LLM_Comparirson_Ga / pairs.csv
jmcinern's picture
Upload pairs.csv
2ccb1fe verified
run_id,model,source_type,instruction,response,text
64ea571b-gemini-2.5-pro-Wiki-1,gemini-2.5-pro,Wiki,"Agus an t-eolas ón téacs faoin tréimhse Threasach á úsáid agat, liostáil na cúig chuid ina roinntear í.","Roinntear an tréimhse Threasach i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach.","Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach."
e2884281-gemini-2.5-pro-Wiki-2,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an téacs a cuireadh ar fáil, mínigh an scéal a bhaineann leis an ráiteas ""Bíonn an fhírinne searbh"" agus Cloch Labhrais.","De réir an scéil, bhí beirt ag argóint, duine amháin ag insint na fírinne agus an duine eile ag insint éithigh. Dúirt an bréagadóir, ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh"".","Cloch Labhrais
Is bollán iomráiteach suite i gContae Phort Láirge í Cloch Labhrais. Is erratic mór oighreach é.
""an fhirinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh""
Cloch a bhfuil bua na cainte aici - bhí beirt ag argóint, an fhírinne ag duine acu agus an t-éitheach ag an duine eile. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh""."
983b78c8-gemini-2.5-pro-Wiki-3,gemini-2.5-pro,Wiki,"De réir an tsleachta ar an Stróbascóp, cén úsáid a bhaintear as an bhfeiste i ngrianghrafadóireacht?","I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin.","Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin."
3f5c47cc-gemini-2.5-pro-Wiki-4,gemini-2.5-pro,Wiki,"Agus tú ag baint úsáide as an téacs a cuireadh ar fáil, mínigh cad is fithis gheocónaitheach ann agus cén fáth a bhfuil sí riachtanach don teileachumarsáid.","Is éard is fithis gheocónaitheach ann ná an fhithis a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail. Tá sí riachtanach don teileachumarsáid toisc go bhfanann an tsatailít i gcéim le rothlú an Domhain agus mar sin fanann sí san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, an t-am ar fad.","Fithis
Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti, is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Is fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, t-am ar fad, rud atá riachtanach don teileachumarsáid."
39aa6224-gemini-2.5-pro-Wiki-5,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an sliocht a cuireadh ar fáil, tabhair cuntas ar ghairmréim chlub Milan Baroš in ord croineolaíoch.","De réir an téacs, d'imir Milan Baroš le Banik Ostrava ó 1998 go 2001. Ansin, bhog sé go Liverpool Football Club sa bhliain 2002 agus d'imir sé leo go dtí 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa. Faoi láthair, tá sé ag imirt le Lyon sa Fhrainc.","Milan Baroš
Is imreoir sacair é Milan Baroš (r.28 Deireadh Fómhair, 1981, i Vigantice, Poblacht na Seice), atá ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc. D'imir sé le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001, sular bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002. D'imir sé leis an bhfoireann seo idir 2002 agus 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa."
65605b99-gemini-2.5-pro-Wiki-6,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an sliocht a cuireadh ar fáil, cé na foirne a raibh Lucas Neill ina chaptaen orthu?","De réir an téacs, bhí Lucas Neill ina chaptaen ar West Ham United agus ar an fhoireann Blackburn Rovers.","Lucas Neill
Is iarimreoir sacair é Lucas Edward Neill (r. 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil). B'as Tuaisceart na hÉireann a athair. D'imir sé le West Ham United. Bhí sé ina chaptaen.
D'imir sé le Millwall ón bhliain 1995 go 2001, agus d'imir sé le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007 . Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers.
D'imir Neill le foireann náisiúnta na hAstráile."
d850d1e8-gemini-2.5-pro-Wiki-7,gemini-2.5-pro,Wiki,"Agus tú ag tagairt don téacs faoin gcomórtas leadóige '2018 Taiwan Open', cé a bhuaigh comórtas na singlí agus comórtas na mbeirteanna?",Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí agus bhuaigh Duan Yingying agus Wang Yafan comórtas na mbeirteanna ag an 2018 Taiwan Open.,"2018 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.
B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí le Duan Yingying agus Wang Yafan ag bua comórtas na mbeirteanna."
4a342e27-gemini-2.5-pro-Wiki-8,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an sliocht a cuireadh ar fáil, cé mhéad duine a d'fhéach ar an eipeasóid ""Love Is a Many Strangled Thing""?","D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid ""Love Is a Many Strangled Thing"".","Love Is a Many Strangled Thing
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid."
a6b37b45-gemini-2.5-pro-Wiki-9,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an téacs a sholáthraítear faoin Ailearán, mínigh an toradh a bhíonn ann nuair a chastar na hailearáin ar sciathán clé eitleáin síos nó aníos.","Nuair a chastar na hailearáin ar an sciathán clé síos, is é an toradh ná go gcasann an t-eitleán nó an faoileoir ar clé. Nuair a chastar na hailearáin ar an sciathán clé aníos, casann an t-eitleán nó an faoileoir ar deis.","Ailearán
Cuid de sciathán eitleáin nó faoileora is ea an t-ailearán, chuid inchorraithe. Is é an toradh a bhíonn, mar shampla, ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos: an t-eitleán nó an faoileoir féin a chasadh ar clé nó ar deis faoi seach."
8d1fc4f1-gemini-2.5-pro-Wiki-10,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an alt faoi shatailítí loingseoireachta, mínigh conas a chabhraíonn córas suite domhanda (GPS) le longa ar an bhfarraige.","Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long bíogchomharthaí ó roinnt satailítí agus ríomhann sé a domhanleithead agus a domhanfhad go leanúnach. Cabhraíonn sé seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.","Satailít loingseoireachta
Ó thús ama bhain mairnéalaigh feidhm as na réaltaí chun loingseoireachta. Le blianta anois tá loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach bunaithe ar na réaltaí nua — satailítí teileachumarsáide — in úsáid.
Fithisithe.
Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.
Loingseoireacht.
Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.
Cabhraíonn an córas seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.
San Eoraip."
9066981d-gemini-2.5-pro-Wiki-11,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an téacs a chuirtear ar fáil, déan cur síos ar an diúracán Vergeltungswaffe-2.","Ba dhiúracán balaistíoch treoraithe é an Vergeltungswaffe-2 a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun i 1937. Thaistil sé go han-tapa, rud a d'fhág nárbh fhéidir é a stopadh le heitleáin ná le gunnaí. In ainneoin seo, bhí sé an-neamhchruinn. Idir 1944 agus 1945, thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór.","Vergeltungswaffe-2
Diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad) i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór."
1cd219cc-gemini-2.5-pro-Wiki-12,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an téacs, déan cur síos ar an iasc pluaise a fhaightear in oirdheisceart na Stát Aontaithe.","Is iasc beag dall é a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe, agus níl aon lí sa cholainn aige.","Iasc pluaise
Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin."
b8daeb06-gemini-2.5-pro-Wiki-13,gemini-2.5-pro,Wiki,"Cé a tháinig i gcomharbacht ar John Galvin sa Dáil tar éis a bháis, agus cén uair a tharla sé?","Tar éis bhás John Galvin sa bhliain 1963, tháinig a bhaintreach, Sheila Galvin, i gcomharbacht air. Bhuaigh sí an suíochán i bhfothoghchán i mí Feabhra, 1964.","John Galvin
Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 190711 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán."
1f2c1929-gemini-2.5-pro-Wiki-14,gemini-2.5-pro,Wiki,"Cathain a fuair an gearrscannán ""The Longest Daycare"" a chéad taibhiú?","Fuair an scannán ""The Longest Daycare"" a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012.","The Longest Daycare
Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare go díreach gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012, nuair a bhí sé ceangailte le """"."
e7e8a560-gemini-2.5-pro-Wiki-15,gemini-2.5-pro,Wiki,Cén pláinéad a d'fhionn an réalteolaí Johann Gottfried Galle sa bhliain 1846?,"Sa bhliain 1846, agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn Johann Gottfried Galle an pláinéad Neiptiún.","Johann Gottfried Galle
Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea Johann Gottfried Galle (9 Meitheamh 1812 - 10il 1910). I 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún."
ad34b96f-gemini-2.5-pro-Wiki-16,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an sliocht a thugtar, cén fáth ar bhuaigh Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice agus cé leis ar roinn sé í?",Bhuaigh Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice mar gheall ar a fhionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine. Roinn sé an duais in 2004 le Aaron Ciechanover agus Irwin Rose.,"Avram Hershko
Bitheolaí a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire is ea Avram Hershko. Leis an ainm Herskó Ferenc a rugadh é. Chuir sé faoi in Iosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé anois leis an Technion in Haifa. Roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine."
fc16d971-gemini-2.5-pro-Wiki-17,gemini-2.5-pro,Wiki,"Bunaithe ar an téacs, cé hé deartháir Ralf Schumacher agus cén fhoireann lena mbeidh sé ag tiomáint sa bhliain 2006?","Is é Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon, deartháir Ralf Schumacher. Sa bhliain 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota.","Ralf Schumacher
Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. I 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota."
f55394ba-gemini-2.5-pro-Wiki-18,gemini-2.5-pro,Wiki,"Cé na clubanna sacair a d'imir Dean Ashton dóibh, de réir an tsleachta a cuireadh ar fáil?","De réir an tsleachta, d'imir Dean Ashton do Crewe Alexandra (ó 2000 go 2005), Norwich City (ar feadh séasúir amháin), agus imríonn sé faoi láthair le West Ham United.","Dean Ashton
Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton (a rugadh 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005. D'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin."
b1ab6c9c-gemini-2.5-pro-Wiki-19,gemini-2.5-pro,Wiki,Cén fáth ar bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926?,Bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an ultralártheifneoir a fhorbairt agus as a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin agus i gcórais easraithe eile.,"Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor ""The"" Svedberg (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile."
d8a83102-gemini-2.5-pro-Wiki-20,gemini-2.5-pro,Wiki,"Mínigh cad is comhdhúil lipéadaithe ann, bunaithe ar an téacs a sholáthraítear.","Is comhdhúil í ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht.","Comhdhúil lipéadaithe
Comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coiteann is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13."
3748f9b2-gemini-2.5-pro-Oireachtas-1,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an sliocht a cuireadh ar fáil, cé na codanna den téacs a bhfuil an cainteoir chun díriú orthu?","De réir an tsleachta, cloífidh an cainteoir leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge agus leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. Ní chuireann an cainteoir aon spéis sa téacs Sacs-Bhéarla.","Anois, ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla; cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. I gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge tá sé seo:"
890998f2-gemini-2.5-pro-Oireachtas-2,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Cén obair phleanála nua a bhfuil tús curtha léi chun cur leis an bPolasaí don Oideachas Gaeltachta, de réir an tsleachta?","De réir an tsleachta, tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chun cur leis an obair atá á déanamh ar chur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta.",Tá gealltanais i gClár an Rialtais 2020 – 2025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chun cur leis an obair atá á dhéanamh ag mo Roinn-se maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chomh maith.
95083324-gemini-2.5-pro-Oireachtas-3,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an téacs, cén fáth ar ghabh an cainteoir leithscéal agus cad é an staid reatha maidir le clárú trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne?","Ghabhadh leithscéal le haon duine nár éirigh leo clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go hiomlán trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne. Tá an próiseas sin ar fáil anois, áfach, agus is féidir le haon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh é sin a dhéanamh trí mheán na Gaeilge.","Ghabhamar leithscéal agus gabhaimid leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh mé, tá sé sin agus an próiseas sin ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge."
c4625f86-gemini-2.5-pro-Oireachtas-4,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an sliocht, cén dearcadh atá ann i leith an mhagtha a dhéantar ar mhuintir na tuaithe sna cathracha?","De réir an téacs, cé go ndéantar magadh agus fonóid faoi mhuintir na tuaithe (cosúil le muintir Chonamara i nGaillimh), meastar gur 'sean-scéal' é a tharlaíonn go coitianta. Tugtar le fios freisin nach bhfuil ann ach aon- treo, mar tar éis tamaill tuigeann muintir na cathrach go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh fúthu féin.","Rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Is sean-scéal é sin. Sin rud a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Ní thabharfainn an oiread sin aird air."
10276c0b-gemini-2.5-pro-Oireachtas-5,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"De réir an téacs, cad a shíleann an cainteoir a bheidh ar fáil don earnáil turasóireachta má bhíonn Rialtas nua ann?","Síleann an cainteoir, má bhíonn Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna agus airgead ar fáil don earnáil turasóireachta, earnáil a mheastar a bheith fíor-thábhachtach.","Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."
fdc1c3c0-gemini-2.5-pro-Oireachtas-6,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Agus an sliocht curtha ar fáil á úsáid agat, cad é an dearcadh a bhí ag an Aire Stáit maidir leis na leasuithe a bhain leis an Acht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980?","De réir an tsleachta, dúirt an tAire Stáit nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe ach go raibh slí níos fearr ann chun iad a chur i gcrích. Gheall sé go smaoineodh sé ar an ábhar.","Tá an leasú seo agus uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis. Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn agus ba mhaith liom a chlos uaidh cad é a thuairim anois."
d54075f4-gemini-2.5-pro-Oireachtas-7,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an téacs, cad iad na cúiseanna a thugtar a d’fhág go raibh sé deacair do Ghaeilgeoirí a bheith páirteach i bpróiseas an dréachtphlean forbartha cathrach?","Bhí sé deacair do Ghaeilgeoirí a bheith páirteach sa phróiseas mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge, agus ní raibh an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá faoin tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean ar fáil as Gaeilge ach oiread.","Chomh maith leis sin, toisc go bhfuilimid ag caint faoin bpróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, ní raibh sé go hiomlán éasca dóibh siúd a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge ná an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean. Ní raibh sé sin ar fáil as Gaeilge ach oiread. Rinne sé sin deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas. Tá jab mór le déanamh ag na finnéithe."
6f637abc-gemini-2.5-pro-Oireachtas-8,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an sliocht, cad iad na hiarmhairtí a bheidh ann mura ngníomhaítear go práinneach maidir leis an mBille don Cheathrú Rua?","De réir an téacs, mura ngníomhaítear go práinneach, beidh na comhlachtaí a fuair muintir an Cheathrú Rua don suíomh i mbaol agus caillfear an fhostaíocht a bhí le cruthú acu.","Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd ata i gceist. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte. Ní féidir linn fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe. D'fhreastal mé ar na cruinnithe sa Ghaeltacht nuair a bhí mé ag cabhrú le gné eile den ábhar seo."
25936eb6-gemini-2.5-pro-Oireachtas-9,gemini-2.5-pro,Oireachtas,Cé air a chuireann an t-údar an locht maidir le heaspa cláracha raidió oiriúnacha do pháistí scoile?,"Dar leis an údar, is ar lucht Raidió Éireann atá an locht, toisc nach gcuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí.","Rud eile, ní shílim go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Sílim féin gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Sílim gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio. Ní orthu atá an locht. Is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí."
d2e84a2d-gemini-2.5-pro-Oireachtas-10,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an sliocht a tugadh, cad iad an dá cheist ar cheart, dar leis an gcainteoir, a chur ar na Ranna éagsúla agus ar na heagraíochtaí Stáit maidir lena scéimeanna teanga?","Dar leis an gcainteoir, is iad an dá cheist ar cheart a chur ar na Ranna éagsúla agus ar na heagraíochtaí Stáit ná: 'cá bhfuil bhur scéim teanga?' agus 'cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?'.","Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am, atá suite linn inniu. Shílfinn go mbeadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit. Ba cheart go n-iarrfaí orthu ""cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?"". Baineann sé seo leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla."
6b024319-gemini-2.5-pro-Oireachtas-11,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Agus tagairt á déanamh agat don téacs a chuirtear ar fáil, déan cur síos ar na príomhchéimeanna atá beartaithe do chur i bhfeidhm an togra agus an t-amchlár a mheastar do gach céim.","De réir an téacs, is iad seo a leanas na céimeanna atá beartaithe: 1. Tá an réamhphleanáil ar siúl faoi láthair. 2. Beidh iarratas ar chead pleanála réidh go luath. 3. Tosófar ar an obair athchóirithe laistigh de thrí mhí tar éis an cead pleanála a fháil. 4. Cuirfear tús le hearcaíocht foirne roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 duine a fhostú.",Tuigim ó Údarás na Gaeltachta go bhfuil an réamhphleanáil do chur i bhfeidhm an togra seo ar siúl faoi láthair; go bhfuiltear ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála reidh go luath d'athchóiriú na monarchan don ghnó agus go dtosófar ar an obair athchóirithe sin laistigh de thrí mhí ach an cead pleanála a bheith ar fáil; agus go meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.
cf96bf26-gemini-2.5-pro-Oireachtas-12,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"De réir an téacs, cad é an toradh a bhíonn ar dhaoine ag obair le chéile agus ag comhroinnt a gcuid saineolais ghairmiúil?","Is é an toradh ná gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, áit a mbíonn gá ollmhór ann go minic.","Beidh siad in ann a bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar ar minic a bhíonn gá ollmhór ann."
1b2d1c3f-gemini-2.5-pro-Oireachtas-13,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"De réir an tsleachta, cé a ceapadh mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta?",Ceapadh an tUasal Ó hÉanaigh mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta.,"Cuirim fáilte roimh na finnéithe. Tréaslaím leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Bhí sé ráite ariamh go raibh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach. Tá sé sin léirithe ag an Uasal Ó hÉanaigh, agus bail ó Dhia air. Cuirim fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair. Is breá an rud é an fhís don údarás a fheiceáil. Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh sé chomh soiléir dúinn cén treo a bhí i gceist ag an údarás ó thaobh polasaí de, is dócha de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, srl. B'fhéidir go raibh an t-údarás ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Is breá é go bhfuil polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair. Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí."
23e3bfdd-gemini-2.5-pro-Oireachtas-14,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Agus tagairt á déanamh don fhreagra a thug an tAire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ar an Teachta Dála Michael D. Higgins, cé mhéad scéim teanga a bhí daingnithe aige faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003?","De réir an téacs, bhí 70 scéim teanga daingnithe agus foilsithe ag an Aire, a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí. Ina theannta sin, bhí fógra seolta aige chuig os cionn 50 comhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú.","85
D’fhiafraigh
Deputy Michael D. Higgins
den
Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
an mó scéim teanga atá aontaithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina thaobh.
[32619/07] Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agam anois agus foilsithe. Ta na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Sa bhreis ar sin, tá fógra seolta agam chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chugam le daingniú. Tá oifigigh mo Roinne ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair."
b641175d-gemini-2.5-pro-Oireachtas-15,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"De réir an tsleachta, cén fáth a meastar go dtéann an Bille chun sochair do dhaoine saibhre maidir le cúrsaí cánach?","Meastar go dtéann an Bille chun sochair do dhaoine saibhre toisc go gceadaíonn sé dóibh ráta cánach íseal a íoc ar ghnóthachain mhóra. Mar shampla, níl le híoc ag duine a dhíolann talamh ar bhrabús mór nó a bhfuil scaireanna aige ach 20% i gCáin Ghnóthachan Caipitiúil (Capital Gains Tax), i gcomparáid le go leor daoine eile a íocann ráta cánach 42%.","Níl mórán ama agamsa ach is féidir liom a rá gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre. Is maith an rud é do na daoine saibhre, mar go bhfanann an leibhéil ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa. Má tá acra talmhaíochta ar luach £10,000 ag duine ar imeall chathair Átha Cliath is féidir é a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála. Níl le h-íoc ansin agat ach 20% ar Capital Gains Tax. I gcomparáid lena lán daoine atá ag íoc 42% níl a fhios agam conas is féidir leis an Rialtas a rá go bhfuil siad i bhfábhar ísliú cánach sa tslí sin. Is é an cáin íseal atá ag na daoine is saibhre sa tír agus má tá scaranna ag duine níl le h-íoc ag duine ach 20% cánach ar Capital Gains Tax ach oiread. Dá bharr sin is iad na daoine a bhfuil airgead acu atá i bhfábhar na Bille seo don chuid is mó. Tá an cuma céanna ar an gcóras coigealtais, Savings Scheme, chomh maith. Is iad na daoine ag a bhfuil níos mó airgid gur féidir an méid is mó brabúis a thuilleamh."
4e9b740f-gemini-2.5-pro-Oireachtas-16,gemini-2.5-pro,Oireachtas,Cén cheist a ardaítear sa sliocht maidir leis an bpá a fhaigheann foireann nuachta RTÉ?,Is í an cheist a ardaítear ná an bhfuil an fhoireann atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge in RTÉ ar an bpá céanna leis an bhfoireann a dhéanann an obair chéanna i mBéarla.,"Díreach mar cheist scoir, tá ceist mhór agam. Ba cheart í a bheith curtha ar dtús. An bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?"
5db6f154-gemini-2.5-pro-Oireachtas-17,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Cad iad an dá fheidhm atá ag an ngrúpa ardleibhéil, de réir an tsleachta a cuireadh ar fáil?","De réir an tsleachta, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa foghrúpaí a bhunú ar bhonn ad hoc chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais.","Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo foghrúpaí a bhunú freisin, de réir mar is cuí ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais."
