Spaces:
Running on Zero
Running on Zero
File size: 18,222 Bytes
9d24374 b3d11b8 b784950 9d24374 b784950 9d24374 6d68f94 9838759 9d24374 b784950 9838759 9d24374 393bb89 b784950 393bb89 b784950 393bb89 b3d11b8 6d68f94 b784950 9d24374 b784950 9d24374 9838759 9d24374 9838759 b784950 9838759 9d24374 b3d11b8 b784950 9d24374 b784950 6d68f94 9d24374 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b784950 9d24374 6d68f94 b3d11b8 9d24374 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 393bb89 b784950 393bb89 b3d11b8 6d68f94 b784950 b3d11b8 b784950 b3d11b8 b784950 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 6d68f94 b3d11b8 9838759 b784950 9d24374 9838759 b784950 9d24374 | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 | from __future__ import annotations
import argparse
import csv
import math
from pathlib import Path
import torch
from transformers import AutoModelForCausalLM, AutoTokenizer
from experiments.common import ARTIFACT_DIR, DATA_DIR, load_jsonl, set_seed
from featurelens.config import SETTINGS
from featurelens.interventions import InterventionSpec, normalized_random_control, residual_delta
from featurelens.metrics import js_divergence_from_logits, sequence_logprob_summary
from featurelens.sae import SAEStore, SparseEncoding
POSITION_POLICIES = ('final_token', 'max_feature_activation')
def parse_args() -> argparse.Namespace:
parser = argparse.ArgumentParser(description='Run held-out causal SAE interventions.')
parser.add_argument('--tasks', type=Path, default=DATA_DIR / 'causal_tasks.jsonl')
parser.add_argument('--catalog', type=Path, default=ARTIFACT_DIR / 'feature_catalog.csv')
parser.add_argument('--output', type=Path, default=None)
parser.add_argument('--position-policy', choices=POSITION_POLICIES, default='final_token')
parser.add_argument('--seed', type=int, default=42)
parser.add_argument('--random-controls', type=int, default=8)
parser.add_argument(
'--resume',
action='store_true',
help='Resume from task-level rows already checkpointed in --output.',
)
return parser.parse_args()
def default_output(policy: str) -> Path:
if policy == 'final_token':
return ARTIFACT_DIR / 'causal_results_final_token.csv'
return ARTIFACT_DIR / 'causal_results_max_active.csv'
def _completion_marker(path: Path) -> Path:
return path.with_suffix(path.suffix + '.complete')
def _write_rows_atomic(path: Path, rows: list[dict]) -> None:
if not rows:
return
path.parent.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
temporary = path.with_suffix(path.suffix + '.tmp')
with temporary.open('w', newline='', encoding='utf-8') as handle:
writer = csv.DictWriter(handle, fieldnames=list(rows[0].keys()))
writer.writeheader()
writer.writerows(rows)
temporary.replace(path)
def _load_checkpoint_rows(path: Path) -> list[dict]:
if not path.exists():
return []
with path.open(newline='', encoding='utf-8') as handle:
return list(csv.DictReader(handle))
def load_selected_features(path: Path) -> dict[str, dict]:
with path.open(newline='', encoding='utf-8') as handle:
rows = list(csv.DictReader(handle))
selected: dict[str, dict] = {}
for row in rows:
concept = row['concept']
score = float(row['train_auroc'])
contrast = float(row['activation_rate_pos']) - float(row['activation_rate_neg'])
key = (score, contrast)
if concept not in selected or key > selected[concept]['_key']:
selected[concept] = {
'_key': key,
'layer': int(row['layer']),
'feature_id': int(row['feature_id']),
'train_auroc': score,
'test_auroc': float(row['auroc']),
'test_f1': float(row['f1']),
}
return selected
def hidden_from_output(output):
return output[0] if isinstance(output, tuple) else output
def replace_hidden(output, hidden):
return (hidden, *output[1:]) if isinstance(output, tuple) else hidden
def _make_capture_hook(capture: dict):
def capture_hook(_module, _inp, output):
if 'hidden' not in capture:
