sinton-ia-api / genetic_algorithm.py
GiaPol's picture
Upload 2 files
d3955c7 verified
Raw
History Blame Contribute Delete
19.9 kB
import os
import logging
import json
import numpy as np
import pandas as pd
from typing import List, Tuple, Dict
from dataclasses import dataclass, asdict
# Setup logging
logging.basicConfig(level=logging.INFO, format="%(asctime)s - %(levelname)s - %(message)s")
logger = logging.getLogger(__name__)
@dataclass
class GAParams:
"""Configurazione parametri GA."""
pop_size: int = 100
generations: int = 100
crossover_rate: float = 0.8
mutation_rate: float = 0.01
elitism_rate: float = 0.05
patience: int = 20
selection_method: str = "tournament"
crossover_method: str = "two-point"
mutation_method: str = "adaptive"
weights: Tuple[float, float, float] = (1.0, 0.4, 0.2)
tournament_size: int = 3
truncation_rate: float = 0.5
k_points: int = 2
max_freq_threshold: int = 16
seed: int = 42
load_gold_standard: bool = False # Mantenuto per compatibilità con l'API del Notebook
# Campi derivati (Properties) per evitare stati non sincronizzati
@property
def w_retention(self) -> float:
return self.weights[0]
@property
def w_penalty_freq(self) -> float:
return self.weights[1]
@property
def w_penalty_time(self) -> float:
return self.weights[2]
def to_dict(self):
return asdict(self)
@classmethod
def from_dict(cls, data):
# Mappatura sicura per ignorare chiavi extra o mappate diversamente
valid_keys = cls.__dataclass_fields__.keys()
filtered_data = {k: v for k, v in data.items() if k in valid_keys}
return cls(**filtered_data)
def save(self, path: str):
with open(path, 'w') as f:
json.dump(self.to_dict(), f, indent=4)
@classmethod
def load_gold_standard_config(cls, path: str = "ga_tuned_config.json") -> "GAParams":
"""Factory method pulito per caricare il JSON solo quando esplicitamente richiesto."""
if not os.path.exists(path):
logger.warning(f"File {path} non trovato. Fallback ai parametri di default.")
return cls()
try:
with open(path, 'r') as f:
config = json.load(f)
mapping = {
"selection_method": config.get("best_selection", "tournament"),
"crossover_method": config.get("best_crossover", "two-point"),
"mutation_method": config.get("best_mutation", "adaptive"),
"pop_size": config.get("opt_pop_size", 100),
"mutation_rate": config.get("opt_mutation_rate", 0.01),
"weights": tuple(config.get("weights", [1.0, 0.4, 0.2]))
}
return cls(**mapping)
except Exception as e:
logger.error(f"Errore caricamento JSON: {e}")
return cls()
class Chromosome:
"""Rappresenta una strategia di nudging (genotipo)."""
GENE_LENGTHS = {
'tipologia': 2,
'frequenza': 5,
'orario': 24
}
TOTAL_LENGTH = sum(GENE_LENGTHS.values())
def __init__(self, bits: np.ndarray = None, rng: np.random.Generator = None):
if bits is None:
# Blindiamo la riproducibilità usando il generatore RNG se fornito
if rng is not None:
self.bits = rng.integers(0, 2, self.TOTAL_LENGTH, dtype=np.int8)
else:
self.bits = np.random.randint(0, 2, self.TOTAL_LENGTH, dtype=np.int8)
else:
if len(bits) != self.TOTAL_LENGTH:
raise ValueError(f"Dimensione errata. Attesa: {self.TOTAL_LENGTH}, Trovata: {len(bits)}")
self.bits = np.array(bits, dtype=np.int8)
self._fitness = None
def decode(self) -> Dict:
"""Decodifica il genotipo nel fenotipo (parametri reali della strategia)."""
b = self.bits
tip_bits, freq_bits, ora_bits = b[0:2], b[2:7], b[7:31]
tipologia_idx = int(tip_bits.dot(1 << np.arange(tip_bits.size)[::-1]))
frequenza = int(freq_bits.dot(1 << np.arange(freq_bits.size)[::-1]))
tipologie = ["Promemoria", "Motivazionale", "Informativa", "Questionario"]
frequenza = max(1, frequenza) # Evita strategie da 0 notifiche
return {
'tipologia': tipologie[tipologia_idx],
'frequenza_settimanale': frequenza,
'orari_attivi': [h for h, val in enumerate(ora_bits) if val == 1],
'start_hour': next((h for h, val in enumerate(ora_bits) if val == 1), 9),
'end_hour': next((h for h, val in enumerate(reversed(ora_bits)) if val == 1), 18)
}
@property
def fitness(self):
return self._fitness
@fitness.setter
def fitness(self, value):
self._fitness = value
class FitnessEvaluator:
"""Calcola la fitness pesata a priori (Fase 0)."""
