklarını kabul etmedikleri müddetçe fennî bir şekilde ve itiraz kabul etmeyecek tarzda parmak izinde olduğu gibi tespit etmeye henüz imkân yoktur.",
    "negative": "Mevkute kapsamına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda bu süre altı aydır."
  },
  {
    "anchor": "2 — Ses bandı, sesin sahibi tarafından kabul edilmediği veya başka delillerle doğrulanmadığı sürece delil olarak kabul edilemez.",
    "positive": "İşkence altında veya manevî cebir sonunda alınmış ikrarlar delil olarak kabul edilemez.^9",
    "negative": "**Sonuç:** Dernekler, dernek şubeleri, federasyon ve konfede- rasyonlar bildiri yayınlayabilirler."
  },
  {
    "anchor": "3 — Yasa ve ahlâk dışı yollarla elde edilmiş ses bantları hukuk açısından geçerli delil sayılamaz.",
    "positive": "**Yasaya ve Ahlâka Aykırı Elde Edilmiş Delil** Bazen ses bantları Anayasanın yasaların açık hükümlerine ve ahlâk kurallarına aykırı bir biçimde ve suç teşkil eden yollarla elde edilmektedir.",
    "negative": "sonunda verilen kararın kesinleşmesinden ya da iddiaların yetkili makamlarca karara bağlanmasından itibaren üç ay içinde dava açacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Kişi dokunulmazlığı, Özel hayatın korunması, Seyahat ve yerleşme, Düşünce ve inanç, Bilim ve sanat, Basın ve yayım, Toplantı hak ve özgürlükleri gibi kişinin temel hakları arasında, kişi güvenliğinin ihlali, yaşantımızda doğrudan doğruya ve derhal etkisini göstererek bir sonuç doğurmaktadır.",
    "positive": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır...",
    "negative": "özünü, esasını etkiliyorsa bu tür yanılgıların düzeltme nedeni olarak kabul edilmesi gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Kişi güvenliğini ve özgürlüğünü sona erdiren yasal neden, bilindiği gibi, tutuklama kararlarıdır.",
    "positive": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir.",
    "negative": "Fıkra hükmünün uygulandığı kimseler arasında pek az da olsa sanıklara patlayıcı madde verenlere de rastlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Son aylarda bazı mahkemelerce, özellikle fikir suçlarından dolayı verilen tutuklama kararları, bizi konu üzerine eğilmeye itmiştir.",
    "positive": "Adalet Partisinin iktidara gelişinden bu yana fikir suçlarından dolayı yapılan kovuşturmalar ve açılan davalar günden güne artmaktadır.",
    "negative": "Bu Yargıtay ve Mahkeme içtihatları da memurun, askerin, öğrencinin, dernek ve sendikaların yurt sorunları üzerinde eleştiri ve değerlendirme biçiminde düşüncelerini açıklamalarının kanunun yasakladığı “Siyasi faaliyet” niteliğinde kabul edilemeyeceğim göstermektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Tutuklama kararlarının bir “ceza” niteliğinde olmadığı, bir “tedbir” niteliğinde olduğu konusunda bütün hukukçular oy birliği halindedirler.",
    "positive": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir.",
    "negative": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamız da, suç işlediği sanılan kişilerin ancak, kaçmak veya delilleri yok etmek veya değiştirmek veya bunlar gibi nedenlerle tutuklanabileceklerini kabul ederek, tutuklamanın bir “Tedbir” den ibaret olduğunu açık bir biçimde saptamış bulunmaktadır.",
    "positive": "Demek ki, bir kimsenin tutuklanabilmesi için, bir suçu işlediği hakkında, kuvvetli belirtiler bulunması ve aynı zamanda kaçacağının veya delilleri yok edeceğinin veya değiştireceğinin anlaşılması gerekir.",
    "negative": "Tasarıda, eşitlik ilkesine aykırı sadece birkaç örneğini verdiğimiz daha birçok hükümler yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklamanın tedbir niteliğinde oluşu, böyle bir karar verilirken ne kadar titiz davranmak gerektiğini gösterdiği gibi, ancak bir tedbiri zorunlu kılan hallerde bu yola başvurulabileceğini de anlatmaktadır.^",
    "positive": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir.",
    "negative": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Öyle sebeplerle öyle şahıslar tevkif edilmiştir ki bel¬ki Türkiye’de hiçbir müessese, tevkif müessesi kadar suistimal edilmemiştir,",
    "positive": "Demek ki ana unsur, faaliyetin Türkiye’de cebri bir düzen değişikliğine yönelmiş olduğunun anlaşılmış olmasıdır.” 8",
    "negative": "Gazete ve radyo haberlerinden öğrendiğimize göre “İnsan Hakları ile demokratik hak ve özgürlükler” in ülkemizde uygulanması, Avrupa Konseyinde tartışmalara konu olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Tutuk-lamanın bir ibret olarak düşünülmesi ve bu amaçla tutuklama kararı verilmesi de kanunun amacına aykırıdır.",
    "positive": "Delil değeri şüpheli olan böyle bir rapora dayanılarak tutuklama kararı verilmesi yasaya aykırıdır.",
    "negative": "Bilgin düşmanlığı, bilim düşmanlığı, kitap düşmanlığına, sanat düşmanlığına dönüştü."
  },
  {
    "anchor": "Ceza niteliğinde olmayan ve sadece tedbir niteliğinde bulunan bir kararla, ibret amacını gerçekleştirmeye çalışmak, suçluluğu gerçekleşmemiş kimseye hükümden önce ceza vermek anlamına gelecektir ki, bu da Ceza Hu- kukunun temel kuralları ile bağdaşamaz.",
    "positive": "Tutuklama kararlarının bir “ceza” niteliğinde olmadığı, bir “tedbir” niteliğinde olduğu konusunda bütün hukukçular oy birliği halindedirler.",
    "negative": "Nitekim sanığın tutuklanma isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine, itirazı inceleyen yargı organı tarafından verilen tutuklama kararına karşı sanık acele itiraz yoluna başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "“Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmayı veya delillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini önlemek amacı ile veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunla gösterilen diğer hallerde hâkim kararı ile tutuklanabilirler.”",
    "positive": "lilleri yok edeceğinin veya değiştireceğinin veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerin gerçekleşmesi gerekir.",
    "negative": "Burada “Türk Mahkemelerinde dava açılamaması hali”nden ne anlamak gerektiği hususu önemlidir."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki, bir kimsenin tutuklanabilmesi için, bir suçu işlediği hakkında, kuvvetli belirtiler bulunması ve aynı zamanda kaçacağının veya delilleri yok edeceğinin veya değiştireceğinin anlaşılması gerekir.",
    "positive": "Anayasamız da, suç işlediği sanılan kişilerin ancak, kaçmak veya delilleri yok etmek veya değiştirmek veya bunlar gibi nedenlerle tutuklanabileceklerini kabul ederek, tutuklamanın bir “Tedbir” den ibaret olduğunu açık bir biçimde saptamış bulunmaktadır.",
    "negative": "Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kâmil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "Daha açık bir anlatımla, bir kişinin tutuklanabilmesi için o kişinin suç işlediğine dair güçlü deliller bulunması yetmez, böyle bir karar verilebilmek için o kişinin kaçacağının veya de-",
    "positive": "Yargılamanın yenilenmesi için böyle bir kararın bulunması şart olmakla beraber yasa bu kurala bir istisna getirmiştir.",
    "negative": "Seferberlik halinde savunma hakkının, müdafi edinme bakımından kısıtlanmasını Anayasaya aykırı gören Anayasa Mahkemesinin, Sıkıyönetim halinde nesnel olarak savunma-nın kısıtlanmasını Anayasaya uygun göreceği elbette düşünülemez."
  },
  {
    "anchor": "lilleri yok edeceğinin veya değiştireceğinin veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerin gerçekleşmesi gerekir.",
    "positive": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir.",
    "negative": "Yasa yoluna başvurma hakkına sahip olanlar süresi içinde bu haklarından vazgeçebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklama, soruşturmanın güven içinde yapılabilmesini sağlamak bakımından, yukarıdaki hallerde alınan bir tedbir niteliğindedir ve tamamen yargılama hukukunu ilgilendiren bir konudur.",
    "positive": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir.",
    "negative": "Suçun işlendiği kabul edebilmek için iftiracının, suçsuz olduğunu bildiği halde mağduru kasten suç yüklediğini ispat etmek gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Sözü geçen maddedeki: “Veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan..” sözleri de, yine kaçmak veya delilleri yok etmek veya değiştirmek gibi eylemleri anlatmak için kullanılmıştır.",
    "positive": "lilleri yok edeceğinin veya değiştireceğinin veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerin gerçekleşmesi gerekir.",
    "negative": "Örneğin daha önce beraat eden bir sanık bu bozmadan sonra mahkûm edilemeyecek, daha önce herhangi bir cezaya çarptırılan sanık da bundan daha ağır bir ceza ile cezalandırılamayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki Anayasamız, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine uygun olarak, tutuklama nedenlerini iki hal içinde sınırlamış ve bunların dışında kişilerin tutuklanamayacaklarını kural olarak kabul etmiştir.",
    "positive": "Öte yandan her iki usul yasasına göre de mahkeme kararlarına itiraz edilemeyeceği ana kural olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kanun koyucunun amacı ve “Avrupa insan hakları sözleşmesi”nin kabul ettiği görüş bu iken, uygulamada,",
    "positive": "**Uygulamada Sonuçlar** Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisinin ilanı, İnsan Hakları Antlaşmasının kabulü, Avrupa Konseyinin, İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluş çalışmaları uygulamada, somutta ne gibi sonuçlar vermiştir?",
    "negative": "İnsanlık tarihi, buna engel olmaya çalışan güçlerin sonlarını gösteren sayfalarla doludur."
  },
  {
    "anchor": "yer yer bu amacın dışına çıkılmakta, kişi özgürlüğü zedelemekte ve kişi güvenliği yaralanmaktadır.",
    "positive": "Son zamanlarda basında yer yer “Düşünce Özgürlüğü” üzerine yazılara rastlanmaktadır.",
    "negative": "Çünkü yukarıda da açıklandığı gibi burada mahkeme hukuksal nedenler üzerinde değil olaylar üzerinde, deliller üzerinde yani davanın maddi yönleri üzerinde inceleme yapacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerimiz çok kere, “Suçun mahiyetine, toplanan delillere, dosya münderecatına...” gibi klasikleşmiş ve Anayasa’mıza göre geçerli olmayan bazı gerekçelerle tutuklama kararları vermektedirler.",
    "positive": "** Mahkeme toplanan delillere göre istemin esassız olduğu sonucuna varmayıp da onu yerinde görürse yargılamanın yenilenmesine ve yeniden duruşma yapılmasına karar verir.",
    "negative": "Düzeltme istemi kararı veren yargı organı tarafından reddedildikten sonra ikinci kez düzeltme isteğinde bulunulabilip bulunulamayacağı hususunda yasada açıklık yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa’mızın sözüne ve amacına uymayan bu geleneksel tutumun bir an önce terk edilmesi ve Anayasa’nın yukarıda açıklanan hükümleri doğrultusunda bir yöne girilmesi kişi güvenliği bakımından zorunlu bulunmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenlerle “Fikir suçları”nda savcıların tutuklama istekleri ile karşılaşan hâkimlerimizin, bu istekleri, yukarıda açıklanan Anayasa’mızın söz ve ruhuna uygun biçimde karara bağlanmaları kişi güvenliği bakımından büyük önem taşımaktadır.",
    "negative": "Düzeltme istemi kararı veren yargı organı tarafından reddedildikten sonra ikinci kez düzeltme isteğinde bulunulabilip bulunulamayacağı hususunda yasada açıklık yoktur."
  },
  {
    "anchor": "** Anayasa’mızın sekizinci maddesi şöyle demektedir: “Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamaz.",
    "positive": "Türk Ceza Yasasının iftira suçunu tanımlayan, koşul ve müeyyidelerini gösteren 285’inci maddesi şöyle demektedir;",
    "negative": "Bu nedenle bir taraftan, toplum, yararı açısından, haber verme hakkını korurken, öte yandan bunun kötüye kullanılmasını da önlemek, müeyyidelendirmek gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.”",
    "positive": "Anayasa hükümleri idareyi yargı organlarının ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğuna göre bu temel kurallar çiğnenerek ses bantları hazırlanması ve yargı organları önüne çıkarılması inancımıza göre suçtur ve böyle “Tertip edilmiş bir delil”e dayanılarak hüküm verilmesi yasalara aykırıdır.",
    "negative": "amacına varması mümkün değilse zor unsurunun varlığını zımnen kabul etmek gerekir.”"
  },
  {
    "anchor": "Demek ki Anayasa’nın hükümleri, yargı yerlerini ve elbette ki yargı yerlerinden olan mahkemeleri bağlamaktadır.",
    "positive": "Geniş planda ve kelime anlamı ile elbette ki her bilimsel yayın bir propagandadır.",
    "negative": "D — Askerî Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonunda istem kabule değer görülmeyerek reddedilirse bu karara karşı itiraz olunamaz."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerimiz bir kanunu Anayasa’ya uygun görmedikleri, Anayasa’nın getirdiği hükümlerin bir kanunu değiştirmiş bulunduğuna inandıkları takdirde o kanunu uygulayamazlar.",
    "positive": "O halde maddelerin korumakta olduğu sosyal düzen 1961 Anayasasının değiştirdiği, “kadük” hale getirdiği geride kalmış bir düzendir.",
    "negative": "Temel hakların özü ile ilgili II. madde, özel hayatın korunması ve gizliliği ile ilgili 15."
  },
  {
    "anchor": "Bu gibi hallerde ya Anayasa hükümlerini uygulayacaklar veya kanunun Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptali için işi Anayasa mahkemesine götüreceklerdir.",
    "positive": "Bu yasaların çoğu hakkında, Anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptalleri için Anayasa Mahkemesine davalar açıldı.",
    "negative": "B- Askerî Yargılama Hukuku açısından: Ceza Yargılama Usulü yasası ile 353 sayılı Askerî Mahke-melerin kuruluşu ve Yargılama Usulü yasası arasında itirazın niteliği bakımından bir fark yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Hal böyle iken, esefle açıklamak gerekir ki, bazı mahkemeler, “Bizim muhatabımız Anayasa değil, kanunlardır” gibi yanlış bir zihniyetle bu hukuksal gerçeği bir kenara itmekte ve böylece Anayasa’ya aykırı",
    "positive": "Hal böyle iken C. Savcıları Usul Kanununun 66’ncı maddesini yanlış uygulayarak ve şarta bağlı yet- kilerini aşarak, hazırlık soruşturması esnasında bilirkişi seçmekte ve rapor almaktadırlar.",
    "negative": "Vaatlerde bulunularak, örneğin kendisi hakkında dava açılmayacağı, salıverileceği vaat edilerek başka kişiler aleyhinde atfı cürümlerde (suç atma) bulunmaya zorlanamaz."
  },
  {
    "anchor": "ve uygulama kabiliyetini kaybetmiş bazı kanun maddelerinin uygulanmasına imkân vermektedirler.",
    "positive": "Yasanın kabul edildiği 1913 yılından bu yana yönetsel örgütlenmede değişiklikler de olduğundan yeni Anayasa- mız karşısında yasanın bazı maddelerinin uygulama olanağı kalmamış ve bazı maddeleri de yürürlükten kaldırılmıştır.",
    "negative": "“İç hukukta İnsan Haklarına bu kadar yüce bir yer veren Türkiye’nin şimdi yapması derhal icabeden bir hareket daha vardır:"
  },
  {
    "anchor": "Oysa Anayasa’mızın yukarıda sözü geçen sekizinci maddesi, bu geleneksel tutumu değiştirmek ve Anayasa’nın getirdiği yeni hükümleri daha işler bir hale getirmek amacı ile kabul edilmiştir.",
    "positive": "Sözü geçen tartışmalarda maddelere “Cebir unsuru”nun konulmasını isteyen sözcüler, inancımıza göre, bu maddelere “daha ziyade açıklık getirmek” amacı ile hareket etmişlerdir.",
    "negative": "Yani görevini kötüye kullanan hâkim son hükme katılmamışsa yargılama yenilenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür suçlardan dolayı insanların tutuklanmaları düşünce özgürlüğüne karşı duyulması gereken saygı ile bağdaşamaz.^3",
    "positive": "Düşünce özgürlüğüne, bilim ve sanat özgürlüğüne karşı bir silah olarak kullanılan 141 ve 142’nci maddeler, toplumumuzun gelişmesi, özellikle 27 Mayıs anayasasının getirdiği nisbi özgürlük ortamı içinde uygulama kabiliyetini yitirmiş ve kadük hale getirmiştir.",
    "negative": "Böylece her vatandaş toplumsal düzen üzerinde düşündüklerini serbestçe söyleyecek, içinde yaşadığı düzeni eleştirebilecek, lehinde veya aleyhinde düşüncelerini açıklayabilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda sözü edilen Anayasa hükümleri bu tür suçlara uygulandığı zaman görülür ki “Fikir suçu” sanıklarının tutuklanması hukuksal yönden hemen hemen mümkün değildir.",
    "positive": "Ancak, fikir suçlarında, yukarıda sözü geçen kanunun “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” şartı ve hali hiçbir şekilde söz konusu olmadığı açıktır.",
    "negative": "Yine 23.11.1973 gününde CHP’li 10 milletvekili TBMM’nden, işkenceler konusunda bir meclis araştırması istemişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Diğer taraftan çoğunlukla bir kitap, bir çeviri, bir şiir, bir bildiri, bir konuşma veya yazıdan ibaret olan bu suç niteliğinde olup olmadığı ancak mahkeme kararı ile ve hatta bu kararın kesinleşmesi sonunda anlaşıla-bilmektedir.",
    "positive": "Temyiz veya herhangi bir yasa yoluna başvurmanın yerinde olup olmadığı hususu bir yana, dosya çok kez Yargıtay’da aylarca hatta yıllarca kalmaktadır.",
    "negative": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir."
  },
  {
    "anchor": "4 Soruşturma aşamalarında büyük değişiklikler gösteren, değişik bilirkişi raporları ile yön değiştiren ve bu nedenle de çok",
    "positive": "Sanayi ve tarım alanında o tarihten bu yana kapitalistleşme süreci daha da çok gelişme göstermiş olduğundan sömürücü yabancı sermayenin de katkısıyla bu oranların, işçi, yoksul köylü ve dar gelirliler aleyhine ve üretici olmayan kapitalist sınıfın ve büyük toprak sahiplerinin lehine bir gelişme gösterdiği kuşkusuzdur.",
    "negative": "daha birçok akla gelmez acı çektirme yöntem biçimleri bunlar arasında yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kanun koyucu, “İade’i muhakeme”, “tashi karar”, “yazılı emir” yollarıyla bunların varlı¬ğını kabul etmiş ve düzeltme çarelerini aramıştır.",
    "positive": "* Yazılı emir yolu ile bir karar Yargıtay tarafından bozulduğu takdirde hukuksal durum ne olacaktır?",
    "negative": "Dernekler yasasının bu hükmü anayasaya aykırı olduğu gibi, derneğin çalışma olanaklarını da kısıtlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "kez sonucunu önceden saptamak mümkün olmayan bu tür davalarda daha baştan sanığın tutuklanması ileride karşılanması imkânsız ağır zararlar doğurmaktadır.",
    "positive": "Bilindiği gibi bu tür davalarda savcılar ve mahkemeler çok kez bilirkişilerden mütalaa istemekte, raporlar almakta ve tahkikatı sonucuna ulaştırmaktadırlar.",
    "negative": "hakkında ise, yeniden yapılacak tahkik ve tetkik neticesine göre icap eden karar verilecektir.” denilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenlerle “Fikir suçları”nda savcıların tutuklama istekleri ile karşılaşan hâkimlerimizin, bu istekleri, yukarıda açıklanan Anayasa’mızın söz ve ruhuna uygun biçimde karara bağlanmaları kişi güvenliği bakımından büyük önem taşımaktadır.",
    "positive": "Anayasa’mızın sözüne ve amacına uymayan bu geleneksel tutumun bir an önce terk edilmesi ve Anayasa’nın yukarıda açıklanan hükümleri doğrultusunda bir yöne girilmesi kişi güvenliği bakımından zorunlu bulunmaktadır.",
    "negative": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir."
  },
  {
    "anchor": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir.",
    "positive": "Sözü geçen maddedeki: “Veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan..” sözleri de, yine kaçmak veya delilleri yok etmek veya değiştirmek gibi eylemleri anlatmak için kullanılmıştır.",
    "negative": "(Burada dava konusunun neden bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olduğu açıklanabilir.)"
  },
  {
    "anchor": "Anayasa’nın kabul ettiği tutuklama nedenleri dışında yeni nedenler kabul edilemez.",
    "positive": "Yani Anayasamızın yukarıda sözü geçen maddesine ve maddenin amacına uygun hükümler ge- tirmek zorunda olan kanun koyucu, bahsi geçen iki tutuklama nedeni dışında yeni nedenler kabul edemeyecek, ancak Anayasanın bu hükmünün yön ve doğrultusunda hükümler getirebilecektir.^2",
    "negative": "Ama tarihsel gelişme zaman zaman durur görünse de, geriye döner görünse de, eninde sonunda akışını sürdürecektir."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle “fikir suçları”ndan dolayı kişile- rin hükümden önce tutuklanmaları, kişinin temel hak ve özgürlüklerini de zedeleyeceğinden, Anayasa’nın amacına aykırı olur.",
    "positive": "Son aylarda bazı mahkemelerce, özellikle fikir suçlarından dolayı verilen tutuklama kararları, bizi konu üzerine eğilmeye itmiştir.",
    "negative": "İtiraz mahkeme yazıcısına veya cezaevi müdürlüğüne yapılacak açık¬lama ile ileri sürülecekse itiraz nedenleri açıklanıp tutanağa geçirilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklu sanık, kendisini savunmayı üstlenen avukatı ile her zaman baş başa görüşebilir ve haberleşebilir.",
    "positive": "2. Yukarıda tutuklu sanık ile sanık ile müdafinin her zaman görüşebileceğini ve haberleşebileceğini açıklamış bulunuyoruz.",
    "negative": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir görüşmeye engel olmak veya onu zorlaştırmak yasaya, aykırı düşer ve savunma hakkını yaralar.",
    "positive": "Kabahat türünden yasaya aykırı eylemlerde savcılara böyle bir yetki verilmemiştir.",
    "negative": "amacına varması mümkün değilse zor unsurunun varlığını zımnen kabul etmek gerekir.”"
  },
  {
    "anchor": "“Mevkuf bulunan veya muvakkaten bir müesseye konulmuş olan maznunun müdafi ile yazı veya sözle münasebette bulunmasına müsaade olunur.”^1",
    "positive": "“Mevkuf bulunan maznun, müdafi ile her zaman görüşebilir ve muhabere edebilir.” 3",
    "negative": "C)Mevcut hükümlere aykırı hareketleri görülen umumi evler, birleşme yerleri ve tek başına fuhuş yapanların evlerini;"
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Çağdaş Ceza Yargılama Usulü Yasaları sanık ile müdafi ilişkilerine büyük önem vermiş ve bu ilişkinin serbestçe yürütülmesini savunma hakkının bir gereği olarak kabul etmiştir.",
    "positive": "** Genel Ceza Yargılama Usulü yasamız, çağdaş yargılama usulü yasaları kadar savunma hakkına gereken olanakları sağlamamış olmakla beraber savunma hakkını sınırlama çabalarından da kaçınmıştır.",
    "negative": "Demek ki ağır cezalı işlere ilişkin olmayan hükümlerin temyizinde duruşma istenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Suç işlediği ileri sürülen her insanın hukuksal yardıma ve bir müdafi seçmeye hakkı vardır.",
    "positive": "İrtikâb, rüşvet, ihtilâs, zimmete para geçirme, haksız mal iktisap etme suçlarını işlediği ileri sürülen memurlar, Memurin Muhakemat Yasasına göre değil 1609 ve 4237 sayılı yasalar hükümlerine göre yargılanacaktır.",
    "negative": "Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapıl- masına veya son soruşturmanın açılmasına yer ol- madığına veyahut beraatlarına veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;"
  },
  {
    "anchor": "Bazı ülkelerde sanığın müdafi edinmek ve müdafi ile her zaman görüşebilmek hakkına o kadar önem verilmiştir ki, sanığa, müdafi ile görüşmeden önce ifade vermeme hakkı tanınmıştır.",
    "positive": "Sanık ancak müdafi ile görüştükten, onun hukuksal düşüncelerini öğrendikten sonra ifade vermekte ve daha önce sanığın sorgusu yapılamamaktadır.",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "Sanık ancak müdafi ile görüştükten, onun hukuksal düşüncelerini öğrendikten sonra ifade vermekte ve daha önce sanığın sorgusu yapılamamaktadır.",
    "positive": "Bazı ülkelerde sanığın müdafi edinmek ve müdafi ile her zaman görüşebilmek hakkına o kadar önem verilmiştir ki, sanığa, müdafi ile görüşmeden önce ifade vermeme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Bu tasarıların önümüzdeki günlerde tek bir tasarı haline getirilerek Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmesi beklenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "ikrarını, bu ikrar alınırken yanında müdafi bulunmadığı gerekçesiyle geçerli saymamış ve bu ikrara dayanılarak verilmiş olan mahkûmiyet kararını bozmuştur.",
    "positive": "1) Amerika’da uyuşturucu madde suçundan yargılanan ve kefaletle tahliye edilen bir kişinin, suç ortağının arabasına yerleştirilen verici bir aletle Federal me- memurlar tarafından tespit edilen ikrar niteliğindeki ifadesine dayanılarak verilen mahkûmiyet kararını Amerikan Yüksek Mahkemesi şu gerekçe ile bozmuştur: Amerikan Anayasası ceza davalarında her sanığın bir avukatın yardımına hakkı olduğuna saptamıştır.",
    "negative": "Ceza dâvalarında ses bantlarının delil olarak kabul edilip edilemeyeceği, günümüzün hukuk uygulamasında aktüel bir konu haline gelmiş bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Savunma hakkı açısından bu tür hükümlerin yasalarımızda da yer alması kuşkusuz yerinde olacaktır.",
    "positive": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur.",
    "negative": "Altında imzamız bulunan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi de “kanun önünde herkes eşittir ve ayrım gözetilmeden kanunun eşit korunmasından istifade hakkına haizdir."
  },
  {
    "anchor": "Yasalarımızda da kendini savunamayacak durumda bulunan sanıklara müdafi tayin edilmesi yönünde hükümlere rastlanmaktadır.",
    "positive": "maddesi de kendini savunamayacak durumda olanlara Âmiri Adli tarafından müdafi tayin edilebileceği hükmünü getirmiştir.",
    "negative": "Memleketimizde bir İngiliz ve Amerikan mandası altında kalma korkusu gözden uzaklaşmamıştır” şeklinde konuşma yaptığından ötürü, gerek konuşmacı ve gerekse kongre divan başkanı hakkında açılan dava sonunda şu karar verilmiştir:"
  },
  {
    "anchor": "Nitekim sanık 15 yaşını bitirmemiş ise veya sağır ve dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede şuur veya beden yönünden malûl ise ve müdafi de yoksa mahkemece kendisine bir müdafi tayin edilir.^2",
    "positive": "Sıkıyönetim komutanlığı, sözü geçen yasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak bir kitabın yayımını, basımını, kayıt altına almış veya o kitap üzerine sansür koymuş ise bu takdirde o kitap basılamaz, yayımlanamaz.",
    "negative": "İnsanı şahsiyet yapan iradesi olduğundan bu iradeye tesir ediş, insanı insanlıktan çıkarmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Mevkuf bulunan maznun, müdafi ile her zaman görüşebilir ve muhabere edebilir.” 3",
    "positive": "Bazı ülkelerde sanığın müdafi edinmek ve müdafi ile her zaman görüşebilmek hakkına o kadar önem verilmiştir ki, sanığa, müdafi ile görüşmeden önce ifade vermeme hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "Bugün af kapsamına alınacak hükümlerin ertelendiğine dair özel bir yasanın kabul edilmesi bu amacı gerçekleştirebilir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak tutuklama nedenine göre ve gerektiğinde, sanık hakkında mahkemede dava açılıncaya kadar, bu görüşmede hâkim hazır bulunabilir.",
    "positive": "Bu kontrol ve sınırlama mahkemede dava açılmadan önce yapılabilir, dava açıldıktan sonra ve dava sonuçlanıncaya kadar yapılamaz ve uygulanamaz.",
    "negative": "Tasarı, yüz milyonlarca lira hazineye zarar veren mali affı geniş tuttuğu halde, “mektup taşımak, haber götürmek, bir sanığa ev kiralamak, onu evinde bir süre barındırmak, para yardımı yapmak, telefon numarası vermek” gibi haksız olarak T.C. yasasının 146/3."
  },
  {
    "anchor": "Soruşturmanın bu aşamasında yani dava açılmadan önce tutuklu ile müdafiin görüşmesinde hazır bulunmaya gerek olup olmadığını hâkim takdir edecektir.",
    "positive": "Suçu meslek ve geçinme aracı haline getiren suçluların hangi suçlular olduğunu hâkim olaya ve delillere göre takdir edecektir.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılamak Usulü Yasasında böyle bir yasa yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Yasa, görüşmede ancak hâkimin bulunabileceğini kabul etti- ğinden hâkimden başkası hazır bulunamaz, konuşmaları",
    "positive": "Tutuklu sanık da duruşmada hazır bulundurulmasını isteyemez, ancak müdafi gönderebilir.",
    "negative": "İstanbul Üniversitesinden bazı ceza ve amme hukuku profesörleri, yıllardan beri, bilirkişiliği bir “sanat-ı mutade” haline getirerek, meslek alanları ile ilgili olmayan konularda bile raporlar düzenlemişler, Atatürkçü, ilerici, toplumcu ve halktan yana aydınları zor durumlara düşürmek yoluna girmişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü hakkındaki yasanın 91. maddesi de, Ceza Yargılama Usulü Yasasının yukarıda sözü geçen ilgili maddesine paralel hükümler getirmiştir.",
    "positive": "Askerî Usul Yasasına gelince, 353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Hakkındaki Yasanın 243.",
    "negative": "Hemen açıklayalım ki, bir süreden beri bilirkişilerin seçim tarzında tutulan yanlış yol, “Adlî hata”ların doğmasına sebep olmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre, gerekli görüldüğü takdirde, Avukat — tutuklu görüşmesinde hâkim yerine Askeri savcı veya yardımcısı bulunabilmektedir.",
    "positive": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda İddianame Askeri mahkemeye verilinceye kadar ve Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda ise Mahke- meye dava açılıncaya kadar sanığın bilmesi uygun görülmeyen hususların kendisine duyurulması birinci",
    "negative": "İl Merkezlerinde vali, İl Yönetim Kurulu üyeleri ve Cumhurbaşkanlığının onayı ile atamaları yapılan memurlar dışındaki memurlar ile İlçe Yönetim Kurulu üyeleri ve ilçelerin şube müdürleri hakkındaki soruşturma kâğıtları da İl Yönetim Kuruluna verilir."
  },
  {
    "anchor": "Burada inceleme konusu madde ile ilgili örnek bir karardan söz etmekte yarar görüyoruz:",
    "positive": "Bu raporlardan özet halinde birkaç örnek ver-mekte, konuya açıklık getirmek bakımından yarar görüyoruz:",
    "negative": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)"
  },
  {
    "anchor": "Bu incelemenin yazarının 13.3.1972 gününde Ankara Mamak 1. Numaralı Askeri Ceza Evinde Ölüm Cezasına mahkûm edilen müvekkilleri ile yaptığı görüşme esnasında, konuşmaları dinleyen görevlilerce bir tutanak düzenlenmiş ve Avukat hakkında “Cürmü Övmek” suçundan ötürü T.C. yasasının 312. maddesine dayanılarak soruşturma açılmıştır.",
    "positive": "Kaldı ki Ankara Garnizon Komutanlığı Birinci Sınıf Askeri Ceza Evi Müdürlüğü de 24.3.1972 gün ve Ad. 7610 - 3480 - 72 - 5864 sayılı yazısında görüşme hücrelerinde sanık, hükümlü ve Avukatlarının yaptıkları",
    "negative": "Alındı belgesinin verilmesinden önce bildirinin incelenmesi, suç niteliğinde bulunup bulunmadığının araştırılması söz konusu olamaz."
  },
  {
    "anchor": "“Konuşmaların aralarında geçtiği taraflardan birinin fiilleri övülen failler yani övülen olayların yaratıcıları, diğer tarafın ise bunları savunan müdafilerden biri olduğu düşünüldüğünde ve TCK’nun 312.",
    "positive": "Başka sözle sanıklardan biri lehine bozulan karar temyiz etmeyen diğer sanıkları etkiler mi?",
    "negative": "amacına varması mümkün değilse zor unsurunun varlığını zımnen kabul etmek gerekir.”"
  },
  {
    "anchor": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas",
    "positive": "Yani Anayasamızın yukarıda sözü geçen maddesine ve maddenin amacına uygun hükümler ge- tirmek zorunda olan kanun koyucu, bahsi geçen iki tutuklama nedeni dışında yeni nedenler kabul edemeyecek, ancak Anayasanın bu hükmünün yön ve doğrultusunda hükümler getirebilecektir.^2",
    "negative": "Suçu meslek ve geçinme aracı haline getiren suçluların hangi suçlular olduğunu hâkim olaya ve delillere göre takdir edecektir."
  },
  {
    "anchor": "sahiplerine karşı ika’ı gibi acayip bir durum ortaya çıkar ki bu nedenle söylenen sözlerde kanunun cürüm saydığı bir fiili övmek kastının mevcudiyetinden bahsetmek müşkülat arz eder.",
    "positive": "“Bütün bu nedenlerden dolayı unsurları tekevvün etmeyen kanunun cürüm saydığı fiili övmek suçundan dolayı sanık Halit Çelenk hakkında 353 sayılı kanunun 105 ve 107’nci maddeleri uyarınca KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA karar verildi”^4",
    "negative": "Oysa Anayasamızın 28’inci maddesi, “Herkes önceden izin almaksızın silâhsız ve saldırısız toplanma ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Hükümlülere müdafi tarafından söylenen sözler gerçi muhafızlar tarafından duyulmuştur ve buna rağmen şüpheli kalan suç işleme kastından da daha mühim olarak olayda suçun tekevvünü için mevcudiyeti gerekli aleniyet unsuru da yoktur.",
    "positive": "141. maddede yazılı suçun düşünce alanında kalan bir suç olduğu ciddi her hukukçu tarafından bilinen bir gerçektir.",
    "negative": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:"
  },
  {
    "anchor": "“Aleniyet, suçun herhangi bir kimsenin görüp işitebileceği bir yerde işlenmesini ifade eder.",
    "positive": "Herhangi bir haklı nedenle genel kurul toplantısının dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılması gerekebilir.",
    "negative": "Günlük, haftalık, on beş günlük, aylık veya daha geniş aralıklarla yapılan yayınlar mevkute kapsamına girer."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle hükümlü ile vekili arasında gizli cereyan etmesi ve dinlenmemesi gereken konuşmaların tesadüfen veya bilhassa dinlenerek duyulması suçun tekevvünü için zorunlu olan aleniyet unsurunun vücuduna sebebiyet veremez.",
    "positive": "Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilen kusur ayrık olmak üzere, hükme katılmış olan hâkimlerden birinin, aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanunî bir ceza ile hükümlülüğünü gerektirecek nitelikte görevini yapmada kusur etmesi:",
    "negative": "Son aylarda bazı mahkemelerce, özellikle fikir suçlarından dolayı verilen tutuklama kararları, bizi konu üzerine eğilmeye itmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Kaldı ki Ankara Garnizon Komutanlığı Birinci Sınıf Askeri Ceza Evi Müdürlüğü de 24.3.1972 gün ve Ad. 7610 - 3480 - 72 - 5864 sayılı yazısında görüşme hücrelerinde sanık, hükümlü ve Avukatlarının yaptıkları",
    "positive": "^4) Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı 28.4.971 gün 972/274 esas ve 972/47 sayılı karar.",
    "negative": "Tutuklama gibi acele hallerde başvurma, yasanın itiraz incelemekle görevlendirdiği yargı organına da yapılabilir."
  },
  {
    "anchor": "konuşmalar esnasında emniyet mülahazası ile bulundurulan muhafızların konuşmaları duyabileceğini ancak bu konuşmaları dinlemek için görevli bulundurulmadığına tutuklular ile ziyaretçiler arasında yapılan konuşmaların ise bilhassa dinlendiğini yazarak kapalı görüşme hücrelerindeki Avukat ve Sanık arasındaki mühaverelerin alenen yapılmadığını kabul ve teyit etmiştir.",
    "positive": "Bu nedenle hükümlü ile vekili arasında gizli cereyan etmesi ve dinlenmemesi gereken konuşmaların tesadüfen veya bilhassa dinlenerek duyulması suçun tekevvünü için zorunlu olan aleniyet unsurunun vücuduna sebebiyet veremez.",
    "negative": "2 — Depo akçesi: Temyize başvurmanın ikinci koşulu, temyiz edenin ilk temyiz dilekçesini verdikten ya da tutanak yazıcısına açıklama yaptıktan itibaren Maliye Veznesi’ne bir hafta içinde on lira depo etmesidir."
  },
  {
    "anchor": "Aleniyeti yukarda söylediğimiz şekilde umuma açık ve herkesin duyabileceği bir yerde söylemek olarak kabul ettiğimizde suçun gerek kasıt ve gerek aleniyet yönünden sübuta ermediği ortaya çıkmaktadır.",
    "positive": "** Gerek 141’inci madde ve gerekse 163’üncü madde düşünceyi cezalandırdığına göre, 141’inci maddeyi af tasarısından çıkarmak, buna karşın 163’üncü maddeyi af kapsamına almak hukuk yönünden açık bir çelişki değil midir?",
    "negative": "açıklamamış ise bu halde yazıyı yazan veya resmi yapan kişi sorumluluktan kurtulur."
  },
  {
    "anchor": "“Bütün bu nedenlerden dolayı unsurları tekevvün etmeyen kanunun cürüm saydığı fiili övmek suçundan dolayı sanık Halit Çelenk hakkında 353 sayılı kanunun 105 ve 107’nci maddeleri uyarınca KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA karar verildi”^4",
    "positive": "sahiplerine karşı ika’ı gibi acayip bir durum ortaya çıkar ki bu nedenle söylenen sözlerde kanunun cürüm saydığı bir fiili övmek kastının mevcudiyetinden bahsetmek müşkülat arz eder.",
    "negative": "Belli yasal koşulların gerçekleşmesi halinde idare yerleri ancak “faaliyetten alıkoyma” emri verebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "2. Yukarıda tutuklu sanık ile sanık ile müdafinin her zaman görüşebileceğini ve haberleşebileceğini açıklamış bulunuyoruz.",
    "positive": "Tutuklu sanık, kendisini savunmayı üstlenen avukatı ile her zaman baş başa görüşebilir ve haberleşebilir.",
    "negative": "** Temyiz yoluna başvurmaya yetkisi olanlar, Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere kararı veren Ceza Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek ya da bu mahkemenin tutanak yazıcısına açıklamada bulunarak haklarındaki kararı temyiz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda İddianame Askeri mahkemeye verilinceye kadar ve Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda ise Mahke- meye dava açılıncaya kadar sanığın bilmesi uygun görülmeyen hususların kendisine duyurulması birinci",
    "positive": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye",
    "negative": "olduğu kabul edilemez, kaldı ki böyle bir yazının davalıların mensup olduğu derneklere mal etmeğe imkân yoktur."
  },
  {
    "anchor": "^4) Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı 28.4.971 gün 972/274 esas ve 972/47 sayılı karar.",
    "positive": "Kaldı ki Ankara Garnizon Komutanlığı Birinci Sınıf Askeri Ceza Evi Müdürlüğü de 24.3.1972 gün ve Ad. 7610 - 3480 - 72 - 5864 sayılı yazısında görüşme hücrelerinde sanık, hükümlü ve Avukatlarının yaptıkları",
    "negative": "Bunun içindir ki ünlü Sosyolog Durkheim, “Siyasi suç sosyal ge- lişme için yararlıdır” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki yasa tutuklu sanıkla müdafinin haberleşmesine bazı haller için bir sınırlama getirmiştir.",
    "positive": "Ancak bu sınırlama sanıkla müdafinin haberleşmesini tamamen engelleme anlamına kabul edilemez.",
    "negative": "Genel af bu haksızlıkların ve adlî ya- nılgıların giderilmesinde yararlı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak bu sınırlama sanıkla müdafinin haberleşmesini tamamen engelleme anlamına kabul edilemez.",
    "positive": "Görülüyor ki yasa tutuklu sanıkla müdafinin haberleşmesine bazı haller için bir sınırlama getirmiştir.",
    "negative": "Basılmış eser, yayımlanmak üzere tabı aletleriyle basılan veya başka her türlü araçlarla çoğaltılan yazı ve resimler olarak tanımlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bazı hallerde, hâkim, gerekli görürse, haberleşmeyi kontrol etmek hakkına sahiptir.",
    "positive": "Hâkim gerekli inceleme ve araştırmayı yaptıktan sonra itirazı yerinde görürse kabul eder, görmezse reddeder.",
    "negative": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur."
  },
  {
    "anchor": "Bu kontrol ve sınırlama mahkemede dava açılmadan önce yapılabilir, dava açıldıktan sonra ve dava sonuçlanıncaya kadar yapılamaz ve uygulanamaz.",
    "positive": "Ancak tutuklama nedenine göre ve gerektiğinde, sanık hakkında mahkemede dava açılıncaya kadar, bu görüşmede hâkim hazır bulunabilir.",
    "negative": "Siyasî faaliyet siyasi partiler kanunu ışığı altında dar manada parti mücadelesi anlamına gelir."
  },
  {
    "anchor": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir.",
    "positive": "Asılırken önceden hazırladığı deve yününden örülmüş bir ipi cellada kendisi uzattı.",
    "negative": "Türk ceza yasası, mahkemelerden verilen mahkûmiyet kararlarının doğuracağı sonuçları ve bu kararların yerine getirilme biçimlerini göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer bildirmemişse yani sanığı müdafiine yazmakta ser- best bırakmış ise, tutuklu sanığın müdafi ile serbestçe yazışması esas olduğundan, sanığın müsaadesi olmadan mektupları kontrol edemez.^6",
    "positive": "Tutuklu sanığın bilmesi bakımından sakıncalı görülen konuların müdafi tarafından kendisine bildirilmesinin yasaklanması kararı (m. 91/2)",
    "negative": "Sanığa susma hakkı tanımayan, savunma hakkına değer vermeyen yöntemlerin ve bu yönetim görevlilerinin ipnotizma, narco-analyse ve elektro-chocs gibi usullerle, kişinin iradesini ortadan kaldırarak ikrarlar elde ettikleri tarihte çok görülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Sanık tarafından gönderilen mektuplarla ona hitaben yazılan mektup, telgraf ve başka mersulelere, soruşturma açısından önemi olduğu anlaşılırsa, el konulabilir.",
    "positive": "Genel Yargılama makamlarının idari soruşturma kurullarına göre daha bağımsız, dış etkilerden uzak olduğu, gerçeğe varmada daha tarafsız hareket edebileceği memurun şeref ve haysiyetini koruyabileceği, hukuksal bilgi açısından soruşturma konusunda da daha yeterli olduğu bir gerçektir.",
    "negative": "“Ancak, bütün bu özelliklerine rağmen heyetimiz, Devrimci Eğitim Şûrası çalışmalarını onu tertipleyen Türkiye Öğret-menler Sendikası yöneticilerinin aykırılık etmekle şuçlan-dırıldığı 624 sayılı Devlet Personel Sendikaları Kanunu’nun 14."
  },
  {
    "anchor": "7 Tutukluya ait olup postanede bulunan haberleşme kâğıtlarına el koyma ancak hâkim kararı ile olur.",
    "positive": "Gecikmesinde zarar bulunan hallerde C. Savcısı da posta-nede tutukluya ait haberleşmelere el koyabilir.",
    "negative": "23.11.1951 ve 26.11.1951 günlerinde Adalet Komisyonu Balkanı sıfatıyla Mecliste konuşan eski Yargıtay Başkanı Sayın Halil Özyörük özetle, şunları söylemiştir: 141 ve 142’nci maddelerin amacı komünizmi ve faşizmi önlemektir."
  },
  {
    "anchor": "Hâkim kararı olmadan bu haberleşmelere el konulamaz, bunlar açılamaz, okunamaz ve incelenemez.",
    "positive": "7 Tutukluya ait olup postanede bulunan haberleşme kâğıtlarına el koyma ancak hâkim kararı ile olur.",
    "negative": "Politikadan maksadın siyasî partilere girmek, politik amaçlarla toplantılar düzenlemek, gösterilerde bulunmak, partiler arası politik dengeye etki yapmak olduğu açıkça ifade edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Gecikmesinde zarar bulunan hallerde C. Savcısı da posta-nede tutukluya ait haberleşmelere el koyabilir.",
    "positive": "C. Savcısının, gecikmesinde zarar bulunan hallerde haberleşmelere el koyma yetkisi varsa da, bu haberleşmeleri açma ve inceleme yetkisi yoktur.",
    "negative": "Anılan yasanın 8’inci maddesi, yöresel en büyük mülkiye âmirinin emriyle dernek ve şubelerinin kapatılmasına ilişkindir."
  },
  {
    "anchor": "Aslında hâkime ait olan bu yetki zorunlu bazı hallerde ve istisnai olarak savcıya da tanınmıştır.",
    "positive": "Zorunlu haller dışında bu tedbire başvurulmayacak, bu konudaki yetki yargı organlarınca titizlikle ve objektif ölçülere göre kullanılacaktır.",
    "negative": "Toplumun gelişme kanunlarına aykırı yönde hiçbir çabanın sürekli başarı sağladığını tarih yazmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcısının, gecikmesinde zarar bulunan hallerde haberleşmelere el koyma yetkisi varsa da, bu haberleşmeleri açma ve inceleme yetkisi yoktur.",
    "positive": "Gecikmesinde zarar bulunan hallerde C. Savcısı da posta-nede tutukluya ait haberleşmelere el koyabilir.",
    "negative": "İki yasa arasındaki tek fark, Askerî Usul Yasasında yazılı emri verme yetkisinin Adalet Bakanı yerine Millî Savunma Bakanına tanınmış olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "8 Savcı el koyduğu haberleşmeleri açmaksızın ve incelemeksizin derhal hâkime vermek zorundadır.",
    "positive": "5 — Yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme, makul bir süre içinde yargılanmasını isteme, tutuklamaya karşı hâkime itiraz etme hakkı.",
    "negative": "Örneğin poliste gözaltında kalma hali de kişisel özgürlüğü bağlayan hallerdendir."
  },
  {
    "anchor": "İvedi ve gecikmesinde zarar do- ğabilecek haller nedeni ile savcılar tarafından emrolunan el koyma işlemi hâkimin onayına sunulur.",
    "positive": "Savcılara bilirkişi seçme hakkı, ancak, “Gecikmesinde zarar bulunan haller” de tanınmıştır.",
    "negative": "Direnme kararları temyiz edilirse, ya da bu kararlar kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi kararlardan ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunda incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Kabahat türünden yasaya aykırı eylemlerde savcılara böyle bir yetki verilmemiştir.",
    "positive": "Böyle bir görüşmeye engel olmak veya onu zorlaştırmak yasaya, aykırı düşer ve savunma hakkını yaralar.",
    "negative": "(Burada bilirkişi raporundan aktarılacak paragraflar eleştirilerek, tartışılarak ve kitaptaki düşüncelerle karşılaştırılarak inandırıcı açıklamalar yapılabilir)."
  },
  {
    "anchor": "Soruşturmanın amacına bir zarar vermeyeceği anlaşılırsa haberleşmelere el konma işlemi ve bu konuda alınan tedbirler tutuklu sanığa bildirilir.",
    "positive": "İvedi ve gecikmesinde zarar do- ğabilecek haller nedeni ile savcılar tarafından emrolunan el koyma işlemi hâkimin onayına sunulur.",
    "negative": "Uygulama sürdükçe daha büyük zorlukların çıkacağı, önemli olmayan nedenlerle birçok derneğin kapanma durumuna düşeceği şimdiden söylenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Açılmasına karar verilmeyen veya açılıp da alıkonulmasında yarar görülmeyen mektuplar sanığa verilir.",
    "positive": "Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapıl- masına veya son soruşturmanın açılmasına yer ol- madığına veyahut beraatlarına veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;",
    "negative": "Başkaca hiçbir delil olmadan yalnız bu itirafları yüzünden mücrimiyetine kanaat-ı vicdaniye getirilerek ölüm cezasına mahkûm edildi."
  },
  {
    "anchor": "Alıkonulan bir mektubun bazı kısımlarının gizli tutulmasında yarar görülmüyorsa bu kısımların örnekleri tutukluya iade edilir.^9",
    "positive": "Gazetelerde okuduğumuz bu ön tasarıların bazı yönlerine değinmekte yarar görüyoruz.",
    "negative": "**Yasanın Kapsadığı Suçlar:** Yasanın 1. maddesi memurların hangi suçlarından ötürü “Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkat”ın uygulanacağını saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve Hürriyetlere sahiptir.",
    "positive": "“... Anayasanın 20. maddesinde vatandaşlara tanınan herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir.",
    "negative": "O halde sıkıyönetim bölgelerinde hukuksal durumu özel bir yasa olan 1402 sayılı Sıkıyönetim yasası hükümlerine göre saptamak gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Devlet, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, fert huzuru, sosyal adalet ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşamayacak surette sınırlayan siyasi, İktisadî ve sosyal bütün engelleri kaldırır, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlar.” (Anayasa Md. 10)",
    "positive": "Askeri mahkemelerden yasaya aykırı olarak verilen tutuklama kararları ile bu mahkemelerin kararlarına dayanılarak uygulanan haksız yakalamalardan doğan maddi ve manevi zararların da devlet tarafından ödenmesi gerekir.",
    "negative": "amacına varması mümkün değilse zor unsurunun varlığını zımnen kabul etmek gerekir.”"
  },
  {
    "anchor": "İnsanın, tarih boyunca çok kez kanlı mücadeleler vererek elde ettiği hak ve özgürlükler uygar ülkelerin anayasalarında ve bu arada Anayasamızda yerini almıştır.",
    "positive": "Anayasal temel haklar dediğimiz hak ve özgürlükler, tarih boyunca verilen çoğu kez kanlı mücadelelerin bir ürünü olmuştur.",
    "negative": "Bunu anlamayanlar, anlamazlıktan gelenler, çıkarları anlamalarına engel olanlar, kendi menfur çıkarları, iğrenç kişilikleri ile tarihin mezarlığına göçüp gidecekler."
  },
  {
    "anchor": "Bugünün kamu hukuku anlayışı, özgürlüğü, insanın doğadan gelen bir özelliği olarak kabul etmekte, kişinin özgür doğduğunu ve bu özgürlüğünü koruması, sürdürmesi gerektiğini savunmaktadır.",
    "positive": "Bu organlar konu ile ilgili kararlarında ikrarın delil olarak geçerli sayılabilmesi için hâkim veya askerî savcı önünde açıklanması gerektiğini kabul etmekte, ikrarın tek başına delil olarak kabul edilemeyeceğini, delil olarak kabul edilebilmesi içinde serbest irade ile verilmesi, tanık sözleri ve başka delillerle doğrulanması ve olaya da uygun düşmesi gerektiğini içtihat etmektedir.",
    "negative": "Yazarlar, gazeteciler, çevirmenler, şairler, karikatüristler, yayıncılar, sorumlu yönetmenler cezaevlerinde ömür boyu sürecek çile dolduruyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Anayasalar ve Anayasamız bu özgürlükleri güvenlik altına almış, zorunlu haller dışında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağını saptamış ve hangi hallerde özgürlüğün kısıtlanabileceğini göstermiştir.",
    "positive": "İkinci Dünya Savaşından sonra, özellikle Faşizmin insanlığa karşı uyguladığı vahşet metotları, İnsan Haklarının hayatî önemini ve güvenlik altına alınması zorunluluğunu bütün dünyaya göstermiştir.",
    "negative": "Eğer istem yasada yazılı biçimlere uygun olarak yapılmamış, yargılamanın yenilenmesi için hiçbir neden ileri sürülmemiş ya da istemi doğrulayacak deliller gösterilmemiş ise, mahkeme, istemi kabule değer bulunmadığı gerekçesiyle reddeder."
  },
  {
    "anchor": "(Anayasa Md. 30) Bu kurullara göre suç işleme halleri dışında kişi özgürlüğünden yoksun bırakılamayacak tutuklanamayacaktır.",
    "positive": "Tutuklanan ya da yakalanan kişi bu süreler içinde hâkim önüne çıkarılmazsa, 4. Yasanın hâkim önüne çıkarılma için saptadığı süre geçtiği halde, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılırsa, yani serbest bırakılmazsa,",
    "negative": "Daha sonra bütün sıkı-yönetim mahkemelerinde, askeri savcılıklarda sanıklar tarafından, kendilerine yapılan işkenceler sorgu yoluyla ve dilekçelerle açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Zorunlu haller dışında bu tedbire başvurulmayacak, bu konudaki yetki yargı organlarınca titizlikle ve objektif ölçülere göre kullanılacaktır.",
    "positive": "Anayasalar ve Anayasamız bu özgürlükleri güvenlik altına almış, zorunlu haller dışında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağını saptamış ve hangi hallerde özgürlüğün kısıtlanabileceğini göstermiştir.",
    "negative": "“2 — Yemin verilerek dinlenmiş olan bir şahit veya ehlihibrenin hükme müessir olacak surette mahkûm aleyhine kast veya ihmal ile hakikat hilafında şahitlikte bulunduğu veya rey verdiği anlaşılırsa,"
  },
  {
    "anchor": "Yasaların özgürlükleri koruyan sözleri kuşkusuz tek başlarına değer ifade etmezler.",
    "positive": "Hükümet ve sözcülerinin, düşünce ve ifade özgürlüğünü gerçekleştirme ve bu özgürlükleri kısıt-",
    "negative": "Hükmün verildiği duruşmada, duruşma tutanağına yazılmak suretiyle yapılan vazgeçme geçerli sayılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk kurullarını uygulayan insanlardır ve insanlar her zaman yanılgıya düşebilirler.",
    "positive": "Tarih boyunca toplumların egemen güçleri ve onların temsilcileri her zaman bilime saldırdılar.",
    "negative": "Sözleşmenin kabulü, Avrupa Konseyinin bir üyesi olan ülkemiz için Antlaşmadaki hükümlere uymak yükümlülüğünü do- ğurmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Uygulamada Yasaya aykırı olarak tutuklanan, sonra da beraat eden ve tutukluluk süreleri ayları ve yılları bulan kişiler görülmüştür, görülmektedir.",
    "positive": "yanlış ve Yasaya aykırı kararlar sonucu zarar gören kişiler de yararlanmaktadırlar.",
    "negative": "Bu maddelerin amacı, mevcut düzenin zor kullanılması yoluyla değiştirilmesini önlemektir."
  },
  {
    "anchor": "Kişi haksız tutuklanacaktır, aylarca ve yıllarca ceza evinde kalacaktır, tutuklu kaldığı sürece özgürlüğünden yoksun, ailesinden yakınlarından ve insanlardan uzak yaşayacaktır.",
    "positive": "İnsanın haksız olarak bir saat bile özgürlüğünden yoksun bırakılmasının, “İnsanlığa saygı” ilkesi ile bağdaşmayacağını söyler dururuz.",
    "negative": "Dosya kendisine gönderilen Askerî Mahkeme, deliller yeterli olsa bile duruşma yapar."
  },
  {
    "anchor": "Alışageldiği yaşantısından, mesleğinden, insancıl bütün uğraşı ve zevklerinden olacaktır.",
    "positive": "Bütün gözlerin memleketimize çevrildiği şu günlerde ferdî müracaat hakkının ve Divanın mecburi yetkisinin tanınması, İnsan Haklarının yeni bir zaferi olacaktır.”^3",
    "negative": "(T.C.Y. Madde: 9) Bu yönden siyasi suçlu, gerçekte bir suçlu değil, siyasal bir mücadelede yenik düşmüş kişidir."
  },
  {
    "anchor": "Sonra da bu insana: “Senin suçsuz olduğun sonucuna varıldı, suç işlediğin anlaşılamadı, beraatına karar verdik, serbestsin” denilecektir.",
    "positive": "Çünkü delil yeter- sizliği gerekçesi ile beraatına karar verilen kişi kamu önünde suçsuz veya beraat etmiş olarak görülmemekte, ona “suç işlemiş ama delili elde edilememiş” gözü ile bakılmaktadır.",
    "negative": "Askerî Yargılama Usulüne göre yapılacak başvurmalar, dava, iddianame ile görevli mahkemeye açılmadan önceki aşamada, yani hazırlık soruşturması esnasında soruşturmayı yapan Askerî savcıya verilecek dilekçe ile ve itirazcı tutukevinde ise tutukevi müdürlüğüne yapılacak açıklama ile olur."
  },
  {
    "anchor": "İşte burada özetlemek istediğimiz yasa, ödün kabul etmeyen “özgürlükten yoksunluk”u tazminat ödeme yoluyla karşılamaya çalışan bir yasadır.",
    "positive": "Görüldüğü gibi yasa burada yalnız hâkimlerin görevlerini kötüye kullanmalarını ve suç işlemiş olmalarını yargılamanın yenilenmesi için neden kabul etmiştir.",
    "negative": "Bu kararlardan kendiliğinden geçerli olanlar hakkında yapılan itirazlar sorgu hâkiminin mensup olduğu Asliye Ceza Hâkimliği tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Haksız tutuklanma ve yakalanma hallerinde özgürlüğünü kaybeden kişiye tazminat ödenmesi",
    "positive": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir.",
    "negative": "1 — İstem: Yukarıda açıklandığı gibi temyize başvurmanın birinci koşulu, temyiz istemini bildirir bir dilekçenin verilmesidir."
  },
  {
    "anchor": "10) Lamenais, konu ile ilgili olarak şöyle demektedir: “Bir kişinin öteki bir kişiyi yargıladığını düşündüğüm zaman vücudumu büyük bir titreme kaplamaktadır.”",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasası Karar Düzeltilmesi ile ilgili 322’nci maddesinde şöyle demektedir:",
    "negative": "Bu ilkenin İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde, Avrupa İnsan Hakları Beyannamesinde yer aldığını ve uygar dünyada bu ilkeye saygı duyulduğunu biliriz."
  },
  {
    "anchor": "Ülkemizde 27 Mayıs Anayasasına gelinceye kadar tutuklanan ve yakalananlara tazminat ödenmesi konusuna eğilinmemişti.",
    "positive": "Tutucu ve gerici güçler, Anayasa’nın referanduma sunulduğu günlerden başlayarak 27 Mayıs Anayasasına",
    "negative": "Ama bu girmede suç delili, suçla ilgili herhangi bir belge veyahut da silâh, şu, bu bulunur ise o halde kanunun 45. maddesi işleyecektir.”"
  },
  {
    "anchor": "1961 Anayasası bu konuyu ele aldı ve 1964 yılında da tazminat yasası kabul edildi.",
    "positive": "Ancak 1947 yılında kabul edilen sendikalar yasası işçiye grev hakkı tanımamış, işçinin bu hakkı ancak 1961 Anayasası ile gerçekleşebilmiştir.",
    "negative": "Ancak yukarıya alınan Ceza Yargılama Usulü Yasasının 343. maddesinin son fıkrasında: “Eğer bozma sorgu hâkimi kararları..."
  },
  {
    "anchor": "Objektif sorumluluk kurallarına göre vatandaşa verilen zararın devlet tarafından ödenmesi gerekir.",
    "positive": "Askeri mahkemelerden yasaya aykırı olarak verilen tutuklama kararları ile bu mahkemelerin kararlarına dayanılarak uygulanan haksız yakalamalardan doğan maddi ve manevi zararların da devlet tarafından ödenmesi gerekir.",
    "negative": "Bundan başka bir parti, aftan yararlanacak kişilerin zaman aşımı süresi içinde bir daha suç işlemeleri halinde görecekleri ceza ile birlikte af edilen cezalarını da çekmelerini uygun görüyor."
  },
  {
    "anchor": "1964 gün ve 466 sayılı “kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat verilmesi hakkında Kanun” un birinci maddesi şöyle demektedir:",
    "positive": "Bu gibi hallerde haksız tutuklanan ya da yakalanan kişi tazminat davası açabilecek midir?",
    "negative": "Ceza mahkemelerince 20 liraya kadar (yirmi lira dâhil) hafif para cezasına dair verilen kararlarla, yukarı sınırı elli lirayı geçmeyen hafif para cezasını gerektiren suçlardan ötürü verilen beraat kararları temyiz olunmaz."
  },
  {
    "anchor": "“1. Anayasa ve diğer kanunlarda gösterilen hal ve şartlar dışında yakalanan veya tutuklanan veyahut tutukluluklarının devamına karar verilen;",
    "positive": "** Yasanın yukarıya alınan birinci maddesinden de anlaşılacağı gibi, Anayasada ve yasalarda gösterilen koşullar dışında tutuklanan ya da yakalanan, tutuklama ve yakalama nedenleri kendilerine bildirilmeyen, süresi",
    "negative": "Eğer yargılamanın yenilenmesi istemi delillerle yeteri kadar doğrulanmamış olursa ya da bir belgenin sahteliği, bir tanığın, bir bilirkişinin gerçeğe aykırı açıklamalarda bulunduğu ileri sürülmüş olup da duruma göre bunun eskiden verilmiş olan hükme etkisi olamayacağı anlaşılırsa istem, esassız olduğu gerekçesiyle reddedilir."
  },
  {
    "anchor": "Yakalanma veya tutuklama sebepleri ve haklarındaki iddialar kendilerine yazılı olarak hemen bildirilmeyen;",
    "positive": "Askerî Yargıtay, ileri sürülen bu sebepleri yerinde görürse karar veya hükmü bozar.",
    "negative": "** Eski Yargıtay Başkanı Halil Özyörük mecliste adalet komisyonu başkanı sıfatıyla cebir unsuru konusunda şunları söylüyor:"
  },
  {
    "anchor": "Hâkim önüne çıkarılmaları için kanunda belirtilen süre geçtikten sonra hâkim kararı olmaksızın hürriyetlerinden yoksun kılınan;",
    "positive": "Tutuklanan ya da yakalanan kişi bu süreler içinde hâkim önüne çıkarılmazsa, 4. Yasanın hâkim önüne çıkarılma için saptadığı süre geçtiği halde, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılırsa, yani serbest bırakılmazsa,",
    "negative": "** Bu bölgelerde Sıkıyönetim yasası yürürlükte olmadığından hukuksal durumun genel yasalara göre saptanması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapıl- masına veya son soruşturmanın açılmasına yer ol- madığına veyahut beraatlarına veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;",
    "positive": "``` 1. Bir kimse yasalara göre tutuklandıktan ya da yakalandıktan sonra soruşturma sonucuna ve toplanan delillere göre hakkında takipsizlik, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı, beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilirse.",
    "negative": "Hukuk, bir üst yapı kurumu olarak ekonomik temellere bağlı ve onun bir yansıması olmakla beraber, bir oranda bağımsız bir hayata da sahip olur."
  },
  {
    "anchor": "Mahkûm olup da tutuklu kaldığı süre hükümlülük süresinden fazla olan veya tutuklandıktan sonra sadece para cezasına mahkûm edilen kimselerin uğrayacakları her türlü zararlar, bu kanun hükümleri dairesinde Devletçe ödenir.",
    "positive": "Tutuklu olduğu bir dava sonunda sadece para cezasına mahkûm edilen kişi de tutuklu kalmış olmasından ötürü uğradığı zararların karşılanmasını dava edebilir.",
    "negative": "bir ceza ile mahkûmiyeti istilzam edecek mahiyette olarak vazifelerini ifada kusur etmişse,"
  },
  {
    "anchor": "Aynı cins suçtan mahkûm olanlar, itiyadı suçlular ve suç işlemeyi meslek veya geçinme vasıtası haline getirenler, 6 ve 7’nci bentler hükümlerinden faydalanamazlar.”",
    "positive": "** Yasanın birinci maddesinin 8. fıkrasında ayni tür suçtan daha önce mahkûm olanların, itiyadı suçluların ve suç işlemeyi meslek ve geçim aracı haline getirenlerin maddenin 6 ve 7. fıkralarından yararlanamayacakları ve tazminat isteyemeyecekleri saptanmıştır.",
    "negative": "Çünkü sorgunun amacı zan altında bulunan kişiyi suçlu duru-ma düşürmek, suçsuzdan suçlu yaratmak, onu gafil avlamak değil **gerçeği bulmaya çalışmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Öteki maddelerde istemin usul ve koşulları, süreleri, inceleme yeri, yasa yolu ve ilgili başka hükümler yer almaktadır.",
    "positive": "Tasarıda, eşitlik ilkesine aykırı sadece birkaç örneğini verdiğimiz daha birçok hükümler yer almaktadır.",
    "negative": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz."
  },
  {
    "anchor": "Disiplin yönünden yakalanan ya da tutuklananlar bu yasa hükümlerinin dışında bırakılmıştır.",
    "positive": "Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin bu durumları anılan yasa, hükümleri gereğince yakınlarına hemen bildirilmezse,",
    "negative": "Dava iddianameyle kamu davası olarak açılmış ise böyle bir karar ancak Askerî Savcının uygun düşüncesi alındıktan sonra verilebilir."