capture['hidden'] = hidden_from_output(output).detach()
return capture_hook
def _make_batch_edit_hook(
applied: dict[str, bool],
intervention_token_index: int,
deltas: torch.Tensor,
):
def batch_edit_hook(_module, _inp, output):
if applied['done']:
return output
hidden = hidden_from_output(output)
modified = hidden.clone()
modified[:, intervention_token_index, :] = (
modified[:, intervention_token_index, :]
+ deltas.to(hidden.device, hidden.dtype)
)
applied['done'] = True
return replace_hidden(output, modified)
return batch_edit_hook
def append_target(inputs: dict[str, torch.Tensor], target_ids: list[int]) -> dict[str, torch.Tensor]:
prompt_ids = inputs['input_ids']
target = torch.tensor(target_ids, dtype=prompt_ids.dtype, device=prompt_ids.device).unsqueeze(0)
full_ids = torch.cat([prompt_ids, target], dim=1)
attention = inputs.get('attention_mask', torch.ones_like(prompt_ids))
target_mask = torch.ones((1, len(target_ids)), dtype=attention.dtype, device=attention.device)
return {
'input_ids': full_ids,
'attention_mask': torch.cat([attention, target_mask], dim=1),
}
def make_random_controls(delta: torch.Tensor, seed: int, count: int) -> list[torch.Tensor]:
if count < 1:
raise ValueError('--random-controls must be at least 1.')
return [
normalized_random_control(delta, seed=int(seed) + 104729 * idx)
for idx in range(int(count))
]
def feature_activation_trace(encoding: SparseEncoding, feature_id: int) -> torch.Tensor:
"""Return one TopK feature activation per encoded token."""
indices = encoding.indices
values = encoding.values
if indices.ndim != 2 or values.ndim != 2:
raise ValueError('Expected tokenwise sparse encoding with shape [tokens, top_k].')
mask = indices == int(feature_id)
return torch.where(mask, values, torch.zeros_like(values)).max(dim=-1).values
def choose_intervention_position(
token_activations: torch.Tensor,
*,
prompt_len: int,
position_policy: str,
) -> tuple[int, float, bool]:
if prompt_len < 1:
raise ValueError('Prompt must contain at least one token.')
if position_policy == 'final_token':
index = prompt_len - 1
activation = float(token_activations[index].item())
return index, activation, activation > 0.0
if position_policy != 'max_feature_activation':
raise ValueError(f'Unknown position policy: {position_policy}')
max_activation, max_index = torch.max(token_activations[:prompt_len], dim=0)
activation = float(max_activation.item())
if activation <= 0.0:
# No selected feature is represented in TopK anywhere in the prompt.
# Keep a deterministic final-token location; the feature delta is zero.
return prompt_len - 1, 0.0, False
return int(max_index.item()), activation, True
@torch.inference_mode()
def main() -> None:
args = parse_args()
if args.output is None:
args.output = default_output(args.position_policy)
set_seed(args.seed)
tasks = load_jsonl(args.tasks)
selected = load_selected_features(args.catalog)
missing = sorted({task['concept'] for task in tasks}.difference(selected))
if missing:
raise RuntimeError(f'No selected SAE features for concepts: {missing}')
device = torch.device('cuda' if torch.cuda.is_available() else 'cpu')
model_dtype = torch.float16 if device.type == 'cuda' else torch.float32
tokenizer = AutoTokenizer.from_pretrained(SETTINGS.model_id)
if tokenizer.pad_token_id is None:
tokenizer.pad_token = tokenizer.eos_token
model = AutoModelForCausalLM.from_pretrained(
SETTINGS.model_id,
torch_dtype=model_dtype,
low_cpu_mem_usage=True,
).to(device)
model.eval()
selected_layers = sorted({item['layer'] for item in selected.values()})
sae_store = SAEStore(
SETTINGS.sae_repo_id,
layers=selected_layers,
device=device,
dtype=torch.float32,
top_k=SETTINGS.sae_top_k,
)
marker = _completion_marker(args.output)
if args.resume:
results: list[dict] = _load_checkpoint_rows(args.output)
else:
results = []
args.output.unlink(missing_ok=True)
marker.unlink(missing_ok=True)