def __init__(self, patient_features: pd.Series, params: GAParams = None, rng: np.random.Generator = None):
self.patient_features = patient_features
self.params = params if params is not None else GAParams()
self.rng = rng if rng is not None else np.random.default_rng(self.params.seed)
# --- IL CUORE DEL BENCHMARK ---
# Questo contatore ci permette di fare un confronto "ad armi pari" con la Random Search
self.evaluation_calls = 0
def evaluate(self, chromosome: Chromosome, patient_features: pd.Series = None) -> float:
self.evaluation_calls += 1
fetch_features = patient_features if patient_features is not None else self.patient_features
phenotype = chromosome.decode()
retention_score = self._simulate_retention(phenotype, fetch_features)
mood_freq = fetch_features.get('mood_frequency_7d', 0.5)
dynamic_threshold = self.params.max_freq_threshold
if mood_freq > 0.8:
dynamic_threshold += 5
if mood_freq < 0.2:
dynamic_threshold -= 5
freq = phenotype['frequenza_settimanale']
# --- TASSA CONTINUA FREQUENZA ---
base_tax_f = (freq / 31.0) * 0.1 # Ogni messaggio ha un micro-costo di attenzione
penalty_freq = base_tax_f
if freq > dynamic_threshold:
diff = freq - dynamic_threshold
penalty_freq = min(1.0, base_tax_f + (np.exp(0.2 * diff) - 1) / 50) # Muro clinico
night_rate = fetch_features.get('night_activity_rate', 0.0)
night_hours = [23, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6]
active_hours = phenotype['orari_attivi']
# --- TASSA CONTINUA TEMPORALE ---
penalty_time = 0.0
if not active_hours:
penalty_time = 1.0
else:
# Ogni ora occupata ha una 'tassa di ingombro cognitivo'
base_tax_t = (len(active_hours) / 24.0) * 0.05
active_night_hours = sum(1 for h in active_hours if h in night_hours)
time_sensitivity = max(0.2, 1.0 - night_rate)
night_penalty = (active_night_hours / 8.0) * time_sensitivity
penalty_time = min(1.0, base_tax_t + night_penalty)
raw_fitness = (self.params.w_retention * retention_score) - \
(self.params.w_penalty_freq * penalty_freq) - \
(self.params.w_penalty_time * penalty_time)
return max(0.0001, float(raw_fitness))
def _simulate_retention(self, phenotype: Dict, features: pd.Series) -> float:
"""Simulatore del Patient Environment."""
mood_freq = features.get('mood_frequency_7d', 0.5)
avg_valence = features.get('avg_mood_valence_7d', 0.5)
read_rate = features.get('notification_read_rate', 0.5)
# 1. Identificazione Archetipi (Gerarchica e Coerente con Data Pipeline)
# Engaged: Il paziente ideale (Alta attività e umore stabile/positivo)
is_engaged = (mood_freq >= 0.6) and (avg_valence >= 0.5)
# Ghost: Il paziente che ha abbandonato (attività nulla o quasi)
is_ghost = not is_engaged and (mood_freq < 0.1) and (read_rate < 0.2)
# A Rischio: Il paziente in crisi (calo attività o umore negativo/preoccupante)
is_at_risk = not (is_engaged or is_ghost) and ((mood_freq < 0.3) or (avg_valence < 0.45))
# Moderato: Il paziente stabile, uso intermittente
is_moderato = not (is_engaged or is_ghost or is_at_risk)
score = 0.5
tipo = phenotype['tipologia']
freq = phenotype['frequenza_settimanale']
if is_engaged:
# Allineamento: L'engaged vuole mantenere l'abitudine (Promemoria)
if tipo == 'Promemoria':
score += 0.2
if 7 <= freq <= 14:
score += 0.2
if freq > 25:
score -= 0.3 # Anche l'engaged si stanca
elif is_at_risk:
# Allineamento: Chi è in crisi ha bisogno di motivazione o info
if tipo in ['Motivazionale', 'Informativa']:
score += 0.3
if 3 <= freq <= 7:
score += 0.2
if freq > 10:
score -= 0.2
elif is_ghost:
# Allineamento: Chi è sparito va recuperato con cautela
if tipo == 'Motivazionale':
score += 0.3
if freq <= 2:
score += 0.2
if freq > 5:
score -= 0.4 # Effetto spam garantito
elif is_moderato:
if tipo == 'Questionario':
score += 0.2
if tipo == 'Promemoria':
score += 0.1
if 4 <= freq <= 10:
score += 0.2
if freq > 25:
score -= 0.3
if len(phenotype['orari_attivi']) == 0:
score = 0.0
return max(0.0, min(1.0, score))
class GeneticAlgorithm:
"""Implementa il loop evolutivo con operatori configurabili (Fase 1 e 2)."""
