knowledge-base/proverbs/proverbs4.txt

Құс қанатымен ұшады, құйрығымен қонады - құстар туралы (мақал-мәтел)
Ит тамағы үшін жүгіреді Құс тамағы үшін ұшады - құстар туралы (мақал-мәтел)
Тоты құс бойына қарап зорланады, аяғына қарап қорланады - құстар туралы (мақал-мәтел)
Қыран құс шашып жейді, қара құс басып жейді - құстар туралы (мақал-мәтел)
Қыран құстың баласы ұшса келмес ұяға - құстар туралы (мақал-мәтел)
Құс баласы қырымға қарайды Қаршыға ілген қазға сын - құстар туралы (мақал-мәтел)
Қаршығалыға қоян кездеспейді, Жарақтыға жау жолықпайды - құстар туралы (мақал-мәтел)
Жарқанатқа жарықтан қараңғы артық - құстар туралы (мақал-мәтел)
Қаз келсе, жаз келер, Қарға келсе, қатқақ келер - құстар туралы (мақал-мәтел)
Шағала келмей жаз болмас, Шаңқан келмей, боз болмас - құстар туралы (мақал-мәтел)
Жапалақ мақтанса, Жардан қоян алдым дер Жаман мақтанса, Жақсының жағасынан алдым дер - құстар туралы (мақал-мәтел)
Қарға қарғаның көзін шұқымас - құстар туралы (мақал-мәтел)
Қыран құс қисық ұшып, түзу ілер - құстар туралы (мақал-мәтел)

Ер қадірін ер білер, Зер қадірін зергер білер - өнер туралы (мақал-мәтел)
Жігіт адамға жетпіс өнер де аз - өнер туралы (мақал-мәтел)
Жігіт көркі — өнер - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қыз еркем кестесімен көркем, Ұл еркем өнерімен көркем - өнер туралы (мақал-мәтел)
Ата өнері — балаға мұра - өнер туралы (мақал-мәтел)
Ұстаны соққан пышағынан таниды - өнер туралы (мақал-мәтел)
Шеберлікке шек жоқ - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қазаншының өз еркі Қайдан құлақ шығарса - өнер туралы (мақал-мәтел)
Күшіңе сенбе, ісіңе сен - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер - өнер туралы (мақал-мәтел)
Киім пішсең кең піш, Тарылтуың оңай Темір кессең қысқа кес, Ұзартуың оңай - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерліге есік ашық - өнер туралы (мақал-мәтел)
Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар - өнер туралы (мақал-мәтел)
Шебердің қолы көпке ортақ - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қалауын тапса, қар жанар - өнер туралы (мақал-мәтел)
Болат біз қап түбінде қалмас - өнер туралы (мақал-мәтел)
Алтынды ала білген бөле де біледі - өнер туралы (мақал-мәтел)
Еңбек ептілікті сүйеді - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өтпес пышақ қол кесер - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерлінің өзегі талмас - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерпаздың он қолы бар - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қол өнері — кілемде, Сөз өнері - өлеңде - өнер туралы (мақал-мәтел)
Оймақ пішсең де ойлап піш - өнер туралы (мақал-мәтел)
Әр нәрсеге асық болғанша, Бір нәрсеге машық бол - өнер туралы (мақал-мәтел)
Күш жақсы, күштен іс жақсы - өнер туралы (мақал-мәтел)
Жігітке жеті өнер аз, жетпіс өнер көп емес - өнер туралы (мақал-мәтел)
Шеберді шеге қағысынан таны - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерлінің өрісі ұзақ - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерлінің қолы алтын, Өлеңшінің сөзі алтын - өнер туралы (мақал-мәтел)
Асыл тастан шығады, Өнер жастан шығады - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнер өрге жүзгізеді - өнер туралы (мақал-мәтел)
Ақыл көпке жеткізер, Өнер көкке жеткізер - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерлі жігіт өрде озар, Өнерсіз жігіт жер соғар - өнер туралы (мақал-мәтел)
Жантақтан ине, жаңқадан түйме жасаған - өнер туралы (мақал-мәтел)
Темірге тіл, жаңқаға жан бітіретін - өнер туралы (мақал-мәтел)
Шешеннің сөзі мерген, шебердің көзі мерген - өнер туралы (мақал-мәтел)
Ерінбеген етікші болады - өнер туралы (мақал-мәтел)
Өнерліге өлім жоқ - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қайратыңа әдісіңді жолдас ет - өнер туралы (мақал-мәтел)
Қолың ұста болсын, сөзің қысқа болсын - өнер туралы (мақал-мәтел)
Тамызығын тапсаң, тас та жанады - өнер туралы (мақал-мәтел)

Көл көлге құяды, Сел селге құяды — шұқанаққа дым да жоқ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Көлмін деп көпіресің ішінде бір балығың жоқ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Көл тартылса кұс қашар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Казғанмен су шықпайды қыр басынан(Біржан сал) - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Қара суға жапалақтап қар жауса қара балық ұрық салады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Құдық қазсаң көлді каз, көл суалмай суалмас (Ақтамберді жырау) - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Қыдырдың қасыңда болғанша, бұлақтың басында бол - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