  },
  {
    "anchor": "** Yasanın yukarıya alınan birinci maddesinden de anlaşılacağı gibi, Anayasada ve yasalarda gösterilen koşullar dışında tutuklanan ya da yakalanan, tutuklama ve yakalama nedenleri kendilerine bildirilmeyen, süresi",
    "positive": "“1. Anayasa ve diğer kanunlarda gösterilen hal ve şartlar dışında yakalanan veya tutuklanan veyahut tutukluluklarının devamına karar verilen;",
    "negative": "İşte yargılamanın yenilenmesi yolunun kabul edilmesi bu haklı nedenlere dayanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "içinde hâkim önüne çıkarılamayan, Hâkim önüne çıkarılma süresi geçtikten sonra hâkim kararı olmadan özgürlüğünden yoksun bırakılan, tutuklanma ya da yakalanmalarından yakınlarına hemen bilgi verilmeyen, yasaya uygun olarak yakalandıktan ya da tutuklandıktan sonra haklarında beraat, takipsizlik, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilenler, dava sonunda mahkûm olup da tutuklu kaldığı süre hükümlülük süresinden fazla olanlar ya da sadece para cezasına mahkûm edilenler bu haksız ve yasaya aykırı işlem ve kararlardan doğan zararlarının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.",
    "positive": "Hâkim önüne çıkarılmaları için kanunda belirtilen süre geçtikten sonra hâkim kararı olmaksızın hürriyetlerinden yoksun kılınan;",
    "negative": "Bilgin düşmanlığı, bilim düşmanlığı, kitap düşmanlığına, sanat düşmanlığına dönüştü."
  },
  {
    "anchor": "** Yasanın birinci maddesinin 8. fıkrasında ayni tür suçtan daha önce mahkûm olanların, itiyadı suçluların ve suç işlemeyi meslek ve geçim aracı haline getirenlerin maddenin 6 ve 7. fıkralarından yararlanamayacakları ve tazminat isteyemeyecekleri saptanmıştır.",
    "positive": "Aynı cins suçtan mahkûm olanlar, itiyadı suçlular ve suç işlemeyi meslek veya geçinme vasıtası haline getirenler, 6 ve 7’nci bentler hükümlerinden faydalanamazlar.”",
    "negative": "Yani eğer suçun işlendiği gün ile bu talepnamenin günü arasında üç veya altı aylık süreler dolmamış ise dava zamanında açılmış sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Türk Ceza Yasası itiyadı suçla, suçu meslek ve geçim aracı haline getiren suçluyu tanımlamamıştır.",
    "positive": "Suçu meslek ve geçinme aracı haline getiren suçluların hangi suçlular olduğunu hâkim olaya ve delillere göre takdir edecektir.",
    "negative": "12 Yıldan beri ulaşılması gereken bir hedef, gerçekleştirilmesi gereken bir amaç olarak karşımızda duran “Hukuk Devleti” bugün düne göre daha da uzaklara itilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk kitaplarında aynı suçu iki kez işledikten sonra üçüncü kez işleyen itiyadı suçlular olarak gösterilmektedir.",
    "positive": "Bireyin aynı suçtan kesin bir hükümle beraat ettikten sonra, ikinci bir kez yargılama yerlerinin karşısına çıkarılması bu güvenceye aykırı düşer.",
    "negative": "amacına varması mümkün değilse zor unsurunun varlığını zımnen kabul etmek gerekir.”"
  },
  {
    "anchor": "Suçu meslek ve geçinme aracı haline getiren suçluların hangi suçlular olduğunu hâkim olaya ve delillere göre takdir edecektir.",
    "positive": "Türk Ceza Yasası itiyadı suçla, suçu meslek ve geçim aracı haline getiren suçluyu tanımlamamıştır.",
    "negative": "Karar verecek kurul bu memurdan ya da görevlendireceği başka bir memurdan, gerek görürse, sanık memur hakkında sözlü açıklama isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "Yasada açıklık olmamakla beraber aynı tür suçtan mahkûm olanların da T.C. Yasasının 81. maddesinde gösterilen “tekerrür” hükümlerine göre saptanacağı anlaşılmaktadır.",
    "positive": "Yasada açıklık olmamakla beraber Yargıtay müdahil davacının yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurabilme hakkını kabul etmektedir.",
    "negative": "Bu nedenle sorguya başlarken sanığa hangi suçla suçlandığının somut olarak ve açıkça bildirilmesi yasa gereğidir."
  },
  {
    "anchor": "içinde ikinci bir suç işleyenleri “Mükerrer” saymakta ve cezalarını artırmaktadır.",
    "positive": "Bundan başka bir parti, aftan yararlanacak kişilerin zaman aşımı süresi içinde bir daha suç işlemeleri halinde görecekleri ceza ile birlikte af edilen cezalarını da çekmelerini uygun görüyor.",
    "negative": "Bazı konularda Avrupa İnsan Haklarıyla bağdaşırlığı söz götüren kurallar ya da uygulamalar bulunabilir."
  },
  {
    "anchor": "``` 1. Bir kimse yasalara göre tutuklandıktan ya da yakalandıktan sonra soruşturma sonucuna ve toplanan delillere göre hakkında takipsizlik, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı, beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilirse.",
    "positive": "içinde hâkim önüne çıkarılamayan, Hâkim önüne çıkarılma süresi geçtikten sonra hâkim kararı olmadan özgürlüğünden yoksun bırakılan, tutuklanma ya da yakalanmalarından yakınlarına hemen bilgi verilmeyen, yasaya uygun olarak yakalandıktan ya da tutuklandıktan sonra haklarında beraat, takipsizlik, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilenler, dava sonunda mahkûm olup da tutuklu kaldığı süre hükümlülük süresinden fazla olanlar ya da sadece para cezasına mahkûm edilenler bu haksız ve yasaya aykırı işlem ve kararlardan doğan zararlarının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.",
    "negative": "Bilindiği gibi kapatma ile durdurma veya çalışmadan alıkoyma, ayrı ayrı şeylerdir."
  },
  {
    "anchor": "2. Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 106. maddesine göre yakalanan ya da tutuklanan kişiye hakkındaki bu işlem ve kararların nedenleri ile ileri sürülen iddianın neden ibaret olduğu yazılı olarak hemen bildirilir.",
    "positive": "Tutuklanan sanık hâkim önüne çıkarılınca, durum yakınlarına hâkim tarafından verilen bir kararla hemen bildirilir.",
    "negative": "“Aleniyet, suçun herhangi bir kimsenin görüp işitebileceği bir yerde işlenmesini ifade eder."
  },
  {
    "anchor": "Bu bilgileri içeren tutuklama müzekkeresinin bir örneği tutuklama anında ya da en geç tutukevine konulduğunun ertesi günü sanığa tebliğ edilir ve karara itiraz hakkı olduğu bildirilir.",
    "positive": "gününde yüzüme karşı verilen ya da tebliğ edilen bu karara süresi içinde itiraz ediyorum” denilecektir.",
    "negative": "yararlanırken, yukarıda açıklandığı gibi sanıklara basit yardımlarda bulunanları genel indirimden yararlandırmamak hangi eşitlik ilkesine uygun düşecektir?"
  },
  {
    "anchor": "Yasanın bu hükümlerine göre işlem yapılmazsa, 3. Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 108.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 107. maddesine göre tutuklanan isterse, bu kimselere resmen haber verilir.",
    "negative": "Çünkü yukarıda da açıklandığı gibi burada mahkeme hukuksal nedenler üzerinde değil olaylar üzerinde, deliller üzerinde yani davanın maddi yönleri üzerinde inceleme yapacaktır."
  },
  {
    "anchor": "mad- desine göre, yakalanan ya da tutuklanan kişi yasanın gösterdiği süre içinde hâkim önüne çıkarılır ve sorgusu yapılır.",
    "positive": "Tutuklanan ya da yakalanan kişi bu süreler içinde hâkim önüne çıkarılmazsa, 4. Yasanın hâkim önüne çıkarılma için saptadığı süre geçtiği halde, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılırsa, yani serbest bırakılmazsa,",
    "negative": "— Cebir saiki unsur sayılmazsa herhangi bir hükümet elinde bu madde müthiş bir silâh olur."
  },
  {
    "anchor": "Ancak üç ya da daha çok kişi tarafından toplu olarak suç işlenmesi halinde sanıkların en geç bir hafta içinde hâkim önüne çıkarılması ve sorgularının yapılması gerekir.",
    "positive": "İtirazı yerinde görmezse onu reddedemez, en geç üç gün içinde itiraz dilekçesini ya da tutanağını, itirazı inceleyecek hâkime ya da mahkemeye gönderir.",
    "negative": "Bu görevi yerine getirmeyen bu- cak müdürleri hakkında C.Y.U. Yasasının 154. maddesi ile Hâkimler yasasına göre işlem yapılır."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklanan ya da yakalanan kişi bu süreler içinde hâkim önüne çıkarılmazsa, 4. Yasanın hâkim önüne çıkarılma için saptadığı süre geçtiği halde, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılırsa, yani serbest bırakılmazsa,",
    "positive": "mad- desine göre, yakalanan ya da tutuklanan kişi yasanın gösterdiği süre içinde hâkim önüne çıkarılır ve sorgusu yapılır.",
    "negative": "Suçların gizli kalmamasında, ilgililerce bilinmesinde ve kovuşturulmasında kamu yararı vardır."
  },
  {
    "anchor": "5. Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin tutulma işlemini yakınlarına ve esaslı bir alakası olan diğer kimselere bildirmesine müsaade olunur.",
    "positive": "Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin bu durumları anılan yasa, hükümleri gereğince yakınlarına hemen bildirilmezse,",
    "negative": "Anayasa koyucunun, Cumhuriyet Senatosu tarafından bazı maddelerde değişiklik yapılması haline işaret etmesi, metnin bütünü ile değiştirildiği hallerde olduğu gibi, madde değişikliği hallerinde de oylamanın nasıl yapılacağını göstermek içindir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 107. maddesine göre tutuklanan isterse, bu kimselere resmen haber verilir.",
    "positive": "Yasanın bu hükümlerine göre işlem yapılmazsa, 3. Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 108.",
    "negative": "Hukukun, toplumsal ilişkileri düzenleyen kurallar olarak tanımlanması yanlış olmamakla beraber eksik ve gerçeği tam anlamı ile ortaya koymaktan uzaktır."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklanan sanık hâkim önüne çıkarılınca, durum yakınlarına hâkim tarafından verilen bir kararla hemen bildirilir.",
    "positive": "Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin bu durumları anılan yasa, hükümleri gereğince yakınlarına hemen bildirilmezse,",
    "negative": "Ülkemizle ilgili Avrupa Konseyi çalışmalarının basınımıza yansıdığı bu günlerde Konsey’in kuruluşu, hukuksal niteliği, görevleri ve organları üzerinde durmak yararlı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin bu durumları anılan yasa, hükümleri gereğince yakınlarına hemen bildirilmezse,",
    "positive": "5. Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin tutulma işlemini yakınlarına ve esaslı bir alakası olan diğer kimselere bildirmesine müsaade olunur.",
    "negative": "Ancak söylemek gerekir ki adil bir toplum düzenini gerçekleştirebilmek kuşkusuz sınıfsal çıkar ve kaygılardan uzak bir yönetimin başarabileceği bir iştir."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan işlediği herhangi bir suçtan ötürü hapis cezasına mahkûm edilen bir kimse, bu dava nedeni ile hükümlülük süresinden fazla tutuklu kalmış ise fazla kaldığı tutukluluk süresi için tazminat isteyebilir.",
    "positive": "Mahkûm olup da tutuklu kaldığı süre hükümlülük süresinden fazla olan veya tutuklandıktan sonra sadece para cezasına mahkûm edilen kimselerin uğrayacakları her türlü zararlar, bu kanun hükümleri dairesinde Devletçe ödenir.",
    "negative": "Ünlü düşünür, 7 Şubat 1600’de Roma’da Campe Dei Fiori’de odunlar üstünde yakıldı."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklu olduğu bir dava sonunda sadece para cezasına mahkûm edilen kişi de tutuklu kalmış olmasından ötürü uğradığı zararların karşılanmasını dava edebilir.",
    "positive": "Öte yandan işlediği herhangi bir suçtan ötürü hapis cezasına mahkûm edilen bir kimse, bu dava nedeni ile hükümlülük süresinden fazla tutuklu kalmış ise fazla kaldığı tutukluluk süresi için tazminat isteyebilir.",
    "negative": "Savcılığı tarafından soruşturma açılmış, iş mahkemeye intikal etmiş ve yapılan duruşma esnasında suçun görevden doğduğu ya da görev esnasında, işlendiği anlaşılmış olursa mahkemece duruşmanın tatiline karar verilir."
  },
  {
    "anchor": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir.",
    "positive": "Bu gibi hallerde haksız tutuklanan ya da yakalanan kişi tazminat davası açabilecek midir?",
    "negative": "Cürmün faili olduğu hakkında aleyhine şüpheden başak bir delil bulunmayan bu adamı Vilâyet Ceza Mahkemesi huzuruna çıkardılar."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklamaya ya da salıverilme istemin reddine karar veren mahkeme sulh ceza mahkemesi ya da asliye ceza mahkemesi ise davacı tazminat için kendi ikametgâhı Ağır Ceza Mahkemesine başvuracaktır.",
    "positive": "Savcısı tarafından düzenlenen bir iddianame ile ve suçun niteliğine göre ya Asliye Ceza Mahkemesinde ya da Sulh Ceza Mahkemesinde açılmaktadır.",
    "negative": "“Evrensel Beyannamenin, bir yönü ile sadece ileriye bakan - olması lazım geleni - ifade eden ideal bir haklar listesi niteliği taşıdığını söyleyebiliriz.”^6"
  },
  {
    "anchor": "Eğer tazminat istemine neden olan işlemler Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılmış ise bu takdirde davacının en yakın yer Ağır Ceza Mahkemesine başvurması gerekir.",
    "positive": "Karar ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından verilmiş ise itirazı inceleme yetkisi bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına aittir",
    "negative": "Bunlar herhangi bir siyasal partiye mal edilmesi mümkün olmayan, partiler üstü sorunlardır."
  },
  {
    "anchor": "Zararların miktarı davacının Sosyal ve ekonomik durumuna göre hâkim tarafından takdir edilecektir.",
    "positive": "Suçu meslek ve geçinme aracı haline getiren suçluların hangi suçlular olduğunu hâkim olaya ve delillere göre takdir edecektir.",
    "negative": "Demokratik hakların kazanılması, hukuk devletinin bütün kuralları ile işler hale gelmesi kuşkusuz uzun vadeli bir mücadeleyi gerektirir."
  },
  {
    "anchor": "Uygulamada genellikle davacının tutuklama ve yakalama gibi işlem ve kararlar nedeni ile çalışamamış, meslekî görevini yapamamış olmasından ötürü kaybettiği maaş, ücret, çocuk zammı, ödenek, ortalama kazanç göz önünde tutularak maddi tazminat miktarı saptanmakta ve ayrıca manevi tazminat da takdir edilmektedir.^11",
    "positive": "Dava dilekçesine davacının adı, soyadı, adresi, zarara neden olan işlemin ne olduğu, zararın dayandığı nedenler, istenen maddi ve manevi tazminat miktarı ve ispat delil ve belgeleri yazılır ve gösterilir.",
    "negative": "Bu maddede bahsi geçen, Anayasa’nın 22’nci maddesinin beşinci fıkrası konuya ışık tutmakta olduğundan üzerinde durmakta fayda bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Tazminat miktarının saptanmasında davacının karşılıklı ihmal ve kusuru varsa bu da göz önünde tutulmak gerekir.",
    "positive": "Uygulamada genellikle davacının tutuklama ve yakalama gibi işlem ve kararlar nedeni ile çalışamamış, meslekî görevini yapamamış olmasından ötürü kaybettiği maaş, ücret, çocuk zammı, ödenek, ortalama kazanç göz önünde tutularak maddi tazminat miktarı saptanmakta ve ayrıca manevi tazminat da takdir edilmektedir.^11",
    "negative": "142’nci maddenin birinci fıkrası ise yukarıda açıklanan 141’inci maddenin birinci fıkrasındaki amaçlar için **propaganda yapmayı cezalandırmaktadır**."
  },
  {
    "anchor": "Eğer davacı yasaya aykırı ve usulsüz işlemlere kendi kusurlu hareketleri ile neden olmuş ise, örneğin başkasını kurtarmak için suçu üzerine almış da",
    "positive": "1 bazen başkasını kurtarmak için suçu üzerine alır ve nihayet işkence altında serbest iradesini kaybederek yapmadığı eylemleri yaptığını söyler.",
    "negative": "Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapıl- masına veya son soruşturmanın açılmasına yer ol- madığına veyahut beraatlarına veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;"
  },
  {
    "anchor": "Bir öğretmen tarafından açılan bu tür bir tazminat davasında, maaş, çocuk zammı, eğitim ödeneği, ta¬rifeye göre ödenen avukatlık ücretinin maddi tazmi¬nat olarak tahsiline ilişkin karar Yargıtay",
    "positive": "** Yasa dışı tutuklanan ya da yakalananlara tazminat verilmesine ilişkin 466 sayılı yasa bütün yargı organlarının bu tür kararlarını ve işlemlerini hedef alan genel bir yasadır.",
    "negative": "Eğer mağdur iftira nedeniyle müebbet ağır hapse mahkûm olmuşsa, iftiracıya on beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "sonradan yalan söylediği anlaşılmış ise bu hal tazminatın takdirinde göz önüne alınır.",
    "positive": "Yasa, bu cezaların ağırlığını göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu göz önüne alarak Yargıtay’ca incelenmelerini zorunlu kabul etmiştir.",
    "negative": "Mahkemelerden verilen bir kısım mahkûmiyet kararları bazı hukuksal sonuçlar doğurmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Dava dilekçesine davacının adı, soyadı, adresi, zarara neden olan işlemin ne olduğu, zararın dayandığı nedenler, istenen maddi ve manevi tazminat miktarı ve ispat delil ve belgeleri yazılır ve gösterilir.",
    "positive": "Uygulamada genellikle davacının tutuklama ve yakalama gibi işlem ve kararlar nedeni ile çalışamamış, meslekî görevini yapamamış olmasından ötürü kaybettiği maaş, ücret, çocuk zammı, ödenek, ortalama kazanç göz önünde tutularak maddi tazminat miktarı saptanmakta ve ayrıca manevi tazminat da takdir edilmektedir.^11",
    "negative": "Burada C. Başsavcılığı Yargıtay Dairesinin ya da Genel Kurulunun yerini almakta, onun adına görev yaparak âdeta karar vermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Savcısının düşüncesi de alındıktan sonra mahkemece gerekli inceleme yapılır ve istem karara bağlanır.",
    "positive": "Bu istem kural olarak önceki hükmü veren mahkemeye yapılır ve bu mahkemece incelenir.",
    "negative": "Kuşkusuz bu tür yayınlara günümüzün koşullarında her zamandan daha çok ihtiyacımız vardır."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz eden davacı ve hazinenin yedi gün içinde depo akçesi de yatırması gerekir.",
    "positive": "Temyiz başvurması süresi içinde yapılmış ve depo akçesi de süresinde yatırılmış ise istem, Yargıtay’ın görevli dairesince incelenir.",
    "negative": "Örneğin usule uygun olmayarak soruşturma yapılmış olması, karar veren kurulan Yasaya aykırı olarak kurulması, savunma delillerinin"
  },
  {
    "anchor": "Davacı, kendisine zarar veren işlemlerin yapılması nedeni olan iddialar üzerine hakkında açılan dava",
    "positive": "Bir yazar, yazılarından ötürü hakkında açılan soruşturma ve dava sayısının 300 olduğunu açıklıyor.",
    "negative": "Bireyin aynı suçtan kesin bir hükümle beraat ettikten sonra, ikinci bir kez yargılama yerlerinin karşısına çıkarılması bu güvenceye aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "sonunda verilen kararın kesinleşmesinden ya da iddiaların yetkili makamlarca karara bağlanmasından itibaren üç ay içinde dava açacaktır.",
    "positive": "Daire müdürü ya da kişisel davacı bu karara karşı kararın tebliğ gününden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler.",
    "negative": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Erem, bu sürenin bir “usul süresi” olmadığını, süre geçirilmiş ise eski hale getirme istenilmeyeceğini, sürenin kaçırılması halinde bir şey yapılamayacağını yazmaktadır.",
    "positive": "Zorunlu nedenler, beklenmeyen ya da sakınılması mümkün olmayan olaylardan ötürü süresi içinde temyize başvuramayan ve süreyi geçiren kişi, eski hale getirme yoluyla bunu ispat ettiği takdirde süresi içinde temyiz etmişçesine istemi kabul edilir.",
    "negative": "Dünyanın bütün uygar ülkelerinde vazgeçilmezliği ve kutsallığı tartışmasız kabul edilen savunma hakkı sınırlandı."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay I. Ceza Dairesi de 18.11.1965 gün ve 2440/2409 sayılı kararında “dava süresinin hesabında öğrenme tarihinin” başlangıç alınamayacağı görüşünü benimsemiştir.",
    "positive": "A — Askerî Yargıtay Üçüncü Dairesi 17.8.1971 gün ve 1971/337 esas ve 1971/339 sayılı kararında:",
    "negative": "D — Askerî Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonunda istem kabule değer görülmeyerek reddedilirse bu karara karşı itiraz olunamaz."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay’ın onama kararları uygulamada sanığa tebliğ edilmediğinden, sürenin geçmemesi için ilgilinin, kararın temyiz edilip edilmediğini ve edilmiş ise sonucunu izlemesinde yararı vardır.",
    "positive": "Bu yol daha çok ve öncelikle kararların Yargıtay tarafından incelenmesini, bütün yurtta Yasaların aynı biçimde uygulanmasını sağlamak, Yargıtay’ın uygulamada görüş birliğini gerçekleştirmek amacıyla kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "Düşünce suçundan 7,5 yıl, 24 yıl, 30 yıl ağır hapse mahkûm edilen kişilerin sayısı gün geçtikçe artıyor."
  },
  {
    "anchor": "** Yasa dışı tutuklanan ya da yakalananlara tazminat verilmesine ilişkin 466 sayılı yasa bütün yargı organlarının bu tür kararlarını ve işlemlerini hedef alan genel bir yasadır.",
    "positive": "Bu nedenle askeri yargı organlarının 466 sayılı yasa hükümleri karşısında, haksız olduğu anlaşılan tutuklama kararları ile yasa dışı uygulanan yakalama işlemlerinden doğan zararların tazmini için dava açılabilir.",
    "negative": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Askeri mahkemelerden yasaya aykırı olarak verilen tutuklama kararları ile bu mahkemelerin kararlarına dayanılarak uygulanan haksız yakalamalardan doğan maddi ve manevi zararların da devlet tarafından ödenmesi gerekir.",
    "positive": "Bu nedenle askeri yargı organlarının 466 sayılı yasa hükümleri karşısında, haksız olduğu anlaşılan tutuklama kararları ile yasa dışı uygulanan yakalama işlemlerinden doğan zararların tazmini için dava açılabilir.",
    "negative": "Sorgunun amacı belki daha ziyade zan altında bulunan kişiyi, şüpheli durumdan kurtarmak, onu topluma kazandırmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle askeri yargı organlarının 466 sayılı yasa hükümleri karşısında, haksız olduğu anlaşılan tutuklama kararları ile yasa dışı uygulanan yakalama işlemlerinden doğan zararların tazmini için dava açılabilir.",
    "positive": "Askeri mahkemelerden yasaya aykırı olarak verilen tutuklama kararları ile bu mahkemelerin kararlarına dayanılarak uygulanan haksız yakalamalardan doğan maddi ve manevi zararların da devlet tarafından ödenmesi gerekir.",
    "negative": "Bugün başta Fransa, İngiltere, İtalya ve Belçika olmak üzere burjuva demokratik düzenle yönetilen ülkelerin hemen hepsinde memura grev hakkı tanınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak yasada askerî mahkemelerin bu tür karar ve işlemlerinden ötürü açılacak davaların hangi mahkemelerde görüleceği",
    "positive": "Yurdumuzda yargı organlarına intikal eden davaların çoğunluğu bu tür davalardan oluşmakta ve kökenini mülkiyet ilişkilerinden almaktadır.",
    "negative": "Mahkemelerden verilen bir kısım mahkûmiyet kararları bazı hukuksal sonuçlar doğurmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "** Bir kimse hakkında açılan dava devam ederken genel af ilân edilirse hukuksal durum ne olacaktır?",
    "positive": "* Yazılı emir yolu ile bir karar Yargıtay tarafından bozulduğu takdirde hukuksal durum ne olacaktır?",
    "negative": "Adi itiraza gelince, bunlar yasada, acele itirazda olduğu gibi tek tek gösterilmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu gibi hallerde haksız tutuklanan ya da yakalanan kişi tazminat davası açabilecek midir?",
    "positive": "Genel Af Yasası, “Affı reddetme hakkı” tanımamış ise haksız tutuklanan ya da yakalanan kişinin tazminat hakkı kabul edilmelidir.",
    "negative": "**Sonuç:** Dernekler, dernek şubeleri, federasyon ve konfede- rasyonlar bildiri yayınlayabilirler."
  },
  {
    "anchor": "Eğer Af Yasasında aftan ya- rarlanacak vatandaşlara “Affı Ret etme hakkı” tanınmış ise, bu takdirde vatandaş bu hakkı ya kullanacaktır ya da kullanmayacaktır.",
    "positive": "Eğer kişi aftan yararlanmak istememiş ve affı reddetmiş ise bu takdirde davaya devam olunacaktır.",
    "negative": "Oysa dernek genel kurul çağrısının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunun incelenmesi ve toplantının güvenlik altında sürmesinin sağlanması derneğin organlarına, kongre divanına ait bir yetkidir."
  },
  {
    "anchor": "Kişi aftan yararlanma hakkını kabul etmiş, ret etmemiş ise, tazminat davası açması mümkün olamayacaktır.",
    "positive": "Bu gibi hallerde haksız tutuklanan ya da yakalanan kişi tazminat davası açabilecek midir?",
    "negative": "1960 yılında “Amerika’nın Kanal Bölgesi”nde çalışmaya başlayan Güney Komutanlığı, (Southern Command) kurulan istihbarat, teknik sorgulama ve işkence eğitim merkezlerinden bir tanesidir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer kişi aftan yararlanmak istememiş ve affı reddetmiş ise bu takdirde davaya devam olunacaktır.",
    "positive": "Eğer Af Yasasında aftan ya- rarlanacak vatandaşlara “Affı Ret etme hakkı” tanınmış ise, bu takdirde vatandaş bu hakkı ya kullanacaktır ya da kullanmayacaktır.",
    "negative": "Latince “Politicüs” kelimesinden gelen “Politika” kavramı, devleti yönetme sanatı anlamına gelmektedir.”"
  },
  {
    "anchor": "Genel Af Yasası, “Affı reddetme hakkı” tanımamış ise haksız tutuklanan ya da yakalanan kişinin tazminat hakkı kabul edilmelidir.",
    "positive": "Bu gibi hallerde haksız tutuklanan ya da yakalanan kişi tazminat davası açabilecek midir?",
    "negative": "**Görev** Bugün Türkiye öğretmeninin önündeki görev, 27 Mayıs Anayasası ile kendisine tanınmış olan ve 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde elinden alınan Sendika kurma hakkını vs."
  },
  {
    "anchor": "Hakkında verilen mahkûmiyet hükmü kesinleşen kimseler, dava süresi geçmemiş ise, bu süre içinde genel af ilân edilse ve Af Yasasında affı reddetme hakkı tanınsa bile, affı reddetme olanağına sahip olmadıklarından tazminat davası açabilmelidirler.",
    "positive": "Genel Af Yasası, “Affı reddetme hakkı” tanımamış ise haksız tutuklanan ya da yakalanan kişinin tazminat hakkı kabul edilmelidir.",
    "negative": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de askerî tutukevinde bulunan sanıklar, bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak temyiz yoluna başvurabilirler."
  },
  {
    "anchor": "Bu ilkenin İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde, Avrupa İnsan Hakları Beyannamesinde yer aldığını ve uygar dünyada bu ilkeye saygı duyulduğunu biliriz.",
    "positive": "Önce Evrensel İnsan Hakları Demeci, daha sonra Avrupa İnsan Hakları Antlaşması bu fikrin bayrak gibi yükselen işaretleridir.",
    "negative": "Burada inceleme konusu madde ile ilgili örnek bir karardan söz etmekte yarar görüyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "Kişi özgürlüğü, bu özgürlüğün vazgeçilmezliği hatta kutsallığı üzerinde kitaplar yazar, incelemeler yayınlarız.",
    "positive": "yer yer bu amacın dışına çıkılmakta, kişi özgürlüğü zedelemekte ve kişi güvenliği yaralanmaktadır.",
    "negative": "“Mevkuf bulunan maznun, müdafi ile her zaman görüşebilir ve muhabere edebilir.” 3"
  },
  {
    "anchor": "İnsanın haksız olarak bir saat bile özgürlüğünden yoksun bırakılmasının, “İnsanlığa saygı” ilkesi ile bağdaşmayacağını söyler dururuz.",
    "positive": "Kişi haksız tutuklanacaktır, aylarca ve yıllarca ceza evinde kalacaktır, tutuklu kaldığı sürece özgürlüğünden yoksun, ailesinden yakınlarından ve insanlardan uzak yaşayacaktır.",
    "negative": "Avrupa tarihinde Derebeyler, Krallar, İmparatorlar ve Papalar af müessesesini kullanmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Ama bütün bu İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Anayasa ve Yasa hükümlerinin tersine uygulamalar yapmaktan da geri durmayız ve vazgeçmeyiz.",
    "positive": "1776 Amerikan İnsan Hakları bildirisi, daha sonra 1789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, “İnsan Hakları”nın bazılarını saptamış ve bu hakların tanındığını ilân etmiştir.",
    "negative": "kitapların olup olmadığının araştırılmasına ilişkin bozma sebebine iştirak edilmemiştir.”"
  },
  {
    "anchor": "İnfaz savcılıklarında ve ceza evlerinde zaman zaman haksız bir uygulamaya yer verilmekte ve bu uygulama sürüp gitmektedir.",
    "positive": "** Yıllardan beri özellikle fikir suçları alanında, Ceza Yargılama Usulü Kanununun 66’ncı maddesine aykırı bir uygulama sürüp gitmektedir.",
    "negative": "pılmasını sağlayarak feodal mütegallibenin anti demokratik etkilerine son vermektir.^2"
  },
  {
    "anchor": "Son yıllarda olup bitenler, hukukçu olmayanlar da hukukla ilgili, ceza evleri ve infaz usulleri ile ilgili bir çok şeyler öğretti.",
    "positive": "Bu nedenlerle özellikle ceza davalarında bilirkişilik son yıllarda hukuk uygulamasında gittikçe daha çok önem kazanmış bulunuyor.",
    "negative": "Sanıklardan “Suç ikrarı” elde etmek için, değişik ülkelerde, değişik biçimlerde uygulanan bu metot günümüze kadar gelmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece mahkûm olduğu ağır hapis ve hapis cezasının 2/3’ünü iyi hal ile geçirenleri şartlı olarak salıverecektir.",
    "positive": "Bugün bazı cezaevlerinde ve Ankara’da Yıldırım Üç Numaralı Kadınlar Tutukevinde, cezasının 2/3’ünü doldurmuş olduğu ve şartlı olarak salıverilmeye hak kazandığı halde dosyası Yargıtay’dan dönmediği için yasanın verdiği bu haktan yararlanamayan, yanlış ve haksız bir uygulamanın kurbanı olan insanlar vardır.",
    "negative": "Kişisel öç, kefaret, ibret, kısas ilkeleri yanında işkence ilkesi de bu toplumlarda yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Esefle söyleyelim ki uygulamada bu Anayasa ve yasa hükmü her zaman yerine getirilmemekte, bazı hükümlüler mağdur edilmektedir.",
    "positive": "Ancak hemen söyleyelim ki, dernekler yasasının bazı maddeleri iptal edilse de, bu maddeler yerine Anayasaya uygun maddeler kabul edilse de, böyle bir “Yasama”^ çalışması öğretmenin Anayasal, haklı isteklerini karşılayamayacaktır.",
    "negative": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Eğer tutuklu ya da hükümlünün dosyası herhangi bir nedenle ve örneğin temyiz edilerek Yargıtay’a gönderilmiş ise dosya Yargıtay’dan dönünceye kadar şartla salıverilme işlemi yapılmamakta ve dosyanın geri dönmesi beklenmektedir.",
    "positive": "Yazılı emirle bozma hükmüne göre, hâkimler ve mahkemelerce kesin olarak verilen ya da Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen kararlarda Yasaya aykırılık bulunması hallerinde, bunu herhangi bir yolla öğrenen Adalet Bakanı o kararın bozulması için Yargıtay’a başvurmak üzere C. Başsavcılığına gerekçeleriyle birlikte",
    "negative": "Yayıncının sorumlu tutulabilmesi için yasa bazı koşulların gerçekleşmesini aramıştır."
  },
  {
    "anchor": "Temyiz veya herhangi bir yasa yoluna başvurmanın yerinde olup olmadığı hususu bir yana, dosya çok kez Yargıtay’da aylarca hatta yıllarca kalmaktadır.",
    "positive": "Ancak bu konu başka yönleriyle daha etraflı düşünüldüğü zaman böyle bir yargının yerinde olmadığı, yararsız ve hatta zararlı olduğu ortaya çıkar.",
    "negative": "Bilimsel araştırmalar, toplumların önceleri ilkel toplum biçiminde ve sınıfsız toplumlar olarak yaşadığını göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza evinde, mahkûm olduğu cezanın 2/3ünü dolduran vatandaş, sadece dosyası Yargıtay’dan dönmediği için haksız ve yasaya aykırı olarak ceza evinde tutulmakta ve salıverilmemektedir.",
    "positive": "Bugün bazı cezaevlerinde ve Ankara’da Yıldırım Üç Numaralı Kadınlar Tutukevinde, cezasının 2/3’ünü doldurmuş olduğu ve şartlı olarak salıverilmeye hak kazandığı halde dosyası Yargıtay’dan dönmediği için yasanın verdiği bu haktan yararlanamayan, yanlış ve haksız bir uygulamanın kurbanı olan insanlar vardır.",
    "negative": "Bu iki madde incelendiği zaman görülür ki yazılı emirle bozma yolu konusunda Genel Usul Yasası ile Askerî Usul Yasası arasında bir fark yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Verilen mahkûmiyet kararı savcı tarafından sanık lehine ya da doğrudan doğruya yalnızca sanık tarafından temyiz edilmiş olduğu hallerde de uygulama yine böyle yapılmaktadır.",
    "positive": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır.",
    "negative": "Ama öğretmenin durumu meydandadır ve haklarını arayamamanın elde edememenin acıları içinde kıvranmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bir hüküm savcı tarafından sanığın aleyhine temyiz edilmemiş veya yalnızca sanık tarafından temyiz edilmiş ise verilen hüküm sanık için kazanılmış bir haktır (Hakkı mükte- sep).",
    "positive": "Verilen mahkûmiyet kararı savcı tarafından sanık lehine ya da doğrudan doğruya yalnızca sanık tarafından temyiz edilmiş olduğu hallerde de uygulama yine böyle yapılmaktadır.",
    "negative": "Anılan yasa 39’uncu maddesinde “Bildiri yayınlama” başlığı altında şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Bu gibi hallerde çok kez sanık dosyanın Yargıtay’dan çabuk dönmesini sağlamak için temyiz isteminden vazgeçmekte ve böylece suçsuzluğunu ispat etme olanağından yoksun kalmaktadır.",
    "positive": "Temyiz veya herhangi bir yasa yoluna başvurmanın yerinde olup olmadığı hususu bir yana, dosya çok kez Yargıtay’da aylarca hatta yıllarca kalmaktadır.",
    "negative": "Komisyon, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine aykırılık iddialarının ilk başvurma organıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bugün bazı cezaevlerinde ve Ankara’da Yıldırım Üç Numaralı Kadınlar Tutukevinde, cezasının 2/3’ünü doldurmuş olduğu ve şartlı olarak salıverilmeye hak kazandığı halde dosyası Yargıtay’dan dönmediği için yasanın verdiği bu haktan yararlanamayan, yanlış ve haksız bir uygulamanın kurbanı olan insanlar vardır.",
    "positive": "Bu yanlış uygulamanın önlenmesini ve yasaların verdiği haklardan vatandaşların yararlanmasına olanak sağlanmasını ilgilerin dikkatine sunarız.",
    "negative": "Buradaki Millî Demokratik Devrim Stratejisi özetlemesi, 1967 yılındaki yayınlara göre yapılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu gibi hallerde dosya Yargıtay’da olsa bile, yapılacak bir yazışma ile şartlı salıverme işleminin yerine getirilmesi mümkündür.",
    "positive": "Dosya kendisine gönderilen Askerî Mahkeme, deliller yeterli olsa bile duruşma yapar.",
    "negative": "Anayasa’nın kabul ettiği tutuklama nedenleri dışında yeni nedenler kabul edilemez."
  },
  {
    "anchor": "Bu yanlış uygulamanın önlenmesini ve yasaların verdiği haklardan vatandaşların yararlanmasına olanak sağlanmasını ilgilerin dikkatine sunarız.",
    "positive": "Kitap toplatma konusundaki bu hükümler, hiçbir yanlış anlamaya ve yoruma olanak vermeyecek kadar açıktır.",
    "negative": "geçilmediğinden, hukuk deyimi ile icra hareketlerine girişilmediğinden suçun 141’inci maddenin sınırları içinde kaldığı açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "**Geçmişte Af** Genel af toplumların tarihinde öteden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "positive": "Genel af, toplumların tarihinde eski dönemlerden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "negative": "Özellikle Fransa’da sık sık meydana gelen hükümet şekillerindeki değişiklikler, siyasal suçlar hakkındaki görüşlerde değişiklikler yapmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bildiğimiz ilk yazılı genel af, M.Ö. 404 yılında Atinalı General Thrasybule’nin ilân ettiği aftır.",
    "positive": "1331 (1915) yılında da “Zatı Padişahînin ifade-i afiyetleri” nedeniyle genel bir af ilân edilmişti.",
    "negative": "“Doktriner görüşler işkenceyi ve zalimane muameleleri; maddi veya manevî ceza ve ıstırap verici hareketler şeklinde tarif etmekte, gayri insanî muameleleri; insanlık duygusunu ve kişiliğini önemli derecede inciten fiiller, haysiyet kırıcı muameleleri de;"
  },
  {
    "anchor": "Maxime Valeere, 2400 yıl önce ilân edilen bu genel aftan söz ederken “Thrasybule geçmiş şeylerden bahsetmeyi yasak eden bir kanun ilân etti.",
    "positive": "Cumhuriyetin ilânı ile birlikte genel af ilân edilmiş, adî ve siyasal suçlular bu aftan yararlanmışlardır.",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Atinalıların Amnestia dedikleri bu Unutma Kanunu, sistemin sarsılmış ve yıkılmak üzere olan temellerini eski haline getirdi” demektedir. 1",
    "positive": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir.",
    "negative": "“Demokrasi düzeninde çeşitli siyasi partilerin, değişik menfaat gruplarının, sınıfların, zümrelerin menfaatlerine daha çok hizmet ettikleri, daha çok kendilerine oy verenlerin veya oy vermelerini dilediklerinin menfaatlerini koruyacak programları savundukları apaçık bir gerçektir."
  },
  {
    "anchor": "Avrupa tarihinde Derebeyler, Krallar, İmparatorlar ve Papalar af müessesesini kullanmışlardır.",
    "positive": "**Geçmişte Af** Genel af toplumların tarihinde öteden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "negative": "İnsan iradesinin dışında hüküm süren bu gelişme kanunlarını engellemek esasen mümkün, de bulunmadığı için böyle,"
  },
  {
    "anchor": "Atina’da askerlik görevinden ve savaştan kaçarak site haklarını kaybedenler, bu haklarını ancak genel af ile yeniden kazanabiliyorlardı.",
    "positive": "İleri sürülen düşünce şudur: Genel af çıkarılacak ve ilan edilecektir, ancak affedilen kişilerin serbest bırakıldıktan sonra yeniden suç işlemeleri mümkündür.",
    "negative": "Dilekçe kararı veren mahkemeye verildikleri bir hafta içinde 10 lira depo akçesi maliye başkâtibine verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Roma tarihinde genel af, önemli günlerde, bayramlarda veya büyük zaferlerden sonra Senato kararı ile ilân ediliyordu.",
    "positive": "Balkan Savaşından sonra 1330 (1914) yılında siyasal suçları da içine alan bir genel af ilân edildi.",
    "negative": "— Yukarıda yazılı gerekçelerle yine yargı organları tarafından bu kitabın toplatılmasına karar verilmiş olması."
  },
  {
    "anchor": "Batı Fransa’da meydana gelen ünlü Vandee iç savaşında iktidara başkal- dıranların kovuşturma ve cezaları ilân edilen genel bir afla ortadan kaldırılmıştı.",
    "positive": "Özellikle Fransa’da sık sık meydana gelen hükümet şekillerindeki değişiklikler, siyasal suçlar hakkındaki görüşlerde değişiklikler yapmıştır.",
    "negative": "Adi itiraza gelince, bunlar yasada, acele itirazda olduğu gibi tek tek gösterilmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bizde imparatorluktan bu yana, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde çok sayıda genel af ilân edilmiştir.",
    "positive": "27 Mayıs hareketinden sonra 1960 yılında 113 sayılı ve daha sonra 1963 yılında 218 sayılı Yasalarla genel af ilân edilmiştir.",
    "negative": "18’inci yüzyıla gelinceye kadar toplumlarda ilkel bir ceza anlayışı egemen olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Balkan savaşı sıralarında 1912 yılında Arnavutluk’ta çıkan isyan hareketine katılanlar “Affı Umumî Kanunu Muvakkati” ile affedildiler.",
    "positive": "Bu dönemde ortaya çıkan ajan provokatörler, mevcut olanların sadece her nasılsa ortaya çıkan birkaç tanesidir.",
    "negative": "Duruşmada kullanılan ve hükme etkisi olan bir belgenin sahteliğinin anlaşılması:**"
  },
  {
    "anchor": "Balkan Savaşından sonra 1330 (1914) yılında siyasal suçları da içine alan bir genel af ilân edildi.",
    "positive": "27 Mayıs hareketinden sonra 1960 yılında 113 sayılı ve daha sonra 1963 yılında 218 sayılı Yasalarla genel af ilân edilmiştir.",
    "negative": "Bu nedenledir ki ünlü ceza bilgini Iyering “Suçu toplum hazırlar, birey işler” demiştir."
  },
  {
    "anchor": "1331 (1915) yılında da “Zatı Padişahînin ifade-i afiyetleri” nedeniyle genel bir af ilân edilmişti.",
    "positive": "Balkan Savaşından sonra 1330 (1914) yılında siyasal suçları da içine alan bir genel af ilân edildi.",
    "negative": "Bu yönden yasa bu tür kararlara karşı temyiz yoluna başvurulmasını uygun görmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Büyük Millet Meclisi Hükümeti de Ankara İtilâf namesi üzerine “Tahliye edilmiş arazide ika edilmiş bütün cürümler için” genel af ilân etti.",
    "positive": "Cumhuriyetin ilânı ile birlikte genel af ilân edilmiş, adî ve siyasal suçlular bu aftan yararlanmışlardır.",
    "negative": "Maddelerin yasakladığı eylemler, propagandalar ve övmelerde zor amaçlanmadığı, kullanılmadığı veya önerilmediği hallerde sözü geçen suçların gerçekleşmesi mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyetin ilânı ile birlikte genel af ilân edilmiş, adî ve siyasal suçlular bu aftan yararlanmışlardır.",
    "positive": "1933 yılında Cumhuriyetin onuncu yıldönümünde siyasî ve adî suçlar hakkında genel af ilân edilmiş ve daha sonra 1938 yılında İstiklâl Mahkemelerince mahkûm edilen kişiler affedilmişlerdir.",
    "negative": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Lozan Antlaşmasının imzasından sonra 1924 yılında da siyasî ve adî suçlar affedilmiştir.",
    "positive": "1933 yılında Cumhuriyetin onuncu yıldönümünde siyasî ve adî suçlar hakkında genel af ilân edilmiş ve daha sonra 1938 yılında İstiklâl Mahkemelerince mahkûm edilen kişiler affedilmişlerdir.",
    "negative": "1)Davaya konu yapılan kitaptaki düşüncelerde bana yüklenmek istenen suçun unsurları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "1933 yılında Cumhuriyetin onuncu yıldönümünde siyasî ve adî suçlar hakkında genel af ilân edilmiş ve daha sonra 1938 yılında İstiklâl Mahkemelerince mahkûm edilen kişiler affedilmişlerdir.",
    "positive": "Lozan Antlaşmasının imzasından sonra 1924 yılında da siyasî ve adî suçlar affedilmiştir.",
    "negative": "Siyasal rejim ile ulus arasındaki farkı açıklığa kavuşturan Fransız devriminin bu gelişmede büyük etkisi olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "27 Mayıs hareketinden sonra 1960 yılında 113 sayılı ve daha sonra 1963 yılında 218 sayılı Yasalarla genel af ilân edilmiştir.",
    "positive": "1933 yılında Cumhuriyetin onuncu yıldönümünde siyasî ve adî suçlar hakkında genel af ilân edilmiş ve daha sonra 1938 yılında İstiklâl Mahkemelerince mahkûm edilen kişiler affedilmişlerdir.",
    "negative": "Yine 23.11.1973 gününde CHP’li 10 milletvekili TBMM’nden, işkenceler konusunda bir meclis araştırması istemişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Genel affa Fransızlar “Amnistie”, İngilizler “Amnesty”, İtalyanlar da “Amnistia” demektedirler.",
    "positive": "Biz genel affa, toplumsal sorunları çözecek sihirli bir değnek gözüyle bakmıyoruz.",
    "negative": "Geçmişten gelen bu nedenler siyasi suçların tehlikeli sayılmasında etken olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Bu sözlerin kökeni Latince “Amnestia” kelimesidir ve “geçmişin unutulması” anlamına gelmektedir.",
    "positive": "Latince “Politicüs” kelimesinden gelen “Politika” kavramı, devleti yönetme sanatı anlamına gelmektedir.”",
    "negative": "A — Birinci hal, herhangi bir suçtan mahkûm olan kişinin suç işlerken kullandığı, suçu işlemek için hazırladığı veya suçun işlenmesinden doğan eşyanın zoralımıdır."
  },
  {
    "anchor": "Affın hukuksal niteliği üzerinde bugüne kadar değişik düşünceler ileri sürülmüştür.",
    "positive": "Ülkemizle ilgili Avrupa Konseyi çalışmalarının basınımıza yansıdığı bu günlerde Konsey’in kuruluşu, hukuksal niteliği, görevleri ve organları üzerinde durmak yararlı olacaktır.",
    "negative": "Bilindiği gibi, memur, asker, öğrenci, sendika ve derneklerin politika ile ilgilenmeleri kanunlarımızca yasaklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bazı hukukçular affı, yöneticilerin bir atıfeti, bir bağışlaması gibi görmüşler, bazıları da onu toplumsal düzenin dirliği yönünden incelemişlerdir.",
    "positive": "Ülkemizde doktrinin yanında yargı organlarımız da genel affı, kamu yararı ve toplumsal açıdan ele almışlardır.",
    "negative": "Dövüldüğünü kabul ettiğimiz şahısların beyanlarının mahkûmiyete esas kabul edilmesi adaletin yok olmasını, adaletin varlığını kabul etmemek neticesi doğurur.”"
  },
  {
    "anchor": "Çoğu hukuk bilginlerince af, toplumların geçirdikleri bunalımlı dönemlerden sonra, kamu yararının ve normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak nitelenmektedir.",
    "positive": "Genel af, siyasal bilimcilere ve hukuk bilginlerine göre, toplumların bunalımlı dönemlerinden sonra normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir niteliğindedir.",
    "negative": "Süre, kararın yüze karşı verildiği ya da tebliğ edildiği günün ertesi gününden başlayarak hesap edilir."
  },
  {
    "anchor": "Barthelemy genel affı toplumların geçirdiği siyasal bunalım dönemlerinden sonra normale dönüşün koşulu olarak görmektedir.",
    "positive": "Genel af, siyasal bilimcilere ve hukuk bilginlerine göre, toplumların bunalımlı dönemlerinden sonra normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir niteliğindedir.",
    "negative": "Çünkü bu hükme aykırı hareket edildiği takdirde dernek, kapatılma tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir."
  },
  {
    "anchor": "Dönmezer ve Erman, “Umumî af, içtimaî fayda mülâhazası ile, bütün veya belirli bazı suçlar ve hükmedilmiş ise cezaları bütün neticeleri ile birlikte düşüren teşriî bir tasarruftur” demektedir.",
    "positive": "Devlet, muhtelif siyasi ve içtimaî mülahazaların sevkiyle, bazen geçmişte işlenmiş olan muayyen bazı suçların artık takip edilmemelerini iltizam eder; içtimaî fayda bunların unutulmalarında görülebilir.",
    "negative": "**Düzenin bekçileri** Türk Ceza Yasasının 142 - 142’nci maddelerini bu açıdan değerlendirmek gerçeğe uygun düşmektedir. Bu"
  },
  {
    "anchor": "Magno, “Türk ve İtalyan Ceza Kanunları Şerhi”nde “...umumî af kamunun menfaati noktasından ittihaz edilen siyasî bir tedbirdir ve bununla bazı hâdiselerin unutulması istenildiği cihetle bu tedbir karşısında hususî menfaatlerin mevzubahis olmaması icabeder” diyor.",
    "positive": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu bir kararında “Ammenin menfaati noktasından ittihaz edilmiş siyasî bir tasarruf olan umumî af ile bazı suçların unutulmak istendiği”ni kabul etmektedir^3.",
    "negative": "** Eski Yargıtay Başkanı Halil Özyörük mecliste adalet komisyonu başkanı sıfatıyla cebir unsuru konusunda şunları söylüyor:"
  },
  {
    "anchor": "Af müessesesini, yönetenlerin bir atıfeti, bir lütfu olarak görme eğilimi tarihin eski dönemlerinden kalma bir düşünce biçimidir.",
    "positive": "Genel af, toplumların tarihinde eski dönemlerden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "negative": "Ancak Askeri Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda İddianame Askeri mahkemeye verilinceye kadar ve Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre yapılan soruşturmalarda ise Mahke- meye dava açılıncaya kadar sanığın bilmesi uygun görülmeyen hususların kendisine duyurulması birinci"
  },
  {
    "anchor": "Affı toplumun sosyal ve siyasal koşullarının dışında soyut ve duygusal bir yönden ele almayı gerçekçi bir tutum saymak mümkün değildir.",
    "positive": "** 27 Mayıs Anayasasının ilanından bir süre sonra yönetimi ele alan iktidarlar Anayasaya karşı bir tutum içine girdiler.",
    "negative": "Kitaplar, çeviriler yasaklanmamakta, evrensellik kazanmış düşünce sistemlerine düşünce kapıları kapanmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten af, ne affedenin merhamet duyguları ve ne de affedilenin kişisel çıkarlarıyla ilgili olarak düşünülemez.",
    "positive": "Gerçekten Avrupa Konseyine kişisel başvurma yetkisi tanınmadan insan hak ve özgürlüklerinin güvenlik altına alınma olanakları sınırlı ve yapılan girişimler etkisiz kalacaktır.",
    "negative": "Bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu bu gerçek, sorunlarımızın çözümünde göz önünde tutulması gereken önemli bir etkendir."
  },
  {
    "anchor": "Temelde af, kamu yararının, toplumsal çıkarların başvurmayı gerektirdiği bir müessesedir.",
    "positive": "Çoğu hukuk bilginlerince af, toplumların geçirdikleri bunalımlı dönemlerden sonra, kamu yararının ve normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak nitelenmektedir.",
    "negative": "“Bu duruma göre hâdisemizde tanık olan sanıkların dövüldüğü ve hürriyetlerinin tahrip edildiği iddia makamınca kabul edilmiştir..."
  },
  {
    "anchor": "“Af yetkisi affedilenin menfaatleri göz önünde tutularak kullanılmamalı, kamu faydası varsa af yoluna gidilmelidir.”",
    "positive": "Tazminat miktarının saptanmasında davacının karşılıklı ihmal ve kusuru varsa bu da göz önünde tutulmak gerekir.",
    "negative": "Bu durum, mahkeme kararlarına karşı mahkemenin kendisine veya başka bir mahkemeye başvurarak bu kararların yeniden incelettirilmesi, bunlardan yanlış olanların bozulması, doğru olanların da doğru olduklarının belirtilmesi ve bunun sonucu olarak doğru kararlar üzerindeki yanlışlık kuşkusunun ortadan kaldırılması zorunluluğunu doğurmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Erem, Manzini’ye gönderme yaparak, genel affın “kamu yararı” amacıyla yapıldığını ve bu görüşün pek çok taraftar bulduğunu yazmaktadır.",
    "positive": "Ülkemizde doktrinin yanında yargı organlarımız da genel affı, kamu yararı ve toplumsal açıdan ele almışlardır.",
    "negative": "Kararına itiraz olunan yargı organ, itiraz üzerine verilen karara uymak zorundadır."
  },
  {
    "anchor": "İlhan Arsel de, “Siyasî ve millî mülâhazalara binaen ve muayyen suçları işlemiş mahkûmlara şamil olmak üzere umumî af yoluna gitmekle memleketin sükûn ve emniyetinin tesis edilebileceği kabul edilir”^",
    "positive": "içtimaî bünyeyi çok esaslı bir surette alâka-landırmış olan hâdiselerin doğurduğu icaplar sebebiyle umumî af ilân edilir.",
    "negative": "Siyasal rejim ile ulus arasındaki farkı açıklığa kavuşturan Fransız devriminin bu gelişmede büyük etkisi olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Ülkemizde doktrinin yanında yargı organlarımız da genel affı, kamu yararı ve toplumsal açıdan ele almışlardır.",
    "positive": "Sayın Erem, Manzini’ye gönderme yaparak, genel affın “kamu yararı” amacıyla yapıldığını ve bu görüşün pek çok taraftar bulduğunu yazmaktadır.",
    "negative": "Buradaki Millî Demokratik Devrim Stratejisi özetlemesi, 1967 yılındaki yayınlara göre yapılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu bir kararında “Ammenin menfaati noktasından ittihaz edilmiş siyasî bir tasarruf olan umumî af ile bazı suçların unutulmak istendiği”ni kabul etmektedir^3.",
    "positive": "Yargıtay Ceza Genel Kurulu ikrar konusunda aşağıdaki iki kararında şöyle demektedir.",
    "negative": "Maddedeki “... C. Savcılığınca verilecek alındı belgesi...” sözleri de bunu anlatmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu geçiş dönemi sarsıntılarının düğüm noktasını ve son tezahürünü teşkil eden 22-23 Şubat olayları ile ilgili fiil ve hareketler ile bu olaylara esas teşkil edebilecek mahiyette bulunan ve asker kişiler tarafından işlenmiş olan fiil ve hareketler için ceza kovuşturması yapılmamasında cemiyetin yüksek menfaatleri vardır.",
    "positive": "1962 yılında 22-23 Şubat olayları ile daha sonra meydana gelen 21 Mayıs olaylarının sanıkları hakkında çıkarılan aflarda böyle bir ayrım yapılmamıştır.",
    "negative": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder."
  },
  {
    "anchor": "Bu suretle bir intikal devrinin Silahlı Kuvvetlerimize de sirayet eden sarsıntılarının izalesi ve devlet hayatımızın normal mecrasında güvenle devam etmesi için gerekli zemin teşkil edilmiş olacaktır.",
    "positive": "**Yasaya ve Ahlâka Aykırı Elde Edilmiş Delil** Bazen ses bantları Anayasanın yasaların açık hükümlerine ve ahlâk kurallarına aykırı bir biçimde ve suç teşkil eden yollarla elde edilmektedir.",
    "negative": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "^4 Yine bu af yasasının görüşülmesi esnasında “50 sayılı Kanunla bazı hadiseleri unutmak, bunların açtığı yaraları kapamak, sulh ve sükûnu tesis için, bu gayeleri tahakkuk ettirmek için çıkarılmıştır” denilmektedir.^5",
    "positive": "Yine düşünceleri uğruna hayatlarını veren bir mutasavvıf Hallacı Mansur’u “Padişaha karşı huruç ettiği” için asılan ve hazırladığı ipi cellata kendi eliyle veren “Varidat” yapıtının sahibi Şeyh Bedrettin’i unutmak mümkün müdür?",
    "negative": "Sanığın birden ziyade müdafileri olduğu hallerde bunlardan birisinin süreyi geçirmiş olması, diğer müdafilerin ya da müdafiin süresi içinde yaptığı"
  },
  {
    "anchor": "“Memleketimizde Cumhuriyet rejiminin kabulünden sonra cemiyetin normal ve emniyetli bir hayata kavuşmuş olması gibi sebeplerle 1933 yılında 2330, bu tarihten on yedi yıl sonra 1950 yılında 5677 ve 275/960 tarihinde de başlanan inkılâp hareketi neticesinde, memleketin siyasî ve içtimaî bünyesinde husule gelen olağanüstü değişiklikler ve milletçe maruz kalınan büyük bir tehlike ve fevkalâde bir vaziyetin atlatılmış olması gibi haller karşısında.",
    "positive": "Bu süre mevkutelerde olduğu gibi yayın gününden başlar ve bu süre geçtikten sonra açılan davalarda süre yedi ay olmaktadır.",
    "negative": "biçimlerine göre, toplum düzeni üzerinde “Zor”u öner- meyen düşünceler suç sayılmıyor, düşüncenin kendisi cezalandırılmıyordu."
  },
  {
    "anchor": "Yurdumuzda doktrin alanında, siyasal suçların affına ağırlık ve öncelik veren hukuksal görüşler de yer almıştır.",
    "positive": "Siyasal suçların, nitelikleri yönünden, afta öncelik al-ması gerekirken bu ilkeye uyulmamıştır.",
    "negative": "Bu dinleme şeklinin sakıncaları olduğundan kara Avrupası ülkelerinde bu usul kabul edilmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ali Fuat Başgil siyasal suçların affı ile ilgili olarak: “Siyasî mahkûmlarda, ahlâkî redaet yoktur.",
    "positive": "Barthelemy genel affı toplumların geçirdiği siyasal bunalım dönemlerinden sonra normale dönüşün koşulu olarak görmektedir.",
    "negative": "1331 (1915) yılında da “Zatı Padişahînin ifade-i afiyetleri” nedeniyle genel bir af ilân edilmişti."
  },
  {
    "anchor": "Diğer taraftan acaba o kanaat hakikaten mahkûm edilmeye lâyık mıdır?” demektedir.",
    "positive": "Başkaca hiçbir delil olmadan yalnız bu itirafları yüzünden mücrimiyetine kanaat-ı vicdaniye getirilerek ölüm cezasına mahkûm edildi.",
    "negative": "Sanık tarafından gönderilen mektuplarla ona hitaben yazılan mektup, telgraf ve başka mersulelere, soruşturma açısından önemi olduğu anlaşılırsa, el konulabilir."
  },
  {
    "anchor": "^7 Naci Şensoy’a göre: “Öyle bir takım fiiller vardır ki, bir müddet sonra İçtimaî fayda bunların cezalandırılmamalarını gerektirir.",
    "positive": "Devlet, muhtelif siyasi ve içtimaî mülahazaların sevkiyle, bazen geçmişte işlenmiş olan muayyen bazı suçların artık takip edilmemelerini iltizam eder; içtimaî fayda bunların unutulmalarında görülebilir.",
    "negative": "Bildiri ve sözleşme “İşkenceye, insanlık dışı ve haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma” hakkını kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "İşte bütün bunlar genel affın siyasî suçlar bakımından gerekli olabileceğini... gösterir.",
    "positive": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır.",
    "negative": "1. Olayın daha fazla aydınlanmasına gerek olmaksızın beraata ya da duruşmanın tatiline karar verilmek gerekiyorsa, 2. Yargıtay Başsavcılığının tebliğnamesine uygun olarak yasada yazılı cezanın en aşağı miktarını vermeyi uygun görüyorsa, 3. Yasa yanlış uygulanmış ise, 4. Harç tarifesi yasasına aykırı hüküm verilmiş ise, Yargıtay esasa hükmedecektir."
  },
  {
    "anchor": "Hukukumuzda ise 5677 sayılı Kanunun siyasî suçları şümulünün dışında bırakması terviç edilemez.”^8",
    "positive": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir.",
    "negative": "Subaylar Kanal Bölgesi içine dağılmış çeşitli askerî okullarda tam bir teknik formasyon kazanırlar: İstihbarat okulu, kurmay okulu, havacılık okulu..."
  },
  {
    "anchor": "Affa karşı olan Pozitivistler dahi affın yalnız siyasal suçlar için kullanılmasını yerinde görmektedirler.",
    "positive": "Siyasi suçlar devletin iç ve dış siyasal düzenine karşı işlenen suçlar şeklinde tanımlanmaktadır.",
    "negative": "Kelimeler, kavramlar kendi öz anlamlarının dışında kullanılıyor, bazen de bir konu, onunla doğrudan doğruya ilgisi olmayan kavramlarla anlatılmaya çalışılıyor."
  },
  {
    "anchor": "Genel af, toplumların tarihinde eski dönemlerden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "positive": "**Geçmişte Af** Genel af toplumların tarihinde öteden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "negative": "1 — Sorgu hâkiminin kararları hakkındaki itirazlar: a)Sorgu hâkiminin iki tür kararı vardır."
  },
  {
    "anchor": "Çoğu hukuk bilginleri ve düşünürler affı bir atıfet, bir lütuf olarak düşünmemiş, onu kamu yararı ve toplum çıkarları açısından incelemişler, affa toplamların bunalımlı dönemlerinden sonra normale dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak bakmışlardır.",
    "positive": "Çoğu hukuk bilginlerince af, toplumların geçirdikleri bunalımlı dönemlerden sonra, kamu yararının ve normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak nitelenmektedir.",
    "negative": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar."
  },
  {
    "anchor": "Kriminoloji (Suçlar bilimi) araştırmaları, suçların kökeninin toplumsal olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptamıştır.",
    "positive": "Biz bu düşünce ile siyasi suçların niteliği, toplumsal gelişme açısından öteki suçlar arasındaki yeri ve bu tür suçları işleyenlerin manevi yönleri üzerinde durmak istiyoruz.",
    "negative": "Düzeltme istemi kararı veren yargı organı tarafından reddedildikten sonra ikinci kez düzeltme isteğinde bulunulabilip bulunulamayacağı hususunda yasada açıklık yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Bu bilimsel verilere göre ceza yasalarında suç olarak nitelenen eylemler kökünü toplum düzeninden almaktadır.",
    "positive": "Dün suç sayılan eylemler bugün suç sayılmazlar, şu ülkede suç sayılan eylemler bu ülkede suç sayılmazlar.",
    "negative": "Adi itiraza gelince, bunlar yasada, acele itirazda olduğu gibi tek tek gösterilmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Toplumsal düzendeki bozukluklar, adaletsizlikler, bireyleri yasaların suç saydığı eylemlere iter.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde meydana gelen ve yasaların suç saydığı eylemlerin, bu tür toplumsal kökenli ve toplum düzeni ile ilgili eylemler olduğu kuşkusuzdur.",
    "negative": "Bu belgenin sahteliği davasında, sahtelik yaptığı ileri sürülen sanığın mahkûm olması zorunlu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin toprak reformu yapılmamış, yurt topraklarının büyük kısmı belli kişilerin mülkiyetinde toplanmış ülkelerde topraksız ya da toprağı ailesinin geçimine yetmeyen kişiler büyük toprak sahiplerinin yerlerini işgal etme, hazine topraklarını kendine mâletme, ormandan tarla açma, kumsalları ekilir hale getirme yollarına başvurmaktadırlar.",
    "positive": "Örneğin toprak reformu, eğitim reformu, bağımsızlık için mücadele, emperyalizmle savaş, açlık, yoksulluk, eğitimsizlik ve bunlara benzer konular genel yurt sorunlarıdır.",
    "negative": "Ancak acının makul, insanî bir sınırı aşmaması, eziyet ve işkence niteliğine varmaması şarttır."
  },
  {
    "anchor": "İşsizlik, hayat pahalılığı gibi toplumsal düzensizlikler de kişileri belli eylemlere zorlamaktadır.",
    "positive": "Toplumsal düzendeki bozukluklar, adaletsizlikler, bireyleri yasaların suç saydığı eylemlere iter.",
    "negative": "Genel Af Yasası, “Affı reddetme hakkı” tanımamış ise haksız tutuklanan ya da yakalanan kişinin tazminat hakkı kabul edilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Suçların işleniş nedenleri ve bunların düzenle ilişkileri üzerine sayısız örnekler verilebilir.",
    "positive": "Yasaya aykırı düşen eylemler ancak bunların ekonomik ve sosyal yapıdaki nedenleri incelenerek, bu nedenler ortadan kaldırılarak önlenebilir.",
    "negative": "Maddenin getirdiği hüküm geçici bir süre için çalışmayı durdurma “faaliyetten alıkoyma” hükmüdür."
  },
  {
    "anchor": "Biz burada sadece Kriminolojinin saptadığı bir gerçeği açıklamak için konuya değinmiş bulunuyoruz.",
    "positive": "** Biz burada birkaç örnek vererek yasanın sakıncalı yönlerini açıklamak istiyoruz:",
    "negative": "Alındı belgesinin verilmesinden önce bildirinin incelenmesi, suç niteliğinde bulunup bulunmadığının araştırılması söz konusu olamaz."
