Datasets:
Add files using upload-large-folder tool
Browse filesThis view is limited to 50 files because it contains too many changes. See raw diff
- Manu_Charitra/meta.json +1871 -0
- Manu_Charitra/page_0005.txt +3 -0
- Manu_Charitra/page_0007.txt +14 -0
- Manu_Charitra/page_0008.txt +13 -0
- Manu_Charitra/page_0009.txt +23 -0
- Manu_Charitra/page_0010.txt +26 -0
- Manu_Charitra/page_0011.txt +16 -0
- Manu_Charitra/page_0012.txt +5 -0
- Manu_Charitra/page_0013.txt +3 -0
- Manu_Charitra/page_0014.txt +20 -0
- Manu_Charitra/page_0015.txt +21 -0
- Manu_Charitra/page_0016.txt +21 -0
- Manu_Charitra/page_0017.txt +47 -0
- Manu_Charitra/page_0018.txt +14 -0
- Manu_Charitra/page_0019.txt +5 -0
- Manu_Charitra/page_0020.txt +5 -0
- Manu_Charitra/page_0021.txt +88 -0
- Manu_Charitra/page_0022.txt +29 -0
- Manu_Charitra/page_0023.txt +31 -0
- Manu_Charitra/page_0024.txt +31 -0
- Manu_Charitra/page_0025.txt +32 -0
- Manu_Charitra/page_0026.txt +32 -0
- Manu_Charitra/page_0027.txt +33 -0
- Manu_Charitra/page_0028.txt +28 -0
- Manu_Charitra/page_0029.txt +26 -0
- Manu_Charitra/page_0030.txt +27 -0
- Manu_Charitra/page_0031.txt +26 -0
- Manu_Charitra/page_0032.txt +25 -0
- Manu_Charitra/page_0034.txt +25 -0
- Manu_Charitra/page_0035.txt +32 -0
- Manu_Charitra/page_0036.txt +32 -0
- Manu_Charitra/page_0037.txt +32 -0
- Manu_Charitra/page_0038.txt +34 -0
- Manu_Charitra/page_0039.txt +30 -0
- Manu_Charitra/page_0040.txt +29 -0
- Manu_Charitra/page_0041.txt +28 -0
- Manu_Charitra/page_0042.txt +29 -0
- Manu_Charitra/page_0043.txt +29 -0
- Manu_Charitra/page_0044.txt +27 -0
- Manu_Charitra/page_0045.txt +29 -0
- Manu_Charitra/page_0046.txt +16 -0
- Manu_Charitra/page_0047.txt +10 -0
- Manu_Charitra/page_0048.txt +28 -0
- Manu_Charitra/page_0049.txt +31 -0
- Manu_Charitra/page_0051.txt +5 -0
- Manu_Charitra/page_0052.txt +11 -0
- Manu_Charitra/page_0053.txt +15 -0
- Manu_Charitra/page_0054.txt +12 -0
- Manu_Charitra/page_0055.txt +7 -0
- Manu_Charitra/page_0056.txt +12 -0
Manu_Charitra/meta.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,1871 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"status": "done",
|
| 3 |
+
"saved": 621,
|
| 4 |
+
"total_pages": 748,
|
| 5 |
+
"filename": "Manu Charitra.pdf",
|
| 6 |
+
"pages": {
|
| 7 |
+
"5": {
|
| 8 |
+
"quality": 4
|
| 9 |
+
},
|
| 10 |
+
"7": {
|
| 11 |
+
"quality": 3
|
| 12 |
+
},
|
| 13 |
+
"8": {
|
