DeCLIP-TPAMI / analysis /decoupling_analysis /2loss /plot_gradient_analysis.py
xiaomoguhzz's picture
Add files using upload-large-folder tool
c9aee57 verified
#!/usr/bin/env python3
"""
梯度冲突分析可视化 - 2loss 版本
分析 Integrated_2loss 实验的梯度冲突情况。
"""
import json
import os
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt
import matplotlib.patches as mpatches
from matplotlib.colors import TwoSlopeNorm
from collections import defaultdict
# 配置
GRADIENT_DATA_PATH = "/mnt/bn/strategy-mllm-train/user/wangjunjie/code/xiaomoguhzz/DeCLIP_private/logs/Integrated_EVA-B_DINOv2-B_560_grad_analysis_2loss/gradient_analysis.jsonl"
OUTPUT_DIR = "/mnt/bn/strategy-mllm-train/user/wangjunjie/code/xiaomoguhzz/DeCLIP_private/decoupling_analysis/2loss/results"
SMOOTHING_WINDOW = 5
def setup_plot_style():
"""设置顶会论文级别的绘图风格。"""
plt.style.use('seaborn-v0_8-whitegrid')
plt.rcParams.update({
'font.family': 'serif',
'font.serif': ['Times New Roman', 'DejaVu Serif'],
'font.size': 11,
'axes.labelsize': 13,
'axes.titlesize': 14,
'axes.titleweight': 'bold',
'xtick.labelsize': 11,
'ytick.labelsize': 11,
'legend.fontsize': 11,
'figure.dpi': 150,
'savefig.dpi': 300,
'savefig.bbox': 'tight',
'savefig.pad_inches': 0.1,
'axes.linewidth': 1.2,
'grid.linewidth': 0.8,
'grid.alpha': 0.3,
'lines.linewidth': 2.0,
})
def load_gradient_data(filepath: str) -> tuple:
"""加载梯度分析数据。"""
iterations = []
layer_data = defaultdict(list)
with open(filepath, 'r', encoding='utf-8') as f:
for line in f:
record = json.loads(line.strip())
iterations.append(record['iteration'])
layer_cos_sims = record.get('layer_cos_sims', {})
for layer_name, cos_sim in layer_cos_sims.items():
layer_data[layer_name].append(cos_sim)
return iterations, dict(layer_data)
def compute_statistics(layer_data: dict) -> dict:
"""计算统计信息。"""
stats = {}
for layer_name, cos_sims in layer_data.items():
cos_array = np.array(cos_sims)
stats[layer_name] = {
'mean': float(np.mean(cos_array)),
'std': float(np.std(cos_array)),
'min': float(np.min(cos_array)),
'max': float(np.max(cos_array)),
'conflict_ratio': float(np.mean(cos_array < 0)),
'orthogonal_ratio': float(np.mean(np.abs(cos_array) < 0.1)),
'positive_ratio': float(np.mean(cos_array > 0)),
}
# 计算全局统计
all_values = []
for cos_sims in layer_data.values():
all_values.extend(cos_sims)
if all_values:
all_array = np.array(all_values)
stats['overall'] = {
'mean': float(np.mean(all_array)),
'std': float(np.std(all_array)),
'conflict_ratio': float(np.mean(all_array < 0)),
'orthogonal_ratio': float(np.mean(np.abs(all_array) < 0.1)),
}
return stats
def plot_paper_figure(
iterations: list,
layer_data: dict,
stats: dict,
output_path_png: str,
output_path_pdf: str
):
"""绘制论文用组合图 (1x3)。"""
fig, axes = plt.subplots(1, 3, figsize=(15, 4.5))
# 排序层名
layer_names = sorted(layer_data.keys(), key=lambda x: int(x.split('_')[1]))
# ====== 图1: 热力图 ======
ax1 = axes[0]
matrix = np.array([layer_data[name] for name in layer_names])
norm = TwoSlopeNorm(vmin=-0.4, vcenter=0, vmax=0.4)