  },
  {
    "anchor": "Yurdumuzda yargı organlarına intikal eden davaların çoğunluğu bu tür davalardan oluşmakta ve kökenini mülkiyet ilişkilerinden almaktadır.",
    "positive": "2 Yasaya göre zoralım, mülkiyet hakkını ortadan kaldıran ve bu hakkı devlete intikal ettiren bir işlemdir.",
    "negative": "C. Senatosu Başkanlığına, bir önerge vermiş, işkence olaylarının vahameti üzerinde durduktan sonra:"
  },
  {
    "anchor": "Bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu bu gerçek, sorunlarımızın çözümünde göz önünde tutulması gereken önemli bir etkendir.",
    "positive": "1951 yılında Büyük Millet Meclisinde yapılan tartışmalarda hükümet sözcüsünün ortaya koyduğu düşünceler de bu yöndedir.",
    "negative": "Basın yasasına göre basın yoluyla işlenen suçlar, “basılmış eserler”le işlenen suçlardır."
  },
  {
    "anchor": "Geçtiğimiz dönemde meydana gelen ve yasaların suç saydığı eylemlerin, bu tür toplumsal kökenli ve toplum düzeni ile ilgili eylemler olduğu kuşkusuzdur.",
    "positive": "Toplumsal düzendeki bozukluklar, adaletsizlikler, bireyleri yasaların suç saydığı eylemlere iter.",
    "negative": "“Çalış idraki kaldır muktedirsen âdemiyetten” diyen hürriyet şairi Namık Kemal’i unutmak mümkün müdür?"
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki siyasal suçlarla toplumsal düzen arasında çok açık bir sebep - sonuç ilişkisi vardır.",
    "positive": "Af yasası ölüm cezasını 30 yıla, müebbet ağır hapis cezasını da 24 yıla indirmekte ve bu konuda adi suçlarla siyasal suçlar arasında bir ayrım yapmamaktadır.",
    "negative": "Yasa yoluna başvurma hakkına sahip olanlar süresi içinde bu haklarından vazgeçebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenledir ki ünlü ceza bilgini Iyering “Suçu toplum hazırlar, birey işler” demiştir.",
    "positive": "Bunu ünlü cezacı Alfieri “suçu toplum hazırlar, birey işler” sözleriyle anlatıyor.",
    "negative": "Bir tarafta şehir ve köy proletaryası, asker sivil aydın zümre ve Milli burjuvazi gibi Millici güçler, yani tüm Türk ulusu, diğer tarafta ise Milli niteliği olmayan, ulusumuzun çıkarlarına karşı olan, halkımızı sömüren işbirlikçi sermaye ve feodal mütegallibe."
  },
  {
    "anchor": "Bir toplumda, o toplum düzeninin koşullarına göre suç sayılan bir eylem diğer bir toplumsal düzende suç sayılmamaktadır.",
    "positive": "Bu tür suçlar, toplumun belli bir döneminde uygulanan yönetim biçiminin toplum yararına eleştiril- mesinden, buna karşı çıkılmasından doğan ve o dönemin yasalarına göre suç sayılan eylemlerdir.",
    "negative": "Cebir saiki unsur sayılmazsa, bilhassa şu iki şey tehlikeye girer: Matbuat hürriyeti ve kürsü hürriyeti” demiştir."
  },
  {
    "anchor": "Suçlardaki zaman ve yer yönünden kendini gösteren bu değişkenlik suç ile toplum düzeni arasındaki ilişkiden doğmaktadır.",
    "positive": "Geçtiğimiz dönemde meydana gelen ve yasaların suç saydığı eylemlerin, bu tür toplumsal kökenli ve toplum düzeni ile ilgili eylemler olduğu kuşkusuzdur.",
    "negative": "Basın yasasına göre basın yoluyla işlenen suçlar, “basılmış eserler”le işlenen suçlardır."
  },
  {
    "anchor": "Bugün ağır suç sayılan hareketler mazi-den bazen ve hatta vatanseverliğe alâmet idi.",
    "positive": "Dün suç sayılan eylemler bugün suç sayılmazlar, şu ülkede suç sayılan eylemler bu ülkede suç sayılmazlar.",
    "negative": "Böyle bir yasa, eşitlik ilkesi açısından Anayasa Mahkemesinin örnek kararlarına da uygun düşmemektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bugün suç sayılmayan bazı fiiller de mazide ahlâk dış fiiller olarak telâkki edilmekteydi.”",
    "positive": "Dün suç sayılan eylemler bugün suç sayılmazlar, şu ülkede suç sayılan eylemler bu ülkede suç sayılmazlar.",
    "negative": "Ancak böyle bir başvurma, yasa yararına yapıldığından, sanık aleyhine sonuç doğurmaz."
  },
  {
    "anchor": "Bir ülkede Anayasa hükümleri uygulanmaz, Anayasa Mahkemesinin kararları kale alınmaz, bu Yüksek Mahkemece iptal edilen yasaların yerine aynı nitelikte Anayasaya aykırı yasalar kabul edilir ve dolaylı yollarla iptal kararları etkisiz hale getirilirse, Anayasanın emrettiği reformlar gerçek-leştirilmez, hatta açıkça bu reformların karşısına çıkılırsa, Anayasa “Mülkiyet hakkı toplum yararına aykırı bir yönde kullanılamaz” dediği",
    "positive": "Cumhuriyet Halk Partisi yasanın birçok maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesine iptal davası açtı.",
    "negative": "İtiraz mahkeme yazıcısına veya cezaevi müdürlüğüne yapılacak açık¬lama ile ileri sürülecekse itiraz nedenleri açıklanıp tutanağa geçirilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "halde bir azınlık, üretim araçlarını ve toprakların büyük kısmını tekeline alır ve kendi çıkarlarını toplum çıkarlarının üstünde tutarsa, iktisadi ve sosyal hayatın “Adalet ve tam çalışma esasına ve herkes için insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesi sağlanması amacına göre düzenlenmesi” (Anayasa 41), gerekirken bu kural gerçekleştirilmez ve görmezlikten gelinirse, buna benzer ve burada sayılamayacak düzensizlikler ve adaletsizlikler sürüp giderse böyle bir toplumda, özellikle eskimiş ve toplumu-muzun bugünkü ihtiyaçlarına cevap veremeyecek hale gelmiş Ceza yasasına göre, suç sayılabilecek eylemlerin meydana geleceğini düşünmek ve önceden tahmin etmek güç değildir.",
    "positive": "Ekonomik bakımdan güçlü olan, üretim araçlarını ellerinde bulunduran sınıflar ve bunların temsilcileri yönetimi ellerine geçirmişler, toplumu",
    "negative": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yasaya aykırı düşen eylemler ancak bunların ekonomik ve sosyal yapıdaki nedenleri incelenerek, bu nedenler ortadan kaldırılarak önlenebilir.",
    "positive": "Bu değişikliklerin, toplumumuzun ekonomik ve sosyal yapısından gelen nedenleri vardır.",
    "negative": "Örneğin yazı ile yapılan komünizm propagandası veya hakaret, basın yoluyla işlenmiş birer suçtur."
  },
  {
    "anchor": "Ceza yasalarında yapılan değişikliklerin, cezaların şiddetlendirilmesinin bu alanda olumlu bir sonuç veremeyeceği ceza politikası uygulamalarıyla an- laşılmıştır.",
    "positive": "Bu konu üzerinde Batı memleketlerindeki çalışmalar da henüz olumlu sonuç vermemiştir.”^1",
    "negative": "Ülkemizde 27 Mayıs Anayasasına gelinceye kadar tutuklanan ve yakalananlara tazminat ödenmesi konusuna eğilinmemişti."
  },
  {
    "anchor": "Anayasayı uygulamak, reformları gerçekleştirmek, toplumda eşitlik ve adaleti sağlamak elbette ki siyasal iktidarların görevleridir.",
    "positive": "İktidarların görevi, bu anayasaya uygun yasaları getirmek, vatandaşın temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermek, reformları gerçekleştirmek ve hukuk devleti ilkesini bütün kuralları ile işler hale koymaktı.",
    "negative": "Karar ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından verilmiş ise itirazı inceleme yetkisi bu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına aittir"
  },
  {
    "anchor": "Ancak söylemek gerekir ki adil bir toplum düzenini gerçekleştirebilmek kuşkusuz sınıfsal çıkar ve kaygılardan uzak bir yönetimin başarabileceği bir iştir.",
    "positive": "Hemen söylemek gerekir ki temel haklar çiğnenerek yasa dışı yollarla elde edilen bir delile itibar etmek",
    "negative": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)"
  },
  {
    "anchor": "İnancımıza göre genel af konusuna bu açıdan bakmak bilimsel, gerçekçi bir bakış açısı olacaktır.",
    "positive": "Aylardan beri basınımızda inceleme konusu yapılan, siyasal parti temsilcilerinin ve hükümet sözcülerinin açıklamalarında yer alan Genel Af konusuna bu açıdan bakmak, affın kapsamını saptarken de gereken değerlendirmeyi toplum huzurunu göz önüne alarak yapmak ve gerçekçi sonuçlara varmak yurdumuzun geleceği bakımından yararlı olacaktır.",
    "negative": "Açılmasına karar verilmeyen veya açılıp da alıkonulmasında yarar görülmeyen mektuplar sanığa verilir."
  },
  {
    "anchor": "Toplumdaki düzensizlikler, eşitsizlikler sürdükçe, ağır cezalarla ve infaz usulleriyle suç sayılan eylemleri önlemeye çalışmak çok denenmiş ama sonuç vermemiş bir yöntemdir.",
    "positive": "Toplumdaki dengesizlikler, düzensizlikler giderilmedikçe, hukuk kurallarına göre suç sayılan olay ve eylemlerin önlenmesi olanaksızdır.",
    "negative": "Özellikle Fransa’da sık sık meydana gelen hükümet şekillerindeki değişiklikler, siyasal suçlar hakkındaki görüşlerde değişiklikler yapmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Cezaları ağırlaştırmak yoluyla suçları önleme düşüncesi, tarihsel deneylerle yalanlanmış bir hukuk politikası, bir sosyal politikadır.",
    "positive": "Özellikle böyle bir hüküm düşünce suçları ve basın yoluyla işlenen suçlar açısından önlenmesi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır.",
    "negative": "Yine savcıların meşhut suçlarla “tehirinde zarar umulan haller” dışında tanığa ve bilirkişiye yemin vermeye yetkileri de yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Genel affa konu olacak suçlar arasında, küçük hesaplarla, Ceza Hukuku biliminde, Kriminoloji’de yeri olmayan ayırımlar yaparak bir kısım suçları affın kapsamı dışında bırakmak ya da affın kapsamını sınırlı tutmak hiçbir yönden toplumumuzun yararına olmayacaktır.",
    "positive": "CHP’nin af tasarısının gerekçesinde: “Siyasal, sosyal ve ekonomik bünyemiz bakımından toplumumuzda meydana gelen gelişmeler karşısında işlenmiş bir kısım suçlara verilmiş olan cezaların çektirilmesinde ve bazı suçların takibinde sosyal bir yarar kalmamış, affın toplumumuzun huzurunu ve toplumumuzda barışı sağlayacak önemli bir unsur olduğu kabul edilmiştir“ denilmektedir.",
    "negative": "Çünkü çağdaş uygar ülkelerde bütün sınıf ve tabakalar, bütün meslek kuruluşları örgütlenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Biz genel affa, toplumsal sorunları çözecek sihirli bir değnek gözüyle bakmıyoruz.",
    "positive": "Genel affa Fransızlar “Amnistie”, İngilizler “Amnesty”, İtalyanlar da “Amnistia” demektedirler.",
    "negative": "5. Yeni Olaylar ya da Yeni Delillerin Ortaya Çıkması: Yeni delillerin ya da yeni olayların ortaya çıkması da yargılamanın yenilenmesi için neden sayılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Ama bunun ön koşulu, siyasal suçlara, onları doğuran sosyal ve ekonomik nedenlerle birlikte bakarak, kişi ve parti çıkarlarının üstünde duygusallıktan uzak, suçlar arasında şu ya da bu biçimde bir ayırım yapmadan kapsamı geniş bir affın çıkarılmasıdır.",
    "positive": "Affın kapsamı saptanırken hukukun, akim ölçüleri ele alınmalı, duygusallıktan uzak kalınmalıdır.",
    "negative": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır."
  },
  {
    "anchor": "14 Ekim seçimlerinden bu yana beklenmedik güçlüklerle karşılaşan hükümet kurma çabaları sürerken, Cumhuriyetimizin ellinci yıl dönümünde ilân edilmesi düşünülen genel af tasarıları üzerindeki çalışmalar da sona ermek üzeredir.",
    "positive": "Bizde imparatorluktan bu yana, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde çok sayıda genel af ilân edilmiştir.",
    "negative": "Yasa, görüşmede ancak hâkimin bulunabileceğini kabul etti- ğinden hâkimden başkası hazır bulunamaz, konuşmaları"
  },
  {
    "anchor": "Bu tasarıların önümüzdeki günlerde tek bir tasarı haline getirilerek Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmesi beklenmektedir.",
    "positive": "Sözleşme Türkiye tarafından kabul ve imza edilmiş, Büyük Millet Meclisince de onaylanarak iç hukukumuzun bir bölümü haline gelmiştir.",
    "negative": "**Kişisel Başvurma Sorunu** Avrupa Konseyine başvurmada usul açısından en önemli sorun kişisel başvurma sorunudur."
  },
  {
    "anchor": "Gazetelerde okuduğumuz bu ön tasarıların bazı yönlerine değinmekte yarar görüyoruz.",
    "positive": "Bu öneminden ötürü yasanın bu hükmü üzerinde durmak ve bazı açıklamalarda bulunmakta yarar görüyoruz.",
    "negative": "Özellikle Fransa’da sık sık meydana gelen hükümet şekillerindeki değişiklikler, siyasal suçlar hakkındaki görüşlerde değişiklikler yapmıştır."
  },
  {
    "anchor": "İki Partinin ön tasarıdan arasında birleşen ve ayrılan görüşler olmakla beraber önemli anlaşmazlıklar bulunmamaktadır.",
    "positive": "“Sanığın zabıta tarafından alınan ifadesinin tam bir irade serbestisine dayanmadığı tezahür etmiş olmakla beraber, esasen 247.",
    "negative": "Ünlü cezacı Carrara ikrarın geçerli sayılabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesini önermektedir:"
  },
  {
    "anchor": "CHP, cezalardan genel olarak on beş yıl indirim yapılmasını ön görürken MSP, bu süreyi on yıl olarak düşünmektedir.",
    "positive": "cezasından on yıl indirim yapıldığı takdirde (MSP tasarısında indirim 10 yıldır) dava düşürülemeyecektir.",
    "negative": "İşte Avrupa Konseyi böyle bir ihtiyaçtan doğmuş olup insan haklarını güven altına alma amacı ile kurulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Yine CHP Türk Ceza Yasasının bir düşünce suçu olan 141’inci maddesini on beş yıllık indirim kapsamına alırken MSP bu madde ile ilgili cezalarda beş yıllık bir indirim kabul etmektedir.",
    "positive": "Öte yandan Adalet Partisi Türk Ceza Yasasının 163’üncü maddesini af kapsamına almakta ve bu maddede yazılı suçun düşünce suçu olduğunu kabul etmektedir.",
    "negative": "İtirazı yerinde görmezse onu reddedemez, en geç üç gün içinde itiraz dilekçesini ya da tutanağını, itirazı inceleyecek hâkime ya da mahkemeye gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Bundan başka bir parti, aftan yararlanacak kişilerin zaman aşımı süresi içinde bir daha suç işlemeleri halinde görecekleri ceza ile birlikte af edilen cezalarını da çekmelerini uygun görüyor.",
    "positive": "Bu müeyyide de aftan yararlananların tekrar suç işlemeleri halinde bu suçun cezası ile birlikte affedilen cezalarını da çekmeleri şeklinde olmalıdır.",
    "negative": "Bu bakımdan doktrin alanındaki tanımlama ve açıklamaların büyük ölçüde önem taşıdığını kabulde zaruret mülâhaza edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Her iki parti “şiddet eylemleri” olarak niteledikleri suçların cezalarından sadece beş yıllık bir indirim yapılmasında birleşmektedirler.",
    "positive": "Her iki ön tasarıda af kapsamına alınacak suçlar arasında bir ayrım yapılmakta, “şiddet eylemleri” adı altında yeni bir suç türü kabul edilmekte ve öteki eylemlerin cezalarından 15 ya da 10 yıl indirim yapılırken şiddet eylemlerinden beş yıl indirim yapılmaktadır.",
    "negative": "Bu gibi hallerde çok kez sanık dosyanın Yargıtay’dan çabuk dönmesini sağlamak için temyiz isteminden vazgeçmekte ve böylece suçsuzluğunu ispat etme olanağından yoksun kalmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Her iki ön tasarıda af kapsamına alınacak suçlar arasında bir ayrım yapılmakta, “şiddet eylemleri” adı altında yeni bir suç türü kabul edilmekte ve öteki eylemlerin cezalarından 15 ya da 10 yıl indirim yapılırken şiddet eylemlerinden beş yıl indirim yapılmaktadır.",
    "positive": "cezasından on yıl indirim yapıldığı takdirde (MSP tasarısında indirim 10 yıldır) dava düşürülemeyecektir.",
    "negative": "İşçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerinin bu alandaki hakları kanunla düzenlenir."
  },
  {
    "anchor": "CHP’nin af tasarısının gerekçesinde: “Siyasal, sosyal ve ekonomik bünyemiz bakımından toplumumuzda meydana gelen gelişmeler karşısında işlenmiş bir kısım suçlara verilmiş olan cezaların çektirilmesinde ve bazı suçların takibinde sosyal bir yarar kalmamış, affın toplumumuzun huzurunu ve toplumumuzda barışı sağlayacak önemli bir unsur olduğu kabul edilmiştir“ denilmektedir.",
    "positive": "Geçtiğimiz yıllarda meydana gelen bazı eylemlere verilen cezaların ve işlenen bazı suçların izlen-mesinde artık sosyal bir yarar kalmadığı inancı halkımızda yerleşmiş bulunuyor. 14",
    "negative": "maddelerinde yazılı suçlardan ise sorumlu müdür, yazıyı yazan veya resmi yapan kişinin kimliğini bildirmeye mecburdur."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten bir genel af ihtiyacını kamu vicdanında doğuran ve yerleştiren en önemli neden toplumumuzun huzura ve barışa olan özlemidir.",
    "positive": "Biz burada maddenin en önemli unsuru olan “Cebir Unsuru” üzerinde bir kez daha durmak istiyoruz.",
    "negative": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Son yıllarda meydana gelen ve yasalara aykırı düşen ve bazı eylemlerin, geçmiş iktidarlar döneminde yaratılan sosyal ve siyasal ortamın bir sonucu olduğunu artık herkes bilmektedir.",
    "positive": "Geçtiğimiz yıllarda meydana gelen bazı eylemlere verilen cezaların ve işlenen bazı suçların izlen-mesinde artık sosyal bir yarar kalmadığı inancı halkımızda yerleşmiş bulunuyor. 14",
    "negative": "Ayrıca 35’inci maddeyle de siyasetle uğraşmak ceza tehdidi altına alındığı gibi Basın Kanunu’nun değişik 16’ncı maddesiyle de ceza sorumluluğu kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "12 Mart öncesi meydana gelen bu eylemlere, geçmiş iktidarların Anayasa ve Yasa dışı tutumlarının neden olduğu bir gerçek olduğuna göre, bu eylemler arasında af açısından bir ayırım yapmak açık bir haksızlık ve eşitsizlik yaratacaktır.",
    "positive": "12 Mart öncesi dönemde DP’nin bir devamı olan Adalet Partisi iktidarları, Anayasanın uygulanmaması için olağanüstü bir çaba içine girdiler.",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Suç arasında ayrım yaparak affın amacı olan huzur ve barışı sağlamanın mümkün olamayacağı açıktır.",
    "positive": "Bu iki tür suç arasında, suçlunun amacı, suçun işlenmesine etken olan nedenler ve suçun ihlâl ettiği menfaat bakımlarından farklar vardır.",
    "negative": "Toplanacak deliller bir tanık ya da bilirkişi ifadesi ise hâkim bu kişilere yemin verip vermemekte serbesttir."
  },
  {
    "anchor": "1962 yılında 22-23 Şubat olayları ile daha sonra meydana gelen 21 Mayıs olaylarının sanıkları hakkında çıkarılan aflarda böyle bir ayrım yapılmamıştır.",
    "positive": "Tunceli, Diyarbakır, Malatya, Ankara, İstanbul ve başka illerde meydana gelen bu işkence olayları kadın - erkek ayırt etmeden sürüp gitmekte, bunlara her gün bir yenisi eklenmektedir.",
    "negative": "Bildiri yayınlayacak olan derneğin; yetkili organı tara- fından verilen karar örneğini ve bildirinin imzalı metnini yerel savcılığa ve mülkiye amirine vermesi ve savcıdan alındı belgesi alması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Affın kapsamı saptanırken hukukun, akim ölçüleri ele alınmalı, duygusallıktan uzak kalınmalıdır.",
    "positive": "Ama bunun ön koşulu, siyasal suçlara, onları doğuran sosyal ve ekonomik nedenlerle birlikte bakarak, kişi ve parti çıkarlarının üstünde duygusallıktan uzak, suçlar arasında şu ya da bu biçimde bir ayırım yapmadan kapsamı geniş bir affın çıkarılmasıdır.",
    "negative": "Bu değişiklikler yapılırken kamu görevlilerinin sendika kurma hakları da ellerinden alındı."
  },
  {
    "anchor": "**Tekrar suç işleme** MSP tasarısının 12’nci maddesi, aftan sonra belli süreler içinde aynı türden bir suç işlenmesi halinde af nedeniyle düşürülen cezanın da bu ceza ile birlikte çektirileceğini kabul etmektedir.",
    "positive": "Bu müeyyide de aftan yararlananların tekrar suç işlemeleri halinde bu suçun cezası ile birlikte affedilen cezalarını da çekmeleri şeklinde olmalıdır.",
    "negative": "Eğer diğer yasa yollarına başvurma olanağı varsa, yargılamanın yenilenmesi istenemez."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir “Tekerrür hükmü” karşısında af, bir af değil, “erteleme” niteliği kazanmaktadır.",
    "positive": "1 — Genel af yasasına böyle bir şart konulduğu takdirde af, “af” olmaktan çıkmakta ve bir “erteleme” niteliği kazan-maktadır.",
    "negative": "Dili çok eski olan bu yasanın bugünkü kuşak tarafından okunması, anlaşılması oldukça güçtür."
  },
  {
    "anchor": "Belli bir süre içinde yeniden suç işlenmesi halinde af ile ortadan kaldırılan ceza sonradan işlenen suçun cezasına eklenecek ve çektirilecektir.",
    "positive": "**Tekrar suç işleme** MSP tasarısının 12’nci maddesi, aftan sonra belli süreler içinde aynı türden bir suç işlenmesi halinde af nedeniyle düşürülen cezanın da bu ceza ile birlikte çektirileceğini kabul etmektedir.",
    "negative": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan böyle bir hüküm, düşünce özgürlüklerine, temel haklara saygı göstermeden tutucu iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silâhı olacak ve bu silâh, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracaktır.",
    "positive": "Bu durumlar göz önüne alındığı takdirde böyle bir hükmün yani şartlı salıvermenin siyasal iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silahı olacağı, bu silahın, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracağı meydandadır.",
    "negative": "Genel mahkemelerde hâkim, askerî mahkemelerde askerî savcı önünde verilmeyen ikrarlar delil sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Tasarının bu hükmü, yasalaştığı takdirde, mahkemelerde ve Yargıtay’da sürmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış davalar bakımından önemli sakıncalar doğuracaktır.",
    "positive": "— Şartlı af kabul edildiği takdirde yargı organlarında devam etmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış bulunan davalar bakımından önemli sakıncalar doğacaktır.",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "Örneğin cezasının üst sınırı 15 yıl ağır hapis olan bir suçtan yargılanan kişinin",
    "positive": "Kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi olan 15 yıl ve daha ziyade ağır hapis cezaları ile ölüm cezasına mahkûm olanlar depo akçesi ödemek zorunda değildirler.",
    "negative": "Nitekim Türk Ceza Yasası 279. maddesinde ceza yasasına göre kimlerin memur sayılacağını göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "cezasından on yıl indirim yapıldığı takdirde (MSP tasarısında indirim 10 yıldır) dava düşürülemeyecektir.",
    "positive": "CHP, cezalardan genel olarak on beş yıl indirim yapılmasını ön görürken MSP, bu süreyi on yıl olarak düşünmektedir.",
    "negative": "Bu müfettiş, muhakkik ya da komisyonlarca yapılan soruşturma sonunda düzenlenen fezleke yetkili kurullara gönderilir."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü ileride yeni bir suç işlemesi halinde tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için ne miktar cezasının afla ortadan kaldırıldığının saptanması gerekecektir.",
    "positive": "Çünkü ileride, aftan sonra yeniden bir suç işlemek ihtimali düşünülen kişinin böyle bir suç işlemesi halinde af ile ortadan kaldırılan ceza-sının ne olduğunun mahkeme kararı ile şimdiden saptanması gerekecektir.",
    "negative": "Anayasalar ve Anayasamız bu özgürlükleri güvenlik altına almış, zorunlu haller dışında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağını saptamış ve hangi hallerde özgürlüğün kısıtlanabileceğini göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece sanık sayısı en çok olan davalar (Özellikle T.C. yasasının 141 ve 146/3’üncü maddesine göre açılan davalar) devam edecek, duruşmalar sürecek, basında duruşma haberleri biteviye yayınlanacak, askerî cezaevlerinin bugünkü durumunda önemli bir değişiklik olmayacaktır.",
    "positive": "Aksi halde Askerî Yargıtay’a kadar yargı organlarında davalar sürecek, ceza evleri hükümlü ve tutuklu yakınlarıyla dolup taşmakta devam edecek, Basın ve radyo- televizyon yoluyla kamuoyu işgal edilecek, huzur ve barışın gerçekleşmesi engellenmiş olacaktır.",
    "negative": "Öte yandan sanığa şaşırtıcı sorular sorulması, anlayama-yacağı, kavrayamayacağı sorular yöneltilmesi"
  },
  {
    "anchor": "Özellikle böyle bir hüküm düşünce suçları ve basın yoluyla işlenen suçlar açısından önlenmesi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır.",
    "positive": "3 — Böyle bir hüküm özellikle düşünce suçları ve basın yoluyla işlenen suçlar açısından önlenmesi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır.",
    "negative": "1. Görevlinin yaptığı hizmetin Türk Ceza Yasasında gösterildiği gibi kamu görevi olması,"
  },
  {
    "anchor": "Yayınlandığı bir kitap ya da yazıdan ötürü cezalandırıldıktan sonra affedilen bir yazar, bir yayınevi sahibi, bir çevirmen, bir şair yazı ve yayın hayatına devam ederken ağır bir tehdit altında bulunacak, yeni bir suç işleme endişesi ile mesleğini icra edemeyecektir.",
    "positive": "Yayınladığı bir kitaptan, yazıdan, şiirden, ya da karikatürden ötürü cezalandırıldıktan veya yargılandıktan sonra affedilen bir yazar, bir şair, bir çevirmen, bir yayınevi sahibi, yazı ve yayın hayatına devam ederken sürekli ağır bir tehdit altında bulunacak, yeni bir suç işleme endişesi ile mesleğini icra edemeyecektir.",
    "negative": "Maddesine göre “Hâkimin ret isteminin kabulüne” dair verilen karara, aynı yasanın 43."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerin değişik görüş ve kararları, bilirkişilerin kararsız tutumları bu endişeyi daha da artıracaktır.",
    "positive": "Mahkemelerin bu alandaki değişik görüş ve kararları, bilirkişilerin kararsız tutumları bu endişeleri daha da arttıracaktır.",
    "negative": "Böyle bir dernek, sözü geçen çalışmaları yapan siyasal partiyi desteklemek veya başarısını önlemek amacı ile kurulmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "**İşkence ve Af** Affın kapsamı saptanırken yasama organının işkence olaylarını da dikkate alması, geç de olsa, hakkaniyet ve adalete hizmet edecektir.",
    "positive": "Cumhuriyetimizin ellinci yıldönümü nedeniyle çıkarılacak genel affın kapsamı tartışılırken bazı çevrelerce “şartlı af” dan söz edilmektedir.",
    "negative": "Demek ki bir Sıkıyönetim Askerî Mahkemesi, herhangi bir suçtan ötürü yargılamakta olduğu bir kişinin savunma hakkını süre bakımından sınırlayabilecek, örneğin ölüm cezası ile yargılanan bir kişiye beş on"
  },
  {
    "anchor": "Özellikle geçtiğimiz yıllarda sanıkların çoğuna kontrgerilla denilen gayrı resmî bir örgüt mensupları tarafından ağır işkenceler yapıldığı, bu işkenceler altında ikrarlar elde edildiği ve bu ikrarların tutuklamalara ve mahkûmiyetlere dayanak teşkil ettiği",
    "positive": "Mahkemelerde yapılan savunmalar, Büyük Millet Meclisine gönderilip de yerine ulaşamayan dilekçeler işkencelerin ve “Teknik uygulamaların gayrı resmî bir örgüt tarafından uygulandığını ortaya koymuştur.",
    "negative": "“Af yetkisi affedilenin menfaatleri göz önünde tutularak kullanılmamalı, kamu faydası varsa af yoluna gidilmelidir.”"
  },
  {
    "anchor": "Genel af bu haksızlıkların ve adlî ya- nılgıların giderilmesinde yararlı olacaktır.",
    "positive": "İnancımıza göre genel af konusuna bu açıdan bakmak bilimsel, gerçekçi bir bakış açısı olacaktır.",
    "negative": "maddede sanığın hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesinin ikrarına delil olarak okunabileceği tasrih edilmiş olması hasebiyle ancak hâkim huzurundaki ikrarın aleyhine delil teşkil edebileceği düşünülmelidir.”^5"
  },
  {
    "anchor": "Diyebiliriz ki Türkiye Barolar Birliğinin ve Ankara Kriminoloji Enstitüsünün basında yer alan raporlarında da açıklandığı gibi Genel Af Yasasında “şiddet eylemleri” biçiminde bir ayırım yapılmamalı, T.C. yasasının 125- 172’nci maddelerine göre yargılanan ya da yargılanması gereken kişiler de affın en geniş kapsamından yararlandırılmak, tekrar suç işleme halinde affedilen cezanın da verilecek ceza ile birlikte yeniden çektirileceğine ilişkin hüküm ortak tasarıda yer almamalı ve hukuk bilimine uygun düşmeyen, uygulamada sakıncalar doğurucu sınırlamalara gitmeden affın kapsamı geniş tutulmalıdır.",
    "positive": "Bu müeyyide de aftan yararlananların tekrar suç işlemeleri halinde bu suçun cezası ile birlikte affedilen cezalarını da çekmeleri şeklinde olmalıdır.",
    "negative": "“İşçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerinin bu alandaki hakları kanunla düzenlenir."
  },
  {
    "anchor": "**Alfieri** Geçtiğimiz günlerde seçimler yapılmış ve ülkemiz yeni bir çalışma dönemine girme hazırlıklarına başlamıştır.",
    "positive": "Bütün gözlerin memleketimize çevrildiği şu günlerde ferdî müracaat hakkının ve Divanın mecburi yetkisinin tanınması, İnsan Haklarının yeni bir zaferi olacaktır.”^3",
    "negative": "Maddeler düşünce özgürlüğünün çağdaş uygar ülkelerin bilimsel araştırmalarına ülkemizin kapılarını kapamış, yur- dumuzun entelektüel gelişmesine engel olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Halkımızın yıllardan beri beklediği, Anayasamızın emrettiği reformları yapmak, sosyal hukuk devletini bütün kuralları ile gerçekleştirmek; ekonomik, sosyal ve siyasal bunalımlardan kurtulmanın tek çıkar yoludur.",
    "positive": "Anayasanın emrettiği reformları gerçekleştirmek şöyle dursun bunların karşısına çıktılar.",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Bu amaca varabilmek için de Hukuk Devleti ilkelerine saygı göstermek, onu bütün kuralları ile işletmek ve reformları göstermelik yöntemlerden çıkararak gerçek anlamı ile yasalaştırıp uygulamak zorunluluğu ortadadır.",
    "positive": "İktidarların görevi, bu anayasaya uygun yasaları getirmek, vatandaşın temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermek, reformları gerçekleştirmek ve hukuk devleti ilkesini bütün kuralları ile işler hale koymaktı.",
    "negative": "6) Birden fazla kesinleşmiş hükümlerin içtima ettirilmesi hakkındaki karar (m. 252, 254/2)"
  },
  {
    "anchor": "Bunun ön koşulu da geçmişin unutulması ve ülkemizde bir huzur ortamının yaratılmasıdır.",
    "positive": "Ama bunun ön koşulu, siyasal suçlara, onları doğuran sosyal ve ekonomik nedenlerle birlikte bakarak, kişi ve parti çıkarlarının üstünde duygusallıktan uzak, suçlar arasında şu ya da bu biçimde bir ayırım yapmadan kapsamı geniş bir affın çıkarılmasıdır.",
    "negative": "Bu sebeple hükümetimizin sevk ettiği tasarı metnindeki Cebir unsuru hiç şüphesiz iyi niyet mahsulüdür."
  },
  {
    "anchor": "Aylardan beri basınımızda inceleme konusu yapılan, siyasal parti temsilcilerinin ve hükümet sözcülerinin açıklamalarında yer alan Genel Af konusuna bu açıdan bakmak, affın kapsamını saptarken de gereken değerlendirmeyi toplum huzurunu göz önüne alarak yapmak ve gerçekçi sonuçlara varmak yurdumuzun geleceği bakımından yararlı olacaktır.",
    "positive": "İnancımıza göre genel af konusuna bu açıdan bakmak bilimsel, gerçekçi bir bakış açısı olacaktır.",
    "negative": "Başvurmadan vazgeçildikten sonra, başvurma süresi sona ermemiş olsa bile, tekrar yasa yoluna gidilemez."
  },
  {
    "anchor": "Bir genel affın ilân edilmesi ve gereği üzerinde siyasal partilerin birleştikleri artık anlaşılmıştır.",
    "positive": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir.",
    "negative": "sonunda verilen kararın kesinleşmesinden ya da iddiaların yetkili makamlarca karara bağlanmasından itibaren üç ay içinde dava açacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir.",
    "positive": "Genel affa konu olacak suçlar arasında, küçük hesaplarla, Ceza Hukuku biliminde, Kriminoloji’de yeri olmayan ayırımlar yaparak bir kısım suçları affın kapsamı dışında bırakmak ya da affın kapsamını sınırlı tutmak hiçbir yönden toplumumuzun yararına olmayacaktır.",
    "negative": "Sanık tarafından gönderilen mektuplarla ona hitaben yazılan mektup, telgraf ve başka mersulelere, soruşturma açısından önemi olduğu anlaşılırsa, el konulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Biz bu düşünce ile siyasi suçların niteliği, toplumsal gelişme açısından öteki suçlar arasındaki yeri ve bu tür suçları işleyenlerin manevi yönleri üzerinde durmak istiyoruz.",
    "positive": "Biz bu yazımızda yukarıdaki düşüncelerle sıkı sıkıya ilgili olan “Cebir Unsuru” üzerinde durmak istiyoruz.",
    "negative": "Süre, kararın yüze karşı verildiği ya da tebliğ edildiği günün ertesi gününden başlayarak hesap edilir."
  },
  {
    "anchor": "**Adi Suç ve Siyasi Suç** Ceza hukukunda suçlar özellikle amaç yönünden adi suçlar ve siyasi suçlar adı altında ikiye ayrılmaktadır.",
    "positive": "Tarihte ve özellikle Orta Çağlarda uzun bir süre siyasi suçlar adi suçlardan daha ağır ve daha tehlikeli sayılmıştır.",
    "negative": "Önemle belirtmek gerekir ki kanunlarımızca yasaklanan “politika”nın anlamının ne olduğunu saptamak bakımından “politika” ile “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklama hakkı”nı öncelikle birbirinden ayırmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Siyasi suçlar devletin iç ve dış siyasal düzenine karşı işlenen suçlar şeklinde tanımlanmaktadır.",
    "positive": "Şöyle ki; geniş anlamda politika, “Bir memlekette iç ve dış sorunlarının yönetimi ile ilgilenmek” şeklinde tanımlanabilir.",
    "negative": "Bu tür eylemler yukarıda açıklanan Dernekler Yasasının 4. maddesinin (i) bendi dışında kalmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu iki tür suç arasında, suçlunun amacı, suçun işlenmesine etken olan nedenler ve suçun ihlâl ettiği menfaat bakımlarından farklar vardır.",
    "positive": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir.",
    "negative": "**Çağdaş Görüş** Alfieri’nin de söylediği gibi gerçekte adî suçların da kökeni toplumun düzensizliğindedir."
  },
  {
    "anchor": "Tarihte ve özellikle Orta Çağlarda uzun bir süre siyasi suçlar adi suçlardan daha ağır ve daha tehlikeli sayılmıştır.",
    "positive": "**Adi Suç ve Siyasi Suç** Ceza hukukunda suçlar özellikle amaç yönünden adi suçlar ve siyasi suçlar adı altında ikiye ayrılmaktadır.",
    "negative": "Bu gibi hallerde haksız tutuklanan ya da yakalanan kişi tazminat davası açabilecek midir?"
  },
  {
    "anchor": "O dönemlerde siyasi suçlara bu gözle bakılmasında tarihsel nedenler ve o günkü yönetim biçimleri rol oynamıştır.",
    "positive": "Geçmişten gelen bu nedenler siyasi suçların tehlikeli sayılmasında etken olmuştur.",
    "negative": "Buradaki cemiyet, suçun konusu olan amaç etrafında iki veya daha ziyade kimsenin birleşmesiyle vücut bulur.”"
  },
  {
    "anchor": "Geçmişten gelen bu nedenler siyasi suçların tehlikeli sayılmasında etken olmuştur.",
    "positive": "O dönemlerde siyasi suçlara bu gözle bakılmasında tarihsel nedenler ve o günkü yönetim biçimleri rol oynamıştır.",
    "negative": "üyeliği veya mahallî idareler veya mahalle muhtarlık yahut ihtiyar heyeti seçimlerinde bir siyasî partiyi veya adaylarından birini veya birkaçını veyahut bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya kazanmalarını önlemek yahut bunlar arasında işbirliği sağlamak.”"
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Orta Çağlarda Kral ya da monarşik yönetimlerin başında bulunan kişiler, devlet ile özdeş kabul edilir, Krala karşı işlenen suçlar da devlete karşı işlenmiş sayılırdı.",
    "positive": "Siyasi suçlar devletin iç ve dış siyasal düzenine karşı işlenen suçlar şeklinde tanımlanmaktadır.",
    "negative": "Basın organlarının ve Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunun yetkilileri, C. Savcılıkları tarafından verilecek alındı belgesi örneğini almadan bildirileri basamayacak ve yayınlayamayacaklardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu suçları işleyenler Crimen Majistratis adı altında özel mahkemelerde yargılanırdı.",
    "positive": "Kökeni Mussolini İtalyasına kadar uzanan, 1926 yılı İtalya’sında önce “Devletin Korunması İçin Özel Yasa” adı altında kabul edilip^1 daha sonra 270 ve 272.",
    "negative": "“Hâkim tarafından ve mahkemelerden verilen ve temyiz mahkemesince tetkik edilmeksizin katileşen karar ve hükümlerde kanuna muhalefet edildiğini haber alırsa Adliye Vekili, o karar veya hükmün bozulması için Temyiz Mahkemesine müracaat etmesi için Cumhuriyet Başmüddeiumumiliğine yazılı emir verebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu tür suçları işleyenlere verilen cezalar, suçluların çocuklarını ve torunlarını da etkiler, onları da",
    "positive": "Fransa’da Louis Philippe hükümeti siyasi suçları adi suçlardan ayırt etmiş, siyasi suçlar için daha hafif cezalar koymuş ve bu cezaların çektirilmesi biçimlerini de hafifletmişti.",
    "negative": "** Yukarıya alınan yasa maddelerine göre, inceleme konusu 42. madde, bir “dernek kapatma” hükmü getirmemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yine Orta Çağların Avrupa’sında Krallar ve hükümdarlar arasında krallığın korunması yönünde bir dayanışma vardı.",
    "positive": "Tarihte ve özellikle Orta Çağlarda uzun bir süre siyasi suçlar adi suçlardan daha ağır ve daha tehlikeli sayılmıştır.",
    "negative": "Yüklenen suç işlenmiş olsun olmasın yukarıda yazılı koşullar gerçekleşmişse iftira suçu meydana gelmiş sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle o dönemde krallara ve hükümdarlara karşı işlenen suçlarda suçluların geri verilmesi (suçluların iadesi) prensibi kabul edilmişti.",
    "positive": "İnsanlığın kendisine karşı değil, belli bir dönemde, tarih karşısında geçici olan bir yönetime, bir siyasal rejime karşı işlenen ve o dönemin yasalarına göre cezalandırılan bu suçlara uygar dünyanın af yasalarında her zaman öncelik tanınmaktadır.",
    "negative": "Nitekim “...bazı müellifler bir kararın gerekçesinin sanığın şerefini zedeleyebileceği veya başka mahzurlar doğurabileceği düşüncesi ile müstakil taarruz konusu yapılabileceğini ileri sürmüşlerdir.”^4"
  },
  {
    "anchor": "Ancak, özellikle 1830’larda siyasî suçlar ve bu suçları işleyenler hakkındaki düşüncelerde önemli gelişmeler oldu.",
    "positive": "Özellikle böyle bir hüküm düşünce suçları ve basın yoluyla işlenen suçlar açısından önlenmesi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır.",
    "negative": "Mahkemece verilen tutuklama kararlarına hangi aşamada olursa olsun itiraz etmek mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Fransa’da Louis Philippe hükümeti siyasi suçları adi suçlardan ayırt etmiş, siyasi suçlar için daha hafif cezalar koymuş ve bu cezaların çektirilmesi biçimlerini de hafifletmişti.",
    "positive": "Tarihte ve özellikle Orta Çağlarda uzun bir süre siyasi suçlar adi suçlardan daha ağır ve daha tehlikeli sayılmıştır.",
    "negative": "Özellikle yargı organlarının aldığı karardan önce yasaklanmış bir kitabı temin ederek evinde, işyerinde bulunduran kişiyi suçlayıcı bir hüküm yasalarımızda yer almamıştır."
  },
  {
    "anchor": "(Ceza Yasasında 28.4.1832’de yapılan değişiklik) ayrıca siyasi kabahat suçlarında jüri usulünü kabul etmişti.",
    "positive": "Ayrıca 35’inci maddeyle de siyasetle uğraşmak ceza tehdidi altına alındığı gibi Basın Kanunu’nun değişik 16’ncı maddesiyle de ceza sorumluluğu kabul edilmiştir.",
    "negative": "Temel haklar arasında çalışma hakkı, dinlenme hakkı, sendika kurma hakkı, toplu sözleşme ve grev hakkı, sosyal güvenlik hakkı, sağlık hakkı, öğrenim hakkı, kamu hizmetlerine girme hakkı ve parti kurma hakkı gibi temel haklar yer aldı."
  },
  {
    "anchor": "Siyasi suçlarda uygulanmaya başlanan bu ilke, kral ve hükümdar ile devleti özdeş sayan inanışa son vermiştir.",
    "positive": "1924 Anayasası ve daha sonra 1961 Anayasası her türlü zümre ve sınıf ayrıcalıklarına son vermiştir.",
    "negative": "Bunlar herhangi bir siyasal partiye mal edilmesi mümkün olmayan, partiler üstü sorunlardır."
  },
  {
    "anchor": "Siyasal rejim ile ulus arasındaki farkı açıklığa kavuşturan Fransız devriminin bu gelişmede büyük etkisi olmuştur.",
    "positive": "Hukukçuların çoğu, devleti toplum üstü bir örgüt, bir varlık olarak gördükleri için, açıklanan gelişmeler sonucu tarih alanına çıkan devletin, sınıflar arasındaki çelişkileri bağdaştırmakla görevli olduğunu, bu görevi yükümlenmiş bulunduğunu ileri sürmüşler ise de, kural olarak devlet toplumda ekonomik bakımdan ve dolayısıyla siyasal bakımdan her zaman güçlü sınıfın temsilcisi olmuştur.",
    "negative": "Böylece Antlaşmada yer alan bütün insan hak ve özgürlüklerine, gerek kendi vatandaşları ve gerekse yabancılar tarafından saygı göstermeyi taahhüt etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle Fransa’da sık sık meydana gelen hükümet şekillerindeki değişiklikler, siyasal suçlar hakkındaki görüşlerde değişiklikler yapmıştır.",
    "positive": "Özellikle egemen sömürücü sınıfların çıkarları ile yakından ilgili siyasal davalarda bu metoda sık sık başvurulmaktadır.",
    "negative": "353 sayılı askerî mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü yasasına göre nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı ya da amiri tarafından yapılan temyiz başvurmalarında bir haftalık süre, gerekçeli kararın bu komutan ve âmirlere tebliğinden başlar."
  },
  {
    "anchor": "Giderek siyasal suçların toplumsal gelişme üzerinde olumlu etkileri olduğu düşüncesi de ileri sürülmüştür.",
    "positive": "Biz bu düşünce ile siyasi suçların niteliği, toplumsal gelişme açısından öteki suçlar arasındaki yeri ve bu tür suçları işleyenlerin manevi yönleri üzerinde durmak istiyoruz.",
    "negative": "“Eğer Cebir unsurunu ortadan kaldıracak olursak, bu maddenin şümulüne girmeyen hiç bir fikir hareketi, cereyanı düşünülemez.”"
  },
  {
    "anchor": "İşte önceleri siyasi suçlulara toplum düşmanı olarak bakılırken, o tarihten beri bu bakış açısı değişmiştir.",
    "positive": "İşte yukarıda açıklanan çalışmalar yasaca siyasi faaliyet olarak kabul edilmiştir.",
    "negative": "Böyle bir yasaklama hükmünün anayasada yer almamış olması onun grev hakkına açık olduğunun delilidir."
  },
  {
    "anchor": "Ama onu bu eylemlere iten etkenler göz önüne alındığı zaman siyasi suçlunun toplumun gelişmesinde bir ilerleme unsuru olduğu,",
    "positive": "36. maddenin ikinci fıkrası hükümleri göz önüne alındığı takdirde, kişinin evinden veya iş yerinden alınan toplatılmış bir kitabın hukuksal durumu şu olacaktır:",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "ülkenin siyasi kurumlarının düzeltilmesine, toplumun daha iyi yönetilmesine, insanlığın uygarlık doğrultusunda ilerlemesine hizmet ettiği görülür.",
    "positive": "“Demokrasi düzeninde çeşitli siyasi partilerin, değişik menfaat gruplarının, sınıfların, zümrelerin menfaatlerine daha çok hizmet ettikleri, daha çok kendilerine oy verenlerin veya oy vermelerini dilediklerinin menfaatlerini koruyacak programları savundukları apaçık bir gerçektir.",
    "negative": "Magno, “Türk ve İtalyan Ceza Kanunları Şerhi”nde “...umumî af kamunun menfaati noktasından ittihaz edilen siyasî bir tedbirdir ve bununla bazı hâdiselerin unutulması istenildiği cihetle bu tedbir karşısında hususî menfaatlerin mevzubahis olmaması icabeder” diyor."
  },
  {
    "anchor": "Bunun içindir ki ünlü Sosyolog Durkheim, “Siyasi suç sosyal ge- lişme için yararlıdır” demektedir.",
    "positive": "Bunun içindir ki yasa, hâkim önündeki ikrarı geçerli saymış, bunun dışındaki ikrarları delil kabul etmemiştir.",
    "negative": "Yukarıya alınan, Anayasa’nın 24’üncü maddesine göre, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’nci maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplanamayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "**Bir tutulamaz** Öte yandan siyasi suçluların suçluluk durumlarını adî suçlularla bir tutmak olanaksızdır.",
    "positive": "Ortaçağlarda bireyler bir yandan feodal beylerin, öte yandan da kilisenin baskısı altında kalmış, düşünce özgürlüğünden yoksun yaşamışlardı.",
    "negative": "**Düzenin bekçileri** Türk Ceza Yasasının 142 - 142’nci maddelerini bu açıdan değerlendirmek gerçeğe uygun düşmektedir. Bu"
  },
  {
    "anchor": "Bu eylemler ülkeden ül- keye, dönemden döneme değişen toplum düzenine yönelik geçici eylemlerdir.",
    "positive": "Bu bilimsel verilere göre ceza yasalarında suç olarak nitelenen eylemler kökünü toplum düzeninden almaktadır.",
    "negative": "Yine Ceza Yargılama Usulü Yasasının 154. maddesine göre memurların adlî görevlerine ilişkin suçlarından ötürü C."
  },
  {
    "anchor": "Dün suç sayılan eylemler bugün suç sayılmazlar, şu ülkede suç sayılan eylemler bu ülkede suç sayılmazlar.",
    "positive": "Bugün ağır suç sayılan hareketler mazi-den bazen ve hatta vatanseverliğe alâmet idi.",
    "negative": "Genel Başkanı Sayın Bülent Ecevit gününde Giresun’da yaptığı konuşmada Kontrgerilla üzerinde durmuş ve şunları söylemiştir:"
  },
  {
    "anchor": "Bu suçları işleyenler kişisel çıkar gözetmeden, yurt çıkarlarını gerçekleştirmek istedikleri düzende gören, buna içtenlikle inanan, benimsedikleri ilkelere bağlı ülkücü kişilerdir.",
    "positive": "Kamu davalarında yayım gününde başlayan bu süre, izlenmesi şikâyete bağlı suçlarla kişisel davalarda suçun işlendiğinin ilgili tarafından öğrenildiği tarihten başlar.",
    "negative": "Müdahil davacı kendisi ya da velayeti altındaki küçükler için temyiz isteminde bulunuyorsa bir depo akçesi yatırması yetmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu düşünce iledir ki siyasal amaçlarla işlenen adî suçlar bile siyasî nitelikte sayılmış ve onlara adî suç gözü ile bakılmaktan vazgeçilmiştir.",
    "positive": "Lozan Antlaşmasının imzasından sonra 1924 yılında da siyasî ve adî suçlar affedilmiştir.",
    "negative": "Her iki parti “şiddet eylemleri” olarak niteledikleri suçların cezalarından sadece beş yıllık bir indirim yapılmasında birleşmektedirler."
  },
  {
    "anchor": "(T.C.Y. Madde: 9) Bu yönden siyasi suçlu, gerçekte bir suçlu değil, siyasal bir mücadelede yenik düşmüş kişidir.",
    "positive": "Siyasi suçlu gerçekte bir suçlu değil, siyasal mücadelede yenik düşen bir kişidir.",
    "negative": "Nitekim Şafak davası adı ile anılan “Türkiye ihtilalci işçi köylü partisi” davasının üç sıkıyönetim askerî savcısı tarafından hazırlanan iddianamesinde, 564’üncü sayfada, partinin kurulmuş olduğu, ancak eyleme"
  },
  {
    "anchor": "Demek ki siyasi suçluya karşı iktidarların gösterdiği ceza verme tepkisi, adi suçlarda olduğu gibi toplumun varlığını hedef alan tecavüzlere karşı bir savunma aracı",
    "positive": "İnsan dimağının en yüksek ürünü olan “düşünce”yi, düşüncenin özünü sınırlayan bu maddeler Türkiye’de toplumun gelişmesine karşı olan ve bu gelişmeden çıkarlarının bozulacağını bilen egemen sınıflar elinde Türkiye halkına karşı bir baskı aracı görevini yapagelmiştir.",
    "negative": "ikametgâhında ve işyerlerinde bulunduranlar ve satanlar hakkında Sıkıyönetim Kanunu gereğince takibat yapılacağını bildiren resmî tebliğde, yasaklanan neşriyat müfredatı ile gösterilmeli ve yasaklanmış kitapları evinde bulundurduğu iddia edilen kişinin, hangi neşriyatın yasaklandığını bilmediğine ilişkin savunmasının aksi ispat edilmelidir.”^5"
  },
  {
    "anchor": "değil, tarih karşısında geçici olan bir siyasal rejime yönelmiş tecavüzlere karşı bir siyasal partinin ya da temsil ettiği sınıfın savunma aracıdır.",
    "positive": "İnsanlığın kendisine karşı değil, belli bir dönemde, tarih karşısında geçici olan bir yönetime, bir siyasal rejime karşı işlenen ve o dönemin yasalarına göre cezalandırılan bu suçlara uygar dünyanın af yasalarında her zaman öncelik tanınmaktadır.",
    "negative": "Oysa Anayasamızın 28’inci maddesi, “Herkes önceden izin almaksızın silâhsız ve saldırısız toplanma ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "İşte Çağdaş Ceza Hukukunun kabul ettiği siyasi suçluların bu niteliği, af konusunda ona bir özellik, bir öncelik kazandırmıştır.",
    "positive": "**Bir tutulamaz** Öte yandan siyasi suçluların suçluluk durumlarını adî suçlularla bir tutmak olanaksızdır.",
    "negative": "a) Kuruluşun yetkili organı bildiri yayınlanmasına karar vermiş ve bildirinin metnini de hazırlamıştır."
  },
  {
    "anchor": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır.",
    "positive": "İşte bütün bunlar genel affın siyasî suçlar bakımından gerekli olabileceğini... gösterir.",
    "negative": "İşte bu hakların korunması ve etkili bir biçimde güven altına alınması amacı ile uluslararası örgütlenme yoluna"
  },
  {
    "anchor": "Devlet, muhtelif siyasi ve içtimaî mülahazaların sevkiyle, bazen geçmişte işlenmiş olan muayyen bazı suçların artık takip edilmemelerini iltizam eder; içtimaî fayda bunların unutulmalarında görülebilir.",
    "positive": "Ceza vermek hakkı bilhassa içtimaî faydaya müstenit olduğu gibi, bazen ceza vermemek de onun icaplarından olabilir; ammenin sükûn ve huzuru için, bazı suçların artık hiç mevzuu bahis edilmemesi muvafık görülebilir.",
    "negative": "Kişi özgürlüğü, bu özgürlüğün vazgeçilmezliği hatta kutsallığı üzerinde kitaplar yazar, incelemeler yayınlarız."
  },
  {
    "anchor": "Ceza vermek hakkı bilhassa içtimaî faydaya müstenit olduğu gibi, bazen ceza vermemek de onun icaplarından olabilir; ammenin sükûn ve huzuru için, bazı suçların artık hiç mevzuu bahis edilmemesi muvafık görülebilir.",
    "positive": "Devlet, muhtelif siyasi ve içtimaî mülahazaların sevkiyle, bazen geçmişte işlenmiş olan muayyen bazı suçların artık takip edilmemelerini iltizam eder; içtimaî fayda bunların unutulmalarında görülebilir.",
    "negative": "yersel C. Savcılıklarına başvurulmuşsa bu savcılık istem hakkındaki düşüncesi ile birlikte dava dosyasını C. Başsavcılığına gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Çok defa bir ihtilâl veya inkılâptan, yahut mühim hadiselerden sonra fikirleri yatıştırıp tabii halin avdet etmesi arzu olunur; hatta ihtilâl ve inkılâp hareketlerine iştirakten dolayı mahkûm edilmiş veya maznun bulunmuş olanların bu hareketleri —ihtilâl ve inkılâp muvaffakiyetle neticelenmiş ise— cürüm sayılmak ve kendileri mücrim addolunmak şöyle dursun, bilâkis bu hareketler makbul olacağından ve bu iti-barla failleri hakkında artık ceza mevzubahis olamaya-cağından, kanunların hükümleri karşısında vaziyetleri düzel-tmek çok tabiî olur.",
    "positive": "“Mahkûmiyet halinde cürüm veya kabahatte kullanılan veya kullanılmak üzere hazırlanan veya fiilin irtikâbından husule gelen eşya, fiilde methali olmayan kimselere ait olmamak şartıyla mahkemece zabıt ve müsadere olunur.”",
    "negative": "1)Davaya konu yapılan kitaptaki düşüncelerde bana yüklenmek istenen suçun unsurları yoktur."
  },
  {
    "anchor": "içtimaî bünyeyi çok esaslı bir surette alâka-landırmış olan hâdiselerin doğurduğu icaplar sebebiyle umumî af ilân edilir.",
    "positive": "“Memleketi, umumî surette alâkadar eden bu gibi siyasi veya içtimaî çok mühim sebep ve saikler haricinde ve meselâ söylediğimiz mahiyette olmayan adî suçlar için, umumî af ilânı doğru olmaz, belki de tehlikeli olur.”",
    "negative": "** Basın Yasası, ceza sorumluluğunu yayının niteliğine göre ikiye ayırarak düzenlemiştir:"
  },
  {
    "anchor": "“Memleketi, umumî surette alâkadar eden bu gibi siyasi veya içtimaî çok mühim sebep ve saikler haricinde ve meselâ söylediğimiz mahiyette olmayan adî suçlar için, umumî af ilânı doğru olmaz, belki de tehlikeli olur.”",
    "positive": "içtimaî bünyeyi çok esaslı bir surette alâka-landırmış olan hâdiselerin doğurduğu icaplar sebebiyle umumî af ilân edilir.",
    "negative": "Savcı ile fakir olduklarına dair belediye ya da köy ihtiyar kurullarından şahadetname getirenlerden depo akçesi alınmaz."
  },
  {
    "anchor": "**Çağdaş Görüş** Alfieri’nin de söylediği gibi gerçekte adî suçların da kökeni toplumun düzensizliğindedir.",
    "positive": "Bu hükümler, dernek kurma hakkı ile ilgili gibi görünmekte ise de gerçekte derneğe üye olma hakkını da ortadan kaldırmaktadır.",
    "negative": "Cumhuriyet Başmüddeiumumisi tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Temyiz Mahkemesine gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Adî suçların işlenmesinde de yüksek oranda toplum koşulları, toplumsal yapı, gelir dağı-lımındaki eşitsizlik, toprak reformunun gerçekleştirilmemiş olması, işsizlik, eğitimsizlik ve benzeri sosyal ve ekonomik nedenler rol oynamaktadır.",
    "positive": "Hukuk, bir üst yapı kurumu olarak ekonomik temellere bağlı ve onun bir yansıması olmakla beraber, bir oranda bağımsız bir hayata da sahip olur.",
    "negative": "27 Mayıs Anayasası bu hakkı kişinin “Dokunulmaz, vazgeçilmez” hakları arasında saymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu yönden bir genel af düşü-nülürken adî suçlarla siyasi suçların birlikte ele alınması yerinde olacaktır.",
    "positive": "Cumhuriyetin ilânı ile birlikte genel af ilân edilmiş, adî ve siyasal suçlular bu aftan yararlanmışlardır.",
    "negative": "maddede sanığın hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesinin ikrarına delil olarak okunabileceği tasrih edilmiş olması hasebiyle ancak hâkim huzurundaki ikrarın aleyhine delil teşkil edebileceği düşünülmelidir.”^5"
  },
  {
    "anchor": "**Sonuç:** Adî suçlarla siyasi suçlar; amaç, etken ve ihlâl edilen menfaat yönlerinden ayrı ayrı suçlardır.",
    "positive": "**Adi Suç ve Siyasi Suç** Ceza hukukunda suçlar özellikle amaç yönünden adi suçlar ve siyasi suçlar adı altında ikiye ayrılmaktadır.",
    "negative": "Bir mevkutenin birinci sayısından sonra yayınına son vermesi onun bu niteliğini ortadan kaldırmaz."
  },
  {
    "anchor": "Siyasi suçlu gerçekte bir suçlu değil, siyasal mücadelede yenik düşen bir kişidir.",
    "positive": "(T.C.Y. Madde: 9) Bu yönden siyasi suçlu, gerçekte bir suçlu değil, siyasal bir mücadelede yenik düşmüş kişidir.",
    "negative": "Sayın Kunter, bu hükmü kıyas yoluyla idare mahkemesi kararına uygulamanın yerinde olacağına işaret etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu suçlar toplumdan topluma değiştiği gibi, aynı toplumda da zaman içinde sık sık değişiklik gösterir.",
    "positive": "Ancak bu haber verme kötüye kullanıldığı, kişisel çıkarlara, kinlere, düşmanlıklara alet edildiği ve belli maksatlarla yapıldığı zaman kişiye ve topluma zararlı bir hal almaktadır.",
    "negative": "Bakanlar, Valiler, Kaymakamlar ve Nahiye Müdürleri de kendilerine bir suç haber verilirse bunu ilgili yerlere bildirirler."
  },
  {
    "anchor": "İnsanlığın kendisine karşı değil, belli bir dönemde, tarih karşısında geçici olan bir yönetime, bir siyasal rejime karşı işlenen ve o dönemin yasalarına göre cezalandırılan bu suçlara uygar dünyanın af yasalarında her zaman öncelik tanınmaktadır.",
    "positive": "değil, tarih karşısında geçici olan bir siyasal rejime yönelmiş tecavüzlere karşı bir siyasal partinin ya da temsil ettiği sınıfın savunma aracıdır.",
    "negative": "Varlığın yarılmaz parçası düşünce, set tanımadan, yüzyılları aşarak günümüze ulaştı."
  },
  {
    "anchor": "verilmemesi, çağdışı bir tutumun ifadesi olacağı gibi huzur ortamı özlemine de ters düşecektir.",
    "positive": "Bu güç, olaya ters bir yönden ve metafizik açıdan bakan Hegel’in dediği gibi, “Ahlâk fikrinin gerçeği”, “Aklın imgesi ve gerçeği” değil, toplum gelişmesinin belli bir aşamasında ortaya çıkmış ve onun ürünüdür.",
    "negative": "** İtirazı inceleyen yargı organı, yapılan itirazın yerinde olduğu sonucuna varır, ya da başka yasal nedenlerden ötürü inceleme konusu kararı yanlış ya da yasaya aykırı görürse kararı düzeltir."
  },
  {
    "anchor": "Biz burada genel affın kapsamı ve affedilecek cezanın miktarı üzerinde durmadan uygulamada önemli güçlükler doğurabilecek bir noktayı ve bunun önlenme çaresini açıklığa kavuşturmak, istiyoruz.",
    "positive": "Biz burada maddenin en önemli unsuru olan “Cebir Unsuru” üzerinde bir kez daha durmak istiyoruz.",
    "negative": "**Askerî Yargılama Usulü yasasına göre itiraz edilebilen mahkeme kararları şunlardır:**"
  },
  {
    "anchor": "Genel affın haklı ve yerinde gerekçesi toplumsal barışın ve huzurun gerçekleşmesine, haksızlıkların giderilmesine yardımcı olmasıdır.",
    "positive": "Genel affın sosyal barış amacına uygun ve haklı olarak, 146/1 inci madde- den hükümlü olanlarla bu maddeden yargılananlar aftan",
    "negative": "Çünkü ister beraata ister yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine, önceki hükmün onanmasına ya da bu hükmün iptali ile yeni bir hükmün verilmesine ilişkin olsun bütün bu kararlar artık yeni bir mahkeme hükmü niteli- ğindedir."
  },
  {
    "anchor": "Ama bu sonuca ve bu amaca varabilmek için genel affın, ilanından sonra artık sıkı yönetim askerî mahkemelerinde davalar devam etmemeli, sanık ve tutuklu aileleri ve yakınları evlat, eş ve kardeşlerini demir parmaklıklar arkasında on dakika görebilmek için ceza evlerinin kapılarında bekleşmemeli, gazeteler her gün duruşma haberleriyle, işkence haberleriyle dolup taşmamalı, radyolar duruşmaları, mahkeme kararlarını, ya da tutuklanan ve duruşmalara çağrılan sanıkların adlarını yayınlamamalı, halkoyu da bunları okumaktan ve dinlemekten kurtarılma-lıdır.",
    "positive": "Bu hususta kesin bir sonuca varabilmek için (Siyaset - Politika) ve (Siyasi faaliyet)",
    "negative": "Seferberlik halinde savunma hakkının, müdafi edinme bakımından kısıtlanmasını Anayasaya aykırı gören Anayasa Mahkemesinin, Sıkıyönetim halinde nesnel olarak savunma-nın kısıtlanmasını Anayasaya uygun göreceği elbette düşünülemez."
  },
  {
    "anchor": "Barışa ve huzura kavuşmanın, davaların sona erme-sine ve ceza evlerinin boşalmasına bağlı olduğu açık bir ger- çektir.",
    "positive": "** Genel af yasasının ilânından sonra da davaların devam etmemesi, ceza evlerinin tutuklu ve hükümlü yakınlarıyla dolup taşmaması,",
    "negative": "Davalarda ister “kanunî delil sistemi” isterse “takdiri delil sistemi” uygulansın hâkimler için yanılgı ihtimalleri daim vardır."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerde davalar sürdükçe, ceza evlerinin kapıları hükümlü ve tutuklu aileleri ile dolup taştıkça, basın ve radyo- televizyon her gün mahkeme ve işkence haberleri yayınladıkça barışın ve huzurun gelmesi bir hayal olmaktan öteye gidemeyecektir.",
    "positive": "Aksi halde Askerî Yargıtay’a kadar yargı organlarında davalar sürecek, ceza evleri hükümlü ve tutuklu yakınlarıyla dolup taşmakta devam edecek, Basın ve radyo- televizyon yoluyla kamuoyu işgal edilecek, huzur ve barışın gerçekleşmesi engellenmiş olacaktır.",
    "negative": "Bu sebeple hükümetimizin sevk ettiği tasarı metnindeki Cebir unsuru hiç şüphesiz iyi niyet mahsulüdür."