От — арық, су — семіз - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Өзен ақса — көл, Дария ақса — сел - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Өзен бойы тұрғанда өзге жерге қонбаңыз - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Өзен жағалағанның өзегі талмас - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Өзен-суға жарасқан қамысы мен қоғасы, Қарияға жарасқан аузындағы тобасы - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Өзен суын жаңбыр тасытады, Адам қадірін еңбек асыртады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Өзен ұзақ ағады бұлағы болса басында, Іздеген бақыт табады жалықпаса жасында - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Ағын су арнасын табады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Ағын су бал татыр, Ақ шабағы май татыр - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Ағын су жолын табады, Ақ адам оңын табады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Ақ қар көп болса — ақ нан көп - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Ақпаса су бұзылады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Алпыс күн тасыған су алты күнде қайтар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Арық бар жерде су бар, Су бар жерде ну бар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Арық қазбасаң су келмейді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Бұлағы болмаса өзен де саркылар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Бұлақ көрсең көзін аш - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Бүлаққа бүлақ қосылса — "егізбіз" дейді, Көлге көл қосылса — "теңізбіз" дейді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Дария арам болмайды ит қанша сигенмен - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Дария басы — бұлақ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Дария толы су болса ит тілімен су ішер - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Жеті күн жауған жаңбырдан желіп өткен су артық (Кыпшақ Сейітқұл) - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Иірімі жоқ судан иірілген балық не табады? - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Көлдің көркі — құрақ, Таудың көркі — бұлақ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Көл жағалағанның көні кеппес - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сағадағы су ішеді, Аяқтағы у ішеді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сай қуалап су ағар, Жел қуалап от жанар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сасық суда жайын жоқ, Олжа малда қайыр жоқ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Саяз су сарқырап ағады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су аққан жерінен ағар, шөп шыққан жеріне шығар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су ақса — сайына, Жылқы жоғалса — үйіріне - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су анасы — бұлақ, Сөз анасы — құлақ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су аяғы — құрдым - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су байлық — алты айлық, Қар байлық — үш айлық - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су бар жерде ырыс бар: ұстап балық жейсің, ақ бидай егіп, нанын жейсің - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су басынан бұзылады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су басынан тынады, Балық басынан шіриді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су бергеннің сауабы бар, Су төккеннің жауабы бар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су бермегенге сүтіңді бер — ақ ниетінді білсін - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су болмай балық аулауга болмас, Жүз жыртпай дау даулауға болмас - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суға кеткен тал қармайды - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суға салған тонның енді аяйтын несі қалды? - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суға тері и болмас, Сұғанақ жігіт би болмас - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Судағы балыққа қуанба, өлі сенікі емес - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су — диханның каны, Жер — қолыңдағы наның - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Судың басы бұлақ болса, аяғы құяр теңізге Жақсыдан жаман туса да, тартпай қоймас негізге - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Судың да сұрауы бар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Судың жолын құм бөгер, Ердің жолын сұм бөгер - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Судың терең саязын ағысынан білерсің, Аттың жақсы, жаманын шабысынан білерсің - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Судың түбін шым бекітеді, Сөздің түбін шын бекітеді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суды өзі кешіп ішпей мал қоңданбайды, Шөпті өзі орып жемей мал жонданбайды - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суды шым бөгейді, дауды қыз бөгейді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суды шым тоқтатар, Сөзді шын тоқтатар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су жүрген жер молшылық, абат емей немене Жақсылардың сөздері қанат емей немене - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су жүрген жер шүлен - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су — зер, сушы — зергер - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су кезегінен қалған он екі ай аш - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су келтірер мәрт кісі, Егін егер ер кісі - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су кетсе тас қалады, Сүрме кетсе қас қалады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су — қан, еңбек — жан - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су қатайса мұз болар (Марабай ақын) - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сулы жердің қасиеті сағасында, Нулы жердің қасиеті ағашында - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сулы жер қүрақсыз болмас, Таулы жер бүлақсыз болмас - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сулы жер — нулы жер, Бұлақты жер — тұрақты жер - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сумен ойнама — батарсың, Отпен ойнама — жанарсың - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су патшасы — мұрап, Түн патшасы — шырақ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су перісі сұлтан - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сусағанның түсіне су кіреді - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су сағасы — бұлақ, Сөз сағасы — құлақ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су сүреңін табады - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сусыз жердің оты арам - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сусыз жердің шөбі сұйық, Суайт адамның сөзі сүйық - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сусыз өмір жоқ, Отсыз темір жоқ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су тасыса жиегіне, Ер тасыса еліне - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су түбіне жетпейсің бойлағанмен, Ой түбіне жетпейсің ойлағанмен - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суы ащы теңізден томар да болса көл артык, - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суы бардың буы бар - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Суымен Жайық әдемі, Ескегімен қайық әдемі - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су ырыстың көзі, Еңбек кірістің көзі - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су ішетін арығы жоқ еддің сүзіп алатын балығы жоқ - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Су ішкен құдығыңа түкірме - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Сылдырсыз аққан судан без - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Терең құдықтың суы тәтті - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Терең судың ағысы білінбес - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Терлей-терлей тоған байласаң қызара бөртіп су ішерсің - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Толықсып акқан дария — мейірманды қария - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Түнгі су — ну, күңдізгі су — бу - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Шөлдегі шұқанақ суға тоймас - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Шөлдеп ішкен қара су шекер емей немене Тебінгенмен біткен мал бекер емей немене - өзен көл туралы (мақал-мәтел)
Шөл жағалап қонба, көл жағалап қон - өзен көл туралы (мақал-мәтел)

Сөздің көркі – мақал, Иектің көркі – сақал - сөз туралы (мақал-мәтел)
Түйенің бурасы жақсы, Сөздің турасы жақсы - сөз туралы (мақал-мәтел)
Қымбат дүние қолға түсе бермейді, Қымбат сөз ауызға түсе бермейді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Күн шалмас қараңғы көңілді сөз шалады, Күн жылытпас сұм жүректі сөз жылыта алады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Асыл сөзге өлім жоқ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Көп сөз ұтпайды, Дөп сөз ұтады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөйлей-сөйлей шешен болар, Көре-көре көсем болар - сөз туралы (мақал-мәтел)
Жалғыз сөйлеген жігіт шешен - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөз асылы – мақал - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ақын тілі – наркескен - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ақынның хаты өлмейді, Жақсының аты өлмейді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөз тапқанға қолқа жоқ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Шешеннің тілі – семсердің жүзі - сөз туралы (мақал-мәтел)
Отыз тістен шыққан сөз, Отыз руға тарайды - сөз туралы (мақал-мәтел)
Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні бар - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөзге сөз келгенде сөйлемесе, атасы өледі - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөз жіп, созсаң кете береді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Аузы қисық болса да, байдың баласы сөйлесін - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөз тапқанға қолқа жоқ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Адамның өзі жетпеген жерге сөзі жетеді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Мал шөпке, адам сөзге тоқтайды - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле - сөз туралы (мақал-мәтел)