3e2b0f04-gemini-2.5-pro-Oireachtas-18,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Agus tagairt á déanamh don téacs, cén méid airgid atá á dhíriú ar an mhórscéim mhuiroibreacha i dToraigh?","Den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin, tá £2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall.","Maidir le scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin mo Roinnse, tá£2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn — obair a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta."
e6a23ed9-gemini-2.5-pro-Oireachtas-19,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Cé mhéad a fuair RTÉ san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse sa bhliain 2020, de réir an tsleachta a soláthraíodh?","De réir an tsleachta, sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse.","Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar mo ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009 agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce. Ní bheimid in ann an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach cheadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, mar sin, ach sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse."
c8170672-gemini-2.5-pro-Oireachtas-20,gemini-2.5-pro,Oireachtas,"Bunaithe ar an sliocht, cén fáth a bhfuil an cainteoir ag labhairt i nGaeilge?",Tá an cainteoir ag labhairt i nGaeilge chun déashompla a thabhairt do dhaoine nach bhfuil acu ach beagán Gaeilge.,"Ba mhaith liom comhgháirdeachas a dhéanamh leis an Aire as ucht an óráid a rinne sé inniu. Theasbáin sé go raibh suim mhór aige in a Roinn féin agus sa cheist Oideachais ar fad. Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint, ach is dóigh liom gur labhair sé i nGaeilge. Mhol sé é sin a dhéanamh. Táimse ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine mar mé féin—daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu."
b737a8a5-gemini-2.5-flash-Wiki-1,gemini-2.5-flash,Wiki,An fíor gur tharla tógáil sléibhte go luath sa Treasach?,"Is fíor gur tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) go luath sa Treasach.","Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach."
ff843c23-gemini-2.5-flash-Wiki-2,gemini-2.5-flash,Wiki,Céard é bua speisialta Chloch Labhrais de réir an téacs agus cén ráiteas cáiliúil a bhaineann léi?,"Tá bua na cainte ag Cloch Labhrais. Is é an ráiteas cáiliúil a bhaineann léi ná ""Bíonn an fhírinne searbh"", a dúirt sí féin tar éis di scoilt nuair a d'inis bréagadóir bréag ina haice.","Cloch Labhrais
Is bollán iomráiteach suite i gContae Phort Láirge í Cloch Labhrais. Is erratic mór oighreach é.
""an fhirinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh""
Cloch a bhfuil bua na cainte aici - bhí beirt ag argóint, an fhírinne ag duine acu agus an t-éitheach ag an duine eile. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh""."
730b36d0-gemini-2.5-flash-Wiki-3,gemini-2.5-flash,Wiki,Déan cur síos ar an stróbascóp de réir an téacs a tugadh.,"Is feiste é an stróbascóp a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin.","Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin."
7a7bc68b-gemini-2.5-flash-Wiki-4,gemini-2.5-flash,Wiki,"Déan cur síos ar cad is fithis ann sa réalteolaíocht, de réir an téacs Fithis.","Sa réalteolaíocht, is éard is fithis ann ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe.","Fithis
Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti, is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Is fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, t-am ar fad, rud atá riachtanach don teileachumarsáid."
53603ea0-gemini-2.5-flash-Wiki-5,gemini-2.5-flash,Wiki,"Bunaithe ar an téacs faoi Milan Baroš, déan cur síos ar an áit ar imir sé agus na blianta a chaith sé ansin.","D'imir Milan Baroš le Banik Ostrava ó 1998 go 2001. Ansin bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002 agus d'imir sé leo go dtí 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa. Tá sé ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc.","Milan Baroš
Is imreoir sacair é Milan Baroš (r.28 Deireadh Fómhair, 1981, i Vigantice, Poblacht na Seice), atá ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc. D'imir sé le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001, sular bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002. D'imir sé leis an bhfoireann seo idir 2002 agus 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa."
17080ac3-gemini-2.5-flash-Wiki-6,gemini-2.5-flash,Wiki,Déan cur síos ar ghairmréim Lucas Neill le Blackburn Rovers.,D'imir Lucas Neill le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007. Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann.,"Lucas Neill
Is iarimreoir sacair é Lucas Edward Neill (r. 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil). B'as Tuaisceart na hÉireann a athair. D'imir sé le West Ham United. Bhí sé ina chaptaen.
D'imir sé le Millwall ón bhliain 1995 go 2001, agus d'imir sé le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007 . Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers.
D'imir Neill le foireann náisiúnta na hAstráile."
e58a5ffa-gemini-2.5-flash-Wiki-7,gemini-2.5-flash,Wiki,An fíor gur bhuaigh Duan Yingying agus Wang Yafan comórtas na mbeirteanna ag 2018 Taiwan Open?,Is fíor gur bhuaigh Duan Yingying agus Wang Yafan comórtas na mbeirteanna ag 2018 Taiwan Open.,"2018 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.
B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí le Duan Yingying agus Wang Yafan ag bua comórtas na mbeirteanna."
1fd8c12f-gemini-2.5-flash-Wiki-8,gemini-2.5-flash,Wiki,An fíor gur scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid “Love Is a Many Strangled Thing”?,Is fíor. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo.,"Love Is a Many Strangled Thing
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid."
e78f70ac-gemini-2.5-flash-Wiki-9,gemini-2.5-flash,Wiki,"Mínigh cad é an fheidhm atá ag an ailearán maidir le stiúradh eitleáin nó faoileora, de réir an téacs a tugadh.",Is cuid inchorraithe de sciathán eitleáin nó faoileora é an t-ailearán. Is é an toradh a bhíonn ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos ná go gcasann an t-eitleán nó an faoileoir féin ar clé nó ar deis faoi seach.,"Ailearán
Cuid de sciathán eitleáin nó faoileora is ea an t-ailearán, chuid inchorraithe. Is é an toradh a bhíonn, mar shampla, ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos: an t-eitleán nó an faoileoir féin a chasadh ar clé nó ar deis faoi seach."
1d5e72e4-gemini-2.5-flash-Wiki-10,gemini-2.5-flash,Wiki,Déan cur síos ar na satailítí teileachumarsáide a úsáidtear i loingseoireacht nua-aoiseach mar a luaitear sa téacs 'Satailít loingseoireachta'.,"Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.","Satailít loingseoireachta
Ó thús ama bhain mairnéalaigh feidhm as na réaltaí chun loingseoireachta. Le blianta anois tá loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach bunaithe ar na réaltaí nua — satailítí teileachumarsáide — in úsáid.
Fithisithe.
Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.
Loingseoireacht.
Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.
Cabhraíonn an córas seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.
San Eoraip."
158d45ce-gemini-2.5-flash-Wiki-11,gemini-2.5-flash,Wiki,"Mínigh cad é an Vergeltungswaffe-2, de réir an téacs a tugadh.","Ba dhiúracán balaistíoch treoraithe é an Vergeltungswaffe-2 a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945, thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór.","Vergeltungswaffe-2
Diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad) i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór."
d68cd983-gemini-2.5-flash-Wiki-12,gemini-2.5-flash,Wiki,"Déan cur síos ar phríomhthréithe an éisc phluaise a fhaightear in oirdheisceart na Stát Aontaithe, de réir an téacs.","Is iasc beag dall é a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche, agus níl aon lí sa cholainn aige.","Iasc pluaise
Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin."
3e90a6bb-gemini-2.5-flash-Wiki-13,gemini-2.5-flash,Wiki,"Tar éis bhás John Galvin, conas a líonadh a shuíochán Dála?","Tar éis bhás John Galvin, coimeádadh a shuíochán Dála ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964, ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán.","John Galvin
Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 190711 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán."
43cdc9d2-gemini-2.5-flash-Wiki-14,gemini-2.5-flash,Wiki,"Déan cur síos ar an ngearrscannán ""The Longest Daycare"" bunaithe ar an eolas a tugadh.","Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare, gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012.","The Longest Daycare
Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare go díreach gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012, nuair a bhí sé ceangailte le """"."
07219a5e-gemini-2.5-flash-Wiki-15,gemini-2.5-flash,Wiki,Déan cur síos ar an bhfionnachtain is suntasaí a rinne Johann Gottfried Galle.,D'fhionn Johann Gottfried Galle an pláinéad Neiptiún sa bhliain 1846. Rinne sé an fhionnachtain seo agus é ag obair i Réadlann Bheirlín.,"Johann Gottfried Galle
Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea Johann Gottfried Galle (9 Meitheamh 1812 - 10il 1910). I 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún."
3e0f8182-gemini-2.5-flash-Wiki-16,gemini-2.5-flash,Wiki,Mínigh cén fáth ar roinn Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice i 2004.,Roinn Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine.,"Avram Hershko
Bitheolaí a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire is ea Avram Hershko. Leis an ainm Herskó Ferenc a rugadh é. Chuir sé faoi in Iosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé anois leis an Technion in Haifa. Roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine."
62d714c5-gemini-2.5-flash-Wiki-17,gemini-2.5-flash,Wiki,"An fíor gur rugadh Ralf Schumacher sa Ghearmáin ar an 30 Meitheamh, 1975?","Is fíor sin. Rugadh Ralf Schumacher sa Ghearmáin ar an 30 Meitheamh, 1975.","Ralf Schumacher
Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. I 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota."
c76b5e5a-gemini-2.5-flash-Wiki-18,gemini-2.5-flash,Wiki,"An fíor gur rugadh Dan Ashton i Swindon, Sasana?","Is fíor gur rugadh Dan Ashton ar an 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana.","Dean Ashton
Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton (a rugadh 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005. D'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin."
d4fe9bbe-gemini-2.5-flash-Wiki-19,gemini-2.5-flash,Wiki,Mínigh cad chuige ar bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice.,Bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926 as forbairt an ultralártheifneora agus as a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin agus i gcórais easraithe eile.,"Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor ""The"" Svedberg (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile."
cd5edd05-gemini-2.5-flash-Wiki-20,gemini-2.5-flash,Wiki,"Mínigh cé na hiseatóip a úsáidtear go coitianta i gcomhdhúile lipéadaithe, de réir an téacs a tugadh.",Iseatóip a úsáidtear go coitianta i gcomhdhúile lipéadaithe is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13.,"Comhdhúil lipéadaithe
Comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coiteann is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13."
3549666d-gemini-2.5-flash-Oireachtas-1,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Mínigh cén fáth nach bhfuil aon spéis ag an té atá ag labhairt sa téacs Sacs-Bhéarla, ag tagairt don sliocht.","De réir an tsliocht, ní chuireann an té atá ag labhairt aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla mar go gcloífidh sé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge amháin.","Anois, ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla; cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. I gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge tá sé seo:"
e1f9c10a-gemini-2.5-flash-Oireachtas-2,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Mínigh cén fáth a bhfuil tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht, de réir Chlár an Rialtais 2020 – 2025.",Tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chun cur leis an obair atá á déanamh maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta.,Tá gealltanais i gClár an Rialtais 20202025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chun cur leis an obair atá á dhéanamh ag mo Roinn-se maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chomh maith.
e13eb294-gemini-2.5-flash-Oireachtas-3,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Mínigh an fhadhb a bhí ann maidir le clárú nó ainmniúchán a dhéanamh trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne go dtí le déanaí.,Bhí fadhb ann go dtí seo nach raibh daoine in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne.,"Ghabhamar leithscéal agus gabhaimid leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh mé, tá sé sin agus an próiseas sin ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge."
31df6d57-gemini-2.5-flash-Oireachtas-4,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Déan cur síos ar an gcineál magaidh a luaitear sa téacs.,"De réir an téacs, is magadh agus fonóid a bhí á dhéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh, agus is sean-scéal é sin a tharlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath freisin. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh fúthu féin. Ní mholfadh an t-údar aird mhór a thabhairt air.","Rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Is sean-scéal é sin. Sin rud a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Ní thabharfainn an oiread sin aird air."
e4961aa6-gemini-2.5-flash-Oireachtas-5,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Déan cur síos ar thábhacht na hearnála turasóireachta mar a luaitear sa téacs.,Tá an earnáil turasóireachta fíor-thábhachtach agus oibríonn a lán daoine inti – daoine óga agus daoine eile – go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha.,"Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."
d317a385-gemini-2.5-flash-Oireachtas-6,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Bunaithe ar an téacs Gaeilge a cuireadh ar fáil, mínigh seasamh an Aire Stáit maidir leis na leasuithe a bhí á bplé.","Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo, ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé freisin go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn.","Tá an leasú seo agus uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis. Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn agus ba mhaith liom a chlos uaidh cad é a thuairim anois."
77c61354-gemini-2.5-flash-Oireachtas-7,gemini-2.5-flash,Oireachtas,An fíor gur deacrachtaí a bhí roimh Ghaeilgeoirí páirt a ghlacadh sa phróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach?,"Sea, ní raibh sé go hiomlán éasca do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach toisc nach raibh na saincheisteanna ná an méid a bhí ráite ag an bpríomhfheidhmeannach faoi thuarascáil an chéad dréachta den phlean ar fáil as Gaeilge.","Chomh maith leis sin, toisc go bhfuilimid ag caint faoin bpróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, ní raibh sé go hiomlán éasca dóibh siúd a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge ná an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean. Ní raibh sé sin ar fáil as Gaeilge ach oiread. Rinne sé sin deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas. Tá jab mór le déanamh ag na finnéithe."
8450f960-gemini-2.5-flash-Oireachtas-8,gemini-2.5-flash,Oireachtas,An fíor gur i mbaol atá na comhlachtaí agus go gcaillfear fostaíocht de bharr an cháis a luaitear sa téacs?,"Is fíor. De réir an téacs, beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fostaíocht caillte mar thoradh ar an iniúchadh dlíthiúil agus an práinn atá leis an mBille.","Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd ata i gceist. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte. Ní féidir linn fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe. D'fhreastal mé ar na cruinnithe sa Ghaeltacht nuair a bhí mé ag cabhrú le gné eile den ábhar seo."
2d127465-gemini-2.5-flash-Oireachtas-9,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Cé a bhfuil an locht orthu maidir leis an easpa cláracha raidió oiriúnacha do pháistí scoile, dar leis an téacs?","Dar leis an téacs, is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí.","Rud eile, ní shílim go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Sílim féin gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Sílim gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio. Ní orthu atá an locht. Is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí."
ca36baa7-gemini-2.5-flash-Oireachtas-10,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Sa bhliain 2007, fuair Ranna agus eagraíochtaí Stáit litir agus ordú ón Aire maidir le scéim a ullmhú. Cén fáth, de réir an téacs, ar measadh gur bunrud é seo le déanamh?","De réir na litreach agus an ordaithe ón Aire, ba cheart scéim a ullmhú mar bheadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit, agus baineann sé leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla.","Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am, atá suite linn inniu. Shílfinn go mbeadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit. Ba cheart go n-iarrfaí orthu ""cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?"". Baineann sé seo leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla."
443153ad-gemini-2.5-flash-Oireachtas-11,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Déan cur síos ar an sprioc fostaíochta do Chéim 1 den tionscnamh.,Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.,Tuigim ó Údarás na Gaeltachta go bhfuil an réamhphleanáil do chur i bhfeidhm an togra seo ar siúl faoi láthair; go bhfuiltear ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála reidh go luath d'athchóiriú na monarchan don ghnó agus go dtosófar ar an obair athchóirithe sin laistigh de thrí mhí ach an cead pleanála a bheith ar fáil; agus go meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.
1edced77-gemini-2.5-flash-Oireachtas-12,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Mínigh an príomhchuspóir a bhaineann le bheith ag obair le chéile de réir an téacs.,"De réir an téacs, is é an príomhchuspóir a bhaineann le bheith ag obair le chéile ná a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar a mbíonn gá ollmhór ann go minic.","Beidh siad in ann a bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar ar minic a bhíonn gá ollmhór ann."
31c63b7f-gemini-2.5-flash-Oireachtas-13,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Mínigh cén fáth nach raibh treo polasaí an Údaráis chomh soiléir le cúpla bliain anuas.,"Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh treo polasaí an Údaráis chomh soiléir de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, agus b'fhéidir go raibh siad ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce.","Cuirim fáilte roimh na finnéithe. Tréaslaím leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Bhí sé ráite ariamh go raibh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach. Tá sé sin léirithe ag an Uasal Ó hÉanaigh, agus bail ó Dhia air. Cuirim fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair. Is breá an rud é an fhís don údarás a fheiceáil. Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh sé chomh soiléir dúinn cén treo a bhí i gceist ag an údarás ó thaobh polasaí de, is dócha de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, srl. B'fhéidir go raibh an t-údarás ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Is breá é go bhfuil polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair. Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí."
3e8f45de-gemini-2.5-flash-Oireachtas-14,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Cé mhéad scéim teanga atá daingnithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003, de réir an Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta?","Tá 70 scéim teanga, a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí, daingnithe agus foilsithe anois.","85
D’fhiafraigh
Deputy Michael D. Higgins
den
Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
an mó scéim teanga atá aontaithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina thaobh.
[32619/07] Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agam anois agus foilsithe. Ta na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Sa bhreis ar sin, tá fógra seolta agam chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chugam le daingniú. Tá oifigigh mo Roinne ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair."
f745d7ee-gemini-2.5-flash-Oireachtas-15,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"Mínigh cén fáth a deirtear gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre, ach go bhfuil sé tairbheach do na daoine saibhre, ag cur san áireamh na pointí cánach a luaitear sa téacs.","Deirtear gur scannal é an Bille seo do chosmhuintir na tíre toisc go bhfanann an leibhéal ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa, rud nach dtéann chun tairbhe dóibh. Ar an láimh eile, tá sé tairbheach do na daoine saibhre toisc gur féidir leo acra talmhaíochta, ar fiú £10,000 é, a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála agus gan ach 20% de Cháin Ghnóthachan Caipitiúil (Capital Gains Tax) a íoc air. Déantar an ráta seo a chur i gcomparáid leis an 42% atá á íoc ag go leor daoine eile, rud a léiríonn go bhfuil an cáin is ísle ag na daoine is saibhre sa tír.","Níl mórán ama agamsa ach is féidir liom a rá gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre. Is maith an rud é do na daoine saibhre, mar go bhfanann an leibhéil ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa. Má tá acra talmhaíochta ar luach £10,000 ag duine ar imeall chathair Átha Cliath is féidir é a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála. Níl le h-íoc ansin agat ach 20% ar Capital Gains Tax. I gcomparáid lena lán daoine atá ag íoc 42% níl a fhios agam conas is féidir leis an Rialtas a rá go bhfuil siad i bhfábhar ísliú cánach sa tslí sin. Is é an cáin íseal atá ag na daoine is saibhre sa tír agus má tá scaranna ag duine níl le h-íoc ag duine ach 20% cánach ar Capital Gains Tax ach oiread. Dá bharr sin is iad na daoine a bhfuil airgead acu atá i bhfábhar na Bille seo don chuid is mó. Tá an cuma céanna ar an gcóras coigealtais, Savings Scheme, chomh maith. Is iad na daoine ag a bhfuil níos mó airgid gur féidir an méid is mó brabúis a thuilleamh."
3977966a-gemini-2.5-flash-Oireachtas-16,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Déan cur síos ar an bpríomhcheist a cuireadh maidir le soláthar seirbhísí nuachta in RTÉ.,Is í an phríomhcheist a cuireadh ná an bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla.,"Díreach mar cheist scoir, tá ceist mhór agam. Ba cheart í a bheith curtha ar dtús. An bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?"
c55e8818-gemini-2.5-flash-Oireachtas-17,gemini-2.5-flash,Oireachtas,An bhfuil sé fíor gur féidir leis an ngrúpa ardleibhéil cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre?,"Tá sé fíor. Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí.","Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo foghrúpaí a bhunú freisin, de réir mar is cuí ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais."
f41facee-gemini-2.5-flash-Oireachtas-18,gemini-2.5-flash,Oireachtas,"De réir an téacs, cén chaoi a bhfuil £2m den soláthar £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin na Roinne á úsáid?","Tá £2m den soláthar £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin na Roinne á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall.","Maidir le scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin mo Roinnse, tá£2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn — obair a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta."
4361c0a6-gemini-2.5-flash-Oireachtas-19,gemini-2.5-flash,Oireachtas,An fíor gur fhuair RTÉ €197.645m ó fháltais cheadúnais teilifíse sa bhliain 2020?,Is fíor gur fhuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse sa bhliain 2020.,"Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar mo ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009 agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce. Ní bheimid in ann an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach cheadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, mar sin, ach sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse."
013703a3-gemini-2.5-flash-Oireachtas-20,gemini-2.5-flash,Oireachtas,Cén fáth a bhfuil an cainteoir ag labhairt i nGaeilge?,Tá an cainteoir ag labhairt inár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu.,"Ba mhaith liom comhgháirdeachas a dhéanamh leis an Aire as ucht an óráid a rinne sé inniu. Theasbáin sé go raibh suim mhór aige in a Roinn féin agus sa cheist Oideachais ar fad. Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint, ach is dóigh liom gur labhair sé i nGaeilge. Mhol sé é sin a dhéanamh. Táimse ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine mar mé féin—daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu."
bdc7df33-gpt-5-Wiki-1,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an gcomhthéacs thuas faoi “Treasach”, cad é an tréimhse seo sa ré Chéineasóch: luaigh a raon ama, a roinnt i gcúig chuid, agus cad a tharla go luath inti ó thaobh tógála sléibhte agus éabhlóide na mamach de.","Is í an Tréasach an tréimhse is luaithe de dhá thréimhse na ré Chéineasóiche, ag síneadh ó thart ar 65 go 2 mhilliún bliain ó shin. Roinntear í i gcúig chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse seo tharla tógáil ollmhór sléibhte—na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, agus na Creagaigh—agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach.","Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach."
d910ae73-gpt-5-Wiki-2,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an scéal faoi Chloch Labhrais i gContae Phort Láirge, cad a tharla nuair a bhí beirt ag argóint agus a dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"", agus cad a dúirt an chloch ina dhiaidh sin.","De réir an téacs, scoilt Cloch Labhrais ina dhá leath ar an toirt nuair a dúirt an bréagadóir go scoiltfeadh sí mura raibh an fhírinne á hinsint aige. Ansin labhair an chloch féin agus dúirt sí: ""Bíonn an fhírinne searbh.""","Cloch Labhrais
Is bollán iomráiteach suite i gContae Phort Láirge í Cloch Labhrais. Is erratic mór oighreach é.