  },
  {
    "anchor": "** Çıkarılacak af yasası 15 yılı da 10 yılı da kapsamına alsa, inancımıza göre yukarıda açıklanan sakıncalar sürecek ve affın gerekçesi amacına varamayacaktır.",
    "positive": "Her iki ön tasarıda af kapsamına alınacak suçlar arasında bir ayrım yapılmakta, “şiddet eylemleri” adı altında yeni bir suç türü kabul edilmekte ve öteki eylemlerin cezalarından 15 ya da 10 yıl indirim yapılırken şiddet eylemlerinden beş yıl indirim yapılmaktadır.",
    "negative": "** Eski Yargıtay Başkanı Halil Özyörük mecliste adalet komisyonu başkanı sıfatıyla cebir unsuru konusunda şunları söylüyor:"
  },
  {
    "anchor": "Eğer bir suçun yasadaki cezası tavan sınır olarak “1” yıl ise davanın, hükme varılıncaya, hatta hüküm kesinleşinceye kadar sürdürülmesi gerekecektir.",
    "positive": "Bu da davanın mahkemede ve Yargıtay’da kesin hükme bağlanıncaya kadar devamını zorunlu kılar.",
    "negative": "**Sonuç:** Türk Ceza Kanunu’nun 141 ve 142’nci maddeleri “Cebir unsuru”nu içermektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü mahkemenin taban ya da tavan sınır arasında hangi cezayı vereceği ancak bu yolla anlaşılabilir.",
    "positive": "Af Tasarısı yasalaşırken hukuk biliminin sesine kulak verilmeli, suçlar ve suç türleri arasında ayrım yapılmadan, ceza miktarları esas alınarak çalışmalar sürdürülmeli, sosyal barış ve huzurun ancak bu yolla gerçekleşebileceği gözlerden uzak tutulmamalıdır.",
    "negative": "Örneğin kast unsuru olmadıkça “Kasten adam öldürme” suçu meydana gelmiş sayılamaz."
  },
  {
    "anchor": "Mahkeme on yıl ceza verdiği ve bu karar kesinleştiği takdirde dava dosyası af yasası nedeniyle işlemden kaldırılacaktır.",
    "positive": "cezasından on yıl indirim yapıldığı takdirde (MSP tasarısında indirim 10 yıldır) dava düşürülemeyecektir.",
    "negative": "Genel hükümlere göre, yargı organlarınca usulüne uygun olarak verilen bir toplatma kararı mevcut olsa bile, bir kitap veya bir yayını evinde veya işyerinde bulundurmak suç teşkil etmez."
  },
  {
    "anchor": "Yok eğer mahkeme sanığa on beş yıl özgürlüğü bağlayıcı bir ceza verir ve bu ceza kesinleşirse bu takdirde sanığın beş yıllık kalan cezası çektirilecektir.",
    "positive": "CHP, cezalardan genel olarak on beş yıl indirim yapılmasını ön görürken MSP, bu süreyi on yıl olarak düşünmektedir.",
    "negative": "Vicdanî delil sisteminin kabulü ile geçmiş dönemlerde “ikrar” a verilen değer de değişmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu konuda mahkemelerin, yasalara göre, cezaları arttırma ve hafifletme yetkileri bulunduğunu söylemeye gerek yoktur sanırız.",
    "positive": "— C. Savcılarının, fikir suçlarının soruşturmasında, bu konuların niteliği gereği, bilirkişi seçmeye hak ve yetkileri yoktur.",
    "negative": "B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,"
  },
  {
    "anchor": "Bu sakıncaları giderebilmek, barışın ve huzurun gerçekleşmesine yardımcı olabilmek için af yasasının uygulanmasında sanıklar hakkında iddianame ile uygulanmak istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban sınırının esas alınması, inancımıza göre en doğru ve uygulamada güçlükleri ortadan kaldırıcı bir yoldur.",
    "positive": "Bunların başında da af yasası uygulanırken yargılanan kişi hakkında uygulanması istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban miktarının esas alınması ve buna göre işlem yapılması gelmektedir.",
    "negative": "Buradaki cemiyet, suçun konusu olan amaç etrafında iki veya daha ziyade kimsenin birleşmesiyle vücut bulur.”"
  },
  {
    "anchor": "Af, kesinleşmiş cezaları da kapsamına alacağına göre cezaları kesinleşmiş hükümlüler için de bu hüküm uygulanabilir.",
    "positive": "Bu duruma göre af, cezaları veya ceza kovuşturmalarını ortadan kaldıracaktır, suçu değil.",
    "negative": "“Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve Hürriyetlere sahiptir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece af yasası ilan edilince, mahkemeler bakmakta oldukları dava dosyalarındaki iddianamede yazılı yasa maddesinin gösterdiği taban ceza miktarına göre uygulama yapacak ve eğer bu taban ceza miktarı af kapsamının sınırları içinde kalıyorsa dava dosyasını işlemden kaldıracaklardır.",
    "positive": "Bu takdirde devam edilecek dava sonunda af kapsamına giren bir ceza ile mahkûm edilen bir sanığın af yasasından yararlanmak hakkı yine de vardır.",
    "negative": "İnsanın haksız olarak bir saat bile özgürlüğünden yoksun bırakılmasının, “İnsanlığa saygı” ilkesi ile bağdaşmayacağını söyler dururuz."
  },
  {
    "anchor": "Bu, aynı zamanda yargı organlarının da işini azaltacak ve bu organlara pratik kolaylıklar sağlayacaktır.",
    "positive": "Yasa yeni yürürlüğe girmiş ve bu hükümler üzerinde yargı organlarının görüşü henüz ortaya çıkmamıştır.",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "İddianamenin ve değişen suç vasfına göre uygulanmak istenen yasa maddesinin hak ve adalete aykırı olduğu inancında olan sanıklar için af yasasından yararlanmak istememek ve davanın sürdürülmesini istemek hakkı da vardır.",
    "positive": "Bu takdirde devam edilecek dava sonunda af kapsamına giren bir ceza ile mahkûm edilen bir sanığın af yasasından yararlanmak hakkı yine de vardır.",
    "negative": "Öyle sebeplerle öyle şahıslar tevkif edilmiştir ki bel¬ki Türkiye’de hiçbir müessese, tevkif müessesi kadar suistimal edilmemiştir,"
  },
  {
    "anchor": "Bu takdirde devam edilecek dava sonunda af kapsamına giren bir ceza ile mahkûm edilen bir sanığın af yasasından yararlanmak hakkı yine de vardır.",
    "positive": "Tutuklu olduğu bir dava sonunda sadece para cezasına mahkûm edilen kişi de tutuklu kalmış olmasından ötürü uğradığı zararların karşılanmasını dava edebilir.",
    "negative": "Ama öğretmenin durumu meydandadır ve haklarını arayamamanın elde edememenin acıları içinde kıvranmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "** Genel af yasasının ilânından sonra da davaların devam etmemesi, ceza evlerinin tutuklu ve hükümlü yakınlarıyla dolup taşmaması,",
    "positive": "Mahkemelerde davalar sürdükçe, ceza evlerinin kapıları hükümlü ve tutuklu aileleri ile dolup taştıkça, basın ve radyo- televizyon her gün mahkeme ve işkence haberleri yayınladıkça barışın ve huzurun gelmesi bir hayal olmaktan öteye gidemeyecektir.",
    "negative": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Basın ve radyo- televizyon haberleriyle kamuoyunda doğan huzursuzluğun giderilmesi, istenen barış ve huzurun gelmesine",
    "positive": "Mahkemelerde davalar sürdükçe, ceza evlerinin kapıları hükümlü ve tutuklu aileleri ile dolup taştıkça, basın ve radyo- televizyon her gün mahkeme ve işkence haberleri yayınladıkça barışın ve huzurun gelmesi bir hayal olmaktan öteye gidemeyecektir.",
    "negative": "“Hüküm, cezanın uygulanmasında kanuna aykırılıktan dolayı sanık lehine bozulmuş ise, bozulan kısımların temyiz isteminde bulunmamış olan veya başka yönlerden temyiz eden öteki sanıklara da uygulanması mümkün olursa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından yararlanırlar.”"
  },
  {
    "anchor": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur.",
    "positive": "Savunma hakkı açısından bu tür hükümlerin yasalarımızda da yer alması kuşkusuz yerinde olacaktır.",
    "negative": "Böyle bir suç atmadan ötürü kişinin tutuklanması, yasanın amacına ve altında ülkemizin de imzası bulunan İnsan Hakları Evrensel Sözleşmesi Hükümlerine aykırıdır."
  },
  {
    "anchor": "Yargıtay aşaması da dahil olmak üzere devam etmekte olan davalar bakımından ve cezası kesinleşen hükümlüleri de içine almak üzere bu tedbirlerin alınması önemlidir.",
    "positive": "— Şartlı af kabul edildiği takdirde yargı organlarında devam etmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış bulunan davalar bakımından önemli sakıncalar doğacaktır.",
    "negative": "Dosya kendisine gönderilen Askerî Mahkeme, deliller yeterli olsa bile duruşma yapar."
  },
  {
    "anchor": "Bunların başında da af yasası uygulanırken yargılanan kişi hakkında uygulanması istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban miktarının esas alınması ve buna göre işlem yapılması gelmektedir.",
    "positive": "Bu sakıncaları giderebilmek, barışın ve huzurun gerçekleşmesine yardımcı olabilmek için af yasasının uygulanmasında sanıklar hakkında iddianame ile uygulanmak istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban sınırının esas alınması, inancımıza göre en doğru ve uygulamada güçlükleri ortadan kaldırıcı bir yoldur.",
    "negative": "Örneğin, yabancı bir devlet adamının, bir askerin, bir devrimcinin, kendi ülkesindeki mücadelelerini anlatan konuşmalarını, incelemelerini"
  },
  {
    "anchor": "Aksi halde Askerî Yargıtay’a kadar yargı organlarında davalar sürecek, ceza evleri hükümlü ve tutuklu yakınlarıyla dolup taşmakta devam edecek, Basın ve radyo- televizyon yoluyla kamuoyu işgal edilecek, huzur ve barışın gerçekleşmesi engellenmiş olacaktır.",
    "positive": "Mahkemelerde davalar sürdükçe, ceza evlerinin kapıları hükümlü ve tutuklu aileleri ile dolup taştıkça, basın ve radyo- televizyon her gün mahkeme ve işkence haberleri yayınladıkça barışın ve huzurun gelmesi bir hayal olmaktan öteye gidemeyecektir.",
    "negative": "Bu sınıflar için kendi sömürü düzenlerini sürdürmek, sömürülenlerin devrimci eylemlerini önlemek amacı, her türlü insanlık değerlerinin üstündedir."
  },
  {
    "anchor": "Uygulama ve genel affın amacına varabilmesi açısından bu önemli noktayı hatırlatmakta yarar görüyoruz.",
    "positive": "Gazetelerde okuduğumuz bu ön tasarıların bazı yönlerine değinmekte yarar görüyoruz.",
    "negative": "Bugün de “Olağanüstü Yasa Yolları”ndan “Karar Düzeltilmesi” ne ilişkin yasa hükümlerini açıklamaya çalışacağız."
  },
  {
    "anchor": "Hangi hukuk kitabını açsanız, hangi hukuk bilginini inceleseniz ve okusanız bu kuralları görürsünüz.",
    "positive": "Tasarının hazırlanmasında, öneri ve karşı önerilerin tartışılıp değerlendirilmesinde, bazı temel hukuk kuralları bir kenara itilmiştir.",
    "negative": "Yasa, görüşmede ancak hâkimin bulunabileceğini kabul etti- ğinden hâkimden başkası hazır bulunamaz, konuşmaları"
  },
  {
    "anchor": "Yasalar bütün vatandaşlara eşit haklar, görevler ve yükümlülükler getirecektir, yurttaşlar arasında hiçbir yönden ayırım yapmayacak, kapsamına aldığı bütün kişilere uygulanacaktır.",
    "positive": "Genel affa konu olacak suçlar arasında, küçük hesaplarla, Ceza Hukuku biliminde, Kriminoloji’de yeri olmayan ayırımlar yaparak bir kısım suçları affın kapsamı dışında bırakmak ya da affın kapsamını sınırlı tutmak hiçbir yönden toplumumuzun yararına olmayacaktır.",
    "negative": "Bu hâkim ya da mahkeme itirazda ileri sürülmeyen başka bir nedenle de kararını düzeltebilir."
  },
  {
    "anchor": "Yine yasalar, sübjektif, kişisel ve sınıfsal etkenlerden uzak kalacak, objektif niteliğini koruyacaktır.",
    "positive": "Bu açıklamalar, devletten ayrı düşünülemeyecek olan hukukun sınıfsal niteliğini de ortaya koymaktadır.",
    "negative": "D — Askerî Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonunda istem kabule değer görülmeyerek reddedilirse bu karara karşı itiraz olunamaz."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamız 12. maddesinde eşitlik kuralını koymuş ve herkesin dil, din, ırk, siyasî düşünce ve felsefî inanç yönlerinden yasa önünde eşit olduğunu saptamıştır.",
    "positive": "Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.” Anayasamızın 12’nci maddesinde de şu hüküm yer almıştır: “Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin kanun önünde **eşittir.** ”",
    "negative": "Dava sürelerinin hesabını bir örnekle açıklayalım: Örneğin yayınlanan bir kitapla suç işlendiğini varsayarak, önce bu kitabın yayınlandığı günü saptamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa Mahkememiz, Anayasa, “bir tek kişiye veya birtakım topluluklara, aynı durumda bulunan yurttaşlardan daha çok veya daha geniş hak ve yetkiler tanımak yoluyla kanun karşısında eşitlik ilkesinin çiğnenmesini yasak etmiştir.” demektedir.",
    "positive": "Gerçekten, ikinci fıkra, bir tek kişiye veya bir takım topluluklara, aynı durumda bulunan yurttaşlardan daha çok veya daha geniş hak ve yetkiler tanımak yoluyla kanun karşısında eşitlik ilkesinin çiğnenmesini yasak etmekle birinci fıkra hükmünü başka bir yönden açıklamaktadır.”",
    "negative": "maddesine göre bu gibi hallerde yasa sanıkların hepsini cezalandırmakta ancak cezalarını üçte birden yarıya kadar indirmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Altında imzamız bulunan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi de “kanun önünde herkes eşittir ve ayrım gözetilmeden kanunun eşit korunmasından istifade hakkına haizdir.",
    "positive": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:",
    "negative": "Dava, açıldıktan sonra yapılacak itirazlar, bunları inceleyecek mahkemeye, süresi içinde verilecek dilekçe ile ya da sanık tutukevinde ise tutukevi müdürüne yapılacak açıklama ile olur."
  },
  {
    "anchor": "Herkesin işbu beyannameye aykırı her türlü ayırt edici işleme karşı ve böyle ayırt edici işlem için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır.”",
    "positive": "Suç işlediği ileri sürülen her insanın hukuksal yardıma ve bir müdafi seçmeye hakkı vardır.",
    "negative": "Bu takdirde bağımsız fail olduğunu ikrar eden sanığın da yargılamanın yenilenmesi yolu ile yeniden yargılanması gerekecektir. 1"
  },
  {
    "anchor": "Yani bu yasanın da eşitlik ilkesine saygılı, genel ve objektif olması gereklidir.",
    "positive": "Bu, kamuoyunun eşitlik ve adalet duygularını rencide etmekte ve Anayasanın eşitlik ilkesine ters düşmektedir.",
    "negative": "Nitekim Türk Ceza Yasası 279. maddesinde ceza yasasına göre kimlerin memur sayılacağını göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak komisyondan çıkan af tasarısı, bir yasanın sahip olması gereken bu niteliklerden yoksun olarak çıkmış, bir hukuk ve adalet konusu olan af, bir politika sorunu olarak ele alınmış, siyasal etkenler altında objektifliğini yitirmiş ve özellikle eşitlik ilkesini yaralamıştır.",
    "positive": "Ezcümle dış sorun olarak (Kıbrıs anlaşmazlığı), iç sorun olarak (Toprak Reformu, Vergi Reformu, Sendikacılık., vs.) gibi konular birer “Politika” sorunu olarak ele alınabilir.",
    "negative": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Siyasal suçların, nitelikleri yönünden, afta öncelik al-ması gerekirken bu ilkeye uyulmamıştır.",
    "positive": "Yurdumuzda doktrin alanında, siyasal suçların affına ağırlık ve öncelik veren hukuksal görüşler de yer almıştır.",
    "negative": "Kurtuluş savaşımız, emperyalizme ve onun yerli ortaklarına karşı yapılmış, böylece bağımsızlığımız sağlanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Daha ötesi siyasal suçlar arasında ve hatta aynı yasa maddesinin fıkraları ara-sında da ayrımlar yapılmış “eşitlik ilkesi” ihlâl edilmiştir.",
    "positive": "Af yasası ölüm cezasını 30 yıla, müebbet ağır hapis cezasını da 24 yıla indirmekte ve bu konuda adi suçlarla siyasal suçlar arasında bir ayrım yapmamaktadır.",
    "negative": "Bu hak ancak kamu düzenini veya genel ahlâkı korumak için kanunla sınırlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Bu maddeye göre mahkemeler bazen ölüm cezası hükmetmekte, bazen de bu cezayı müebbet ağır hapse çevirmektedirler.",
    "positive": "Yani 146/1. maddeye göre cezalandırılan kişinin ölüm cezası 30 yıla ve müebbet ağır hapsi cezası da 24 yıla indirilecektir.",
    "negative": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır..."
  },
  {
    "anchor": "Af yasası ölüm cezasını 30 yıla, müebbet ağır hapis cezasını da 24 yıla indirmekte ve bu konuda adi suçlarla siyasal suçlar arasında bir ayrım yapmamaktadır.",
    "positive": "Yani 146/1. maddeye göre cezalandırılan kişinin ölüm cezası 30 yıla ve müebbet ağır hapsi cezası da 24 yıla indirilecektir.",
    "negative": "Delillerin toplanması esnasında ilgililerin hazır bulunup bulunmayacakları konusunda genel kurallara"
  },
  {
    "anchor": "Yani 146/1. maddeye göre cezalandırılan kişinin ölüm cezası 30 yıla ve müebbet ağır hapsi cezası da 24 yıla indirilecektir.",
    "positive": "Af yasası ölüm cezasını 30 yıla, müebbet ağır hapis cezasını da 24 yıla indirmekte ve bu konuda adi suçlarla siyasal suçlar arasında bir ayrım yapmamaktadır.",
    "negative": "Bu hukuksal gerçeğe aykırı uygulamalara son verebilmek için Anayasa hükümlerine hukukun emrettiği “Öncelik”i tanımak, Anayasamızın sekizinci maddesinde yazılı olduğu gibi, Anayasa hükümlerinin “Bağlayıcı”lığını kabul etmek, hukukta geleneksel tutumlara, yanlış kıyaslamalara son vermek, bir “suç aleti” ile bir “kitap”ı birbirinden ayırmak gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa tasarı, aynı maddenin daha hafif bir suçu (fer’i şerik) kapsayan 3. fıkrasından sadece beş yıl indirim yapmaktadır.",
    "positive": "Yine tasarı, adi suçlar arasında da ayrımlar yapmış, bunlardan bazıları için 12 yıl indirim kabul ettiği halde yağma gibi (M. 495, 497) bir kısım suçlarda sadece beş yıl gibi bir indirim yapmıştır.",
    "negative": "Örneğin, dava konusu, iktisadi doktrinler, ekonomi, sosyoloji bilimleri ile ilgili ise, bilirkişinin herhâlde bu alanlarda bilgi sahibi profesörlerden seçilmesi ve konu edebiyat, sanat veya şiirle ilgili ise bilirkişilerin çoğunlukla yazarlardan, sanatçılardan ve şairlerden seçilmesi amaca varabilmek için gerekli bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu, kamuoyunun eşitlik ve adalet duygularını rencide etmekte ve Anayasanın eşitlik ilkesine ters düşmektedir.",
    "positive": "Öte yandan çıkarılan Af Yasası, Anayasanın eşitlik kurallarına da aykırı düşmektedir.",
    "negative": "** 27 Mayıs Anayasasının ilanından bir süre sonra yönetimi ele alan iktidarlar Anayasaya karşı bir tutum içine girdiler."
  },
  {
    "anchor": "Ağır bir cezada daha çok indirim yaparken, aynı türde daha hafif bir cezada daha az indirim yapılması tasarısının açık adaletsizliğini",
    "positive": "Oysa tasarı, aynı maddenin daha hafif bir suçu (fer’i şerik) kapsayan 3. fıkrasından sadece beş yıl indirim yapmaktadır.",
    "negative": "Bilimin, sanatın, felsefenin, yani insanlığın tüm entelektüel mirasının yayılmasına, kuşaktan kuşağa insanlığa mal olmasına hizmet eden ve düşünürün, sanatçının, bilim adamının vazgeçilmez desteği, yardımcısı bu nesne, düşman ilân edildi."
  },
  {
    "anchor": "Yine tasarı, adi suçlar arasında da ayrımlar yapmış, bunlardan bazıları için 12 yıl indirim kabul ettiği halde yağma gibi (M. 495, 497) bir kısım suçlarda sadece beş yıl gibi bir indirim yapmıştır.",
    "positive": "Oysa tasarı, aynı maddenin daha hafif bir suçu (fer’i şerik) kapsayan 3. fıkrasından sadece beş yıl indirim yapmaktadır.",
    "negative": "Bu kural karşısında, mahkemelerin itiraz olunabilecek kararlarının ayrı tutma (istisna) yoluyla gösterilmesi gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Tasarı, yüz milyonlarca lira hazineye zarar veren mali affı geniş tuttuğu halde, “mektup taşımak, haber götürmek, bir sanığa ev kiralamak, onu evinde bir süre barındırmak, para yardımı yapmak, telefon numarası vermek” gibi haksız olarak T.C. yasasının 146/3.",
    "positive": "Ama mektup taşıyan, haber götüren, ev kiralayan, evinde barındıran, para yardımı yapan kişiler, adam öldürenden, yaralayandan, ölüme sebebiyet verenden daha ağır bir suç işlemiş gibi affın kapsamı dışında bırakılmak ya da genel indirimden yararlandırılmamak istenmektedir.",
    "negative": "İlçe yönetim kurulları tarafından verilen lüzumu muhakeme kararlarına karşı yapılacak itirazlar İl Makamına yapılır ve İl Yönetim Kurulunca incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Tasarıda, eşitlik ilkesine aykırı sadece birkaç örneğini verdiğimiz daha birçok hükümler yer almaktadır.",
    "positive": "daha birçok akla gelmez acı çektirme yöntem biçimleri bunlar arasında yer almaktadır.",
    "negative": "Ekim seçimleri ile halkımız bir bakı-ma bu inancını ve huzur özlemini dile getirmiştir, denilebilir."
  },
  {
    "anchor": "Politik etkenlerle bir adalet ve bu hukuk konusu olan affı, eşitlik, objektiflik ve genellik niteliklerinden yoksun bırakmak, Yasamanın tasarrufunu “Kusurlu” bir hale getirmektedir.",
    "positive": "Ancak komisyondan çıkan af tasarısı, bir yasanın sahip olması gereken bu niteliklerden yoksun olarak çıkmış, bir hukuk ve adalet konusu olan af, bir politika sorunu olarak ele alınmış, siyasal etkenler altında objektifliğini yitirmiş ve özellikle eşitlik ilkesini yaralamıştır.",
    "negative": "Verilen mahkûmiyet kararı savcı tarafından sanık lehine ya da doğrudan doğruya yalnızca sanık tarafından temyiz edilmiş olduğu hallerde de uygulama yine böyle yapılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir yasa, eşitlik ilkesi açısından Anayasa Mahkemesinin örnek kararlarına da uygun düşmemektedir.",
    "positive": "Daha ötesi siyasal suçlar arasında ve hatta aynı yasa maddesinin fıkraları ara-sında da ayrımlar yapılmış “eşitlik ilkesi” ihlâl edilmiştir.",
    "negative": "Sanıklardan “Suç ikrarı” elde etmek için, değişik ülkelerde, değişik biçimlerde uygulanan bu metot günümüze kadar gelmiştir."
  },
  {
    "anchor": "50. yılında, hukukun askıya alındığı bir dönemden sonra, sosyal barış ve huzuru getirmek amacıyla çıkarılmak istenen af yasası, kamuoyunun adalet duygularını rencide etmeyecek, huzursuzluk, tedirginlik ve ayrıcalık yaratmayacak bir nitelik kazanmalıdır.",
    "positive": "Bunların başında da af yasası uygulanırken yargılanan kişi hakkında uygulanması istenen yasa maddesinde yazılı cezanın taban miktarının esas alınması ve buna göre işlem yapılması gelmektedir.",
    "negative": "**Askerî Yargılama Usulü yasasına göre itiraz edilebilen mahkeme kararları şunlardır:**"
  },
  {
    "anchor": "Genel af, siyasal bilimcilere ve hukuk bilginlerine göre, toplumların bunalımlı dönemlerinden sonra normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir niteliğindedir.",
    "positive": "Çoğu hukuk bilginlerince af, toplumların geçirdikleri bunalımlı dönemlerden sonra, kamu yararının ve normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak nitelenmektedir.",
    "negative": "— Cezanın tayininde arttırıcı ya da azaltıcı Yasal nedenlerin uygulanmasında gözetilmesi gerekli sıraya uyulmamışsa,"
  },
  {
    "anchor": "Toplumların ekonomik ve sosyal yapısından gelen temel bazı dengesizlikler, düzensizlikler ve haksızlıklar kimi dönemlerde bazı olay ve eylemlerin daha çok meydana gelmesine neden olmaktadır.",
    "positive": "Toplumdaki dengesizlikler, düzensizlikler giderilmedikçe, hukuk kurallarına göre suç sayılan olay ve eylemlerin önlenmesi olanaksızdır.",
    "negative": "Öteden beri “lüzumu muhakeme kararı” denilen “son soruşturmanın açılması kararı”, suç işlediği iddia edilen bir memurun yargılanması gerektiğine ilişkin görevli yönetim kurulu, komisyon ya da Danıştay tarafından verilen karardır."
  },
  {
    "anchor": "Olay ve eylemlerdeki bu yoğunlaşma, toplumsal gelişmenin doğurgan zamanlarına rastlıyor, Anılan eylemler toplumun mevcut yasalarına ters düştüğü zaman suç niteliği kazanmaktadır.",
    "positive": "Kapatmaya neden olan eylemler suç niteliği göstermiyorsa olay mahkemeye götürülmeyecektir.",
    "negative": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Suç insanlığa, topluma karşı değil belli bir siyasal iktidarın yönetim biçimine karşı işlenmiştir.",
    "positive": "İnsanlığın kendisine karşı değil, belli bir dönemde, tarih karşısında geçici olan bir yönetime, bir siyasal rejime karşı işlenen ve o dönemin yasalarına göre cezalandırılan bu suçlara uygar dünyanın af yasalarında her zaman öncelik tanınmaktadır.",
    "negative": "Silahlı eylem niteliğinde olmayan 146/3 sanık ve hükümlülerinin genel af indiriminden yararlan- dırılmaları inancımıza göre affın gerekçesine uygun olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu bunalımlı dönemlerde düşünce ve sanat özgürlüğü, bilimsel araştırma özgürlüğü kısıtlanmakta, sendikal haklar sınırlanmakta ve kişinin temel hakları âdeta ortadan kaldırılmaktadır.",
    "positive": "Düşünce ve bilimsel araştırma özgürlüğü, insanlığın bugünkü gelişme aşamasına varmasını sağlamıştır.",
    "negative": "Düzeltme istemi kararı veren yargı organı tarafından reddedildikten sonra ikinci kez düzeltme isteğinde bulunulabilip bulunulamayacağı hususunda yasada açıklık yoktur."
  },
  {
    "anchor": "kat daha arttırmakta ve toplumda şiddetli bir huzursuzluk, bir tedirginlik derinden derine kendini duyurmaktadır.",
    "positive": "Özellikle düşünce özgürlüklerine, kişinin temel haklarına saygılı olmayan tutucu iktidarlar döneminde bu tehlikeler kendini daha çok gösterecektir.",
    "negative": "Bu kurul dosya kapsamına göre sanık memur hakkında lüzumu muhakeme ya da meni muhakame kararı verir."
  },
  {
    "anchor": "Bunu ünlü cezacı Alfieri “suçu toplum hazırlar, birey işler” sözleriyle anlatıyor.",
    "positive": "Bu nedenledir ki ünlü ceza bilgini Iyering “Suçu toplum hazırlar, birey işler” demiştir.",
    "negative": "Savcılık tarafından davalı derneklerin protesto çalışmalarına katılmasına dair alınmış bir karar bulunduğu iddia ve ispat olunmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Toplumdaki dengesizlikler, düzensizlikler giderilmedikçe, hukuk kurallarına göre suç sayılan olay ve eylemlerin önlenmesi olanaksızdır.",
    "positive": "Toplumların ekonomik ve sosyal yapısından gelen temel bazı dengesizlikler, düzensizlikler ve haksızlıklar kimi dönemlerde bazı olay ve eylemlerin daha çok meydana gelmesine neden olmaktadır.",
    "negative": "İlgili kişi veya savcı, yanlış bir yasa yoluna, örneğin itiraz yoluna başvurulması gerekirken temyiz yoluna başvurmuş olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Suçlarla bunları doğuran toplumsal yapı arasındaki yakın ilişki hukuk bilginleri ve kriminoloji uzmanları tarafından öteden beri görülmüş ve saptanmıştır.",
    "positive": "Klâsik hukuk kitapları ve çoğu hukuk uzmanları, hukuku, “Toplumda bireylerin kendi aralarındaki ilişkileri ve bireylerle devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar” olarak tanımlarlar.",
    "negative": "**Ceza Yargılama Usulü Kanununun 86’ncı maddesini** dayanak göstererek toplatma kararı vermektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Dengesizliklerin ve düzensizliklerin köklü dönüşümlerle giderilemediği zamanlarda, ilân edilen genel aflar ortaya çıkan bunalımları geçici bir süre için de olsa hafifletmektedir.",
    "positive": "Maddenin getirdiği hüküm geçici bir süre için çalışmayı durdurma “faaliyetten alıkoyma” hükmüdür.",
    "negative": "İngiltere’de başlayan sendikal hareketler, Fransa’da daha çok gelişme olanağı bulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "“Af, hukukun emniyet supabıdır.” diyen ünlü cezacı Jering bu olguyu dile getirmiştir.",
    "positive": "Ekim seçimleri ile halkımız bir bakı-ma bu inancını ve huzur özlemini dile getirmiştir, denilebilir.",
    "negative": "**Bugün** Bugün toplumca önümüzdeki görev, 27 Mayıs anayasasını ve onun getirdiği sosyal hukuk devletini bütün olanakları kullanarak savunmaktır."
  },
  {
    "anchor": "Toplumsal yapımızdaki gelişmeler, bu gelişmelerin yansıması olan düşünce ve sanat alanındaki atılımlar, mevcut hukuk normları ile çelişir duruma girmiştir.",
    "positive": "Hukuk alanındaki gelişmeler sonucu bu ilkel delil telâkkisi terk edilmiş ve yerini vicdanî delil sistemine bırakmıştır.",
    "negative": "Savcının alındıyı vermesi yasal görevidir, bunu geciktiremez, inceleme sonuna erteleyemez."
  },
  {
    "anchor": "Bu çelişme, birçok yazarların, sanatçıların, bilim adamlarının ve gençlerin suçlanması ve cezalandırılması sonucunu doğurmuştur.",
    "positive": "Kanun hükümlerindeki bu boşluk, uygulamada birçok tereddütlerin doğması ve mahkemelerin bu konuda birbirine aykırı kararlar vermesi sonucunu doğurmuştur.",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "Son aylarda yurdumuzda yüzeydeki bunalımlar sona ermiş, sıkıyönetim kaldırılmış ve seçimler yapılmıştır.",
    "positive": "Özellikle son yıllarda yurdumuzda bir kavram karışıklığı yaratılmaya özel bir çaba gösterildi.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır."
  },
  {
    "anchor": "Geçtiğimiz yıllarda meydana gelen bazı eylemlere verilen cezaların ve işlenen bazı suçların izlen-mesinde artık sosyal bir yarar kalmadığı inancı halkımızda yerleşmiş bulunuyor. 14",
    "positive": "Son yıllarda meydana gelen ve yasalara aykırı düşen ve bazı eylemlerin, geçmiş iktidarlar döneminde yaratılan sosyal ve siyasal ortamın bir sonucu olduğunu artık herkes bilmektedir.",
    "negative": "Bu nedenle ilgililer her zaman yersel C. Savcılıklarına ya da Yargıtay Başsavcılığına düzeltme isteklerini iletebilirler;"
  },
  {
    "anchor": "Ekim seçimleri ile halkımız bir bakı-ma bu inancını ve huzur özlemini dile getirmiştir, denilebilir.",
    "positive": "Ama 14 Ekim seçimleri sonunda halkımız, kendi oyu ile kabul ettiği Anayasada yapılan değişiklikleri ve bu dönemin antidemokratik baskı uygulamalarını onaylamadığını oylarıyla göstermiştir.",
    "negative": "Anayasanın emrettiği reformları gerçekleştirmek şöyle dursun bunların karşısına çıktılar."
  },
  {
    "anchor": "Ünlü yazarlar, sanatçılar, bilim adamları, çevirmenler, yayıncılar ve sorumlu yönetmenler düşüncelerinden ötürü tutukevlerinde çile dolduruyorlar ve kimilerinin özgürlükleri ömür boyu ellerinden alınmıştır.",
    "positive": "Türk Ceza Kanunu’nun bu ünlü maddelerinin Anayasaya aykırı oldukları ve bu maddelerin “Düşünce”yi cezalandırdıkları konusunda tarafsız hukukçular, bilim ve politika adamları oy birliği halindedirler.",
    "negative": "uzmanı veya avukat olsa da- bir müdafi aracılığı ile savunulması zorunluluğunu koymuştur."
  },
  {
    "anchor": "Sık sık çağdaş uygarlık düzeyinden söz edilen ülkemizde, uygar ülkelerin üç yüz yıl öncesinden beri terk ettiği, ilkel ölçülerle insanların düşüncelerinden ötürü suçlanmalarının utancını ve ezikliğini yüreklerimizde ve vicdanlarımızda duymamak mümkün değildir.",
    "positive": "Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin başlangıçtan beri tutumu, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma amacına yöneliktir.",
    "negative": "Bu nedenle takipsizlik kararı verilmesi halinde, bu karardan sonra iftiradan dönme, “Kovuşturmadan önce dönme” sayılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Ama huzurun geçici olmaması, süreklilik kazanabilmesi için 27 Mayıs Anayasasına dönülmesi, onun özüne, amacına uygun bir yasama görevinin yerine getirilmesi, anti demokratik yasaların kaldırılması, değiştirilmesi, temel reform yasalarının çıkarılması, sosyal hukuk devletinin bütün kuralları ile gerçekleştirilerek işler hale getiril-mesinden başka ufukta bir yol görünmemektedir.",
    "positive": "Demokratik hakların kazanılması, hukuk devletinin bütün kuralları ile işler hale gelmesi kuşkusuz uzun vadeli bir mücadeleyi gerektirir.",
    "negative": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü hukuk edebiyatında ve ceza hukuku dilinde böyle bir sözün yerini bulmak mümkün değildir.",
    "positive": "Çünkü böyle bir bildirinin yayınlanmasına dernek yetkililerince karar verilmiş değildir.",
    "negative": "**Konseye Başvurma Yetkisi (Dava Hakkı)** Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna iki tür başvurma yani dava açma yetkisi vardır."
  },
  {
    "anchor": "Son birkaç ay içinde “Şiddet Eylemleri”, “Eylem Suçları” gibi sözler söylenmeye ve yazılmaya başlandı.",
    "positive": "Bu tür eylemleri silahlı şiddet eylemi olarak niteleme de hukuk açısından ve eylemin niteliği yönünden mümkün değildir.",
    "negative": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle son yıllarda yurdumuzda bir kavram karışıklığı yaratılmaya özel bir çaba gösterildi.",
    "positive": "Bu nedenlerle özellikle ceza davalarında bilirkişilik son yıllarda hukuk uygulamasında gittikçe daha çok önem kazanmış bulunuyor.",
    "negative": "“İşçi ve İşverenler, önceden izin almaksızın, sendikalar ve sendika birlikleri kurma, bunlara, serbestçe üye olma ve üyelikten ayrılma hakkına sahiptirler “"
  },
  {
    "anchor": "Kelimeler, kavramlar kendi öz anlamlarının dışında kullanılıyor, bazen de bir konu, onunla doğrudan doğruya ilgisi olmayan kavramlarla anlatılmaya çalışılıyor.",
    "positive": "Bazen de hukuk mahkemesince verilmiş olan bir hükmü kendi kararına dayanak olarak almaktadır.",
    "negative": "Dernekler yasasının bu hükmü anayasaya aykırı olduğu gibi, derneğin çalışma olanaklarını da kısıtlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk alanı, hukuk tekniği yönünden kavram kargaşa-lığına pek elverişli olmamakla beraber “Şiddet eylemleri” sözüne basında, radyo ve televizyonda sık sık rastlanıyor.",
    "positive": "Bu tür eylemleri silahlı şiddet eylemi olarak niteleme de hukuk açısından ve eylemin niteliği yönünden mümkün değildir.",
    "negative": "1331 (1915) yılında da “Zatı Padişahînin ifade-i afiyetleri” nedeniyle genel bir af ilân edilmişti."
  },
  {
    "anchor": "** Genel af üzerinde görüşmeler, tartışmalar yapılırken önce, ceza yasasının 141. maddesi eylem suçudur, denildi.",
    "positive": "Siyasi düşünce ve felsefî inanç açısından eşit işlem görmesi gereken Türk Ceza Yasasının 163. maddesi ile 141 - 142.",
    "negative": "Daha sonra bütün sıkı-yönetim mahkemelerinde, askeri savcılıklarda sanıklar tarafından, kendilerine yapılan işkenceler sorgu yoluyla ve dilekçelerle açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Ceza anlayışına göre söz söylemek, yazı yazmak düşünce açıklamak, konuşma yapmak birer “eylem”dir, “fiil”dir.",
    "positive": "Düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resimle veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklayabilir ve yayabilir.”",
    "negative": "Örneğin toprak reformu, eğitim reformu, bağımsızlık için mücadele, emperyalizmle savaş, açlık, yoksulluk, eğitimsizlik ve bunlara benzer konular genel yurt sorunlarıdır."
  },
  {
    "anchor": "Eğer böyle bir yazıda, sözde, konuşmada bir suç niteliği varsa, örneğin bir hakaret varsa ancak o zaman bir suçtan söz edilebilecektir.",
    "positive": "Örneğin cezasının üst sınırı 15 yıl ağır hapis olan bir suçtan yargılanan kişinin",
    "negative": "Cebir saiki unsur sayılmazsa, bilhassa şu iki şey tehlikeye girer: Matbuat hürriyeti ve kürsü hürriyeti.” demiştir."
  },
  {
    "anchor": "141. maddede yazılı suçun düşünce alanında kalan bir suç olduğu ciddi her hukukçu tarafından bilinen bir gerçektir.",
    "positive": "Öte yandan Adalet Partisi Türk Ceza Yasasının 163’üncü maddesini af kapsamına almakta ve bu maddede yazılı suçun düşünce suçu olduğunu kabul etmektedir.",
    "negative": "Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin başlangıçtan beri tutumu, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma amacına yöneliktir."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet Gazetesinde yayımlanan “Genel Af ve bir madde” başlıklı yazımızda da açıkladığımız gibi Sıkıyönetim Askeri Savcıları da iddianamelerinde bu gerçeği saptamışlardır.",
    "positive": "Bilindiği gibi Genel Af Yasası daha önce Millet Meclisinde görüşülmüş ve hazırlanan yasa metni Cumhuriyet Senatosuna gönderilmiştir.",
    "negative": "Böylece Anayasamızın, “siyasî partiler ister iktidarda, ister muhalefette olsunlar, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır.” şeklindeki hükmüne aykırı düşer."
  },
  {
    "anchor": "** Son günlerde Genel Af Tasarıları tartışılırken üzerinde durulan maddelerden biri de bu maddedir.",
    "positive": "Roma tarihinde genel af, önemli günlerde, bayramlarda veya büyük zaferlerden sonra Senato kararı ile ilân ediliyordu.",
    "negative": "İleride görüleceği gibi konu 3. bir aşamaya varır da duruşma yapılırsa o aşamada elbette ki tanıklar ve bilirkişiler yeminle dinleneceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Ceza Hukukunun ilkelerine bağlı kalarak ve gerçekçi bir açıdan bu maddeye baktığımız zaman ileri sürülen savın yersiz ve geçersiz olduğunu görüyoruz.",
    "positive": "yollarla amacına varmayı benimsemiş bir örgütü “istikbale yönelik ihtimallerle” peşinen suçlamak ceza hukukunun ilkelerine, hak ve adalete aykırı düşer.",
    "negative": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir."
  },
  {
    "anchor": "146. maddenin birinci fıkrası Anayasayı zorla değiştirme ve Büyük Millet Meclisinin görevine zorla engel olma girişimini cezalandırmaktadır.",
    "positive": "Başka deyimle 141’inci maddenin birinci fıkrası ile 163’üncü maddenin birinci fıkrası, cemiyet kurmayı ve 142’nci madde ile 163’üncü maddenin üçüncü fıkrası da propagandayı cezalandırmıştır.",
    "negative": "Tasarıda, eşitlik ilkesine aykırı sadece birkaç örneğini verdiğimiz daha birçok hükümler yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Birinci fıkrada yazılı suça ikinci fıkrada gösterilenden gayrı surette iştirak eden fer’i şerikler hakkında 5 seneden 15 seneye kadar ağır hapis...",
    "positive": "Eğer mağdurun mahkûmiyeti müebbet ağır hapis ise müfteri on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır.",
    "negative": "Hükmün verildiği duruşmada, duruşma tutanağına yazılmak suretiyle yapılan vazgeçme geçerli sayılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Uygulamaya ve eldeki iddianamelerle mahkeme karar-larına baktığımız zaman şunları görüyoruz:",
    "positive": "İnfaz savcılıklarında ve ceza evlerinde zaman zaman haksız bir uygulamaya yer verilmekte ve bu uygulama sürüp gitmektedir.",
    "negative": "Nitekim Şafak davası adı ile anılan “Türkiye ihtilalci işçi köylü partisi” davasının üç sıkıyönetim askerî savcısı tarafından hazırlanan iddianamesinde, 564’üncü sayfada, partinin kurulmuş olduğu, ancak eyleme"
  },
  {
    "anchor": "sanıklar arasında irtibat sağlayanlara haber götürüp getirenlere, mektup taşıyanlara, bildirilerini teksir edenlere bunları dağıtanlara, sanıklara ev kiralayanlara, bunları evlerinde barındıranlara, telefon numarası verenlere, sanıklara para yardımı yapanlara vb. uygulanmaktadır.",
    "positive": "Ama mektup taşıyan, haber götüren, ev kiralayan, evinde barındıran, para yardımı yapan kişiler, adam öldürenden, yaralayandan, ölüme sebebiyet verenden daha ağır bir suç işlemiş gibi affın kapsamı dışında bırakılmak ya da genel indirimden yararlandırılmamak istenmektedir.",
    "negative": "yer yer bu amacın dışına çıkılmakta, kişi özgürlüğü zedelemekte ve kişi güvenliği yaralanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Fıkra hükmünün uygulandığı kimseler arasında pek az da olsa sanıklara patlayıcı madde verenlere de rastlanmaktadır.",
    "positive": "Millet Meclisinden çıkan bu tasarı, Senato komisyonunda, Sayın Ecevit’in deyimi ile tanınmaz hale getirilmiş, Senatodan da pek az bir değişiklikle geçmiştir.",
    "negative": "Ancak söyleyelim ki bir temyiz istemi Yargıtay’ca temyiz şartları yerine getirilmediğinden ötürü reddedilirse, temyiz edilen ka- rarın Yasaya aykırılığı ileri sürülerek yazılı emir yoluyla bozulması istenebilir."
  },
  {
    "anchor": "İşte genel af kapsamının dışında bırakılmak, ya da asgari bir indirimden yararlandırılmak istenen kişiler bu eylemleri yaptıkları iddia edilenlerdir.",
    "positive": "Ama mektup taşıyan, haber götüren, ev kiralayan, evinde barındıran, para yardımı yapan kişiler, adam öldürenden, yaralayandan, ölüme sebebiyet verenden daha ağır bir suç işlemiş gibi affın kapsamı dışında bırakılmak ya da genel indirimden yararlandırılmamak istenmektedir.",
    "negative": "Haklarını aramak için, maddî koşullarını düzeltmek için, yasaların verdiği bütün hakları son damlasına kadar kullanabilmek için örgütlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bir katil tabanca ile mavzerle adam öldürmüştür, öldür-meye teşebbüs etmiştir, yaralamıştır.",
    "positive": "On adamı öldüren bir kimsenin aftan yararlanma oranı, bir adam öldüren ya da 146.",
    "negative": "Bu tür kararlar sanık ya da müdafi tarafından temyiz edildiği ve Yargıtay da duruşma istenildiği takdirde temyiz incelemesi duruşmalı olarak yapılır ve tutuksuz olan sanık ve müdafi sözlü açıklamada bulunabilir."
  },
  {
    "anchor": "Ama mektup taşıyan, haber götüren, ev kiralayan, evinde barındıran, para yardımı yapan kişiler, adam öldürenden, yaralayandan, ölüme sebebiyet verenden daha ağır bir suç işlemiş gibi affın kapsamı dışında bırakılmak ya da genel indirimden yararlandırılmamak istenmektedir.",
    "positive": "Tasarı, yüz milyonlarca lira hazineye zarar veren mali affı geniş tuttuğu halde, “mektup taşımak, haber götürmek, bir sanığa ev kiralamak, onu evinde bir süre barındırmak, para yardımı yapmak, telefon numarası vermek” gibi haksız olarak T.C. yasasının 146/3.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasası, Yargıtay’ın davanın esasına hükmedeceği bu halleri ayrı ayrı göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Genel affın sosyal barış amacına uygun ve haklı olarak, 146/1 inci madde- den hükümlü olanlarla bu maddeden yargılananlar aftan",
    "positive": "Silahlı eylem niteliğinde olmayan 146/3 sanık ve hükümlülerinin genel af indiriminden yararlan- dırılmaları inancımıza göre affın gerekçesine uygun olacaktır.",
    "negative": "Bilimsel yayınlarda propaganda konusuna gelince, bilim ile kanunlarımızın anladığı propaganda düşüncesi bağdaşamaz."
  },
  {
    "anchor": "yararlanırken, yukarıda açıklandığı gibi sanıklara basit yardımlarda bulunanları genel indirimden yararlandırmamak hangi eşitlik ilkesine uygun düşecektir?",
    "positive": "Yani bu yasanın da eşitlik ilkesine saygılı, genel ve objektif olması gereklidir.",
    "negative": "Yasa yeni yürürlüğe girmiş ve bu hükümler üzerinde yargı organlarının görüşü henüz ortaya çıkmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bütün bu ayrıcalıklar Anayasamızın eşitlik il- kesine aykırı düştüğü gibi kamu vicdanını da rahatsız edici bir tutumdur.",
    "positive": "maddesine açıkça aykırı olduğu gibi bu temel yasanın eşitlik ilkesini de ortadan kaldırmıştır.",
    "negative": "1 Matbaalar, teksir makinaları, daktilo, fotoğraf filmlerinin developmanı ve başka yollarla"
  },
  {
    "anchor": "Bu tür eylemleri silahlı şiddet eylemi olarak niteleme de hukuk açısından ve eylemin niteliği yönünden mümkün değildir.",
    "positive": "Hukuk alanı, hukuk tekniği yönünden kavram kargaşa-lığına pek elverişli olmamakla beraber “Şiddet eylemleri” sözüne basında, radyo ve televizyonda sık sık rastlanıyor.",
    "negative": "İtirazı yerinde görmezse onu reddedemez, en geç üç gün içinde itiraz dilekçesini ya da tutanağını, itirazı inceleyecek hâkime ya da mahkemeye gönderir."
  },
  {
    "anchor": "Silahlı eylem niteliğinde olmayan 146/3 sanık ve hükümlülerinin genel af indiriminden yararlan- dırılmaları inancımıza göre affın gerekçesine uygun olacaktır.",
    "positive": "İnancımıza göre genel af konusuna bu açıdan bakmak bilimsel, gerçekçi bir bakış açısı olacaktır.",
    "negative": "Kanunların bulundurulmasını yasakladığı alet veya maddelerin bulunduğu veya kanunen suç sayılan faaliyette bulunulduğu;"
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyetimizin ellinci yıldönümü nedeniyle çıkarılacak genel affın kapsamı tartışılırken bazı çevrelerce “şartlı af” dan söz edilmektedir.",
    "positive": "Ancak bazı parti temsilcilerinin konuşmalarından ilân edilecek genel affın sadece adi suçları kapsamı içine alacağı, siyasî suçları affın dışında bırakacağı sezinlenmektedir.",
    "negative": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar."
  },
  {
    "anchor": "İleri sürülen düşünce şudur: Genel af çıkarılacak ve ilan edilecektir, ancak affedilen kişilerin serbest bırakıldıktan sonra yeniden suç işlemeleri mümkündür.",
    "positive": "Yani affedilen bir kişi yeniden bir suç işlediği takdirde hem işlediği bu suçun cezasını çekecek, hem de affedilen ve af ile ortadan kaldırılan cezasını çekecektir.",
    "negative": "Bu iki tür itiraz arasında farklar vardır: Acele itiraz halleri yasada tek tek gösterilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu müeyyide de aftan yararlananların tekrar suç işlemeleri halinde bu suçun cezası ile birlikte affedilen cezalarını da çekmeleri şeklinde olmalıdır.",
    "positive": "**Tekrar suç işleme** MSP tasarısının 12’nci maddesi, aftan sonra belli süreler içinde aynı türden bir suç işlenmesi halinde af nedeniyle düşürülen cezanın da bu ceza ile birlikte çektirileceğini kabul etmektedir.",
    "negative": "“İşte yargılama birliği (Unita della giurisditi one) denilen prensibin ifade etmek istediği, her devlet içinde yargılamanın, egemenlik gibi, tek oluşu ve o devletin egemenliğine tâbi bütün şahıs- ların bir tek yargılama kuvvetine bağlı oluşudur.”"
  },
  {
    "anchor": "Yani affedilen bir kişi yeniden bir suç işlediği takdirde hem işlediği bu suçun cezasını çekecek, hem de affedilen ve af ile ortadan kaldırılan cezasını çekecektir.",
    "positive": "Belli bir süre içinde yeniden suç işlenmesi halinde af ile ortadan kaldırılan ceza sonradan işlenen suçun cezasına eklenecek ve çektirilecektir.",
    "negative": "Bugün çağdaş toplumlarda örgütlenme hakkı kişinin devredilmez, vazgeçilmez hakları arasında yer almıştır."
  },
  {
    "anchor": "Aftan yararlanan kişi artık dikkatli olsun, bir daha suç işlemesin ve eğer yeniden bir suç işlerse bu onun affa layık olmadığını göstermekte ve bu takdirde de kusur kendisine ait bulunmaktadır.",
    "positive": "Çünkü ileride, aftan sonra yeniden bir suç işlemek ihtimali düşünülen kişinin böyle bir suç işlemesi halinde af ile ortadan kaldırılan ceza-sının ne olduğunun mahkeme kararı ile şimdiden saptanması gerekecektir.",
    "negative": "B — Yargılamanın yenilenmesi istemi, Ceza Yargılama Usulü Yasasına göre eski kararı veren Mahkemeye"
  },
  {
    "anchor": "Ancak bu konu başka yönleriyle daha etraflı düşünüldüğü zaman böyle bir yargının yerinde olmadığı, yararsız ve hatta zararlı olduğu ortaya çıkar.",
    "positive": "Ancak 353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasasının konu ile ilgili 235, 239, 240 ve diğer maddeleri incelendiği zaman iki Yasa arasındaki farklar ortaya çıkmaktadır.",
    "negative": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü Yasasının 331. maddesi: “Kanunun aynı maddesinde münderiç hudut içinde olmak üzere cezanın tadili, maksadı ile muhakemenin iadesi caiz değildir.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "1 — Genel af yasasına böyle bir şart konulduğu takdirde af, “af” olmaktan çıkmakta ve bir “erteleme” niteliği kazan-maktadır.",
    "positive": "Böyle bir “Tekerrür hükmü” karşısında af, bir af değil, “erteleme” niteliği kazanmaktadır.",
    "negative": "Anayasanın dernek kurma hakkı ile ilgili 29’ uncu maddesi bu değişiklikle şu şekli almıştır:"
  },
  {
    "anchor": "hükümlerini ve yargılanmakta olan kişiler hakkında verilecek cezaları “ertelemek” ise, inancımıza göre genel bir af çıkarmaya gerek bulunmamaktadır.",
    "positive": "İnancımıza göre genel af konusuna bu açıdan bakmak bilimsel, gerçekçi bir bakış açısı olacaktır.",
    "negative": "Yazıda 12 Mart öncesi olaylardan dolayı sorumlu görülerek tutuklananların çeşitli işkencelere maruz kaldıkları öne sürülmekte, durumlarını parlamentoya aksettiren dilekçelerinin, Millet Meclisine ulaşmadığı bildirilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bugün af kapsamına alınacak hükümlerin ertelendiğine dair özel bir yasanın kabul edilmesi bu amacı gerçekleştirebilir.",
    "positive": "Her iki ön tasarıda af kapsamına alınacak suçlar arasında bir ayrım yapılmakta, “şiddet eylemleri” adı altında yeni bir suç türü kabul edilmekte ve öteki eylemlerin cezalarından 15 ya da 10 yıl indirim yapılırken şiddet eylemlerinden beş yıl indirim yapılmaktadır.",
    "negative": "Veliler velayetleri altındaki kişiler adına davaya müdahale edebilir ve mahkemece verilen karar hakkında yasa yoluna başvurabilirler."
  },
  {
    "anchor": "2 — Sıkıyönetim döneminde ve halen sürmekte olan dava-larda, birçok ajan provokatörlerin gençlik kuruluşlarıyla dernekler, sendikalar ve türlü topluluklar arasına girdikleri, haber toplama görevi dışında çevrelerini, ilişki kurdukları kişi ve kuruluşları suç işlemeye ittikleri bu yönde teşvik ve telkinlerde bulundukları görülmüş ve bunlar mahkeme tutanaklarına geçmiş, kendi ikrarları ile sabit olmuş, basında da yer almıştır.",
    "positive": "Son yıllarda meydana gelen ve yasalara aykırı düşen ve bazı eylemlerin, geçmiş iktidarlar döneminde yaratılan sosyal ve siyasal ortamın bir sonucu olduğunu artık herkes bilmektedir.",
    "negative": "— Nihayet iftira suçunun gerçekleşebilmesi için o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu dönemde ortaya çıkan ajan provokatörler, mevcut olanların sadece her nasılsa ortaya çıkan birkaç tanesidir.",
    "positive": "Yukarıdaki oranlar, ülkemizdeki sömürü mekanizmasını gösteren sadece birkaç örnektir.",
    "negative": "Davacının dilekçesi, delilleri, dava dosyası önce mahkemece görevlendirilecek bir üye hâkim tarafından incelenir, gerekiyorsa davacı da dinlenir, daha sonra dava kâğıtları düşüncesini bildirmek üzere C."
  },
  {
    "anchor": "Özellikle düşünce özgürlüklerine, kişinin temel haklarına saygılı olmayan tutucu iktidarlar döneminde bu tehlikeler kendini daha çok gösterecektir.",
    "positive": "Öte yandan böyle bir hüküm, düşünce özgürlüklerine, temel haklara saygı göstermeden tutucu iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silâhı olacak ve bu silâh, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracaktır.",
    "negative": "Genel bir sonuç olarak, demokrasiye karşı bir fiil niteliğine bürünmedikçe, 142/1’de sayılan fiillerden birinin, bir- kaçının veya hepsinin yapılmış olması cezalandırılmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Afla salıverilen binlerce genç, yazar, sanatçı, öğretim üyesi, öğretmen, işçi, köylü ve meslek sahibi tedirgin bir yaşantıya mahkûm edilecektir.",
    "positive": "Meslek hayatı boyunca Devrimci yazar, sanatçı, yayınevi sahibi, öğrenci, öğretmen, işçi ve köylülerin savunuculuğunu yapan Halit Çelenk’in, son yıllarda gazetelerde ve TÖB-DER Haber Bülteninde yayınladığı yazıların bir bölümünü bu kitapta bir araya getirilmiştir.",
    "negative": "yakınlarını suçlandırma sonucu doğuracak beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.”"
  },
  {
    "anchor": "Bu durumlar göz önüne alındığı takdirde böyle bir hükmün yani şartlı salıvermenin siyasal iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silahı olacağı, bu silahın, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracağı meydandadır.",
    "positive": "Öte yandan böyle bir hüküm, düşünce özgürlüklerine, temel haklara saygı göstermeden tutucu iktidarlar elinde vatandaşa karşı kullanılabilecek korkunç bir tehdit silâhı olacak ve bu silâh, vatandaşın başında Demokles’in kılıcı gibi sallanıp duracaktır.",
    "negative": "Uygulama sürdükçe daha büyük zorlukların çıkacağı, önemli olmayan nedenlerle birçok derneğin kapanma durumuna düşeceği şimdiden söylenebilir."
  },
  {
    "anchor": "— Şartlı af kabul edildiği takdirde yargı organlarında devam etmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış bulunan davalar bakımından önemli sakıncalar doğacaktır.",
    "positive": "Tasarının bu hükmü, yasalaştığı takdirde, mahkemelerde ve Yargıtay’da sürmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış davalar bakımından önemli sakıncalar doğuracaktır.",
    "negative": "Bu isnad kendisine iftira olunan kimsenin tevkifi gibi şahsî hürriyeti bağlayan bir halin hususuna sebep olmuşsa müfteri hakkında bir seneden beş seneye kadar hapis cezası hükmolunur."
  },
  {
    "anchor": "Genel affın kabul ettiği indirimin miktarı ne olursa olsun, davalar, kesin hükme bağlanıncaya kadar sürdürülecektir.",
    "positive": "— Şartlı af kabul edildiği takdirde yargı organlarında devam etmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış bulunan davalar bakımından önemli sakıncalar doğacaktır.",
    "negative": "Toplumun gelişme kanunları gereği olarak, Millî demokratik devrimin başarıya ulaşması, sosyalist devrimin koşullarını hazırlayacak ve bu devrimin gerçekleştirilmesine olanak sağlayacaktır.^1"
  },
  {
    "anchor": "Çünkü ileride, aftan sonra yeniden bir suç işlemek ihtimali düşünülen kişinin böyle bir suç işlemesi halinde af ile ortadan kaldırılan ceza-sının ne olduğunun mahkeme kararı ile şimdiden saptanması gerekecektir.",
    "positive": "Çünkü ileride yeni bir suç işlemesi halinde tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için ne miktar cezasının afla ortadan kaldırıldığının saptanması gerekecektir.",
    "negative": "Bunun dışında da yasa bazı hallerde kişiyi suçu haber vermekle yükümlü tutmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Bu da davanın mahkemede ve Yargıtay’da kesin hükme bağlanıncaya kadar devamını zorunlu kılar.",
    "positive": "Tasarının bu hükmü, yasalaştığı takdirde, mahkemelerde ve Yargıtay’da sürmekte olan ve kesin hükme bağlanmamış davalar bakımından önemli sakıncalar doğuracaktır.",
    "negative": "Yanı kapitalist üretim içinde sanayi işçileri bir saat kendileri için çalışırken 2 saat 25 dakika kapitalist için çalışmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Davalar sürdükçe, basın ve radyo- televizyon biteviye mahkeme haberleri yayınlayacak, askeri ceza-evlerinin bugünkü durumunda önemli bir değişiklik olma-yacak, bu cezaevlerinin kapıları yakınlarını on dakika görmek için sıra bekleyen insan yığınları ile dolup taşacaktır.",
    "positive": "Mahkemelerde davalar sürdükçe, ceza evlerinin kapıları hükümlü ve tutuklu aileleri ile dolup taştıkça, basın ve radyo- televizyon her gün mahkeme ve işkence haberleri yayınladıkça barışın ve huzurun gelmesi bir hayal olmaktan öteye gidemeyecektir.",
    "negative": "Yanında veli veya vasisi olmadan 18 yaşından küçüklerin bulunduğu (Yanında veli veya vasisi olsun olmasın 18 yaşından küçüklerin girmesine mahallî mülkiye âmirinin yazılı izniyle müsaade olunan yerler hariç);"
  },
  {
    "anchor": "3 — Böyle bir hüküm özellikle düşünce suçları ve basın yoluyla işlenen suçlar açısından önlenmesi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır.",
    "positive": "Özellikle böyle bir hüküm düşünce suçları ve basın yoluyla işlenen suçlar açısından önlenmesi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır.",
    "negative": "Direnme kararları temyiz edilirse, ya da bu kararlar kendiliğinden temyiz incelemesine tâbi kararlardan ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunda incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Yayınladığı bir kitaptan, yazıdan, şiirden, ya da karikatürden ötürü cezalandırıldıktan veya yargılandıktan sonra affedilen bir yazar, bir şair, bir çevirmen, bir yayınevi sahibi, yazı ve yayın hayatına devam ederken sürekli ağır bir tehdit altında bulunacak, yeni bir suç işleme endişesi ile mesleğini icra edemeyecektir.",
    "positive": "Yayınlandığı bir kitap ya da yazıdan ötürü cezalandırıldıktan sonra affedilen bir yazar, bir yayınevi sahibi, bir çevirmen, bir şair yazı ve yayın hayatına devam ederken ağır bir tehdit altında bulunacak, yeni bir suç işleme endişesi ile mesleğini icra edemeyecektir.",
    "negative": "— İnceleme Askerî Yargıtay’da yapıldığına göre yürütmenin durdurulması gerekip gerekmediğine de yine Askerî Yargıtay karar vermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Mahkemelerin bu alandaki değişik görüş ve kararları, bilirkişilerin kararsız tutumları bu endişeleri daha da arttıracaktır.",
    "positive": "Mahkemelerin değişik görüş ve kararları, bilirkişilerin kararsız tutumları bu endişeyi daha da artıracaktır.",
    "negative": "Nitekim Ceza Yargılama Usulü Yasasının 331. maddesi: “Kanunun aynı maddesinde münderiç hudut içinde olmak üzere cezanın tadili, maksadı ile muhakemenin iadesi caiz değildir.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Koalisyon ortağı partilerin düşünce ve basın özgürlüklerini kısıtlayan yasalarda değişiklik yapma tasarıları göz önüne alınırsa bu sakınca önemini bir kat daha arttırmaktadır.",
    "positive": "Düşünce, inanç ve bunları açıklama hak ve özgürlüklerini kısıtlayan ve daha öte ortadan kaldıran yasa hükümlerinin başında kuşkusuz 141 ve 142’nci maddeler gelmektedir.",
    "negative": "Türk Ceza Yasasının 151’inci maddesi, devlet kuvvetleri aleyhine işlenen suçları bilen kimsenin bunu derhal hükümete haber vermesini emretmektedir."
  },
  {
    "anchor": "4 — Genel affa rağmen yargı organlarında, sivil ve askeri Yargıtay’da davaların devam etmesi de bu organlar açısından üzerinde durulacak bir sorundur.",
    "positive": "Böyle bir genel af çıktığı takdirde yargı organlarını da artık bu davalarla meşgul olmaktan kurtarmak, duruşmalara ve davaların üst merci ola-rak Yargıtay’da incelenmesine bir son vermek, zaten iş hacmi itibariyle yüklü olan bu organlar için de yerinde olacaktır.",
    "negative": "Nihayet basıncı da belli olmazsa, yapıtı bilerek satan veya dağıtan sorumlu olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir genel af çıktığı takdirde yargı organlarını da artık bu davalarla meşgul olmaktan kurtarmak, duruşmalara ve davaların üst merci ola-rak Yargıtay’da incelenmesine bir son vermek, zaten iş hacmi itibariyle yüklü olan bu organlar için de yerinde olacaktır.",
    "positive": "4 — Genel affa rağmen yargı organlarında, sivil ve askeri Yargıtay’da davaların devam etmesi de bu organlar açısından üzerinde durulacak bir sorundur.",
    "negative": "namusa veya şöhrete yahut haysiyete ağır surette tecavüz teşkil eden hareketler olarak nitelendirmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Hangi açıdan bakılırsa bakılsın şartlı af, genel affın niteliğine, gerekçesine aykırı düştüğü gibi, toplum ve vatandaşın huzuru yönünden de ağır sakıncaları kendi içinde taşımaktadır.",
    "positive": "Aylardan beri basınımızda inceleme konusu yapılan, siyasal parti temsilcilerinin ve hükümet sözcülerinin açıklamalarında yer alan Genel Af konusuna bu açıdan bakmak, affın kapsamını saptarken de gereken değerlendirmeyi toplum huzurunu göz önüne alarak yapmak ve gerçekçi sonuçlara varmak yurdumuzun geleceği bakımından yararlı olacaktır.",
    "negative": "1948 yılından beri serbest avukat olarak çalışan Halit Çelenk, Türkiye öğretmenler Sen- dikasının kurulduğu 1965 yılından bu yana sendikanın hukuk müşavirliğini üstlendi."
  },
  {
    "anchor": "Muhalefet partileri kendi eğilimlerine göre, temsil ettikleri sınıfların çıkarları doğrultusunda öneriler ileri sürüyor ve bazı suçların tasarıdan çıkarılmasını istiyorlar.",
    "positive": "Sınıflı toplumlarda bir üst yapı kurumu olan hukukun, egemen sınıfların çıkarları doğrultusunda yön aldığı bilimsel bir gerçektir.",
    "negative": "2. Naip hâkim ile istinabe hâkiminin kararları: 2 Bu hâkimler tarafından verilen bütün kararlara itiraz edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar.",
    "positive": "Bu müeyyide de aftan yararlananların tekrar suç işlemeleri halinde bu suçun cezası ile birlikte affedilen cezalarını da çekmeleri şeklinde olmalıdır.",
    "negative": "**Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi:** Avrupa Konseyi üyesi devletler, İnsan Hakları üzerindeki çalışmalarını sürdürmüşler ve kişinin bu haklarını bir ant-laşma haline getirmeyi başarmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Tasarının hazırlanmasında, öneri ve karşı önerilerin tartışılıp değerlendirilmesinde, bazı temel hukuk kuralları bir kenara itilmiştir.",
    "positive": "Hangi hukuk kitabını açsanız, hangi hukuk bilginini inceleseniz ve okusanız bu kuralları görürsünüz.",
    "negative": "Sanığa susma hakkı tanınmadığı, ifade verme mecburiyeti yüklendiği takdirde bunun doğuracağı sakıncalar ağırdır."
