Spaces:
Sleeping
Sleeping
File size: 10,298 Bytes
a081d81 23b1977 a081d81 1380c2c a081d81 23b1977 a081d81 1380c2c a081d81 1380c2c a081d81 1380c2c a081d81 1380c2c a081d81 | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 | """Genere les artefacts ACP de cadrage analytique utilises par le rapport.
Usage :
python3 scripts/acp.py
Role dans le projet :
- `preparation.ipynb` reste le notebook de reference pour calculer l'ACP
de cadrage analytique sur `data/simulation/crop_yield.csv` et produire les artefacts dans
`artifacts/pca/`.
- `rapport.ipynb` ne recalcule pas l'ACP : il relit uniquement les tableaux
et figures présents dans `artifacts/pca/`.
- ce script permet de régénérer les mêmes artefacts en mode headless, sans
relancer tout `preparation.ipynb`, lorsque seul le rapport a besoin d'être
rafraîchi.
"""
from pathlib import Path
import sys
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")
import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np
import pandas as pd
import seaborn as sns
from sklearn.decomposition import PCA
from sklearn.preprocessing import StandardScaler
PROJECT_ROOT = Path(__file__).resolve().parents[1]
if str(PROJECT_ROOT) not in sys.path:
sys.path.insert(0, str(PROJECT_ROOT))
from scripts.project_config import load_preparation_config
from scripts.simulation_dataset import (
SIMULATION_ACP_NUMERIC_COLUMNS,
load_normalized_simulation_dataset,
)
SEED = 42
PREPARATION_CONFIG = load_preparation_config(ensure_dirs=True)
DATA_PATH = PREPARATION_CONFIG["AGRI_CROP_YIELD_PATH"]
ARTIFACTS_DIR = PREPARATION_CONFIG["PCA_ARTIFACTS_DIR"]
def load_clean_dataset() -> tuple[pd.DataFrame, list[str]]:
"""Charge et normalise le dataset de simulation utilise pour l'ACP.
Returns:
tuple[pd.DataFrame, list[str]]: Dataset nettoye et liste des colonnes
quantitatives retenues pour l'ACP.
"""
if not DATA_PATH.exists():
raise FileNotFoundError(f"Fichier introuvable : {DATA_PATH}")
df = load_normalized_simulation_dataset(DATA_PATH, boolean_dtype="boolean")
return df, SIMULATION_ACP_NUMERIC_COLUMNS
def save_correlation_projection(pca_input: pd.DataFrame, pca_model: PCA, pca_scores: pd.DataFrame) -> None:
"""Genere la heatmap de correlation et la projection PC1-PC2."""
correlation = pca_input.corr().round(3)
correlation.to_csv(ARTIFACTS_DIR / "pca_correlation.csv")
pca_scores_sample = pca_scores.sample(n=min(5000, len(pca_scores)), random_state=SEED)
fig, axes = plt.subplots(1, 2, figsize=(16, 6))
sns.heatmap(
correlation,
annot=True,
cmap="coolwarm",
center=0,
vmin=-1,
vmax=1,
ax=axes[0],
)
axes[0].set_title("Corrélations des variables quantitatives")
sns.scatterplot(
data=pca_scores_sample,
x="PC1",
y="PC2",
hue="yield_level",
palette={"faible": "#457b9d", "intermediaire": "#2a9d8f", "eleve": "#e76f51"},
alpha=0.35,
s=18,
ax=axes[1],
)
axes[1].set_title("Projection sur le plan PC1-PC2\n(points colores selon le rendement)")
axes[1].set_xlabel(f"PC1 ({pca_model.explained_variance_ratio_[0]:.1%} de variance)")
axes[1].set_ylabel(f"PC2 ({pca_model.explained_variance_ratio_[1]:.1%} de variance)")
axes[1].axhline(0, color="lightgray", linewidth=1)
axes[1].axvline(0, color="lightgray", linewidth=1)
axes[1].legend(title="Niveau de rendement", loc="best")
plt.tight_layout()
fig.savefig(ARTIFACTS_DIR / "pca_correlation_and_projection.png", dpi=150, bbox_inches="tight")
plt.close(fig)
def save_loadings_visuals(pca_model: PCA, pca_numeric_cols: list[str], pca_scores: pd.DataFrame) -> None:
"""Produit les visuels de charges factorielles et de lecture de PC1."""