im = ax1.imshow(matrix, aspect='auto', cmap='RdBu_r', norm=norm,
extent=[iterations[0], iterations[-1], len(layer_names)-0.5, -0.5])
ax1.set_yticks(range(len(layer_names)))
ax1.set_yticklabels([f'{name.split("_")[1]}' for name in layer_names])
ax1.set_xlabel('Iteration')
ax1.set_ylabel('Layer')
ax1.set_title('(a) Cosine Similarity Heatmap', fontweight='bold')
cbar = plt.colorbar(im, ax=ax1, shrink=0.8)
cbar.set_label('Cosine Sim.', rotation=270, labelpad=10, fontsize=10)
# ====== 图2: 平均余弦相似度 ======
ax2 = axes[1]
means = [stats[name]['mean'] for name in layer_names]
stds = [stats[name]['std'] for name in layer_names]
x = np.arange(len(layer_names))
colors = ['#E94F37' if m < 0 else '#2E86AB' for m in means]
bars = ax2.bar(x, means, color=colors, alpha=0.85, edgecolor='white', linewidth=1)
ax2.errorbar(x, means, yerr=stds, fmt='none', color='black', capsize=3, capthick=1, elinewidth=1)
ax2.axhline(y=0, color='black', linestyle='-', linewidth=1.5)
ax2.set_xlabel('Layer')
ax2.set_ylabel('Mean Cosine Similarity')
ax2.set_title('(b) Mean Similarity by Layer', fontweight='bold')
ax2.set_xticks(x)
ax2.set_xticklabels([f'{name.split("_")[1]}' for name in layer_names])
ax2.grid(True, alpha=0.3, axis='y')
# ====== 图3: 冲突比例 ======
ax3 = axes[2]
conflict_ratios = [stats[name]['conflict_ratio'] * 100 for name in layer_names]
orthogonal_ratios = [stats[name]['orthogonal_ratio'] * 100 for name in layer_names]
aligned_ratios = [max(0, 100 - c - o) for c, o in zip(conflict_ratios, orthogonal_ratios)]
bars1 = ax3.bar(x, conflict_ratios, 0.6, label='Conflict', color='#E94F37', alpha=0.85)
bars2 = ax3.bar(x, orthogonal_ratios, 0.6, bottom=conflict_ratios,
label='Orthogonal', color='#F5A623', alpha=0.85)
bars3 = ax3.bar(x, aligned_ratios, 0.6,
bottom=[c + o for c, o in zip(conflict_ratios, orthogonal_ratios)],
label='Aligned', color='#2E86AB', alpha=0.85)
ax3.set_xlabel('Layer')
ax3.set_ylabel('Percentage (%)')
ax3.set_title('(c) Gradient Conflict Ratio', fontweight='bold')
ax3.set_xticks(x)
ax3.set_xticklabels([f'{name.split("_")[1]}' for name in layer_names])
ax3.legend(loc='upper right', fontsize=9, framealpha=0.9)
ax3.set_ylim(0, 100)
ax3.grid(True, alpha=0.3, axis='y')
# 添加平均冲突比例线
avg_conflict = stats['overall']['conflict_ratio'] * 100
ax3.axhline(y=avg_conflict, color='#E94F37', linestyle='--', linewidth=2, alpha=0.7)
ax3.text(len(layer_names) - 0.5, avg_conflict + 2, f'Avg: {avg_conflict:.1f}%',
fontsize=10, color='#E94F37', ha='right')
plt.tight_layout()
plt.savefig(output_path_png)
plt.savefig(output_path_pdf)
plt.close()
print(f"已保存: {output_path_png}")
print(f"已保存: {output_path_pdf}")
def plot_cosine_distribution(layer_data: dict, output_path: str):
"""绘制余弦相似度分布直方图。"""
all_values = []
for cos_sims in layer_data.values():
all_values.extend(cos_sims)
all_array = np.array(all_values)
fig, ax = plt.subplots(figsize=(10, 6))
bins = np.linspace(-0.5, 0.5, 41)