Жақсы сөз жан сүйіндірер, Жаман сөз жан күйіндірер - сөз туралы (мақал-мәтел)
Байлауы жоқ шешеннен, Үндемеген есті артық Бәйгі алмаған жүйріктен, Белі жуан бесті артық - сөз туралы (мақал-мәтел)
Жылы-жылы сөйлесе жылан да інінен шығады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Арық айтып, семіз шық - сөз туралы (мақал-мәтел)
Адам аласынан сөз аласы жаман, Оттың шаласына сөз таласы жаман - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөйлегенше – сөзіңе өзің қожа, Сөйлеген соң - өзіңе сөзің қожа - сөз туралы (мақал-мәтел)
Шебердің қолы ортақ, Шешеннің тілі ортақ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Жақсы байқап сөйлейді, Жаман шайқап сөйлейді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ат айналып иесін табар, Сөз айналып жүйесін табар - сөз туралы (мақал-мәтел)
Жақсы адам ел ырысы, Жақсы сөз жанның тынысы - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөз сүйектен өтеді, Таяқ еттен өтеді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ұлы сөзде ұят жоқ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ауруда — шаншу жаман, Сөзде — қаңқу жаман - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ала сөйлеп, ұлыққа жаққанша, Адал сөйлеп, жұртқа жақ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Артында баласы қалса, көзі қалды де, Артында сөзі қалса, өзі қалды де - сөз туралы (мақал-мәтел)
Қылышынан қан тамған батырды, Тілінен бал тамған ақын алады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Дәлдеп атып жауды өлтір, Дәлдеп айтып дауды өлтір - сөз туралы (мақал-мәтел)
Тілге шешен — іске мешел - сөз туралы (мақал-мәтел)
Жалғыздық құдайға жарасар, Көпсөзділік құранға жарасар - сөз туралы (мақал-мәтел)
Көңілдегі құпияны - Көзің айтып қояды, Көп сөйлеген күпілдеп - Сөзің айтып қояды - сөз туралы (мақал-мәтел)
Орынды айтылған сөз - Орнына қағылған шеге сияқты - сөз туралы (мақал-мәтел)
Әзілде кек жоқ, Өсекте шек жоқ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Тілде тиек жоқ, Ауызда жиек жоқ - сөз туралы (мақал-мәтел)
Қысыр сөзде қырсық көп - сөз туралы (мақал-мәтел)
Өсекшінің тілі қышып тұрады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ауызбен орақ орғанның белі ауырмайды - сөз туралы (мақал-мәтел)
Байлауы жоқ шешеннен, үндемеген есті артық - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік - сөз туралы (мақал-мәтел)
Көп сөз — есекке жүк - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ділмардың сөзі ұстаның бізінен өткір - сөз туралы (мақал-мәтел)
Шешендік күші — шындық - сөз туралы (мақал-мәтел)
Сөзшеңді үндемеген жеңеді - сөз туралы (мақал-мәтел)
Мылжың үндемесе басы ауырады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Аз сөйлесең де саз сөйле - сөз туралы (мақал-мәтел)
Отқа барған әйелдің - отыз ауыз сөзі бар - сөз туралы (мақал-мәтел)
Түймедейді түйедей етіп - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ине көзінен сынады, Шешен сөзінен сынады - сөз туралы (мақал-мәтел)
Көп сөйлесең тақылдақ дер, Сөйлемесең ақымақ дер - сөз туралы (мақал-мәтел)
Аузымен астау шапқан Қолымен жаңқа жара алмас - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ауыз — дарбаза, сөз — самал, Құдай ұрғанға не амал - сөз туралы (мақал-мәтел)
Тілменен тікен тартып болмайды - сөз туралы (мақал-мәтел)
Ұялмас бетке талмас жақ береді - сөз туралы (мақал-мәтел)

Бала тәрбиесі бесіктен - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қар қылаумен өседі, Бала сылаумен өседі Таяқтау оңай, тәрбиелеу қиын - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тұңғышыңды дұрыс үйретсең, Соңғылары өздері үйренеді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Алдыңғы арбаның доңғалағы қайда жүрсе, Соңғы арбаның доңғалағы сонда жүреді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ағадан - ақыл, атадан - нақыл - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ізет - ініден, әділдік - ағадан - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Мейірімділікті анадан үйрен, Әділдікті данадан үйрен - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Аяз би әліңді біл, Құмырсқа жолыңды біл - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Әкесі ұлын ұрып, түзетеді, Анасы қызын ұрып, жүдетеді Аз-аздан үйреніп дана болар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Дұрыс қанаттанған түзу ұшар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Балаға өз тіліңмен сөйлеме, Өз тілімен сөйле - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Балапан ұяда не көрсе, Ұшқанда соны іледі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тәрбиелі адам тағаланған атпен тең - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Балаға байқап сөйлесең, ақылыңа көнер, Байқамай шет сөйлесең, көп ішінде өлер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көш жүре түзелер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Әркім өз бойына