  },
  {
    "anchor": "Yapılan öneriler hep Yasa maddeleri ve bu maddelerde yazılı suçlar esas alınarak yapılmaktadır.",
    "positive": "Bu maddelerde yazılı suçlar, Devletin arsı ulusal şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardır.",
    "negative": "“Bütün bunlar, genel affın siyasi suçlarla yakından ilgili olduğunu ortaya koymaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Şu suçlar af kapsamına alınmalı ya da bu suçlar af kapsamından çıkarılmalı, şeklindeki düşünceler ölçü olarak hep suçları ele almaktadır.",
    "positive": "Düşünceler “Doğru veya yanlış düşünceler” olarak ele alınmakta, tartışılmakta, doğru olanı saptanmaktadır.",
    "negative": "10 Aralık 1948 Evrensel İnsan Hakları Demeci Resmî Gazetede yayınlanmış, okullara ve ders kitaplarına kadar girmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer af hükümlerinin saptanmasında suçlar esas alınmalıdır, denilebilirse çalışmalar doğru bir yöntemdedir.",
    "positive": "ceza miktarlarının esas alınması ve cezalar esas alınarak af hükümlerinin saptanması hukuk biliminin bir gereğidir.",
    "negative": "** Yargı yerlerinin verdikleri kararlarda ve hükümlerde haksızlıklar, yanılgılar ya da yasaya aykırılıklar olması mümkündür; “Hâkimlerle mahkemelerin verdikleri karar ve hükümlerin çoğu kanuna, adalete uygun olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Yok eğer suçlar değil cezalar esas alınmalıdır denilmek gerekirse, bu yanlış yoldan bir an önce dönülmelidir.",
    "positive": "Eğer af hükümlerinin saptanmasında suçlar esas alınmalıdır, denilebilirse çalışmalar doğru bir yöntemdedir.",
    "negative": "Ayrıca 35’inci maddeyle de siyasetle uğraşmak ceza tehdidi altına alındığı gibi Basın Kanunu’nun değişik 16’ncı maddesiyle de ceza sorumluluğu kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Hemen söyleyelim ki bir Genel Af Tasarısı hazırlanırken suçların ve suç türlerinin değil cezaların ve",
    "positive": "**Hemen söyleyelim ki, bir kitap hakkında toplatma kararı verilmiş olsa da, o kitabı ikametgâhında bulun-durmak cürüm değildir.",
    "negative": "Sayın Profesör Faruk Erem, Ceza Hukuku Usulü adlı kitabında: “Soruşturmada tespit edilen vakıalardan, ihtisası sebebiyle netice çıkarmaya hâkim tarafından davet edilen kimseye bilirkişi denir.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "ceza miktarlarının esas alınması ve cezalar esas alınarak af hükümlerinin saptanması hukuk biliminin bir gereğidir.",
    "positive": "Eğer af hükümlerinin saptanmasında suçlar esas alınmalıdır, denilebilirse çalışmalar doğru bir yöntemdedir.",
    "negative": "142’nci maddenin birinci fıkrası ise yukarıda açıklanan 141’inci maddenin birinci fıkrasındaki amaçlar için **propaganda yapmayı cezalandırmaktadır**."
  },
  {
    "anchor": "Af ise, devlet ile suç işleyen vatandaş arasındaki ceza ilişkisini düzenleyen bir kurumdur.",
    "positive": "Klâsik hukuk kitapları ve çoğu hukuk uzmanları, hukuku, “Toplumda bireylerin kendi aralarındaki ilişkileri ve bireylerle devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar” olarak tanımlarlar.",
    "negative": "Özellikle son yıllarda açılan siyasal nitelikteki kamu dâvalarında ses bantlarının delil olarak gösterildiği, bu bantlara dayanılarak sanıkların suçlandığı sık sık görülmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Suç işlendikten, yargılama yapılıp sanığa bir ceza verildikten sonra artık suç ile devletin ilişkisi sona ermiştir.",
    "positive": "Ceza Yargıla- ma usulü yasası, sanığa atılan suç anlatıldıktan sonra “...Bu hususta cevap vermek isteyip istemediği sanıktan sorulur.” demektedir.",
    "negative": "Adî suçların işlenmesinde de yüksek oranda toplum koşulları, toplumsal yapı, gelir dağı-lımındaki eşitsizlik, toprak reformunun gerçekleştirilmemiş olması, işsizlik, eğitimsizlik ve benzeri sosyal ve ekonomik nedenler rol oynamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Affı prensip olarak kabul eden yasama organı artık suçla değil, suçluya verilen ya da verilecek olan ceza ile karşı karşıyadır.",
    "positive": "değil, tarih karşısında geçici olan bir siyasal rejime yönelmiş tecavüzlere karşı bir siyasal partinin ya da temsil ettiği sınıfın savunma aracıdır.",
    "negative": "Diğer taraftan anayasamız, 41. maddesinde: “İktisadi ve sosyal hayat adalete, tam çalışma esasına ve herkes için insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesi sağlanması amacına göre düzenlenir” dedikten sonra, 42. maddesinde: “Çalışma herkesin hakki ve ödevidir."
  },
  {
    "anchor": "Bu duruma göre af, cezaları veya ceza kovuşturmalarını ortadan kaldıracaktır, suçu değil.",
    "positive": "Af, kesinleşmiş cezaları da kapsamına alacağına göre cezaları kesinleşmiş hükümlüler için de bu hüküm uygulanabilir.",
    "negative": "Oysa hangi yollarla topladığı bilinen bir çoğunluk partisi, kişinin temel hak ve özgürlüklerini hiçe sayıyor, basın özgürlüğünü kısıtlıyor, devlet radyosu ve yasa dışı yollarla desteklenen bir kısım basın halk oyunu yanlış yollara itiyordu."
  },
  {
    "anchor": "Suç işleyen, devlete karşı, verilmiş veya verilecek bir cezayı çekmekle yükümlüdür.",
    "positive": "Bir kitap mahkeme kararı ile yasaklanmış veya toplatılmasına karar verilmiş olsa bile böyle bir kitabı konutunda veya işyerinde bulundurmak suç sayılamaz.",
    "negative": "Kişi aftan yararlanma hakkını kabul etmiş, ret etmemiş ise, tazminat davası açması mümkün olamayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle bazı suçları af dışı bırakmak yasamanın takdirini kusurlu kılabilir...",
    "positive": "Yine aynı şekilde her siyasi parti kendi inancına göre bazı suçları af dışı bırakmak isteyebilir.",
    "negative": "Avrupa Konseyinde Türkiye’nin tutumu, Alman, Amerikan ve İtalyan basınının yayınlarına dayanılarak delegeler tarafından eleştiriliyor, yabancı düşünür ve yazarların yapıtlarını dilimize çevirenlerin hapse atıldığı açıklanıyor."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle objektif olan ceza miktarı esas alınmalı, Fikir suçu, siyasi suç ve benzeri ayrımlar yapılarak ayrıcalık yaratılmamalıdır.",
    "positive": "Genellikle, Cumhur-başkanına, hükümete, güvenlik kuvvetlerine hakaret, komünizm propagandası, komünizmi övme, kişilere hakaret, suç işlemeye tahrik, suçu övme, devlet sırlarını ifşa, derneklerin siyasi faaliyette bulunmaları ve benzeri suçlar bu davaların önemli konularını teşkil etmektedir.",
    "negative": "İkinci aşamada yargılamanın yenilenmesi isteğinin “esassız” olması yönünden verilen ret kararına karşı da “acele itiraz” edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "O halde ağır suçu aftan faydalan-dırmak, hafif suçu (bazı mülahazalarla) affın dışında bırakmak kanun önünde eşitlik ilkesine aykırıdır.",
    "positive": "Genel affa konu olacak suçlar arasında, küçük hesaplarla, Ceza Hukuku biliminde, Kriminoloji’de yeri olmayan ayırımlar yaparak bir kısım suçları affın kapsamı dışında bırakmak ya da affın kapsamını sınırlı tutmak hiçbir yönden toplumumuzun yararına olmayacaktır.",
    "negative": "Bilindiği gibi kapatma ile durdurma veya çalışmadan alıkoyma, ayrı ayrı şeylerdir."
  },
  {
    "anchor": "Yine aynı şekilde her siyasi parti kendi inancına göre bazı suçları af dışı bırakmak isteyebilir.",
    "positive": "Bu nedenle bazı suçları af dışı bırakmak yasamanın takdirini kusurlu kılabilir...",
    "negative": "12 Mart öncesi dönemde DP’nin bir devamı olan Adalet Partisi iktidarları, Anayasanın uygulanmaması için olağanüstü bir çaba içine girdiler."
  },
  {
    "anchor": "Fakat böyle bir tercihin Devletin cezalandırmak hakkı üzerinde siyasi bir tasarruf sakıncası gözden uzak tutulmamalıdır.” (Türkiye Barolar Birliği raporu)",
    "positive": "Memurun grev hakkı üzerinde düşü- nülürken o günkü koşulların da gözden uzak tu- tulmaması gerekir.",
    "negative": "Hukukun, toplumsal ilişkileri düzenleyen kurallar olarak tanımlanması yanlış olmamakla beraber eksik ve gerçeği tam anlamı ile ortaya koymaktan uzaktır."
  },
  {
    "anchor": "Türk Hukuk Kurumu da af konusunda Başbakana ve Adalet Bakanına gönderdiği Basma da açıklanan mektubunda bu noktadan hareket ederek suçlar arasında ayrım yapılmaması ve ceza miktarları üzerinden eşit indirim yapılmasını istemiştir.",
    "positive": "Her iki ön tasarıda af kapsamına alınacak suçlar arasında bir ayrım yapılmakta, “şiddet eylemleri” adı altında yeni bir suç türü kabul edilmekte ve öteki eylemlerin cezalarından 15 ya da 10 yıl indirim yapılırken şiddet eylemlerinden beş yıl indirim yapılmaktadır.",
    "negative": "Örneğin, yabancı bir devlet adamının, bir askerin, bir devrimcinin, kendi ülkesindeki mücadelelerini anlatan konuşmalarını, incelemelerini"
  },
  {
    "anchor": "Yurdumuzda birçok barolar, Dernekler, Odalar, Sendikalar, Birlikler aylardan beri yayınladıkları bildirilerle bu doğru düşünceyi savunmuşlardır.",
    "positive": "Yürürlükteki Dernekler Yasası örgütlenmeyi güçleştiren birçok hükümler getirmiştir.",
    "negative": "Yani ancak “cebir yoluyla bir düzen değişikliği”ni amaç edinen bir örgüt kurmak veya toplumda istenen düzen deği- şikliğini zor kullanarak gerçekleştirmek için propaganda yapmak suç sayılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Af Tasarısı yasalaşırken hukuk biliminin sesine kulak verilmeli, suçlar ve suç türleri arasında ayrım yapılmadan, ceza miktarları esas alınarak çalışmalar sürdürülmeli, sosyal barış ve huzurun ancak bu yolla gerçekleşebileceği gözlerden uzak tutulmamalıdır.",
    "positive": "Eğer af hükümlerinin saptanmasında suçlar esas alınmalıdır, denilebilirse çalışmalar doğru bir yöntemdedir.",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Millet Meclisinden çıkan bu tasarı, Senato komisyonunda, Sayın Ecevit’in deyimi ile tanınmaz hale getirilmiş, Senatodan da pek az bir değişiklikle geçmiştir.",
    "positive": "Fıkra hükmünün uygulandığı kimseler arasında pek az da olsa sanıklara patlayıcı madde verenlere de rastlanmaktadır.",
    "negative": "**3. Dava süresini kesen işlemler** Basın suçlarında dava ne zaman açılmış sayılır?"
  },
  {
    "anchor": "maddelerle disiplin suçlarına ilişkin hükümler çıkarılmış ve başka değişiklikler de yapılmıştır.",
    "positive": "Öteki maddelerde istemin usul ve koşulları, süreleri, inceleme yeri, yasa yolu ve ilgili başka hükümler yer almaktadır.",
    "negative": "“Yukarıdaki tahlillerden çıkardığımız sonuç, 142. maddede komünizm propagandası diye bir suç olmadığı, maddede sayılan işlerin demokrasi dışı yollardan zorla yapılmasının propagandasını yapan her çeşit fiilin suç kapsamına girdiğidir."
  },
  {
    "anchor": "Temelde hukuksal bir konu olan af, Adalet Partisi tarafından siyasal bir mesele, bir propaganda konusu haline getirilmiştir.",
    "positive": "Ancak komisyondan çıkan af tasarısı, bir yasanın sahip olması gereken bu niteliklerden yoksun olarak çıkmış, bir hukuk ve adalet konusu olan af, bir politika sorunu olarak ele alınmış, siyasal etkenler altında objektifliğini yitirmiş ve özellikle eşitlik ilkesini yaralamıştır.",
    "negative": "yollarla ağır işkenceler yapıl- dığı, bu işkenceler sonunda ölenler, çıldıranlar, gözünü, kulağını kaybedenler, sakat kalanlar, aylarca kanama geçirenler, tırnakları sökülenler ve çeşitli hastalıklara düçâr olanlar da bulunduğu, mahkemelerde yapılan savunmalar, Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen dilekçeler, gazete yayınları ve sanıkların avukatlarına verdikleri bilgilerden anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Biz burada sadece A.P.’nin Genel Af konusunda hukuk yönünden düştüğü açık bir çelişkiye değinmek istiyoruz.",
    "positive": "Biz burada yasak kitap sorununun bu yönünü bir tarafa bırakarak pratik hukuk yönü üzerinde durmak istiyoruz.",
    "negative": "Bu talep üzerine temyiz tetkikatı, asıl ilâmı vermiş olan daire veya umumî heyetçe yapılır."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi bu parti genel af tasarısından 141 ve 142’nci maddeleri çıkarmakta ve buna gerekçe olarak da anılan maddelerin düşünce suçunu cezalandırmadığını, maddelerde yazılı suçların komünizmi ve anarşizmi önlediği ve yine kendi deyimleriyle maddelerde yazılı suçların “eylem suçu” olduğunu ileri sürmektedir.",
    "positive": "Yapılan öneriler hep Yasa maddeleri ve bu maddelerde yazılı suçlar esas alınarak yapılmaktadır.",
    "negative": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan Adalet Partisi Türk Ceza Yasasının 163’üncü maddesini af kapsamına almakta ve bu maddede yazılı suçun düşünce suçu olduğunu kabul etmektedir.",
    "positive": "** Gerek 141’inci madde ve gerekse 163’üncü madde düşünceyi cezalandırdığına göre, 141’inci maddeyi af tasarısından çıkarmak, buna karşın 163’üncü maddeyi af kapsamına almak hukuk yönünden açık bir çelişki değil midir?",
    "negative": "Örneğin, birkaç kişi tabanca ile öldürmek maksadıyla bir kişiye ateş etmişler, ama bunlardan hangisinin mermisi ile o kişinin öldüğünü saptamak mümkün olamamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Ama son zamanlarda bu kavram sık sık kullanılmakta olduğundan konuya açıklık getirebilmek için biz de onu kullanmak zorunda kalıyoruz.",
    "positive": "Biz burada sadece Kriminolojinin saptadığı bir gerçeği açıklamak için konuya değinmiş bulunuyoruz.",
    "negative": "incelenmemesi, savunma tanıklarının dinlenmemiş olması gibi usul ile ilgili itirazlar ve suç olmayan eylemlerden ötürü karar verilmesi, Yasanın yanlış uygulanması, sanığın suçla ilişkisi bulunmaması gibi esasa değinen itirazlar da ileri sürülebilir."
  },
  {
    "anchor": "“Düşünce suçu” diye bir suç olamaz ama düşünceyi cezalandıran bir yasa maddesi söz konusu olabilir.",
    "positive": "Yani böylece 141’inci maddenin düşünceyi cezalandıran bir suç olduğu kabul edilmiştir.",
    "negative": "Haksız tutuklandığı anlaşılan kişi, tutuklama kararına itiraz etmemiş olsa bile tazminat isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "** 141’nci maddenin birinci fıkrası şöyle demektedir: “Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü tesis etmeye veya sosyal bir sınıfı ortadan kaldırmaya veya memleket içinde müesses iktisadî veya sosyal temel nizamlardan herhangi birini devirmeye matuf **cemiyetleri** her ne suret ve nam altında olursa olsun **kurmaya tevessül edenler veya kuranlar** veya bunların faaliyetlerini tanzim veya sevk ve idare edenler veya bu hususlarda **yol gösterenler** sekiz yıldan on beş yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır.”",
    "positive": "** “Kanunda sözü edilen “Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü tesis etmek veya sosyal bir sınıfı ortadan kaldırmak yahut memleket içinde müesses iktisadî ve sosyal nizamlardan birini devirmek veya devlet siyasî ve hukukî nizamlarını topyekûn yok etmek” fiilleri toplum hayatının işleyişine ilişkin kamu düzeni kurallarının pek çoğunu içine alacak kadar geniş bir şekilde sayılmıştır.",
    "negative": "İşsizlik, hayat pahalılığı gibi toplumsal düzensizlikler de kişileri belli eylemlere zorlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Burada suçun maddî vakıası yani **cezalandırılan şey, maddede yazılı amaçlarla cemiyet kurmak veya kurmaya tevessül etmektir**.",
    "positive": "Burada da suçun maddî vakıası yani cezalandırılan şey **cemiyet kurmak** ve **propaganda yapmaktır**.",
    "negative": "İlhan Arsel de, “Siyasî ve millî mülâhazalara binaen ve muayyen suçları işlemiş mahkûmlara şamil olmak üzere umumî af yoluna gitmekle memleketin sükûn ve emniyetinin tesis edilebileceği kabul edilir”^"
  },
  {
    "anchor": "142’nci maddenin birinci fıkrası ise yukarıda açıklanan 141’inci maddenin birinci fıkrasındaki amaçlar için **propaganda yapmayı cezalandırmaktadır**.",
    "positive": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir.",
    "negative": "Askerî Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askerî Yargıtay Başkanlığına verir."
  },
  {
    "anchor": "“Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacı ile **cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk idare eden kimse** iki yıldan yedi yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır.",
    "positive": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır.",
    "negative": "Parlamento üyelerinden Faik Ahmet Barutçu, Prof. Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kamil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimai veya iktisadi veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacıyla veya siyasî menfaat veya şahsî nüfuz temin ve tesis eylemek maksadıyla dini veya dinî hissiyatı veya dince mukaddes tanılan şeyleri alet ederek her ne suretle olursa olsun propaganda yapan veya telkinde bulunan kimse bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır.”",
    "positive": "“Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacı ile **cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk idare eden kimse** iki yıldan yedi yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır.",
    "negative": "Komisyonun içtihadına göre, başvurmada iç hukuktaki ehliyet koşullarına bakılmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki 163’üncü maddenin birinci fıkrası, maddede yazılı amaçlarla dernek kurmayı, üçüncü fıkrası da aynı amaçlarla propaganda yapmayı cezalandırmaktadır.",
    "positive": "Başka deyimle 141’inci maddenin birinci fıkrası ile 163’üncü maddenin birinci fıkrası, cemiyet kurmayı ve 142’nci madde ile 163’üncü maddenin üçüncü fıkrası da propagandayı cezalandırmıştır.",
    "negative": "“Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergiler, millî güvenliğe, kamu düzenine, genel ahlâka, insan hak ve hürriyetlerine dayanan millî, demokratik, lâik ve sosyal Cumhuriyet ilkelerine veya devletin ülkesi ve milletiyle bölünmezliği temel hükmüne aykırı yayımlardan mahkûm olma halinde mahkeme kararı ile kapatılabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Burada da suçun maddî vakıası yani cezalandırılan şey **cemiyet kurmak** ve **propaganda yapmaktır**.",
    "positive": "Burada suçun maddî vakıası yani **cezalandırılan şey, maddede yazılı amaçlarla cemiyet kurmak veya kurmaya tevessül etmektir**.",
    "negative": "Bu nedenle bazı suçları af dışı bırakmak yasamanın takdirini kusurlu kılabilir..."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir.",
    "positive": "Başka deyimle 141’inci maddenin birinci fıkrası ile 163’üncü maddenin birinci fıkrası, cemiyet kurmayı ve 142’nci madde ile 163’üncü maddenin üçüncü fıkrası da propagandayı cezalandırmıştır.",
    "negative": "Dövüldüğünü kabul ettiğimiz şahısların beyanlarının mahkûmiyete esas kabul edilmesi adaletin yok olmasını, adaletin varlığını kabul etmemek neticesi doğurur.”"
  },
  {
    "anchor": "Başka deyimle 141’inci maddenin birinci fıkrası ile 163’üncü maddenin birinci fıkrası, cemiyet kurmayı ve 142’nci madde ile 163’üncü maddenin üçüncü fıkrası da propagandayı cezalandırmıştır.",
    "positive": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir.",
    "negative": "Bir hüküm savcı tarafından sanığın aleyhine temyiz edilmemiş veya yalnızca sanık tarafından temyiz edilmiş ise verilen hüküm sanık için kazanılmış bir haktır (Hakkı mükte- sep)."
  },
  {
    "anchor": "Özetlemek gerekirse, hem 141’inci maddede ve hem de 163’üncü maddede cezalandırılan şey ve hareket (hukuksal deyimi ile maddî vakıa) belli amaçlarla **cemiyet kurmaktır**.",
    "positive": "Burada suçun maddî vakıası yani **cezalandırılan şey, maddede yazılı amaçlarla cemiyet kurmak veya kurmaya tevessül etmektir**.",
    "negative": "Tüm Türk yurdunu, Türkiye halkını, halkın genel çıkarlarını, ihtiyaçlarını, dertlerini ilgilendiren konular yurt sorunlarıdır, denilebilir."
  },
  {
    "anchor": "içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî nizamını din esaslarına uydurma”yı cezalandırmıştır.",
    "positive": "“Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacı ile **cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk idare eden kimse** iki yıldan yedi yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır.",
    "negative": "Cebirsiz eylemler ve cebri önermeyen düşünce açıklamaları ise suç olarak kabul edilmiyordu."
  },
  {
    "anchor": "Buradaki cemiyet, suçun konusu olan amaç etrafında iki veya daha ziyade kimsenin birleşmesiyle vücut bulur.”",
    "positive": "Demek ki iki veya daha ziyade kişi belli bir düşünce veya amaç etrafında birleşince dernek (cemiyet) kurulmuş olmakta ve suç tamam olmaktadır.",
    "negative": "Dileğimiz bu ağır sakıncalar doğmadan yasanın Anayasa Mahkeme- since iptal edilmesi ve toplumumuzun demokratik örgütlenme olanağına kavuşmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki iki veya daha ziyade kişi belli bir düşünce veya amaç etrafında birleşince dernek (cemiyet) kurulmuş olmakta ve suç tamam olmaktadır.",
    "positive": "Buradaki cemiyet, suçun konusu olan amaç etrafında iki veya daha ziyade kimsenin birleşmesiyle vücut bulur.”",
    "negative": "Derneğimiz tarafından ikinci kitap olarak yayınlanan bu yapıt, örgütümüzün hukuk müşaviri Avukat Halit Çelenk tarafından yazılıp,"
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki maddelerde yazılı amaçlarla **iki veya daha ziyade kişinin düşünce birliğine varması ile, hiçbir eyleme geçmeye gerek kalmaksızın suç işlenmiş ve tamamlanmış olmaktadır**.",
    "positive": "Bu maddelerde yazılı suçlar, Devletin arsı ulusal şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardır.",
    "negative": "Yasanın bu hükmü karşısında ceza sorumluluğu yönünden bazı olanaksızlıklar hatıra gelmektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Yani suçun işlenmiş sayılabilmesi için harekete geçmeye, eyleme geçmeye, hukuk deyimi ile icra hareketlerine başlamaya gerek yoktur.",
    "positive": "geçilmediğinden, hukuk deyimi ile icra hareketlerine girişilmediğinden suçun 141’inci maddenin sınırları içinde kaldığı açıklanmıştır.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasası, Yargıtay’ın davanın esasına hükmedeceği bu halleri ayrı ayrı göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "** Bu açıklama hem 141’inci madde ve hem de 163’üncü madde için söz konusudur ve geçerlidir.",
    "positive": "Özetlemek gerekirse, hem 141’inci maddede ve hem de 163’üncü maddede cezalandırılan şey ve hareket (hukuksal deyimi ile maddî vakıa) belli amaçlarla **cemiyet kurmaktır**.",
    "negative": "Yani ses bantlarının mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu düşünülmeyecek, bunlara kesin bir delil gözü ile bakılmayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü her iki maddede de belli düşünce etrafında “ **fikrî birleşmeler** ” cezalandırılmıştır.",
    "positive": "Demek ki iki veya daha ziyade kişi belli bir düşünce veya amaç etrafında birleşince dernek (cemiyet) kurulmuş olmakta ve suç tamam olmaktadır.",
    "negative": "** Vatandaşın evinde bulunan bir kitabın; Afyon, Dinamit, Kalp Para gibi “kendiliğinden suçlu” ve “resen müsadereye tâbi eşya” kabul edilerek herhangi bir ceza"
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Şafak davası adı ile anılan “Türkiye ihtilalci işçi köylü partisi” davasının üç sıkıyönetim askerî savcısı tarafından hazırlanan iddianamesinde, 564’üncü sayfada, partinin kurulmuş olduğu, ancak eyleme",
    "positive": "** 27 Mayıs hareketinden sonra da bu maddeler yürürlükte kalmış, Anayasa’ya aykırı kanunları ayıklamakla görevlendirilen komisyon bu maddeleri görmezlikten gelmiş ve Türkiye İşçi Partisi tarafından, maddelerin Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle Anayasa Mahkemesinde açılan iptal davası bu mahkemenin “çoğunluk” oyları ile reddedilmiştir.",
    "negative": "Kararına itiraz edilen hâkim ya da mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını kaldırabilir ya da düzeltebilir."
  },
  {
    "anchor": "geçilmediğinden, hukuk deyimi ile icra hareketlerine girişilmediğinden suçun 141’inci maddenin sınırları içinde kaldığı açıklanmıştır.",
    "positive": "Yani suçun işlenmiş sayılabilmesi için harekete geçmeye, eyleme geçmeye, hukuk deyimi ile icra hareketlerine başlamaya gerek yoktur.",
    "negative": "** Genel af yasasının ilânından sonra da davaların devam etmemesi, ceza evlerinin tutuklu ve hükümlü yakınlarıyla dolup taşmaması,"
  },
  {
    "anchor": "Yani böylece 141’inci maddenin düşünceyi cezalandıran bir suç olduğu kabul edilmiştir.",
    "positive": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir.",
    "negative": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "** Gerek 141’inci madde ve gerekse 163’üncü madde düşünceyi cezalandırdığına göre, 141’inci maddeyi af tasarısından çıkarmak, buna karşın 163’üncü maddeyi af kapsamına almak hukuk yönünden açık bir çelişki değil midir?",
    "positive": "maddeleri arasında fark gözetilmiş, 163. madde af kapsamına alındığı halde 141-142.",
    "negative": "Resmî, yarı resmî veya özel haber ajanslarının belli aralıklarla yayınladıkları bültenler de mevkutedir."
  },
  {
    "anchor": "İki madde arasında “hukuksal nitelik” yönünden bir fark bulunmadığı halde bunlardan birisini affa lâyık görmek, ötekini görmemek bir çelişki olmaz mı?",
    "positive": "Bu iki madde incelendiği zaman görülür ki yazılı emirle bozma yolu konusunda Genel Usul Yasası ile Askerî Usul Yasası arasında bir fark yoktur.",
    "negative": "Çünkü çağdaş uygar ülkelerde bütün sınıf ve tabakalar, bütün meslek kuruluşları örgütlenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Ama bir parti kendi iktidarı döneminde Anayasayı rafa kaldırır, reformların karşısına çıkar, türlü yasa dışı uygulamalarla bir sosyal ve siyasal bunalım yaratır ve resmî belge metinleriyle suçlu ilân edilirse, kendisine karşı Anayasayı, hukuk devletini ve bağımsızlığı savunanların affına karşı çıkması ve çeliş- kiye düşmesi kaçınılmazdır.",
    "positive": "** 1950 - 1960 döneminde ülkeyi yöneten siyasal iktidarlar Anayasayı çiğnemişler ve keyfi bir yönetim kurmuşlardı.",
    "negative": "İşte bu tür yayınlardan günlük mevkutelerle işlenen suçlarda dava açma süresi üç ay olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi Genel Af Yasası daha önce Millet Meclisinde görüşülmüş ve hazırlanan yasa metni Cumhuriyet Senatosuna gönderilmiştir.",
    "positive": "** Millet Meclisi ne kendisi tarafından daha önce hazırlanan metni, ne Cumhuriyet Senatosundan gelen metni ve ne de karma komisyon tarafından düzenlenen metni olduğu gibi kabul etmiştir.",
    "negative": "İnsanı hayvan derekesine indirerek ondan suçlu yaratma çabaları insanlık haysiyeti ile bağdaşır bir tutum değildir."
  },
  {
    "anchor": "C. Senatosu tarafından bu metin benim-senmemiş ve değiştirilerek yeni bir metin kabul edilmiştir.",
    "positive": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur.",
    "negative": "Sanığın birden ziyade müdafileri olduğu hallerde bunlardan birisinin süreyi geçirmiş olması, diğer müdafilerin ya da müdafiin süresi içinde yaptığı"
  },
  {
    "anchor": "Anayasamızın 92’nci maddesine göre senato tarafından hazırlanan bu değişik metin Millet Meclisince görüşülmüş ve benimsenmemiştir.",
    "positive": "Millet Meclisinde yapılan son görüşmeler, kabul edilen af yasası ve uygulanan oylama biçimi Anayasamızın 92’nci maddesine uygun mudur?",
    "negative": "Yeni kabul edilen dernekler yasası, dernek kurma hakkını kısıtlamış, derneklerin düşünce açıklama özgürlüklerini sınırlamış, dernekleri adeta işlemez hale getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yasa metinleri kurulan karma komisyona verilmiş ve bu komisyonca incelenerek üçüncü bir metin hazırlanmış ve Millet Meclisine gönderilmiştir.",
    "positive": "İşte bu nedenle 1951 yılında Büyük Millet Meclisine getirilen bir yasa önerisi ile maddelere cebir unsurunun konulması istenmiştir.",
    "negative": "Bunu anlamayanlar, anlamazlıktan gelenler, çıkarları anlamalarına engel olanlar, kendi menfur çıkarları, iğrenç kişilikleri ile tarihin mezarlığına göçüp gidecekler."
  },
  {
    "anchor": "Millet Meclisinde yapılan son görüşmeler, kabul edilen af yasası ve uygulanan oylama biçimi Anayasamızın 92’nci maddesine uygun mudur?",
    "positive": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5.",
    "negative": "12 Mart öncesi dönemde DP’nin bir devamı olan Adalet Partisi iktidarları, Anayasanın uygulanmaması için olağanüstü bir çaba içine girdiler."
  },
  {
    "anchor": "Bu soruya cevap verebilmek için anılan 92’nci maddenin 5’inci fıkrasını okuyalım:",
    "positive": "142’nci maddenin birinci fıkrası ise yukarıda açıklanan 141’inci maddenin birinci fıkrasındaki amaçlar için **propaganda yapmayı cezalandırmaktadır**.",
    "negative": "Eğer bir suçun yasadaki cezası tavan sınır olarak “1” yıl ise davanın, hükme varılıncaya, hatta hüküm kesinleşinceye kadar sürdürülmesi gerekecektir."
  },
  {
    "anchor": "Millet Meclisi, karma komisyonca veya Cumhuriyet Senatosunca veya daha önce kendisince hazırlanmış olan metinlerden birini olduğu gibi kabul etmek zorundadır.",
    "positive": "Görülüyor ki son görüşmeyi yapan Millet Meclisi şu üç metinden birisini olduğu gibi kabul etmek zorundadır:",
    "negative": "Bunun nedeni de haklar mücadelesinin, ancak örgütlü mücadele ile kazanılabileceği gerçeğidir."
  },
  {
    "anchor": "Cumhuriyet Senatosunda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş olan madde değişikliklerinde, Millet Meclisinin kendi ilk metnini benimsemesi için, üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu gereklidir.”",
    "positive": "Burada geçen “... Senatoda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş madde değişikliklerinde”",
    "negative": "Ancak tutuklama nedenine göre ve gerektiğinde, sanık hakkında mahkemede dava açılıncaya kadar, bu görüşmede hâkim hazır bulunabilir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki son görüşmeyi yapan Millet Meclisi şu üç metinden birisini olduğu gibi kabul etmek zorundadır:",
    "positive": "Millet Meclisi, karma komisyonca veya Cumhuriyet Senatosunca veya daha önce kendisince hazırlanmış olan metinlerden birini olduğu gibi kabul etmek zorundadır.",
    "negative": "** Yasa, iftiracının şikâyetinden vazgeçmesini, suç yükleme eyleminden dönmesini, suçunu ikrar etmesini,"
  },
  {
    "anchor": "3) Karma komisyon tarafından hazırlanan metin, Millet Meclisinin, son görüşmeyi yaparken bu metinlerden birisini olduğu gibi, hiçbir değişiklik yapmaksızın kabul etmesi zorunludur.",
    "positive": "Anayasamızın 92’nci maddesine göre senato tarafından hazırlanan bu değişik metin Millet Meclisince görüşülmüş ve benimsenmemiştir.",
    "negative": "Hükümden önce, bir kitabın toplatılmasına karar verilmesi, bir “tedbir” den ziyade bir “ceza” niteliği kazanmakta olduğundan böyle bir uygulamaya cevaz"
  },
  {
    "anchor": "** Millet Meclisi ne kendisi tarafından daha önce hazırlanan metni, ne Cumhuriyet Senatosundan gelen metni ve ne de karma komisyon tarafından düzenlenen metni olduğu gibi kabul etmiştir.",
    "positive": "Bilindiği gibi Genel Af Yasası daha önce Millet Meclisinde görüşülmüş ve hazırlanan yasa metni Cumhuriyet Senatosuna gönderilmiştir.",
    "negative": "2 — Yasanın sözü edilen maddesi, bir “dernek kapatma” hükmü getirmemiş, bir “çalışmayı durdurma” hükmü getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu kabul ve yasama işlemi, Anayasamızın 92/5 fıkrasının açık hükmüne, hiçbir yoruma yer vermeyecek surette aykırıdır.",
    "positive": "Yani dernekleri kapatma yetkisi, Anayasamızın açık hükmüne göre hâkime tanınmıştır.",
    "negative": "**Hemen söyleyelim ki, bir kitap hakkında toplatma kararı verilmiş olsa da, o kitabı ikametgâhında bulun-durmak cürüm değildir."
  },
  {
    "anchor": "Burada üzerinde durulması gereken bir nokta da sözü geçen beşinci fıkradaki: “Cumhuriyet Senatosunda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş olan madde değişikliklerinde, Millet Meclisinin kendi ilk metnini benimsemesi için, üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu gereklidir.” hükmüdür.",
    "positive": "Cumhuriyet Senatosunda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş olan madde değişikliklerinde, Millet Meclisinin kendi ilk metnini benimsemesi için, üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu gereklidir.”",
    "negative": "Yüklenen suçun gerçekten işlenmiş olup olmamasının iftira suçunun meydana gelmesi bakımından önemi yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Burada geçen “... Senatoda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş madde değişikliklerinde”",
    "positive": "Cumhuriyet Senatosunda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş olan madde değişikliklerinde, Millet Meclisinin kendi ilk metnini benimsemesi için, üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu gereklidir.”",
    "negative": "Aylardan beri basınımızda inceleme konusu yapılan, siyasal parti temsilcilerinin ve hükümet sözcülerinin açıklamalarında yer alan Genel Af konusuna bu açıdan bakmak, affın kapsamını saptarken de gereken değerlendirmeyi toplum huzurunu göz önüne alarak yapmak ve gerçekçi sonuçlara varmak yurdumuzun geleceği bakımından yararlı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "sözleri yukarıda açıklanan üç metinden birisinin bütünü ile kabul edilmesine engel bir hüküm değildir ve esas kuralı değiştirmemektedir.",
    "positive": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur.",
    "negative": "Kaymakamlar hakkında İl Yönetim Kurulu tarafından verilen lüzumu muhakeme kararları, itiraz edilsin edilmesin, Danıştay İkinci Dairesince doğ- rudan doğruya incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa koyucunun, Cumhuriyet Senatosu tarafından bazı maddelerde değişiklik yapılması haline işaret etmesi, metnin bütünü ile değiştirildiği hallerde olduğu gibi, madde değişikliği hallerinde de oylamanın nasıl yapılacağını göstermek içindir.",
    "positive": "Yoksa Cumhuriyet Senatosu tarafından sadece madde değişikliği yapıldığı hallerde salt çoğunluğa başvurulacağını saptamak için değildir.",
    "negative": "“İşkence, teşekkülâtı bedeniyesi nahif bir masumu, mahvetmek ve sağlam doğmuş bir mücrimi kurtarmak için pek emin ve pek mahirane bir keşiftir."
  },
  {
    "anchor": "Yoksa Cumhuriyet Senatosu tarafından sadece madde değişikliği yapıldığı hallerde salt çoğunluğa başvurulacağını saptamak için değildir.",
    "positive": "Anayasa koyucunun, Cumhuriyet Senatosu tarafından bazı maddelerde değişiklik yapılması haline işaret etmesi, metnin bütünü ile değiştirildiği hallerde olduğu gibi, madde değişikliği hallerinde de oylamanın nasıl yapılacağını göstermek içindir.",
    "negative": "353 sayılı Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasasının konu ile ilgili 225’inci maddesi de şöyle diyor:"
  },
  {
    "anchor": "Fıkradaki “kendi ilk metnini benimsemesi için” sözleri bunu açıkça göstermektedir.",
    "positive": "Cumhuriyet Senatosunda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş olan madde değişikliklerinde, Millet Meclisinin kendi ilk metnini benimsemesi için, üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu gereklidir.”",
    "negative": "Maddelerin hedefi olan eylemler cebir unsurunu içerdiği, cebri araç olarak kullandığı veya cebri önerdiği takdirde suç sayılmaktaydı."
  },
  {
    "anchor": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur.",
    "positive": "Oylama yasanın bütünü üzerinde yapılmadığı takdirde Anayasanın “üç metinden birisinin olduğu gibi kabulü",
    "negative": "İnsan haysiyeti ile bağdaşmayan ceza konulamaz.” diyen Anayasa maddeleri onlar için bir engel sayılmamakta ve önem taşımamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim maddenin gerekçesinde geçen: “... ancak bir kanunun Meclisin hakiki ekseriyetince benimsendiğini tespit etmek için Cumhuriyet meclisince tam üye sayısının salt çoğunluğu ile ret veya tadil ettiği metinlerin, Millet Meclisinde ayni şartlara bağlanması kabul edilmiştir” sözleri de esas olan “metinler” olduğunu, metin sözünün bir veya birkaç maddeyi değil yasa metninin bütününü ifade ettiğini göstermektedir.",
    "positive": "Burada geçen “... Senatoda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş madde değişikliklerinde”",
    "negative": "Yüklenen suç işlenmiş olsun olmasın yukarıda yazılı koşullar gerçekleşmişse iftira suçu meydana gelmiş sayılır."
  },
  {
    "anchor": "maddenin anlam ve amacı, oylamanın maddeler üzerinde değil, yasa metninin bütünü üzerinde yapılmasını zorunlu kılmaktadır.",
    "positive": "maddenin bir numaralı fıkrası ile sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü ve bu arada komünist cemiyetleri kurmayı, 142. maddenin 1 numaralı fıkrası ile de bu husus ve bu meyanda komünistlik propagandası yapılmasını yasaklayacak ceza müeyyidesine tabi tutmuştur.",
    "negative": "Bundan başka bir parti, aftan yararlanacak kişilerin zaman aşımı süresi içinde bir daha suç işlemeleri halinde görecekleri ceza ile birlikte af edilen cezalarını da çekmelerini uygun görüyor."
  },
  {
    "anchor": "Oylama yasanın bütünü üzerinde yapılmadığı takdirde Anayasanın “üç metinden birisinin olduğu gibi kabulü",
    "positive": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur.",
    "negative": "Adalet Bakanı, Başbakan ve hatta Cumhurbaşkanına yapılan ihbar ve şikâyetler yerine yapılmış sayılmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim Millet Meclisi maddeler üzerinde oylama ve görüşme yoluna gittiği için ortaya üç metin ile ilgisi olmayan 4. bir metin çıkmış ve yasalaşmıştır.",
    "positive": "Görülüyor ki son görüşmeyi yapan Millet Meclisi şu üç metinden birisini olduğu gibi kabul etmek zorundadır:",
    "negative": "Bunu engellemeye çalışmak, halkımızın düşünce hayatını engellemekten, kültürel gelişmesini kösteklemekten başka anlam taşıyamaz."
  },
  {
    "anchor": "maddesine göre, oylamanın üç metin üzerinden yapılması ve sonuç alınmadığı takdirde turlara devam edilmesi gerekirdi.",
    "positive": "Anayasamızın 92’nci maddesine göre senato tarafından hazırlanan bu değişik metin Millet Meclisince görüşülmüş ve benimsenmemiştir.",
    "negative": "İkincisi ise, sorumlu yönetmenin, suç konusu yazıyı, bu niteliğini yani suç teşkil ettiğini bilmeden yayınlaması halidir."
  },
  {
    "anchor": "Öte yandan çıkarılan Af Yasası, Anayasanın eşitlik kurallarına da aykırı düşmektedir.",
    "positive": "Bu, kamuoyunun eşitlik ve adalet duygularını rencide etmekte ve Anayasanın eşitlik ilkesine ters düşmektedir.",
    "negative": "Valiler, İllerin Cumhurbaşkanlığının onayı ile ataması yapılan memurları ve İl Yönetim Kurulu üyeleri hakkındaki soruşturma kâğıtları Danıştay 2. Dairesine gönderilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu konuda Anayasa Mahkemesi şöyle demektedir: “Anayasa’nın (eşitlik) başlığını taşıyan 12. maddesinin ikinci fıkrası - Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz - demektedir.",
    "positive": "Bu maddenin birinci fıkrasında anlatılan kanun karşısında eşitlik ilkesi, ikinci fıkrasında hükme bağlanan hiçbir kişiye veya topluma imtiyaz tanınmayacağı hükmü ile, bugün için, bir bütün meydana getirmektedir.",
    "negative": "Eğer böyle bir yazıda, sözde, konuşmada bir suç niteliği varsa, örneğin bir hakaret varsa ancak o zaman bir suçtan söz edilebilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Bu mad-denin birinci fıkrasında ise - Herkes dil, ırk, cinsiyet, siyasi dü-şünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı gözetilmeksizin ka-nun önünde eşittir - hükmü yer almıştır.",
    "positive": "Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.” Anayasamızın 12’nci maddesinde de şu hüküm yer almıştır: “Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin kanun önünde **eşittir.** ”",
    "negative": "Burada ağır cezalı işlerle, ağır cezalı olmayan işleri ayrı ayrı düşünmek gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddenin birinci fıkrasında anlatılan kanun karşısında eşitlik ilkesi, ikinci fıkrasında hükme bağlanan hiçbir kişiye veya topluma imtiyaz tanınmayacağı hükmü ile, bugün için, bir bütün meydana getirmektedir.",
    "positive": "Bu konuda Anayasa Mahkemesi şöyle demektedir: “Anayasa’nın (eşitlik) başlığını taşıyan 12. maddesinin ikinci fıkrası - Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz - demektedir.",
    "negative": "Bundan ötürüdür ki düşünce özgürlüğünü açıklama özgürlüğünden ayırmak mümkün değildir."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten, ikinci fıkra, bir tek kişiye veya bir takım topluluklara, aynı durumda bulunan yurttaşlardan daha çok veya daha geniş hak ve yetkiler tanımak yoluyla kanun karşısında eşitlik ilkesinin çiğnenmesini yasak etmekle birinci fıkra hükmünü başka bir yönden açıklamaktadır.”",
    "positive": "Anayasa Mahkememiz, Anayasa, “bir tek kişiye veya birtakım topluluklara, aynı durumda bulunan yurttaşlardan daha çok veya daha geniş hak ve yetkiler tanımak yoluyla kanun karşısında eşitlik ilkesinin çiğnenmesini yasak etmiştir.” demektedir.",
    "negative": "Kişinin komisyona başvurabilmesi için, iç hukuk yollarının tükenmiş olması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa Af Yasasında suçlar ve cezalar arasında siyasî düşünce ve felsefî inanç bakımından ayrım yapılmıştır.",
    "positive": "İşte bütün bunlar genel affın siyasî suçlar bakımından gerekli olabileceğini... gösterir.",
    "negative": "Yasaların özgürlükleri koruyan sözleri kuşkusuz tek başlarına değer ifade etmezler."
  },
  {
    "anchor": "Siyasi düşünce ve felsefî inanç açısından eşit işlem görmesi gereken Türk Ceza Yasasının 163. maddesi ile 141 - 142.",
    "positive": "maddeleri arasında fark gözetilmiş, 163. madde af kapsamına alındığı halde 141-142.",
    "negative": "Hükümet sözcüsünün görüşmeler esnasında açıkladığı gibi, maddelerdeki “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, topyekûn” yok etmek” sözleri bir “zor”u, bir “cebirli eylem”i ifade etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "maddeleri arasında fark gözetilmiş, 163. madde af kapsamına alındığı halde 141-142.",
    "positive": "** Gerek 141’inci madde ve gerekse 163’üncü madde düşünceyi cezalandırdığına göre, 141’inci maddeyi af tasarısından çıkarmak, buna karşın 163’üncü maddeyi af kapsamına almak hukuk yönünden açık bir çelişki değil midir?",
    "negative": "sesin bir kimseye ait olduğunu kesin olarak saptamanın mümkün olmadığı bilim adamları ve bu alandaki uzman kişiler tarafından ifade edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "On adamı öldüren bir kimsenin aftan yararlanma oranı, bir adam öldüren ya da 146.",
    "positive": "Genel affın sosyal barış amacına uygun ve haklı olarak, 146/1 inci madde- den hükümlü olanlarla bu maddeden yargılananlar aftan",
    "negative": "İleride yapılacak yargılama sonunda bu gerçek anlaşılacak ve o zaman uzman bilirkişilerden alınacak raporlarla kitapta suç bulunmadığı anlaşılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5.",
    "positive": "Millet Meclisinde yapılan son görüşmeler, kabul edilen af yasası ve uygulanan oylama biçimi Anayasamızın 92’nci maddesine uygun mudur?",
    "negative": "Bu nedenlerle, sözü geçen maddelere dayanılarak açılan kovuşturmaların hemen hepsi beraatla sonuçlanmaya başlamıştır."
  },
  {
    "anchor": "maddesine açıkça aykırı olduğu gibi bu temel yasanın eşitlik ilkesini de ortadan kaldırmıştır.",
    "positive": "Haklı olarak yasanın getirdiği yeni hükümlerin Anayasaya aykırı olduğu, kişinin temel hak ve özgürlüklerini ortadan kaldırdığı, basın özgürlüğünü yaraladığı ileri sürüldü.",
    "negative": "Devletin düşünceye karşı değil, eyleme ve uygulamaya karşı savunulması ilkesi benimsenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın bu nedenlerle Anayasa Mahkemesine götürülmesi, yetkili organ ve kurumlara düşen bir görevdir.",
    "positive": "Cumhuriyet Halk Partisi yasanın birçok maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesine iptal davası açtı.",
    "negative": "Nitekim sanığın tutuklanma isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine, itirazı inceleyen yargı organı tarafından verilen tutuklama kararına karşı sanık acele itiraz yoluna başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "AVRUPA KONSEYİ............................................................................",
    "positive": "Sonuç: Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin kabulü, Avrupa Konseyinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluşu, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "Gerçekten, Yargıtay kararlarına bağlayıcı nitelik tanınmayacak olursa, Yargıtay görüşünün benimsenmesi, mahkemelerin iradesine bağlı kalacak ve Yargıtay’ın durumu, danışma yoluyla karar veren bir yer olmaktan ileri gitmeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Yerli ve yabancı basın özellikle son aylarda Avrupa Konseyi çalışmaları ile ilgili haberlere geniş yer vermektedir.",
    "positive": "İngiliz Granada Televizyonunun, Türkiye’deki baskı iddiaları ile ilgili otuz dakika süren renkli, bir filmi Avrupa Konseyi binasında delegelere gösterilmiş ve daha sonra İnsan haklarına ilişkin iddiaların incelenmesi amacı ile bir alt komisyonun kurulması için hazırlık çalışmaları yapılması kararlaştırılmıştır.^1",
    "negative": "Ağır bir cezada daha çok indirim yaparken, aynı türde daha hafif bir cezada daha az indirim yapılması tasarısının açık adaletsizliğini"
  },
  {
    "anchor": "Gazete ve radyo haberlerinden öğrendiğimize göre “İnsan Hakları ile demokratik hak ve özgürlükler” in ülkemizde uygulanması, Avrupa Konseyinde tartışmalara konu olmuştur.",
    "positive": "Bu dönem, demokratik hak ve özgürlükler yönünden ülkemiz için unutulmayacak karanlık bir dönem olmuştur.",
    "negative": "1951 yılında Büyük Millet Meclisinde yapılan tartışmalarda hükümet sözcüsünün ortaya koyduğu düşünceler de bu yöndedir."
  },
  {
    "anchor": "Konseyin bir kısım üyeleri Türkiye’yi Yunanistan’a benzetmişler, kişiler üzerinde baskı yöntemleri uygulandığını, sıkıyönetimin haklı nedenlere dayanmadığını ileri sürmüşlerdir.",
    "positive": "İlerici, Atatürkçü, Halktan ve Anayasadan yana kuruluşlar ve kişiler üzerinde ağır bir baskı rejimi uyguladılar.",
    "negative": "5. Yasanın 4O’ıncı maddesine göre, İçişleri Bakanlığı ile yöresel mülkiye amirliklerinin görevlendirecekleri emniyet görevlileri derneklerin merkez, şube ve eklentilerine her zaman denetleme yapma gerekçesi ile girebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Türkiye’de siyasi tutuklu bulunmadığını söyleyen delege Kıratlıoğlu’nun sözleri tartışmalara neden olmuş, diğer delegemiz Mustafa Üstündağ bir kısım tutukluların siyasi olduğunu açıklamıştır.",
    "positive": "Bütün bunlar yapılan işkencelerin bireysel olmadığını, şu ya da bu sapık kişinin bir marifeti ve sadizmi bulunmadığını; işkencenin organize ve planlı bir örgüt çalışmasının ürünü olduğunu açıkça göstermektedir.",
    "negative": "Örneğin, suçta kullanılan tabanca, şişli baston, matrak, usturpa, sustalı bıçak, mağşuş madde, maymuncuk, barut, sahte para kalıpları gibi eşyanın zoralımına karar verilir."
  },
  {
    "anchor": "İngiliz Granada Televizyonunun, Türkiye’deki baskı iddiaları ile ilgili otuz dakika süren renkli, bir filmi Avrupa Konseyi binasında delegelere gösterilmiş ve daha sonra İnsan haklarına ilişkin iddiaların incelenmesi amacı ile bir alt komisyonun kurulması için hazırlık çalışmaları yapılması kararlaştırılmıştır.^1",
    "positive": "Yerli ve yabancı basın özellikle son aylarda Avrupa Konseyi çalışmaları ile ilgili haberlere geniş yer vermektedir.",
    "negative": "Bu birinci aşamada mahkemenin kâğıtlar üzerinde inceleme yaparak istemin kabulüne ya da reddine dair vereceği kararlara karşı taraflar 7 gün içinde acele itiraz yoluna başvurabilirler."
  },
  {
    "anchor": "Ülkemizle ilgili Avrupa Konseyi çalışmalarının basınımıza yansıdığı bu günlerde Konsey’in kuruluşu, hukuksal niteliği, görevleri ve organları üzerinde durmak yararlı olacaktır.",
    "positive": "Yerli ve yabancı basın özellikle son aylarda Avrupa Konseyi çalışmaları ile ilgili haberlere geniş yer vermektedir.",
    "negative": "Kitaplar, çeviriler yasaklanmamakta, evrensellik kazanmış düşünce sistemlerine düşünce kapıları kapanmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "** İnsanın, devlet karşısında; inanç, uyrukluk, din, dil, ırk, renk, cinsiyet, yaş ve varlık ayrımı yapılmaksızın, sadece “insan olması”ndan ötürü sahip olması gereken haklara “İnsan Hakları” denilmektedir.",
    "positive": "Anayasamız 12. maddesinde eşitlik kuralını koymuş ve herkesin dil, din, ırk, siyasî düşünce ve felsefî inanç yönlerinden yasa önünde eşit olduğunu saptamıştır.",
    "negative": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Devlet var olalı beri, “Kişinin temel hakları” denilen bu haklar, yönetimi ellerinde bulunduran egemen sınıflar tarafından tarih boyunca çiğnenegelmiştir.",
    "positive": "Tarih boyunca toplumların egemen güçleri ve onların temsilcileri her zaman bilime saldırdılar.",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "Yönetilen sınıf ve tabakalar bu haklarını tanıtmak ve elde edebilmek için yönetenlere karşı sürekli mücadelelere girmek zorunda kalmışlardır.",
    "positive": "Yönetilen sınıf ve tabakalar da yönetenlere karşı kendi hak ve özgürlükle- rini elde etmek ve savunmak için karşı bir mücadele vermek zorunda kalmışlardır.",
    "negative": "Örneğin sorgu hâkiminin “Son tahkikatın açılması” kararına itiraz edilemeyeceği gibi, soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararlarına da itiraz edilemez."
  },
  {
    "anchor": "İnsanlık tarihi, bu hakların elde edilmesi yolunda verilen ve çok kez kanlı mücadelelerle doludur.",
    "positive": "İnsanın, tarih boyunca çok kez kanlı mücadeleler vererek elde ettiği hak ve özgürlükler uygar ülkelerin anayasalarında ve bu arada Anayasamızda yerini almıştır.",
    "negative": "Milli Demokratik Devrim propagandası yapmanın suç sayılabilip sayılamayacağını saptamak için önce Milli Demokratik devrim stratejisinin ne olduğunu açıklamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Kölelik, Feodalizm, Kapitalizm dönemleri boyunca bu mücadeleler sürmüş ve halen de sürmektedir.",
    "positive": "İnsanın, tarih boyunca çok kez kanlı mücadeleler vererek elde ettiği hak ve özgürlükler uygar ülkelerin anayasalarında ve bu arada Anayasamızda yerini almıştır.",
    "negative": "“Yeni Halkçı gazetesinde on günden beri 12 Marttan sonra cezaevlerinden yazılan, ancak Millet Meclisine ulaşamadığı belirtilen İşkence Dosyası başlıklı bir yazı serisi yayınlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "1776 Amerikan İnsan Hakları bildirisi, daha sonra 1789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, “İnsan Hakları”nın bazılarını saptamış ve bu hakların tanındığını ilân etmiştir.",
    "positive": "Önce Evrensel İnsan Hakları Demeci, daha sonra Avrupa İnsan Hakları Antlaşması bu fikrin bayrak gibi yükselen işaretleridir.",
    "negative": "geçilmediğinden, hukuk deyimi ile icra hareketlerine girişilmediğinden suçun 141’inci maddenin sınırları içinde kaldığı açıklanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "İkinci Dünya Savaşından sonra, özellikle Faşizmin insanlığa karşı uyguladığı vahşet metotları, İnsan Haklarının hayatî önemini ve güvenlik altına alınması zorunluluğunu bütün dünyaya göstermiştir.",
    "positive": "Böylece İnsan Haklarının güven altına alınması yolunda Uluslararası hukuk alanında önemli bir adım atılmış oldu.",
    "negative": "Bu yanlış uygulamaya son verilmesi, düşünce özgürlüğünün gerçekleşmesine yardımcı olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "İşte Uluslararası İnsan Haklarını saptamak, bütün ülkelerde bu haklara saygı duyulmasını sağlamak, amacı ile 10 Aralık 1948 gününde Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun Paris’te yaptığı 48 devletin olumlu oyu ile bir giriş ve otuz maddeden oluşan “Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisi” kabul ve ilân edilmiştir.",
    "positive": "** Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisinin kabul edilerek yayınlanması, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "Ünlü cezacı Carrara ikrarın geçerli sayılabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesini önermektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Bu bildiri, ülkemizde 6.4.1949 gününde 3/9119 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile benimsenmiş ve 27.5.1949 gün ve 7217 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak iç hukukumuzda yerini almıştır.",
    "positive": "1630 sayılı yeni Dernekler Yasası 2 Aralık 1972 gün ve 14379 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.",
    "negative": "Yukarıdaki oranlar, ülkemizdeki sömürü mekanizmasını gösteren sadece birkaç örnektir."
  },
  {
    "anchor": "** Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisinin kabul edilerek yayınlanması, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "positive": "Sonuç: Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin kabulü, Avrupa Konseyinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluşu, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "Kamu davalarında yayım gününde başlayan bu süre, izlenmesi şikâyete bağlı suçlarla kişisel davalarda suçun işlendiğinin ilgili tarafından öğrenildiği tarihten başlar."
  },
  {
    "anchor": "Ancak bu hakların kabul ve ilân edilmesinin tek başına bağlayıcı bir yönü olmadığı açıktır.",
    "positive": "** Ceza davalarında suç atma ve ikrar tek başına bir delil olarak kabul edilemez.",
    "negative": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir."
  },
  {
    "anchor": "İşte Avrupa Konseyi böyle bir ihtiyaçtan doğmuş olup insan haklarını güven altına alma amacı ile kurulmuştur.",
    "positive": "İşte bu hakların korunması ve etkili bir biçimde güven altına alınması amacı ile uluslararası örgütlenme yoluna",
    "negative": "Ceza vermek hakkı bilhassa içtimaî faydaya müstenit olduğu gibi, bazen ceza vermemek de onun icaplarından olabilir; ammenin sükûn ve huzuru için, bazı suçların artık hiç mevzuu bahis edilmemesi muvafık görülebilir."
  },
  {
    "anchor": "Konsey, 5 Mayıs 1949 gününde İngiltere, Belçika, Fransa, Danimarka, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya Lüksemburg ve Norveç tarafından yani on Avrupa devletinin bir araya gelmesi ile kuruldu.",
    "positive": "Demokratik hakların kazanılması, hukuk devletinin bütün kuralları ile işler hale gelmesi kuşkusuz uzun vadeli bir mücadeleyi gerektirir.",
    "negative": "Bu savcılıklar istemi yerinde görürlerse Yargıtay Dairesine ya da Genel Kuruluna ileteceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece İnsan Haklarının güven altına alınması yolunda Uluslararası hukuk alanında önemli bir adım atılmış oldu.",
    "positive": "İşte bu hakların korunması ve etkili bir biçimde güven altına alınması amacı ile uluslararası örgütlenme yoluna",
    "negative": "Zorunlu nedenler, beklenmeyen ya da sakınılması mümkün olmayan olaylardan ötürü süresi içinde temyize başvuramayan ve süreyi geçiren kişi, eski hale getirme yoluyla bunu ispat ettiği takdirde süresi içinde temyiz etmişçesine istemi kabul edilir."
  },
  {
    "anchor": "**Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi:** Avrupa Konseyi üyesi devletler, İnsan Hakları üzerindeki çalışmalarını sürdürmüşler ve kişinin bu haklarını bir ant-laşma haline getirmeyi başarmışlardır.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "Düşünce suçundan 7,5 yıl, 24 yıl, 30 yıl ağır hapse mahkûm edilen kişilerin sayısı gün geçtikçe artıyor."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Avrupa Konseyi üyesi 13 Devlet Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Federal Almanya, Norveç, Danimarka, İzlanda, İrlanda, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Sar, 4 Kasım 1950 gününde “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” adı ile anılan bir antlaş-mayı imza ettiler.",
    "positive": "**Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi:** Avrupa Konseyi üyesi devletler, İnsan Hakları üzerindeki çalışmalarını sürdürmüşler ve kişinin bu haklarını bir ant-laşma haline getirmeyi başarmışlardır.",
    "negative": "3. bentte sözü geçen “Yasa yanlış uygulanmış ise” sözleri “Yasa maddesi ya da fıkrası kararda yanlış yazılmışsa” anlamında kabul edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Konsey üyesi devletlerden İsveç ve Yuna- nistan da sözleşmeyi daha sonra imzalamışlardır.",
    "positive": "Kişi, haklarını üyesi olduğu örgüt aracılığı ile daha verimli ve düzenli bir biçimde arayabilmekte ve savunabilmektedir.",
    "negative": "“Davalılar tarafından hazırlanan panonun görülebilecek yerlere asılması ceza dosyasında mevcut Prof."
  },
  {
    "anchor": "20 Mart 1952 gününde sözleşmeye ek bir protokol hazırlanmış ve Konseyin 15 üyesi tarafından imza edilmiştir.",
    "positive": "Gerçekten Avrupa Konseyi üyesi 13 Devlet Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Federal Almanya, Norveç, Danimarka, İzlanda, İrlanda, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Sar, 4 Kasım 1950 gününde “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” adı ile anılan bir antlaş-mayı imza ettiler.",
    "negative": "Dosya kendisine gönderilen Askerî Mahkeme, deliller yeterli olsa bile duruşma yapar."
  },
  {
    "anchor": "Sözleşmede yü-rürlük için aranılan “On devlet tarafından onaylanma” koşulu 3 Eylül 1953 gününde gerçekleşmiş, bu nedenle sözleşme bu tarihte ve ek protokol da 1954 yılında yürürlüğe girmiştir.",
    "positive": "Bu gelişmeler sonunda İngiltere’de 1871 yılında sendikalar yasası ka- bul edilmiş ve yürürlüğe girmiştir.",
    "negative": "Böyle bir dernek, sözü geçen çalışmaları yapan siyasal partiyi desteklemek veya başarısını önlemek amacı ile kurulmamıştır."
  },
  {
    "anchor": "2 — İşkence, insanlık dışı veya haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma hakkı, (Madde: 3).",
    "positive": "Bildiri ve sözleşme “İşkenceye, insanlık dışı ve haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma” hakkını kabul etmiştir.",
    "negative": "Bu durumun tedbir niteliğinde olduğu göz önünde tutularak, mahkemelerce bu konuların incelenmesinde gerekli sürati sağlayıcı kanun düzenlemelerinin yapılması öngörülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "5 — Yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme, makul bir süre içinde yargılanmasını isteme, tutuklamaya karşı hâkime itiraz etme hakkı.",
    "positive": "Yine bildiri ve Sözleşme insanlara “Yasal, tarafsız, bağımsız hâkim önünde açık yargılama hakkı”, “yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme hakkı”nı tanımıştır.",
    "negative": "Çünkü her iki maddede de belli düşünce etrafında “ **fikrî birleşmeler** ” cezalandırılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "8 — Bireyin özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkı.",
    "positive": "Müdafin bu hakkı kullanabilmesi için vekâlet- namesinde ayrıca özel bir açıklığa gerek yoktur.",
    "negative": "Suç insanlığa, topluma karşı değil belli bir siyasal iktidarın yönetim biçimine karşı işlenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "12 — Sözleşmenin tanıdığı haklardan birinin ihlâli halinde milli bir makama fiilen başvurma hakkı.",
    "positive": "Böyle bir başvurma halinde yazıcı ilgilinin yaptığı açıklamayı bir tutanakla saptar.",
    "negative": "yapılacak itirazlar ise Danıştay İkinci Dairesine yapılır ve bu dairece incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece Antlaşmada yer alan bütün insan hak ve özgürlüklerine, gerek kendi vatandaşları ve gerekse yabancılar tarafından saygı göstermeyi taahhüt etmiştir.",
    "positive": "Bu suretle o Antlaşmada yer alan bütün İnsan Hakları ve Hürriyetlerine, gerek kendi vatandaşları bakımından gerek yabancılar bakımından, riayet etmeyi taahhüt etmiştir.",
    "negative": "Eğer davaya konu olan suç daha alt bir mahkemenin görevine giriyorsa dosya bu mahkemeye de gönderilebilir."
  },
  {
    "anchor": "Antlaşma hükümlerine göre, sözleşmede yazılı hak ve özgürlüklere aykırı hareket halinde akit devletler birbirleri hakkında Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna başvurabileceklerdir.",
    "positive": "Bu haklara ve hürriyetlere aykırı hareket halinde, diğer akit devletler kendisi hakkında İnsan Hakları Komisyonuna başvurabilir.",
    "negative": "Lise öğrenimini bu kentte yaptıktan sonra 1938-1943 yılları arasında İstanbul Hukuk Fakültesinde yüksek öğrenimini tamamladı."