""Tá an fhirinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh""
Cloch a bhfuil bua na cainte aici - bhí beirt ag argóint, an fhírinne ag duine acu agus an t-éitheach ag an duine eile. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh""."
cf994837-gpt-5-Wiki-3,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht “Stróbascóp” thuas, cad é stróbascóp, conas a ghineann sé solas, cén mhinicíocht a d’fhéadfadh a bheith ag a bhíoga, agus cén úsáid a bhaintear as i ngrianghrafadóireacht.","Is feiste é stróbascóp a tháirgeann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Tá minicíocht na mbíog inathraithe agus féadann sí dul suas go dtí na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, úsáidtear é chun cuid mhaith íomhánna de réad atá faoi ghluaiseacht a dhéanamh i nochtadh amháin, ionas go dtaispeántar ilíomhánna sa phictiúr céanna.","Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin."
a203b0ac-gpt-5-Wiki-4,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht “Fithis”, cad is fithis ann sa réalteolaíocht, na foirmeacha a d’fhéadfadh a bheith ag fithis nuair nach bhfuil ach dhá rinn i gceist, agus déan cur síos ar fhithis gheocónaitheach (airde, conas a fhanann an satailít sa suíomh céanna sa spéir i leith an Domhain, agus cén fáth go bhfuil sé riachtanach don teileachumarsáid).","Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Nuair nach bhfuil ach dhá rinn i gceist, is féidir an fhithis a ríomh go han‑chruinn agus bíonn sí de fhoirm ghearrtha cónaigh: parabóil, éilips nó ciorcal. Maidir le fithis gheocónaitheach, bíonn satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, agus fanann sí i gcéim le rothlú an Domhain, sa suíomh céanna sa spéir i leith an Domhain an t‑am ar fad. Tá an seasamh seasta sin riachtanach don teileachumarsáid.","Fithis
Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti, is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Is fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, t-am ar fad, rud atá riachtanach don teileachumarsáid."
04d7a957-gpt-5-Wiki-5,gpt-5,Wiki,"An fíor, bunaithe ar an téacs faoi Milan Baroš, gur chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa tar éis dó Liverpool a fhágáil?","Is fíor. De réir an téacs, tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith Milan Baroš dhá bhliain ag imirt le hAston Villa.","Milan Baroš
Is imreoir sacair é Milan Baroš (r.28 Deireadh Fómhair, 1981, i Vigantice, Poblacht na Seice), atá ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc. D'imir sé le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001, sular bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002. D'imir sé leis an bhfoireann seo idir 2002 agus 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa."
18146b13-gpt-5-Wiki-6,gpt-5,Wiki,"An fíor, bunaithe ar an sliocht faoi Lucas Neill, gur imir sé le Millwall ó 1995 go 2001, le Blackburn Rovers ó 2001 go 2007, agus go raibh sé ina chaptaen ar fhoireann Blackburn Rovers?","Tá, is fíor. D’imir sé le Millwall ó 1995 go 2001, le Blackburn Rovers ó 2001 go 2007, agus bhí sé ina chaptaen ar fhoireann Blackburn Rovers.","Lucas Neill
Is iarimreoir sacair é Lucas Edward Neill (r. 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil). B'as Tuaisceart na hÉireann a athair. D'imir sé le West Ham United. Bhí sé ina chaptaen.
D'imir sé le Millwall ón bhliain 1995 go 2001, agus d'imir sé le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007 . Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers.
D'imir Neill le foireann náisiúnta na hAstráile."
7e310ea2-gpt-5-Wiki-7,gpt-5,Wiki,"Déan cur síos gearr ar 2018 Taiwan Open bunaithe ar an sliocht thuas: luaigh an áit ar imríodh é, na dátaí, an heagrán, agus na buaiteoirí i singil agus i mbeirteanna.","Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Taiwan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018. Ba é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí, agus bhuaigh Duan Yingying agus Wang Yafan comórtas na mbeirteanna.","2018 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.
B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí le Duan Yingying agus Wang Yafan ag bua comórtas na mbeirteanna."
f41ab63b-gpt-5-Wiki-8,gpt-5,Wiki,"An fíor gur craoladh an seachtú heipeasóid déag, 'Love Is a Many Strangled Thing', den dara sraith is fiche de 'The Simpsons' ar an 27 Márta 2011; gur scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo; agus gur fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid?","Is fíor. Craoladh an seachtú heipeasóid déag, 'Love Is a Many Strangled Thing', den dara sraith is fiche de 'The Simpsons' ar an 27 Márta 2011; scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid; agus d'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid.","Love Is a Many Strangled Thing
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid."
3550a6f4-gpt-5-Wiki-9,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht “Ailearán”, cad é an t-ailearán agus cad a tharlaíonn nuair a chastar na hailearáin ar an sciathán clé síos nó aníos.","Is cuid inchorraithe de sciathán eitleáin nó faoileora é an t-ailearán. Má chastar na hailearáin ar an sciathán clé síos, casann an t-eitleán nó an faoileoir ar clé; má chastar aníos iad, casann sé ar deis.","Ailearán
Cuid de sciathán eitleáin nó faoileora is ea an t-ailearán, chuid inchorraithe. Is é an toradh a bhíonn, mar shampla, ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos: an t-eitleán nó an faoileoir féin a chasadh ar clé nó ar deis faoi seach."
224fbfff-gpt-5-Wiki-10,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht “Satailít loingseoireachta”, conas a úsáideann longa nó eitleáin GPS agus bíogchomharthaí ó shatailítí i bhfithisí fosaithe chun domhanleithead agus domhanfhad a ríomh go leanúnach, agus cén fáth a chabhraíonn an córas seo leo calafort a aimsiú fiú i ndrochaimsir agus istoíche.","De réir an sliocht, tarchuireann satailítí teileachumarsáide i bhfithisí fosaithe bíogchomharthaí raidió i gcónaí. Le córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán bíoga ó roinnt de na satailítí seo agus ríomhann sé domhanleithead agus domhanfhad an árthaigh go leanúnach. Mar thoradh air sin, cabhraíonn an córas leis an árthach a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.","Satailít loingseoireachta
Ó thús ama bhain mairnéalaigh feidhm as na réaltaí chun loingseoireachta. Le blianta anois tá loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach bunaithe ar na réaltaí nua — satailítí teileachumarsáide — in úsáid.
Fithisithe.
Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.
Loingseoireacht.
Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.
Cabhraíonn an córas seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.
San Eoraip."
05a531f7-gpt-5-Wiki-11,gpt-5,Wiki,"An fíor gur diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun i 1937 é an Vergeltungswaffe-2, agus gur thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór i 1944–1945?","Is fíor. De réir an téacs, ba diúracán balaistíoch treoraithe é a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun i 1937, agus idir 1944 agus 1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór.","Vergeltungswaffe-2
Diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad) i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór."
d97e8e91-gpt-5-Wiki-12,gpt-5,Wiki,"An fíor go bhfuil an t-iasc pluaise ina iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe, nach bhfuil aon lí sa cholainn aige, agus go bhfuil dhá speiceas eile sa cheantar le súile beaga agus craiceann daite a fhaightear i gcorcacha cois cósta?","Tá, is fíor. Is iasc beag dall é an t-iasc pluaise a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe, agus níl aon lí ina cholainn. Ina theannta sin, tá dhá speiceas eile sa cheantar a bhfuil súile beaga agus craiceann daite acu, agus a fhaightear i gcorcacha cois cósta.","Iasc pluaise
Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin."
0bedf1e7-gpt-5-Wiki-13,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht thuas faoi John Galvin, cad a tharla do shuíochán an Dála tar éis a bháis i 1963.","Fuair John Galvin bás in oifig sa bhliain 1963. Coimeádadh a shuíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra 1964, agus ansin bhuaigh a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán.","John Galvin
Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 1907 – 11 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán."
d7038663-gpt-5-Wiki-14,gpt-5,Wiki,"An fíor go bhfuil 'Maggie Simpson in The Longest Daycare' (nó 'The Longest Daycare') ina ghearrscannán ó 2012 bunaithe ar The Simpsons, agus gur tharla a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012?","Sea. Is gearrscannán ó 2012 é bunaithe ar The Simpsons, agus fuair sé a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012.","The Longest Daycare
Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare go díreach gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13il 2012, nuair a bhí sé ceangailte le """"."
263a6ddc-gpt-5-Wiki-15,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht faoi Johann Gottfried Galle, cé hé, cá háit agus cathain a saolaíodh agus a d’éag sé, agus cén fionnachtain a rinne sé agus cá raibh sé ag obair an uair sin.","Ba réalteolaí de chuid na Gearmáine é Johann Gottfried Galle, a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ar 9 Meitheamh 1812 agus a d’éag ar 10 Iúil 1910. I 1846, agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d’fhionn sé an pláinéad Neiptiún.","Johann Gottfried Galle
Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea Johann Gottfried Galle (9 Meitheamh 1812 - 10il 1910). I 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún."
d9771432-gpt-5-Wiki-16,gpt-5,Wiki,"Aistrigh an abairt seo ó Bhéarla go Gaeilge, bunaithe ar an eolas thuas faoi Avram Hershko: ""Avram Hershko shared the 2004 Nobel Prize in Chemistry with Aaron Ciechanover and Irwin Rose for discovering a mechanism to degrade proteins via ubiquitin.""",Roinn Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover agus Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine.,"Avram Hershko
Bitheolaí a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire is ea Avram Hershko. Leis an ainm Herskó Ferenc a rugadh é. Chuir sé faoi in Iosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé anois leis an Technion in Haifa. Roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine."
3bcf365e-gpt-5-Wiki-17,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht seo faoi Ralf Schumacher, cé hé é, cathain agus cá háit ar rugadh é, agus cén fhoireann lena mbeidh sé ag glacadh páirte i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon in 2006.","Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. In 2006 beidh sé ag glacadh páirte i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon le foireann Toyota.","Ralf Schumacher
Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. I 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota."
f4d338d2-gpt-5-Wiki-18,gpt-5,Wiki,"Déan cur síos gairid ar ghairm Dan Ashton bunaithe ar an sliocht: luaigh a náisiúntacht, cathain agus cá háit ar rugadh é, cén club a imríonn sé dó faoi láthair, agus na clubanna a d’imir sé leo roimhe seo.","Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton, a rugadh ar an 24 Samhain 1983 i Swindon, Sasana. Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D’imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005, agus d’imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin.","Dean Ashton
Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton (a rugadh 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005. D'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin."
03378e36-gpt-5-Wiki-19,gpt-5,Wiki,"An fíor, bunaithe ar an sliocht faoi Theodor Svedberg, gur shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924 agus gur bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin?","Is fíor. De réir an tsleachta, shaothraigh Theodor “The” Svedberg an t-ultralártheifneoir i 1924, léirigh sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh, agus bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus as a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile.","Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor ""The"" Svedberg (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile."
8196d1db-gpt-5-Wiki-20,gpt-5,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an sleachta “Comhdhúil lipéadaithe”, cad is comhdhúil lipéadaithe ann, cén cineál iseatóip a d’fhéadfadh a bheith i gceist, agus ainmnigh dhá iseatóp a luaitear a úsáidtear go coitianta.",Is comhdhúil í comhdhúil lipéadaithe ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d’iseatóp ar leith d’eilimint. Féadfaidh an t-iseatóp a bheith radaighníomhach nó cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coitianta ná deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13.,"Comhdhúil lipéadaithe
Comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coiteann is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13."
3329b80d-gpt-5-Oireachtas-1,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht tugtha, cén cur chuige a ghlacann an cainteoir i leith an téacs Sacs-Bhéarla i gcomparáid leis an téacs Gaeilge, agus luaigh an tagairt a dhéantar do “Cuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge”.","Deir an cainteoir nach gcuireann sé aon spéis sa téacs Sacs-Bhéarla. Ina ionad sin, cloífidh sé leis an méid atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge agus leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. Ina theannta sin, déantar tagairt shonrach do “Cuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge” mar chuid den chomhthéacs.","Anois, ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla; cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. I gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge tá sé seo:"
e689e24b-gpt-5-Oireachtas-2,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht faoi “Clár an Rialtais 2020–2025 Ár dTodhchaí Le Chéile”, cad iad na príomhphointí maidir leis an nGaeilge sa chóras oideachais, lena n‑áirítear an nasc leis an Straitéis 20‑Bliain don Ghaeilge agus an dul chun cinn ar pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht.","Tá gealltanais sa Chlár an Rialtais 2020–2025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an nGaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais sin suite i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20‑Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Lena chois sin, chun cur leis an obair ar chur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta, tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht.",Tá gealltanais i gClár an Rialtais 20202025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chun cur leis an obair atá á dhéanamh ag mo Roinn-se maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chomh maith.
a4a1cca5-gpt-5-Oireachtas-3,gpt-5,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, de réir an téacs a tugadh, gur ghabhadh leithscéal le daoine nach raibh ábalta clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne, agus go bhfuil an próiseas sin anois ar fáil trí Ghaeilge do chách?","Tá. Ghabhadh leithscéal leo siúd nár éirigh leo clárú ná ainmniúchán a dhéanamh go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo, agus tá clárú agus an próiseas ainmniúcháin trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne ar fáil anois d’aon duine.","Ghabhamar leithscéal agus gabhaimid leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh mé, tá sé sin agus an próiseas sin ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge."
469ad121-gpt-5-Oireachtas-4,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht tugtha, conas a dhéantar cur síos ar an mhagadh idir muintir na cathrach (i nGaillimh agus i mBaile Átha Cliath) agus muintir na tuaithe, agus cén chomhairle a thugann an cainteoir faoi aird a thabhairt air.","Deirtear sa sliocht gur rinneadh magadh agus fonóid faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh agus gur sean-scéal é sin. Luaitear gur rud é seo a tharlaíonn do gach duine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, in Gaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go mbíonn muintir na tuaithe ag magadh futhu féin freisin. Molann an cainteoir gan mórán airde a thabhairt ar an saghas magaidh seo.","Rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Is sean-scéal é sin. Sin rud a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Ní thabharfainn an oiread sin aird air."
9a99172b-gpt-5-Oireachtas-5,gpt-5,Oireachtas,"An fíor é, de réir an sliocht thuas, nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe fós ach go bhfuil caint ann faoi “July stimulus”, agus go measann an cainteoir go mbeidh deiseanna agus airgead ar fáil don earnáil turasóireachta má thagann Rialtas nua i gceannas?","Is fíor. Deirtear sa sliocht nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe fós, go bhfuil caint ar “July stimulus”, agus go mbeadh deiseanna agus maoiniú ar fáil d’earnálacha ar nós turasóireachta má bhíonn Rialtas nua ann, earnáil atá fíorthábhachtach agus a fhostaíonn go leor daoine óga agus eile go lán-aimseartha agus go páirtaimseartha. Luaitear freisin an dóchas go dtiocfaidh torthaí ón task force go luath.","Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."
7923fff9-gpt-5-Oireachtas-6,gpt-5,Oireachtas,"An fíor, bunaithe ar an sliocht seo, (1) go moltar go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis, agus (2) gur dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe ach go raibh slí níos fearr ann chun iad a chur i gcrích?","Is fíor. Deirtear sa sliocht go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis, agus go ndúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh sé i gcoinne na leasuithe ach go raibh slí níos fearr ann chun iad a chur i gcrích.","Tá an leasú seo agus uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis. Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn agus ba mhaith liom a chlos uaidh cad é a thuairim anois."
b1bcecd2-gpt-5-Oireachtas-7,gpt-5,Oireachtas,"An fíor é, de réir an téacs thuas, nach raibh na saincheisteanna ná ráiteas an phríomhfheidhmeannaigh maidir lena thuarascáil ar an gcéad dhréacht de phlean forbartha na cathrach ar fáil as Gaeilge, agus gur dheacraíodh sin an próiseas achainíocha do Ghaeilgeoirí?","Is fíor. Deirtear go soiléir nach raibh na saincheisteanna ná an méid a dúirt an príomhfheidhmeannach faoina thuarascáil ar an gcéad dhréacht ar fáil as Gaeilge, rud a rinne an próiseas achainíocha níos deacra agus a chuir bac ar Ghaeilgeoirí páirt a ghlacadh sa phróiseas. Luaitear freisin go bhfuil jab mór le déanamh ag na finnéithe.","Chomh maith leis sin, toisc go bhfuilimid ag caint faoin bpróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, ní raibh sé go hiomlán éasca dóibh siúd a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge ná an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean. Ní raibh sé sin ar fáil as Gaeilge ach oiread. Rinne sé sin deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas. Tá jab mór le déanamh ag na finnéithe."
dacd9311-gpt-5-Oireachtas-8,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh cén fáth a bhfuil práinn leis an mBille i gcás an tsuímh i gceantar an Cheathrú Rua, agus cad é an baol a luaitear do na comhlachtaí agus don fhostaíocht?","Tá práinn leis an mBille toisc go bhfuil muintir an Cheathrú Rua tar éis tionóntaí agus gnóthaí beaga a aimsiú don suíomh agus go raibh sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de, agus ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Dá réir sin, beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte, agus ní féidir fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe.","Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd ata i gceist. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte. Ní féidir linn fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe. D'fhreastal mé ar na cruinnithe sa Ghaeltacht nuair a bhí mé ag cabhrú le gné eile den ábhar seo."
6d32c0fd-gpt-5-Oireachtas-9,gpt-5,Oireachtas,"An fíor, de réir an tsliocht seo, go gcuireann an t-údar an locht ar lucht Radio Éireann seachas ar na páistí as easpa clár oiriúnach do pháistí scoile, agus go molann sé/sí cláracha do pháistí faoi bhun 12 a shimpliú agus a leathnú?",Is fíor. Deir an t-údar nach bhfuil cláracha fóirstineacha ann do pháistí scoile; gur chóir cláracha do pháistí faoi bhun 12 a shimpliú agus a leathnú; agus nach bhfuil an locht ar na páistí ach ar lucht Radio Éireann mar nár chuir siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí.,"Rud eile, ní shílim go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Sílim féin gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Sílim gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio. Ní orthu atá an locht. Is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí."
f3a4f287-gpt-5-Oireachtas-10,gpt-5,Oireachtas,"An fíor go bhfuair siad, sa bhliain 2007, litir ag rá gur cheart dóibh scéim teanga a ullmhú, agus gur fuair siad ordú ón Aire ag an am?","Is fíor. Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá gur cheart dóibh scéim teanga a ullmhú, agus fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am.","Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am, atá suite linn inniu. Shílfinn go mbeadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit. Ba cheart go n-iarrfaí orthu ""cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?"". Baineann sé seo leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla."
76fc932c-gpt-5-Oireachtas-11,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an téacs faoi Údarás na Gaeltachta, cén dul chun cinn agus cén t-amchlár atá leagtha amach don togra seo (réamhphleanáil, cead pleanála, athchóiriú na monarchan, earcaíocht agus sprioc Chéim 1).","De réir Údarás na Gaeltachta:
- Tá an réamhphleanáil chun an togra seo a chur i bhfeidhm ar siúl faoi láthair.
- Táthar ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála réidh go luath d’athchóiriú na monarchan don ghnó.
- Tosófar ar obair an athchóirithe sin laistigh de thrí mhí nuair a bheidh an cead pleanála ar fáil.
- Meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana.
- Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 duine.",Tuigim ó Údarás na Gaeltachta go bhfuil an réamhphleanáil do chur i bhfeidhm an togra seo ar siúl faoi láthair; go bhfuiltear ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála reidh go luath d'athchóiriú na monarchan don ghnó agus go dtosófar ar an obair athchóirithe sin laistigh de thrí mhí ach an cead pleanála a bheith ar fáil; agus go meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.
d268af2b-gpt-5-Oireachtas-12,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht seo, conas a chuideoidh obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú le tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile ina mbíonn gá ollmhór go minic.","Trí oibriú le chéile ar a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas — iad a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú — éiríonn an tacaíocht níos comhordaithe agus níos éifeachtúla. Mar thoradh air sin, is féidir an tacaíocht sin a shíneadh chuig líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, áit a mbíonn gá ollmhór go minic.","Beidh siad in ann a bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar ar minic a bhíonn gá ollmhór ann."
8976777f-gpt-5-Oireachtas-13,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht thuas, cén fáth nach raibh treo polasaí Údarás na Gaeltachta soiléir le cúpla bliain anuas agus cad é an t-athrú atá tagtha anois.","De réir an sliocht, ní raibh treo polasaí Údarás na Gaeltachta soiléir le cúpla bliain anuas toisc go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais agus ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Anois, áfach, tá fís an údaráis le feiceáil agus tá polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair, rud a léiríonn soiléiriú agus dul chun cinn.","Cuirim fáilte roimh na finnéithe. Tréaslaím leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Bhí sé ráite ariamh go raibh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach. Tá sé sin léirithe ag an Uasal Ó hÉanaigh, agus bail ó Dhia air. Cuirim fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair. Is breá an rud é an fhís don údarás a fheiceáil. Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh sé chomh soiléir dúinn cén treo a bhí i gceist ag an údarás ó thaobh polasaí de, is dócha de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, srl. B'fhéidir go raibh an t-údarás ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Is breá é go bhfuil polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair. Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí."
2a7b5593-gpt-5-Oireachtas-14,gpt-5,Oireachtas,"An fíor, bunaithe ar fhreagra an Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ar Cheist Uimh. 85 ó An Teachta Dála Michael D. Higgins [32619/07], go bhfuil 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agus foilsithe, agus go bhfuil na scéimeanna sin ar fáil ar shuíomh an Choimisinéara Teanga (www.coimisineir.ie)?","Is fíor. Luaigh an tAire go bhfuil 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agus foilsithe, agus go bhfuil na scéimeanna go léir ar fáil ar shuíomh an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie.","85
D’fhiafraigh
Deputy Michael D. Higgins
den
Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
an mó scéim teanga atá aontaithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina thaobh.