| 14 |
+
"quality": 3
|
| 15 |
+
},
|
| 16 |
+
"9": {
|
| 17 |
+
"quality": 3
|
| 18 |
+
},
|
| 19 |
+
"10": {
|
| 20 |
+
"quality": 3
|
| 21 |
+
},
|
| 22 |
+
"11": {
|
| 23 |
+
"quality": 3
|
| 24 |
+
},
|
| 25 |
+
"12": {
|
| 26 |
+
"quality": 3
|
| 27 |
+
},
|
| 28 |
+
"13": {
|
| 29 |
+
"quality": 3
|
| 30 |
+
},
|
| 31 |
+
"14": {
|
| 32 |
+
"quality": 3
|
| 33 |
+
},
|
| 34 |
+
"15": {
|
| 35 |
+
"quality": 3
|
| 36 |
+
},
|
| 37 |
+
"16": {
|
| 38 |
+
"quality": 3
|
| 39 |
+
},
|
| 40 |
+
"17": {
|
| 41 |
+
"quality": 3
|
| 42 |
+
},
|
| 43 |
+
"18": {
|
| 44 |
+
"quality": 3
|
| 45 |
+
},
|
| 46 |
+
"19": {
|
| 47 |
+
"quality": 3
|
| 48 |
+
},
|
| 49 |
+
"20": {
|
| 50 |
+
"quality": 3
|
| 51 |
+
},
|
| 52 |
+
"21": {
|
| 53 |
+
"quality": 3
|
| 54 |
+
},
|
| 55 |
+
"22": {
|
| 56 |
+
"quality": 1
|
| 57 |
+
},
|
| 58 |
+
"23": {
|
| 59 |
+
"quality": 1
|
| 60 |
+
},
|
| 61 |
+
"24": {
|
| 62 |
+
"quality": 1
|
| 63 |
+
},
|
| 64 |
+
"25": {
|
| 65 |
+
"quality": 1
|
| 66 |
+
},
|
| 67 |
+
"26": {
|
| 68 |
+
"quality": 1
|
| 69 |
+
},
|
| 70 |
+
"27": {
|
| 71 |
+
"quality": 1
|
| 72 |
+
},
|
| 73 |
+
"28": {
|
| 74 |
+
"quality": 1
|
| 75 |
+
},
|
| 76 |
+
"29": {
|
| 77 |
+
"quality": 1
|
| 78 |
+
},
|
| 79 |
+
"30": {
|
| 80 |
+
"quality": 1
|
| 81 |
+
},
|
| 82 |
+
"31": {
|
| 83 |
+
"quality": 1
|
| 84 |
+
},
|
| 85 |
+
"32": {
|
| 86 |
+
"quality": 1
|
| 87 |
+
},
|
| 88 |
+
"34": {
|
| 89 |
+
"quality": 1
|
| 90 |
+
},
|
| 91 |
+
"35": {
|
| 92 |
+
"quality": 1
|
| 93 |
+
},
|
| 94 |
+
"36": {
|
| 95 |
+
"quality": 1
|
| 96 |
+
},
|
| 97 |
+
"37": {
|
| 98 |
+
"quality": 1
|
| 99 |
+
},
|
| 100 |
+
"38": {
|
| 101 |
+
"quality": 1
|
| 102 |
+
},
|
| 103 |
+
"39": {
|
| 104 |
+
"quality": 1
|
| 105 |
+
},
|
| 106 |
+
"40": {
|
| 107 |
+
"quality": 1
|
| 108 |
+
},
|
| 109 |
+
"41": {
|
| 110 |
+
"quality": 1
|
| 111 |
+
},
|
| 112 |
+
"42": {
|
| 113 |
+
"quality": 1
|
| 114 |
+
},
|
| 115 |
+
"43": {
|
| 116 |
+
"quality": 1
|
| 117 |
+
},
|
| 118 |
+
"44": {
|
| 119 |
+
"quality": 1
|
| 120 |
+
},
|
| 121 |
+
"45": {
|
| 122 |
+
"quality": 1
|
| 123 |
+
},
|
| 124 |
+
"46": {
|
| 125 |
+
"quality": 1
|
| 126 |
+
},
|
| 127 |
+
"47": {
|
| 128 |
+
"quality": 4
|
| 129 |
+
},
|
| 130 |
+
"48": {
|
| 131 |
+
"quality": 1
|
| 132 |
+
},
|
| 133 |
+
"49": {
|
| 134 |
+
"quality": 1
|
| 135 |
+
},
|
| 136 |
+
"51": {
|
| 137 |
+
"quality": 3