  },
  {
    "anchor": "“Her çağın büyük ve uğrunda kitleleri ihtilâle ve ölüme kadar götüren bayrak fikirleri vardır.",
    "positive": "Suç işlediği ileri sürülen her insanın hukuksal yardıma ve bir müdafi seçmeye hakkı vardır.",
    "negative": "Burada ağır cezalı işlerle, ağır cezalı olmayan işleri ayrı ayrı düşünmek gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Yirminci Yüzyılın İnsanlığı, Dünya Savaşlarının, otoriter ve totaliter rejimlerin baskısı altında bir kurtarıcı olarak “İnsan Hakları” fikrine sarılmıştır.",
    "positive": "“Ferde, İnsan Hakları Komisyonuna müracaat hakkını verdiğini ve Türkiye Devleti olarak Avrupa İnsan Hakları",
    "negative": "Osmanlı döneminden başlayarak işçinin sendika kurmasına, grev yapmasına engel olmak için yasal tedbirlere başvurulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Önce Evrensel İnsan Hakları Demeci, daha sonra Avrupa İnsan Hakları Antlaşması bu fikrin bayrak gibi yükselen işaretleridir.",
    "positive": "**Uygulamada Sonuçlar** Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisinin ilanı, İnsan Hakları Antlaşmasının kabulü, Avrupa Konseyinin, İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluş çalışmaları uygulamada, somutta ne gibi sonuçlar vermiştir?",
    "negative": "Mahkeme kararlarına itiraz edilememesi hükmünün nedeni davayı uzatmamak, sürüncemede bırakmamaktır."
  },
  {
    "anchor": "10 Aralık 1948 Evrensel İnsan Hakları Demeci Resmî Gazetede yayınlanmış, okullara ve ders kitaplarına kadar girmiştir.",
    "positive": "Önce Evrensel İnsan Hakları Demeci, daha sonra Avrupa İnsan Hakları Antlaşması bu fikrin bayrak gibi yükselen işaretleridir.",
    "negative": "Kesin bir hüküm ile beraat eden kişinin artık hu- zura kavuşması, ileride aynı suçtan ötürü bir ko- vuşturmaya düçar olmak endişesinden kurtulması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "4 Kasım 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Antlaşması ve Ek Protokolü de 1954 yılında Türk Parlamentosu tarafından tasdik edilerek iç hukukumuzun bir parçası halini almıştır.",
    "positive": "** Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisinin kabul edilerek yayınlanması, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "**Neden İşleyemez?** 1630 sayılı Dernekler yasası, dernekleri gerçekten işleyemez hale getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu suretle o Antlaşmada yer alan bütün İnsan Hakları ve Hürriyetlerine, gerek kendi vatandaşları bakımından gerek yabancılar bakımından, riayet etmeyi taahhüt etmiştir.",
    "positive": "Böylece Antlaşmada yer alan bütün insan hak ve özgürlüklerine, gerek kendi vatandaşları ve gerekse yabancılar tarafından saygı göstermeyi taahhüt etmiştir.",
    "negative": "Yanında veli veya vasisi olmadan 18 yaşından küçüklerin bulunduğu (Yanında veli veya vasisi olsun olmasın 18 yaşından küçüklerin girmesine mahallî mülkiye âmirinin yazılı izniyle müsaade olunan yerler hariç);"
  },
  {
    "anchor": "Bu haklara ve hürriyetlere aykırı hareket halinde, diğer akit devletler kendisi hakkında İnsan Hakları Komisyonuna başvurabilir.",
    "positive": "Antlaşma hükümlerine göre, sözleşmede yazılı hak ve özgürlüklere aykırı hareket halinde akit devletler birbirleri hakkında Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna başvurabileceklerdir.",
    "negative": "— İnceleme Askerî Yargıtay’da yapıldığına göre yürütmenin durdurulması gerekip gerekmediğine de yine Askerî Yargıtay karar vermektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Görülüyor ki Türkiye’nin bu Antlaşmayı tasdik etmesi İnsan Hakları Ülküsüne bağlılığının parlak bir delilidir.”^2",
    "positive": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:",
    "negative": "Burada geçen “... Senatoda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş madde değişikliklerinde”"
  },
  {
    "anchor": "İşte bu hakların korunması ve etkili bir biçimde güven altına alınması amacı ile uluslararası örgütlenme yoluna",
    "positive": "Böylece İnsan Haklarının güven altına alınması yolunda Uluslararası hukuk alanında önemli bir adım atılmış oldu.",
    "negative": "İşsizlik, hayat pahalılığı gibi toplumsal düzensizlikler de kişileri belli eylemlere zorlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "gidilmiş ve “Avrupa İnsan Hakları Komisyonu” ile ayrıca “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi” kurulmuştur.",
    "positive": "İkinci Dünya Savaşından sonra Nazi savaş suçlularını yargılayan Nürnberg Mahkemesi bir yana bırakılırsa,^5 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Divanı),",
    "negative": "Bununla beraber böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için kuşkusuz karardan ya da hükümden zarar görmüş olmak gereklidir."
  },
  {
    "anchor": "Komisyon, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine aykırılık iddialarının ilk başvurma organıdır.",
    "positive": "**Konseye Başvurma Yetkisi (Dava Hakkı)** Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna iki tür başvurma yani dava açma yetkisi vardır.",
    "negative": "maddeler kabul edilirken “Cebir ve şiddet kullanma” veya önerme bu maddelerdeki suçların gerçekleşebilmesi için şart sayılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bu çalışma başarılı olmazsa, konuyu bir rapor halinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine götürür.",
    "positive": "gidilmiş ve “Avrupa İnsan Hakları Komisyonu” ile ayrıca “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi” kurulmuştur.",
    "negative": "sosyalizmin kurulmasında kullanılacak “Zor”un demokrasi kurallarına uygun olarak kanun ve devlet zoru olduğu açıklanmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kendi içinden seçtiği delegeler aracılığı ile yargılamada hazır bulunur ve görüşünü belirtir.",
    "positive": "Soruşturmanın bu aşamasında yani dava açılmadan önce tutuklu ile müdafiin görüşmesinde hazır bulunmaya gerek olup olmadığını hâkim takdir edecektir.",
    "negative": "1 — Devamlı veya muvakkat surette teşriî, idari veya adlî bir amme vazifesi gören Devlet veya diğer her türlü amme müesseseleri memur, müstahdemleri;"
  },
  {
    "anchor": "**Konseye Başvurma Yetkisi (Dava Hakkı)** Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna iki tür başvurma yani dava açma yetkisi vardır.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birinin ihlâl edildiği iddia edilmelidir.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "Gerek yukarıda yazılı nedenlerle ve gerekse inceleme esnasında rastlanacak başka nedenlerden ötürü, yasaya, dava konusu kitap içeriğine ve dosya kapsamına aykırı bulunan itiraz konusu tutuklama kararının kaldırılmasını ve salıverilmeme karar verilmesini saygı ile dilerim.^5"
  },
  {
    "anchor": "Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 25’inci maddesine göre, akit devletler, sözleşme ve eklerinde öngörülen İnsan Haklarına aykırı bir davranıştan zarar gören kişilere, Komisyona başvurmalarını kabul etme yetkisini tanıyabilirler.",
    "positive": "Antlaşma hükümlerine göre, sözleşmede yazılı hak ve özgürlüklere aykırı hareket halinde akit devletler birbirleri hakkında Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna başvurabileceklerdir.",
    "negative": "daha birçok akla gelmez acı çektirme yöntem biçimleri bunlar arasında yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Akit devletlerden Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs ve Malta kişisel başvurma yetkisini tanımamışlardır.",
    "positive": "Böyle bir ihtimal devletimizi kişisel başvurma yetkisini tanımaktan alıkoymamalıdır.",
    "negative": "** Yurt içinde yayımlanmış bir kitabı toplatma veya yasaklama yetkisi görevli yargı organlarına yani mahkemelere aittir."
  },
  {
    "anchor": "Komisyonun içtihadına göre, başvurmada iç hukuktaki ehliyet koşullarına bakılmamaktadır.",
    "positive": "Kişinin komisyona başvurabilmesi için, iç hukuk yollarının tükenmiş olması gerekir.",
    "negative": "İnsan iradesi ve bedeni üzerinde uygulanan bu usuller insanı iradesiz hale getirmekte, onun kişiliğini ortadan kaldırmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Kişinin komisyona başvurabilmesi için, iç hukuk yollarının tükenmiş olması gerekir.",
    "positive": "Anayasa Mahkemesi’ne göre, hukuk devletinde yasaların, uygar devletlerin benimsediği hukuk ilkelerine de uygun olması gerekir.",
    "negative": "Bugün İngiltere, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, Almanya, İsviçre, Belçika, İsrail, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, Lüksemburg, Kanada, Kıbrıs, Japonya, Avustralya ve Avusturya’da memura sendika kurma hakkı ve bunun yanında grev ve toplu sözleşme hakkı konulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "**Kişisel Başvurma Sorunu** Avrupa Konseyine başvurmada usul açısından en önemli sorun kişisel başvurma sorunudur.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "Devlet, çalışanların insanca yaşaması ve çalışma hayatının kararlılık içinde gelişmesi için, sosyal, iktisadi ve mali tedbirlerle çalışanları korur ve çalışmayı destek- ler; işsizliği önleyici tedbirler alır."
  },
  {
    "anchor": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "positive": "**Kişisel Başvurma Sorunu** Avrupa Konseyine başvurmada usul açısından en önemli sorun kişisel başvurma sorunudur.",
    "negative": "Yargılanan kişiye yasa yolu tanınmamasının sakıncaları tanınmasından daha çoktur."
  },
  {
    "anchor": "O devletin ülkesinde veya yöneti-mi altındaki bir ülkede ya da elçiliğinde, konsolosluğunda bulunup da İnsan Haklarına aykırı bir işleme tâbi tutulması yeterlidir.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "Kapatmaya neden olan eylemler suç niteliği göstermiyorsa olay mahkemeye götürülmeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Dr. Kemal Fikret Arık Konseye kişisel başvurma yetkisinin önemini şu sözlerle anlatmaktadır:",
    "positive": "**Kişisel Başvurma Sorunu** Avrupa Konseyine başvurmada usul açısından en önemli sorun kişisel başvurma sorunudur.",
    "negative": "Vaatlerde bulunularak, örneğin kendisi hakkında dava açılmayacağı, salıverileceği vaat edilerek başka kişiler aleyhinde atfı cürümlerde (suç atma) bulunmaya zorlanamaz."
  },
  {
    "anchor": "“İç hukukta İnsan Haklarına bu kadar yüce bir yer veren Türkiye’nin şimdi yapması derhal icabeden bir hareket daha vardır:",
    "positive": "Ayrıca başvurmayı inceleme yerinin, kararı veren yerden daha üst bir yer olması da bu kuralın bir gereğidir.",
    "negative": "1964 gün ve 466 sayılı “kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat verilmesi hakkında Kanun” un birinci maddesi şöyle demektedir:"
  },
  {
    "anchor": "“Ferde, İnsan Hakları Komisyonuna müracaat hakkını verdiğini ve Türkiye Devleti olarak Avrupa İnsan Hakları",
    "positive": "gidilmiş ve “Avrupa İnsan Hakları Komisyonu” ile ayrıca “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi” kurulmuştur.",
    "negative": "“5 — Yeni vakıalar veya yeni deliller dermeyan edilip de bunlar yalnız başına veya evvelce irat edilen delillerle birlikte nazara alındıkları takdirde, maznunun beraatın veya daha hafif bir cezayı havi kanun hükmünün tatbikiyle mahkûm olmasını ilzam edebilecek mahiyette olursa."
  },
  {
    "anchor": "Bütün gözlerin memleketimize çevrildiği şu günlerde ferdî müracaat hakkının ve Divanın mecburi yetkisinin tanınması, İnsan Haklarının yeni bir zaferi olacaktır.”^3",
    "positive": "**Alfieri** Geçtiğimiz günlerde seçimler yapılmış ve ülkemiz yeni bir çalışma dönemine girme hazırlıklarına başlamıştır.",
    "negative": "Bu haklı gerekçelere rağmen yasamız sanık aleyhine de yargılamanın yenilenmesini kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Bugünkü Anayasa rejimimiz içinde hukuk sistemimiz, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesiyle eklerinin tanıdığı hakları ve özgürlükleri genellikle benimsemiş bulunmaktadır...",
    "positive": "Sonuç: Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin kabulü, Avrupa Konseyinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluşu, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "2350 yıl önce Eflâtun, “Devlet” adlı yapıtının birinci kitabında Trasymakhos’u şöyle konuşturmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "Bazı konularda Avrupa İnsan Haklarıyla bağdaşırlığı söz götüren kurallar ya da uygulamalar bulunabilir.",
    "positive": "Ama bütün bu İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Anayasa ve Yasa hükümlerinin tersine uygulamalar yapmaktan da geri durmayız ve vazgeçmeyiz.",
    "negative": "50. yılında, hukukun askıya alındığı bir dönemden sonra, sosyal barış ve huzuru getirmek amacıyla çıkarılmak istenen af yasası, kamuoyunun adalet duygularını rencide etmeyecek, huzursuzluk, tedirginlik ve ayrıcalık yaratmayacak bir nitelik kazanmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim kişisel başvurma yetkisini tanıyan her devlet bu gibi münferit aykırılık halleriyle karşılaşmaktadır.",
    "positive": "Böyle bir ihtimal devletimizi kişisel başvurma yetkisini tanımaktan alıkoymamalıdır.",
    "negative": "Sanık için zararlı olabilecek bir ifadenin memurlar tarafından sanığın avukatı hazır bulunmaksızın tespit edilmesi Anayasanın kabul ettiği “Müdafiye sahip olma hakkı”na aykırıdır."
  },
  {
    "anchor": "Böyle bir ihtimal devletimizi kişisel başvurma yetkisini tanımaktan alıkoymamalıdır.",
    "positive": "Akit devletlerden Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs ve Malta kişisel başvurma yetkisini tanımamışlardır.",
    "negative": "Bu usul kanunları, gerçeğe varabilmek, gerçeği bulabilmek için, uzun deneylerden sonra bulunmuş, kabul edilmiş kurallardır."
  },
  {
    "anchor": "Şayet kanunlarımızda veya uygu- lamada bu türlü eksikler varsa kişisel başvurma yetkisinin tanınması bu eksikleri düzeltmeye vesile olacaktır.",
    "positive": "**Kişisel Başvurma Sorunu** Avrupa Konseyine başvurmada usul açısından en önemli sorun kişisel başvurma sorunudur.",
    "negative": "İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ve sözleşmesi “Herkes düşünce ve ifade özgürlüğüne sahiptir, hiç kimse düşün- celerinden ötürü tedirgin edilemez.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin başlangıçtan beri tutumu, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma amacına yöneliktir.",
    "positive": "Bu aşamaya erişilemediği sürece ülkemizin çağdaş uygarlık düzeyine varma çabaları sonuçsuz kalacaktır.",
    "negative": "Bu hak ancak kamu düzenini veya genel ahlâkı korumak için kanunla sınırlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "“Komisyonda üye olduğum sırada edindiğim intiba odur ki, hukuk sistemimizin, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesi ile bağdaşırlığı söz götürecek tarafları, şimdiye kadar kişisel başvurmayı kabul eden herhangi bir batılı devletten her halde çok değildir.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "Zararların miktarı davacının Sosyal ve ekonomik durumuna göre hâkim tarafından takdir edilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten Avrupa Konseyine kişisel başvurma yetkisi tanınmadan insan hak ve özgürlüklerinin güvenlik altına alınma olanakları sınırlı ve yapılan girişimler etkisiz kalacaktır.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "**Düzenin bekçileri** Türk Ceza Yasasının 142 - 142’nci maddelerini bu açıdan değerlendirmek gerçeğe uygun düşmektedir. Bu"
  },
  {
    "anchor": "İkinci Dünya Savaşından sonra Nazi savaş suçlularını yargılayan Nürnberg Mahkemesi bir yana bırakılırsa,^5 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Divanı),",
    "positive": "gidilmiş ve “Avrupa İnsan Hakları Komisyonu” ile ayrıca “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi” kurulmuştur.",
    "negative": "Dr. Kemal Fikret Arık Konseye kişisel başvurma yetkisinin önemini şu sözlerle anlatmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "Bu Uluslararası Mahkeme, Avrupa Konseyi üyelerinden her biri için birer hâkimden kuruludur.",
    "positive": "AVRUPA KONSEYİ............................................................................",
    "negative": "“...Şu durum karşısında, davalıların Türk halkına adlı bir bildiri yayınladıkları anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Göreve başlamadan önce tarafsız ve bağımsız davranacaklarına ve karar vereceklerine yemin ederler.",
    "positive": "Yine bildiri ve Sözleşme insanlara “Yasal, tarafsız, bağımsız hâkim önünde açık yargılama hakkı”, “yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme hakkı”nı tanımıştır.",
    "negative": "Yazılı emir yoluyla bozmanın sonuçları konusunda sorgu hâkimlerinin kararlarıyla ilgili bir husus üzerinde durmak gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "(^5) Bilindiği gibi İkinci Dünya Savaşından sonra 20 Kasım 1945 gününde Almanya’nın Nürnberg kentinde Uluslararası askerî bir Mahkeme kurulmuş ve Al¬man Nazi Partisinden savaş suçlusu 24 kişiyi yargı¬lamıştır.",
    "positive": "İkinci Dünya Savaşından sonra Nazi savaş suçlularını yargılayan Nürnberg Mahkemesi bir yana bırakılırsa,^5 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Divanı),",
    "negative": "** Eldeki kaynaklar sendikaların 18’inci yüzyılın sonlarında İngiltere’de kurulmaya başlandığını göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "1 Ekim 1946 gününde karara bağlanan bu dava sonunda başta Göring ve Ribbentrop olmak üzere 12 kişi ölüm cezasına mahkûm edilmiş, diğer sanıklardan bazılarına hapis cezaları verilmiş ve bir kısmı da beraat etmiştir.",
    "positive": "Suçlulardan Göring idam edileceği günden bir gün önce intihar etmiş ve ölüme mahkûm edilen 11 suçlunun idam cezaları 16 Ekim 1946 gününde infaz edilmiştir.",
    "negative": "Roma tarihinde genel af, önemli günlerde, bayramlarda veya büyük zaferlerden sonra Senato kararı ile ilân ediliyordu."
  },
  {
    "anchor": "Suçlulardan Göring idam edileceği günden bir gün önce intihar etmiş ve ölüme mahkûm edilen 11 suçlunun idam cezaları 16 Ekim 1946 gününde infaz edilmiştir.",
    "positive": "1 Ekim 1946 gününde karara bağlanan bu dava sonunda başta Göring ve Ribbentrop olmak üzere 12 kişi ölüm cezasına mahkûm edilmiş, diğer sanıklardan bazılarına hapis cezaları verilmiş ve bir kısmı da beraat etmiştir.",
    "negative": "Cumhurbaşkanına, Türklüğe, Cumhuriyete, Büyük Millet Meclisine, Hükümetin manevi şahsiyetine, Bakanlıklara, Devletin Güvenlik Kuvvetlerine, Adliye’nin manevi şahsiyetine hakaret"
  },
  {
    "anchor": "**Uygulamada Sonuçlar** Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisinin ilanı, İnsan Hakları Antlaşmasının kabulü, Avrupa Konseyinin, İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluş çalışmaları uygulamada, somutta ne gibi sonuçlar vermiştir?",
    "positive": "Sonuç: Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin kabulü, Avrupa Konseyinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluşu, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "“TCK’nun 243. maddesinde yazılı suçun maddî unsuru; memurun sanığa veya sanıklara işkence etmesinden yahut zalimane veya gayri insani veya haysiyet kırıcı muamelelere tevessül eylemesinden ibaret bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Evrensel Beyannamenin, bir yönü ile sadece ileriye bakan - olması lazım geleni - ifade eden ideal bir haklar listesi niteliği taşıdığını söyleyebiliriz.”^6",
    "positive": "Bununla beraber kamu hizmeti görevlilerine sendika kurma hakkının verilmiş olması, temel haklar alanında bir aşama idi.",
    "negative": "Sanık tarafından gönderilen mektuplarla ona hitaben yazılan mektup, telgraf ve başka mersulelere, soruşturma açısından önemi olduğu anlaşılırsa, el konulabilir."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten bugün “Uygar”lık iddiasında olan birçok devletler, gerek kendi ülkelerinde ve gerekse çeşitli yollarla ilişki kurdukları başka ülkelerde “İnsan Hakları”nı çiğne-mekten, altına imza koydukları Avrupa İnsan Hakları Antlaşmasını ihlâlden çekinmemektedirler.",
    "positive": "**Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi:** Avrupa Konseyi üyesi devletler, İnsan Hakları üzerindeki çalışmalarını sürdürmüşler ve kişinin bu haklarını bir ant-laşma haline getirmeyi başarmışlardır.",
    "negative": "Esasen Anayasamızın “Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılacağına” dair koyduğu temel hüküm bu."
  },
  {
    "anchor": "Bu devletlerin egemen sınıfları, insan haklarını kendi sınıfsal çıkarlarına feda etmekte bir an tereddüt göstermemektedirler.",
    "positive": "Dernekler Yasası da ülkemizde örgütlenmeyi son derece zorlaştırmış, kişinin kendi sınıfsal ve meslekî haklarını arama ve savunma olanaklarını ortadan kaldırmıştır.",
    "negative": "353 sayılı Askerî Yargılama Usulü Yasası yukarıda yazılı haller dışında aşağıdaki hallerde de davanın esasına hükmedileceğini kabul etmiştir:"
  },
  {
    "anchor": "İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ve sözleşmesi “Herkes düşünce ve ifade özgürlüğüne sahiptir, hiç kimse düşün- celerinden ötürü tedirgin edilemez.” demektedir.",
    "positive": "Oysa Anayasamızın 28’inci maddesi, “Herkes önceden izin almaksızın silâhsız ve saldırısız toplanma ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir” demektedir.",
    "negative": "Çünkü takipsizlik kararını bir hâkim veya yargı yeri vermemiş, C. Savcılığı vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa cezaevleri düşüncelerinden, yazılarından, çevirilerinden ötürü tutuklanan ve cezalandırılan insanlarla doludur.",
    "positive": "Düşüncelerinden ötürü kimse kınanmamakta, düşüncelerin aşırılığı değil doğruluğu veya yanlışlığı önem taşımaktadır.",
    "negative": "Bu konuda öncelikle sendikanın derneğe göre daha gelişmiş, daha ileri bir örgüt biçimi olduğunu söylemek gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Anılan Bildiri ve Sözleşme “İnsanlar arasında ırk ve renk ayırımı gözetilemez” der.",
    "positive": "Anılan yasa 39’uncu maddesinde “Bildiri yayınlama” başlığı altında şöyle demektedir:",
    "negative": "Sözü geçen tartışmalarda maddelere “Cebir unsuru”nun konulmasını isteyen sözcüler, inancımıza göre, bu maddelere “daha ziyade açıklık getirmek” amacı ile hareket etmişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa Başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülkelerde ırk ve renk ayrımının en acı ve insanlık dışı uygulamalarına tanık olmaktayız.",
    "positive": "Bugün başta Fransa, İngiltere, İtalya ve Belçika olmak üzere burjuva demokratik düzenle yönetilen ülkelerin hemen hepsinde memura grev hakkı tanınmıştır.",
    "negative": "İnsan iradesi, ancak bu kanunlar doğrultusunda etkili olabilir, toplumun gelişmesini hızlandırabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bildiri ve sözleşme “İşkenceye, insanlık dışı ve haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma” hakkını kabul etmiştir.",
    "positive": "2 — İşkence, insanlık dışı veya haysiyet kırıcı ceza ve muamelelere karşı korunma hakkı, (Madde: 3).",
    "negative": "Maddesindeki “Kanun yolları hakkındaki hükümler muhakemenin iadesi talebinde de tatbik olunur.” hükmü bunu göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa bugün kişilere en teknik metotlarla işkenceler yapıldığı, insanların haysiyet kırıcı işlemlere tabii tutulduğu herkesçe bilinen bir husustur.",
    "positive": "Gerçekten artık bugün karakollarda, emniyet birinci şubelerinde vatandaşlara yapılan türlü işkencelerin, haysiyet kırıcı davranışların ve atılan dayakların mahkeme tutanaklarını doldurduğu, dergi ve gazete sayfalarına kadar girdiği bir dönemde yaşıyoruz.",
    "negative": "Böylece Antlaşmada yer alan bütün insan hak ve özgürlüklerine, gerek kendi vatandaşları ve gerekse yabancılar tarafından saygı göstermeyi taahhüt etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yine bildiri ve Sözleşme insanlara “Yasal, tarafsız, bağımsız hâkim önünde açık yargılama hakkı”, “yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme hakkı”nı tanımıştır.",
    "positive": "5 — Yakalama ve tutuklama hallerinde derhal hâkim önüne çıkarılma, ailesine ve yakınlarına bilgi verilme, makul bir süre içinde yargılanmasını isteme, tutuklamaya karşı hâkime itiraz etme hakkı.",
    "negative": "Son zamanlarda basında yer yer “Düşünce Özgürlüğü” üzerine yazılara rastlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Oysa bu haklara birçok hallerde saygı gösterilmediği artık herkesçe bilinen bir gerçektir.",
    "positive": "141. maddede yazılı suçun düşünce alanında kalan bir suç olduğu ciddi her hukukçu tarafından bilinen bir gerçektir.",
    "negative": "Mahkeme kararlarının vatandaşa güven verebilmesi için her şeyden önce gerçeği yansıtması ve halkoyunu tatmin etmesi gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Sonuç: Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin kabulü, Avrupa Konseyinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluşu, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "positive": "** Avrupa İnsan Hakları Evrensel bildirisinin kabul edilerek yayınlanması, Uluslararası hukuk alanında kuşkusuz önemli bir gelişmedir.",
    "negative": "Ama 12 Mart’tan sonra yönetimi ele alan iktidarlar bu baskı yöntemlerini daha da ağırlaştırarak sürdürdüler."
  },
  {
    "anchor": "Sözleşme Türkiye tarafından kabul ve imza edilmiş, Büyük Millet Meclisince de onaylanarak iç hukukumuzun bir bölümü haline gelmiştir.",
    "positive": "Büyük Millet Meclisi Hükümeti de Ankara İtilâf namesi üzerine “Tahliye edilmiş arazide ika edilmiş bütün cürümler için” genel af ilân etti.",
    "negative": "Bu maddeye göre açılacak davalar eylem tarihinden itibaren altı aylık zaman aşımına bağlıdır, yani bu süre içinde açılmayan davalar dinlenmez."
  },
  {
    "anchor": "Sözleşmenin kabulü, Avrupa Konseyinin bir üyesi olan ülkemiz için Antlaşmadaki hükümlere uymak yükümlülüğünü do- ğurmuştur.",
    "positive": "Nitekim ülkemiz hakkında Avrupa Konseyine böyle bir başvurmanın yapıldığı basındaki haberlerden anlaşılmaktadır.^7",
    "negative": "Devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Sözleşmelerdeki hükümlere uymama, bu hükümleri ihlâl etme hallerinde akit devletlerin birbirleri hakkında Avrupa Konseyine başvurma hakları vardır.",
    "positive": "Kişisel başvurma yetkisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birine aykırı işleme tâbi tutulan bir kişinin kendiliğinden Avrupa Konseyine başvurabilmesi demektir.",
    "negative": "** İtirazı inceleyen yargı organı, yapılan itirazın yerinde olduğu sonucuna varır, ya da başka yasal nedenlerden ötürü inceleme konusu kararı yanlış ya da yasaya aykırı görürse kararı düzeltir."
  },
  {
    "anchor": "Başvurma haklı görüldüğü ve şikâyet edilen devlet sözleşmeyi ihlâl eylemini sürdürdüğü takdirde bu",
    "positive": "Sözleşmelerdeki hükümlere uymama, bu hükümleri ihlâl etme hallerinde akit devletlerin birbirleri hakkında Avrupa Konseyine başvurma hakları vardır.",
    "negative": "Eğer karar asliye ceza hâkimi tarafından verilmiş ise, itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim ülkemiz hakkında Avrupa Konseyine böyle bir başvurmanın yapıldığı basındaki haberlerden anlaşılmaktadır.^7",
    "positive": "Böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birinin ihlâl edildiği iddia edilmelidir.",
    "negative": "Tutuklu sanığın bilmesi bakımından sakıncalı görülen konuların müdafi tarafından kendisine bildirilmesinin yasaklanması kararı (m. 91/2)"
  },
  {
    "anchor": "Konsey üyesi devletlerden İnsan Hakları sözleşmesi hükümlerini ihlâl edenler, sözleşmeye aykırı eylemlerini dünya halkoyundan gizlemek için büyük çaba harca- maktadırlar.",
    "positive": "Böyle bir başvurmanın yapılabilmesi için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden birinin ihlâl edildiği iddia edilmelidir.",
    "negative": "Çünkü eğer sanık yurt dışına kaçmışsa onun bu eyleminden yayıncının değil, görevini gereği gibi yapmayarak, gereken tedbirleri almayarak sanığın kaçmasına imkân veren yönetimin sorumlu tutulması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak Dünya halkları bugünkü, teknolojik geliş-meler sonunda her zamandan çok kaynaşmış, bir bütünün parçaları haline gelmişlerdir.",
    "positive": "Dili çok eski olan bu yasanın bugünkü kuşak tarafından okunması, anlaşılması oldukça güçtür.",
    "negative": "Yasaların özgürlükleri koruyan sözleri kuşkusuz tek başlarına değer ifade etmezler."
  },
  {
    "anchor": "İnsan haklarına aykırı eylem ve işlemler kısa sürede dünya halkoyuna yansımakta ve ciddi tepkilere yol açmaktadır.",
    "positive": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır.",
    "negative": "Toplatılmış bir kitabı bile bile dağıtmak, satma, yaymak suçtur; Ama bu vatandaş okumak için satın aldığı kitabı satmamış, dağıtmamış, yaymamıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yakın geçmişin deneyleri, bir ülkede, İnsan haklarını çiğnemenin, öteki ülkelerin halklarını tedirgin ettiğini açıkça göstermiştir.",
    "positive": "** “Bir örgüt, amacına varabilmek için zoru kabul ettiğini açıkça ifade etmemiş olsa bile, zora başvurmaksızın",
    "negative": "Görülüyor ki maddelerde yazılı amaçlarla **iki veya daha ziyade kişinin düşünce birliğine varması ile, hiçbir eyleme geçmeye gerek kalmaksızın suç işlenmiş ve tamamlanmış olmaktadır**."
  },
  {
    "anchor": "Uluslararası ilişkilerdeki bu gelişmeler ve dünya halklarının bu kaynaşması insanlığın geleceği bakımından mutlu bir oluşumdur.",
    "positive": "(^5) Bilindiği gibi İkinci Dünya Savaşından sonra 20 Kasım 1945 gününde Almanya’nın Nürnberg kentinde Uluslararası askerî bir Mahkeme kurulmuş ve Al¬man Nazi Partisinden savaş suçlusu 24 kişiyi yargı¬lamıştır.",
    "negative": "Genel affa Fransızlar “Amnistie”, İngilizler “Amnesty”, İtalyanlar da “Amnistia” demektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Öğretmen arkadaşlarımız Derneğimiz Genel Merkezine sık sık başvurmakta ve görev yerlerinde asılsız, gerçeğe aykırı ihbarlara, tertiplere hedef olduklarını, bu yüzden zor durumlarda kaldıklarını, yapılan soruşturmalar sonunda tertip ve ihbarların iç yüzünün ortaya çıktığını, yargı yerlerince haklarında takipsizlik ya da beraat kararları verildiğini söylemekte ve bu muhbirler ve tertipçiler hakkında kendilerinin bir dava açma, şikâyette bulunma ve tazminat isteme hakları bulunup bulunmadığını sormaktadırlar.",
    "positive": "Örneğin, yaralar, silâhlar ve esrar gibi konularda tabiplerin ve adli tıp meselesinin, bir trafik kazasında kusur ve oranının saptanması için Teknik Üniversite profesörlerinin, bir konuşma veya yayında “Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü tesis etmek veya bir sosyal sınıfı ortadan kaldırmak yahut memleket içinde müesses iktisadî veya sosyal temel nizamlardan herhangi birini devirmek veya devletin hukuki nizamlarını topyekûn yok etmek” eylemlerinin bulunup bulunmadığını anlamak için iktisadî doktrinler, felsefe ve Anayasa hukuku profesörlerinin düşünceleri alınmaktadır.",
    "negative": "Örneğin Askerî Savcının kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlarına karşı yapılacak itirazlar 15 gün içinde yapılmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Anadolu’nun köy ve kentlerinde güç koşullar altında gö- rev yapan bu yurtsever ve ülkücü arkadaşlarımızın, tutucu çevreler ve bu çevrelere alet olan kişilerce öteden beri sürdürülen tertip ve iftiralara karşı kendilerini savunabilmeleri, haklarını arayabilmeleri için ihbar hakkı ile bu hakkın kötüye kullanılması ve iftira suçu üzerinde bazı açıklamalarda bulunmak yararlı olacaktır.",
    "positive": "Her hak, hakkın kullanılması ve bu haktan yararlanılması için gereken mücadele araçlarını da içerir.",
    "negative": "Sanık, müdafi, savcı, müdahil, şahsî davacı, yasal temsilci, sanık kadın ise kocası, itiraz yoluna başvurabilirler."
  },
  {
    "anchor": "**Suçların İhbarı (Haber Verilmesi)** Bir suç işlendiğini bilen bir kimse bunu ilgili yerlere haber verebilir.",
    "positive": "Bakanlar, Valiler, Kaymakamlar ve Nahiye Müdürleri de kendilerine bir suç haber verilirse bunu ilgili yerlere bildirirler.",
    "negative": "Sulh ceza hâkimi tarafından verilen kararlara karşı yapılacak itirazlar o yerin asliye ceza hâkimi tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Suçların gizli kalmamasında, ilgililerce bilinmesinde ve kovuşturulmasında kamu yararı vardır.",
    "positive": "Ülkemizde doktrinin yanında yargı organlarımız da genel affı, kamu yararı ve toplumsal açıdan ele almışlardır.",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "Türk Ceza Yasasının 151’inci maddesi, devlet kuvvetleri aleyhine işlenen suçları bilen kimsenin bunu derhal hükümete haber vermesini emretmektedir.",
    "positive": "**Suçların İhbarı (Haber Verilmesi)** Bir suç işlendiğini bilen bir kimse bunu ilgili yerlere haber verebilir.",
    "negative": "Kişi özgürlüğü, bu özgürlüğün vazgeçilmezliği hatta kutsallığı üzerinde kitaplar yazar, incelemeler yayınlarız."
  },
  {
    "anchor": "Haklı bir mazereti olmadan bunu yapmayanlara bir yıldan başlayan hapis cezası konmuştur.",
    "positive": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "Tutuklu sanığın bilmesi bakımından sakıncalı görülen konuların müdafi tarafından kendisine bildirilmesinin yasaklanması kararı (m. 91/2)"
  },
  {
    "anchor": "Bunun dışında da yasa bazı hallerde kişiyi suçu haber vermekle yükümlü tutmuştur.",
    "positive": "Bundan başka İller İdaresi Yasasının 44 ve 45’inci maddeleri de bucak müdürlerine silahlı ayaklanma, yasa ve emirlere karşı gelme hallerinde bu eylemleri yapanları kaymakama haber vermekle yükümlü tutmuştur.",
    "negative": "Bir kongrede “Vietnam’da insan öldüren katiller, Türkiye’ye barış gönüllüleri ismi altında gelirler, biz bunların barış gönüllülüğüne inanmıyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin Türk Ceza Yasasının 235’inci maddesine göre memurlar, görevlerini yaptıkları sırada memurluk görevleri ile ilgili ve doğrudan doğruya kovuşturulması gereken bir suç işlendiğini öğrenirlerse bunu ilgili daireye haber vermekle yükümlüdürler.",
    "positive": "**Suçların İhbarı (Haber Verilmesi)** Bir suç işlendiğini bilen bir kimse bunu ilgili yerlere haber verebilir.",
    "negative": "Bu sebeple hükümetimizin sevk ettiği tasarı metnindeki Cebir unsuru hiç şüphesiz iyi niyet mahsulüdür."
  },
  {
    "anchor": "Ayni yasanın 530’uncu maddesine göre, hekimler, ebeler ve sağlık memurları meslek görevlerini yaparken kişiler aleyhine işlenmiş bir suçu öğrenirlerse bunu C. Savcısına bildirmeye mecburdurlar.",
    "positive": "Anayasamızın 119’uncu maddesi, memurların siyasi partilere üye olmalarını yasaklamış ve görevlerini yaparken vatandaşlar arasında siyasi kanaatlerinden dolayı herhangi bir ayırım yapmalarını önlemiştir; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 7’nci maddesi de, “Devlet memurları, siyasi partilere üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti veya kişinin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar, görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi",
    "negative": "Konumuzu aydınlığa kavuşturabilmek için basın yoluyla işlenen suçlardan ne anlamak gerektiğini saptamamız gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Yine 353 sayılı yasanın 94/1. maddesine göre asker kişilerden birinin ölümünün şüpheli görülmesi ya da kimliği bilinmeyen bir asker kişinin ölüsü bulunması halinde asker, sivil zabıta memurları ile köy muhtarları durumu askerî savcıya haber vermekle yükümlüdürler.",
    "positive": "Bir tarafta şehir ve köy proletaryası, asker sivil aydın zümre ve Milli burjuvazi gibi Millici güçler, yani tüm Türk ulusu, diğer tarafta ise Milli niteliği olmayan, ulusumuzun çıkarlarına karşı olan, halkımızı sömüren işbirlikçi sermaye ve feodal mütegallibe.",
    "negative": "Her ne kadar Basın Yasasının 31’inci maddesi, basılmış eserlerin Türkiye’ye sokulması veya dağıtılmasının yasaklanması konusunda Bakanlar Kuruluna yetki vermekte ise de bu yetki yurt dışında ba- sılmış kitaplar hakkındadır."
  },
  {
    "anchor": "Bundan başka İller İdaresi Yasasının 44 ve 45’inci maddeleri de bucak müdürlerine silahlı ayaklanma, yasa ve emirlere karşı gelme hallerinde bu eylemleri yapanları kaymakama haber vermekle yükümlü tutmuştur.",
    "positive": "Bunun dışında da yasa bazı hallerde kişiyi suçu haber vermekle yükümlü tutmuştur.",
    "negative": "Suç işlendikten, yargılama yapılıp sanığa bir ceza verildikten sonra artık suç ile devletin ilişkisi sona ermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yine bucak müdürleri öğrendikleri suçları C. Savcısına haber vermekle görevlidirler.",
    "positive": "Bunun dışında da yasa bazı hallerde kişiyi suçu haber vermekle yükümlü tutmuştur.",
    "negative": "Çoğu hukuk bilginlerince af, toplumların geçirdikleri bunalımlı dönemlerden sonra, kamu yararının ve normal düzene dönüş ihtiyacının gerektirdiği bir tedbir olarak nitelenmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu görevi yerine getirmeyen bu- cak müdürleri hakkında C.Y.U. Yasasının 154. maddesi ile Hâkimler yasasına göre işlem yapılır.",
    "positive": "Yasanın bu hükümlerine göre işlem yapılmazsa, 3. Ceza Yargılama Usulü Yasasının değişen 108.",
    "negative": "Genel af, toplumların tarihinde eski dönemlerden beri kabul edilmiş bir müessesedir."
  },
  {
    "anchor": "Bakanlar, Valiler, Kaymakamlar ve Nahiye Müdürleri de kendilerine bir suç haber verilirse bunu ilgili yerlere bildirirler.",
    "positive": "**Suçların İhbarı (Haber Verilmesi)** Bir suç işlendiğini bilen bir kimse bunu ilgili yerlere haber verebilir.",
    "negative": "Sanık açıkça müdafine yasa yoluna başvurmamasını bildirmedikçe, müdafi bu hakkı her zaman kullanabilir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak bu haber verme kötüye kullanıldığı, kişisel çıkarlara, kinlere, düşmanlıklara alet edildiği ve belli maksatlarla yapıldığı zaman kişiye ve topluma zararlı bir hal almaktadır.",
    "positive": "Bu nedenle bir taraftan, toplum, yararı açısından, haber verme hakkını korurken, öte yandan bunun kötüye kullanılmasını da önlemek, müeyyidelendirmek gerekmektedir.",
    "negative": "Örneğin, suçta kullanılan tabanca, şişli baston, matrak, usturpa, sustalı bıçak, mağşuş madde, maymuncuk, barut, sahte para kalıpları gibi eşyanın zoralımına karar verilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle bir taraftan, toplum, yararı açısından, haber verme hakkını korurken, öte yandan bunun kötüye kullanılmasını da önlemek, müeyyidelendirmek gerekmektedir.",
    "positive": "Öte yandan bu yetkinin kötüye kullanmaya elverişli bir yetki olduğu da kuşkusuzdur.",
    "negative": "Anti gerilla okulunda Lâtin Amerikalı binlerce subay' ve astsubay yıkıcılığa karşı savaş talimi yapmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bunun içindir ki yasa koyucu iftira suçunu düzenlemiş ve bu suçun öğeleri (unsurları) gerçekleştiği takdirde iftiracıyı cezalandırmıştır.",
    "positive": "Bunun içindir ki yasa, hâkim önündeki ikrarı geçerli saymış, bunun dışındaki ikrarları delil kabul etmemiştir.",
    "negative": "İtiraz mahkeme yazıcısına veya cezaevi müdürlüğüne yapılacak açık¬lama ile ileri sürülecekse itiraz nedenleri açıklanıp tutanağa geçirilmelidir."
  },
  {
    "anchor": "** Yasamıza göre iftira; bir kimsenin adliyeye ya da işi adliyeye iletmeye mecbur olan bir memura kovuşturma yapacak veya yaptırabilecek bir yere (mercie) ihbar ve şikâyette bulunarak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye suç yüklemesi, ya da o kimse aleyhine böyle bir suçun maddî eser ve delillerini uydurmasıdır.",
    "positive": "2. Suç yüklemeyi adliye ya da bunu adliyeye iletecek bir memura veya kovuşturma yapacak ya da yaptırabilecek bir yere (mercie) haber vermesi, şikâyette bulunması,",
    "negative": "Savcı yasa yoluna başvururken sebep göstermemişse, sanık lehine başvurmuş, sayılır."
  },
  {
    "anchor": "Türk Ceza Yasasının iftira suçunu tanımlayan, koşul ve müeyyidelerini gösteren 285’inci maddesi şöyle demektedir;",
    "positive": "Türk Ceza Yasasının 151’inci maddesi, devlet kuvvetleri aleyhine işlenen suçları bilen kimsenin bunu derhal hükümete haber vermesini emretmektedir.",
    "negative": "Bunlar herhangi bir siyasal partiye mal edilmesi mümkün olmayan, partiler üstü sorunlardır."
  },
  {
    "anchor": "“Her kim adliyeye veya keyfiyeti Adliyeye tevdie mecbur olan bir makama veya kanunî takip yapacak",
    "positive": "“3 — Bizzat mahkûm tarafından sebebiyet verilmiş olan kusur müstesna olmak üzere hükme iştirak etmiş olan hâkimlerden biri aleyhine ceza tatbikatını ve kanunî",
    "negative": "Dövüldüğünü kabul ettiğimiz şahısların beyanlarının mahkûmiyete esas kabul edilmesi adaletin yok olmasını, adaletin varlığını kabul etmemek neticesi doğurur.”"
  },
  {
    "anchor": "veya yaptırabilecek bir mercie ihbar veya şikâyette bulunarak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye bir suç isnat eder yahut o kimse aleyhinde böyle bir suçun maddî eser ve delillerini uydurursa isnat eylediği suçun nevi ve mahiyetine ve uydurduğu delillerin kuvvetine göre, üç aydan üç seneye kadar hapsolunur.",
    "positive": "Bir kimsenin, suçsuz olduğunu bildiği başka bir kimseye bir suç yüklemesi ya da bu suçun eser ve delillerini uydurması,",
    "negative": "Nitekim sanığın tutuklanma isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine, itirazı inceleyen yargı organı tarafından verilen tutuklama kararına karşı sanık acele itiraz yoluna başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu isnad kendisine iftira olunan kimsenin tevkifi gibi şahsî hürriyeti bağlayan bir halin hususuna sebep olmuşsa müfteri hakkında bir seneden beş seneye kadar hapis cezası hükmolunur.",
    "positive": "Kendisine iftira olunan kimse hakkında üç seneden fazla şahsî hürriyeti bağlayan bir ceza ile mahkûmiyeti mutazammın bir hüküm sadır olmuşsa müfteri hakkında on beş seneyi geçmemek üzere aynı ceza hükmolunur.",
    "negative": "Savcı ile fakir olduklarına dair belediye ya da köy ihtiyar kurullarından şahadetname getirenlerden depo akçesi alınmaz."
  },
  {
    "anchor": "Kendisine iftira olunan kimse hakkında üç seneden fazla şahsî hürriyeti bağlayan bir ceza ile mahkûmiyeti mutazammın bir hüküm sadır olmuşsa müfteri hakkında on beş seneyi geçmemek üzere aynı ceza hükmolunur.",
    "positive": "Bu isnad kendisine iftira olunan kimsenin tevkifi gibi şahsî hürriyeti bağlayan bir halin hususuna sebep olmuşsa müfteri hakkında bir seneden beş seneye kadar hapis cezası hükmolunur.",
    "negative": "O halde bunların dışında kalan çalışmalar ve düşünce açıklamaları politika olarak nitelenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer mağdurun mahkûmiyeti müebbet ağır hapis ise müfteri on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır.",
    "positive": "Eğer mağdur iftira nedeniyle müebbet ağır hapse mahkûm olmuşsa, iftiracıya on beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "Bu devrimi yürütecekler, Anayasanın kişilere ve kuruluşlara sağladığı bütün hakları son damlasına kadar kullanarak mücadele edeceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Eğer mahkûmiyet ölüm cezasını müstelzim olmuş ve infaz edilmişse müfteriye aynı ceza verilir.",
    "positive": "Eğer ölüm cezası infaz edilmemişse müebbet ağır hapis cezası ile mahkûm edilecektir.",
    "negative": "Ortaçağlarda bireyler bir yandan feodal beylerin, öte yandan da kilisenin baskısı altında kalmış, düşünce özgürlüğünden yoksun yaşamışlardı."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıdaki fıkralarda yazılı olan suç faili mağdur hakkında takibat yapılmadan evvel bu isnadından rücu eder veya uydurduğunu itiraf ederse yukarıda yazılı cezaların altıda biri hükmolunur veya ceza müebbet ağır hapis ise on sene ağır hapse indirilir ve isnattan rücu veya tasniin itiraf olunması takibata başlandıktan sonra vaki olursa asıl cezanın üçte ikisi indirilir ve müebbet ağır hapis yerine yirmi dört sene ağır hapis cezası tayin olunur.",
    "positive": "Eğer mağdur iftira nedeniyle müebbet ağır hapse mahkûm olmuşsa, iftiracıya on beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "Öte yandan her iki usul yasasına göre de mahkeme kararlarına itiraz edilemeyeceği ana kural olarak kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu maddeye göre iftira suçunun meydana gelmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekir:",
    "positive": "Yüklenen suçun gerçekten işlenmiş olup olmamasının iftira suçunun meydana gelmesi bakımından önemi yoktur.",
    "negative": "Usul hükümlerinin uygulanmaması veya eksik veya yanlış uygulanması yargı organlarını yanıltır, onları yanlış yargılara götürür ve sonuç olarak da birey ve toplum bundan büyük zarar görür."
  },
  {
    "anchor": "Bir kimsenin, suçsuz olduğunu bildiği başka bir kimseye bir suç yüklemesi ya da bu suçun eser ve delillerini uydurması,",
    "positive": "** Yasamıza göre iftira; bir kimsenin adliyeye ya da işi adliyeye iletmeye mecbur olan bir memura kovuşturma yapacak veya yaptırabilecek bir yere (mercie) ihbar ve şikâyette bulunarak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye suç yüklemesi, ya da o kimse aleyhine böyle bir suçun maddî eser ve delillerini uydurmasıdır.",
    "negative": "Uğur Alacakaptan’ın 3.7.1968 tarihli bilirkişi raporunda açıkladığı üzere siyasi faaliyet olarak nitelendirilmesi mümkün görülmemektedir."
  },
  {
    "anchor": "2. Suç yüklemeyi adliye ya da bunu adliyeye iletecek bir memura veya kovuşturma yapacak ya da yaptırabilecek bir yere (mercie) haber vermesi, şikâyette bulunması,",
    "positive": "** Yasamıza göre iftira; bir kimsenin adliyeye ya da işi adliyeye iletmeye mecbur olan bir memura kovuşturma yapacak veya yaptırabilecek bir yere (mercie) ihbar ve şikâyette bulunarak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye suç yüklemesi, ya da o kimse aleyhine böyle bir suçun maddî eser ve delillerini uydurmasıdır.",
    "negative": "Bu partinin, “zora başvurmadan amacına varamayacağı” iddia edilmemekte ve faaliyetine engel olunmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu suç yüklemenin veya şikâyetin ya da eser ve delil uydurmanın, o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması.",
    "positive": "— Nihayet iftira suçunun gerçekleşebilmesi için o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması gerekir.",
    "negative": "Ceza mahkemelerince 20 liraya kadar (yirmi lira dâhil) hafif para cezasına dair verilen kararlarla, yukarı sınırı elli lirayı geçmeyen hafif para cezasını gerektiren suçlardan ötürü verilen beraat kararları temyiz olunmaz."
  },
  {
    "anchor": "Bir ihbar ve şikâyette bu koşullar varsa ortada yasanın anladığı biçimde bir iftira suçu meydana gelmiş sayılır.",
    "positive": "Yüklenen suç işlenmiş olsun olmasın yukarıda yazılı koşullar gerçekleşmişse iftira suçu meydana gelmiş sayılır.",
    "negative": "Yukarıda açıklandığı gibi hâkim önünde de, savcı önünde de olsa sanığın yine de gerçeğe aykırı sözler söylemesi mümkündür."
  },
  {
    "anchor": "Anılan koşulların daha çok aydınlığa kavuşabilmesi için bazı açıklamalara ihtiyaç vardır:",
    "positive": "Yayıncının sorumlu tutulabilmesi için yasa bazı koşulların gerçekleşmesini aramıştır.",
    "negative": "Bilindiği gibi bir davada iddia, tek başına, üzerine suç atılan kimsenin suçluluğunu göstermeye yetmez."
  },
  {
    "anchor": "Disiplin cezasını gerektiren bir eylemin yükletilmesi, bu yönden bir iddianın ileri sürülmesi iftira suçunu meydana getirmez.",
    "positive": "Yani disiplin cezasını gerektiren bir kusur, yargılamanın yenilenmesine neden olarak kabul edilmemektedir.",
    "negative": "Gerçekten, bilirkişiyi hâkim seçer, bilirkişi olacağını saptar ve yeminlerini yaptırır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin Hâkimler Yasasının 99’uncu maddesinde, bir hâkime disiplin cezasını gerektiren bir eylem kötü niyetle yükletilir ve bunun delilleri uydurulursa bunu yapan kimsenin Türk Ceza Yasasının 285/2 maddesine göre cezalandırılacağı ya- zılıdır.",
    "positive": "Yani disiplin cezasını gerektiren bir kusur, yargılamanın yenilenmesine neden olarak kabul edilmemektedir.",
    "negative": "Büyük Millet Meclisi Hükümeti de Ankara İtilâf namesi üzerine “Tahliye edilmiş arazide ika edilmiş bütün cürümler için” genel af ilân etti."
  },
  {
    "anchor": "Genel ve içeriği anlaşılamayan bazı sözlerle bir kimseye yükletilen eylemler iftira suçunu meydana getirmez.",
    "positive": "Disiplin cezasını gerektiren bir eylemin yükletilmesi, bu yönden bir iddianın ileri sürülmesi iftira suçunu meydana getirmez.",
    "negative": "Çünkü eğer sanık yurt dışına kaçmışsa onun bu eyleminden yayıncının değil, görevini gereği gibi yapmayarak, gereken tedbirleri almayarak sanığın kaçmasına imkân veren yönetimin sorumlu tutulması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Yine suçun gerçekleşebilmesi için, başkasına atılan suçun zaman aşımına uğramamış ya da Af nedeniyle ortadan kalkmamış olması gerekir.",
    "positive": "Ancak sözü edilen T.C. yasasının 526’ncı maddesinde yazılı suçun gerçekleşebilmesi için İdarî makam tarafından alınan kararın veya verilen emrin usulüne göre ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulmuş olması gerekir;",
    "negative": "Oysa iktisadi ve sosyal hayatın akışına, toplumu oluşturan bireylerin zamanla algılayıp açıkladıkları ihtiyaçlara göre, kamu düzeninin unsurları olan kuralların değiştirilmesi son derece tabii ve asırlardır her toplumda süregiden bir vakıadır."
  },
  {
    "anchor": "İftiracının yüklediği eylem kişisel dava açılmasına bağlı suçlardan ise, şikâyetname verilmedikçe iftira suçu gerçekleşemez.",
    "positive": "İftira edilen kimse, iftira yüzünden üç yıldan fazla kişisel özgürlüğünü bağlayan bir ceza ile mahkûm olmuşsa, iftiracıya 15 yılı geçmemek üzere aynı ceza hükmolunacaktır.",
    "negative": "İşte dostum benim dediğim şudur: Doğruluk her şehirde birdir, yani kurulmuş olan hükümetin işine gelen şeydir; kuvvet onun elindedir."
  },
  {
    "anchor": "Yüklenen suçun gerçekten işlenmiş olup olmamasının iftira suçunun meydana gelmesi bakımından önemi yoktur.",
    "positive": "Bu maddeye göre iftira suçunun meydana gelmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekir:",
    "negative": "Böylece, demokratik düzenin, Anayasa düzeninin, hukuk devletinin kurulup yerleşmesine yardımcı olmak bütün hukukçuların ve özellikle yargı organlarının ortak görevi olmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Yüklenen suç işlenmiş olsun olmasın yukarıda yazılı koşullar gerçekleşmişse iftira suçu meydana gelmiş sayılır.",
    "positive": "Bir ihbar ve şikâyette bu koşullar varsa ortada yasanın anladığı biçimde bir iftira suçu meydana gelmiş sayılır.",
    "negative": "Anayasada da bu niteliğini belirterek Yargıtay’ı Anayasa kurumları arasına almıştır."
  },
  {
    "anchor": "B — Bir kimsenin evine, cebine ya da çantasına haberi olmaksızın yasalara göre suç sayılan bir eşyanın konulması ve sonra da o kişinin ihbar edilmesi, suçun eser ve delillerinin uydurulması anlamına gelir.",
    "positive": "Bu suç yüklemenin veya şikâyetin ya da eser ve delil uydurmanın, o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması.",
    "negative": "Bu başvurma süresi içinde yapılmışsa, başvurma hakkı kaybolmaz, başvurma doğru yapılmış gibi itiraz konusu karar ilgili yargı yeri tarafından incelenir."
  },
  {
    "anchor": "Yine bir kimsenin kendi kendini yaralaması ve adliye makamlarına şikâyette bulunarak kendisini başkasının yaraladığını bildirerek şikâyette bulunması maddî iftiranın bir başka örneğidir.",
    "positive": "2. Suç yüklemeyi adliye ya da bunu adliyeye iletecek bir memura veya kovuşturma yapacak ya da yaptırabilecek bir yere (mercie) haber vermesi, şikâyette bulunması,",
    "negative": "**Grevsiz Sendikal Hak Düşünülebilir mi?** Anayasa’mız 29. maddesi ile kişiye dernek kurma hakkını tanımıştır."
  },
  {
    "anchor": "— Suçun işlenmiş kabul edilebilmesi için suç ihbarının kovuşturma yapmaya yetkili bir memura, makama, ya da bu ihbarı yetkili makama iletebilecek bir makama yapılması gerekir.",
    "positive": "2. Suç yüklemeyi adliye ya da bunu adliyeye iletecek bir memura veya kovuşturma yapacak ya da yaptırabilecek bir yere (mercie) haber vermesi, şikâyette bulunması,",
    "negative": "**Sonuç:** Dernekler, dernek şubeleri, federasyon ve konfede- rasyonlar bildiri yayınlayabilirler."
  },
  {
    "anchor": "Adalet Bakanı, Başbakan ve hatta Cumhurbaşkanına yapılan ihbar ve şikâyetler yerine yapılmış sayılmalıdır.",
    "positive": "İki yasa arasındaki tek fark, Askerî Usul Yasasında yazılı emri verme yetkisinin Adalet Bakanı yerine Millî Savunma Bakanına tanınmış olmasıdır.",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "bilmesine elverişli bilgi verilmesi, suçun meydana gelmesi için yeterli görülmektedir.",
    "positive": "Bu fiillerin mücerret yapılmış olmaları suçun meydana gelmesi için yeterli sayılamaz.",
    "negative": "Hemen açıklayalım ki, 141 ve 142’nci maddeler, metin olarak, “Cebir unsuru”nu içer- mektedirler."
  },
  {
    "anchor": "— Nihayet iftira suçunun gerçekleşebilmesi için o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması gerekir.",
    "positive": "Bu suç yüklemenin veya şikâyetin ya da eser ve delil uydurmanın, o kimsenin suçsuz olduğu bilinerek kasten yapılması.",
    "negative": "Özel ve tüzel kişileri yurt sorunları üzerinde düşüncelerini açıklamak hakkından uzaklaştırmak:"
  },
  {
    "anchor": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder.",
    "positive": "Yukarıya alınan, Anayasa’nın 24’üncü maddesine göre, Türkiye’de yayımlanan kitap ve broşürler, 22’nci maddenin beşinci fıkrası hükümleri dışında toplanamayacaktır.",
    "negative": "Dengesizliklerin ve düzensizliklerin köklü dönüşümlerle giderilemediği zamanlarda, ilân edilen genel aflar ortaya çıkan bunalımları geçici bir süre için de olsa hafifletmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin poliste gözaltında kalma hali de kişisel özgürlüğü bağlayan hallerdendir.",
    "positive": "Yukarıya alınan maddenin ikinci fıkrasındaki “kişisel hürriyeti bağlayan hal” sözü, her türlü özgürlükten yoksun kalmayı ifade eder.",
    "negative": "b)Sorgu hâkiminin kararını onayan hâkim ağır ceza mahkemesi, başkanı ise, bu kararlar hakkındaki itirazlar"
  },
  {
    "anchor": "** Yasa, iftira suçunda mağdurun uğradığı haksızlığın oranını cezanın saptanmasında göz önünde tutmuş ve bunu bir ölçü olarak ele almıştır.",
    "positive": "Ceza Yargılama Usulü Yasamız yargılamanın yenilenmesini bir yasa yolu olarak ele almamıştır.",
    "negative": "Bu müeyyide de aftan yararlananların tekrar suç işlemeleri halinde bu suçun cezası ile birlikte affedilen cezalarını da çekmeleri şeklinde olmalıdır."
  },
  {
    "anchor": "İftira edilen kişi bu iftiradan ne kadar ağır zarar görmüş ise iftiracıya verilen ceza da o oranda ağırlaştırılmıştır.",
    "positive": "İnsanla düşünceyi birbirinden ayırmak ne kadar olanaksız ise, düşünce ile özgürlüğü de ayrı düşünmek o kadar olanaksızdır.",
    "negative": "Bunu anlamayanlar, anlamazlıktan gelenler, çıkarları anlamalarına engel olanlar, kendi menfur çıkarları, iğrenç kişilikleri ile tarihin mezarlığına göçüp gidecekler."
  },
  {
    "anchor": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir.",
    "positive": "Eğer mağdur iftira nedeniyle müebbet ağır hapse mahkûm olmuşsa, iftiracıya on beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "Böylece 18’inci yüzyıldan beri teoride bu ilkel ceza metotları ve özellikle işkence ilkesi terk edilmiş, lanetlenmiş, bu sistemin insan haysiyeti ile bağdaşmazlığı bütün dünyada kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "İftira edilen kimse, iftira yüzünden üç yıldan fazla kişisel özgürlüğünü bağlayan bir ceza ile mahkûm olmuşsa, iftiracıya 15 yılı geçmemek üzere aynı ceza hükmolunacaktır.",
    "positive": "Kendisine iftira olunan kimse hakkında üç seneden fazla şahsî hürriyeti bağlayan bir ceza ile mahkûmiyeti mutazammın bir hüküm sadır olmuşsa müfteri hakkında on beş seneyi geçmemek üzere aynı ceza hükmolunur.",
    "negative": "Yersel C. Savcıları da düzeltme istemini haklı ve yerinde görürlerse yürütmeyi durdurabilirler."
  },
  {
    "anchor": "Eğer mağdur iftira nedeniyle müebbet ağır hapse mahkûm olmuşsa, iftiracıya on beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilecektir.",
    "positive": "Mağdur iftira sonunda kişisel özgürlüğünü yitirmişse, iftiracıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "3. Yasanın 35’inci maddesinin ikinci bendinin (a) fıkrasına göre bir derneğin yöneticileri, derneği temsilen dernek amaçlarına uymayan toplantı ve yürüyüşlere katılamazlar."
  },
  {
    "anchor": "Mağdurun ölüm cezası ile mahkûmiyeti halinde, bu ölüm cezası infaz edilmişse ifti- racıya da ölüm cezası verilecektir.",
    "positive": "Eğer ölüm cezası infaz edilmemişse müebbet ağır hapis cezası ile mahkûm edilecektir.",
    "negative": "yararlanırken, yukarıda açıklandığı gibi sanıklara basit yardımlarda bulunanları genel indirimden yararlandırmamak hangi eşitlik ilkesine uygun düşecektir?"
  },
  {
    "anchor": "Eğer ölüm cezası infaz edilmemişse müebbet ağır hapis cezası ile mahkûm edilecektir.",
    "positive": "Eğer mağdur iftira nedeniyle müebbet ağır hapse mahkûm olmuşsa, iftiracıya on beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilecektir.",
    "negative": "Görülüyor ki Yargıtay bu içtihatlarında, 141 ve 142’nci maddelerin yapısında “Cebir unsurunun varlığını kabul etmekte ve bu unsurlar gerçekleşmeden maddelerdeki suçun meydana gelemeyeceği görüşüne varmış bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "** Yasa, iftiracının şikâyetinden vazgeçmesini, suç yükleme eyleminden dönmesini, suçunu ikrar etmesini,",
    "positive": "Bunun içindir ki yasa koyucu iftira suçunu düzenlemiş ve bu suçun öğeleri (unsurları) gerçekleştiği takdirde iftiracıyı cezalandırmıştır.",
    "negative": "Bu yönden hükümlü, müdafi, hükümlünün yasal temsilcisi, hükümlü kadın ise kocası ve savcı yargılamanın yenilenmesini isteyebilir."
  },
  {
    "anchor": "İftiracı, mağdur hakkında kovuşturma yapılmazdan önce şikâyetinden döner, ya da suçu uydurduğunu ikrar ederse, kendisine verilecek cezanın altıda biri hükmedilir.",
    "positive": "Eğer iftiracı kovuşturmaya başlanmasından sonra suç atmadan döner ve suçu uydurduğunu ikrar ederse, asıl cezanın üçte ikisi indirilir, müebbet hapis yerine 24 yıl ağır hapis cezası verilir.",
    "negative": "Demek ki yasada aksi yazılı olmadıkça, maddede gösterilen bütün kararlar aleyhine itiraz olunabilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle takipsizlik kararı verilmesi halinde, bu karardan sonra iftiradan dönme, “Kovuşturmadan önce dönme” sayılmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenle o dönemde krallara ve hükümdarlara karşı işlenen suçlarda suçluların geri verilmesi (suçluların iadesi) prensibi kabul edilmişti.",
    "negative": "** Bir kimse hakkında açılan dava devam ederken genel af ilân edilirse hukuksal durum ne olacaktır?"
  },
  {
    "anchor": "Eğer iftiracı kovuşturmaya başlanmasından sonra suç atmadan döner ve suçu uydurduğunu ikrar ederse, asıl cezanın üçte ikisi indirilir, müebbet hapis yerine 24 yıl ağır hapis cezası verilir.",
    "positive": "Yukarıdaki fıkralarda yazılı olan suç faili mağdur hakkında takibat yapılmadan evvel bu isnadından rücu eder veya uydurduğunu itiraf ederse yukarıda yazılı cezaların altıda biri hükmolunur veya ceza müebbet ağır hapis ise on sene ağır hapse indirilir ve isnattan rücu veya tasniin itiraf olunması takibata başlandıktan sonra vaki olursa asıl cezanın üçte ikisi indirilir ve müebbet ağır hapis yerine yirmi dört sene ağır hapis cezası tayin olunur.",
    "negative": "“Usulü Muhakematı Cezaiye” adını taşıyan eski Ceza Usul Yasamızda böyle bir yasa yolu kabul edilmişti."
  },
  {
    "anchor": "Suçun işlendiği kabul edebilmek için iftiracının, suçsuz olduğunu bildiği halde mağduru kasten suç yüklediğini ispat etmek gerekir.",
    "positive": "Bir kimsenin, suçsuz olduğunu bildiği başka bir kimseye bir suç yüklemesi ya da bu suçun eser ve delillerini uydurması,",
    "negative": "Bu da davanın mahkemede ve Yargıtay’da kesin hükme bağlanıncaya kadar devamını zorunlu kılar."
  },
  {
    "anchor": "Bu da olayın özelliğine göre tanıkla, yazılı belgelerle ya da başka delillerle ispat edilebilir.",
    "positive": "Böyle bir ikrar ancak hâkim veya askerî savcı önünde, serbest irade ile verildiği, başka delillerle doğrulandığı, olaya ve olayın özelliklerine uygun düştüğü takdirde bir delil olarak kabul edilebilir.",
    "negative": "Cebir saiki unsur sayılmazsa, bilhassa şu iki şey tehlikeye girer: Matbuat hürriyeti ve kürsü hürriyeti.” demiştir."