тон пішеді Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қызы анадан үйренбей өнеге алмас, Ұлы атадан үйренбей сапар шекпес - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ана сүтімен бітпеген қасиет Тана сүтімен сіңбейді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Әдептілік - әдемілік - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Әдептілік белгісі - иіліп сәлем бергені - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Әдепсіз өскен адамнан Тәртіппен өскен тал артық Әдепсіз аяқ боқ басарӘдеп әдет емес, жөн - әдет Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тозаң басқан құдық та бір, Тозығы жеткен ғұрып та бір Ағаштан ағаш сәнін алады, Адамнан адам тәлім алады Жақсыға ізет, Жаманды күзет Ас ішсең, аяғыңды жина - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Үйге кіргенде дыбыс қыл, Ентелемей дұрыс кір - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Бір адамға қадірің жүрмесе, Екі адамға күлкі боларсың - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Үйден ұзап шықсаң, Қатыныңа қадірің артады - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ауылдан ұзап шықсаң, Жақыныңа қадірің артады - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өз қадірін білмеген, Қадірлінің қадірін білмес - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Болмасаң да ұқсап бақҚадіріңді білмегенге қадіріңді кетірме - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Бүгінгі ашуыңды ертеңге қалдыр Тақиялы бас талайды көреді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Кісі есігі - темір (тоң) есік - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тәтті өмірдің сұрауы қатты - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тек жүрсең - тоқ жүресің - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Гүл бар жерде тікен бар Отырған адам үйге кіргенге орын берер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қамысты бос ұстасаң қол кесер Ине өткен жерден жіп те өтеді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Құрмет етсең - құрмет көресің Бас - тымақтың үлгісі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Сұрағаннан берген артық Шүкіршілік қылғанның ырысы артық - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Біреу білмегенді біреу біледі, Біреу жылайтынға біреу күледі Бес саусақ бірдей емес - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тәттінің дәмсізі, балдың уы бар Алтын мен күміс, әманда, таспен бірге жатады - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ағадан қалғанды іні киіп өседі, Ападан қалғанды сіңлі киіп өседі, Көрмегендерін ойына түйіп өседі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өз білмегеніңді кісіден сұра, Үлкен болмаса, кішіден сұраОтының болмаса, көршіден сұра, Өзің білмесең, кісіден сұра - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көрегенді көнеден сұра, Көне білмесе, көп жүргеннен сұра - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көргенді кісі көргенін айтар, Көргенсіз кісі бергенін айтар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көргені бар көргенін істейді, Көргені жоқ ойына келгенін істейді Көз көруге, құлақ естуге тоймайды - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көргенсіз десе кек тұтпа, Көргеніңнен көрмегенің көп Көргенсіз дегенге ашуланба, Көрмей білмейсің - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көрген көргенін істейді, Көсеу түрткенін істейді Көрмегенге көсеу таң - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көп жасаған білмейді, Көп көрген біледі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Көргеннен көрмегенің көп, Білгеннен білмегенің көп - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Сыпырғышың жаман болса, шаңға өкпелеме - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қатаң болсаң, қашады,Босаң болсаң, аяққа басады - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Адасқанды артындағысы біледі, Жаңылғанды жанындағысы біледі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Бұрынғының адамынан ақыл сұра, Бұрын қонғаннан қоныс сұра - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тазалық - иманның жартысы - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қарғыстың ең жаманы - Өзің білме, білгеннің тілін алма - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өзіңнен бір жас үлкеннен ақыл сұра - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Май пілікті көмсе, шам сөнеді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Елгезек екі айтқызбайды Ауру қалса да, әдет қалмайды - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Сүйекпен кірген мінез сүйекпен кетеді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ескі киімді баптағаның - Жаңа киімді сақтағаның - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Бір елі ауызға екі елі қақпақ - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Отқа салып ерітсең де, Алтын, сірә, жез болмас - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Аяққа