loadings = pd.DataFrame(
pca_model.components_.T,
index=pca_numeric_cols,
columns=[f"PC{i + 1}" for i in range(len(pca_numeric_cols))],
)
variable_coords = pd.DataFrame(
pca_model.components_.T * np.sqrt(pca_model.explained_variance_),
index=pca_numeric_cols,
columns=[f"PC{i + 1}" for i in range(len(pca_numeric_cols))],
)
pc1_contributions = (
variable_coords["PC1"]
.abs()
.sort_values(ascending=False)
.rename("contribution_absolue_pc1")
.to_frame()
.reset_index()
.rename(columns={"index": "variable"})
)
pc1_contributions.to_csv(ARTIFACTS_DIR / "pca_pc1_contributions.csv", index=False)
pca_scores_sample = pca_scores.sample(n=min(5000, len(pca_scores)), random_state=SEED)
fig, axes = plt.subplots(1, 2, figsize=(20, 8))
correlation_circle = plt.Circle((0, 0), 1, color="lightgray", fill=False, linestyle="--")
axes[0].add_patch(correlation_circle)
for variable in pca_numeric_cols:
x = variable_coords.loc[variable, "PC1"]
y = variable_coords.loc[variable, "PC2"]
axes[0].arrow(0, 0, x, y, color="#d62828", head_width=0.04, length_includes_head=True)
axes[0].annotate(
variable,
xy=(x, y),
xytext=(10 if x >= 0 else -10, 10 if y >= 0 else -10),
textcoords="offset points",
color="#1d3557",
ha="left" if x >= 0 else "right",
va="bottom" if y >= 0 else "top",
bbox=dict(boxstyle="round,pad=0.2", facecolor="white", edgecolor="none", alpha=0.8),
)
axes[0].set_title("Cercle des corrélations (PC1-PC2)", pad=18)
axes[0].set_xlabel(f"PC1 ({pca_model.explained_variance_ratio_[0]:.1%} de variance)")
axes[0].set_ylabel(f"PC2 ({pca_model.explained_variance_ratio_[1]:.1%} de variance)")
axes[0].set_xlim(-1.25, 1.25)
axes[0].set_ylim(-1.25, 1.25)
axes[0].set_aspect("equal", "box")
axes[0].axhline(0, color="lightgray", linewidth=1)
axes[0].axvline(0, color="lightgray", linewidth=1)
axes[1].scatter(
pca_scores_sample["PC1"],
pca_scores_sample["PC2"],
alpha=0.15,
s=14,
color="#8ecae6",
)
for variable in pca_numeric_cols:
x = loadings.loc[variable, "PC1"] * 4
y = loadings.loc[variable, "PC2"] * 4
axes[1].arrow(0, 0, x, y, color="#d62828", head_width=0.08, length_includes_head=True)
axes[1].annotate(
variable,
xy=(x, y),
xytext=(10 if x >= 0 else -10, 10 if y >= 0 else -10),
textcoords="offset points",
color="#1d3557",
ha="left" if x >= 0 else "right",
va="bottom" if y >= 0 else "top",
bbox=dict(boxstyle="round,pad=0.2", facecolor="white", edgecolor="none", alpha=0.8),
)
axes[1].set_title("Lecture de la première composante principale", pad=18)
axes[1].set_xlabel("PC1")
axes[1].set_ylabel("PC2")
axes[1].axhline(0, color="lightgray", linewidth=1)
axes[1].axvline(0, color="lightgray", linewidth=1)
plt.tight_layout()
fig.savefig(ARTIFACTS_DIR / "pca_correlation_circle_and_loadings.png", dpi=150, bbox_inches="tight")
plt.close(fig)
def save_variance_outputs(pca_model: PCA, pca_numeric_cols: list[str]) -> tuple[int, float]:
"""Sauvegarde les tableaux et la figure de variance expliquee.