  },
  {
    "anchor": "Mağdur ve şikâyetçi ceza mahkemesine müdahale dilekçesi vererek müdahil davacı sıfatını alabilir ve iftiracıdan ceza davasını gören mahkemede maddî ve manevî tazminat isteyebilir.",
    "positive": "Davada müdahil davacı sıfatını kazanan mağdur verilen kararı gerekiyorsa temyiz edebilir.",
    "negative": "Yine bu eylemlere girilmesi için zoru öneren propagandalar da cezalandırılacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Davada müdahil davacı sıfatını kazanan mağdur verilen kararı gerekiyorsa temyiz edebilir.",
    "positive": "Mağdur ve şikâyetçi ceza mahkemesine müdahale dilekçesi vererek müdahil davacı sıfatını alabilir ve iftiracıdan ceza davasını gören mahkemede maddî ve manevî tazminat isteyebilir.",
    "negative": "**Sorgu Nedir?** Ceza hukukunda sorgu, zan altında bulunan kişiye kendisini savunabilmek için olanak sağlayan bir işlemdir."
  },
  {
    "anchor": "Olağanüstü dönem, ara rejim, müdahaleci dönem sözleriyle ifade edilen 12 Mart sonrasında gözaltına alınan ve tutuklanan yazar, sanatçı, üniversite öğretim üyesi, subay, avukat, öğretmen, öğrenci, sendikacı işçi ve köylülere kontrgerilla denilen ve nerede bulundukları kesin olarak bilinmeyen işkence yerlerinde dayak, falaka, elektrik cereyanı verme vb.",
    "positive": "“C. Savcılığının 28.3.1969 tarih ve 969/178-63 sayılı iddianamesiyle; davalıların başkan ve üyesi bulundukları Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğrenci Derneği adına (Bütün Mazlum Milletler Zalimleri bir gün Mahv ve Perişan edecektir) ibaresi yazılı Atatürk portresini Kızılay’da muhtelif yerlere asmak suretiyle cemiyet tüzüğünde yazılı amaçları dışında faaliyetle siyaset yaptıklarından S.B.F. Öğrenci Derneğinin Medeni Kanununun 71. m. gereğince feshine karar verilmesi istenmiştir.",
    "negative": "Ceza anlayışına göre söz söylemek, yazı yazmak düşünce açıklamak, konuşma yapmak birer “eylem”dir, “fiil”dir."
  },
  {
    "anchor": "İşkence olayları önce tutuklu sanıklar tarafından görüşmeler esnasında avukatlarına, ve ailelerine bildiril- miştir.",
    "positive": "Tunceli, Diyarbakır, Malatya, Ankara, İstanbul ve başka illerde meydana gelen bu işkence olayları kadın - erkek ayırt etmeden sürüp gitmekte, bunlara her gün bir yenisi eklenmektedir.",
    "negative": "Balkan savaşı sıralarında 1912 yılında Arnavutluk’ta çıkan isyan hareketine katılanlar “Affı Umumî Kanunu Muvakkati” ile affedildiler."
  },
  {
    "anchor": "Tutuklular cezaevlerinden mahkemelere ve TBMM’ne gönderdikleri dilekçelerde işken-celeri ayrıntılarıyla anlatmışlardır.",
    "positive": "Bilirkişiyi seçmek, kanunlarımıza göre, hazırlık incelemesinde savcılara ve duruşma esnasında da mahkemelere ait bir görevdir.",
    "negative": "“Düşünce suçu” diye bir suç olamaz ama düşünceyi cezalandıran bir yasa maddesi söz konusu olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Daha sonra bütün sıkı-yönetim mahkemelerinde, askeri savcılıklarda sanıklar tarafından, kendilerine yapılan işkenceler sorgu yoluyla ve dilekçelerle açıklanmıştır.",
    "positive": "** Gözaltına alınan ve tutuklananlara yapılan işkenceler, davacıları, sanıkları, tanık ve delilleri ile ortaya konulduğu halde hiçbir mahkeme, Asker ya da sivil hiçbir savcı bugüne kadar olaya el koymamış ve sanıklar hakkında soruşturma açmamıştır.",
    "negative": "Toplumun gelişme kanunlarına aykırı yönde hiçbir çabanın sürekli başarı sağladığını tarih yazmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Müdahaleci dönem” denilen yıllarda bu şikâyetler basma yeteri kadar yansıyamamıştır.",
    "positive": "Özellikle geçtiğimiz yıllarda sanıkların çoğuna kontrgerilla denilen gayrı resmî bir örgüt mensupları tarafından ağır işkenceler yapıldığı, bu işkenceler altında ikrarlar elde edildiği ve bu ikrarların tutuklamalara ve mahkûmiyetlere dayanak teşkil ettiği",
    "negative": "Önemli olan Uluslararası emperyalizmin ve yerli ortaklarının kurdukları sömürü, düzeninin sürdürülmesi ve ortak çıkarların korunmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Tabii senatör Suphi Karaman 13.6.1973 gününde Cumhuriyet Senatosunda yaptığı gündem dışı konuşmada işkence olayları üzerinde durmuş, Cumhuriyetin hiçbir döneminde bu kadar yoğun işkence iddiaları ileri sürülmediğini söylemiş ve hükümetin bu şikâyetler üzerinde eğilerek bunları soruşturma konusu yapmasını istemiştir.",
    "positive": "Genel Başkanı Sayın Bülent Ecevit gününde Giresun’da yaptığı konuşmada Kontrgerilla üzerinde durmuş ve şunları söylemiştir:",
    "negative": "**14 Ekim Seçimleri** 14 Ekim seçimlerinde halkımız, 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde yapılan uygulamaları onaylamadığını, Anayasa’da yapılan değişikliklerden memnun olmadığını oylarıyla gösterdi."
  },
  {
    "anchor": "“Bu suretle Silahlı Kuvvetlerimiz, zulüm ve işkence aracı gösterilerek tarih ve millet önünde küçük düşürülmeğe çalışılmaktadır.",
    "positive": "Aslında zulüm ve işkence yapan bir kimse Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu değildir ve olamaz.",
    "negative": "Ceza Yargılama Usulü Yasamıza kaynak olan Alman Ceza Yargılama Usulü Yasasında böyle bir yasa yolu kabul edilmediği gibi diğer ülkelerin Ceza Yargılama Usulü Yasalarında da böyle bir yasa yoluna rastlanmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Tarih boyunca yabancı esirlere bile insanca davranma geleneğine dünyaca saygı duyulan Türk Silahlı Kuvvetlerini bu tür lekelendirmelerden arındırmak başta gelen bir görev olmuştur.",
    "positive": "Anayasal temel haklar dediğimiz hak ve özgürlükler, tarih boyunca verilen çoğu kez kanlı mücadelelerin bir ürünü olmuştur.",
    "negative": "Ancak yasa bazı kararlara itiraz edilemeyeceğini kabul etmiş ve bunları ilgili maddelerde göstermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Aslında zulüm ve işkence yapan bir kimse Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu değildir ve olamaz.",
    "positive": "“Bu suretle Silahlı Kuvvetlerimiz, zulüm ve işkence aracı gösterilerek tarih ve millet önünde küçük düşürülmeğe çalışılmaktadır.",
    "negative": "Gerekirse ilgililerden yazılı ya da sözlü bilgi alındıktan sonra lüzumu muhakeme ya da meni muhakeme kararı verilir."
  },
  {
    "anchor": "“Bu baskı ve işkenceler hakkındaki iddiaların yaygınlığını demokratik rejimin kaderi için, son derece tehlikeli bulduğumu belirtmek isterim.",
    "positive": "Demokratik düzenlerin vazgeçilmez öğelerinden olan etkin bir baskı grubu haline gelmek için örgütlenecektir.",
    "negative": "Parlamento üyelerinden Faik Ahmet Barutçu, Prof. Fethi Çelikbaş, Mardin Milletvekili Kamil Boran, İzmir Milletvekili Behzat Bilgin, Niğde Milletvekili Prof."
  },
  {
    "anchor": "Özgürlüklere dayalı demokrasiyle idare edilen ülkelerde herhangi bir nedenle bir geçiş döneminden, bir ara rejime gidilince yönetimin yumuşak tutulması, hukuk dışına taşmaması, geride tortu ve birikim bırakmaması, tekrar demokratik rejime dönebilmek için son derece önemlidir.",
    "positive": "“Bu baskı ve işkenceler hakkındaki iddiaların yaygınlığını demokratik rejimin kaderi için, son derece tehlikeli bulduğumu belirtmek isterim.",
    "negative": "Bu aşamada iki hali ayrı ayrı açıklamakta yarar vardır: A — Duruşma yapılmaksızın karar verilmesi: Eğer hükümlü ölmüş ise, mahkeme duruşma yapmaksızın ama gerekli gördüğü delilleri topladıktan sonra ya hükümlünün beraatına ya da yargılamanın yenilenmesi isteğinin reddine karar verir."
  },
  {
    "anchor": "Hınç alma eğilimi, bu konuda geçerli ve yararlı bir metot olamayacağı gibi, demokratik rejim bakımından da gayeden uzaklaştırıcı bir nitelik taşımaktadır.” demiştir.",
    "positive": "Vatandaşta yasaların egemen olduğu yolundaki düşünce ve inancın sarsılması, halk vicdanında bu yönde kuşku ve endişelerin doğması demokratik rejim açısından ciddi tehlikeler doğurucu bir nitelik taşımaktadır.",
    "negative": "İlgililer dava kâğıtlarını inceleyebilirler, deliller üzerinde düşüncelerini bildirebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Genel Başkanı Sayın Bülent Ecevit gününde Giresun’da yaptığı konuşmada Kontrgerilla üzerinde durmuş ve şunları söylemiştir:",
    "positive": "Tabii senatör Suphi Karaman 13.6.1973 gününde Cumhuriyet Senatosunda yaptığı gündem dışı konuşmada işkence olayları üzerinde durmuş, Cumhuriyetin hiçbir döneminde bu kadar yoğun işkence iddiaları ileri sürülmediğini söylemiş ve hükümetin bu şikâyetler üzerinde eğilerek bunları soruşturma konusu yapmasını istemiştir.",
    "negative": "Bazı hukukçular affı, yöneticilerin bir atıfeti, bir bağışlaması gibi görmüşler, bazıları da onu toplumsal düzenin dirliği yönünden incelemişlerdir."
  },
  {
    "anchor": "“12 Mart sonrası dönemde adı geçen, sanı ortaya çıkan ve tedbirlerin hatta soruşturmaların hukukiliğine de ve insaniliğine de gölge düşüren Kontrgerilla adlı örgütün, bu resmî görüntülü ama gayrı resmî örgütün niteliği ve amacı üzerindeki örtü kaldırılmamıştır...",
    "positive": "Özellikle geçtiğimiz yıllarda sanıkların çoğuna kontrgerilla denilen gayrı resmî bir örgüt mensupları tarafından ağır işkenceler yapıldığı, bu işkenceler altında ikrarlar elde edildiği ve bu ikrarların tutuklamalara ve mahkûmiyetlere dayanak teşkil ettiği",
    "negative": "O halde sıkıyönetim bölgelerinde hukuksal durumu özel bir yasa olan 1402 sayılı Sıkıyönetim yasası hükümlerine göre saptamak gerekmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Resmî görev ve güçlerinden, demokratik hukuk devleti ile bağdaştırılamayacak karanlık işler çevirmek üzere yararlananları zararsız hale getirmek devlet kuruluşlarına düşmektedir...",
    "positive": "İktidarların görevi, bu anayasaya uygun yasaları getirmek, vatandaşın temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermek, reformları gerçekleştirmek ve hukuk devleti ilkesini bütün kuralları ile işler hale koymaktı.",
    "negative": "İki yasa arasındaki tek fark, Askerî Usul Yasasında yazılı emri verme yetkisinin Adalet Bakanı yerine Millî Savunma Bakanına tanınmış olmasıdır."
  },
  {
    "anchor": "Üzerindeki devlet görevlerini ve yetkilerini kötüye kullanarak rejime karşı, demokratik hukuk devletine karşı karanlık tertipler içine girmiş olanların, hiç değilse görevleri değiştirilerek, yetkileri ellerinden alınarak etkisiz ve zararsız duruma getirildiklerine dair, millete teminat verilmelidir.”",
    "positive": "Bu durum, mahkeme kararlarına karşı mahkemenin kendisine veya başka bir mahkemeye başvurarak bu kararların yeniden incelettirilmesi, bunlardan yanlış olanların bozulması, doğru olanların da doğru olduklarının belirtilmesi ve bunun sonucu olarak doğru kararlar üzerindeki yanlışlık kuşkusunun ortadan kaldırılması zorunluluğunu doğurmaktadır.",
    "negative": "3 — Bir suç işlendiğinin soruşturma sonucunda anlaşılması halinde konu, dernekler yasasının 45. maddesine göre Mahkemeye götürülecektir."
  },
  {
    "anchor": "Ankara’da yayınlanan Halkçı Gazetesi 14.11.1973 gününden beri Askerî Cezaevlerinden Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen ama yerine ulaşamayan dilekçe örneklerini ve savunmaları yayınlamaya başlamıştır.",
    "positive": "Mahkemelerde yapılan savunmalar, Büyük Millet Meclisine gönderilip de yerine ulaşamayan dilekçeler işkencelerin ve “Teknik uygulamaların gayrı resmî bir örgüt tarafından uygulandığını ortaya koymuştur.",
    "negative": "değil, tarih karşısında geçici olan bir siyasal rejime yönelmiş tecavüzlere karşı bir siyasal partinin ya da temsil ettiği sınıfın savunma aracıdır."
  },
  {
    "anchor": "Bu dilekçe ve savunmalarda Askerî Cezaevlerinde bulunan tutuklular, Kontrgerilla denilen gayri resmî bir örgütte kendilerine yapılan yasa ve insanlık dışı işkenceleri adlarını vermekte ve bunlar hakkında kovuşturma açılmasını istemektedirler.",
    "positive": "saklama dilekçesi” denilen bir dilekçe vermekte ve gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesini istemek- tedirler.",
    "negative": "Dr. Kemal Fikret Arık Konseye kişisel başvurma yetkisinin önemini şu sözlerle anlatmaktadır:"
  },
  {
    "anchor": "C. Senatosu Başkanlığına, bir önerge vermiş, işkence olaylarının vahameti üzerinde durduktan sonra:",
    "positive": "C. Senatosu tarafından bu metin benim-senmemiş ve değiştirilerek yeni bir metin kabul edilmiştir.",
    "negative": "Siyasî faaliyet siyasi partiler kanunu ışığı altında dar manada parti mücadelesi anlamına gelir."
  },
  {
    "anchor": "“En ilkel toplumlar için bile, vicdan sızlatıcı ve yüz kızartıcı nitelikte işkencelere ilişkin olumlu bir hükümet tutumu olsaydı, bunları yapanlar bu vahşi cesareti gösteremezlerdi.",
    "positive": "Bugüne kadar toplumlar, ilkel toplum düzenlerinden başlayarak aşama aşama gelişmişler ve günümüzde sosyalist bir toplum aşamasına ulaşmışlardır.",
    "negative": "** İtirazı inceleyen yargı organı, yapılan itirazın yerinde olduğu sonucuna varır, ya da başka yasal nedenlerden ötürü inceleme konusu kararı yanlış ya da yasaya aykırı görürse kararı düzeltir."
  },
  {
    "anchor": "“Belirtilen nitelikteki sapık ve ancak ruh hastalarınca girişilebilecek eylemleri yapanlara göz yumulamaz elbette.",
    "positive": "C. Savcısı alındı belgesini verdikten sonra bildiriyi inceleyebilir ve elbette inceleyecektir.",
    "negative": "Maxime Valeere, 2400 yıl önce ilân edilen bu genel aftan söz ederken “Thrasybule geçmiş şeylerden bahsetmeyi yasak eden bir kanun ilân etti."
  },
  {
    "anchor": "Yüreğinde Türklük onuru ve sevgisi bulunan hiç kimse böyle bir duruma seyirci kalamaz” demiştir.",
    "positive": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”",
    "negative": "Komisyon, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine aykırılık iddialarının ilk başvurma organıdır."
  },
  {
    "anchor": "31.1.1973 gününde İstanbul Milletvekili Mehmet Ali Aybar T.B.M.M. Başkanlığına bir soru önergesi vererek Başbakan Ferit Melen’den ayrıntılı bilgi istemiştir.",
    "positive": "** Temyiz yoluna başvurmaya yetkisi olanlar, Yargıtay Ceza Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere kararı veren Ceza Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek ya da bu mahkemenin tutanak yazıcısına açıklamada bulunarak haklarındaki kararı temyiz edebilirler.",
    "negative": "Hemen açıklayalım ki, 141 ve 142’nci maddeler, metin olarak, “Cebir unsuru”nu içer- mektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Sıkıyönetim mercilerince gözaltına alınan, tutuklanan ya da hükümlü bulunan kimselerden gerek duruşmalar sırasında, gerekse daha önce ya da daha sonra kendilerine işkence yapıldığı iddiasında bulunan kimseler var mıdır?",
    "positive": "** Yasanın yukarıya alınan birinci maddesinden de anlaşılacağı gibi, Anayasada ve yasalarda gösterilen koşullar dışında tutuklanan ya da yakalanan, tutuklama ve yakalama nedenleri kendilerine bildirilmeyen, süresi",
    "negative": "Bu güç, olaya ters bir yönden ve metafizik açıdan bakan Hegel’in dediği gibi, “Ahlâk fikrinin gerçeği”, “Aklın imgesi ve gerçeği” değil, toplum gelişmesinin belli bir aşamasında ortaya çıkmış ve onun ürünüdür."
  },
  {
    "anchor": "“3. Ankara’daki askerî tutuk evlerinden birinde, kadınlar koğuşuna gidilip, buradaki tutuklular dövülmüş müdür?",
    "positive": "Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre de tutuklular bulundukları cezaevi müdürüne açıklama yaparak itirazlarım yapabilirler.",
    "negative": "Her yürekli ve yeni adım gibi bu eylem de, siyasal iktidarın ve tutucu çevrelerin tepkisi ile karşılaşmış, boykot kararı alan bu eyleme katılan öğretmenler halkoyuna, (hukuku çiğneyen, suç işleyen, ulusal güvenliği tehlikeye düşüren, dış etkilerle hareket eden) kişiler olarak gösterilmek istenmiş ve haklarında yasal ve idari türlü baskılar yapılmış, mahkemelere verilmiş, sürülmüş, disiplin kurullarına gönderilmiş ve memuri- yetten ihraçlarına karar verilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Yine 23.11.1973 gününde CHP’li 10 milletvekili TBMM’nden, işkenceler konusunda bir meclis araştırması istemişlerdir.",
    "positive": "Öğrenme gününde suç, Türk Ceza Yasası hükümlerine göre zaman aşımına uğramışsa, davaya yine bakılamaz.",
    "negative": "İkrar, “sanığın, kendisinin suçluluğu hakkındaki tanıklığı” şeklinde de tanımlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Yeni Halkçı gazetesinde on günden beri 12 Marttan sonra cezaevlerinden yazılan, ancak Millet Meclisine ulaşamadığı belirtilen İşkence Dosyası başlıklı bir yazı serisi yayınlanmaktadır.",
    "positive": "Yazıda 12 Mart öncesi olaylardan dolayı sorumlu görülerek tutuklananların çeşitli işkencelere maruz kaldıkları öne sürülmekte, durumlarını parlamentoya aksettiren dilekçelerinin, Millet Meclisine ulaşmadığı bildirilmektedir.",
    "negative": "Soruşturma tamamlanmadan, deliller toplanmadan ve yargılama başlamadan önce tutuklanmama karar verilmesi ileride karşılanması mümkün olmayacak maddî ve manevî zararlara neden olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Yazıda 12 Mart öncesi olaylardan dolayı sorumlu görülerek tutuklananların çeşitli işkencelere maruz kaldıkları öne sürülmekte, durumlarını parlamentoya aksettiren dilekçelerinin, Millet Meclisine ulaşmadığı bildirilmektedir.",
    "positive": "12 Mart öncesi dönemde DP’nin bir devamı olan Adalet Partisi iktidarları, Anayasanın uygulanmaması için olağanüstü bir çaba içine girdiler.",
    "negative": "Vietnam’da, Cezayir’de, Yunanistan’da, Türkiye’de ve daha birçok geri kalmış ülkede uygulanan metotların benzerliği buradan gelmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Grup yönetim kurulunun Mecliste bir araştırma açılması için girişimde bulunmasını öneririz.”",
    "positive": "Dilekçede, itiraz edenin adı soyadı ile adresi, hangi yönetim kurulunun hangi gün ve sayılı kararına itiraz edildiği ve lüzumu muhakeme kararının tebliğ tarihi yazılır.",
    "negative": "Hâkim kararı olmadan bu haberleşmelere el konulamaz, bunlar açılamaz, okunamaz ve incelenemez."
  },
  {
    "anchor": "24.11.1973 gününde de Hükümet İşkence Olaylarına el koymuş ve Başbakan ilgili yerlerden işkence iddiaları ve yayınları hakkında ayrıntılı rapor istemiştir.",
    "positive": "Tabii senatör Suphi Karaman 13.6.1973 gününde Cumhuriyet Senatosunda yaptığı gündem dışı konuşmada işkence olayları üzerinde durmuş, Cumhuriyetin hiçbir döneminde bu kadar yoğun işkence iddiaları ileri sürülmediğini söylemiş ve hükümetin bu şikâyetler üzerinde eğilerek bunları soruşturma konusu yapmasını istemiştir.",
    "negative": "Çünkü yasa bu hükmü yani ikrar halinde yargılamanın yenilenmesi yolunu beraat eden sanıklar için kabul etmiştir."
  },
  {
    "anchor": "İleri sürülen işkence iddia ve savunmaları Asker ve sivil yargı organlarına iletilmiş ve bunlardan bir kısmı tespit edilmiştir.",
    "positive": "Yargı yerleri bu iddia ve savunmaları kabul etmeyerek ret ettiği hallerde bunları ileri sürenlerin, isteklerini bir kez daha inceletmek amacıyla başka bir yargı yerine başvurmaları hükmün güvencesi ve kişi haklarının korunması bakımlarından yararlıdır.",
    "negative": "Yoksa Cumhuriyet Senatosu tarafından sadece madde değişikliği yapıldığı hallerde salt çoğunluğa başvurulacağını saptamak için değildir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi işkenceciler bu alanda bütün tedbirleri aldıkları için, işkenceleri ispatlamak her zaman mümkün olamamaktadır.",
    "positive": "Bu kavramın gelişmesi ve yerleşmesi çok uzun bir zaman almış; prangabentlik, teşhir, dayak gibi cezaların kaldırılması bu sayede mümkün olabilmiştir.”",
    "negative": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir."
  },
  {
    "anchor": "“TCK’nun 243. maddesinde yazılı suçun maddî unsuru; memurun sanığa veya sanıklara işkence etmesinden yahut zalimane veya gayri insani veya haysiyet kırıcı muamelelere tevessül eylemesinden ibaret bulunmaktadır.",
    "positive": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”",
    "negative": "yer yer bu amacın dışına çıkılmakta, kişi özgürlüğü zedelemekte ve kişi güvenliği yaralanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu itibarla, bahis konusu suçun teşekkül ve tekevvününde saikin oynadığı rol işbu suçu benzeri diğer cezaî fillerden ayırmaktadır.",
    "positive": "Bu nedenle objektif olan ceza miktarı esas alınmalı, Fikir suçu, siyasi suç ve benzeri ayrımlar yapılarak ayrıcalık yaratılmamalıdır.",
    "negative": "Yargı organlarına verilen Bilirkişi raporlarından yukarıya aktarılan görüşler de politika konusunda açıklanan düşünceleri desteklemektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak, mezkûr madde metninde “işkence”nin, “zalimane” veya “gayri insanî” veya “haysiyet kırıcı” muamelelerin anlam ve kapsamı hakkında, uygulamaya ışık tutacak nitelikte, herhangi bir açıklama yapılmamıştır.",
    "positive": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”",
    "negative": "“Af yetkisi affedilenin menfaatleri göz önünde tutularak kullanılmamalı, kamu faydası varsa af yoluna gidilmelidir.”"
  },
  {
    "anchor": "Bu bakımdan doktrin alanındaki tanımlama ve açıklamaların büyük ölçüde önem taşıdığını kabulde zaruret mülâhaza edilmektedir.",
    "positive": "**Tarihte İkrar** Hukuk tarihinin ilkel dönemlerinde ikrara büyük önem verilmiştir.",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "“Doktriner görüşler işkenceyi ve zalimane muameleleri; maddi veya manevî ceza ve ıstırap verici hareketler şeklinde tarif etmekte, gayri insanî muameleleri; insanlık duygusunu ve kişiliğini önemli derecede inciten fiiller, haysiyet kırıcı muameleleri de;",
    "positive": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”",
    "negative": "sendikal haklarının yeniden kazanılması için mücadele vermek görevi ile karşı karşıya bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "namusa veya şöhrete yahut haysiyete ağır surette tecavüz teşkil eden hareketler olarak nitelendirmektedir.",
    "positive": "“Laikliğe aykırı olarak, devletin içtimaî veya iktisadî veya siyasî veya hukukî temel nizamlarını, kısmen de olsa dinî esas ve inançlara uydurmak amacı ile **cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk idare eden kimse** iki yıldan yedi yıla kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılır.",
    "negative": "Ancak böyle bir suçun teşekkül edebilmesi için Sıkıyönetim komutanlığınca alınan tedbirin, verilen emrin ilân edilmesi ve vatandaşlara duyurulması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Mağdurların bedenî ve ruhî yapılarında maddî yahut manevî zarar veya tehlikeler husule getiren bahis konusu kötü muamelelerin birer birer sayılması şüphesiz mümkün değildir.",
    "positive": "Soruşturma tamamlanmadan, deliller toplanmadan ve yargılama başlamadan önce tutuklanmama karar verilmesi ileride karşılanması mümkün olmayacak maddî ve manevî zararlara neden olabilir.",
    "negative": "Geçmişten gelen bu nedenler siyasi suçların tehlikeli sayılmasında etken olmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Binaenaleyh mahkemelerin her olayda, dava konusu fiillerin mahiyet ve hedefini serbestçe takdir etmeleri ve bu suretle sonuca ulaşmaları icap etmektedir.",
    "positive": "Cürmü söyletmek için irtikâp edilen müessir fiillerin değerlendirilmesinde bahis konusu mahiyet özelliklerinin nazarı itibare alınması bu bakımdan zorunluk arz etmektedir.”",
    "negative": "Bilindiği gibi Dernekler Yasası, derneklerin siyasal faaliyette bulunmak amacı ile kurulamayacaklarına, siyasal çalışma yapamayacaklarına dair hükümler getirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir.",
    "positive": "Buna mukabil, aynı saik tahtında işlenen her çeşit müessir fiilin işkence sayılmasına da cevaz yoktur.",
    "negative": "Böylece maddelere cebir ve şiddet sözlerinin eklenmesinden vazgeçilmiş ve maddeler bugünkü biçimi ile kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Buna mukabil, aynı saik tahtında işlenen her çeşit müessir fiilin işkence sayılmasına da cevaz yoktur.",
    "positive": "“Cürmü söyletmeye matuf işkence kapsamına, sadece müessir fiilleri ithal etmek bittabi caiz değildir.",
    "negative": "— Cebir saiki unsur sayılmazsa herhangi bir hükümet elinde bu madde müthiş bir silâh olur."
  },
  {
    "anchor": "Zira işkence; mağdura yaptığı tesir, verdiği azap ve eziyet itibariyle adiyen müessir fiilden tamamen farklı ve daha vahim bir mahiyet taşımaktadır.",
    "positive": "“2 — Yemin verilerek dinlenmiş olan bir şahit veya ehlihibrenin hükme müessir olacak surette mahkûm aleyhine kast veya ihmal ile hakikat hilafında şahitlikte bulunduğu veya rey verdiği anlaşılırsa,",
    "negative": "Bu suçlarda yasaya aykırı olan yön, basılmış eserin basılış biçimi, yayın biçimidir."
  },
  {
    "anchor": "Cürmü söyletmek için irtikâp edilen müessir fiillerin değerlendirilmesinde bahis konusu mahiyet özelliklerinin nazarı itibare alınması bu bakımdan zorunluk arz etmektedir.”",
    "positive": "Binaenaleyh mahkemelerin her olayda, dava konusu fiillerin mahiyet ve hedefini serbestçe takdir etmeleri ve bu suretle sonuca ulaşmaları icap etmektedir.",
    "negative": "Burada “Türk Mahkemelerinde dava açılamaması hali”nden ne anlamak gerektiği hususu önemlidir."
  },
  {
    "anchor": "Dosyada bulunan tabip raporları ve Adlı Tıp Meclisi raporlarına göre her üç sanığın karakola celp edildikten sonra muhtelif yerlerinden dövülmek suretiyle eza ve cefaya tabi tutuldukları anlaşıldığı gibi bütün aşamalarda olayı inkâr eden M. B. dahi karakolda sanık İ. K. tarafından belli istikamette ikrar için dövüldüğünü, diğer sanıkların da aynı suretle dövülerek ikrara zorlan-",
    "positive": "“Sanık İ. K.’nin yapılan ihbar üzerinde hiçbir delili araştırmadan sanıkları dövmek ve işkence yapmak suretiyle ikrara zorladığı dosyadaki raporlar ve şahadet ile anlaşıldığı halde kendisinin mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatına karar verilmiş olması yasaya aykırı görüldüğünden...",
    "negative": "“Savaş halinde sözlü savunma veya yazılı savunmanın okunması süre bakımından mahkemece kısıtlanabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "dıklarını, savcıda Sulh Hâkiminde de ikrara devam etmezlerse bu işkencenin devam edeceğinin kendilerine söylendiğini bildirdiği gibi bu işkence hususu şahit N. tarafından da açıklanmış bulunmasına, işkence hususunda gösterilen tanıklar da bu hususu derece derece teyit etmiş bulunmalarına göre sanıklardan M. S.’nin ve diğer sanık hakkındaki atfı cürmünün zor ve işkence mahsulü bulunduğu gibi sanık olup beraatına karar verilen F. B.’nin de hazırlıktaki beyanlarının aynı suretle işkence mahsulü bulunduğu anlaşılmış bulunma- sına göre bu ikrar atıf ve şahedete dayanılarak mahkûmiyetine kararı verilmesi mümkün bulunmadığı halde, dosyaya göre işkence mahsulü olduğu kesin surette ortada bulunduğu halde...",
    "positive": "“Sanık İ. K.’nin yapılan ihbar üzerinde hiçbir delili araştırmadan sanıkları dövmek ve işkence yapmak suretiyle ikrara zorladığı dosyadaki raporlar ve şahadet ile anlaşıldığı halde kendisinin mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatına karar verilmiş olması yasaya aykırı görüldüğünden...",
    "negative": "Yayıncı belli olmadığı takdirde yapıtı basan, basın aletleri ile çoğaltan kimse sorumlu olmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Sanık İ. K.’nin yapılan ihbar üzerinde hiçbir delili araştırmadan sanıkları dövmek ve işkence yapmak suretiyle ikrara zorladığı dosyadaki raporlar ve şahadet ile anlaşıldığı halde kendisinin mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatına karar verilmiş olması yasaya aykırı görüldüğünden...",
    "positive": "Dosyada bulunan tabip raporları ve Adlı Tıp Meclisi raporlarına göre her üç sanığın karakola celp edildikten sonra muhtelif yerlerinden dövülmek suretiyle eza ve cefaya tabi tutuldukları anlaşıldığı gibi bütün aşamalarda olayı inkâr eden M. B. dahi karakolda sanık İ. K. tarafından belli istikamette ikrar için dövüldüğünü, diğer sanıkların da aynı suretle dövülerek ikrara zorlan-",
    "negative": "Bu gelişmeler kolay olmamış, toplumların egemen güçleri bunları önlemeye, ortadan kaldırmaya çalışmış, yönetilenler ise bu uğurda çetin mücadeleler vermek zorunda kalmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "hükmün Bozulmasına.” (Yargıtay I. C. D. 2.5.1973 gün ve 1973/1549-1716 S.’lı kararı)",
    "positive": "D. 28.2.1972 gün ve 972/63-62 As¬kerî Yargıtay Daireler K. 24.3.1972 gün 972/18-18.",
    "negative": "ancak siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde eylemde bulunmak, belli bir partinin iktidara gelmesi veya iktidardan uzaklaşması için çalışmak, daha açık bir sözle İktidar etrafındaki mücadele içinde yer alarak belirli davranışlarda bulunmak anlamına geldiği açıktır."
  },
  {
    "anchor": "“... Askerî Savcı ve Mahkemece dinlenme sırasında da sanıklar, ifadelerinden rücu ile, polis marifetiyle alınan ifadenin tazyike dayalı olduğunu bildirmiş olduklarına ve şu hale göre gerekçeli kararda değinildiği ve 353 sayılı As. Mah.",
    "positive": "353 sayılı askerî mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü yasasına göre nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı ya da amiri tarafından yapılan temyiz başvurmalarında bir haftalık süre, gerekçeli kararın bu komutan ve âmirlere tebliğinden başlar.",
    "negative": "Yani görevini kötüye kullanan hâkim son hükme katılmamışsa yargılama yenilenemeyecektir."
  },
  {
    "anchor": "U. K.’nun 156. maddesinde ifade edildiği veçhile ikrara delil olarak okunması mümkün bir beyan bulunmadığı gibi sanık A.T. , M.K. ,",
    "positive": "“Anayasa Mahkememiz, “Hukuk devleti” ilkesinin esas-larını açıklarken “Devletimiz, Anayasanın ikinci maddesinde ifade edildiği gibi bir hukuk devletidir.",
    "negative": "Delillerin toplanması esnasında ilgililerin hazır bulunup bulunmayacakları konusunda genel kurallara"
  },
  {
    "anchor": "Y.G. ve A.A.’nın suçluluklarına esas teşkil eden polisçe alınmış ifadeleri teyit eden başkaca bir delile de dosya meyanında rastlanmamış olması muvacehesinde mahkemenin bu sanıklara isnat olunan suçun işlendiğini gösteren ve hüküm tesisi için yeterli objektif ve inandırıcı delilin olmadığı yolundaki kabul ve değerlendirmede herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı...",
    "positive": "“Suç teşkil eden eşyanın müsaderesi mutlak ve objektif bir suçluluk teşkil etmiş olmalarındandır.",
    "negative": "Diğer taraftan acaba o kanaat hakikaten mahkûm edilmeye lâyık mıdır?” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "“Bu duruma göre hâdisemizde tanık olan sanıkların dövüldüğü ve hürriyetlerinin tahrip edildiği iddia makamınca kabul edilmiştir...",
    "positive": "Oysa inancımıza göre önemli olan tanık sözlerinin ya da bilirkişi raporunun hükme dayanak olarak kabul edilmesidir.",
    "negative": "141. maddede yazılı suçun düşünce alanında kalan bir suç olduğu ciddi her hukukçu tarafından bilinen bir gerçektir."
  },
  {
    "anchor": "Dövüldüğünü kabul ettiğimiz şahısların beyanlarının mahkûmiyete esas kabul edilmesi adaletin yok olmasını, adaletin varlığını kabul etmemek neticesi doğurur.”",
    "positive": "Çoğunlukla yayın yoluyla işlenmiş bu suçlarda delillerin yok edilmesi veya değiştirilmesi düşünülemeyeceği gibi, iş ve ikametgâhları belli olan bu kişilerin kaçmaları da kolaylıkla kabul olunamaz.",
    "negative": "Haklarını aramak için, maddî koşullarını düzeltmek için, yasaların verdiği bütün hakları son damlasına kadar kullanabilmek için örgütlenecektir."
  },
  {
    "anchor": "“Bir sanığa işkence yapılıp yapılmaması ve bunun tahkiki; işkence yapanlar hakkında takibata tevessül bakımından önem taşıdığı; bunun da, sanıkla ilgili dava ile bir münasebeti olmadığı; ancak bu dava ile ilgili olarak sanığın eski ifadelerinin, işkence ile temin edildiği iddia olunduğu ve bu eski ifadeler sanık aleyhine bir delil olarak kabul ile hükme mesnet ittihat edildiği takdirde iddianın tahkikinde zaruret bulunduğu” (As. Yar.",
    "positive": "Öte yandan Adalet Bakanlığımızın da temsil edildiği Avrupa Adalet Bakanları VI. konferansında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine bu konu ile ilgili olarak yapılan teklifi burada açıklamakta yarar görmekteyiz.",
    "negative": "Ceza mahkemelerince 20 liraya kadar (yirmi lira dâhil) hafif para cezasına dair verilen kararlarla, yukarı sınırı elli lirayı geçmeyen hafif para cezasını gerektiren suçlardan ötürü verilen beraat kararları temyiz olunmaz."
  },
  {
    "anchor": "Yasaların egemen olduğu, siyasal iktidarın bütün eylem ve işlemlerinin yasalara uygun olarak yapıldığı devlete, hukuk devleti denilmektedir.",
    "positive": "27 Mayıs Anayasasına dönülmesi, hukuk devleti ilkesinin söz ve öz olarak gerçekleştirilmesi, yasaların egemen olduğu bir toplum düzeninin yaratılması, yasa",
    "negative": "Çünkü her iki maddede de belli düşünce etrafında “ **fikrî birleşmeler** ” cezalandırılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Yasalara göre yönetilmeyen, kişinin temel haklarına değer verilmeyen keyfî yönetimlere de polis devleti deniliyor.",
    "positive": "Anayasamız, toplumumuzu, insan haklarına ve “Başlangıç” bölümünde belirtilen temel ilkelere dayanan, millî, demok-ratik, lâik bir sosyal hukuk devleti hâline",
    "negative": "Tasarı, yüz milyonlarca lira hazineye zarar veren mali affı geniş tuttuğu halde, “mektup taşımak, haber götürmek, bir sanığa ev kiralamak, onu evinde bir süre barındırmak, para yardımı yapmak, telefon numarası vermek” gibi haksız olarak T.C. yasasının 146/3."
  },
  {
    "anchor": "Anayasamızın ikinci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin bir “Hukuk Devleti” olduğu ifade edilmektedir.",
    "positive": "“Anayasa Mahkememiz, “Hukuk devleti” ilkesinin esas-larını açıklarken “Devletimiz, Anayasanın ikinci maddesinde ifade edildiği gibi bir hukuk devletidir.",
    "negative": "Mağdurun ölüm cezası ile mahkûmiyeti halinde, bu ölüm cezası infaz edilmişse ifti- racıya da ölüm cezası verilecektir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın devlet şekli olarak kabul ettiği hukuk devletini Anayasa Mahkememiz şöyle tanımlıyor:",
    "positive": "“Anayasa Mahkememiz, “Hukuk devleti” ilkesinin esas-larını açıklarken “Devletimiz, Anayasanın ikinci maddesinde ifade edildiği gibi bir hukuk devletidir.",
    "negative": "İşte inceleme konusu maddeler; üretim araçlarının, özel mülkiyetin tekelinde kalmasını ve üreticinin toplu halde ürettiği millî gelirin de bireylerin, şirketlerin, kartellerin elinde toplanmasını ve onların tekelinde kalmasını sağlamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "“Hukuk devleti demek, insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu, âdil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirme yetkisini yükümlü sayan, bütün davra-nışlarında hukuk ve anayasaya uyan, bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı bulunan bir devlet demektir.",
    "positive": "Demek ki hukuk devletinde yasalar egemen olacak, devletin bütün işlem ve eylemleri yasalara uygun ve yargı organlarının denetimine bağlı olacak, kimseye eziyet ve işkence yapılamayacak, insan haysiyeti ile bağdaşmayan cezalar konulamayacaktır.",
    "negative": "Anayasa’nın kabul ettiği tutuklama nedenleri dışında yeni nedenler kabul edilemez."
  },
  {
    "anchor": "İnsan hak ve hürriyetlerinin ve toplumun huzur ve refahının güvenlik altına alınması ise, ancak ve ancak, hukukî durumlarda kararlılık sağlamakla olabilir.”",
    "positive": "İnsan iradesi, ancak bu kanunlar doğrultusunda etkili olabilir, toplumun gelişmesini hızlandırabilir.",
    "negative": "Kaldı ki, toplatma kararı veren sulh ceza mahkemelerinin, bu suçların sanıklarını yargılamaya yetkileri de yoktur."
  },
  {
    "anchor": "Anayasa Mahkemesi’ne göre, hukuk devletinde yasaların, uygar devletlerin benimsediği hukuk ilkelerine de uygun olması gerekir.",
    "positive": "Kişinin komisyona başvurabilmesi için, iç hukuk yollarının tükenmiş olması gerekir.",
    "negative": "Kanunun “silâhlar” için koyduğu bir hükmü kitap toplatma kararları için hukuksal dayanak yapma çabasına hiçbir yönden cevaz verilemez."
  },
  {
    "anchor": "Kanunlarımızın Anayasanın açık hükümlerinden önce hukukun bilinen ve bütün uygar memleketlerde kabul",
    "positive": "Anayasanın getirdiği ve bütün uygar ülkelerde saygı gören kurumlara, örneğin Anayasa Mahkemesine karşı bir tutum takınıldı.",
    "negative": "Ancak söyleyelim ki bir temyiz istemi Yargıtay’ca temyiz şartları yerine getirilmediğinden ötürü reddedilirse, temyiz edilen ka- rarın Yasaya aykırılığı ileri sürülerek yazılı emir yoluyla bozulması istenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Katıksız hapsin insan haysiyetiyle bağdaşıp bağdaşmadığını tartışan Anayasa Mahkemesi işkence konusunda de şöyle demektedir:",
    "positive": "Bu konuda Anayasa Mahkemesi şöyle demektedir: “Anayasa’nın (eşitlik) başlığını taşıyan 12. maddesinin ikinci fıkrası - Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz - demektedir.",
    "negative": "Cebir unsuru kabul edilen hallerde, düşünce özgürlüğüne yer verilmekte ve toplum düzeni üzerinde çeşitli düşünce açıklamalarına bir oranda olanak sağlanmakta olduğu açıktır."
  },
  {
    "anchor": "“Her ceza, cezalıya bir acı getirir; bu, daha çok birtakım yoksunlukların sonucudur.",
    "positive": "Kuşkusuz bu tür yayınlara günümüzün koşullarında her zamandan daha çok ihtiyacımız vardır.",
    "negative": "Öğretmen, geçmiş iktidarlar döneminde halkımızı aydınlatma, uyandırma, bilinçlendirme görevini yaptıkça, Anayasa doğrultusunda lâik eğitimi gerçekleştirmeye çalıştıkça ve yasal haklarına sahip çıktıkça horlanmış, sürekli ağır baskılar ve tertipler karşısında kalmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Cezanın ko- nulmasında ve uygulanmasında daima böyle bir gerek kendini hissettirir.",
    "positive": "— Cezanın tayininde arttırıcı ya da azaltıcı Yasal nedenlerin uygulanmasında gözetilmesi gerekli sıraya uyulmamışsa,",
    "negative": "Örneğin usule uygun olmayarak soruşturma yapılmış olması, karar veren kurulan Yasaya aykırı olarak kurulması, savunma delillerinin"
  },
  {
    "anchor": "Ancak acının makul, insanî bir sınırı aşmaması, eziyet ve işkence niteliğine varmaması şarttır.",
    "positive": "Ancak, mezkûr madde metninde “işkence”nin, “zalimane” veya “gayri insanî” veya “haysiyet kırıcı” muamelelerin anlam ve kapsamı hakkında, uygulamaya ışık tutacak nitelikte, herhangi bir açıklama yapılmamıştır.",
    "negative": "Giderek siyasal suçların toplumsal gelişme üzerinde olumlu etkileri olduğu düşüncesi de ileri sürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "Katıksız hapsin insan haysiyetiyle bağdaşıp bağdaşmayacağı sorusuna gelince; İnsan haysiyeti kavramı, insanın ne durumda, hangi şartlar altında bulunursa bulunsun sırf insan oluşunun kazandırdığı değerin tanınmasını ve sayılmasını anlatır.",
    "positive": "İnsan haysiyeti kavramını, toplumların, kendi görenek ve geleneklerine ve topluluk kurullarına göre insanın, saygıya değer olabilmesi için onda bulunmasını zorunlu gördükleri niteliklerle karıştırmamak gereklidir.",
    "negative": "Yani yargılama organlarının verdikleri kararlarda bir yanlışlık, yasaya aykırılık olduğu iddiasının başka yargılama organlarında inceletilmesidir."
  },
  {
    "anchor": "Bu öyle bir davranış çizgisidir ki ondan aşağı düşülünce, yapılan muamele, insanı, insan olmaktan çıkarır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki, sözü geçen sınıflı toplumlarda adalet, bir sınıf adaleti olmaktan öteye gidememektedir.",
    "negative": "Tutuklular, hangi tutukevinde bulunursa bulunsunlar, haklarında verilen karar hakkında o tutukevinin bulunduğu yer mahkemesinin tutanak yazıcısına açıklama yapmak yoluyla yasa yoluna başvurulabilir."
  },
  {
    "anchor": "İnsan haysiyeti kavramını, toplumların, kendi görenek ve geleneklerine ve topluluk kurullarına göre insanın, saygıya değer olabilmesi için onda bulunmasını zorunlu gördükleri niteliklerle karıştırmamak gereklidir.",
    "positive": "Katıksız hapsin insan haysiyetiyle bağdaşıp bağdaşmayacağı sorusuna gelince; İnsan haysiyeti kavramı, insanın ne durumda, hangi şartlar altında bulunursa bulunsun sırf insan oluşunun kazandırdığı değerin tanınmasını ve sayılmasını anlatır.",
    "negative": "Vatandaşın evinden alınan böyle bir kitabın “yapılması, taşınması, satılması”ndan söz edilemez."
  },
  {
    "anchor": "Bu kavramın gelişmesi ve yerleşmesi çok uzun bir zaman almış; prangabentlik, teşhir, dayak gibi cezaların kaldırılması bu sayede mümkün olabilmiştir.”",
    "positive": "Ulusların tarihinde demokratik hak ve özgürlüklerin kazanılması mücadelesi uzun ve çetin bir aşama olarak yer almış ve bu haklar tarifsiz acılara, fedakârlıklara mal olmuştur.",
    "negative": "Nevzat Gürelli tarafından İstanbul Toplu Basın Asliye Ceza Mahkemesine 1971/140 sayılı dosyasına verilen 13."
  },
  {
    "anchor": "* Altında Türkiye’nin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde şunlar yazılıdır:",
    "positive": "Altında Ülkemizin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde şu düşüncelerin yer alması, uzun toplumsal mücadelelerin bir ürünü oldu:",
    "negative": "Anılan yasanın 8’inci maddesi, yöresel en büyük mülkiye âmirinin emriyle dernek ve şubelerinin kapatılmasına ilişkindir."
  },
  {
    "anchor": "“Hiç kimse, işkenceye, zalimane, gayrı insanî, haysiyet kırıcı, cezalara ve muamelelere tabi tutulamaz.”",
    "positive": "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin “Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayrı İnsanî, haysiyet kırıcı cezalara ve muamelelere tâbi tutulamaz” diyen hükümleri ve “Kimseye eziyet ve işkence yapılamaz.",
    "negative": "“Düşünce suçu” diye bir suç olamaz ama düşünceyi cezalandıran bir yasa maddesi söz konusu olabilir."
  },
  {
    "anchor": "İşte Anayasanın emirleri, işte Anayasa Mahkemesinin kararları ve işte hükümetimizce imzalanan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin sözleri.",
    "positive": "**Uygulamada Sonuçlar** Avrupa İnsan Hakları Evrensel Bildirisinin ilanı, İnsan Hakları Antlaşmasının kabulü, Avrupa Konseyinin, İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluş çalışmaları uygulamada, somutta ne gibi sonuçlar vermiştir?",
    "negative": "CHP, cezalardan genel olarak on beş yıl indirim yapılmasını ön görürken MSP, bu süreyi on yıl olarak düşünmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki hukuk devletinde yasalar egemen olacak, devletin bütün işlem ve eylemleri yasalara uygun ve yargı organlarının denetimine bağlı olacak, kimseye eziyet ve işkence yapılamayacak, insan haysiyeti ile bağdaşmayan cezalar konulamayacaktır.",
    "positive": "“Hukuk devleti demek, insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu, âdil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirme yetkisini yükümlü sayan, bütün davra-nışlarında hukuk ve anayasaya uyan, bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı bulunan bir devlet demektir.",
    "negative": "amacına varması mümkün değilse zor unsurunun varlığını zımnen kabul etmek gerekir.”"
  },
  {
    "anchor": "** Gözaltına alınan ve tutuklananlara yapılan işkenceler, davacıları, sanıkları, tanık ve delilleri ile ortaya konulduğu halde hiçbir mahkeme, Asker ya da sivil hiçbir savcı bugüne kadar olaya el koymamış ve sanıklar hakkında soruşturma açmamıştır.",
    "positive": "Bu organlar konu ile ilgili kararlarında ikrarın delil olarak geçerli sayılabilmesi için hâkim veya askerî savcı önünde açıklanması gerektiğini kabul etmekte, ikrarın tek başına delil olarak kabul edilemeyeceğini, delil olarak kabul edilebilmesi içinde serbest irade ile verilmesi, tanık sözleri ve başka delillerle doğrulanması ve olaya da uygun düşmesi gerektiğini içtihat etmektedir.",
    "negative": "“La leğğe specile per la difesa dello Stato” (^2) Maddeler 1930 İtalyan Ceza Yasasına alınırken Ba¬kanlık raporunda: “Bu nedenle, söz konusu hüküm¬ler, faşist devletin şahsiyetinin korunması yönünden temel bir unsur teşkil etmektedir.” denmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Kanunda hilâfı yazılı olmayan hallerde C. Müddeiumumisi ceza takibini istilzam edebilecek hususlarda, kâfi emareler teşkil edecek vakıalar mevcut ise amme davasını açmakla mükelleftir.”",
    "positive": "siyaset teşkil eden bir hal mevcut olmayıp derneğin feshini gerektirmeyeceğinden Dernek Başkanı davalı Cengiz Çandar hakkında sabit olmayan davanın REDDİNE;” 4",
    "negative": "** Bu bölgelerde Sıkıyönetim yasası yürürlükte olmadığından hukuksal durumun genel yasalara göre saptanması gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Yasanın emirleri bu olduğu halde bu yola gidilmemesi, işkence sanıkları hakkında kovuşturma açılmaması yukarıda nitelik ve koşulları gösterilen hukuk devleti kavramı ile bağdaşabilir mi?",
    "positive": "Yukarıda yargılamanın yenilenmesi yolunun nitelik ve amacını, bu yola kimlerin gidebileceğini, hükümlünün lehine ve aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenlerini, istemin koşulları ile sonuçlarını açıklamış bulunuyoruz.",
    "negative": "Yani sözü geçen maddelerin yasakladığı suçları işlenmiş kabul edebilmek için cebir unsurunun mevcut olması gerektiği kabul edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "yapıldığını ileri süren şikâyetçiler ve basında işkence haberlerini okuyan ve öğrenen vatandaşlar, bu suçların sanıkları hakkında kovuşturma açıldığını görmezlerse, yasaların egemenliğine inanır ve bu yasalara güven duyabilirler mi?",
    "positive": "Yasanın emirleri bu olduğu halde bu yola gidilmemesi, işkence sanıkları hakkında kovuşturma açılmaması yukarıda nitelik ve koşulları gösterilen hukuk devleti kavramı ile bağdaşabilir mi?",
    "negative": "Sanığın birden ziyade müdafileri olduğu hallerde bunlardan birisinin süreyi geçirmiş olması, diğer müdafilerin ya da müdafiin süresi içinde yaptığı"
  },
  {
    "anchor": "Vatandaşta yasaların egemen olduğu yolundaki düşünce ve inancın sarsılması, halk vicdanında bu yönde kuşku ve endişelerin doğması demokratik rejim açısından ciddi tehlikeler doğurucu bir nitelik taşımaktadır.",
    "positive": "Hınç alma eğilimi, bu konuda geçerli ve yararlı bir metot olamayacağı gibi, demokratik rejim bakımından da gayeden uzaklaştırıcı bir nitelik taşımaktadır.” demiştir.",
    "negative": "Yerinde görülen bozulma sebepleri hükümlü olan kimselerin cezasını tamamıyla kaldırması gerekiyorsa Askerî Yargıtay, önce hükmolunan cezanın çektirilmemesini kararında ayrıca yazar."
  },
  {
    "anchor": "Bizim burada yapmak istediğimiz şey, geçtiğimiz dönemlere sadece hukuk yönünden kuş bakışı bir göz atmak, yasama ve yürütme organlarının hukuk alanındaki başarılarına ve olumsuz tutumlarına değinmek, böylece düne bakarak hukuksal gelişmemizde ulaştığımız aşamayı saptamaktır.",
    "positive": "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.”",
    "negative": "Üçüncü aşamaya gelince, bu aşamada yapılan incelemeler sonunda verilen kararlara karşı acele itiraz yoluna gidilemeyip temyiz yoluna gidilebilecektir."
  },
  {
    "anchor": "** 1950 - 1960 döneminde ülkeyi yöneten siyasal iktidarlar Anayasayı çiğnemişler ve keyfi bir yönetim kurmuşlardı.",
    "positive": "Son yıllarda meydana gelen ve yasalara aykırı düşen ve bazı eylemlerin, geçmiş iktidarlar döneminde yaratılan sosyal ve siyasal ortamın bir sonucu olduğunu artık herkes bilmektedir.",
    "negative": "Bu gelişmeler kolay olmamış, toplumların egemen güçleri bunları önlemeye, ortadan kaldırmaya çalışmış, yönetilenler ise bu uğurda çetin mücadeleler vermek zorunda kalmışlardır."
  },
  {
    "anchor": "Yasalar bir tarafa bırakılmış, yargı organlarının kararları hiçe sayılmış, yöneticiler hukuk dışına düşmüşlerdi.",
    "positive": "Bu niteliği ile Yargıtay, yasaların ve hukuk kurallarının uygulanmasında birliği sağlamakta, yargı organlarının kararları arasındaki aykırılıkları gidermekte ve bir denetleme görevi yapmaktadır.",
    "negative": "Yurdun iç ve dış sorunları, toplumu ilgilendiren her konuyu içine alabilecek kadar geniştir."
  },
  {
    "anchor": "Oysa hangi yollarla topladığı bilinen bir çoğunluk partisi, kişinin temel hak ve özgürlüklerini hiçe sayıyor, basın özgürlüğünü kısıtlıyor, devlet radyosu ve yasa dışı yollarla desteklenen bir kısım basın halk oyunu yanlış yollara itiyordu.",
    "positive": "Haklı olarak yasanın getirdiği yeni hükümlerin Anayasaya aykırı olduğu, kişinin temel hak ve özgürlüklerini ortadan kaldırdığı, basın özgürlüğünü yaraladığı ileri sürüldü.",
    "negative": "Görülüyor ki bu ayrımın ölçüsü yargı organı veya hâkim tarafından verilen kararın kesinleşmiş olup"
  },
  {
    "anchor": "Sosyal ve ekonomik hayatın her alanı partizan davranışların etkisi altına alınmış, kurulan vatan cepheleri devlet dairelerine kadar",
    "positive": "Oysa iktisadi ve sosyal hayatın akışına, toplumu oluşturan bireylerin zamanla algılayıp açıkladıkları ihtiyaçlara göre, kamu düzeninin unsurları olan kuralların değiştirilmesi son derece tabii ve asırlardır her toplumda süregiden bir vakıadır.",
    "negative": "Bu nedenle takipsizlik kararı verilmesi halinde, bu karardan sonra iftiradan dönme, “Kovuşturmadan önce dönme” sayılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Tahkikat komisyonları kurulmuş, iktidar partisinin milletvekilleri muhaliflerini sorguya çekmiş, Güçler Ayrılığı İlkesi bir kenara itilerek yasama organı yürütme görevini üstlenmişti.",
    "positive": "Anayasamızca da benimsenen Güçler Ayrılığı ilkesine göre Devletin yasama, yürütme ve yargı olarak üç ayrı gücü vardır.",
    "negative": "İkinci aşamada yargılamanın yenilenmesi isteğinin “esassız” olması yönünden verilen ret kararına karşı da “acele itiraz” edilebilir."
  },
  {
    "anchor": "27 Mayıs hareketi işte bu anayasa ve yasa dışı yönetime karşı bir tepki olarak doğdu.",
    "positive": "Türkiye halkı tarafından “Anayasa ve hukuk dışı tutum ve davranışlarıyla meşruluğunu kaybetmiş bir iktidara karşı” gösterilen bu tepki, yukarıda açıklanan nedenlerle haklı bir tepkiydi.",
    "negative": "Nihayet basıncı da belli olmazsa, yapıtı bilerek satan veya dağıtan sorumlu olacaktır."
  },
  {
    "anchor": "**Tepki Anayasası** 27 Mayıs hareketinden sonra, ülkemizin parlâmento geçmişinde nitelik yönünden özel bir yeri olan Kurucu Meclis, Üniversitelerin de düşüncelerini alarak 1961 anayasasını hazırladı.",
    "positive": "Bir tepki ve denge Anayasası olduğu anayasacılarımız tarafından kabul edilen 1961 Anayasasının amaçcı bir yorumu ancak, bu anayasanın gerçek amacını, getirmek istediği toplum düzeninin nasıl bir düzen olduğunu ortaya koyabilir.",
    "negative": "Gerçekten Orta Çağlarda Kral ya da monarşik yönetimlerin başında bulunan kişiler, devlet ile özdeş kabul edilir, Krala karşı işlenen suçlar da devlete karşı işlenmiş sayılırdı."
  },
  {
    "anchor": "Türkiye halkı tarafından “Anayasa ve hukuk dışı tutum ve davranışlarıyla meşruluğunu kaybetmiş bir iktidara karşı” gösterilen bu tepki, yukarıda açıklanan nedenlerle haklı bir tepkiydi.",
    "positive": "27 Mayıs hareketi işte bu anayasa ve yasa dışı yönetime karşı bir tepki olarak doğdu.",
    "negative": "Kölelik düzeninden nasıl kurtulduysa, kapitalist emperyalizmin boyunduruğundan da kurtulacak."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenle birçok anayasa uzmanı bu anayasayı bir tepki anayasası olarak nitelemektedir.",
    "positive": "27 Mayıs hareketi işte bu anayasa ve yasa dışı yönetime karşı bir tepki olarak doğdu.",
    "negative": "Yargıtay I. Ceza Dairesi de 18.11.1965 gün ve 2440/2409 sayılı kararında “dava süresinin hesabında öğrenme tarihinin” başlangıç alınamayacağı görüşünü benimsemiştir."
  },
  {
    "anchor": "Bu Anayasa, “İnsan hak ve hürriyetlerini, millî dayanışmayı, sosyal adaleti, ferdin ve toplumun huzur ve refahını gerçekleştirmeyi ve teminat altına almayı mümkün kılacak demokratik hukuk devletini bütün hukukî ve sosyal temelleriyle kurmak için” ilân edilmiş ve yurdumuzun “Hürriyete, Adalete ve fazilete âşık evlatlarının uyanık bekçiliğine emanet” edilmiştir.",
    "positive": "Görülüyor ki anayasamız, “İnsan hak ve hürriyetlerini, millî dayanışmayı, sosyal adaleti, ferdin ve toplumun huzur ve refahını gerçekleştirmeyi ve teminat altına almayı mümkün kılacak demokratik hukuk devletini bütün hukukî ve sosyal temelleri ile kurmak” isteyen^1 , memur da dahil olmak üzere çalışanların insanca yaşa- masını ve bunun için de insanlık haysiyetine yaraşır bir hayat seviyesine varmasını amaç edinen, Atatürk devrimlerine bağlı bir anayasadır.",
    "negative": "Düşüncelerinden ötürü kimse kınanmamakta, düşüncelerin aşırılığı değil doğruluğu veya yanlışlığı önem taşımaktadır."
  },
  {
    "anchor": "**27 Mayıs’tan Sonra** 27 Mayıs Anayasası kişinin temel hak ve özgürlüklerine saygılı, ekonomik ve sosyal haklara yer veren bir anayasaydı.",
    "positive": "27 Mayıs Anayasası, kişinin temel hakları ve bu arada ekonomik ve sosyal hakları açısından halkımıza, çağdaş toplumlar düzeyine ulaşabilme doğrultusunda gelişme olanakları sağlayan hükümler getirdi.",
    "negative": "Nitekim dernek başkanları hakkında Ankara Toplu Asliye Ceza Mahkemesine dava açılmışsa da zaman aşımı yönünden düşürülmüştür."
  },
  {
    "anchor": "İktidarların görevi, bu anayasaya uygun yasaları getirmek, vatandaşın temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermek, reformları gerçekleştirmek ve hukuk devleti ilkesini bütün kuralları ile işler hale koymaktı.",
    "positive": "Anayasayı uygulamak, reformları gerçekleştirmek, toplumda eşitlik ve adaleti sağlamak elbette ki siyasal iktidarların görevleridir.",
    "negative": "Toplumların örgütlü olmaları, uygarlık yönünde önemli bir ölçü olarak kabul edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "** 27 Mayıs Anayasasının ilanından bir süre sonra yönetimi ele alan iktidarlar Anayasaya karşı bir tutum içine girdiler.",
    "positive": "Ama 12 Mart’tan sonra yönetimi ele alan iktidarlar bu baskı yöntemlerini daha da ağırlaştırarak sürdürdüler.",
    "negative": "Hâkim tutukluya mektuplarını inceleyeceğini, denetleyeceğini önceden bildirmelidir."
  },
  {
    "anchor": "Anayasanın getirdiği ve bütün uygar ülkelerde saygı gören kurumlara, örneğin Anayasa Mahkemesine karşı bir tutum takınıldı.",
    "positive": "Çünkü çağdaş uygar ülkelerde bütün sınıf ve tabakalar, bütün meslek kuruluşları örgütlenmiştir.",
    "negative": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz."
  },
  {
    "anchor": "Anayasaya aykırı çoğu yasaların bu yüksek mahkemece iptal edilmesi ve Parlamentoya geri çevrilmesi bu tutuma neden oldu.",
    "positive": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler.",
    "negative": "yardımcı olabilmesi için af yasasında bunu sağlayacak hükümlerin yer alması zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Yasaya aykırı yönetsel işlemlerin çoğunun yargı organlarınca iptal edilmesi ve verilen yürütmenin durdurulması kararları karşısında Danıştay’dan da şikâyetler başladı.",
    "positive": "Anayasaya aykırı olarak çıkardıkları yasaların bu yüksek mahkeme tarafından sık sık iptal edilmesi karşısında bu Anayasa kurumunu eleştirme yoluna girdiler.",
    "negative": "Ya bildirinin yayımlanmasına karar veren dernek yetkili organının karara katılan üyeleri, bildiriyi imza edecekler veya bu organlarca görevlendirilen kişi bildiriyi imza edecektir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece Anayasanın özüne ve sözüne aykırı bir yöntem izlendi ve Hukuk devleti ilkesi “ulaşılması gereken bir hedef” olarak kaldı.",
    "positive": "12 Yıldan beri ulaşılması gereken bir hedef, gerçekleştirilmesi gereken bir amaç olarak karşımızda duran “Hukuk Devleti” bugün düne göre daha da uzaklara itilmiştir.",
    "negative": "İşte bu gibi hallerde izin, muvafakat veya karar alınması işlemi için geçecek süre dava süresinin hesabında nazara alınmaz."
  },
  {
    "anchor": "**12 Mart Sonrası** 12 Mart’tan sonra 27 Mayıs Anayasasına karşı daha önce takınılan tutum daha da şiddetlendi.",
    "positive": "**12 Mart’tan Sonra** 12 Mart Muhtırasını izleyen Sıkıyönetim koşullarında, toplumumuzda süregelen bunalımın 27 Mayıs Anayasasının uygulanmamasından, bu Anayasanın",
    "negative": "Bu dönemde ortaya çıkan ajan provokatörler, mevcut olanların sadece her nasılsa ortaya çıkan birkaç tanesidir."
  },
  {
    "anchor": "Böylece Anayasanın en önemli altmış maddesi değiştirildi ve bazı maddeler Anayasadan çıkarıldı.",
    "positive": "1938 yılında maddelerden “Cebir unsuru”nun çıkarılması en önemli değişiklik olmuş ve artık maddeler “eylemi” değil “Düşünce”yi yasaklayan bir nitelik kazanmıştır.",
    "negative": "Genel affa konu olacak suçlar arasında, küçük hesaplarla, Ceza Hukuku biliminde, Kriminoloji’de yeri olmayan ayırımlar yaparak bir kısım suçları affın kapsamı dışında bırakmak ya da affın kapsamını sınırlı tutmak hiçbir yönden toplumumuzun yararına olmayacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Anayasada Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kuruluşuna yer verilere bu temel yasanın “yargı” bölümünde bir çelişki yaratıldı.",
    "positive": "Anayasada yapılan bu değişiklik kuşkusuz temel haklar ve özellikle dernek kurma hakkı alanında bir gerileme olmuştur.",
    "negative": "Tanık, bilirkişi ve diğer kişiler de kendileri ile ilgili kararlara itiraz edebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Çıkarılan dernekler yasası ile kişinin anayasal hakları ve düşünce açıklama özgürlükleri kısıtlandı.",
    "positive": "Görülüyor ki dernekler yasası, düşünce açıklama temel hakkını kısıtlamış ve sınırlamalara tâbi tutmuştur.",
    "negative": "On adamı öldüren bir kimsenin aftan yararlanma oranı, bir adam öldüren ya da 146."
  },
  {
    "anchor": "Bunu, Millî Eğitim Temel Yasası, Toplantı ve gösteri yürüyüşleri yasası, Polis vazifeleri ve selâhiyetleri yasası değişiklikleri, Üniversiteler yasası gibi Anayasaya aykırı yasalar izledi.",
    "positive": "Dernekler yasasının bu hükmü anayasaya aykırı olduğu gibi, derneğin çalışma olanaklarını da kısıtlamaktadır.",
    "negative": "bir ceza ile mahkûmiyeti istilzam edecek mahiyette olarak vazifelerini ifada kusur etmişse,"
  },
  {
    "anchor": "Bu yasaların çoğu hakkında, Anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptalleri için Anayasa Mahkemesine davalar açıldı.",
    "positive": "Bu gibi hallerde ya Anayasa hükümlerini uygulayacaklar veya kanunun Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptali için işi Anayasa mahkemesine götüreceklerdir.",
    "negative": "olaylarla ilgili yönlerine yani olayların meydana gelip gelmediği, suçun işlenmiş olup olmadığı, ya da nasıl işlendiği hususuna (sübuta) karışmamalıdır."