шұлғау қылсаң да, Асыл жібек бөз болмас - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қазаннан қара нәрсе жоқ, Ассаң, қарын тойдырар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қардан аппақ нәрсе жоқ, Ұстасаң, қолды тоңдырар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ауру емес, сау емес, Мінезді қалай жазамыз? - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өнегенің өрісі кең - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өзі жығылған өкінбес - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тайып жығылған таянып тұрар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Пышағыңды өткір қайра, Не кесеріңді білмесең Көрінгенге сырыңды айтпа, Не десеріңді білмесең - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Түкіргеннің де түбі бар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Бұрау, бұраудың түбі - сұрау - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жыраққа қойсаң, жаныңнан аларсың - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қабағанға қаптырма, Тебегенге тептірме - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Шам жарығы түбіне түспейді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Үлкеннің әмірі уәжіп - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жаза баспас қадам жоқ, Жаңылмайтын адам жоқ Қолдан Құдай жасалмайды - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өрттің өзінен бұрын түтіні көзге түседі Кісі айыбын ашқаннан жапқан кісілік - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ақылдан жақын дос бар ма? - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ашудан жаман қас бар ма? - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жиырма бестен артық жас бар ма? Қымыздан дәмді ас бар ма? - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Дарияға ат салмай тұрып өткелін тап - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тікен де гүлін қорғайды Екі аяқ бір етікке сыймайды - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қыста жалаңаш жатпа, Жазда өзің білесің - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Шыбынға шоқпар көтермес болар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өткендерін ескерген - Өскендіктің белгісі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Өткендерін ұмытқан - Өшкендіктің белгісі - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жақсылықтың үлгісі - Жанып тұрған шамдай - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Шешеннің сөзі - Ағып тұрған балдай - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ескі темір біз болмас, Ескі мата бөз болмас - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Оң қолың сол қолыңа арашашы болсын - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Үлкен үйдегі күлсе, Кіші үйдегі езу тартар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Кетпеннің басын бассаң, Сабы өзіңе тиеді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тасты бассаң кетілер, Сазды бассаң жетілер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Әр елден келін келер, Әр түрлі ырым келер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ырысңа қарай ұл өсер, Ананы көріп қыз өсер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қызды асырай алмаған күң етер, Ұлды асырай алмаған құл етер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қарағайға қарай тал өсер,Қатарына қарай бала өсерТаршылық адамды шынықтырады, Баршылық адамгершілікті ұмыттырадыТаршылық болмай, кеңшілік болмайды - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ана алдында - құрмет, Ата алдында - қызмет - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жасы кіші ініні Ақылы асса, аға тұт - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жасы үлкен ағаны Жақсы сыйлап, жаға тұт - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жақсыға құрмет - Жас жаранға міндет - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ескі киім - жаңа киімнің қорғаушысы - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жоқ табылмайды емес, Іздеуі жетіспейді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Адам бермейді емес, Сұрауы жетіспейді - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қанаттыға қақтырма, Тұмсықтыға шоқытпа Ұлы - ұрымға, қызы — Қырымға - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Еменді и, иілетін кезінде, Баланы үйрет, үйренетін кезінде - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Болат қынға тоқтайды, Тентек көпке тоқтайды, Жомарт жоққа тоқтайды - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Салтын білмеген сауапты түсінбейдіЖаңылмайтын жан жоқ,Сүрінбейтін тұяқ жоқ - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Үлкен иманды болса, Кіші ибалы болады - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қостың кішісі болғанша, Иттің күшігі болІстегенің маған жақсы, Үйренгенің өзіңе жақсы Әдеп бастауы - тәрбие - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Ескіні еске алмай, жаңа жадыңа түспейді Атаңа не істесең, алдыңа сол келер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Жаман деген атпен жасағанша, Жақсы деген атпен жаныңды қи Жақсы атағыңды жоғалтқанша, Жұлыныңды үз - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Құдай сұлу етпесе, бәрі бекер, Опа-далап бүгін жаққан ертең кетер - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Қанағат қарын тойғызар, Қанағатсыз жалғыз атын сойғызар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Сомсынғанға балға бар, Қомсынғанға Алла бар - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Тәрбие — тәртіптің құлы, Тәртіпті - елдің құлы - тәрбие туралы (мақал-мәтел)