|
| 138 |
+
},
|
| 139 |
+
"52": {
|
| 140 |
+
"quality": 3
|
| 141 |
+
},
|
| 142 |
+
"53": {
|
| 143 |
+
"quality": 3
|
| 144 |
+
},
|
| 145 |
+
"54": {
|
| 146 |
+
"quality": 3
|
| 147 |
+
},
|
| 148 |
+
"55": {
|
| 149 |
+
"quality": 3
|
| 150 |
+
},
|
| 151 |
+
"56": {
|
| 152 |
+
"quality": 3
|
| 153 |
+
},
|
| 154 |
+
"57": {
|
| 155 |
+
"quality": 3
|
| 156 |
+
},
|
| 157 |
+
"58": {
|
| 158 |
+
"quality": 3
|
| 159 |
+
},
|
| 160 |
+
"59": {
|
| 161 |
+
"quality": 3
|
| 162 |
+
},
|
| 163 |
+
"60": {
|
| 164 |
+
"quality": 3
|
| 165 |
+
},
|
| 166 |
+
"61": {
|
| 167 |
+
"quality": 3
|
| 168 |
+
},
|
| 169 |
+
"62": {
|
| 170 |
+
"quality": 3
|
| 171 |
+
},
|
| 172 |
+
"63": {
|
| 173 |
+
"quality": 3
|
| 174 |
+
},
|
| 175 |
+
"64": {
|
| 176 |
+
"quality": 3
|
| 177 |
+
},
|
| 178 |
+
"65": {
|
| 179 |
+
"quality": 3
|
| 180 |
+
},
|
| 181 |
+
"66": {
|
| 182 |
+
"quality": 3
|
| 183 |
+
},
|
| 184 |
+
"67": {
|
| 185 |
+
"quality": 3
|
| 186 |
+
},
|
| 187 |
+
"68": {
|
| 188 |
+
"quality": 3
|
| 189 |
+
},
|
| 190 |
+
"69": {
|
| 191 |
+
"quality": 3
|
| 192 |
+
},
|
| 193 |
+
"70": {
|
| 194 |
+
"quality": 3
|
| 195 |
+
},
|
| 196 |
+
"71": {
|
| 197 |
+
"quality": 3
|
| 198 |
+
},
|
| 199 |
+
"72": {
|
| 200 |
+
"quality": 3
|
| 201 |
+
},
|
| 202 |
+
"73": {
|
| 203 |
+
"quality": 3
|
| 204 |
+
},
|
| 205 |
+
"74": {
|
| 206 |
+
"quality": 3
|
| 207 |
+
},
|
| 208 |
+
"75": {
|
| 209 |
+
"quality": 3
|
| 210 |
+
},
|
| 211 |
+
"76": {
|
| 212 |
+
"quality": 3
|
| 213 |
+
},
|
| 214 |
+
"77": {
|
| 215 |
+
"quality": 3
|
| 216 |
+
},
|
| 217 |
+
"78": {
|
| 218 |
+
"quality": 3
|
| 219 |
+
},
|
| 220 |
+
"79": {
|
| 221 |
+
"quality": 3
|
| 222 |
+
},
|
| 223 |
+
"80": {
|
| 224 |
+
"quality": 3
|
| 225 |
+
},
|
| 226 |
+
"81": {
|
| 227 |
+
"quality": 3
|
| 228 |
+
},
|
| 229 |
+
"82": {
|
| 230 |
+
"quality": 3
|
| 231 |
+
},
|
| 232 |
+
"83": {
|
| 233 |
+
"quality": 3
|
| 234 |
+
},
|
| 235 |
+
"84": {
|
| 236 |
+
"quality": 3
|
| 237 |
+
},
|
| 238 |
+
"85": {
|
| 239 |
+
"quality": 3
|
| 240 |
+
},
|
| 241 |
+
"86": {
|
| 242 |
+
"quality": 3
|
| 243 |
+
},
|
| 244 |
+
"87": {
|
| 245 |
+
"quality": 3
|
| 246 |
+
},
|
| 247 |
+
"88": {
|
| 248 |
+
"quality": 3
|
| 249 |
+
},
|
| 250 |
+
"89": {
|
| 251 |
+
"quality": 3
|
| 252 |
+
},
|
| 253 |
+
"90": {
|
| 254 |
+
"quality": 3
|
| 255 |
+
},
|
| 256 |
+
"91": {
|
| 257 |