  },
  {
    "anchor": "Hukuk alanındaki uygulamalar da Anayasadan uzaklaştı ve yasalar aykırı bir yöne girdi.",
    "positive": "Yasaların Anayasalara aykırı olamayacağı kuralına ters düşen bu yasalar ve yasa dışı uygulamalar, yasaların egemen olduğu devlet diye tanımlanabilecek olan hukuk devletini yaralamıştır.",
    "negative": "Her olayın özelliğine göre dilekçenin verileceği yer, dilek¬çeye yazılacak itirazlar değişebilir."
  },
  {
    "anchor": "Dünyanın bütün uygar ülkelerinde vazgeçilmezliği ve kutsallığı tartışmasız kabul edilen savunma hakkı sınırlandı.",
    "positive": "Bugün İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nde, çağdaş anayasalarda ve bu arada Anayasamızda “Temel bir hak” olarak yer alan savunma hakkı uygar bütün toplumlarca kutsal bir hak olarak kabul edilmektedir.",
    "negative": "O ülkelerde “Yararlı düşünce, zararlı düşünce” biçiminde bir ayrıma da rastlanmamaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Burada sadece önemli gördüğümüz bazılarına değinilen yasa dışı uygulamalar halkımızda hukuka karşı duyulması gereken güveni sarstı.",
    "positive": "Yaşlı tarih, cehaletin bilime karşı, burada sadece birkaç örneği verilen sayısız saldırıları ve cinayetleriyle dolu.",
    "negative": "Yasada açıklık olmamakla beraber aynı tür suçtan mahkûm olanların da T.C. Yasasının 81. maddesinde gösterilen “tekerrür” hükümlerine göre saptanacağı anlaşılmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "**Bugün** Bugün toplumca önümüzdeki görev, 27 Mayıs anayasasını ve onun getirdiği sosyal hukuk devletini bütün olanakları kullanarak savunmaktır.",
    "positive": "**Görev** Bugün Türkiye öğretmeninin önündeki görev, 27 Mayıs Anayasası ile kendisine tanınmış olan ve 12 Mart’tan sonra ara rejim denilen dönemde elinden alınan Sendika kurma hakkını vs.",
    "negative": "“2 — Yemin verilerek dinlenmiş olan bir şahit veya ehlihibrenin hükme müessir olacak surette mahkûm aleyhine kast veya ihmal ile hakikat hilafında şahitlikte bulunduğu veya rey verdiği anlaşılırsa,"
  },
  {
    "anchor": "Geçtiğimiz yıllarda Anayasamızın en önemli maddeleri üzerinde ve yasalarımızda yapılan değişiklikler ve kabul edilen antidemokratik yasalar, hukuk devleti ilkesinin özünü yaralamıştır.",
    "positive": "1961 Anayasasında yapılan değişikliklerden sonra yasalarda da geriye dönüş başlamış, “Cemiyetler Yasası” gibi bazı yasalar tamamen kaldırılarak yerlerine yeni yasalar getirilmiş, kimi yasalarda da önemli değişiklikler yapılmıştır.",
    "negative": "Çünkü Dernekler Yasasının 15/1. maddesi “Dernek kurma hakkına sahip olan herkes derneklere üye olabilirler.” demektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu yasama çalışmaları sonunda meydana gelen hukuksal ortam, özelikle temel hak ve özgürlükler yönünden 27 Mayıs Anayasasına göre bir gerileme ol- muştur.",
    "positive": "** 27 Mayıs Anayasası vatandaşlara örgütlenme konusunda geniş hak ve özgürlükler sağlayan bir",
    "negative": "maddesinde müeyyidesini bulan övme suçunun dolayısıyla tahrik olarak ifadesi de yanlış olmayacağından, muhaverenin de zikri geçen iki taraf arasında geçtiği düşünülünce övmenin yani dolayısıyla tahrikin, övülen fiillerin esas"
  },
  {
    "anchor": "Temel hakların özü ile ilgili II. madde, özel hayatın korunması ve gizliliği ile ilgili 15.",
    "positive": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır...",
    "negative": "Öteki partiler de falan suçun tasarıdan çıkarılması, falan suçun tasarıya alınması şeklinde önerilerde bulunuyorlar."
  },
  {
    "anchor": "haklarının ellerinden alınması, kişinin temel hakları açısından bir geriye dönüştür.",
    "positive": "27 Mayıs Anayasası, kişinin temel hakları ve bu arada ekonomik ve sosyal hakları açısından halkımıza, çağdaş toplumlar düzeyine ulaşabilme doğrultusunda gelişme olanakları sağlayan hükümler getirdi.",
    "negative": "ikrarını, bu ikrar alınırken yanında müdafi bulunmadığı gerekçesiyle geçerli saymamış ve bu ikrara dayanılarak verilmiş olan mahkûmiyet kararını bozmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Yeni kabul edilen dernekler yasası, dernek kurma hakkını kısıtlamış, derneklerin düşünce açıklama özgürlüklerini sınırlamış, dernekleri adeta işlemez hale getirmiştir.",
    "positive": "**Neden İşleyemez?** 1630 sayılı Dernekler yasası, dernekleri gerçekten işleyemez hale getirmiştir.",
    "negative": "Esasen Anayasamızın “Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılacağına” dair koyduğu temel hüküm bu."
  },
  {
    "anchor": "Polis vazife ve selâhiyetleri yasasında yapılan değişiklik-lerle idare âmirleri ve polis tarafından mahkeme kararı olmaksızın kişinin üstünün, özel kâğıtlarının ve eşyasının aranmasına ve bunlara el konulmasına, meskenlere, iş yerlerine ve eklentilerine girilmesine, bu yetkilerin polis teşkilâtı bulunmayan yerlerde jandarma karakol komutanları tarafından kullanılmasına olanak sağlanmıştır.",
    "positive": "18 yaşını doldurmayan kişilerin bu yerlerde görülmesi halinde Polis ve Vazife ve Salahiyetleri yasasının 8’inci maddesi uygulanacaktır.",
    "negative": "Cezaları ağırlaştırmak yoluyla suçları önleme düşüncesi, tarihsel deneylerle yalanlanmış bir hukuk politikası, bir sosyal politikadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu yasa değişikliği, Anayasamızın özel hayatın korunması ve konut dokunulmazlığı ilkelerini güvencesiz hale getirmiştir.",
    "positive": "Böyle bir yetki özel hayatın korunması, kişi dokunulmazlığı ve konut dokunulmazlığı ilkelerini ortadan kaldırmaktadır...",
    "negative": "Türk Ceza Yasasının 151’inci maddesi, devlet kuvvetleri aleyhine işlenen suçları bilen kimsenin bunu derhal hükümete haber vermesini emretmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Yasaların Anayasalara aykırı olamayacağı kuralına ters düşen bu yasalar ve yasa dışı uygulamalar, yasaların egemen olduğu devlet diye tanımlanabilecek olan hukuk devletini yaralamıştır.",
    "positive": "Hukuk alanındaki uygulamalar da Anayasadan uzaklaştı ve yasalar aykırı bir yöne girdi.",
    "negative": "Demek ki ana unsur, faaliyetin Türkiye’de cebri bir düzen değişikliğine yönelmiş olduğunun anlaşılmış olmasıdır.” 8"
  },
  {
    "anchor": "12 Yıldan beri ulaşılması gereken bir hedef, gerçekleştirilmesi gereken bir amaç olarak karşımızda duran “Hukuk Devleti” bugün düne göre daha da uzaklara itilmiştir.",
    "positive": "Böylece Anayasanın özüne ve sözüne aykırı bir yöntem izlendi ve Hukuk devleti ilkesi “ulaşılması gereken bir hedef” olarak kaldı.",
    "negative": "Temyiz istemi Yargıtay’ca haklı görülür ve karar bozulursa depo akçesi geri verilir."
  },
  {
    "anchor": "27 Mayıs Anayasasına dönülmesi, hukuk devleti ilkesinin söz ve öz olarak gerçekleştirilmesi, yasaların egemen olduğu bir toplum düzeninin yaratılması, yasa",
    "positive": "Yasaların egemen olduğu, siyasal iktidarın bütün eylem ve işlemlerinin yasalara uygun olarak yapıldığı devlete, hukuk devleti denilmektedir.",
    "negative": "Yukarıdaki oranlar, ülkemizdeki sömürü mekanizmasını gösteren sadece birkaç örnektir."
  },
  {
    "anchor": "**Usul Hükümlerinin Önemi** Usul (Yöntem), gerçeğe varabilmek için izlenen yol olarak tanımlanabilir.",
    "positive": "Bu usul kanunları, gerçeğe varabilmek, gerçeği bulabilmek için, uzun deneylerden sonra bulunmuş, kabul edilmiş kurallardır.",
    "negative": "141 ve 142‘nci maddeler, sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini kurma, sosyal bir sınıfı ortadan kaldırma, ülke içinde kurulu ekonomik ve sosyal temel düzenlerden birini devirmeye yönelik dernekler kuran ya da bu amaçlarla propaganda yapan kişileri cezalandırmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bütün bu alanlarda “Gerçek”i bulabilmek, amaca varabilmek için belli usuller (Methode) uygulanır.",
    "positive": "Bu amaca varabilmek için de Hukuk Devleti ilkelerine saygı göstermek, onu bütün kuralları ile işletmek ve reformları göstermelik yöntemlerden çıkararak gerçek anlamı ile yasalaştırıp uygulamak zorunluluğu ortadadır.",
    "negative": "Bunlar herhangi bir siyasal partiye mal edilmesi mümkün olmayan, partiler üstü sorunlardır."
  },
  {
    "anchor": "Usulsüz bir bilimsel inceleme ve araştırma düşünülemez ve böyle bir inceleme olumlu sonuç veremez.",
    "positive": "Düşünce ve bilimsel araştırma özgürlüğü, insanlığın bugünkü gelişme aşamasına varmasını sağlamıştır.",
    "negative": "Maddelerin hedefi olan eylemler cebir unsurunu içerdiği, cebri araç olarak kullandığı veya cebri önerdiği takdirde suç sayılmaktaydı."
  },
  {
    "anchor": "Bu alanda yapılacak inceleme ve soruşturmalarda da belli usul hükümlerinin uygulanması doğaldır.",
    "positive": "Ancak bu amacın gerçekleşebilmesi için bilirkişi ve bilirkişinin seçimine dair usul hükümlerinin, kanunun sözüne ve özüne uygun olarak uygulanması gerekir.",
    "negative": "C. Savcısı suçtan zarar gördüğünü iddia eden kişinin müdahale isteğinin mahkemece kabul edilmemesinden ötürü de yasa yoluna başvurabilir."
  },
  {
    "anchor": "Nitekim öteden beri bir hukuk usulü, bir ceza usulü kabul edilmiş, bu hükümler hukuk yargılama usulü kanunu ve ceza yargılama usulü kanununda toplanmış ve uygulana gelmiştir.",
    "positive": "**Geçmişte Af** Genel af toplumların tarihinde öteden beri kabul edilmiş bir müessesedir.",
    "negative": "“Şu kadar ki, kabahat hükümleri hakkında ancak evvelce mahkûm tarafından öğrenilmiş olan veya kendi kusuru ile olmayarak evvelce irat edilmemiş bulunan vakıalar veya deliller dermeyan olunabilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Bu usul kanunları, gerçeğe varabilmek, gerçeği bulabilmek için, uzun deneylerden sonra bulunmuş, kabul edilmiş kurallardır.",
    "positive": "**Usul Hükümlerinin Önemi** Usul (Yöntem), gerçeğe varabilmek için izlenen yol olarak tanımlanabilir.",
    "negative": "Giyotinde can verenlerin, idam edilenlerin, odunlar üstünde yakılanların, insanlık dışı işkencelere tâbi tutulanların eserleri, düşünceleri, insanlığa, insanlığın mutluluğuna ışıklarını serpti."
  },
  {
    "anchor": "O halde usul kanunlarına gereken önemi vererek ve bu kanun hü- kümlerini bizi gerçeğe götürecek biçimde uygulamak zorunludur.",
    "positive": "**Usul Hükümlerinin Önemi** Usul (Yöntem), gerçeğe varabilmek için izlenen yol olarak tanımlanabilir.",
    "negative": "Bununla da yetinilmemiş derneklerin, “Gecikmede sakınca bulunan hallerde, hâkim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabileceği” hükmü de eklenmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Usul hükümlerinin uygulanmaması veya eksik veya yanlış uygulanması yargı organlarını yanıltır, onları yanlış yargılara götürür ve sonuç olarak da birey ve toplum bundan büyük zarar görür.",
    "positive": "Bu alanda yapılacak inceleme ve soruşturmalarda da belli usul hükümlerinin uygulanması doğaldır.",
    "negative": "sendikal haklarının yeniden kazanılması için mücadele vermek görevi ile karşı karşıya bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu zarar, bazen mal, bazen özgürlük ve bazen de insan şeref ve haysiyeti biçiminde kendini gösterir.",
    "positive": "Modern ceza hukuku alanındaki bütün bu gelişmelere ve yasa hükümlerine rağmen sınıflı toplumlarda, egemenliklerini kurmuş olan sınıflar ve bunların temsilci ve yöneticileri, bazen açık, bazen kapalı bir biçimde insan haysiyeti ile bağdaşmayan bu vahşiyane işkence metodunu teknik araçlarla daha da geliştirerek uygulamakta devam etmişler ve etmektedirler.",
    "negative": "İşte burada özetlemek istediğimiz yasa, ödün kabul etmeyen “özgürlükten yoksunluk”u tazminat ödeme yoluyla karşılamaya çalışan bir yasadır."
  },
  {
    "anchor": "** Çözülmesi özel ve bilimsel düşünceleri gerektiren konularda mahkemelerce başvurulan uzman kişilere bilirkişi denilmektedir.",
    "positive": "Bu tanımlamalardan da anlaşılacağı gibi, hukuk ve ceza davalarında bilirkişi, hâ- kimin, bilgi veya ihtisası dışında kalan konularda bilgisine başvurulan ve inceleme konusu alanda uzman olan kişilerdir.",
    "negative": "Ama istem kararı veren yargı organı tarafından incelenmeden C. Başsavcılığınca reddedilmiş ise, yeni nedenler ileri sürülerek her zaman yeniden kararın düzeltilmesi istenebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bazı davaların aydınlanabilmesi ve doğru bir çözüme bağlanabilmesi için o davanın konusu üzerinde özel bilgilere sahip kimselerin veya kurumların düşüncelerini almak gerekmektedir.",
    "positive": "O halde sıkıyönetim bölgelerinde hukuksal durumu özel bir yasa olan 1402 sayılı Sıkıyönetim yasası hükümlerine göre saptamak gerekmektedir.",
    "negative": "Bu maddenin birinci fıkrası, 141’inci maddenin, birinci fıkrasında olduğu gibi, cemiyet kurmayı, üçüncü fıkrası da 142’nci maddede olduğu gibi propagandayı müeyyidelendirmiştir."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, yaralar, silâhlar ve esrar gibi konularda tabiplerin ve adli tıp meselesinin, bir trafik kazasında kusur ve oranının saptanması için Teknik Üniversite profesörlerinin, bir konuşma veya yayında “Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü tesis etmek veya bir sosyal sınıfı ortadan kaldırmak yahut memleket içinde müesses iktisadî veya sosyal temel nizamlardan herhangi birini devirmek veya devletin hukuki nizamlarını topyekûn yok etmek” eylemlerinin bulunup bulunmadığını anlamak için iktisadî doktrinler, felsefe ve Anayasa hukuku profesörlerinin düşünceleri alınmaktadır.",
    "positive": "** “Kanunda sözü edilen “Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü tesis etmek veya sosyal bir sınıfı ortadan kaldırmak yahut memleket içinde müesses iktisadî ve sosyal nizamlardan birini devirmek veya devlet siyasî ve hukukî nizamlarını topyekûn yok etmek” fiilleri toplum hayatının işleyişine ilişkin kamu düzeni kurallarının pek çoğunu içine alacak kadar geniş bir şekilde sayılmıştır.",
    "negative": "Öyle sebeplerle öyle şahıslar tevkif edilmiştir ki bel¬ki Türkiye’de hiçbir müessese, tevkif müessesi kadar suistimal edilmemiştir,"
  },
  {
    "anchor": "Bu düşünceler yargı organlarını aydınlatmakta ve doğru karar vermelerine yardımcı olmaktadır.",
    "positive": "Düşünceler “Doğru veya yanlış düşünceler” olarak ele alınmakta, tartışılmakta, doğru olanı saptanmaktadır.",
    "negative": "Kendisine iftira olunan kimse hakkında üç seneden fazla şahsî hürriyeti bağlayan bir ceza ile mahkûmiyeti mutazammın bir hüküm sadır olmuşsa müfteri hakkında on beş seneyi geçmemek üzere aynı ceza hükmolunur."
  },
  {
    "anchor": "Ancak bu amacın gerçekleşebilmesi için bilirkişi ve bilirkişinin seçimine dair usul hükümlerinin, kanunun sözüne ve özüne uygun olarak uygulanması gerekir.",
    "positive": "Bu alanda yapılacak inceleme ve soruşturmalarda da belli usul hükümlerinin uygulanması doğaldır.",
    "negative": "Vaatlerde bulunularak, örneğin kendisi hakkında dava açılmayacağı, salıverileceği vaat edilerek başka kişiler aleyhinde atfı cürümlerde (suç atma) bulunmaya zorlanamaz."
  },
  {
    "anchor": "Gerçekten, bilirkişiyi hâkim seçer, bilirkişi olacağını saptar ve yeminlerini yaptırır.",
    "positive": "Gerçekten Ceza Yargılama Usulü Yasamız ancak hâkim huzurundaki ikrara delil olarak hukukî bir değer vermiştir.",
    "negative": "İlgili kişi veya savcı, yanlış bir yasa yoluna, örneğin itiraz yoluna başvurulması gerekirken temyiz yoluna başvurmuş olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Görülüyor ki ehlihibreyi yani bilirkişiyi seçme hakkını kanun, hâkime tanımıştır.",
    "positive": "Savcılarına, bilirkişi seçme hakkını, “İstisnai hallerde” ve “Şarta bağlı olarak” tanımıştır.",
    "negative": "Cebirsiz eylemler ve cebri önermeyen düşünce açıklamaları ise suç olarak kabul edilmiyordu."
  },
  {
    "anchor": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz.",
    "positive": "Bu seçimi, tarafsız, hiçbir yerden emir almayan, objektif olarak etki altında kalmayan “Hâkimler” in yapması gerekir.",
    "negative": "dıklarını, savcıda Sulh Hâkiminde de ikrara devam etmezlerse bu işkencenin devam edeceğinin kendilerine söylendiğini bildirdiği gibi bu işkence hususu şahit N. tarafından da açıklanmış bulunmasına, işkence hususunda gösterilen tanıklar da bu hususu derece derece teyit etmiş bulunmalarına göre sanıklardan M. S.’nin ve diğer sanık hakkındaki atfı cürmünün zor ve işkence mahsulü bulunduğu gibi sanık olup beraatına karar verilen F. B.’nin de hazırlıktaki beyanlarının aynı suretle işkence mahsulü bulunduğu anlaşılmış bulunma- sına göre bu ikrar atıf ve şahedete dayanılarak mahkûmiyetine kararı verilmesi mümkün bulunmadığı halde, dosyaya göre işkence mahsulü olduğu kesin surette ortada bulunduğu halde..."
  },
  {
    "anchor": "Bu niteliklerin sonucu olarak da bilirkişi seçimi kanunun amacına daha uygun olur.",
    "positive": "Ancak bu amacın gerçekleşebilmesi için bilirkişi ve bilirkişinin seçimine dair usul hükümlerinin, kanunun sözüne ve özüne uygun olarak uygulanması gerekir.",
    "negative": "Suçlarla bunları doğuran toplumsal yapı arasındaki yakın ilişki hukuk bilginleri ve kriminoloji uzmanları tarafından öteden beri görülmüş ve saptanmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Savcılarına, bilirkişi seçme hakkını, “İstisnai hallerde” ve “Şarta bağlı olarak” tanımıştır.",
    "positive": "Görülüyor ki ehlihibreyi yani bilirkişiyi seçme hakkını kanun, hâkime tanımıştır.",
    "negative": "Delilin ya da olayın yeni olup olmadığı, evvelce görülen dava dosyasına göre saptanacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Sözü geçen kanun yukarıda yazılı 66’ncı maddesinin ikinci fıkrasında şöyle diyor:",
    "positive": "** 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasasının, Sıkıyönetim komutanlığının yetki ve görevlerini gösteren üçüncü maddesinin c fıkrasında şöyle denilmektedir:",
    "negative": "Bunun nedeni de haklar mücadelesinin, ancak örgütlü mücadele ile kazanılabileceği gerçeğidir."
  },
  {
    "anchor": "“Hazırlık tahkikatında tehirinde mazarrat bulunan yerlerde Cumhuriyet Müddeiumumisi de bu hakkı haizdir.”",
    "positive": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir.",
    "negative": "Medeni Kanun dernekleri gayeleri dışına çıkmaktan ve genel adaba aykırı hareket etmekten men eder."
  },
  {
    "anchor": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir.",
    "positive": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur.",
    "negative": "Daha ötesi siyasal suçlar arasında ve hatta aynı yasa maddesinin fıkraları ara-sında da ayrımlar yapılmış “eşitlik ilkesi” ihlâl edilmiştir."
  },
  {
    "anchor": "“Tehirinde mazarrat bulunmayan yerlerde” savcıların bilirkişi seçme hakları yoktur.",
    "positive": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir.",
    "negative": "Yine Orta Çağların Avrupa’sında Krallar ve hükümdarlar arasında krallığın korunması yönünde bir dayanışma vardı."
  },
  {
    "anchor": "Yine savcıların meşhut suçlarla “tehirinde zarar umulan haller” dışında tanığa ve bilirkişiye yemin vermeye yetkileri de yoktur.",
    "positive": "Savcılara bilirkişi seçme hakkı, ancak, “Gecikmesinde zarar bulunan haller” de tanınmıştır.",
    "negative": "A) Ceza Yargılama Usulü açısından: Ceza Yargılama Usulü Yasası, itiraz konusu kararları veren hâkimin sıfatına göre itirazı inceleyecek hâkim ya da mahkemeleri saptamıştır"
  },
  {
    "anchor": "Bir öldürme, yaralama olayında, bir trafik kazasında veya buna benzer, gecikmenin zarar doğuracağı hallerde ve ancak bu hallerde münhasır olmak üzere kanun savcılara bilirkişi seçmek ve yemin hakkını tanımıştır.",
    "positive": "Savcılarına, bilirkişi seçme hakkını, “İstisnai hallerde” ve “Şarta bağlı olarak” tanımıştır.",
    "negative": "Bugün de “Olağanüstü Yasa Yolları”ndan “Karar Düzeltilmesi” ne ilişkin yasa hükümlerini açıklamaya çalışacağız."
  },
  {
    "anchor": "Savcılar, gecikmesinde bir zarar söz konusu olmayan hallerde böyle bir yetkiyi kullanamazlar, kullanırlarsa bu işlemleri kanuna aykırı olur.",
    "positive": "İvedi ve gecikmesinde zarar do- ğabilecek haller nedeni ile savcılar tarafından emrolunan el koyma işlemi hâkimin onayına sunulur.",
    "negative": "Devlet, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, fert huzuru, sosyal adalet ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşamayacak surette sınırlayan siyasi, İktisadî ve sosyal bütün engelleri kaldırır, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlar.” (Anayasa Md. 10)"
  },
  {
    "anchor": "** Yıllardan beri özellikle fikir suçları alanında, Ceza Yargılama Usulü Kanununun 66’ncı maddesine aykırı bir uygulama sürüp gitmektedir.",
    "positive": "Hal böyle iken, C. Savcıları tarafından bu kişilerin bilirkişi olarak seçimine devam olunması, Ceza Yargılama Usulü Kanununun 66’ncı maddesinin önemini bir kat daha arttırmaktadır.",
    "negative": "Yine bu araştırmalar, sınıfsız toplumlarda belli sosyal ve ekonomik gelişmeler sonucu olarak sınıf ayrılıklarının ve giderek sınıfların meydana geldiğini ve bu sınıfların meydana gelmesi ile birlikte devletin de tarih alanına çıktığını gösterir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi, yapılan bir konuşma, çevrilen veya yayınlanan bir kitapta suç olduğu iddiası ile Cumhuriyet Savcıları tarafından sık sık soruşturmalar açılmaktadır.",
    "positive": "Bu davalar bazen yayınlanan bir çeviri, bir yazı, bir şiir ve bazen de yapılan bir konuşmada suç bulunduğu iddiası ile açılmaktadır.",
    "negative": "3. bentte sözü geçen “Yasa yanlış uygulanmış ise” sözleri “Yasa maddesi ya da fıkrası kararda yanlış yazılmışsa” anlamında kabul edilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ancak, fikir suçlarında, yukarıda sözü geçen kanunun “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” şartı ve hali hiçbir şekilde söz konusu olmadığı açıktır.",
    "positive": "Ankara’da soruşturması yapılan fikir suçlarında, Başkentte daha çok üniversite, daha çok öğretim üyesi olduğu halde, zaman ve gider kaybı göze alınarak, İstanbul’dan ve artık taraf tuttukları halkoyunca bilinen, basına geçen ve mahkeme kararları ve Yargıtay içtihatları ile yetersizlikleri ispatlanan ve bilirkişiliği bir kazanç haline getirmiş kişilerin ısrarla bilirkişi seçilmesi yukarıdan beri açıklamaya çalıştığımız sakıncaları doğrulamaktadır.",
    "negative": "Bu tür bir örgüt eğer bir gün kendi tüzüğünün dışına çıkarak, cebrî bir düzen değişikliği yoluna giderse, cebirli eylemlere girişirse bu takdirde 141’inci maddeyi elbette ihlâl etmiş olur."
  },
  {
    "anchor": "Ne bir suçüstü olayı vardır, ne bir hasta ve yaralı kan kaybetmektedir ve ne de dağ başında bir öldürme ve zehirlenme olayı karşısında bulunulmaktadır.",
    "positive": "Gerçekten af, ne affedenin merhamet duyguları ve ne de affedilenin kişisel çıkarlarıyla ilgili olarak düşünülemez.",
    "negative": "Yayıncının sorumlu tutulabilmesi için yasa bazı koşulların gerçekleşmesini aramıştır."
  },
  {
    "anchor": "Bilirkişiyi hâkimin seçmesine engel olabilecek hiçbir haklı neden ve mazeret söz konusu değildir.",
    "positive": "Yasa, kimliğin bildirilmesini emrettiğinden adres bildirmek yükümlülüğü söz konusu değildir.",
    "negative": "1. Görevlinin yaptığı hizmetin Türk Ceza Yasasında gösterildiği gibi kamu görevi olması,"
  },
  {
    "anchor": "Hal böyle iken C. Savcıları Usul Kanununun 66’ncı maddesini yanlış uygulayarak ve şarta bağlı yet- kilerini aşarak, hazırlık soruşturması esnasında bilirkişi seçmekte ve rapor almaktadırlar.",
    "positive": "Hal böyle iken, C. Savcıları tarafından bu kişilerin bilirkişi olarak seçimine devam olunması, Ceza Yargılama Usulü Kanununun 66’ncı maddesinin önemini bir kat daha arttırmaktadır.",
    "negative": "Oysa bugün kişilere en teknik metotlarla işkenceler yapıldığı, insanların haysiyet kırıcı işlemlere tabii tutulduğu herkesçe bilinen bir husustur."
  },
  {
    "anchor": "Adalet Bakanı, bir kamu davasının açılması için savcıya emir verebilir, valiler de C. Savcılarından bir davanın açılmasını isteyebilirler.",
    "positive": "1 Özellikle fikir suçlarında, belli bir dünya görüşüne sahip, belli bir iktisadî ve siyasal politikaya bağlı bir iktidarın Adalet Bakanı savcıya dava açması için emir verdiği hallerde, bir memur olan savcı- nın davanın esasına etki yapacak ve bir tutuklama kararına neden olabilecek bir mütalaayı verecek olan",
    "negative": "Kriminoloji (Suçlar bilimi) araştırmaları, suçların kökeninin toplumsal olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptamıştır."
  },
  {
    "anchor": "1 Özellikle fikir suçlarında, belli bir dünya görüşüne sahip, belli bir iktisadî ve siyasal politikaya bağlı bir iktidarın Adalet Bakanı savcıya dava açması için emir verdiği hallerde, bir memur olan savcı- nın davanın esasına etki yapacak ve bir tutuklama kararına neden olabilecek bir mütalaayı verecek olan",
    "positive": "Adalet Bakanı, bir kamu davasının açılması için savcıya emir verebilir, valiler de C. Savcılarından bir davanın açılmasını isteyebilirler.",
    "negative": "daha birçok akla gelmez acı çektirme yöntem biçimleri bunlar arasında yer almaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Hatta bu savcı Adalet Bakanından emir almadan, iktidarın görüş ve politikasına uygun hareket etse de aynı sakınca doğabilir.",
    "positive": "1 Özellikle fikir suçlarında, belli bir dünya görüşüne sahip, belli bir iktisadî ve siyasal politikaya bağlı bir iktidarın Adalet Bakanı savcıya dava açması için emir verdiği hallerde, bir memur olan savcı- nın davanın esasına etki yapacak ve bir tutuklama kararına neden olabilecek bir mütalaayı verecek olan",
    "negative": "Burada suçun maddî vakıası yani **cezalandırılan şey, maddede yazılı amaçlarla cemiyet kurmak veya kurmaya tevessül etmektir**."
  },
  {
    "anchor": "Ankara’da soruşturması yapılan fikir suçlarında, Başkentte daha çok üniversite, daha çok öğretim üyesi olduğu halde, zaman ve gider kaybı göze alınarak, İstanbul’dan ve artık taraf tuttukları halkoyunca bilinen, basına geçen ve mahkeme kararları ve Yargıtay içtihatları ile yetersizlikleri ispatlanan ve bilirkişiliği bir kazanç haline getirmiş kişilerin ısrarla bilirkişi seçilmesi yukarıdan beri açıklamaya çalıştığımız sakıncaları doğrulamaktadır.",
    "positive": "raporlar, hazırlık soruşturması esnasında, çok kere, yetkisiz ve yetersiz kişilerden alınmakta^",
    "negative": "Lise öğrenimini bu kentte yaptıktan sonra 1938-1943 yılları arasında İstanbul Hukuk Fakültesinde yüksek öğrenimini tamamladı."
  },
  {
    "anchor": "C. Savcıları tarafından seçilen bu bilirkişilerin yetersiz ve yetkisiz kişiler arasından seçilmiş olduğu birçok mahkemelerde tarafımızdan ileri sürülmüş, bu savunmalar yerinde görülerek yeni bilirkişiler seçilmiş ve daha önce savcılar tarafından seçilen bilirkişilerin yetersizlikleri ve hatta maksatlı ve tek taraflı rapor düzenledikleri anlaşılmıştır.",
    "positive": "Ama bilirkişi seçiminde tutulan hatalı yol ve yetersiz bilirkişilerin rapor düzenlemeleri sonucu çok defa vatandaşlar aylarca ve bazen yıllarca cezaevlerinde yatmak zorunda bırakılmışlardır.",
    "negative": "Tutuklamaya ya da salıverilme istemin reddine karar veren mahkeme sulh ceza mahkemesi ya da asliye ceza mahkemesi ise davacı tazminat için kendi ikametgâhı Ağır Ceza Mahkemesine başvuracaktır."
  },
  {
    "anchor": "Sözü geçen ve artık adliye çevrelerince “Çok iyi” bilinen “Ünlü” bu kişilerin yetersizlikleri Yargıtay kararları ile de gün ışığına çık- mıştır.",
    "positive": "Ankara’da soruşturması yapılan fikir suçlarında, Başkentte daha çok üniversite, daha çok öğretim üyesi olduğu halde, zaman ve gider kaybı göze alınarak, İstanbul’dan ve artık taraf tuttukları halkoyunca bilinen, basına geçen ve mahkeme kararları ve Yargıtay içtihatları ile yetersizlikleri ispatlanan ve bilirkişiliği bir kazanç haline getirmiş kişilerin ısrarla bilirkişi seçilmesi yukarıdan beri açıklamaya çalıştığımız sakıncaları doğrulamaktadır.",
    "negative": "Fıkradaki “kendi ilk metnini benimsemesi için” sözleri bunu açıkça göstermektedir."
  },
  {
    "anchor": "Hal böyle iken, C. Savcıları tarafından bu kişilerin bilirkişi olarak seçimine devam olunması, Ceza Yargılama Usulü Kanununun 66’ncı maddesinin önemini bir kat daha arttırmaktadır.",
    "positive": "Hal böyle iken C. Savcıları Usul Kanununun 66’ncı maddesini yanlış uygulayarak ve şarta bağlı yet- kilerini aşarak, hazırlık soruşturması esnasında bilirkişi seçmekte ve rapor almaktadırlar.",
    "negative": "İtiraz yürütmeyi durdurmaz, ancak itirazı inceleyen yargı organı gerek görürse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir."
  },
  {
    "anchor": "Bu seçimi, tarafsız, hiçbir yerden emir almayan, objektif olarak etki altında kalmayan “Hâkimler” in yapması gerekir.",
    "positive": "Çünkü hâkim tarafsızdır, objektif olarak etki altında hareket etmez, kimseden emir almaz.",
    "negative": "İşkence odaları hazırdır, elektrik voltajı ayarlanmıştır, kum torbaları iz bırakmamaktadır, tuzlu sıcak su işkence izlerini kısa zamanda gidermektedir, güçlü dayak uzmanları yetiştirilmiştir, şikâyetler geciktirilerek izlerin kaybolması sağlanabilmektedir."
  },
  {
    "anchor": "— C. Savcılarının, fikir suçlarının soruşturmasında, bu konuların niteliği gereği, bilirkişi seçmeye hak ve yetkileri yoktur.",
    "positive": "Bu konuda mahkemelerin, yasalara göre, cezaları arttırma ve hafifletme yetkileri bulunduğunu söylemeye gerek yoktur sanırız.",
    "negative": "Örneğin toprak reformu yapılmamış, yurt topraklarının büyük kısmı belli kişilerin mülkiyetinde toplanmış ülkelerde topraksız ya da toprağı ailesinin geçimine yetmeyen kişiler büyük toprak sahiplerinin yerlerini işgal etme, hazine topraklarını kendine mâletme, ormandan tarla açma, kumsalları ekilir hale getirme yollarına başvurmaktadırlar."
  },
  {
    "anchor": "Savcılara bilirkişi seçme hakkı, ancak, “Gecikmesinde zarar bulunan haller” de tanınmıştır.",
    "positive": "İvedi ve gecikmesinde zarar do- ğabilecek haller nedeni ile savcılar tarafından emrolunan el koyma işlemi hâkimin onayına sunulur.",
    "negative": "Burada inceleme konusu madde ile ilgili örnek bir karardan söz etmekte yarar görüyoruz:"
  },
  {
    "anchor": "3 — Yukarıda sözü geçen kanuna aykırı olarak yapılan uygulamanın yanlışlığı, sakıncaları, kişi özgürlüğü ve adalet için doğurduğu tehlikeler mahkeme kararlar ve Yargıtay kararlarınca ispatlanmıştır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki, sözü geçen sınıflı toplumlarda adalet, bir sınıf adaleti olmaktan öteye gidememektedir.",
    "negative": "Biz burada sadece A.P.’nin Genel Af konusunda hukuk yönünden düştüğü açık bir çelişkiye değinmek istiyoruz."
  },
  {
    "anchor": "Bu yanlış uygulamaya son verilmesi, düşünce özgürlüğünün gerçekleşmesine yardımcı olacaktır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "negative": "İftira edilen kimse, iftira yüzünden üç yıldan fazla kişisel özgürlüğünü bağlayan bir ceza ile mahkûm olmuşsa, iftiracıya 15 yılı geçmemek üzere aynı ceza hükmolunacaktır."
  },
  {
    "anchor": "Adalet Partisinin iktidara gelişinden bu yana fikir suçlarından dolayı yapılan kovuşturmalar ve açılan davalar günden güne artmaktadır.",
    "positive": "Son aylarda bazı mahkemelerce, özellikle fikir suçlarından dolayı verilen tutuklama kararları, bizi konu üzerine eğilmeye itmiştir.",
    "negative": "Hükümet sözcüsünün görüşmeler esnasında açıkladığı gibi, maddelerdeki “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, topyekûn” yok etmek” sözleri bir “zor”u, bir “cebirli eylem”i ifade etmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Bu davalar bazen yayınlanan bir çeviri, bir yazı, bir şiir ve bazen de yapılan bir konuşmada suç bulunduğu iddiası ile açılmaktadır.",
    "positive": "Bilindiği gibi, yapılan bir konuşma, çevrilen veya yayınlanan bir kitapta suç olduğu iddiası ile Cumhuriyet Savcıları tarafından sık sık soruşturmalar açılmaktadır.",
    "negative": "Demek ki savcılar ancak, “Tehirinde mazarrat bulunan yerlerde” bilirkişi seçebileceklerdir."
  },
  {
    "anchor": "Bilindiği gibi bu tür davalarda savcılar ve mahkemeler çok kez bilirkişilerden mütalaa istemekte, raporlar almakta ve tahkikatı sonucuna ulaştırmaktadırlar.",
    "positive": "kez sonucunu önceden saptamak mümkün olmayan bu tür davalarda daha baştan sanığın tutuklanması ileride karşılanması imkânsız ağır zararlar doğurmaktadır.",
    "negative": "Osmanlı döneminden başlayarak işçinin sendika kurmasına, grev yapmasına engel olmak için yasal tedbirlere başvurulmuştur."
  },
  {
    "anchor": "Bu nedenlerle özellikle ceza davalarında bilirkişilik son yıllarda hukuk uygulamasında gittikçe daha çok önem kazanmış bulunuyor.",
    "positive": "Özellikle son yıllarda yurdumuzda bir kavram karışıklığı yaratılmaya özel bir çaba gösterildi.",
    "negative": "Görülüyor ki Anayasamız bir kitap hakkında toplatma kararı verme yetkisini yargı organlarına vermiştir."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Profesör Faruk Erem, Ceza Hukuku Usulü adlı kitabında: “Soruşturmada tespit edilen vakıalardan, ihtisası sebebiyle netice çıkarmaya hâkim tarafından davet edilen kimseye bilirkişi denir.” demektedir.",
    "positive": "kabul edilen bir işlemi yapmış olan hâkimin, örneğin davanın keşfini ya da bilirkişi incelemesini yapmış olan hâkimin bu işlemleri yaparken görevini kötüye kul- landığı anlaşılırsa, bu hâkim hükme katılmamış olsa bile bu hal yenileme nedeni olarak kabul edilmelidir.",
    "negative": "“Birinci fıkrada yazılı suça ikinci fıkrada gösterilenden gayrı surette iştirak eden fer’i şerikler hakkında 5 seneden 15 seneye kadar ağır hapis..."
  },
  {
    "anchor": "Sayın Profesör Schwarz da, bilirkişiyi “Ehlihibre, delillere taalluk eden bir meselede, haiz oldukları vukuf ve ihtisas kuvveti ile hâkime yardımla mükellef kimselerdir.” sözleri ile anlatmaktadır.",
    "positive": "Maddelerdeki: “Tesis etmek”, “ortadan kaldırmak”, “devirmek”, “topyekûn yok etmek” sözleri bir “eylemi”, “zor”u içermekte ve anlatmaktadır.",
    "negative": "Bu maddeye göre açılacak davalar eylem tarihinden itibaren altı aylık zaman aşımına bağlıdır, yani bu süre içinde açılmayan davalar dinlenmez."
  },
  {
    "anchor": "Bu tanımlamalardan da anlaşılacağı gibi, hukuk ve ceza davalarında bilirkişi, hâ- kimin, bilgi veya ihtisası dışında kalan konularda bilgisine başvurulan ve inceleme konusu alanda uzman olan kişilerdir.",
    "positive": "** Çözülmesi özel ve bilimsel düşünceleri gerektiren konularda mahkemelerce başvurulan uzman kişilere bilirkişi denilmektedir.",
    "negative": "Sorgu hâkimi kararları: Sorgu hâkimi tarafından verilen kararlara itiraz edilebilir, yeter ki yasada aksine bir hüküm bulunmasın."
  },
  {
    "anchor": "Bilirkişi müessesesi, özellikle siyasi konularda ve Türk Ceza Kanunu’nun 141 ve 142’nci maddelerine ilişkin davalarda önemli sonuçlar doğurmaktadır.",
    "positive": "**Sonuç:** Türk Ceza Kanunu’nun 141 ve 142’nci maddeleri “Cebir unsuru”nu içermektedirler.",
    "negative": "“Düşünce suçu” diye bir suç olamaz ama düşünceyi cezalandıran bir yasa maddesi söz konusu olabilir."
  },
  {
    "anchor": "Mahkeme kararlarının vatandaşa güven verebilmesi için her şeyden önce gerçeği yansıtması ve halkoyunu tatmin etmesi gerekir.",
    "positive": "Yukarıda da açıklandığı gibi “yazılı emir” yolu, Yasa yararı göz önüne alınarak, Hâkim ve Mahkeme kararlarının Yargıtay’ca incelenmesini, Ülkenin her yerinde Yasaların Yasa koyucunun amacına, uygun biçimde uygulanmasını sağlamak için kabul edilmiş bir yoldur.",
    "negative": "Yasa yoluna başvurma hakkına sahip olanlar süresi içinde bu haklarından vazgeçebilirler."
  },
  {
    "anchor": "Kararların bu niteliğe kavuşabilmesi, Usul Kanunlarının objektif ölçüler içinde uygulanması ve bu noktada titizlik gösterilmesine bağlıdır.",
    "positive": "Bu alanda yapılacak inceleme ve soruşturmalarda da belli usul hükümlerinin uygulanması doğaldır.",
    "negative": "C. Senatosu tarafından kısmen de, tamamen de değiştirilse, yine her üç metinden birisinin olduğu gibi kabul edilmesi zorunludur."
  },
  {
    "anchor": "Birincisi bilirkişinin, “Objektiflik” ilkesine tastamam bağlı olarak seçilmesi, ikincisi de bilirkişinin inceleme konusu üzerinde gerçekten uzman kişi olmasıdır.",
    "positive": "Bu seçimde, seçimle görevli merciin tamamen objektif ölçülerle hareket etmesi ve inceleme konusu üzerinde uzman kişiyi veya kişileri seçmesi zorunludur.",
    "negative": "İnsanlığın kendisine karşı değil, belli bir dönemde, tarih karşısında geçici olan bir yönetime, bir siyasal rejime karşı işlenen ve o dönemin yasalarına göre cezalandırılan bu suçlara uygar dünyanın af yasalarında her zaman öncelik tanınmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Hemen açıklayalım ki, bir süreden beri bilirkişilerin seçim tarzında tutulan yanlış yol, “Adlî hata”ların doğmasına sebep olmaktadır.",
    "positive": "Hemen açıklayalım ki maddelerde “cebir unsuru” vardır, maddeler bu unsuru içermektedir.",
    "negative": "Burada “Türk Mahkemelerinde dava açılamaması hali”nden ne anlamak gerektiği hususu önemlidir."
  },
  {
    "anchor": "Bilirkişiyi seçmek, kanunlarımıza göre, hazırlık incelemesinde savcılara ve duruşma esnasında da mahkemelere ait bir görevdir.",
    "positive": "raporlar, hazırlık soruşturması esnasında, çok kere, yetkisiz ve yetersiz kişilerden alınmakta^",
    "negative": "Bu maddede bahsi geçen, Anayasa’nın 22’nci maddesinin beşinci fıkrası konuya ışık tutmakta olduğundan üzerinde durmakta fayda bulunmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Bu seçimde, seçimle görevli merciin tamamen objektif ölçülerle hareket etmesi ve inceleme konusu üzerinde uzman kişiyi veya kişileri seçmesi zorunludur.",
    "positive": "Birincisi bilirkişinin, “Objektiflik” ilkesine tastamam bağlı olarak seçilmesi, ikincisi de bilirkişinin inceleme konusu üzerinde gerçekten uzman kişi olmasıdır.",
    "negative": "Suçun işlenmiş sayılacağı da, ancak, yetkili bir mahkemenin mahkûmiyet kararı ile anlaşılabileceği açıktır."
  },
  {
    "anchor": "Örneğin, dava konusu, iktisadi doktrinler, ekonomi, sosyoloji bilimleri ile ilgili ise, bilirkişinin herhâlde bu alanlarda bilgi sahibi profesörlerden seçilmesi ve konu edebiyat, sanat veya şiirle ilgili ise bilirkişilerin çoğunlukla yazarlardan, sanatçılardan ve şairlerden seçilmesi amaca varabilmek için gerekli bulunmaktadır.",
    "positive": "Bütün bu alanlarda “Gerçek”i bulabilmek, amaca varabilmek için belli usuller (Methode) uygulanır.",
    "negative": "maddede sanığın hâkim tarafından tanzim kılınan zabıt varakasındaki ifadesinin ikrarına delil olarak okunabileceği tasrih edilmiş olması hasebiyle ancak hâkim huzurundaki ikrarın aleyhine delil teşkil edebileceği düşünülmelidir.”^5"
  },
  {
    "anchor": "Bu konuda Yargıtay Birinci Ceza Dairesi, iktisadi doktrinler ve tarih ile ilgili bir davada ve İstanbul Üniversitesi ceza hukuku profesörlerinden Sulhi Dönmezer, amme hukuku profesörü Recai Galip Okandan ve Kayhan İçel tarafından düzenlenen rapora",
    "positive": "Örneğin tarihle, edebiyatla, sanatla veya iktisadi doktrinlerle, sosyoloji, ekonomi bilimleri ile ilgili konularda bu ceza ve amme hukuku profesörleri tarafından, bu alanlarda uzman olmadıkları halde, raporlar düzenlenmiş ve bu raporlara dayanılarak tutuklama kararları verilmiştir.",
    "negative": "Son zamanlarda basında yer yer “Düşünce Özgürlüğü” üzerine yazılara rastlanmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Sulhi Dönmezer, Ord. Prof. Recai Galip Okandan ve Asistan Kayhan İçel tarafından düzenlenen 6/9/966 tarihli raporda istidlale kaçan bir mütalâa dermeyan edilmekte olmasına göre, birisi bilhassa Macaristan tarihine vakıf bir tarih profesörü, diğerleri iktisadi doktrinler alanında bilgi sahibi kimselerden seçilecek bilirkişiler kuruluna, gerek sözü edilen kitap ve gerek bu kitaba konulan önsöz incelettirilerek kitapta bahsedilen vakıaların gerçekten Macaristan tarihinde cereyan etmiş olup olmadığı, bu kitabın yazılmasındaki amacın sırf geçen vakıaları zikir ve tespit etmek mi yoksa olaylar tahrif edilerek komünist rejimini propaganda veya övmek mi olduğu ve ayrıca sanık tarafından ya- zıldığı ve altında takma ad konulduğu kabul olunan (Önsöz) yazısında da gerçekten TCK’nun 142’nci maddesine göre komünistlik propagandası veya komünistliği övme niteliği mevcut olup olmadığı gerekçeleri ile açıkça ve kanaat verici bir tarzda gösterilmek suretiyle tayin ettirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu bakımdan eksik soruşturma ve yetersiz bulunan mezkur bilirkişiler raporuna istinaden hüküm verilmesi yolsuzdur.”",
    "positive": "Bir çalışmanın derneği bağlayıcı bir çalışma olup olmadığı veya dernek tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından yapılmış bulunup bulunmadığı, davayı gören mahkeme tarafından toplanacak delillere göre saptanacak bir husustur.",
    "negative": "Ünlü cezacı Carrara ikrarın geçerli sayılabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesini önermektedir:"
  },
  {
    "anchor": "Oysa, uygulamada, siyasi davalarda ve fikir suçlarının incelenmesinde çoğunlukla uzmanlıklarına bakılmaksızın İstanbul Üniversitesinin ceza ve amme hukuku profesörlerinden bilirkişiler seçilmekte ve dava konusunun özelliği göz önüne alınmadan bu kişilerden raporlar alınmakta, davalar açılmakta ve tutuklama",
    "positive": "Son zamanlarda sözü geçen maddelerle ilgili davalarda seçilen bilirkişiler de çoğunlukla Yargıtay’ın bu görüşüne uygun biçimde raporlar düzenlemekte ve maddelerin “Cebir unsuru”nu içerdiğini bildirmektedirler.",
    "negative": "“Kapatmayı icap ettirecek sebep mahkemeye verilecek hallerden değilse, kapatma en çok üç ay devam edebilir.”"
  },
  {
    "anchor": "Örneğin tarihle, edebiyatla, sanatla veya iktisadi doktrinlerle, sosyoloji, ekonomi bilimleri ile ilgili konularda bu ceza ve amme hukuku profesörleri tarafından, bu alanlarda uzman olmadıkları halde, raporlar düzenlenmiş ve bu raporlara dayanılarak tutuklama kararları verilmiştir.",
    "positive": "Oysa, uygulamada, siyasi davalarda ve fikir suçlarının incelenmesinde çoğunlukla uzmanlıklarına bakılmaksızın İstanbul Üniversitesinin ceza ve amme hukuku profesörlerinden bilirkişiler seçilmekte ve dava konusunun özelliği göz önüne alınmadan bu kişilerden raporlar alınmakta, davalar açılmakta ve tutuklama",
    "negative": "Çünkü her iki maddede de belli düşünce etrafında “ **fikrî birleşmeler** ” cezalandırılmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Dava mahkemeye intikal ettikten sonra çok kez sanık ve müdafiler tarafından yapılan savunmalar ve itirazlar sonunda yeniden bilirkişilere başvurulmuş ve evvelce verilen raporların aksine ve o raporların yanlışlığını ortaya koyan gerekçeli raporlar alınmış ve gerçeğe ulaşılmaya çalışılmıştır.",
    "positive": "Uygulamada ceza mahkemelerince taraflara kararın sonucu anlatılmakta, kararı temyiz edebilecekleri bildirilmekte ve çok kez gerekçeli karar hazırlanamamaktadır.",
    "negative": "Sorguya başlanırken önce sanığa yükletilmek istenen suçun ne olduğu açıkça bildirilir."
  },
  {
    "anchor": "Ama bilirkişi seçiminde tutulan hatalı yol ve yetersiz bilirkişilerin rapor düzenlemeleri sonucu çok defa vatandaşlar aylarca ve bazen yıllarca cezaevlerinde yatmak zorunda bırakılmışlardır.",
    "positive": "Son zamanlarda verilen toplatma kararlarında görüldüğü gibi, Sulh Ceza Mahkemelerinden bazıları, basın savcılarının istekleri üzerine, bazen bir bilirkişi raporuna dayanarak ve bazen de böyle bir rapor olmaksızın",
    "negative": "Yukarıda yazılı farklı hükümler dışında iki Yasa arasında Usul açısından uygunluk vardır."
  },
  {
    "anchor": "Yukarıda sözü geçen, Yargıtay’ın örnek kararı, bilirkişi seçiminde en yüksek mahkemenin “Uzmanlık” konusuna, haklı olarak, ne kadar önem verdiğini göstermektedir.",
    "positive": "En yüksek mahkemenin, bilirkişi seçiminde, yerinde olarak gösterdiği titizlik, yukarıda açıklamaya çalıştığımız sakıncaları önlemeye yetecektir inancındayız.",
    "negative": "Mahallî C. Müddeiumumileri, re’sen veya alâkalıların müracaatı üzerine Başmüddeiumuminin nazarı dikkatini celbeder ve evrakı gönderirler."
  },
  {
    "anchor": "İstanbul Üniversitesinden bazı ceza ve amme hukuku profesörleri, yıllardan beri, bilirkişiliği bir “sanat-ı mutade” haline getirerek, meslek alanları ile ilgili olmayan konularda bile raporlar düzenlemişler, Atatürkçü, ilerici, toplumcu ve halktan yana aydınları zor durumlara düşürmek yoluna girmişlerdir.",
    "positive": "Örneğin tarihle, edebiyatla, sanatla veya iktisadi doktrinlerle, sosyoloji, ekonomi bilimleri ile ilgili konularda bu ceza ve amme hukuku profesörleri tarafından, bu alanlarda uzman olmadıkları halde, raporlar düzenlenmiş ve bu raporlara dayanılarak tutuklama kararları verilmiştir.",
    "negative": "Buna mukabil, aynı saik tahtında işlenen her çeşit müessir fiilin işkence sayılmasına da cevaz yoktur."
  },
  {
    "anchor": "En yüksek mahkemenin, bilirkişi seçiminde, yerinde olarak gösterdiği titizlik, yukarıda açıklamaya çalıştığımız sakıncaları önlemeye yetecektir inancındayız.",
    "positive": "Yukarıda sözü geçen, Yargıtay’ın örnek kararı, bilirkişi seçiminde en yüksek mahkemenin “Uzmanlık” konusuna, haklı olarak, ne kadar önem verdiğini göstermektedir.",
    "negative": "** Millet Meclisince kabul edilen Af Yasası gerek esas ve gerekse oylama biçimi yönlerinden Anayasamızın 92/5."
  },
  {
    "anchor": "Doğa bilimlerine göre canlı varlık, gelişmesinin belli bir aşamasında “Düşünme” yeteneğini kazandı.",
    "positive": "Bu güç, olaya ters bir yönden ve metafizik açıdan bakan Hegel’in dediği gibi, “Ahlâk fikrinin gerçeği”, “Aklın imgesi ve gerçeği” değil, toplum gelişmesinin belli bir aşamasında ortaya çıkmış ve onun ürünüdür.",
    "negative": "Buradaki yeni delil ve yeni olaylardan mahkemenin davayı görürken bilmediği öğrenemediği, haberdar olmadığı delil ya da olayları anlamak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Bazen “Eş- ref-i mahlûkat”, bazen “Düşünen hayvan” denilen ve en seçkin özeliği, ayırıcı niteliği “Düşünebilmek” olan insan!",
    "positive": "Bu zarar, bazen mal, bazen özgürlük ve bazen de insan şeref ve haysiyeti biçiminde kendini gösterir.",
    "negative": "Yakalanan ya da tutuklanan kişilerin bu durumları anılan yasa, hükümleri gereğince yakınlarına hemen bildirilmezse,"
  },
  {
    "anchor": "İnsanla düşünceyi birbirinden ayırmak ne kadar olanaksız ise, düşünce ile özgürlüğü de ayrı düşünmek o kadar olanaksızdır.",
    "positive": "Önemle belirtmek gerekir ki kanunlarımızca yasaklanan “politika”nın anlamının ne olduğunu saptamak bakımından “politika” ile “Yurt sorunları üzerinde düşünce açıklama hakkı”nı öncelikle birbirinden ayırmak gerekir.",
    "negative": "Bir üst yapı kurumu olan hukuk ve yasalar, önünde sonunda toplumsal gelişme doğrultusuna girmek zorundadır."
  },
  {
    "anchor": "Çağdaş anlamdaki düşünce özgürlüğü ilkesi, yüz yılların siyasal haklar savaşının bir ürünü olmuştur.",
    "positive": "Anayasal temel haklar dediğimiz hak ve özgürlükler, tarih boyunca verilen çoğu kez kanlı mücadelelerin bir ürünü olmuştur.",
    "negative": "Gerçekten Orta Çağlarda Kral ya da monarşik yönetimlerin başında bulunan kişiler, devlet ile özdeş kabul edilir, Krala karşı işlenen suçlar da devlete karşı işlenmiş sayılırdı."
  },
  {
    "anchor": "Eski çağlarda, Atina ve Roma’da özgürlüklerden ancak sınırlı bir yurttaş kesimi yararlanmaktaydı.",
    "positive": "“Bir sanığa işkence yapılıp yapılmaması ve bunun tahkiki; işkence yapanlar hakkında takibata tevessül bakımından önem taşıdığı; bunun da, sanıkla ilgili dava ile bir münasebeti olmadığı; ancak bu dava ile ilgili olarak sanığın eski ifadelerinin, işkence ile temin edildiği iddia olunduğu ve bu eski ifadeler sanık aleyhine bir delil olarak kabul ile hükme mesnet ittihat edildiği takdirde iddianın tahkikinde zaruret bulunduğu” (As. Yar.",
    "negative": "Yasa bu yenileme isteminin kabul edilebilmesi için tanık ya da bilirkişinin dinlenmiş olmasını gerekli görmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Ortaçağlarda bireyler bir yandan feodal beylerin, öte yandan da kilisenin baskısı altında kalmış, düşünce özgürlüğünden yoksun yaşamışlardı.",
    "positive": "Öte yandan bu yetkinin kötüye kullanmaya elverişli bir yetki olduğu da kuşkusuzdur.",
    "negative": "(Burada dava konusunun neden bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olduğu açıklanabilir.)"
  },
  {
    "anchor": "Yakın Çağlar’ın düşünce özgürlüğü, kökenini 17 ve 18’inci yüzyılların Tabiî Hukuk ve Kişi Hakları ilkelerinden almıştır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "negative": "b — Siyasal partiler arasında işbirliği sağlamak, c — Yasada gösterilen seçimlerde bir siyasal partiyi veya adaylardan birisini veya bir kaçını veya bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya bunların kazanmalarını önlemeye çalışmak veya bunlar arasında işbirliği sağlamak,"
  },
  {
    "anchor": "Giderek bu özgürlükler 1789 İnsan ve Yurttaş Hakları Beyannamesine ve daha sonra da Çağdaş Anayasalara girmiştir.",
    "positive": "1776 Amerikan İnsan Hakları bildirisi, daha sonra 1789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, “İnsan Hakları”nın bazılarını saptamış ve bu hakların tanındığını ilân etmiştir.",
    "negative": "Bunun nedeni de haklar mücadelesinin, ancak örgütlü mücadele ile kazanılabileceği gerçeğidir."
  },
  {
    "anchor": "Altında Ülkemizin de imzası bulunan “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde şu düşüncelerin yer alması, uzun toplumsal mücadelelerin bir ürünü oldu:",
    "positive": "Böyle bir suç atmadan ötürü kişinin tutuklanması, yasanın amacına ve altında ülkemizin de imzası bulunan İnsan Hakları Evrensel Sözleşmesi Hükümlerine aykırıdır.",
    "negative": "“Her hükümet kanunları kendi işine geldiği gibi kurar” demokratlık, demokratlığa uygun kanunlar, tyrannis’e"
  },
  {
    "anchor": "Bu hak ve fikirlerinden ötürü rahatsız edilmemek; memleket sınırları mevzuu bahis olmaksızın malûmat ve fikirleri her vasıta ile aramak, elde etmek ve yaymak hakkını gerektirir.”",
    "positive": "Yönetilen sınıf ve tabakalar da yönetenlere karşı kendi hak ve özgürlükle- rini elde etmek ve savunmak için karşı bir mücadele vermek zorunda kalmışlardır.",
    "negative": "Kelimeler, kavramlar kendi öz anlamlarının dışında kullanılıyor, bazen de bir konu, onunla doğrudan doğruya ilgisi olmayan kavramlarla anlatılmaya çalışılıyor."
  },
  {
    "anchor": "**Uygarlık Koşulu** Demokratik rejimle yönetilen uygar ülkeler, düşünce özgürlüğünü yaşamlarının bir parçası olarak görmekte ve onu böylesine korumaktadırlar.",
    "positive": "“Baskı Grupları” da denilen bu örgüt- lere uygar ülkelerde demokratik rejimin vazgeçilmez öğeleri olarak bakılmaktadır.",
    "negative": "Yargılamanın yenilenmesi konusunda Genel Ceza Yargılama Usulü Yasası ile Askerî Yargılama Usulü Yasası arasında bazı farklı hükümler vardır."
  },
  {
    "anchor": "Bu ülkelerde “Düşünceler yazıya dökülünce eylem olur” biçimindeki savlara (iddialara) ciddi gözle bakacak kimse bulunmamaktadır.",
    "positive": "İnsan haklarına aykırı eylem ve işlemler kısa sürede dünya halkoyuna yansımakta ve ciddi tepkilere yol açmaktadır.",
    "negative": "En yüksek mahkemenin, bilirkişi seçiminde, yerinde olarak gösterdiği titizlik, yukarıda açıklamaya çalıştığımız sakıncaları önlemeye yetecektir inancındayız."
  },
  {
    "anchor": "O ülkelerde “Yararlı düşünce, zararlı düşünce” biçiminde bir ayrıma da rastlanmamaktadır.",
    "positive": "Bu nedenledir ki düşünce özgürlüğünün yerleştiği bazı ülkelerde “düşünce özgürlüğü” nün yerini, “açıklama özgürlüğü”, “basın özgürlüğü” almıştır.",
    "negative": "Çünkü bu takdirde sanık; yalan yere tanıklık yapanlara verilecek ceza müeyyidesi ile karşılaşmaktadır ki bu, insan yaratılışına aykırı düşmektedir."
  },
  {
    "anchor": "Düşünceler “Doğru veya yanlış düşünceler” olarak ele alınmakta, tartışılmakta, doğru olanı saptanmaktadır.",
    "positive": "Bu durum, mahkeme kararlarına karşı mahkemenin kendisine veya başka bir mahkemeye başvurarak bu kararların yeniden incelettirilmesi, bunlardan yanlış olanların bozulması, doğru olanların da doğru olduklarının belirtilmesi ve bunun sonucu olarak doğru kararlar üzerindeki yanlışlık kuşkusunun ortadan kaldırılması zorunluluğunu doğurmaktadır.",
    "negative": "**Sonuç:** Türk Ceza Kanunu’nun 141 ve 142’nci maddeleri “Cebir unsuru”nu içermektedirler."
  },
  {
    "anchor": "Kitaplar, çeviriler yasaklanmamakta, evrensellik kazanmış düşünce sistemlerine düşünce kapıları kapanmamaktadır.",
    "positive": "Böylece maddeler, “eylem”i değil, “düşünce”yi suçlayan ve cezalandıran bir nitelik kazanmış oluyordu.",
    "negative": "Bu, öğretmenin öğrenciye sadece alfabe okutmasını isteyenlerin de amaçlarının ne olduğunu gün ışığına çıkarmaktadır."
  },
  {
    "anchor": "Düşüncelerinden ötürü kimse kınanmamakta, düşüncelerin aşırılığı değil doğruluğu veya yanlışlığı önem taşımaktadır.",
    "positive": "Oysa cezaevleri düşüncelerinden, yazılarından, çevirilerinden ötürü tutuklanan ve cezalandırılan insanlarla doludur.",
    "negative": "Ancak Askerî Yargılama Usulü Yasasına göre nezdinde mahkeme bulunan kı¬ta komutanına da yasa yoluna başvurma yetkisi ta-nınmıştır."
  },
  {
    "anchor": "Hiç kimse düşünce özgürlüğünü ve öbür temel hakları getiren bir Anayasaya “Bu Anayasa ülkemiz için lükstür” dememekte ve kendi halkını küçümsememektedir.",
    "positive": "Cebir ve tazyike maruz kalmadıkça dünyada hiç kimse kendi harabiyeti için kendi aleyhine konuşmaz.",
    "negative": "Oylama yasanın bütünü üzerinde yapılmadığı takdirde Anayasanın “üç metinden birisinin olduğu gibi kabulü"
  },
  {
    "anchor": "Toplumun ekonomik ve sosyal düzenini eleştirenler, düzenin değişmesini isteyenler ve hatta bu değişiklik için zor kullanılmasını önerenler bile suçlanmamakta, hainlikle itham edilmemekte, bu öneriler düşünce alanında kaldıkça, somut eyleme dönüşmedikçe, düşünce sınırları içinde sayılmaktadır.",
    "positive": "maddelerde cebir unsurunun varlığı kabul edilmediği takdirde, özellikle düşünce ve sanat özgürlüğü kısıtlanmakta, mevcut toplum düzeninin, emekçi halkın, yönetilen sınıf ve tabakaların yararına işlemediğini, bu düzenin değişmesi gerektiğini ifade eden ve bu değişiklik isteminde zor önermeyen “düşünceler” de suçlanmakta yani “Salt düşünce” cezalandırılmakta ve yasal yollarla iktidara gelmek isteyen sol eğilimli bir partinin kurulması ve çalışması da engellenmiş olmaktadır.",
    "negative": "Bir ceza niteliğinde değil, bir tedbir niteliğinde olan tutuklama kararına, ancak sanığın kaçacağı, delilleri yok edeceği, değiştireceği veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan hallerde başvurulmak gerekir."
  },
  {
    "anchor": "Devletin düşünceye karşı değil, eyleme ve uygulamaya karşı savunulması ilkesi benimsenmektedir.",
    "positive": "Suç insanlığa, topluma karşı değil belli bir siyasal iktidarın yönetim biçimine karşı işlenmiştir.",
    "negative": "1. Görevlinin yaptığı hizmetin Türk Ceza Yasasında gösterildiği gibi kamu görevi olması,"
  },
  {
    "anchor": "İnsanlara düşünmeyi öğretmekten başka tasası olmayan, diyalektik öğretim yöntemini bulup uygulayan, düşüncelerini sonuna kadar savunmak için baldıran zehirini içerek ölmeyi göze alan Sokrat’ı unutmak mümkün müdür?",
    "positive": "“Çalış idraki kaldır muktedirsen âdemiyetten” diyen hürriyet şairi Namık Kemal’i unutmak mümkün müdür?",
    "negative": "Görülüyor ki yerel mülkiye âmirlerinin emri ile kolluk kuvvetleri her zaman bir derneğin genel merkez binasına, şube binasına kuruluşlarına ve her çeşit eklentilerine girebilecektir."
  }
]