def __init__(self, evaluator: FitnessEvaluator, params: GAParams, rng: np.random.Generator = None):
self.evaluator = evaluator
self.params = params
self.evaluator.params = self.params
self.population: List[Chromosome] = []
self.rng = rng if rng is not None else np.random.default_rng(self.params.seed)
self.history = {
"best_fitness": [],
"avg_fitness": [],
"diversity": []
}
self.current_diversity = 1.0
def initialize_population(self):
self.population = []
for _ in range(self.params.pop_size):
# Passiamo l'RNG locale per evitare leakage stocastico
self.population.append(Chromosome(rng=self.rng))
self._evaluate_population()
def _evaluate_population(self):
# Valuta solo chi non ha la fitness (Risparmio computazionale)
for ind in self.population:
if ind.fitness is None:
ind.fitness = self.evaluator.evaluate(ind)
self.population.sort(key=lambda x: x.fitness, reverse=True)
# --- SELECTION METHODS ---
def _select(self) -> Chromosome:
method = self.params.selection_method.lower()
if method == "tournament":
return self._selection_tournament()
elif method == "roulette":
return self._selection_roulette()
elif method == "ranking":
return self._selection_ranking()
elif method == "truncation":
return self._selection_truncation()
else:
return self._selection_roulette()
def _selection_tournament(self) -> Chromosome:
candidates = self.rng.choice(self.population, size=self.params.tournament_size, replace=False)
best = max(candidates, key=lambda x: x.fitness)
new_ind = Chromosome(bits=best.bits.copy())
new_ind.fitness = best.fitness
return new_ind
def _selection_roulette(self) -> Chromosome:
fitnesses = np.array([max(0, ind.fitness) for ind in self.population])
total = sum(fitnesses)
if total == 0:
idx = self.rng.integers(0, len(self.population))
new_ind = Chromosome(bits=self.population[idx].bits.copy())
new_ind.fitness = self.population[idx].fitness
return new_ind
probs = fitnesses / total
idx = self.rng.choice(len(self.population), p=probs)
new_ind = Chromosome(bits=self.population[idx].bits.copy())
new_ind.fitness = self.population[idx].fitness
return new_ind
def _selection_truncation(self) -> Chromosome:
cutoff = max(1, int(len(self.population) * self.params.truncation_rate))
best_set = self.population[:cutoff]
idx = self.rng.integers(0, len(best_set))
new_ind = Chromosome(bits=best_set[idx].bits.copy())
new_ind.fitness = best_set[idx].fitness
return new_ind
def _selection_ranking(self) -> Chromosome:
n = len(self.population)
ranks = np.arange(n, 0, -1)
total_ranks = sum(ranks)
probs = ranks / total_ranks
idx = self.rng.choice(n, p=probs)
new_ind = Chromosome(bits=self.population[idx].bits.copy())
new_ind.fitness = self.population[idx].fitness
return new_ind
# --- CROSSOVER METHODS ---
def _crossover(self, p1: Chromosome, p2: Chromosome) -> Tuple[Chromosome, Chromosome]:
if self.rng.random() > self.params.crossover_rate:
# RISPARMIO COMPTUAZIONALE: Se non c'è crossover, passiamo la fitness in eredità intatta
c1, c2 = Chromosome(bits=p1.bits.copy()), Chromosome(bits=p2.bits.copy())
c1.fitness, c2.fitness = p1.fitness, p2.fitness
return c1, c2
method = self.params.crossover_method.lower()
if method == "single-point":
return self._crossover_1point(p1, p2)
elif method == "two-point":
return self._crossover_2point(p1, p2)
elif method == "uniform":
return self._crossover_uniform(p1, p2)
elif method == "k-point":
return self._crossover_kpoint(p1, p2)
else:
return self._crossover_1point(p1, p2)
def _crossover_1point(self, p1: Chromosome, p2: Chromosome) -> Tuple[Chromosome, Chromosome]:
pt = self.rng.integers(1, Chromosome.TOTAL_LENGTH)
c1 = np.concatenate((p1.bits[:pt], p2.bits[pt:]))
c2 = np.concatenate((p2.bits[:pt], p1.bits[pt:]))
return Chromosome(bits=c1), Chromosome(bits=c2)
def _crossover_2point(self, p1: Chromosome, p2: Chromosome) -> Tuple[Chromosome, Chromosome]:
pt1 = self.rng.integers(1, Chromosome.TOTAL_LENGTH - 1)
pt2 = self.rng.integers(pt1 + 1, Chromosome.TOTAL_LENGTH)