+
"quality": 3
|
| 258 |
+
},
|
| 259 |
+
"92": {
|
| 260 |
+
"quality": 3
|
| 261 |
+
},
|
| 262 |
+
"93": {
|
| 263 |
+
"quality": 3
|
| 264 |
+
},
|
| 265 |
+
"94": {
|
| 266 |
+
"quality": 3
|
| 267 |
+
},
|
| 268 |
+
"95": {
|
| 269 |
+
"quality": 3
|
| 270 |
+
},
|
| 271 |
+
"97": {
|
| 272 |
+
"quality": 3
|
| 273 |
+
},
|
| 274 |
+
"98": {
|
| 275 |
+
"quality": 3
|
| 276 |
+
},
|
| 277 |
+
"99": {
|
| 278 |
+
"quality": 3
|
| 279 |
+
},
|
| 280 |
+
"100": {
|
| 281 |
+
"quality": 3
|
| 282 |
+
},
|
| 283 |
+
"101": {
|
| 284 |
+
"quality": 3
|
| 285 |
+
},
|
| 286 |
+
"102": {
|
| 287 |
+
"quality": 3
|
| 288 |
+
},
|
| 289 |
+
"103": {
|
| 290 |
+
"quality": 3
|
| 291 |
+
},
|
| 292 |
+
"104": {
|
| 293 |
+
"quality": 3
|
| 294 |
+
},
|
| 295 |
+
"106": {
|
| 296 |
+
"quality": 3
|
| 297 |
+
},
|
| 298 |
+
"107": {
|
| 299 |
+
"quality": 3
|
| 300 |
+
},
|
| 301 |
+
"108": {
|
| 302 |
+
"quality": 3
|
| 303 |
+
},
|
| 304 |
+
"109": {
|
| 305 |
+
"quality": 3
|
| 306 |
+
},
|
| 307 |
+
"110": {
|
| 308 |
+
"quality": 3
|
| 309 |
+
},
|
| 310 |
+
"111": {
|
| 311 |
+
"quality": 3
|
| 312 |
+
},
|
| 313 |
+
"112": {
|
| 314 |
+
"quality": 3
|
| 315 |
+
},
|
| 316 |
+
"113": {
|
| 317 |
+
"quality": 3
|
| 318 |
+
},
|
| 319 |
+
"115": {
|
| 320 |
+
"quality": 3
|
| 321 |
+
},
|
| 322 |
+
"116": {
|
| 323 |
+
"quality": 3
|
| 324 |
+
},
|
| 325 |
+
"117": {
|
| 326 |
+
"quality": 3
|
| 327 |
+
},
|
| 328 |
+
"118": {
|
| 329 |
+
"quality": 3
|
| 330 |
+
},
|
| 331 |
+
"119": {
|
| 332 |
+
"quality": 3
|
| 333 |
+
},
|
| 334 |
+
"120": {
|
| 335 |
+
"quality": 3
|
| 336 |
+
},
|
| 337 |
+
"121": {
|
| 338 |
+
"quality": 3
|
| 339 |
+
},
|
| 340 |
+
"122": {
|
| 341 |
+
"quality": 3
|
| 342 |
+
},
|
| 343 |
+
"123": {
|
| 344 |
+
"quality": 3
|
| 345 |
+
},
|
| 346 |
+
"124": {
|
| 347 |
+
"quality": 3
|
| 348 |
+
},
|
| 349 |
+
"126": {
|
| 350 |
+
"quality": 3
|
| 351 |
+
},
|
| 352 |
+
"127": {
|
| 353 |
+
"quality": 3
|
| 354 |
+
},
|
| 355 |
+
"128": {
|
| 356 |
+
"quality": 3
|
| 357 |
+
},
|
| 358 |
+
"129": {
|
| 359 |
+
"quality": 3
|
| 360 |
+
},
|
| 361 |
+
"130": {
|
| 362 |
+
"quality": 3
|
| 363 |
+
},
|
| 364 |
+
"131": {
|
| 365 |
+
"quality": 3
|
| 366 |
+
},
|
| 367 |
+
"132": {
|
| 368 |
+
"quality": 3
|
| 369 |
+
},
|
| 370 |
+
"134": {
|
| 371 |
+
"quality": 3
|
| 372 |
+
},
|
| 373 |
+
"135": {
|
| 374 |
+
"quality": 3