[32619/07] Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agam anois agus foilsithe. Ta na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Sa bhreis ar sin, tá fógra seolta agam chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chugam le daingniú. Tá oifigigh mo Roinne ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair."
0bdbb693-gpt-5-Oireachtas-15,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht thuas, cén fáth a deir an cainteoir gur scannal é an Bille do chosmhuintir na tíre agus conas a mbaineann na daoine saibhre an tairbhe is mó as, ag tagairt do ráta 20% ar Capital Gains Tax, don sampla den talamh ar imeall chathair Átha Cliath, agus don chóras coigealtais (Savings Scheme).","Deir an cainteoir gur scannal é an Bille do ghnáthmhuintir mar go bhfabharann sé na daoine is saibhre. Luaitear go bhfuil ráta Capital Gains Tax (CGT) ag 20%, cé go bhfuil go leor daoine ag íoc 42% cánach ar ioncam; mar sin, is ísle i bhfad an cháin ar bhrabúis chaipitiúla a fhaigheann daoine le sócmhainní. Tugtar sampla soiléir: acra talmhaíochta ar luach £10,000 ar imeall chathair Átha Cliath is féidir a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála, agus ní gá ach 20% CGT a íoc ar an mbreisluach. Deirtear freisin gur leor 20% CGT ar bhrabúis ó scaireanna. Mar an gcéanna, maítear go n-oibríonn an córas coigealtais ar bhealach a dtuilleann daoine a bhfuil níos mó airgid acu an brabús is mó. Dá réir sin, is iad na daoine a bhfuil airgead agus sócmhainní acu a fhaigheann an tairbhe ba mhó ón mBille, seachas an chosmhuintir.","Níl mórán ama agamsa ach is féidir liom a rá gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre. Is maith an rud é do na daoine saibhre, mar go bhfanann an leibhéil ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa. Má tá acra talmhaíochta ar luach £10,000 ag duine ar imeall chathair Átha Cliath is féidir é a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála. Níl le h-íoc ansin agat ach 20% ar Capital Gains Tax. I gcomparáid lena lán daoine atá ag íoc 42% níl a fhios agam conas is féidir leis an Rialtas a rá go bhfuil siad i bhfábhar ísliú cánach sa tslí sin. Is é an cáin íseal atá ag na daoine is saibhre sa tír agus má tá scaranna ag duine níl le h-íoc ag duine ach 20% cánach ar Capital Gains Tax ach oiread. Dá bharr sin is iad na daoine a bhfuil airgead acu atá i bhfábhar na Bille seo don chuid is mó. Tá an cuma céanna ar an gcóras coigealtais, Savings Scheme, chomh maith. Is iad na daoine ag a bhfuil níos mó airgid gur féidir an méid is mó brabúis a thuilleamh."
2ff760f4-gpt-5-Oireachtas-16,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht tugtha, cad é an príomhcheist a chuireann an cainteoir faoi phá i RTÉ idir soláthróirí seirbhísí nuachta Gaeilge agus Béarla.","Tá an cainteoir ag fiafraí an bhfuil na soláthróirí seirbhísí nuachta i nGaeilge in RTÉ ar an bpá céanna leis na daoine a dhéanann an obair chéanna i mBéarla, is é sin, an bhfuil cothrom pá eatarthu.","Díreach mar cheist scoir, tá ceist mhór agam. Ba cheart í a bheith curtha ar dtús. An bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?"
597f4456-gpt-5-Oireachtas-17,gpt-5,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, bunaithe ar an sliocht seo, go bhféadfadh an grúpa ardleibhéil cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre agus go bhféadfadh sé foghrúpaí a bhunú ar bhonn ad hoc chun déileáil le ceisteanna i réimsí sainiúla oideachais?","Tá, is fíor. Deir an sliocht go bhféadfaidh an grúpa ardleibhéil cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí, agus go bhféadfaidh sé foghrúpaí a bhunú ar bhonn ad hoc chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais.","Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo foghrúpaí a bhunú freisin, de réir mar is cuí ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais."
98c6511b-gpt-5-Oireachtas-18,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sliocht a tugadh, conas a leithdháiltear an soláthar £3.344 milliún do scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht i mbliana, cad atá i gceist leis an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha ag an mBaile Thiar, Toraigh, agus cén stádas agus tairbhe atá luaite do na hoibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn.","Tá £3.344 milliún ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin na Roinne. As an méid sin, tá £2 mhilliún á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Ina theannta sin, cuirfear críoch i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn. Beidh an obair seo chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta.","Maidir le scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin mo Roinnse, tá£2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn — obair a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta."
944ea11d-gpt-5-Oireachtas-19,gpt-5,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an sleachta faoi mhaoiniú RTÉ, conas a fhaigheann RTÉ maoiniú agus luaigh go sonrach: (1) foinsí an mhaoinithe, (2) ról An Post faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009, (3) ranníocaíocht na Roinne Cosanta Sóisialta do cheadúnais saor in aisce faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh, (4) an méid a foráladh in 2021 do cheadúnais saor in aisce, agus (5) an suim a fuarthas ó fháltais cheadúnais teilifíse in 2020.","Tagann maoiniú RTÉ ó dhá phríomhfhoinse: ioncam tráchtála agus fáltais tháillí ceadúnais. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach a dhéanann An Post, a ghníomhaíonn mar ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009, chomh maith le ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnais saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir leis na ceadúnais saor in aisce. Sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse.","Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar mo ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009 agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce. Ní bheimid in ann an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach cheadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, mar sin, ach sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse."
440c9c1c-gpt-5-Oireachtas-20,gpt-5,Oireachtas,"An fíor, bunaithe ar an sliocht seo, nach raibh an cainteoir i láthair nuair a bhí an tAire ag caint?",Is fíor. Deir an cainteoir: 'Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint.',"Ba mhaith liom comhgháirdeachas a dhéanamh leis an Aire as ucht an óráid a rinne sé inniu. Theasbáin sé go raibh suim mhór aige in a Roinn féin agus sa cheist Oideachais ar fad. Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint, ach is dóigh liom gur labhair sé i nGaeilge. Mhol sé é sin a dhéanamh. Táimse ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine mar mé féin—daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu."
320e9747-gpt-5-mini-Wiki-1,gpt-5-mini,Wiki,"Déan cur síos gairid (2–3 abairtí) ar na príomhfhíricí a luaigh an téacs faoi ""Treasach"" (am, roinneadh, tógáil sléibhte, éagsúlú mamach).","Is í an Treasach an tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa Ré Chéineasóch, 65–2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i gcúig chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tógadh sléibhte ollmhóra mar na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis agus na Creagaigh, agus tháinig éagsúlacht mhór i measc na mamach.","Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach."
462e2169-gpt-5-mini-Wiki-2,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor ón téacs go bhfuil Cloch Labhrais suite i gContae Phort Láirge, gur erratic mór oighreach é, agus gur scoilt an chloch ina dhá leath tar éis bréagadóir a rá 'Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam'?",Tá. Sa téacs deirtear go soiléir: tá Cloch Labhrais suite i gContae Phort Láirge agus is erratic mór oighreach í. Tá cur síos ann ar chloch chainte nuair a bhí beirt ag argóint (duine amháin ag insint an fhírinne agus an duine eile ag bréagadh); dúirt an bréagadóir 'Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam'. Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin 'Bíonn an fhírinne searbh'.,"Cloch Labhrais
Is bollán iomráiteach suite i gContae Phort Láirge í Cloch Labhrais. Is erratic mór oighreach é.
""an fhirinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh""
Cloch a bhfuil bua na cainte aici - bhí beirt ag argóint, an fhírinne ag duine acu agus an t-éitheach ag an duine eile. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh""."
b71e8f3c-gpt-5-mini-Wiki-3,gpt-5-mini,Wiki,"Mínigh conas a oibríonn stróbascóp, de réir an téacs, agus cén fáth a ligeann sé do ghrianghrafadóirí roinnt íomhánna den réad atá ag gluaiseacht a ghabháil i nochtadh amháin.","Oibríonn stróbascóp trí bhíoga solais gearra a ghiniúint go tréimhsiúil, go minic ag úsáid lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe agus féadann sí a bheith suas le mílte in aghaidh an tsoicind. Sa ghrianghrafadóireacht, glacann na bíoga solais seo sraith íomhánna den réad ag shuímh éagsúla le linn aon nochtadh amháin — gach bholta solais 'fhuileann' an réad ag pointe difriúil dá ghluaiseacht — agus dá bharr sin is féidir go leor íomhánna den réad a fheiceáil i bpictiúr amháin.","Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin."
39cea0fb-gpt-5-mini-Wiki-4,gpt-5-mini,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an téacs faoi “Fithis”, cad is fithis ann sa réalteolaíocht; luaigh cén toradh a bhíonn nuair a bhíonn dhá rinn áisingniú agus na cineálacha foirm ghearrtha cónaigh a d’fhéadfadh a bheith ann; agus míniú cén saghas fithis atá geocónaitheach, aird thart ar 36,000 km, agus cén fáth go bhfuil sé tábhachtach do theileachumarsáid agus do theilifís.","Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Má tá dhá rinn á gcur san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn agus bíonn sí ina fhoirm ghearrtha cónaigh; is féidir léi a bheith ina pharaból, ina heilips, nó ina chiorcal. Is é fithis gheocónaitheach an saghas fithis a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde thart ar 36,000 km os cionn an mheánchiorcail (an imlíne cóstaí), ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san áit chéanna sa spéir i leith an Domhain i gcónaí — rud a fhágann go bhfuil sí oiriúnach agus riachtanach do thrácht teileachumarsáide agus do chraolta teilifíse.","Fithis
Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti, is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Is fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, t-am ar fad, rud atá riachtanach don teileachumarsáid."
60587fcf-gpt-5-mini-Wiki-5,gpt-5-mini,Wiki,An bhfuil sé fíor de réir an téacs go mbaineann na sonraí seo le Milan Baroš: rugadh é ar 28 Deireadh Fómhair 1981 i Vigantice (Poblacht na Seice); d'imir sé le Baník Ostrava ó 1998 go 2001; bhog sé go Liverpool i 2002 agus d'imir sé ann idir 2002 agus 2005; agus tar éis Liverpool chaith sé dhá bhliain ag imirt le Aston Villa? Freagair 'Is fíor''Níl fíor' agus cuir míniú gairid leis.,"Is fíor. Mionsonraí ón téacs: rugadh Milan Baroš ar 28 Deireadh Fómhair 1981 i Vigantice, sa Phoblacht na Seice; d'imir sé le Baník Ostrava ó 1998 go dtí 2001; bhog sé go Liverpool Football Club i 2002 agus d'imir sé leis an bhfoireann sin idir 2002 agus 2005; tar éis dó Liverpool a fhágáil chaith sé dhá bhliain ag imirt le Aston Villa. (Léirítear sa téacs freisin go bhfuil sé faoi láthair ag imirt le Lyon sa Fhrainc.)","Milan Baroš
Is imreoir sacair é Milan Baroš (r.28 Deireadh Fómhair, 1981, i Vigantice, Poblacht na Seice), atá ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc. D'imir sé le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001, sular bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002. D'imir sé leis an bhfoireann seo idir 2002 agus 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa."
7ed381d7-gpt-5-mini-Wiki-6,gpt-5-mini,Wiki,"Cur síos go mion ar an bhfaisnéis sa téacs faoi Lucas Neill: dáta agus áit bhreithe, é mar imreoir, cúlra teaghlaigh a athar, na clubanna a d'imir sé leo agus na blianta sin, cé acu ina chaptaen é, agus an fhoireann náisiúnta a d’imir sé di.","Rugadh Lucas Edward Neill ar an 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil. Is iar-imreoir sacair é. Bhí a athair as Tuaisceart na hÉireann. D’imir sé le Millwall ón mbliain 1995 go 2001. D’imir sé le Blackburn Rovers ón mbliain 2001 go 2007 agus bhí sé ina chaptaen ar an bhfoireann Blackburn Rovers. D’imir sé freisin le West Ham United. D’imir Neill leis an bhfoireann náisiúnta na hAstráile.","Lucas Neill
Is iarimreoir sacair é Lucas Edward Neill (r. 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil). B'as Tuaisceart na hÉireann a athair. D'imir sé le West Ham United. Bhí sé ina chaptaen.
D'imir sé le Millwall ón bhliain 1995 go 2001, agus d'imir sé le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007 . Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers.
D'imir Neill le foireann náisiúnta na hAstráile."
09a5bdf3-gpt-5-mini-Wiki-7,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go raibh an 2018 Taiwan Open, comórtas WTA Tour a imríodh i Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin, ó 29 Eanáir go 4 Feabhra 2018, an tríú heagrán, agus gur bhuaigh Tímea Babos an comórtas na singlí agus Duan Yingying le Wang Yafan an comórtas na mbeirteanna?","Tá. Bhí an 2018 Taiwan Open ar an WTA Tour arna imirt i Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018. Ba é seo an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos an comórtas na singlí, agus bhuaigh Duan Yingying agus Wang Yafan an comórtas na mbeirteanna.","2018 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.
B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí le Duan Yingying agus Wang Yafan ag bua comórtas na mbeirteanna."
c2cb03e2-gpt-5-mini-Wiki-8,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go craoladh an seachtú heipeasóid déag, 'Love Is a Many Strangled Thing', den dara sraith is fiche de 'The Simpsons' ar an 27 Márta 2011, gur scríobh Bill Odenkirk í, agus gur d'fhéach 6.14 milliún duine uirthi?","Tá. Craoladh an seachtú heipeasóid déag, 'Love Is a Many Strangled Thing', den dara sraith is fiche de 'The Simpsons' ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid agus d'fhéach 6.14 milliún duine uirthi.","Love Is a Many Strangled Thing
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid."
70712221-gpt-5-mini-Wiki-9,gpt-5-mini,Wiki,"Mínigh, bunaithe ar an téacs faoi “Ailearán”, cad é an t-ailearán agus conas a oibríonn sé nuair a chasfar na hailearáin ar an sciathán clé síos nó aníos?","Is cuid inchorraithe de sciathán eitleáin nó sciathán faoileora é an t-ailearán. Nuair a chasfar na hailearáin ar an sciathán clé síos nó aníos, bíonn an toradh gur casann an t-eitleán nó an faoileoir féin: má chasfar an hailearán ar an sciathán clé síos casfaidh an t-eitleán/faoileor ar chlé, agus má chasfar sé aníos casfaidh sé ar dheis.","Ailearán
Cuid de sciathán eitleáin nó faoileora is ea an t-ailearán, chuid inchorraithe. Is é an toradh a bhíonn, mar shampla, ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos: an t-eitleán nó an faoileoir féin a chasadh ar clé nó ar deis faoi seach."
0bab71b9-gpt-5-mini-Wiki-10,gpt-5-mini,Wiki,"Mínigh, ag baint úsáide as an téacs 'Satailít loingseoireachta' mar chomhthéacs, conas a oibríonn córas satailíteach loingseoireachta ar longa agus ar eitleáin chun domhanleithead agus domhanfhad a ríomh, agus conas a chabhraíonn sé le loingseoireacht san Eoraip, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.","Go hachomair: Roimhe seo d’úsáid mairnéalaigh na réaltaí chun loingseoireacht; anois úsáidtear satailítí teileachumarsáide i loingseoireacht leictreonach. Tá na satailítí seo ina bhfithisí fosaithe agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió go leanúnach. Nuair atá córas suímh domhanda (GPS) ar bord ar long nó ar eitleán, glacann an t-árthach na bíoga seo ó roinnt satailítí agus ríomhann sé domhanleithead agus domhanfhad an áiritheáin go leanúnach. Cabhraíonn an córas seo le longa a dhíriú amach ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche. Tá an teicneolaíocht seo i bhfeidhm san Eoraip freisin.","Satailít loingseoireachta
Ó thús ama bhain mairnéalaigh feidhm as na réaltaí chun loingseoireachta. Le blianta anois tá loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach bunaithe ar na réaltaí nua — satailítí teileachumarsáide — in úsáid.
Fithisithe.
Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.
Loingseoireacht.
Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.
Cabhraíonn an córas seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.
San Eoraip."
2916d329-gpt-5-mini-Wiki-11,gpt-5-mini,Wiki,"An féidir leat a fhreagairt, bunaithe ar an téacs faoi 'Vergeltungswaffe-2': An fíor é go raibh an diúracán balaistíoch seo á saothrú ag arm na Gearmáine i 1937 faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad), go raibh sé chomh tapa nach bhféadfaí é a bhaint le heitleáin ná le lámhach gunnaí, nach bhféadfaí é a stopadh ach go raibh sé an-neamhchruinn, agus gur thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór idir 1944 agus 1945? Freagair '' nó 'Níl' agus mínigh go gairid na fíricí a luaitear sa téacs.","Tá. Sa téacs tugtar 'Vergeltungswaffe-2' mar dhíracán (diúracán) balaistíoch a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun i 1937 (saineolaí roicéad). Luaitear gurbh é a airdeall tapacht an fáth nach bhféadfadh eitleáin ná lámhach gunnaí é a bhaint; níorbh fhéidir é a stopadh. Luaitear freisin go raibh sé an-neamhchruinn. Sa tréimhse 1944–1945, thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór.","Vergeltungswaffe-2
Diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad) i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór."
5785878e-gpt-5-mini-Wiki-12,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go bhfuil an t-iasc pluaise beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe, gan aon lí sa cholainn aige, agus go bhfaightear dhá speiceas eile, le súile beaga agus craiceann daite, i gcorcacha cois cósta ansin?","Tá. Is iasc beag dall é an t-iasc pluaise a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Níl aon lí sa cholainn aige. Tá dhá speiceas eile ann, a bhfuil súile beaga acu agus a bhfuil craiceann daite orthu, a fhaightear i gcorcacha cois cósta sa cheantar sin.","Iasc pluaise
Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin."
3846d286-gpt-5-mini-Wiki-13,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go raibh John Galvin ina polaiteoir Éireannach agus ina bhall de Fhianna Fáil, gur rugadh é ar 15 Bealtaine 1907, gur toghadh é don Dáil do Chorcaigh i bhfothoghchán i mí Lúnasa 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, go ndearna sé atoghadh in 1957 agus 1961, gur fuair sé bás ar an 11 Deireadh Fómhair 1963 agus gur bhain a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán sa fothoghchán i mí Feabhra 1964?","Sea, tá sé fíor. John Galvin bhí ina polaiteoir Éireannach agus ina bhall de Fhianna Fáil. Rugadh é ar 15 Bealtaine 1907. Toghadh é don Dáil mar Teachta Dála do Chorcaigh i bhfothoghchán i mí Lúnasa 1956, ag glacadh suíochán Patrick McGrath (Fianna Fáil). Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta 1957 agus 1961. Fuair sé bás ar an 11 Deireadh Fómhair 1963 agus é i oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra 1964, agus fuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán.","John Galvin
Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 1907 – 11 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán."
bcf4cd72-gpt-5-mini-Wiki-14,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go bhfuil 'Maggie Simpson in The Longest Daycare' (nó 'The Longest Daycare') ina ghearrscannán ón mbliain 2012 bunaithe ar an seó 'The Simpsons', agus an raibh a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012?","Tá sé fíor. Is gearrscannán é 'Maggie Simpson in The Longest Daycare' (ar a dtugtar 'The Longest Daycare') ón mbliain 2012, tá sé bunaithe ar an seó 'The Simpsons', agus tháinig a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012.","The Longest Daycare
Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare go díreach gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13il 2012, nuair a bhí sé ceangailte le """"."
2cc29d2d-gpt-5-mini-Wiki-15,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go rugadh Johann Gottfried Galle i Pabsthaus sa Ghearmáin ar an 9 Meitheamh 1812, gur réalteolaí a bhí ann, gur oibrigh sé i Réadlann Bheirlín agus gur fionn sé an pláinéad Neiptiún i 1846, agus gur bhásaigh sé ar an 10 Iúil 1910?","Tá sé fíor. Rugadh Johann Gottfried Galle i Pabsthaus sa Ghearmáin ar an 9 Meitheamh 1812. Ba réalteolaí é. Sa bhliain 1846, agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún. Fuair sé bás ar an 10 Iúil 1910.","Johann Gottfried Galle
Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea Johann Gottfried Galle (9 Meitheamh 1812 - 10il 1910). I 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún."
38281e68-gpt-5-mini-Wiki-16,gpt-5-mini,Wiki,"Liostaigh céim ar chéim na príomh-eachtraí saoil agus ghairme a léirítear sa téacs faoi Avram Hershko, ag úsáid na faisnéise seo mar chomhthéacs: rugadh é ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire, ainm breithe Herskó Ferenc, tháinig sé go hIosrael sa bhliain 1950, bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim, oibríonn sé leis an Technion i Haifa, agus roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover agus Irwin Rose as a bhfionnachtain maidir le díghrádú próitéiní trí mheán úibicitine.","1. Rugadh Avram Hershko ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire.
2. Ba é a ainm breithe Herskó Ferenc.
3. Chuaigh sé go hIosrael sa bhliain 1950.
4. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim.
