File size: 9,016 Bytes
9c1c0ef
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
from __future__ import annotations

import re
from uuid import uuid4

import numpy as np
import pandas as pd

from datapilot.schemas import (
    DatasetProfile,
    Evidence,
    QualityIssue,
    Severity,
    TaskType,
)

LEAKAGE_PATTERNS = re.compile(
    r"(target|label|outcome|result|prediction|predicted|probability|score)$",
    re.IGNORECASE,
)


def infer_task_type(target: pd.Series) -> TaskType:
    unique = int(target.nunique(dropna=True))
    if (
        not pd.api.types.is_numeric_dtype(target)
        or pd.api.types.is_bool_dtype(target)
        or unique <= 20
        or unique / max(len(target), 1) < 0.05
    ):
        return TaskType.classification
    return TaskType.regression


def build_profile(frame: pd.DataFrame, target: str) -> DatasetProfile:
    if target not in frame.columns:
        raise ValueError(f"Target column '{target}' is not present.")
    numeric = frame.select_dtypes(include=np.number).columns.tolist()
    categorical = frame.select_dtypes(include=["object", "category", "bool"]).columns.tolist()
    datetime = frame.select_dtypes(include=["datetime", "datetimetz"]).columns.tolist()
    missing_cells = int(frame.isna().sum().sum())
    return DatasetProfile(
        rows=len(frame),
        columns=len(frame.columns),
        numeric_columns=numeric,
        categorical_columns=categorical,
        datetime_columns=datetime,
        duplicate_rows=int(frame.duplicated().sum()),
        missing_cells=missing_cells,
        missing_rate=round(missing_cells / max(frame.size, 1), 4),
        memory_mb=round(frame.memory_usage(deep=True).sum() / 1_048_576, 3),
        target=target,
        task_type=infer_task_type(frame[target]),
        target_cardinality=int(frame[target].nunique(dropna=True)),
    )


def audit_quality(

    frame: pd.DataFrame, profile: DatasetProfile

) -> tuple[list[QualityIssue], list[Evidence]]:
    issues: list[QualityIssue] = []
    evidence: list[Evidence] = []

    def add_evidence(claim: str, metric: str, value: object, source: str, method: str) -> str:
        evidence_id = f"EV-{uuid4().hex[:8].upper()}"
        evidence.append(
            Evidence(
                evidence_id=evidence_id,
                claim=claim,
                metric=metric,
                value=value,
                source=source,
                method=method,
            )
        )
        return evidence_id

    missing_id = add_evidence(
        "Dataset missingness was measured across all cells.",
        "missing_rate",
        profile.missing_rate,
        "uploaded_dataset",
        "pandas.isna",
    )
    if profile.missing_rate > 0.2:
        issues.append(
            QualityIssue(
                code="HIGH_MISSINGNESS",
                severity=Severity.critical,
                message=f"{profile.missing_rate:.1%} of dataset cells are missing.",
                evidence_ids=[missing_id],
            )
        )
    elif profile.missing_rate > 0:
        issues.append(
            QualityIssue(
                code="MISSING_VALUES",
                severity=Severity.warning,
                message=f"{profile.missing_rate:.1%} of dataset cells are missing.",
                evidence_ids=[missing_id],
            )
        )

    duplicate_id = add_evidence(
        "Exact duplicate rows were counted before splitting.",
        "duplicate_rows",
        profile.duplicate_rows,
        "uploaded_dataset",
        "pandas.duplicated",
    )
    if profile.duplicate_rows:
        issues.append(
            QualityIssue(
                code="DUPLICATE_ROWS",
                severity=Severity.warning,
                message=f"{profile.duplicate_rows:,} exact duplicate rows can bias validation.",
                evidence_ids=[duplicate_id],
            )
        )

    target = frame[profile.target]
    target_missing = int(target.isna().sum())
    target_missing_id = add_evidence(
        "Rows with missing labels cannot be used for supervised training.",
        "missing_target_rows",
        target_missing,
        f"column:{profile.target}",
        "pandas.isna",
    )
    if target_missing:
        issues.append(
            QualityIssue(
                code="MISSING_TARGET",
                severity=Severity.critical,
                column=profile.target,
                message=f"{target_missing:,} rows have no target value and will be excluded.",
                evidence_ids=[target_missing_id],
            )
        )