Балаңды беске дейін патшаңдай сыйла, Он беске дейін құлыңдай жұмса,Он бестен асса, жан досыңдай құрметте - тәрбие туралы (мақал-мәтел)

Бай мақтанса табылар, Кедей мақтанса шабылар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жоқтық ұят емес, Байлық мұрат емес Байдың қатыны өлсе, төсек жаңғырар, Жарлының қатыны өлсе, басы қаңғырар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жарлы болсаң да арлы бол - байлық туралы (мақал-мәтел)
Бірінші байлық – денсаулық, Екінші байлық – ақ жаулық, Үшінші байлық – он саулық - байлық туралы (мақал-мәтел)
Есіктегі ебейді кейбір тоқал жебейді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қас екеніңді қабағыңнан танимын, Сараң екеніңді табағыңнан танимын - байлық туралы (мақал-мәтел)
Өзі сұрағаннан сарқыт дәметпе - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сараң да бір, сасық су да бір - байлық туралы (мақал-мәтел)
Етпен қарның тоқ, Ниетпен жаның тоқ - байлық туралы (мақал-мәтел)
Өзі тоймастың көзі тоймас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Екі сараңның қолы бір-біріне әрең жетеді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Алаған қолым береген - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сараңның қолы қалтырауық - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қас сараң өз тамағын өзінен тығады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сараңның асы піскенше, таудың тасы піседі - байлық туралы (мақал-мәтел)
Соқырдың бидайын өзіне қуырып беріп - байлық туралы (мақал-мәтел)
Берместің асы піспес, Қазаны оттан түспес - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сараңдық ауылдастан жұғады, Я бауырластан жұғады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қолы ашықтың — жолы ашық - байлық туралы (мақал-мәтел)
Берместің сылтауы көп - байлық туралы (мақал-мәтел)
Иттен сүйек қарыздар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Өзі тойса да көзі тоймайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жетімнің қарны жетеу - байлық туралы (мақал-мәтел)
Табақты үйдің тауығы - Қос жұмыртқадан туады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сараң асын бермейді, Көзінің жасын береді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сараңнан сарқыт жегенше, Иттен тартып же - байлық туралы (мақал-мәтел)
Алтын көрсе періште жолдан таяды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жыланға түк біткен сайын қалтырауық болады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Екі тышқан бір байдың жұртына таласыпты - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ақылды арын қорғайды, Сараң малын қорғайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жақсыны арман аздырар, Жаманды құлқын тоздырар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жақсы — арына құл, Жаман - малына құл - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жебір түйе жабуын жер - байлық туралы (мақал-мәтел)
Түлкі түсінде тауық көреді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Алмақтың да салмағы бар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Аузы қисық болса да, байдың баласы сөйлесін - байлық туралы (мақал-мәтел)
Бай – балпаң келер, Жарлы – жалаң келер - байлық туралы (мақал-мәтел)
Барыңа шүкір ет, жоғыңа сабыр ет - байлық туралы (мақал-мәтел)
Біреуге мал қайғы, біреуге жан қайғы - байлық туралы (мақал-мәтел)
Малы жоқ деп ерден түңілме, Егіні жоқ деп жерден түңілме - байлық туралы (мақал-мәтел)
Біреу тойып секіреді, Біреу тоңып секіреді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ағайының бай болса – шайнағаның май болар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Тоқтығында жараспаған, Аштығында қараспайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Бай бауырын танымас, Сауда досқа қарамас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ашаршылықта бай баласы бірінші өледі - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жарлы байғұс жаманар, Жаманар да қуанар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Нені кем тұтсаң, соған жар боларсың - байлық туралы (мақал-мәтел)
Несие ет жесең, Сүйегі ішегіңді жыртар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Аш бала Тоқ баламен ойнамайды, Тоқ бала Аш болам деп ойламайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жіп жіңішке жерінен үзіледі - байлық туралы (мақал-мәтел)