Returns:
tuple[int, float]: Dimension intrinseque retenue et variance cumulee
correspondante.
"""
variance = pd.DataFrame(
{
"composante": [f"PC{i + 1}" for i in range(len(pca_numeric_cols))],
"variance_expliquee": pca_model.explained_variance_ratio_,
"variance_cumulee": np.cumsum(pca_model.explained_variance_ratio_),
}
).round(4)
variance.to_csv(ARTIFACTS_DIR / "pca_variance.csv", index=False)
intrinsic_dimension = int(np.argmax(variance["variance_cumulee"].to_numpy() >= 0.90) + 1)
variance_pc2 = round(float(variance.loc[min(1, len(variance) - 1), "variance_cumulee"]), 4)
retained_variance = round(float(variance.loc[intrinsic_dimension - 1, "variance_cumulee"]), 4)
summary = pd.DataFrame(
{
"indicateur": [
"dimension_intrinseque_90pct",
"variance_cumulee_pc2",
"variance_cumulee_conservee",
],
"valeur": [intrinsic_dimension, variance_pc2, retained_variance],
}
)
summary.to_csv(ARTIFACTS_DIR / "pca_summary.csv", index=False)
positions = np.arange(len(variance))
fig, ax1 = plt.subplots(figsize=(12, 6))
ax1.bar(positions, variance["variance_expliquee"], color="#457b9d")
ax1.set_xlabel("Composante principale")
ax1.set_ylabel("Variance expliquée")
ax1.set_xticks(positions)
ax1.set_xticklabels(variance["composante"])
ax2 = ax1.twinx()
ax2.plot(positions, variance["variance_cumulee"], marker="o", color="#e63946")
ax2.axhline(0.90, linestyle="--", color="gray", linewidth=1)
ax2.set_ylabel("Variance cumulée")
ax2.set_ylim(0, 1.05)
plt.title("Variance expliquée par les composantes principales")
plt.tight_layout()
fig.savefig(ARTIFACTS_DIR / "pca_explained_variance.png", dpi=150, bbox_inches="tight")
plt.close(fig)
return intrinsic_dimension, retained_variance
def main() -> None:
"""Regenerer les artefacts ACP a partir du dataset de simulation."""
ARTIFACTS_DIR.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
sns.set_theme(style="whitegrid")
df, pca_numeric_cols = load_clean_dataset()
pca_input = df[pca_numeric_cols].copy()
pca_scaled = StandardScaler().fit_transform(pca_input)
pca_model = PCA()
pca_features = pca_model.fit_transform(pca_scaled)
pca_scores = pd.DataFrame(
pca_features,
columns=[f"PC{i + 1}" for i in range(len(pca_numeric_cols))],
)
q1, q2 = df["yield_tons_per_hectare"].quantile([0.33, 0.66]).tolist()
pca_scores["yield_level"] = pd.cut(
df["yield_tons_per_hectare"],
bins=[-np.inf, q1, q2, np.inf],
labels=["faible", "intermediaire", "eleve"],
include_lowest=True,
)
save_correlation_projection(pca_input, pca_model, pca_scores)
save_loadings_visuals(pca_model, pca_numeric_cols, pca_scores)
intrinsic_dimension, retained_variance = save_variance_outputs(pca_model, pca_numeric_cols)
print(f"Artefacts ACP générés dans : {ARTIFACTS_DIR.resolve()}")
print(f"Dimension intrinsèque retenue : {intrinsic_dimension}")
print(f"Variance cumulée conservée : {retained_variance:.1%}")
if __name__ == "__main__":
main()
|