5. Oibríonn sé leis an Technion i Haifa.
6. I 2004, roinn sé Duais Nobel na Ceimice le Aaron Ciechanover agus Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine.","Avram Hershko
Bitheolaí a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire is ea Avram Hershko. Leis an ainm Herskó Ferenc a rugadh é. Chuir sé faoi in Iosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé anois leis an Technion in Haifa. Roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine."
e6085a44-gpt-5-mini-Wiki-17,gpt-5-mini,Wiki,"Freagair an cheist seo bunaithe ar an téacs Gaeilge faoi Ralf Schumacher: An bhfuil sé fíor go bhfuil Ralf Schumacher ina thiománaí Foirmle a hAon, gur rugadh é sa Ghearmáin ar an 30 Meitheamh 1975, gur deartháir é don thiománaí cáiliúil Michael Schumacher, agus go mbeidh sé ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon le foireann Toyota i 2006?",Sea — tá sé fíor. Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh é sa Ghearmáin ar an 30 Meitheamh 1975. Is deartháir é Ralf don thiománaí cáiliúil Michael Schumacher. I 2006 beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota.,"Ralf Schumacher
Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. I 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota."
48fba86a-gpt-5-mini-Wiki-18,gpt-5-mini,Wiki,"Bunaithe ar an téacs faoi 'Dean Ashton', an bhfuil sé fíor go bhfuil na héileamh seo cruinn: gur imreoir sacair Sasanach é, gur rugadh é ar 24 Samhain 1983 i Swindon, gur imríonn sé faoi láthair le West Ham United, gur imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005, agus gur imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin? Freagair i nGaeilge agus luaigh na sonraí a thugann an téacs.","Tá. De réir an téacs: is imreoir sacair Sasanach é (Dean Ashton), rugadh é ar 24 Samhain 1983 i Swindon, Sasana. Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005 agus d'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin. (Nóta sa téacs: úsáidtear an t-ainm 'Dan Ashton' i gcás amháin, cé go bhfuil ‘Dean Ashton’ mar theideal an fhoinsí.)","Dean Ashton
Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton (a rugadh 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005. D'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin."
a33699c8-gpt-5-mini-Wiki-19,gpt-5-mini,Wiki,"An bhfuil sé fíor go ndearna Theodor ""The"" Svedberg, ceimiceach fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971), an t-ultralártheifneoir in 1924, agus gur bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as a chuid oibre ar phróitéiní i dtuaslagáin agus córais easraithe?","Sea, tá sé fíor. Rugadh Theodor ""The"" Svedberg i bhFleräng na Sualainne (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, trealamh a ligeann do thuaslagáin casadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread den fhórsa domhantarraingthe ar ábhair sa tuaslagán, agus léirigh sé go bhféadfadh tuaslagáin próitéiní a chasadh chun próitéiní éagsúla a scaradh. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt sin agus as a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin agus ar chórais easraithe eile.","Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor ""The"" Svedberg (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile."
836cffe3-gpt-5-mini-Wiki-20,gpt-5-mini,Wiki,"Mínigh, ag tagairt don téacs 'Comhdhúil lipéadaithe', cad é comhdhúil lipéadaithe, an féidir an iseatóp le fáil i gcomhdhúil lipéadaithe a bheith radaighníomhach nó cobhsaí, agus tabhair samplaí coitianta d'iseatóp a úsáidtear.","Comhdhúil lipéadaithe is ea comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é an iseatóp sin, nó iseatóp cobhsaí a féidir a bhrath le speictreascópacht. Samplaí coitianta de iseatóip a úsáidtear ná deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13.","Comhdhúil lipéadaithe
Comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coiteann is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13."
822e7900-gpt-5-mini-Oireachtas-1,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor ó na frásaí sa téacs go bhfuil an t-údar: (a) gan spéis sa téacs Sacs-Bhéarla, agus (b) tiomanta chun cloí leis an méid atá sa téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó le moltaí don Ghaeilge? Mínigh agus déan achoimre ghairid ar na fíricí atá le sonrú i gCuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge.","Sea, tá sé fíor. Sa téacs deir an t-údar go soiléir nach bhfuil spéis aige/aici sa téacs Sacs-Bhéarla: ""ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla"". Luaitear freisin go gcloíonn an t-údar leis an méid a deir an téacs faoi nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge: ""cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge"". Tugtar le fios go bhfuil an ráiteas seo i gCuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge. Achoimre: 1) neamhspéis sa téacs Sacs-Bhéarla; 2) gealltanas chun leanúint na treorach i nGaeilge; 3) curtha i láthair mar chuid de Chuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge.","Anois, ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla; cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. I gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge tá sé seo:"
12a001e9-gpt-5-mini-Oireachtas-2,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor go bhfuil gealltanais sa Chlár Rialtais 2020–2025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an nGaeilge sa chóras oideachais, go bhfuil na gealltanais sin déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain don Ghaeilge, agus go bhfuil tús curtha le hobair phleanála do oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chun tacú le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta ag mo Roinn-se?","Tá sé fíor. Tá gealltanais sa Chlár Rialtais 2020–2025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an nGaeilge sa chóras oideachais; rinneadh na gealltanais seo i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain don Ghaeilge; agus, chun tacú le hobair mo Roinn-se ar chur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta, tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí oideachais trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht.",Tá gealltanais i gClár an Rialtais 20202025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chun cur leis an obair atá á dhéanamh ag mo Roinn-se maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chomh maith.
32514b6d-gpt-5-mini-Oireachtas-3,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor go ndearna an fhoireann leithscéal le haon duine nárbh éirigh leo clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge ar an tairseach ar líne, agus an bhfuil an próiseas clárúcháin/ainmniúcháin trí Ghaeilge ar fáil anois do chách? Freagair go soiléir agus go gairid.","Tá. Ghabh an fhoireann leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh an fhoireann, tá an rogha sin agus an próiseas clárúcháin/ainmniúcháin trí Ghaeilge ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge.","Ghabhamar leithscéal agus gabhaimid leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh mé, tá sé sin agus an próiseas sin ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge."
13712b73-gpt-5-mini-Oireachtas-4,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, de réir an téacs seo faoi mhagadh agus fonóid faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh, go bhfuil an scéal sean, go dtarlaíonn sé do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta, agus go dtuigeann muintir na cathrach tar éis tamaill go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin?",Tá. Sa téacs déantar tagairt don mhagadh agus don fhonóid faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh; luaitear gur sean-scéal é; deirtear go dtarlaíonn sé sin do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta; agus go dtuigeann muintir na cathrach (i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath) tar éis tamaill go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Luaitear freisin nach dtabharfaí an oiread sin aird air.,"Rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Is sean-scéal é sin. Sin rud a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Ní thabharfainn an oiread sin aird air."
353eb57e-gpt-5-mini-Oireachtas-5,gpt-5-mini,Oireachtas,"Léigh an téacs chomhthéacs: ""Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."" An bhfuil sé fíor, de réir an téacs, go bhfuil: (a) níl clár Rialtais nua aontaithe, (b) tá caint faoi spreagthas i mí Iúil (nó rud éigin mar sin), (c) tá an tuairim go mbeidh deiseanna agus airgead ar fáil don earnáil turasóireachta má bheidh Rialtas nua, agus (d) tá dóchas go dtiocfaidh torthaí ón task force go luath? Freagair go soiléir agus go gairid i nGaeilge.","Sea. De réir an téacs:
(a) Níl clár Rialtais nua aontaithe — luadh go soiléir nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe.
(b) Tá caint faoi spreagthas i mí Iúil nó rud éigin mar sin — tagairt don ""July stimulus"" nó rud chomhchosúil.
(c) Tá an tuairim go mbeidh deiseanna agus airgead ar fáil don earnáil turasóireachta más bhfuil Rialtas nua — chuir an urlabhraí in iúl go gceapann siad go mbeadh deiseanna agus maoiniú ar fáil d'earnáil ar nós turasóireachta más bhfuil Rialtas nua.
(d) Tá dóchas go dtiocfaidh torthaí ón task force go luath — dúirt an téacs go raibh súil acu go rachadh an task force i ngníomh go luath.","Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."
8c23601a-gpt-5-mini-Oireachtas-6,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor ón téacs go mbaineann an leasú seo agus Uimhir a 21 leis an ábhar céanna, agus go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980 le gnó an údaráis? Freagair bunaithe ar an téacs.","Tá. Deir an téacs go bhfuil an leasú seo agus Uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Luaitear sa téacs go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980 le gnó an údaráis. Luaitear freisin go dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun iad a chur i gcrích, agus go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn.","Tá an leasú seo agus uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis. Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn agus ba mhaith liom a chlos uaidh cad é a thuairim anois."
4c8ec111-gpt-5-mini-Oireachtas-7,gpt-5-mini,Oireachtas,"Mínigh, ag baint úsáide den téacs seo, cad iad na fíricí atá le sonrú faoi na constaicí a chuir bac ar Ghaeilgeoirí páirt a ghlacadh sa phróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, agus cad a dúradh faoi na finnéithe.","Téann an téacs i mbun na bhfíricí seo: bhí an plé faoi bheartas dréachtphlean forbartha na cathrach; ní raibh sé go hiomlán éasca do dhaoine a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin; ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge; ní raibh an méid a dúirt an príomhfheidhmeannach i dtuairisc an chéad dhréacht ar fáil as Gaeilge ach oiread; rinne an easpa ábhar as Gaeilge deacracht do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas; agus, dar le téacs, tá jab mór le déanamh ag na finnéithe.","Chomh maith leis sin, toisc go bhfuilimid ag caint faoin bpróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, ní raibh sé go hiomlán éasca dóibh siúd a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge ná an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean. Ní raibh sé sin ar fáil as Gaeilge ach oiread. Rinne sé sin deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas. Tá jab mór le déanamh ag na finnéithe."
40d99f1d-gpt-5-mini-Oireachtas-8,gpt-5-mini,Oireachtas,"An fíor é go raibh práinn leis an mBille mar go raibh tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo, agus go bhfuair siad go tobann litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh dlí á dhéanamh nach raibh siad ag súil leis, rud a chuir comhlachtaí i mbaol agus a d’fhéadfadh fostaíocht a chailleadh? Luaigh na sonraí ón téacs.","Sea. Ón téacs:
- Is í an phráinn leis an mBille ná gur bhain muintir an Cheathrú Rua tionóntaí agus gnóthaí beaga don suíomh seo.
- Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd atá i gceist.
- Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh dlí á dhéanamh; ní rabhar ag súil leis an litir sin.
- Deir an téacs go mbeidh na comhlachtaí i mbaol agus go mbeidh fostaíocht caillte.
- Luaitear nach féidir fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe.
- D'fhreastal an údar ar chruinnithe sa Ghaeltacht agus é ag cabhrú le gné eile den ábhar.","Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd ata i gceist. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte. Ní féidir linn fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe. D'fhreastal mé ar na cruinnithe sa Ghaeltacht nuair a bhí mé ag cabhrú le gné eile den ábhar seo."
5981515d-gpt-5-mini-Oireachtas-9,gpt-5-mini,Oireachtas,"Mínigh, bunaithe ar an téacs seo, cén fáth a chuireann an t-údar an milleán ar lucht Radio Éireann as nach mbíonn páistí scoile ag úsáid an Raidió níos mó, agus cén réiteach a mholann sé/sí.","De réir an téacs, cuireann an t-údar an milleán ar lucht Radio Éireann toisc nach gcuirtear cláracha oiriúnacha ar siúl do pháistí scoile. Dá mhinic: ní shíleann sé go bhfuil cláracha fóirstineacha ann do pháistí scoile, agus measann sé gur cheart cláracha do scoláirí faoi 12 bliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Mar gheall ar easpa clár oiriúnach, ní bhíonn na páistí ag úsáid an Raidió níos mó — ní ar na páistí atá an locht, ach ar Radio Éireann. Mar réiteach mholann an t-údar cláracha a shimpliú agus a leathnú do pháistí faoi 12 bhliain d'aois ionas go ndéanfaidh siad níos mó úsáid den Raidió.","Rud eile, ní shílim go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Sílim féin gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Sílim gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio. Ní orthu atá an locht. Is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí."
4c034674-gpt-5-mini-Oireachtas-10,gpt-5-mini,Oireachtas,"Liostaigh na céimeanna praiticiúla a ba cheart do Ranna agus d'eagraíochtaí Stáit a ghlacadh maidir le scéim teanga, ag cur san áireamh an litir a fuair siad i 2007 agus an t-ordú ón Aire atá suite linn inniu.","1. Ullmhaigh scéim teanga mar a mhol an litir a fuair siad i 2007.
2. Aithin agus deimhnigh an t-ordú ón Aire a bhí ann ag an am agus atá suite linn inniu.
3. Freagair go folláin na ceisteanna: ""Cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""Cén uair a bhfuil sibh chun í a chur ar fáil?""
4. Sainaithin na seirbhísí Gaeilge atá ag teastáil ó phobal na Gaeilge sna ceantair éagsúla.
5. Cur i bhfeidhm na seirbhísí sin mar chuid den scéim teanga.","Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am, atá suite linn inniu. Shílfinn go mbeadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit. Ba cheart go n-iarrfaí orthu ""cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?"". Baineann sé seo leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla."
8958dc1c-gpt-5-mini-Oireachtas-11,gpt-5-mini,Oireachtas,"Liostaigh na céimeanna ama agus na fíricí atá le sonrú sa téacs ó Údarás na Gaeltachta maidir le réamhphleanáil, iarratas ar chead pleanála, tús oibre athchóirithe, earcaíocht foirne agus sprioc Chéim 1.","1. Tá réamhphleanáil le cur i bhfeidhm an togra ar siúl faoi láthair ag Údarás na Gaeltachta.
2. Táthar ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála réidh go luath d’athchóiriú na monarchan don ghnó.
3. Má fhaightear an cead pleanála, meastar go dtosófar ar an obair athchóirithe laistigh de thrí mhí ón dáta sin.
4. Meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana seo.
5. Is é sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.",Tuigim ó Údarás na Gaeltachta go bhfuil an réamhphleanáil do chur i bhfeidhm an togra seo ar siúl faoi láthair; go bhfuiltear ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála reidh go luath d'athchóiriú na monarchan don ghnó agus go dtosófar ar an obair athchóirithe sin laistigh de thrí mhí ach an cead pleanála a bheith ar fáil; agus go meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.
11affcc5-gpt-5-mini-Oireachtas-12,gpt-5-mini,Oireachtas,"Liostaigh na céimeanna atá luaite sa téacs a d'fhéadfaí iad a dhéanamh i dtimpeallachtaí scoile ina mbíonn gá ollmhór, chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolais a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas tacaíocht níos éifeachtaí a thabhairt do líon níos airde daltaí.","1. Oibriú le chéile mar fhoireann.
2. Pleanáil a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolais.
3. A chomhroinnt idir baill foirne.
4. Comhoibriú chun gníomhartha comhordaithe a chur i bhfeidhm.
5. Díriú ar sholáthar tacaíochta níos éifeachtaí.
6. Cur i bhfeidhm sna timpeallachtaí scoile sin chun freastal ar líon níos airde daltaí, go háirithe i gcásanna ina mbíonn gá ollmhór.","Beidh siad in ann a bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar ar minic a bhíonn gá ollmhór ann."
72ecbc45-gpt-5-mini-Oireachtas-13,gpt-5-mini,Oireachtas,Ón téacs seo: 'Cuirim fáilte roimh na finnéithe... Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí.' An bhfuil na ráitis seo fíor? Freagair le 'Tá''Níl' do na míreanna thíos agus tabhair míniú ghearr i nGaeilge: 1) Go bhfuil an Uasal Ó hÉanaigh ceaptha mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta agus gur chuir an cainteoir comhghairdeas air. 2) Go léiríonn an Uasal Ó hÉanaigh tacaíocht do mhuintir Iorras Aithneach. 3) Go bhfuil an fhoireann ón Údarás i láthair agus gur chuir siad polasaithe le chéile. 4) Go raibh treo polasaí an údaráis mearbhall le cúpla bliain de bharr chúrsaí airgeadais.,"1) Tá — Déanann an téacs comhghairdeas leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. 2) Tá — Luaitear gur léirigh an Uasal Ó hÉanaigh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach agus tugtar 'bail ó Dhia air', rud a léiríonn tacaíocht/ardmheas. 3) Tá — Cuirtear fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair agus deirtear gur chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile. 4) Tá — Deir an téacs nach bhféadfadh sé a bheith soiléir cén treo polasaí a bhí ann le cúpla bliain, go háirithe mar gheall ar chásanna airgeadais agus go raibh an t-údarás ag 'snámh in aghaidh easa'.","Cuirim fáilte roimh na finnéithe. Tréaslaím leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Bhí sé ráite ariamh go raibh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach. Tá sé sin léirithe ag an Uasal Ó hÉanaigh, agus bail ó Dhia air. Cuirim fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair. Is breá an rud é an fhís don údarás a fheiceáil. Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh sé chomh soiléir dúinn cén treo a bhí i gceist ag an údarás ó thaobh polasaí de, is dócha de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, srl. B'fhéidir go raibh an t-údarás ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Is breá é go bhfuil polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair. Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí."
125bf72c-gpt-5-mini-Oireachtas-14,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, dar le freagra an Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ar cheist ó Deputy Michael D. Higgins, go bhfuil 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agus foilsithe faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003, agus go bhfuil fógra curtha chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim a sheoladh?","Tá. Tá 70 scéim teanga daingnithe agus foilsithe faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí. Tá na scéimeanna ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Chomh maith leis sin, tá fógra seolta chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh le daingniú, agus tá oifigigh ón Roinn ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair.","85
D’fhiafraigh
Deputy Michael D. Higgins
den
Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
an mó scéim teanga atá aontaithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina thaobh.
[32619/07] Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agam anois agus foilsithe. Ta na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Sa bhreis ar sin, tá fógra seolta agam chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chugam le daingniú. Tá oifigigh mo Roinne ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair."
4aee1452-gpt-5-mini-Oireachtas-15,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, de réir an téacs seo, go bhfuil an Bhille ina scannal do 'chosmhuintir na tíre' agus go dtugann sé buntáiste do dhaoine saibhre toisc go n-íocann siad ach 20% ar Cháin Brabúis Chaipitil ar bhrabúis ó dhíol talún (m.sh. acra ar luach £10,000 a dhíoltar ar thart ar £1,000,000), i gcomparáid le go leor daoine a íocann 42%?","De réir an téacs: tá. Míníonn an t-údar gur scannal é an Bhille do chosmhuintir na tíre agus gur maith é do dhaoine saibhre mar gheall ar na pointí seo: 1) Tugtar an sampla go bhféadfadh acra talmhaíochta ar luach £10,000 ar imeall Átha Cliath a bheith díolta do lucht tógála ar thart ar £1,000,000. 2) Ar an mbreisí sin íoctar ach 20% ar Cháin Brabúis Chaipitil (Capital Gains Tax). 3) I gcomparáid, tá go leor daoine ag íoc 42% (cáin ioncaim), agus mar sin ceapann an t-údar nach bhfuil sé intuigthe go bhfuil an Rialtas ag íoslódáil cánach sa tslí sin. 4) Deir an téacs freisin go bhfuil an chuma chéanna ar an 'Savings Scheme'—is iad daoine le níos mó airgid is féidir an t-ábhar is mó brabúis a bhaint. Dá réir sin, de réir an téacs, tá an Bhille ar son na ndaoine is saibhre.","Níl mórán ama agamsa ach is féidir liom a rá gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre. Is maith an rud é do na daoine saibhre, mar go bhfanann an leibhéil ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa. Má tá acra talmhaíochta ar luach £10,000 ag duine ar imeall chathair Átha Cliath is féidir é a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála. Níl le h-íoc ansin agat ach 20% ar Capital Gains Tax. I gcomparáid lena lán daoine atá ag íoc 42% níl a fhios agam conas is féidir leis an Rialtas a rá go bhfuil siad i bhfábhar ísliú cánach sa tslí sin. Is é an cáin íseal atá ag na daoine is saibhre sa tír agus má tá scaranna ag duine níl le h-íoc ag duine ach 20% cánach ar Capital Gains Tax ach oiread. Dá bharr sin is iad na daoine a bhfuil airgead acu atá i bhfábhar na Bille seo don chuid is mó. Tá an cuma céanna ar an gcóras coigealtais, Savings Scheme, chomh maith. Is iad na daoine ag a bhfuil níos mó airgid gur féidir an méid is mó brabúis a thuilleamh."
74521331-gpt-5-mini-Oireachtas-16,gpt-5-mini,Oireachtas,An bhfuil sé fíor go bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla? (Tugtar an cheist seo mar cheist mhór deiridh sa chomhthéacs; deir an téacs go mba cheart í a bheith curtha ar dtús.),Ón téacs: tá ceist mhór deiridh ag an duine agus dar leis/díthi sí go mba cheart í a bheith curtha ar dtús. Tugann an téacs le fios go bhfuil an cheist faoi chomhriachtanas pá idir an dream a sholáthraíonn seirbhísí nuachta i nGaeilge in RTÉ agus an dream a dhéanann seirbhísí nuachta i mBéarla. Níl san téacs aon eolas faoi fhreagra an cheist — ní deir sé an bhfuil an pá cothrom nó nach bhfuil.,"Díreach mar cheist scoir, tá ceist mhór agam. Ba cheart í a bheith curtha ar dtús. An bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?"
5f919cd9-gpt-5-mini-Oireachtas-17,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, de réir an téacs seo, go bhféadfadh an grúpa ardleibhéil a) cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara chun cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre agus b) foghrúpaí a bhunú ar bhonn ad hoc chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais? Mínigh na fíricí sin go soiléir.","Is ea — tá sé ráite go soiléir sa téacs gur féidir leis an ngrúpa ardleibhéil cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara chun cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, tá sé ráite gur féidir leis an ngrúpa foghrúpaí a bhunú, ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais. Ina mhéid sin, tá an grúpa in ann gníomhú go solúbtha trí ionadaithe seachtracha a thabhairt isteach agus trí struchtúir bheaga speisialaithe a chruthú má tá gá leo.","Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo foghrúpaí a bhunú freisin, de réir mar is cuí ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais."