|
| 375 |
+
},
|
| 376 |
+
"136": {
|
| 377 |
+
"quality": 3
|
| 378 |
+
},
|
| 379 |
+
"137": {
|
| 380 |
+
"quality": 3
|
| 381 |
+
},
|
| 382 |
+
"138": {
|
| 383 |
+
"quality": 3
|
| 384 |
+
},
|
| 385 |
+
"139": {
|
| 386 |
+
"quality": 3
|
| 387 |
+
},
|
| 388 |
+
"141": {
|
| 389 |
+
"quality": 3
|
| 390 |
+
},
|
| 391 |
+
"142": {
|
| 392 |
+
"quality": 3
|
| 393 |
+
},
|
| 394 |
+
"143": {
|
| 395 |
+
"quality": 3
|
| 396 |
+
},
|
| 397 |
+
"144": {
|
| 398 |
+
"quality": 3
|
| 399 |
+
},
|
| 400 |
+
"146": {
|
| 401 |
+
"quality": 3
|
| 402 |
+
},
|
| 403 |
+
"147": {
|
| 404 |
+
"quality": 3
|
| 405 |
+
},
|
| 406 |
+
"148": {
|
| 407 |
+
"quality": 3
|
| 408 |
+
},
|
| 409 |
+
"149": {
|
| 410 |
+
"quality": 3
|
| 411 |
+
},
|
| 412 |
+
"151": {
|
| 413 |
+
"quality": 3
|
| 414 |
+
},
|
| 415 |
+
"152": {
|
| 416 |
+
"quality": 3
|
| 417 |
+
},
|
| 418 |
+
"153": {
|
| 419 |
+
"quality": 3
|
| 420 |
+
},
|
| 421 |
+
"155": {
|
| 422 |
+
"quality": 3
|
| 423 |
+
},
|
| 424 |
+
"156": {
|
| 425 |
+
"quality": 3
|
| 426 |
+
},
|
| 427 |
+
"157": {
|
| 428 |
+
"quality": 3
|
| 429 |
+
},
|
| 430 |
+
"158": {
|
| 431 |
+
"quality": 3
|
| 432 |
+
},
|
| 433 |
+
"161": {
|
| 434 |
+
"quality": 3
|
| 435 |
+
},
|
| 436 |
+
"162": {
|
| 437 |
+
"quality": 3
|
| 438 |
+
},
|
| 439 |
+
"163": {
|
| 440 |
+
"quality": 3
|
| 441 |
+
},
|
| 442 |
+
"164": {
|
| 443 |
+
"quality": 3
|
| 444 |
+
},
|
| 445 |
+
"166": {
|
| 446 |
+
"quality": 3
|
| 447 |
+
},
|
| 448 |
+
"167": {
|
| 449 |
+
"quality": 3
|
| 450 |
+
},
|
| 451 |
+
"168": {
|
| 452 |
+
"quality": 3
|
| 453 |
+
},
|
| 454 |
+
"169": {
|
| 455 |
+
"quality": 3
|
| 456 |
+
},
|
| 457 |
+
"170": {
|
| 458 |
+
"quality": 3
|
| 459 |
+
},
|
| 460 |
+
"171": {
|
| 461 |
+
"quality": 3
|
| 462 |
+
},
|
| 463 |
+
"172": {
|
| 464 |
+
"quality": 3
|
| 465 |
+
},
|
| 466 |
+
"173": {
|
| 467 |
+
"quality": 3
|
| 468 |
+
},
|
| 469 |
+
"175": {
|
| 470 |
+
"quality": 3
|
| 471 |
+
},
|
| 472 |
+
"176": {
|
| 473 |
+
"quality": 3
|
| 474 |
+
},
|
| 475 |
+
"177": {
|
| 476 |
+
"quality": 3
|
| 477 |
+
},
|
| 478 |
+
"179": {
|
| 479 |
+
"quality": 3
|
| 480 |
+
},
|
| 481 |
+
"180": {
|
| 482 |
+
"quality": 3
|
| 483 |
+
},
|
| 484 |
+
"181": {
|
| 485 |
+
"quality": 3
|
| 486 |
+
},
|
| 487 |
+
"182": {
|
| 488 |
+
"quality": 3
|
| 489 |
+
},
|
| 490 |
+
"183": {
|
| 491 |
+
"quality": 3
|