    if profile.task_type == TaskType.classification:
        distribution = target.value_counts(normalize=True, dropna=True)
        minority_share = float(distribution.min()) if not distribution.empty else 0.0
        imbalance_id = add_evidence(
            "Class imbalance was measured using the minority-class share.",
            "minority_class_share",
            round(minority_share, 4),
            f"column:{profile.target}",
            "normalized value counts",
        )
        if minority_share < 0.1:
            issues.append(
                QualityIssue(
                    code="CLASS_IMBALANCE",
                    severity=Severity.warning,
                    column=profile.target,
                    message=f"Minority class represents only {minority_share:.1%} of labeled rows.",
                    evidence_ids=[imbalance_id],
                )
            )

    feature_frame = frame.drop(columns=[profile.target])
    for column in feature_frame.columns:
        normalized = column.strip().lower()
        leakage_risk = bool(LEAKAGE_PATTERNS.search(normalized))
        if feature_frame[column].nunique(dropna=True) == len(feature_frame):
            leakage_risk = leakage_risk or normalized.endswith(("_id", "id"))
        if leakage_risk:
            evidence_id = add_evidence(
                "A feature name or cardinality pattern may reveal the target or row identity.",
                "suspected_leakage_feature",
                column,
                f"column:{column}",
                "name and cardinality heuristic",
            )
            issues.append(
                QualityIssue(
                    code="LEAKAGE_RISK",
                    severity=Severity.warning,
                    column=column,
                    message=f"'{column}' may leak target or row identity; review before deployment.",
                    evidence_ids=[evidence_id],
                )
            )

    numeric = feature_frame.select_dtypes(include=np.number)
    for column in numeric.columns:
        series = numeric[column].dropna()
        if len(series) < 8:
            continue
        q1, q3 = series.quantile([0.25, 0.75])
        iqr = q3 - q1
        if iqr == 0:
            continue
        outlier_rate = float(((series < q1 - 1.5 * iqr) | (series > q3 + 1.5 * iqr)).mean())
        if outlier_rate > 0.05:
            evidence_id = add_evidence(
                "Potential outliers were detected with the 1.5×IQR rule.",
                "outlier_rate",
                round(outlier_rate, 4),
                f"column:{column}",
                "Tukey IQR",
            )
            issues.append(
                QualityIssue(
                    code="OUTLIER_RATE",
                    severity=Severity.info,
                    column=column,
                    message=f"'{column}' has {outlier_rate:.1%} potential outliers.",
                    evidence_ids=[evidence_id],
                )
            )

    return issues, evidence


def drift_report(reference: pd.DataFrame, current: pd.DataFrame) -> list[dict[str, object]]:
    """Population stability index for numeric columns shared by two datasets."""
    reports: list[dict[str, object]] = []
    shared = reference.select_dtypes(include=np.number).columns.intersection(
        current.select_dtypes(include=np.number).columns
    )
    for column in shared:
        baseline = reference[column].dropna()
        observed = current[column].dropna()
        if baseline.nunique() < 2 or observed.empty:
            continue
        edges = np.unique(baseline.quantile(np.linspace(0, 1, 11)).to_numpy())
        if len(edges) < 3:
            continue
        expected_counts, _ = np.histogram(baseline, bins=edges)
        actual_counts, _ = np.histogram(observed, bins=edges)
        expected = np.clip(expected_counts / max(expected_counts.sum(), 1), 1e-6, None)
        actual = np.clip(actual_counts / max(actual_counts.sum(), 1), 1e-6, None)
        psi = float(np.sum((actual - expected) * np.log(actual / expected)))
        reports.append(
            {
                "column": column,
                "psi": round(psi, 4),
                "status": "high" if psi >= 0.25 else "moderate" if psi >= 0.1 else "stable",
            }
        )
    return reports