4ffa7468-gpt-5-mini-Oireachtas-18,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, de réir an téacs seo faoi scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, go bhfuil soláthar £3.344m ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin de chuid do Roinnse agus go bhfuil £2m den suim sin á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé i mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall, agus go gcríochnófar i mbliana mórscéimeanna muirbhró ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán agus don turasóireacht?","Tá. Fíricí dhírigh ón téacs:
- Tá soláthar de £3.344m ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin de chuid mo Roinnse sa Ghaeltacht.
- Tá £2m den suim sin á dhíriú i mbliana ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha (trí bliana) chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé i mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall.
- Cuirfear críoch i mbliana ar mhórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr (na hOileáin Árainn).
- Luann an téacs go mbeidh an obair sin chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas a bhaint don fhás/forbairt i dtionscal na turasóireachta.","Maidir le scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin mo Roinnse, tá£2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn — obair a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta."
bc60b5d3-gpt-5-mini-Oireachtas-19,gpt-5-mini,Oireachtas,"An fíor atá i gceist go dtagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais, agus go bhfuair RTÉ €197.645m ó fháltais cheadúnais teilifíse sa bhliain 2020? Úsáid an téacs ábhartha mar thagairt.","Tá. Deir an téacs go soiléir:
- Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon.
- Cuimsíonn na fáltais díolachán díreach trí An Post, a ghníomhaíonn mar ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009, agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta maidir le ceadúnais saor in aisce faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh.
- Rinneadh foráil de €69.787m i 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce.
- Ní féidir an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach ceadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, dar le téacs an fhoinsithe.
- Sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse.","Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar mo ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009 agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce. Ní bheimid in ann an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach cheadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, mar sin, ach sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse."
a9882d82-gpt-5-mini-Oireachtas-20,gpt-5-mini,Oireachtas,"An bhfuil sé fíor, bunaithe ar an téacs seo, go bhfuil na nithe seo fíor: 1) Thug an té a labhair comhghairdeas don Aire as a óráid inniu; 2) Thaispeáin an tAire suim mhór ina Roinn féin agus sa cheist Oideachais; 3) Ní raibh an té a labhair anseo nuair a labhair an tAire, ach is dóigh leis gur labhair an tAire i nGaeilge; 4) Mhol an tAire go ndéanfadh daoine é sin (labhairt i nGaeilge); 5) Tá an cainteoir ag labhairt i nGaeilge chun dea‑shampla a thabhairt do dhaoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu?","Tá. Bunaithe ar an téacs: 1) Tá an té a labhair ag tabhairt comhghairdeas don Aire as a óráid inniu. 2) Léiríonn an téacs go raibh suim mhór ag an Aire ina Roinn féin agus i dtaca leis an gceist Oideachais ar fad. 3) Ní raibh an té a labhair ann nuair a bhí an tAire ag caint, agus dúirt sé go bhfuil sé dóchúil/gur shíl sé gur labhair an tAire i nGaeilge (ní fhianaise shoiléir é seo, ach tuairim an chainteora). 4) Léirítear sa téacs go mhol an tAire an cleachtas sin (is dócha labhairt i nGaeilge). 5) Agus ar deireadh, tá an chainteoir féin ag labhairt ina theanga féin chun dea‑shampla a thabhairt do dhaoine mar é féin—daoine a bhfuil ach beagán Gaeilge acu.","Ba mhaith liom comhgháirdeachas a dhéanamh leis an Aire as ucht an óráid a rinne sé inniu. Theasbáin sé go raibh suim mhór aige in a Roinn féin agus sa cheist Oideachais ar fad. Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint, ach is dóigh liom gur labhair sé i nGaeilge. Mhol sé é sin a dhéanamh. Táimse ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine mar mé féin—daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu."
2244cd74-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-1,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cad é an tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch agus cá fhad siar a théann sí,"Is í an tréimhse Treasach an tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch. Téann sí siar 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear an tréimhse seo i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte mar na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis agus na Creagaigh, agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach.","Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach."
e65e1e25-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-2,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh scéal Chloch Labhrais agus an chaoi ar scoilt sí ina dhá leath,"De réir an tseanchais, bhí beirt ag argóint faoi Chloch Labhrais, duine amháin ag insint na fírinne agus an duine eile ag insint bréige. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Ar an toirt, scoilt an chloch ina dhá leath agus dúirt an chloch féin ""Bíonn an fhírinne searbh"". Sin an chaoi ar fuair Cloch Labhrais a bua na cainte agus an seanfhocal ""Tá an fhírinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh"".","Cloch Labhrais
Is bollán iomráiteach suite i gContae Phort Láirge í Cloch Labhrais. Is erratic mór oighreach é.
""an fhirinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh""
Cloch a bhfuil bua na cainte aici - bhí beirt ag argóint, an fhírinne ag duine acu agus an t-éitheach ag an duine eile. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh""."
870f3fab-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-3,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cad é stróbascóp agus conas a úsáidtear é i ngrianghrafadóireacht.,"Is feiste é stróbascóp a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Tá minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir leis an stróbascóp cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin.","Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin."
10aea824-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-4,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cad is fithis ann sa réalteolaíocht agus tabhair sampla de shaghsanna fithise éagsúla,"Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti - is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Sampla maith de fhithis speisialta is ea fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, áit a bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir i leith an Domhain i gcónaí.","Fithis
Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti, is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Is fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, t-am ar fad, rud atá riachtanach don teileachumarsáid."
a87710bd-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-5,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor go raibh Milan Baroš ag imirt le Liverpool Football Club idir 2002 agus 2005?,"Sea, is fíor é sin. D'imir Milan Baroš le Liverpool Football Club idir 2002 agus 2005. Bhog sé go dtí Liverpool sa bhliain 2002 tar éis dó Banik Ostrava a fhágáil, áit ar imir sé ó 1998 go dtí 2001.","Milan Baroš
Is imreoir sacair é Milan Baroš (r.28 Deireadh Fómhair, 1981, i Vigantice, Poblacht na Seice), atá ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc. D'imir sé le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001, sular bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002. D'imir sé leis an bhfoireann seo idir 2002 agus 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa."
62a109bf-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-6,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor go raibh Lucas Neill ina chaptaen ar fhoireann Blackburn Rovers?,"Sea, is fíor é. Bhí Lucas Neill ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers. D'imir sé leis an fhoireann sin ón bhliain 2001 go 2007.","Lucas Neill
Is iarimreoir sacair é Lucas Edward Neill (r. 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil). B'as Tuaisceart na hÉireann a athair. D'imir sé le West Ham United. Bhí sé ina chaptaen.
D'imir sé le Millwall ón bhliain 1995 go 2001, agus d'imir sé le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007 . Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers.
D'imir Neill le foireann náisiúnta na hAstráile."
5647a371-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-7,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cá háit ar tionóladh 2018 Taiwan Open agus cén bhliain a bhí ann,"Tionóladh 2018 Taiwan Open ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas seo. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.","2018 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.
B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí le Duan Yingying agus Wang Yafan ag bua comórtas na mbeirteanna."
e4eacafc-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-8,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,"Cén dáta ar craoladh an seachtú heipeasóid déag ""Love Is a Many Strangled Thing"" den dara sraith is fiche ""The Simpsons""?","Craoladh an seachtú heipeasóid déag ""Love Is a Many Strangled Thing"" den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011.","Love Is a Many Strangled Thing
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid."
d4e6e8ea-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-9,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cad é ailearán agus cad é an éifeacht a bhíonn aige ar eitleán nó ar faoileoir,"Is cuid de sciathán eitleáin nó faoileora é an t-ailearán, agus is cuid inchorraithe é. Nuair a bhíonn na hailearáin ar an sciathán clé á gcasadh síos nó aníos, is é an toradh a bhíonn air ná go gcasann an t-eitleán nó an faoileoir féin ar clé nó ar deis faoi seach.","Ailearán
Cuid de sciathán eitleáin nó faoileora is ea an t-ailearán, chuid inchorraithe. Is é an toradh a bhíonn, mar shampla, ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos: an t-eitleán nó an faoileoir féin a chasadh ar clé nó ar deis faoi seach."
8209f026-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-10,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor é go bhfuil satailítí loingseoireachta i bhfithisí fosaithe agus go dtarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad?,"Is fíor é. Tá na satailítí loingseoireachta i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad. Déanann mairnéalaigh feidhm as na réaltaí nua seo - na satailítí teileachumarsáide - le haghaidh loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach. Nuair a bhíonn córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.","Satailít loingseoireachta
Ó thús ama bhain mairnéalaigh feidhm as na réaltaí chun loingseoireachta. Le blianta anois tá loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach bunaithe ar na réaltaí nua — satailítí teileachumarsáide — in úsáid.
Fithisithe.
Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.
Loingseoireacht.
Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.
Cabhraíonn an córas seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.
San Eoraip."
6c6ed5c7-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-11,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cé a shaothraigh an Vergeltungswaffe-2 agus cathain,"Shaothraigh arm na Gearmáine an Vergeltungswaffe-2 faoi stiúir Wernher von Braun, a bhí ina shaineolaí roicéad, sa bhliain 1937. Ba dhiúracán balaistíoch treoraithe a bhí ann.","Vergeltungswaffe-2
Diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad) i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór."
bad9f083-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-12,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor é go bhfuil an t-iasc pluaise dall agus gan aon lí ina cholainn?,"Sea, is fíor é. Is iasc beag dall é an t-iasc pluaise agus níl aon lí sa cholainn aige. Faightear é i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe.","Iasc pluaise
Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin."
c104564e-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-13,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor go raibh John Galvin ina bhall de Fhianna Fáil agus gur toghadh é don Dáil do Chorcaigh i bhfothoghchán i mí Lúnasa 1956?,"Sea, is fíor é sin. Bhí John Galvin ina bhall d'Fhianna Fáil. Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghchán i mí Lúnasa 1956, áit ar ghlac sé suíochán Patrick McGrath, a bhí ina bhall de chuid Fianna Fáil freisin.","John Galvin
Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 190711 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán."
de598ee7-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-14,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,"Cén dáta a fuair ""The Longest Daycare"" a chéad taibhiú?","Fuair ""The Longest Daycare"" a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012.","The Longest Daycare
Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare go díreach gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012, nuair a bhí sé ceangailte le """"."
4f6d068b-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-15,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor go bhfuair Johann Gottfried Galle amach an pláinéad Neiptiún i 1846?,Is fíor é. D'fhionn Johann Gottfried Galle an pláinéad Neiptiún i 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín. Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea é agus bhí sé beo idir 1812 agus 1910.,"Johann Gottfried Galle
Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea Johann Gottfried Galle (9 Meitheamh 1812 - 10il 1910). I 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún."
8d8c9cc1-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-16,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor go bhfuair Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice i 2004?,Is fíor. Roinn Avram Hershko Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover agus Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine.,"Avram Hershko
Bitheolaí a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire is ea Avram Hershko. Leis an ainm Herskó Ferenc a rugadh é. Chuir sé faoi in Iosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé anois leis an Technion in Haifa. Roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine."
ca08e84f-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-17,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor é go bhfuil Ralf Schumacher ina thiománaí Foirmle a hAon agus gur rugadh sa Ghearmáin é?,"Sea, is fíor é. Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher agus rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975.","Ralf Schumacher
Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. I 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota."
a6451e89-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-18,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,"An fíor é gur imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton a rugadh i Swindon ar an 24ú Samhain, 1983?","Sea, is fíor é. Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton a rugadh ar an 24ú Samhain, 1983 i Swindon, Sasana. Imríonn sé faoi láthair le West Ham United agus d'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005 chomh maith le Norwich City ar feadh séasúir amháin.","Dean Ashton
Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton (a rugadh 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005. D'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin."
68833538-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-19,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,An fíor gur bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926 as a shaothar ar an ultralártheifneoir agus ar phróitéiní?,"Sea, is fíor é. Bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926 as forbairt an ultralártheifneora agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile. Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe, agus thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile.","Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor ""The"" Svedberg (30 Lúnasa 188425 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile."
57420aef-claude-sonnet-4-20250514-Wiki-20,claude-sonnet-4-20250514,Wiki,Mínigh cad is comhdhúil lipéadaithe ann agus tabhair samplaí de na hiseatóip a úsáidtear go coitianta,"Is comhdhúil é comhdhúil lipéadaithe ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Samplaí de na hiseatóip a úsáidtear go coitianta ná deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13.","Comhdhúil lipéadaithe
Comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coiteann is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13."
f527e49b-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-1,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An fíor gur dhúirt an té atá ag labhairt nach gcuireann sé aon spéis sa téacs Sacs-Bhéarla agus go gcloífidh sé leis an rud atá le rá ag an téacs Gaeilge?,"Sea, is fíor sin. Dúirt an té atá ag labhairt go soiléir nach gcuireann sé aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla anois agus go gcloífidh sé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. Luann sé freisin go bhfuil ábhar áirithe i gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge.","Anois, ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla; cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. I gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge tá sé seo:"
1c3ec2e1-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-2,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An fíor é go bhfuil gealltanais i gClár an Rialtais 2020-2025 maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais?,"Is fíor é go bhfuil gealltanais i gClár an Rialtais 2020 – 2025 'Ár dTodhchaí Le Chéile' maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chomh maith leis sin, tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht mar chuid den obair atá á dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta.",Tá gealltanais i gClár an Rialtais 2020 – 2025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chun cur leis an obair atá á dhéanamh ag mo Roinn-se maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chomh maith.
7d022385-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-3,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An fíor go raibh fadhbanna ag daoine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne roimhe seo?,Is fíor é sin. Ghabhamar leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Tá an próiseas sin ar fáil anois d'aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge.,"Ghabhamar leithscéal agus gabhaimid leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh mé, tá sé sin agus an próiseas sin ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge."
3e9345f3-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-4,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An fíor gur rinneadh magadh agus fonóid faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh?,"Is fíor go rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Deirtear sa téacs gur sean-scéal é sin agus gur rud é a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin.","Rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Is sean-scéal é sin. Sin rud a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Ní thabharfainn an oiread sin aird air."
e2d5b67d-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-5,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Mínigh cad atá á phlé maidir le stimulus i mí Iúil agus cén tionscal a bheadh ag baint leas as deiseanna nua,"Tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe fós. Má thagann Rialtas nua, meastar go mbeidh deiseanna agus airgead ar fáil d'earnáil na turasóireachta. Is earnáil fíor-thábhachtach í seo ina n-oibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil ann go dtiocfaidh toradh ón task force sin go luath.","Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."
72034992-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-6,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,"Cad a dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh faoi na leasuithe maidir leis an Acht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980?",Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé freisin go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn.,"Tá an leasú seo agus uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis. Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn agus ba mhaith liom a chlos uaidh cad é a thuairim anois."
17ce85ef-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-7,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Mínigh na deacrachtaí a bhí ag Gaeilgeoirí maidir leis an bpróiseas achainíochta don dréachtphlean forbartha cathrach.,"Bhí deacrachtaí móra ag Gaeilgeoirí leis an bpróiseas achainíochta don dréachtphlean forbartha cathrach. Ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge, agus ní raibh an méid a dúirt an príomhfheidhmeannach maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean ar fáil as Gaeilge ach oiread. Mar thoradh air sin, rinne sé deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas achainíochta.","Chomh maith leis sin, toisc go bhfuilimid ag caint faoin bpróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, ní raibh sé go hiomlán éasca dóibh siúd a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge ná an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean. Ní raibh sé sin ar fáil as Gaeilge ach oiread. Rinne sé sin deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas. Tá jab mór le déanamh ag na finnéithe."
99a80212-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-8,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Mínigh cad é an phráinn atá ag baint leis an mBille maidir le tionóntaí agus gnóthaí beaga mhuintir an Cheathrú Rua,"Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd atá i gceist, ach go tobann fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin agus beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte dá bharr.","Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd ata i gceist. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte. Ní féidir linn fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe. D'fhreastal mé ar na cruinnithe sa Ghaeltacht nuair a bhí mé ag cabhrú le gné eile den ábhar seo."
2f53474e-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-9,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An bhfuil cláracha leordhóthanacha ann do pháistí scoile de réir an téacs?,"Níl, de réir an téacs ní shílann an t-údar go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Creideann sé gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Deir sé freisin gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio, agus gurb é lucht Radio Éireann atá ciontach mar nach gcuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí.","Rud eile, ní shílim go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Sílim féin gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Sílim gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio. Ní orthu atá an locht. Is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí."
74994330-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-10,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Cén bhliain a fuair na heagraíochtaí Stáit litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim teanga a ullmhú?,Sa bhliain 2007 a fuair siad an litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am freisin. Is ceann de na bunrudaí é seo a ba cheart a bheith déanta ag na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit maidir le seirbhísí do phobal na Gaeilge sna ceantair éagsúla.,"Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am, atá suite linn inniu. Shílfinn go mbeadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit. Ba cheart go n-iarrfaí orthu ""cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?"". Baineann sé seo leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla."
8eb879cb-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-11,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Cén méid duine atá mar sprioc do Chéim 1 den tionscnamh a luaitear sa téacs?,Is é 145 duine an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh.,Tuigim ó Údarás na Gaeltachta go bhfuil an réamhphleanáil do chur i bhfeidhm an togra seo ar siúl faoi láthair; go bhfuiltear ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála reidh go luath d'athchóiriú na monarchan don ghnó agus go dtosófar ar an obair athchóirithe sin laistigh de thrí mhí ach an cead pleanála a bheith ar fáil; agus go meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.
6d88ad80-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-12,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Mínigh conas is féidir le múinteoirí tacaíocht níos éifeachtúla a sholáthar do dhaltaí i dtimpeallachtaí scoile,"Is féidir le múinteoirí tacaíocht níos éifeachtúla a sholáthar do dhaltaí trí bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú. Trí dhéanamh amhlaidh, beidh siad in ann freastal ar líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, áit a mbíonn gá ollmhór ann go minic don chineál tacaíochta sin.","Beidh siad in ann a bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar ar minic a bhíonn gá ollmhór ann."
708848a5-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-13,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Cé a ceapadh mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta de réir an téacs?,"De réir an téacs, ceapadh an tUasal Ó hÉanaigh mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Tugtar tréaslú dó as a cheapachán sa ról seo, agus luaitear go bhfuil an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach, rud a léiríonn an tUasal Ó hÉanaigh.","Cuirim fáilte roimh na finnéithe. Tréaslaím leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Bhí sé ráite ariamh go raibh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach. Tá sé sin léirithe ag an Uasal Ó hÉanaigh, agus bail ó Dhia air. Cuirim fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair. Is breá an rud é an fhís don údarás a fheiceáil. Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh sé chomh soiléir dúinn cén treo a bhí i gceist ag an údarás ó thaobh polasaí de, is dócha de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, srl. B'fhéidir go raibh an t-údarás ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Is breá é go bhfuil polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair. Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí."
e578e666-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-14,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Cé mhéad scéim teanga atá daingnithe agus foilsithe faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003?,"Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agus foilsithe faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003. Tá na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie.","85
D’fhiafraigh
Deputy Michael D. Higgins
den
Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
an mó scéim teanga atá aontaithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina thaobh.
[32619/07] Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agam anois agus foilsithe. Ta na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Sa bhreis ar sin, tá fógra seolta agam chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chugam le daingniú. Tá oifigigh mo Roinne ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair."
aa8236d1-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-15,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An fíor é go n-íocann daoine a dhíolann tailte talmhaíochta ráta cánach níos ísle ná daoine gnátha ar a dtuillimh?,"Is fíor é sin. De réir an téacs, má dhíolann duine acra talmhaíochta ar luach £10,000 ar imeall chathair Átha Cliath ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála, níl le híoc acu ach 20% ar Capital Gains Tax. Ach i gcomparáid leis sin, tá go leor daoine eile ag íoc 42% cánach. Tá an ráta cánach íseal céanna 20% ag daoine a bhfuil scaireanna acu freisin maidir le Capital Gains Tax. Mar sin, tá na daoine is saibhre sa tír ag íoc cáin níos ísle ná daoine gnátha.","Níl mórán ama agamsa ach is féidir liom a rá gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre. Is maith an rud é do na daoine saibhre, mar go bhfanann an leibhéil ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa. Má tá acra talmhaíochta ar luach £10,000 ag duine ar imeall chathair Átha Cliath is féidir é a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála. Níl le h-íoc ansin agat ach 20% ar Capital Gains Tax. I gcomparáid lena lán daoine atá ag íoc 42% níl a fhios agam conas is féidir leis an Rialtas a rá go bhfuil siad i bhfábhar ísliú cánach sa tslí sin. Is é an cáin íseal atá ag na daoine is saibhre sa tír agus má tá scaranna ag duine níl le h-íoc ag duine ach 20% cánach ar Capital Gains Tax ach oiread. Dá bharr sin is iad na daoine a bhfuil airgead acu atá i bhfábhar na Bille seo don chuid is mó. Tá an cuma céanna ar an gcóras coigealtais, Savings Scheme, chomh maith. Is iad na daoine ag a bhfuil níos mó airgid gur féidir an méid is mó brabúis a thuilleamh."
010930f2-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-16,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An bhfuil ceist mhór á cur faoi cé acu an bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?,"Tá, tá ceist mhór á cur faoi cé acu an bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla. Deirtear go ba cheart an cheist seo a bheith curtha ar dtús.","Díreach mar cheist scoir, tá ceist mhór agam. Ba cheart í a bheith curtha ar dtús. An bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?"