expected_rows_per_task = 2 * (1 + int(args.random_controls))
completed_counts: dict[str, int] = {}
for row in results:
task_id = str(row.get('task_id', ''))
completed_counts[task_id] = completed_counts.get(task_id, 0) + 1
for task_idx, task in enumerate(tasks):
task_id = str(task['id'])
if args.resume and completed_counts.get(task_id, 0) == expected_rows_per_task:
print(
f'SKIP {args.position_policy} causal task {task_idx + 1}/{len(tasks)}: {task_id}',
flush=True,
)
continue
if args.resume and completed_counts.get(task_id, 0):
results = [row for row in results if str(row.get('task_id', '')) != task_id]
concept = task['concept']
choice = selected[concept]
layer = int(choice['layer'])
feature_id = int(choice['feature_id'])
sae = sae_store.get(layer)
prompt_inputs = tokenizer(task['prompt'], return_tensors='pt', truncation=True, max_length=192)
prompt_inputs = {key: value.to(device) for key, value in prompt_inputs.items()}
prompt_len = int(prompt_inputs['input_ids'].shape[1])
target_ids = tokenizer(task['target'], add_special_tokens=False)['input_ids']
if not target_ids:
raise RuntimeError(f"Target tokenization empty for task {task['id']}")
target_ids = [int(x) for x in target_ids]
full_inputs = append_target(prompt_inputs, target_ids)
capture: dict = {}
handle = model.model.layers[layer].register_forward_hook(_make_capture_hook(capture))
single_baseline_out = model(**full_inputs, use_cache=False)
handle.remove()
single_baseline_logits = single_baseline_out.logits[0]
_, single_baseline_mean, _ = sequence_logprob_summary(
single_baseline_logits,
prompt_length=prompt_len,
target_ids=target_ids,
)
prompt_hidden = capture['hidden'][0, :prompt_len]
token_encoding = sae.encode(prompt_hidden)
token_activations = feature_activation_trace(token_encoding, feature_id)
final_token_activation = float(token_activations[prompt_len - 1].item())
max_activation_value, max_activation_index = torch.max(token_activations, dim=0)
max_prompt_activation = float(max_activation_value.item())
max_prompt_index = int(max_activation_index.item()) if max_prompt_activation > 0 else prompt_len - 1
active_anywhere = max_prompt_activation > 0.0
intervention_index, original_activation, active_at_intervention = choose_intervention_position(
token_activations,
prompt_len=prompt_len,
position_policy=args.position_policy,
)
prompt_token_ids = prompt_inputs['input_ids'][0]
intervention_token_text = tokenizer.decode([int(prompt_token_ids[intervention_index].item())])
max_prompt_token_text = tokenizer.decode([int(prompt_token_ids[max_prompt_index].item())])
final_token_text = tokenizer.decode([int(prompt_token_ids[prompt_len - 1].item())])
specs = [
('ablate', InterventionSpec('ablate', 0.0)),
('amplify_2x', InterventionSpec('scale', 2.0)),
]
condition_meta: list[tuple[str, str, int, InterventionSpec, torch.Tensor, float]] = []
for spec_idx, (intervention_name, spec) in enumerate(specs):
delta = residual_delta(sae.decoder_direction(feature_id), original_activation, spec)
condition_meta.append(
(
intervention_name,
'sae_feature',
-1,
spec,
delta,
float(spec.delta_activation(original_activation)),
)
)
controls = make_random_controls(
delta,
seed=args.seed + task_idx * 1009 + spec_idx * 100_003,
count=args.random_controls,
)
for control_id, control_delta in enumerate(controls):
condition_meta.append(
(
intervention_name,
'random_norm_matched',
control_id,
spec,
control_delta,
math.nan,
)
)
zero = torch.zeros_like(condition_meta[0][4])
deltas = torch.stack([zero, *[item[4] for item in condition_meta]], dim=0)
repeated = {key: value.repeat(deltas.shape[0], 1) for key, value in full_inputs.items()}
applied = {'done': False}
hook = model.model.layers[layer].register_forward_hook(
_make_batch_edit_hook(applied, intervention_index, deltas)
)
edited_out = model(**repeated, use_cache=False)
hook.remove()
baseline_logits = edited_out.logits[0]