| 492 |
+
},
|
| 493 |
+
"184": {
|
| 494 |
+
"quality": 3
|
| 495 |
+
},
|
| 496 |
+
"185": {
|
| 497 |
+
"quality": 3
|
| 498 |
+
},
|
| 499 |
+
"187": {
|
| 500 |
+
"quality": 3
|
| 501 |
+
},
|
| 502 |
+
"188": {
|
| 503 |
+
"quality": 3
|
| 504 |
+
},
|
| 505 |
+
"190": {
|
| 506 |
+
"quality": 3
|
| 507 |
+
},
|
| 508 |
+
"191": {
|
| 509 |
+
"quality": 3
|
| 510 |
+
},
|
| 511 |
+
"192": {
|
| 512 |
+
"quality": 3
|
| 513 |
+
},
|
| 514 |
+
"193": {
|
| 515 |
+
"quality": 3
|
| 516 |
+
},
|
| 517 |
+
"194": {
|
| 518 |
+
"quality": 3
|
| 519 |
+
},
|
| 520 |
+
"195": {
|
| 521 |
+
"quality": 3
|
| 522 |
+
},
|
| 523 |
+
"196": {
|
| 524 |
+
"quality": 3
|
| 525 |
+
},
|
| 526 |
+
"197": {
|
| 527 |
+
"quality": 3
|
| 528 |
+
},
|
| 529 |
+
"199": {
|
| 530 |
+
"quality": 3
|
| 531 |
+
},
|
| 532 |
+
"200": {
|
| 533 |
+
"quality": 3
|
| 534 |
+
},
|
| 535 |
+
"201": {
|
| 536 |
+
"quality": 3
|
| 537 |
+
},
|
| 538 |
+
"202": {
|
| 539 |
+
"quality": 3
|
| 540 |
+
},
|
| 541 |
+
"203": {
|
| 542 |
+
"quality": 3
|
| 543 |
+
},
|
| 544 |
+
"204": {
|
| 545 |
+
"quality": 3
|
| 546 |
+
},
|
| 547 |
+
"205": {
|
| 548 |
+
"quality": 3
|
| 549 |
+
},
|
| 550 |
+
"206": {
|
| 551 |
+
"quality": 3
|
| 552 |
+
},
|
| 553 |
+
"208": {
|
| 554 |
+
"quality": 3
|
| 555 |
+
},
|
| 556 |
+
"209": {
|
| 557 |
+
"quality": 3
|
| 558 |
+
},
|
| 559 |
+
"210": {
|
| 560 |
+
"quality": 3
|
| 561 |
+
},
|
| 562 |
+
"212": {
|
| 563 |
+
"quality": 3
|
| 564 |
+
},
|
| 565 |
+
"213": {
|
| 566 |
+
"quality": 3
|
| 567 |
+
},
|
| 568 |
+
"214": {
|
| 569 |
+
"quality": 3
|
| 570 |
+
},
|
| 571 |
+
"215": {
|
| 572 |
+
"quality": 3
|
| 573 |
+
},
|
| 574 |
+
"216": {
|
| 575 |
+
"quality": 3
|
| 576 |
+
},
|
| 577 |
+
"217": {
|
| 578 |
+
"quality": 3
|
| 579 |
+
},
|
| 580 |
+
"221": {
|
| 581 |
+
"quality": 3
|
| 582 |
+
},
|
| 583 |
+
"222": {
|
| 584 |
+
"quality": 3
|
| 585 |
+
},
|
| 586 |
+
"223": {
|
| 587 |
+
"quality": 3
|
| 588 |
+
},
|
| 589 |
+
"224": {
|
| 590 |
+
"quality": 3
|
| 591 |
+
},
|
| 592 |
+
"225": {
|
| 593 |
+
"quality": 3
|
| 594 |
+
},
|
| 595 |
+
"226": {
|
| 596 |
+
"quality": 3
|
| 597 |
+
},
|
| 598 |
+
"227": {
|
| 599 |
+
"quality": 3
|
| 600 |
+
},
|
| 601 |
+
"228": {
|
| 602 |
+
"quality": 3
|
| 603 |
+
},
|
| 604 |
+
"230": {
|
| 605 |
+
"quality": 3
|
| 606 |
+
},
|
| 607 |
+
"232": {
|
| 608 |
+
"quality": 3
|
| 609 |
+
},