3bdcdc68-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-17,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Mínigh na cumhachtaí atá ag an ngrúpa ardleibhéil maidir le páirtithe leasmhara agus foghrúpaí a bhunú,"Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil dhá rud a dhéanamh: Ar dtús, is féidir leo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Ar an dara dul síos, is féidir leo foghrúpaí a bhunú freisin ar bhonn ad hoc, de réir mar is cuí, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais","Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo foghrúpaí a bhunú freisin, de réir mar is cuí ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais."
9d346e24-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-18,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,"Mínigh cad é atá beartaithe le hairgead na scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht i mbliana, go háirithe maidir leis na hoibreacha mhuiroibreacha.","Tá £3.344m ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin na Roinne. Tá £2m den mhéid sin á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn. Beidh an obair seo chun sochair do mhuintir na n-oileán agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta.","Maidir le scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin mo Roinnse, tá£2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn — obair a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta."
dee8f040-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-19,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,Mínigh conas a fhaigheann RTÉ a mhaoiniú agus cad iad na foinsí éagsúla ioncaim atá acu.,"Tagann maoiniú RTÉ ó dhá phríomhfhoinse: ioncam tráchtála agus fáltais tháillí ceadúnais. Maidir leis na fáltais cheadúnais, cuimsíonn siad díolachán díreach trí An Post, a ghníomhaíonn mar ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009, chomh maith le ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta do cheadúnais saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Sa bhliain 2020, fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse, agus rinneadh foráil do €69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce.","Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar mo ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009 agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce. Ní bheimid in ann an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach cheadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, mar sin, ach sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse."
8361f137-claude-sonnet-4-20250514-Oireachtas-20,claude-sonnet-4-20250514,Oireachtas,An fíor gur labhair an tAire i nGaeilge agus gur mhol sé é sin a dhéanamh?,"Is dóigh leis an gcainteoirí gur labhair an tAire i nGaeilge, cé nach raibh sé anseo nuair bhí sé ag caint. Mhol an tAire é sin a dhéanamh. Tá an cainteoir féin ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu.","Ba mhaith liom comhgháirdeachas a dhéanamh leis an Aire as ucht an óráid a rinne sé inniu. Theasbáin sé go raibh suim mhór aige in a Roinn féin agus sa cheist Oideachais ar fad. Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint, ach is dóigh liom gur labhair sé i nGaeilge. Mhol sé é sin a dhéanamh. Táimse ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine mar mé féin—daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu."
e16e2a82-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-1,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh na tréimhsí éagsúla sa ré Chéineasóch,"Tá an ré Chéineasóch (65-2 mhilliún bliain ó shin) roinnte i gcúig chuid éagsúla: an tréimhse pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Le linn na tréimhse seo, tharla tógáil ollmhór sléibhte lena n-áirítear na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, agus na Creagaigh. Chomh maith leis sin, bhí éagsúlacht mhór i measc na mamach, rud a léirigh athruithe móra san éabhlóid.","Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach."
a016cafa-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-2,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh an scéal faoi Chloch Labhrais agus an fhírinne searbh atá ceangailte léi,"Is bollán iomráiteach í Cloch Labhrais atá suite i gContae Phort Láirge. Is erratic mór oighreach í le bua an-speisialta - an cumas chun na fírinne a insint. I seanchas na háite, nuair a bhí beirt ag argóint faoin bhfírinne, dúirt duine acu go scoiltfidh an chloch mura bhfuil an fhírinne á hinsint aige. Ar an toirt, scoilt an chloch ina dhá leath agus dúirt ""Bíonn an fhírinne searbh"". Léiríonn an scéal seo go bhfuil cumhacht an-speisialta ag an gcloch - is féidir léi a fhios a bheith aici nuair nach bhfuil duine ag insint na fírinne.","Cloch Labhrais
Is bollán iomráiteach suite i gContae Phort Láirge í Cloch Labhrais. Is erratic mór oighreach é.
""Tá an fhirinne searbh arsa Cloch Labhrais ag preabadh""
Cloch a bhfuil bua na cainte aici - bhí beirt ag argóint, an fhírinne ag duine acu agus an t-éitheach ag an duine eile. Dúirt an bréagadóir ""Go scoiltfidh an chloch muna bhfuil an fhírinne dá hinsint agam"". Scoilt an chloch ina dhá leath ar an toirt agus dúirt an chloch féin, ""Bíonn an fhírinne searbh""."
346737d7-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-3,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh an chuspóra a bhíonn ag an stróbascóp i ngrianghrafadóireacht,"Is féidir leis an stróbascóp íomhánna de réada atá i ngluaiseacht a ghlacadh i nochtadh amháin. Baintear é seo amach trí bhíoga gearra solais a chruthú go tréimhsiúil le lampa stua mearcair, agus is féidir na bíoga a athrú suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. Mar sin, is féidir gluaiseacht sciobtha a ghabháil i bpictiúr aonair.","Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin."
e7ba92c4-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-4,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh céard is fithis ann sa réalteolaíocht,"Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Nuair a bhíonn dhá rinn amháin san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn. Bíonn foirm ghearrtha cónaigh ag an bhfithis, cosúil le parabóil, éilips, nó ciorcal. Mar shampla, bíonn fithis gheocónaitheach ag satailít teileachumarsáide ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir i gcónaí.","Fithis
Is éard is fithis ann sa réalteolaíocht ná an chonair a leanann rinn neimhe nó satailít agus í ag gluaiseacht i réimse imtharraingthe. Más dhá rinn amháin atá san áireamh, is féidir an fhithis a ríomh go han-chruinn, agus foirm ghearrtha cónaigh a bhíonn inti, is é sin parabóil, éilips, nó ciorcal. Is fithis gheocónaitheach a bhíonn ag satailít teileachumarsáide nó teilifíse ag airde 36,000 km os cionn an mheánchiorcail, ionas go bhfanann sí i gcéim le rothlú an Domhain agus san ionad céanna sa spéir, i leith an Domhain, t-am ar fad, rud atá riachtanach don teileachumarsáid."
8d9c2a84-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-5,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Cén fhoireann a bhí ag Milan Baroš sula ndeachaigh sé go Liverpool Football Club?,Bhí Milan Baroš ag imirt le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001 sula ndeachaigh sé go Liverpool Football Club sa bhliain 2002.,"Milan Baroš
Is imreoir sacair é Milan Baroš (r.28 Deireadh Fómhair, 1981, i Vigantice, Poblacht na Seice), atá ag imirt faoi láthair le Lyon sa Fhrainc. D'imir sé le Banik Ostrava ó 1998 go dtí 2001, sular bhog sé go dtí Liverpool Football Club sa bhliain 2002. D'imir sé leis an bhfoireann seo idir 2002 agus 2005. Tar éis dó Liverpool a fhágáil, chaith sé dhá bhliain ag imirt le hAston Villa."
369e24a1-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-6,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,An féidir leat insint dom faoi shaolré sacair Lucas Neill?,"Is sacairí ón Astráil é Lucas Edward Neill, a rugadh i Sydney ar an 9 Meitheamh 1978. Bhí a athair as Tuaisceart na hÉireann. D'imir sé le roinnt foirne iontacha, go háirithe Millwall (1995-2001) agus Blackburn Rovers (2001-2007), agus bhí sé ina chaptaen ar an dá fhoireann. Chomh maith leis sin, d'imir sé le foireann náisiúnta na hAstráile, agus bhí clú agus cáil air mar imreoir sacair den scoth.","Lucas Neill
Is iarimreoir sacair é Lucas Edward Neill (r. 9 Meitheamh 1978 i Sydney, An Astráil). B'as Tuaisceart na hÉireann a athair. D'imir sé le West Ham United. Bhí sé ina chaptaen.
D'imir sé le Millwall ón bhliain 1995 go 2001, agus d'imir sé le Blackburn Rovers ón bhliain 2001 go 2007 . Bhí sé ina chaptaen ar an fhoireann Blackburn Rovers.
D'imir Neill le foireann náisiúnta na hAstráile."
7d8a00a2-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-7,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh príomhphointí chomórtas 2018 Taiwan Open,"Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Taiwan Open a tionóladh i Taipei Heping Basketball Gymnasium sa Téaváin. Thosaigh an comórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018. Ba é seo an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos an comórtas singil, agus bhuaigh Duan Yingying agus Wang Yafan an chomórtas beirteanna.","2018 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Heping Basketball Gymnasium i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 4 Feabhra 2018.
B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tímea Babos comórtas na singlí le Duan Yingying agus Wang Yafan ag bua comórtas na mbeirteanna."
f766f7e1-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-8,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,"Innis dom na sonraí a bhaineann le heipeasóid ""Love Is a Many Strangled Thing"" de shraith ""The Simpsons"".","Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid.","Love Is a Many Strangled Thing
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, ""Love Is a Many Strangled Thing"", den dara sraith is fiche ""The Simpsons"" ar an 27 Márta 2011. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.14 milliún duine ar an eipeasóid."
3650a781-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-9,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh do dhaltaí scoile an rud atá in ailearán agus a fheidhm ar an sciathán d'eitleán nó faoileoir.,"Is cuid inchorraithe de sciathán eitleáin nó faoileora é an t-ailearán. Nuair a bhogtar an t-ailearán ar an sciathán clé, is féidir leis an eitleán nó an faoileoir casadh síos nó aníos, nó casadh ar clé nó ar deis. Is gné thábhachtach é seo a cheadaíonn rialú agus stiúradh an ghluaiseachta san aer.","Ailearán
Cuid de sciathán eitleáin nó faoileora is ea an t-ailearán, chuid inchorraithe. Is é an toradh a bhíonn, mar shampla, ar na hailearáin ar an sciathán clé a chasadh síos nó aníos: an t-eitleán nó an faoileoir féin a chasadh ar clé nó ar deis faoi seach."
fc385c71-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-10,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh conas a úsáideann longa agus eitleáin an córas satailíte do loingseoireacht sa lá atá inniu ann,"Le córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann longa agus eitleáin bíogchomharthaí raidió ó roinnt satailítí teileachumarsáide. Úsáideann siad na comharthaí seo chun a ndomhanleithead agus domhanfhad a ríomh go leanúnach. Cabhraíonn an córas seo le longa agus eitleáin a ndíriú go cruinn, fiú i ndrochaimsir nó istoíche, agus calafort nó sprioc a aimsiú go héasca.","Satailít loingseoireachta
Ó thús ama bhain mairnéalaigh feidhm as na réaltaí chun loingseoireachta. Le blianta anois tá loingseoireacht nua-aoiseach leictreonach bunaithe ar na réaltaí nua — satailítí teileachumarsáide — in úsáid.
Fithisithe.
Tá na satailítí seo i bhfithisí fosaithe, agus tarchuireann siad bíogchomharthaí raidió an t-am ar fad.
Loingseoireacht.
Agus córas suite domhanda (GPS) ar bord, glacann an long nó an t-eitleán na bíoga seo ó roinnt de na satailítí agus ríomhann domhanleithead is domhanfhad an árthaigh go leanúnach.
Cabhraíonn an córas seo chun longa a dhíriú amuigh ar an bhfarraige agus calafort a aimsiú an t-am ar fad, fiú i ndrochaimsir agus istoíche.
San Eoraip."
334ecd17-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-11,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh déantúsaíocht agus saintréithe an Diúracán balaistíoch (V2) a forbraíodh sa Ghearmáin le linn an Dara Cogadh Domhanda,"Ba é an Diúracán balaistíoch (V2) roicéad treoraithe a cheap Wernher von Braun do arm na Gearmáine sa bhliain 1937. Bhí saintréithe ar leith aige: bhí sé an-tapa agus dodhéanta le heitleáin nó lámhach gunnaí a stopadh. Cé go raibh sé an-neamhchruinn, d'éirigh leis 1054 V2 a thitim ar an mBreatain Mhór idir na blianta 1944-1945. Ba theicneolaíocht chogaidh nuálach é a léirigh cumhacht teicneolaíoch na Gearmáine ag an am.","Vergeltungswaffe-2
Diúracán balaistíoch treoraithe a shaothraigh arm na Gearmáine faoi stiúir Wernher von Braun (saineolaí roicéad) i 1937. Thaistil sé go han-tapa ionas nárbh fhéidir teacht roimhe le heitleán ná lámhach gunnaí. Níorbh fhéidir é a stopadh, ach bhí sé an-neamhchruinn. I 1944-1945 thit 1054 díobh ar an mBreatain Mhór."
8f7f433f-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-12,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh na príomhthréithe a bhaineann le hiasc pluaise i stáit an Oirdheiscirt sna Stáit Aontaithe,"Is iasc beag dall é an t-iasc pluaise a bhíonn le fáil i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Tá saintréithe ar leith aige: níl aon lí ina cholainn, agus tá dhá speiceas eile ann a bhfuil súile beaga agus craiceann daite orthu, a mheastar i gcorcacha cois cósta na réigiúin sin.","Iasc pluaise
Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin."
fe151621-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-13,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Inis dom cén uair a toghadh John Galvin don Dáil don chéad uair,"Toghadh John Galvin don Dáil i bhfothoghchán i mí Lúnasa, 1956 nuair a ghlac sé suíochán Patrick McGrath, a bhí ina bhall de Fhianna Fáil freisin.","John Galvin
Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 190711 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán."
e14deba9-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-14,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,"Déan cur síos ar an gcarachtar príomha sa ghearrscannán ""The Longest Daycare""","Is é Maggie Simpson an príomhcharachtar sa ghearrscannán. Is gearrscannán ó 2012 é atá bunaithe ar an tsraith teilifíse ""The Simpsons"". Taispeadadh an scannán den chéad uair ar an 13 Iúil 2012.","The Longest Daycare
Is é ""Maggie Simpson in ""The Longest Daycare"", nó The Longest Daycare go díreach gearrscannán 2012 atá bunaithe ar ""The Simpsons"". Fuair an scannán a chéad taibhiú ar an 13 Iúil 2012, nuair a bhí sé ceangailte le """"."
e994e03d-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-15,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Cén dáta a saolaíodh Johann Gottfried Galle?,Saolaíodh Johann Gottfried Galle ar 9 Meitheamh 1812.,"Johann Gottfried Galle
Réalteolaí a saolaíodh i bPabsthaus na Gearmáine ab ea Johann Gottfried Galle (9 Meitheamh 1812 - 10 Iúil 1910). I 1846 agus é ag obair i Réadlann Bheirlín, d'fhionn sé an pláinéad Neiptiún."
f43903db-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-16,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Cén fhaisnéis a bhfuil a fhios agat faoi Avram Hershko?,"Is bitheolaí é Avram Hershko a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gCúige Karkag san Ungáir. Bhí an t-ainm Herskó Ferenc air nuair a rugadh é. Bhog sé go hIosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé leis an Technion i Haifa. Sa bhliain 2004, roinn sé Duais Nobel na Ceimice le Aaron Ciechanover agus Irwin Rose as a saothar ar mheicníocht díghrádaithe próitéiní trí úibicitine a aimsiú.","Avram Hershko
Bitheolaí a rugadh ar 31 Nollaig 1937 i gKarkag na hUngáire is ea Avram Hershko. Leis an ainm Herskó Ferenc a rugadh é. Chuir sé faoi in Iosrael sa bhliain 1950. Bhain sé dochtúireacht amach in Iarúsailéim agus oibríonn sé anois leis an Technion in Haifa. Roinn sé Duais Nobel na Ceimice i 2004 le Aaron Ciechanover is Irwin Rose as a bhfionnachtain go bhfuil meicníocht ann chun próitéiní a dhíghrádú trí mheán úibicitine."
9e2a37d7-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-17,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,An féidir leat insint dom faoi Ralf Schumacher mar thiománaí Foirmle a hAon?,"Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher a rugadh sa Ghearmáin ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, an tiománaí Foirmle a hAon is cáiliúla. I mbliain 2006, bhí sé ag pleanáil dul san iomaíocht sa Chraobh Dhomhanda Foirmle a hAon le foireann Toyota.","Ralf Schumacher
Is tiománaí Foirmle a hAon é Ralf Schumacher. Rugadh sa Ghearmáin é ar an 30 Meitheamh, 1975. Is deartháir é do Michael Schumacher, tiománaí cáiliúil Foirmle a hAon. I 2006, beidh Ralf ag glacadh páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Toyota."
b906f969-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-18,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Tabhair cur síos ar shaolré Dan Ashton mar imreoir sacair,"Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton a rugadh ar 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana. Thosaigh a ghairm sacair le Crewe Alexandra idir 2000 agus 2005. Ina dhiaidh sin, d'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin. Faoi láthair, tá sé ag imirt le West Ham United. Is léir go bhfuil gairm fhada agus éagsúil aige i sacar na Sasana.","Dean Ashton
Is imreoir sacair Sasanach é Dan Ashton (a rugadh 24 Samhain, 1983 i Swindon, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le West Ham United. D'imir sé le Crewe Alexandra ó 2000 go 2005. D'imir sé le Norwich City ar feadh séasúir amháin."
5e5de4b2-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-19,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,An féidir leat a mhíniú cén fáth ar bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926?,Bhuaigh Theodor Svedberg Duais Nobel na Ceimice i 1926 as a fhorbairt ar an ultralártheifneoir agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin. Léirigh sé go bhféadtar tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhí an taltacht seo an-tábhachtach mar go bhféadtar fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe a úsáid chun na próitéiní a scaradh go héifeachtach.,"Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor ""The"" Svedberg (30 Lúnasa 188425 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile."
a4c51e67-claude-3-5-haiku-20241022-Wiki-20,claude-3-5-haiku-20241022,Wiki,Mínigh an téarma 'Comhdhúil lipéadaithe' agus tabhair samplaí d'iseatópaí a luadh sa téacs seo.,Is ionann Comhdhúil lipéadaithe agus comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná an gnáthchéatadán d'iseatóp ar leith. Is féidir leis a bheith ina iseatóp radaighníomhach nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Samplaí de na hiseatópaí a luadh sa téacs ná deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13. Is féidir na hiseatópaí seo a úsáid in imscrúduithe eolaíocha éagsúla chun tréithe agus iompraíocht substaintí a thuiscint.,"Comhdhúil lipéadaithe
Comhdhúil ina bhfuil céatadán níos mó ná is gnách d'iseatóp ar leith dúile. Is féidir gur iseatóp radaighníomhach é seo, nó iseatóp cobhsaí is féidir a bhrath le speictreascópacht. Iseatóip a úsáidtear go coiteann is ea deoitéiriam (hidrigin-2) agus carbón-13."
75d613d3-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-1,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an téacs Gaeilge a léigh tú agus an dearcadh atá á chur in iúl ann maidir le téacsanna Sacs-Bhéarla,"Sa téacs seo, léirítear seasamh soiléir maidir le téacsanna Sacs-Bhéarla. Deirtear go soiléir nach dtugann an t-údar aon spéis do théacsanna i mBéarla, ach go bhfocclófar ar an ábhar a bhaineann go díreach leis an nGaeilge nó le moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. Tá sé soiléir go bhfuil tús áite tugtha ag an údar don teanga Ghaeilge agus do chúrsaí a bhaineann léi","Anois, ní chuirim aon spéis san téacs Sacs-Bhéarla; cloífidh mé leis an rud atá le rá ag an téacs a bhaineann leis an nGaeilge nó leis na moltaí a bhaineann leis an nGaeilge. I gcuid a hAon den Sceideal san Ghaeilge tá sé seo:"
f900d59e-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-2,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh na gealltanais atá déanta ag an Rialtas maidir leis an nGaeilge sa chóras oideachais de réir Chlár an Rialtais 2020 – 2025 Ár dTodhchaí Le Chéile.,"Tá dhá ghealltanas príomha sa téacs:
1. Obair leanúnach ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge.
2. Tús curtha le pleanáil do pholasaí oideachais:
- Polasaí don Oideachas Gaeltachta a chur i bhfeidhm
- Polasaí nua a fhorbairt don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht
Is léir go bhfuil an Rialtas tiomanta do threisiú agus tacaíocht a thabhairt don Ghaeilge sa chóras oideachais, agus é mar aidhm forbairt leanúnach a dhéanamh ar an teanga i gcomhthéacs oideachais.",Tá gealltanais i gClár an Rialtais 2020 – 2025 Ár dTodhchaí Le Chéile maidir leis an Gaeilge sa chóras oideachais. Tá na gealltanais seo déanta i gcomhthéacs na hoibre ar chur i bhfeidhm Straitéis 20-Bliain an Rialtais don Ghaeilge. Chun cur leis an obair atá á dhéanamh ag mo Roinn-se maidir le cur i bhfeidhm an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta tá tús curtha le hobair phleanála do pholasaí don oideachas trí mheán na Gaeilge lasmuigh den Ghaeltacht chomh maith.
a8e1e02c-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-3,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an próiseas nua do dhaoine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne.,"Ghabhamar leithscéal leis na daoine a bhí ag struggling clárú trí Ghaeilge go dtí seo. Anois, tá an próiseas iomlán ar fáil do gach duine a bhfuil fonn orthu clárú agus ainmniúchán a dhéanamh go hiomlán trí mheán na Gaeilge. Is féidir anois an próiseas a dhéanamh go hiomlán sa teanga Ghaeilge gan aon bhac.","Ghabhamar leithscéal agus gabhaimid leithscéal le haon duine a bhí ag iarraidh clárú trí mheán na Gaeilge ar an tairseach ar líne nach raibh in ann clárú nó ainmniúchán a dhéanamh go huile is go hiomlán trí Ghaeilge go dtí seo. Mar a léirigh mé, tá sé sin agus an próiseas sin ar fáil anois d’aon duine atá ag iarraidh an t-ainmniúchán a dhéanamh trí mheán na Gaeilge."
f2464bac-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-4,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an t-idirdhealú idir magadh futhu féin agus magadh faoi dhaoine eile i gcomhthéacs na tuaithe agus na cathrach i nGaillimh agus i mBaile Átha Cliath.,"Is minic a dhéanann muintir na tuaithe magadh futhu féin mar chuid dá gcultúr agus dá dteanga. Ní hionann é seo agus magadh a dhéanamh faoi dhaoine eile. Nuair a thagann daoine ón tuath go dtí na cathracha mar Ghaillimh nó Baile Átha Cliath, is féidir leo magadh a dhéanamh futhu féin mar bhealach chun iad féin a thuiscint agus a choimhéad. Le ham, tuigeann muintir na cathrach go bhfuil an magadh seo ina chuid den chultúr agus ní hionann é agus masla a dhéanamh.","Rinneadh tagairt don mhagadh agus don fhonóid a bhí dhá ndéanamh faoi mhuintir Chonamara i nGaillimh. Is sean-scéal é sin. Sin rud a thárlaíonn do chuile dhuine a thagann go Baile Átha Cliath uaireanta. Tar éis tamaill, tuigeann muintir na cathrach, i nGaillimh nó i mBaile Átha Cliath, go bhfuil muintir na tuaithe ag magadh futhu féin. Ní thabharfainn an oiread sin aird air."
d609d8cb-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-5,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh na deiseanna a d'fhéadfadh a bheith ann don earnáil turasóireachta faoi Rialtas nua,"Má bhíonn Rialtas nua ann, d'fhéadfadh deiseanna tábhachtacha a bheith ann don earnáil turasóireachta. Tá an earnáil seo ríthábhachtach agus fostaíonn sí go leor daoine óga agus eile go lán-aimseartha agus páirt-aimseartha. Tá súil ann go dtiocfaidh stimulus nó tacaíocht airgeadais chun cabhrú leis an earnáil, agus go mbeidh an task force a bhfuil tagairt déanta dó ag teacht amach go luath chun plean a dhéanamh.","Freisin, cé nach bhfuil clár Rialtais nua aontaithe, tá caint ann faoi July stimulus nó rud éigin mar sin. Sílim, más rud é go bhfuil Rialtas nua ann, go mbeidh deiseanna ansin agus airgead ar fáil d'earnáil ar nós turasóireacht atá fíor-thábhachtach agus ina noibríonn a lán daoine - daoine óga agus daoine eile - go lán-aimseartha agus go páirt-aimseartha. Tá súil agam go mbeidh teacht amach as an task force sin go luath."