baseline_next = baseline_logits[prompt_len - 1]
baseline_seq, baseline_mean, _ = sequence_logprob_summary(
baseline_logits,
prompt_length=prompt_len,
target_ids=target_ids,
)
execution_drift_mean = float(baseline_mean - single_baseline_mean)
execution_drift_js = js_divergence_from_logits(
single_baseline_logits[prompt_len - 1], baseline_next
)
target_id = target_ids[0]
baseline_prob = float(torch.softmax(baseline_next.float(), dim=-1)[target_id].item())
baseline_rank = int((baseline_next > baseline_next[target_id]).sum().item()) + 1
baseline_top1 = int(torch.argmax(baseline_next).item())
for row_idx, (
intervention_name,
condition,
control_id,
_spec,
applied_delta,
delta_activation,
) in enumerate(condition_meta, start=1):
modified_logits = edited_out.logits[row_idx]
modified_next = modified_logits[prompt_len - 1]
modified_prob = float(torch.softmax(modified_next.float(), dim=-1)[target_id].item())
modified_rank = int((modified_next > modified_next[target_id]).sum().item()) + 1
modified_top1 = int(torch.argmax(modified_next).item())
modified_seq, modified_mean, _ = sequence_logprob_summary(
modified_logits,
prompt_length=prompt_len,
target_ids=target_ids,
)
results.append(
{
'task_id': task['id'],
'concept': concept,
'prompt': task['prompt'],
'target_text': task['target'],
'target_first_token': tokenizer.decode([target_id]),
'target_token_count': len(target_ids),
'layer': layer,
'feature_id': feature_id,
'feature_train_auroc': choice['train_auroc'],
'feature_test_auroc': choice['test_auroc'],
'feature_test_f1': choice['test_f1'],
'position_policy': args.position_policy,
'intervention_token_index': intervention_index,
'intervention_token_text': intervention_token_text,
'final_token_index': prompt_len - 1,
'final_token_text': final_token_text,
'max_prompt_feature_token_index': max_prompt_index,
'max_prompt_feature_token_text': max_prompt_token_text,
'feature_activation': original_activation,
'final_token_feature_activation': final_token_activation,
'max_prompt_feature_activation': max_prompt_activation,
'feature_active_at_intervention': int(active_at_intervention),
'feature_active_at_final_token': int(final_token_activation > 0.0),
'feature_active_anywhere': int(active_anywhere),
'intervention': intervention_name,
'condition': condition,
'control_id': control_id,
'random_control_count': args.random_controls,
'delta_activation': delta_activation,
'perturbation_l2': float(torch.linalg.vector_norm(applied_delta.float()).item()),
'execution_context_mean_logprob_drift': execution_drift_mean,
'execution_context_js_drift': execution_drift_js,
'baseline_target_prob': baseline_prob,
'modified_target_prob': modified_prob,
'target_prob_delta': modified_prob - baseline_prob,
'target_logprob_delta': float(
torch.log_softmax(modified_next.float(), dim=-1)[target_id].item()
- torch.log_softmax(baseline_next.float(), dim=-1)[target_id].item()
),
'baseline_target_rank': baseline_rank,
'modified_target_rank': modified_rank,
'target_rank_delta': modified_rank - baseline_rank,
'baseline_target_sequence_logprob': baseline_seq,
'modified_target_sequence_logprob': modified_seq,
'target_sequence_logprob_delta': modified_seq - baseline_seq,
'baseline_target_mean_logprob': baseline_mean,
'modified_target_mean_logprob': modified_mean,
'target_mean_logprob_delta': modified_mean - baseline_mean,
'js_divergence': js_divergence_from_logits(baseline_next, modified_next),
'top1_changed': int(modified_top1 != baseline_top1),
}
)
_write_rows_atomic(args.output, results)
print(
f'Causal {args.position_policy} task {task_idx + 1}/{len(tasks)}: '
f'{concept} @ token {intervention_index} (activation {original_activation:.4f})',
flush=True,
)
_write_rows_atomic(args.output, results)
marker.write_text('complete\n', encoding='utf-8')
print(f'Wrote {len(results)} {args.position_policy} causal rows to {args.output}')
if __name__ == '__main__':
main()
|