|
| 610 |
+
"233": {
|
| 611 |
+
"quality": 3
|
| 612 |
+
},
|
| 613 |
+
"234": {
|
| 614 |
+
"quality": 3
|
| 615 |
+
},
|
| 616 |
+
"235": {
|
| 617 |
+
"quality": 3
|
| 618 |
+
},
|
| 619 |
+
"236": {
|
| 620 |
+
"quality": 3
|
| 621 |
+
},
|
| 622 |
+
"238": {
|
| 623 |
+
"quality": 3
|
| 624 |
+
},
|
| 625 |
+
"239": {
|
| 626 |
+
"quality": 3
|
| 627 |
+
},
|
| 628 |
+
"240": {
|
| 629 |
+
"quality": 3
|
| 630 |
+
},
|
| 631 |
+
"241": {
|
| 632 |
+
"quality": 3
|
| 633 |
+
},
|
| 634 |
+
"242": {
|
| 635 |
+
"quality": 3
|
| 636 |
+
},
|
| 637 |
+
"243": {
|
| 638 |
+
"quality": 3
|
| 639 |
+
},
|
| 640 |
+
"244": {
|
| 641 |
+
"quality": 3
|
| 642 |
+
},
|
| 643 |
+
"248": {
|
| 644 |
+
"quality": 3
|
| 645 |
+
},
|
| 646 |
+
"249": {
|
| 647 |
+
"quality": 3
|
| 648 |
+
},
|
| 649 |
+
"250": {
|
| 650 |
+
"quality": 3
|
| 651 |
+
},
|
| 652 |
+
"251": {
|
| 653 |
+
"quality": 3
|
| 654 |
+
},
|
| 655 |
+
"253": {
|
| 656 |
+
"quality": 3
|
| 657 |
+
},
|
| 658 |
+
"254": {
|
| 659 |
+
"quality": 3
|
| 660 |
+
},
|
| 661 |
+
"255": {
|
| 662 |
+
"quality": 3
|
| 663 |
+
},
|
| 664 |
+
"256": {
|
| 665 |
+
"quality": 3
|
| 666 |
+
},
|
| 667 |
+
"257": {
|
| 668 |
+
"quality": 3
|
| 669 |
+
},
|
| 670 |
+
"259": {
|
| 671 |
+
"quality": 3
|
| 672 |
+
},
|
| 673 |
+
"260": {
|
| 674 |
+
"quality": 3
|
| 675 |
+
},
|
| 676 |
+
"261": {
|
| 677 |
+
"quality": 3
|
| 678 |
+
},
|
| 679 |
+
"263": {
|
| 680 |
+
"quality": 3
|
| 681 |
+
},
|
| 682 |
+
"264": {
|
| 683 |
+
"quality": 3
|
| 684 |
+
},
|
| 685 |
+
"266": {
|
| 686 |
+
"quality": 3
|
| 687 |
+
},
|
| 688 |
+
"267": {
|
| 689 |
+
"quality": 3
|
| 690 |
+
},
|
| 691 |
+
"268": {
|
| 692 |
+
"quality": 3
|
| 693 |
+
},
|
| 694 |
+
"269": {
|
| 695 |
+
"quality": 3
|
| 696 |
+
},
|
| 697 |
+
"270": {
|
| 698 |
+
"quality": 3
|
| 699 |
+
},
|
| 700 |
+
"271": {
|
| 701 |
+
"quality": 3
|
| 702 |
+
},
|
| 703 |
+
"273": {
|
| 704 |
+
"quality": 3
|
| 705 |
+
},
|
| 706 |
+
"276": {
|
| 707 |
+
"quality": 3
|
| 708 |
+
},
|
| 709 |
+
"277": {
|
| 710 |
+
"quality": 3
|
| 711 |
+
},
|
| 712 |
+
"278": {
|
| 713 |
+
"quality": 3
|
| 714 |
+
},
|
| 715 |
+
"279": {
|
| 716 |
+
"quality": 3
|
| 717 |
+
},
|
| 718 |
+
"280": {
|
| 719 |
+
"quality": 3
|
| 720 |
+
},
|
| 721 |
+
"281": {
|
| 722 |
+
"quality": 3
|
| 723 |
+
},
|
| 724 |
+
"282": {
|
| 725 |
+
"quality": 3
|
| 726 |
+
},
|
| 727 |