3a08c6bc-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-6,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an méid a dúirt an tAire Stáit faoin leasú a bhí á phlé,"Dúirt an tAire Stáit nach raibh aon rud aige i gcoinne an leasaithe, ach go smaoineodh sé go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Ón téacs, is cosúil go raibh an leasú ag baint le hAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, maidir le gnó an údaráis áirithe.","Tá an leasú seo agus uimhir a 21 ar an ábhar céanna. Go mbainfeadh an tAcht um Shaoráil Faisnéise, 1997, agus an tAcht Ombudsman, 1980, le gnó an údaráis. Dúirt an tAire Stáit ag an gCéim dheiridh nach raibh aon rud aige i gcoinne na leasuithe seo ach go raibh slí níos fearr ann chun é a chur i gcrích. Dúirt sé go smaoineodh sé ar an ábhar idir an dá linn agus ba mhaith liom a chlos uaidh cad é a thuairim anois."
7ea1bb22-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-7,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh na deacrachtaí a bhí ag Gaeilgeoirí nuair a bhí siad ag iarraidh páirt a ghlacadh i bpróiseas dréachtphlean forbartha na cathrach.,"Bhí deacrachtaí móra ag Gaeilgeoirí páirt a ghlacadh sa phróiseas pleanála mar nach raibh na saincheisteanna ná tuarascáil an phríomhfheidhmeannaigh ar fáil as Gaeilge. Chuir an easpa aistriúchán bac ar rannpháirtíocht iomlán na nGaeilgeoirí sa phróiseas forbartha cathrach, agus rinne sé an próiseas níos deacra dóibh chun a gcuid tuairimí agus achainíocha a chur in iúl.","Chomh maith leis sin, toisc go bhfuilimid ag caint faoin bpróiseas maidir le dréachtphlean forbartha na cathrach, ní raibh sé go hiomlán éasca dóibh siúd a bhí ag iarraidh achainíocha a dhéanamh ar an bpróiseas sin mar ní raibh na saincheisteanna ar fáil as Gaeilge ná an méid a bhí an príomhfheidhmeannach tar éis a rá maidir leis an tuarascáil a rinne sé ar an gcéad dhréacht den phlean. Ní raibh sé sin ar fáil as Gaeilge ach oiread. Rinne sé sin deacair do Ghaeilgeoirí a bheith mar chuid den phróiseas. Tá jab mór le déanamh ag na finnéithe."
0a6a312b-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-8,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an scéal a bhaineann le tionóntaí agus gnóthaí beaga i gCeathrú Rua maidir leis an litir ón údarás,"Bhí tionóntaí agus gnóthaí beaga ag obair i gCeathrú Rua ar shuíomh áirithe. Bhí siad ag súil go mbeadh cead acu léasanna a chur ar fáil. Go tobann, fuair siad litir ón údarás a bhí ag cur iniúchadh dlíthiúil i gcrích. Bhí an litir gan choinne agus chuir sí eagla orthu. Bhí imní orthu go mbeadh na comhlachtaí i mbaol agus go gcaillfidís a n-obair. Mheas siad nach féidir fanacht go dtí go gcríochnófaí an díospóireacht faoin straitéis","Is í an phráinn atá ag baint leis an mBille ná go bhfuil tionóntaí agus gnóthaí beaga faighte ag muintir an Cheathrú Rua don suíomh seo. Bhí sé intuigthe go mbeadh an chumhacht acu léasanna a chur ar fáil dóibh siúd ata i gceist. Go tobann, fuaireadar litir ón údarás ag rá go raibh iniúchadh á dhéanamh ó thaobh an dlí de. Ní rabhadar ag súil leis an litir sin. Beidh na comhlachtaí i mbaol agus beidh an fhostaíocht caillte. Ní féidir linn fanacht go dtí go mbeidh an díospóireacht leathan faoin straitéis críochnaithe. D'fhreastal mé ar na cruinnithe sa Ghaeltacht nuair a bhí mé ag cabhrú le gné eile den ábhar seo."
09360c2d-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-9,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh na deacrachtaí atá ag an údar le cláracha raidió do pháistí scoile faoi 12 bhliain d'aois.,"Dar leis an údar, níl aon chláracha fóirstineacha ann do pháistí scoile. Creidtear gur cheart na cláracha a shimpliú agus a leathnú do scoláirí faoi 12 bhliain d'aois. Deir sé go bhfuil an locht ar Radio Éireann nach bhfuil cláracha oiriúnacha á gcur ar siúl acu do pháistí, agus gur mór an trua nach bhfuil deis ag páistí úsáid a bhaint as an raidió.","Rud eile, ní shílim go bhfuil cláracha fóirstineacha ann chomh fada is a bhaineas le páistí scoile ar chor ar bith. Sílim féin gur cheart cláracha fá choinne scoláirí, páistí fé bhun 12 bhliain d'aois a shimpliú agus a leathnú. Sílim gur mór an trua nach bhfuil caoi ag na páistí níos mó úsáid a bhaint as an Radio. Ní orthu atá an locht. Is ar lucht Radio Éireann atá an locht ná cuireann siad cláracha oiriúnacha ar siúl do na páistí."
1cc71dc1-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-10,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an próiseas a bhain le scéim teanga a ullmhú sa bhliain 2007 de réir an téacs.,"Sa bhliain 2007, fuair eagraíochtaí Stáit litir a d'iarr orthu scéim teanga a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am. Ba cheart go n-iarrfaí ar na heagraíochtaí a gcuid scéimeanna teanga a chur ar fáil agus míniú a thabhairt faoin am a bheidh siad réidh. Bhí an próiseas seo dírithe ar sheirbhísí a chur ar fáil do phobal na Gaeilge sna ceantair éagsúla.","Sa bhliain 2007, fuair siad litir ag rá leo gur cheart dóibh scéim a ullmhú. Fuair siad ordú ón Aire a bhí ann ag an am, atá suite linn inniu. Shílfinn go mbeadh sé seo mar cheann de na bunrudaí a bheadh le déanamh ó thaobh na Ranna éagsúla agus na heagraíochtaí Stáit. Ba cheart go n-iarrfaí orthu ""cá bhfuil bhur scéim teanga?"" agus ""cén uair a bhfuil sibh chun é a chur ar fáil?"". Baineann sé seo leis na seirbhísí atá pobal na Gaeilge ag lorg sna ceantair éagsúla."
49ef79aa-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-11,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh na pleananna atá ann do thionscnamh Údarás na Gaeltachta maidir le hathchóiriú monarchan agus earcaíocht foirne.,"Dar leis an téacs, tá na pleananna seo a leanas ann:
- Réamhphleanáil an togra faoi lámh faoi láthair
- Iarratas ar chead pleanála don athchóiriú monarchan le bheith réidh go luath
- Tús a chur le hobair athchóirithe laistigh de thrí mhí ón gcead pleanála a fháil
- Earcaíocht foirne don ghnó a thosú roimh dheireadh na bliana
- Sprioc Chéim 1145 duine a earcú",Tuigim ó Údarás na Gaeltachta go bhfuil an réamhphleanáil do chur i bhfeidhm an togra seo ar siúl faoi láthair; go bhfuiltear ag súil go mbeidh iarratas ar chead pleanála reidh go luath d'athchóiriú na monarchan don ghnó agus go dtosófar ar an obair athchóirithe sin laistigh de thrí mhí ach an cead pleanála a bheith ar fáil; agus go meastar go gcuirfear tús le hearcaíocht foirne don ghnó roimh dheireadh na bliana. Is é an sprioc do Chéim 1 den tionscnamh ná 145 dhuine.
23143cab-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-12,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh conas is féidir le múinteoirí a gcuid eolais ghairmiúil a chomhroinnt chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do dhaltaí i dtimpeallachtaí scoile.,"Is féidir le múinteoirí a gcuid eolais ghairmiúil a chomhroinnt trí phleanáil chomhoibríoch agus comhoibriú gníomhach. Trí eolas, saineolas agus straitéisí teagaisc a phlé le chéile, is féidir leo tacaíocht níos éifeachtúla a chur ar fáil do líon níos mó daltaí i gcomhthéacs na scoile. Tig leo cruinnithe rialta a eagrú, grúpaí staidéir ghairmiúil a chruthú, agus modhanna cumarsáide digití a úsáid chun eolas a chomhroinnt agus foghlaim chomhpháirteach a chur chun cinn.","Beidh siad in ann a bheith ag obair le chéile chun a gcuid eolais ghairmiúil agus saineolas a phleanáil, a chomhroinnt agus a chomhoibriú ionas gur féidir tacaíocht níos éifeachtúla a thabhairt do líon níos airde daltaí i dtimpeallachtaí scoile, mar ar minic a bhíonn gá ollmhór ann."
246ddd2f-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-13,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an rud a dúradh faoi Údarás na Gaeltachta sa téacs seo a bhaineann lena pholasaithe agus a bhfeidhmíocht airgeadais,"Sa téacs, luadh go raibh dúshláin airgeadais ag Údarás na Gaeltachta le blianta beaga anuas. Dúirt an urlabhraí go raibh an t-údarás ""ag snámh in aghaidh easa"" ó thaobh airgeadais, agus go raibh siad ag iarraidh ""an cloigeann a choinneáil ar barr uisce"". Léirítear freisin go bhfuil athrú dearfach tagtha ar an údarás anois, mar tá a pholasaithe níos soiléire agus níos fearr struchtúrtha anois. Cuireadh fáilte roimh an Uasal Ó hÉanaigh mar phríomhfheidhmeannach nua, agus moladh an fhís nua atá acu.","Cuirim fáilte roimh na finnéithe. Tréaslaím leis an Uasal Ó hÉanaigh as a cheapachán mar phríomhfheidhmeannach ar Údarás na Gaeltachta. Bhí sé ráite ariamh go raibh an-teacht aniar ar mhuintir Iorras Aithneach. Tá sé sin léirithe ag an Uasal Ó hÉanaigh, agus bail ó Dhia air. Cuirim fáilte roimh an fhoireann ar fad atá i láthair. Is breá an rud é an fhís don údarás a fheiceáil. Le cúpla bliain anuas, b'fhéidir nach raibh sé chomh soiléir dúinn cén treo a bhí i gceist ag an údarás ó thaobh polasaí de, is dócha de bharr go raibh an t-údarás ag snámh in aghaidh easa i gcomhthéacs cúrsaí airgeadais, srl. B'fhéidir go raibh an t-údarás ag iarraidh an cloigeann a choinneáil ar barr uisce. Is breá é go bhfuil polasaithe an údaráis tarraingthe le chéile sa chur i láthair. Chuir lucht an údaráis an méid seo le chéile nuair a chas muid leo le déanaí."
2fa9575d-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-14,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh líon na scéimeanna teanga a daingníodh faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 de réir an téacs seo.,"Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agus foilsithe. Tá na scéimeanna seo ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga ag www.coimisineir.ie. Ina theannta sin, tá fógra seolta chuig os cionn 50 comhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chun daingniú.","85
D’fhiafraigh
Deputy Michael D. Higgins
den
Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
an mó scéim teanga atá aontaithe anois faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina thaobh.
[32619/07] Tá 70 scéim teanga a chlúdaíonn 128 comhlacht poiblí daingnithe agam anois agus foilsithe. Ta na scéimeanna seo uile ar fáil ar shuíomh idirlín an Choimisinéara Teanga, www.coimisineir.ie. Sa bhreis ar sin, tá fógra seolta agam chuig os cionn 50 gcomhlacht poiblí eile ag iarraidh orthu dréacht-scéim teanga a ullmhú agus a sheoladh chugam le daingniú. Tá oifigigh mo Roinne ag plé leis na comhlachtaí sin faoi láthair."
cdc7a03b-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-15,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an cáin ar chorrlach caipitil (Capital Gains Tax) mar a phléitear sa téacs seo maidir le daoine saibhre in Éirinn.,"De réir an téacs, tá ráta cánach an-íseal ar chorrlach caipitil do dhaoine saibhre. Má dhíolann duine talamh ar imeall chathair Átha Cliath a bhí fiú £10,000 agus é a dhíol ar £1,000,000, ní bheidh orthu ach 20% a íoc mar cháin chorrlach caipitil. Cuirtear béim sa téacs go bhfuil seo i bhfad níos ísle ná an ráta cánach 42% a íocann daoine eile, agus go bhfabhraíonn an córas seo na daoine is saibhre sa tír. Léiríonn an téacs gur féidir le duine a bhfuil scairteanna aige freisin tairbhe a bhaint as an ráta íseal 20% ar cháin chorrlach caipitil.","Níl mórán ama agamsa ach is féidir liom a rá gur scannal atá sa Bhille seo do chosmhuintir na tíre. Is maith an rud é do na daoine saibhre, mar go bhfanann an leibhéil ath-chreasú i talún mar atá sé nó níos measa. Má tá acra talmhaíochta ar luach £10,000 ag duine ar imeall chathair Átha Cliath is féidir é a dhíol ar thart ar £1,000,000 le lucht tógála. Níl le h-íoc ansin agat ach 20% ar Capital Gains Tax. I gcomparáid lena lán daoine atá ag íoc 42% níl a fhios agam conas is féidir leis an Rialtas a rá go bhfuil siad i bhfábhar ísliú cánach sa tslí sin. Is é an cáin íseal atá ag na daoine is saibhre sa tír agus má tá scaranna ag duine níl le h-íoc ag duine ach 20% cánach ar Capital Gains Tax ach oiread. Dá bharr sin is iad na daoine a bhfuil airgead acu atá i bhfábhar na Bille seo don chuid is mó. Tá an cuma céanna ar an gcóras coigealtais, Savings Scheme, chomh maith. Is iad na daoine ag a bhfuil níos mó airgid gur féidir an méid is mó brabúis a thuilleamh."
88af9e20-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-16,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,An bhfuil an lucht oibre a sholáthraíonn seirbhísí nuachta i nGaeilge in RTÉ ag fáil an phá chéanna leis na daoine a sholáthraíonn seirbhísí nuachta i mBéarla?,"Níl a fhios go cinnte an bhfuil an pá mar an gcéanna idir na daoine a dhéanann nuacht i nGaeilge agus i mBéarla in RTÉ. Is ceist thábhachtach í seo a bhaineann le cothromaíocht agus comhionannas sa láthair oibre, ach ní féidir freagrí iomlán a thabhairt gan iniúchadh breise a dhéanamh ar na struchtúir phá in RTÉ.","Díreach mar cheist scoir, tá ceist mhór agam. Ba cheart í a bheith curtha ar dtús. An bhfuil an dream atá ag soláthar seirbhísí nuachta i nGaeilge nó pé rud é in RTÉ ar an bpá céanna leis an dream a dhéanann an rud céanna i mBéarla?"
f2e3a4ce-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-17,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh cumhachtaí an ghrúpa ardleibhéil maidir le cruinnithe agus foghrúpaí,"Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre. Chomh maith leis sin, tá an cumas acu foghrúpaí a bhunú ar bhonn ad hoc chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais. Is féidir na foghrúpaí seo a chruthú de réir mar is cuí agus díriú ar ábhair shonracha laistigh den oideachas.","Is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara cur i láthair a dhéanamh ag cruinnithe den ghrúpa oibre, de réir mar is cuí. Chomh maith leis sin, is féidir leis an ngrúpa ardleibhéil seo foghrúpaí a bhunú freisin, de réir mar is cuí ar bhonn ad hoc, chun déileáil le ceisteanna a bhaineann le réimsí sainiúla oideachais."
76902f47-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-18,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh na príomhscéimeanna feabhsúcháin atá á gcur i bhfeidhm ag an Roinn i mbliana sna ceantair Ghaeltachta,"I mbliana, tá dhá phríomhscéim mhuiroibreacha á gcur i bhfeidhm ag an Roinn:
1. Céim a haon de mhórscéim thrí bliana chun áiseanna calaíochta a fhorbairt ag an gcé i mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Tá £2 milliún á infheistiú sa tionscadal seo.
2. Críochnú na mórscéime muiroibreacha ar Inis Meáin agus Inis Oírr, na hOileáin Árainn. Tá an obair seo dírithe ar leas mhuintir na n-oileán agus forbairt thionscal na turasóireachta a chur chun cinn.
Iomlán na hinfheistíochta ná £3.344 milliún do scéimeanna feabhsúcháin na Roinne i mbliana.","Maidir le scéimeanna feabhsúcháin sa Ghaeltacht, den soláthar de £3.344m atá ar fáil i mbliana do scéimeanna feabhsúcháin mo Roinnse, tá£2m á dhíriú ar an gcéad chéim den mhórscéim mhuiroibreacha trí bliana chun áiseanna oiriúnacha calaíochta a fhorbairt ag an gcé ag an mBaile Thiar, Toraigh, Co. Dhún na nGall. Cuirfear críoch chomh maith i mbliana ar an mórscéim mhuiroibreacha ar Inis Meáin agus ar Inis Oírr, na hOileáin Árainn — obair a bheidh chun sochair do mhuintir na n-oileán sin agus chun leas fhorbairt thionscal na turasóireachta."
31ffe111-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-19,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh conas a fhaigheann RTÉ a maoiniú agus na foinsí éagsúla a bhaineann leis,"Faigheann RTÉ a maoiniú ó dhá phríomhfhoinse: ioncam tráchtála agus fáltais tháillí ceadúnais. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009. Chomh maith leis sin, faigheann siad ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Mar shampla, in 2021, rinneadh foráil do €69.787 milliún maidir le ceadúnais saor in aisce. Sa bhliain 2020, fuair RTÉ €197.645 milliún san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse.","Tagann maoiniú RTÉ ó ioncam tráchtála agus ó fháltais tháillí ceadúnais araon. Cuimsíonn fáltais tháillí ceadúnais díolachán díreach An Post, a ghníomhaíonn mar mo ghníomhaire eisiúna faoi Alt 145 den Acht Craolacháin 2009 agus ranníocaíocht ón Roinn Cosanta Sóisialta i leith ceadúnas saor in aisce a eisítear faoin Scéim um Shochar Teaghlaigh. Rinneadh foráil do 69.787m in 2021 maidir le ceadúnais saor in aisce. Ní bheimid in ann an méid iomlán a fuarthas trí dhíolachán díreach cheadúnais teilifíse nó leithdháileadh foriomlán RTÉ a oibriú amach go dtí deireadh na bliana, mar sin, ach sa bhliain 2020 fuair RTÉ €197.645m san iomlán ó fháltais cheadúnais teilifíse."
248fd9b9-claude-3-5-haiku-20241022-Oireachtas-20,claude-3-5-haiku-20241022,Oireachtas,Mínigh an rud a bhí an tAire ag déanamh sa téacs seo,Bhí an tAire ag tabhairt óráide inniu agus léirigh sé suim mhór san Oideachas. Labhair sé i nGaeilge chun sampla a thabhairt do dhaoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu. Bhí sé ag moladh labhairt na Gaeilge agus ag taispeáint a thiomantas dá Roinn féin.,"Ba mhaith liom comhgháirdeachas a dhéanamh leis an Aire as ucht an óráid a rinne sé inniu. Theasbáin sé go raibh suim mhór aige in a Roinn féin agus sa cheist Oideachais ar fad. Ní rabhas anseo nuair bhí sé ag caint, ach is dóigh liom gur labhair sé i nGaeilge. Mhol sé é sin a dhéanamh. Táimse ag labhairt in ár dteanga féin chun déashompla a thabhairt do na daoine mar mé féin—daoine nach bhfuil ach beagán Gaeilge acu."