Асы жоқ үйді ит те сүймейді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Аштың ақылы тамағында Жаяудың ақылы табанында - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қарны ашқанға Қара талқан майдай көрінеді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Күші жоқ ит те жүгірмес - байлық туралы (мақал-мәтел)
Төреге ерген ер-тоқымын арқалар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Аспанна кигіз жауғанда, Сорлыға ұлтарақ та тимепті - байлық туралы (мақал-мәтел)
Адасқанға — жұлдыз айдай, Қарны ашқанға - көже майдай - байлық туралы (мақал-мәтел)
Тоңған тонын мақтайды, Адасқан жолын мақтайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Алпыс қарсақ ат болмас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қысқа жіп күрмеуге келмес - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ай бетінде де дақ бар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қасық тары ботқа болмас, Ботқа болса да жұртқа жетпес - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жоққа жүйрік жетпейді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Мысық жоқта тышқан төбеге шығады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жоқ болса, тұз да қат - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ұста пышаққа жарымас, Етікші етікке жарымас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Балықшының аты шөлден өледі - байлық туралы (мақал-мәтел)
Балық жоқ та бақа да балық - байлық туралы (мақал-мәтел)
Сауыны аздың жазы қысқа - байлық туралы (мақал-мәтел)
Етік жамағанды көрдік, Тақия жамағанды көрмедік - байлық туралы (мақал-мәтел)
Құсы жоққа тұрымтай Сұңқармен тең Аты жоққа қотыр тай Тұлпармен тең - байлық туралы (мақал-мәтел)
Басқа түссе — баспақшыл - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жоқшылық жомарт елдің қолын байлар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Кедей менен бай жолдас болмас, Қасқыр менен қой жолдас болмас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қасқыр ішігі бар кісі Жолдасының тоңғанын білмес - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қойың болмаса, байлыққа ойың болмасын - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жуан жіңішкергенше, жіңішке үзілер - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жаяушылық тартқанда, Жүрмес есек ат болар Қарын қатты ашқанда, Қара талқан қант болар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жарлылығын жасырған жарымас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ақша ашпайтын құлып жоқ - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ақшада көз жоқ - байлық туралы (мақал-мәтел)
Арық атқа қамшы жау, Жыртық үйге тамшы жау - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ит арық болса ауылдың намысы - байлық туралы (мақал-мәтел)
Тар киім — тозғақ - байлық туралы (мақал-мәтел)
Түк таппаған тұз жалар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Жұтаған шүкірге тоймайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Барлық жарастырады, жоқтық таластырады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Тамыр тартқан тарықпас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Аш атасын тыңдамас - байлық туралы (мақал-мәтел)
Түйесі жоқ ауылға тайлақ атан көрінеді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Кедейге өлең айтқан да - шығын - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қалтасында тиыны жоқ, түйенің тісін ашып көреді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Еліктің мойнын оқ кеседі, Ердің мойнын жоқ кеседі - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қарны ашқанға қара нан да май татыр - байлық туралы (мақал-мәтел)
Шөлдегенге қара су да бал татыр - байлық туралы (мақал-мәтел)
Базар бай, алушы кедей - байлық туралы (мақал-мәтел)
Базар ақшалыға базар, ақшасызға назар - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қарыз қатынас бұзады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Адамды тарлық шынықтырады, Адамгершілікті барлық ұмыттырады - байлық туралы (мақал-мәтел)
Тіленшіге жел қарсы - байлық туралы (мақал-мәтел)
Бай атқа мінсе құтты болсын дейді, Кедей атқа мінсе қайдан алдың дейді - байлық туралы (мақал-мәтел)
Байға жағынамын деп жарлының тоқтылы қойы шығыпты - байлық туралы (мақал-мәтел)
Ер қолында мал тұрмайды, Елек ішінде су тұрмайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Бай аузында семіз сөз - байлық туралы (мақал-мәтел)
Құзғын ас таңдамайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Қарғаның бір көзі оқта, бір көзі боқта - байлық туралы (мақал-мәтел)
Көз бір уыс топыраққа тояды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Алтын тыққан адам аштан өлер - байлық туралы (мақал-мәтел)
Аласыға алтау аз, Бересіге бесеу көп - байлық туралы (мақал-мәтел)
Көтере алмаған қосып арқалайды - байлық туралы (мақал-мәтел)
Түйе сойған, ешкі сойғаннан дәметіпті - байлық туралы (мақал-мәтел)