c1 = np.concatenate((p1.bits[:pt1], p2.bits[pt1:pt2], p1.bits[pt2:]))
c2 = np.concatenate((p2.bits[:pt1], p1.bits[pt1:pt2], p2.bits[pt2:]))
return Chromosome(bits=c1), Chromosome(bits=c2)
def _crossover_uniform(self, p1: Chromosome, p2: Chromosome) -> Tuple[Chromosome, Chromosome]:
mask = self.rng.integers(0, 2, Chromosome.TOTAL_LENGTH)
c1 = np.where(mask == 1, p1.bits, p2.bits)
c2 = np.where(mask == 1, p2.bits, p1.bits)
return Chromosome(bits=c1), Chromosome(bits=c2)
def _crossover_kpoint(self, p1: Chromosome, p2: Chromosome) -> Tuple[Chromosome, Chromosome]:
pts = sorted(self.rng.choice(range(1, Chromosome.TOTAL_LENGTH), size=self.params.k_points, replace=False))
pts = [0] + list(pts) + [Chromosome.TOTAL_LENGTH]
c1_bits, c2_bits = [], []
for i in range(len(pts)-1):
if i % 2 == 0:
c1_bits.append(p1.bits[pts[i]:pts[i+1]])
c2_bits.append(p2.bits[pts[i]:pts[i+1]])
else:
c1_bits.append(p2.bits[pts[i]:pts[i+1]])
c2_bits.append(p1.bits[pts[i]:pts[i+1]])
return Chromosome(bits=np.concatenate(c1_bits)), Chromosome(bits=np.concatenate(c2_bits))
# --- MUTATION METHODS ---
def _mutate(self, ind: Chromosome) -> None:
"""Esegue la mutazione. Azzera la fitness SOLO se c'è stato un reale cambiamento del DNA."""
method = self.params.mutation_method.lower()
mutated = False
if method == "flip-bit":
mutated = self._mutation_flip(ind)
elif method == "multi-bit":
mutated = self._mutation_multi(ind)
elif method == "adaptive":
mutated = self._mutation_adaptive(ind)
else:
mutated = self._mutation_flip(ind)
if mutated:
ind.fitness = None # Invalida la cache
def _mutation_flip(self, ind: Chromosome) -> bool:
mutated = False
for i in range(Chromosome.TOTAL_LENGTH):
if self.rng.random() < self.params.mutation_rate:
ind.bits[i] = 1 - ind.bits[i]
mutated = True
return mutated
def _mutation_multi(self, ind: Chromosome) -> bool:
k = self.rng.integers(1, 4, endpoint=True)
indices = self.rng.choice(range(Chromosome.TOTAL_LENGTH), size=k, replace=False)
for idx in indices:
ind.bits[idx] = 1 - ind.bits[idx]
return True
def _mutation_adaptive(self, ind: Chromosome) -> bool:
adj_rate = self.params.mutation_rate
if self.current_diversity < 0.1:
adj_rate *= 2.0
elif self.current_diversity > 0.4:
adj_rate *= 0.5
mutated = False
for i in range(Chromosome.TOTAL_LENGTH):
if self.rng.random() < adj_rate:
ind.bits[i] = 1 - ind.bits[i]
mutated = True
return mutated
def _calculate_diversity(self) -> float:
pop_matrix = np.array([ind.bits for ind in self.population])
p1 = pop_matrix.mean(axis=0)
avg_hamming = np.sum(2 * p1 * (1 - p1))
return float(avg_hamming / Chromosome.TOTAL_LENGTH)
def run(self):
self.initialize_population()
n_elites = max(1, int(self.params.pop_size * self.params.elitism_rate))
for gen in range(self.params.generations):
self.current_diversity = self._calculate_diversity()
new_population = []
# Elitarismo: i migliori passano incondizionatamente con la fitness già calcolata!
for i in range(n_elites):
elite_ind = Chromosome(bits=self.population[i].bits.copy())
elite_ind.fitness = self.population[i].fitness
new_population.append(elite_ind)
# Riproduzione
while len(new_population) < self.params.pop_size:
p1 = self._select()
p2 = self._select()
c1, c2 = self._crossover(p1, p2)
self._mutate(c1)
self._mutate(c2)
new_population.extend([c1, c2])
self.population = new_population[:self.params.pop_size]
self._evaluate_population()
# Statistiche
best_fit = self.population[0].fitness
avg_fit = sum(ind.fitness for ind in self.population) / self.params.pop_size
self.history["best_fitness"].append(best_fit)
self.history["avg_fitness"].append(avg_fit)
self.history["diversity"].append(self.current_diversity)
# Early Stopping (Fase 1.5)
if gen >= self.params.patience:
recent_bests = self.history["best_fitness"][-self.params.patience:]
if (recent_bests[-1] - recent_bests[0]) < 1e-6:
logger.debug(f"Early Stopping alla generazione {gen} per mancanza di miglioramento.")
break
return self.population[0]