n, bins_edges, patches = ax.hist(all_array, bins=bins, edgecolor='white',
linewidth=0.5, alpha=0.85)
for i, (patch, left_edge) in enumerate(zip(patches, bins_edges[:-1])):
right_edge = bins_edges[i + 1]
center = (left_edge + right_edge) / 2
if center < 0:
patch.set_facecolor('#E94F37')
elif abs(center) < 0.1:
patch.set_facecolor('#F5A623')
else:
patch.set_facecolor('#2E86AB')
ax.axvline(x=0, color='black', linestyle='--', linewidth=2, alpha=0.7)
conflict_pct = np.mean(all_array < 0) * 100
orthogonal_pct = np.mean(np.abs(all_array) < 0.1) * 100
textstr = f'Conflict: {conflict_pct:.1f}%\nOrthogonal: {orthogonal_pct:.1f}%\nMean: {np.mean(all_array):.3f}'
props = dict(boxstyle='round', facecolor='white', alpha=0.9)
ax.text(0.02, 0.98, textstr, transform=ax.transAxes, fontsize=11,
verticalalignment='top', bbox=props)
legend_elements = [
mpatches.Patch(facecolor='#E94F37', label='Conflict (cos < 0)'),
mpatches.Patch(facecolor='#F5A623', label='Orthogonal (|cos| < 0.1)'),
mpatches.Patch(facecolor='#2E86AB', label='Aligned (cos > 0.1)')
]
ax.legend(handles=legend_elements, loc='upper right', framealpha=0.9)
ax.set_xlabel('Gradient Cosine Similarity')
ax.set_ylabel('Frequency')
ax.set_title('Distribution of Gradient Cosine Similarity (2loss)')
ax.grid(True, alpha=0.3, axis='y')
plt.tight_layout()
plt.savefig(output_path)
plt.close()
print(f"已保存: {output_path}")
def main():
setup_plot_style()
os.makedirs(OUTPUT_DIR, exist_ok=True)
print("=" * 60)
print("梯度冲突分析可视化 (2loss)")
print("=" * 60)
# 加载数据
print(f"加载数据: {GRADIENT_DATA_PATH}")
iterations, layer_data = load_gradient_data(GRADIENT_DATA_PATH)
print(f" 迭代次数: {len(iterations)}")
print(f" 层数: {len(layer_data)}")
# 计算统计
stats = compute_statistics(layer_data)
print()
print("=" * 60)
print("生成图表")
print("=" * 60)
# 论文用组合图
plot_paper_figure(
iterations, layer_data, stats,
os.path.join(OUTPUT_DIR, 'gradient_analysis_2loss_paper.png'),
os.path.join(OUTPUT_DIR, 'gradient_analysis_2loss_paper.pdf')
)
# 分布直方图
plot_cosine_distribution(
layer_data,
os.path.join(OUTPUT_DIR, 'cosine_similarity_distribution_2loss.png')
)
# 保存统计数据
stats_path = os.path.join(OUTPUT_DIR, 'gradient_statistics.json')
with open(stats_path, 'w', encoding='utf-8') as f:
json.dump(stats, f, indent=2, ensure_ascii=False)
print(f"已保存: {stats_path}")
print()
print("=" * 60)
print("统计摘要 (2loss)")
print("=" * 60)
print(f"\n【全局统计】")
overall = stats['overall']
print(f" 平均余弦相似度: {overall['mean']:.4f} ± {overall['std']:.4f}")
print(f" 冲突比例 (cos < 0): {overall['conflict_ratio']*100:.1f}%")
print(f" 正交比例 (|cos| < 0.1): {overall['orthogonal_ratio']*100:.1f}%")
print(f"\n【逐层统计】")
layer_names = sorted([k for k in stats.keys() if k != 'overall'],
key=lambda x: int(x.split('_')[1]))
for name in layer_names:
s = stats[name]
print(f" Layer {name.split('_')[1]}: mean={s['mean']:+.4f}, "
f"conflict={s['conflict_ratio']*100:.1f}%")
print()
print("=" * 60)
print("可视化完成!")
print("=" * 60)
if __name__ == "__main__":
main()