+
"285": {
|
| 728 |
+
"quality": 3
|
| 729 |
+
},
|
| 730 |
+
"286": {
|
| 731 |
+
"quality": 3
|
| 732 |
+
},
|
| 733 |
+
"287": {
|
| 734 |
+
"quality": 3
|
| 735 |
+
},
|
| 736 |
+
"289": {
|
| 737 |
+
"quality": 3
|
| 738 |
+
},
|
| 739 |
+
"291": {
|
| 740 |
+
"quality": 3
|
| 741 |
+
},
|
| 742 |
+
"292": {
|
| 743 |
+
"quality": 3
|
| 744 |
+
},
|
| 745 |
+
"293": {
|
| 746 |
+
"quality": 3
|
| 747 |
+
},
|
| 748 |
+
"294": {
|
| 749 |
+
"quality": 3
|
| 750 |
+
},
|
| 751 |
+
"295": {
|
| 752 |
+
"quality": 3
|
| 753 |
+
},
|
| 754 |
+
"298": {
|
| 755 |
+
"quality": 3
|
| 756 |
+
},
|
| 757 |
+
"299": {
|
| 758 |
+
"quality": 3
|
| 759 |
+
},
|
| 760 |
+
"300": {
|
| 761 |
+
"quality": 3
|
| 762 |
+
},
|
| 763 |
+
"301": {
|
| 764 |
+
"quality": 3
|
| 765 |
+
},
|
| 766 |
+
"302": {
|
| 767 |
+
"quality": 3
|
| 768 |
+
},
|
| 769 |
+
"304": {
|
| 770 |
+
"quality": 3
|
| 771 |
+
},
|
| 772 |
+
"305": {
|
| 773 |
+
"quality": 3
|
| 774 |
+
},
|
| 775 |
+
"306": {
|
| 776 |
+
"quality": 3
|
| 777 |
+
},
|
| 778 |
+
"309": {
|
| 779 |
+
"quality": 3
|
| 780 |
+
},
|
| 781 |
+
"311": {
|
| 782 |
+
"quality": 3
|
| 783 |
+
},
|
| 784 |
+
"312": {
|
| 785 |
+
"quality": 3
|
| 786 |
+
},
|
| 787 |
+
"313": {
|
| 788 |
+
"quality": 3
|
| 789 |
+
},
|
| 790 |
+
"314": {
|
| 791 |
+
"quality": 3
|
| 792 |
+
},
|
| 793 |
+
"316": {
|
| 794 |
+
"quality": 3
|
| 795 |
+
},
|
| 796 |
+
"317": {
|
| 797 |
+
"quality": 3
|
| 798 |
+
},
|
| 799 |
+
"318": {
|
| 800 |
+
"quality": 3
|
| 801 |
+
},
|
| 802 |
+
"319": {
|
| 803 |
+
"quality": 3
|
| 804 |
+
},
|
| 805 |
+
"320": {
|
| 806 |
+
"quality": 3
|
| 807 |
+
},
|
| 808 |
+
"322": {
|
| 809 |
+
"quality": 3
|
| 810 |
+
},
|
| 811 |
+
"323": {
|
| 812 |
+
"quality": 3
|
| 813 |
+
},
|
| 814 |
+
"324": {
|
| 815 |
+
"quality": 3
|
| 816 |
+
},
|
| 817 |
+
"325": {
|
| 818 |
+
"quality": 3
|
| 819 |
+
},
|
| 820 |
+
"327": {
|
| 821 |
+
"quality": 3
|
| 822 |
+
},
|
| 823 |
+
"328": {
|
| 824 |
+
"quality": 3
|
| 825 |
+
},
|
| 826 |
+
"330": {
|
| 827 |
+
"quality": 3
|
| 828 |
+
},
|
| 829 |
+
"331": {
|
| 830 |
+
"quality": 3
|
| 831 |
+
},
|
| 832 |
+
"333": {
|
| 833 |
+
"quality": 3
|
| 834 |
+
},
|
| 835 |
+
"334": {
|
| 836 |
+
"quality": 3
|
| 837 |
+
},
|
| 838 |
+
"335": {
|
| 839 |
+
"quality": 3
|
| 840 |
+
},
|
| 841 |
+
"336": {
|
| 842 |
+
"quality": 3
|
| 843 |
+
},
|
| 844 |
+
"338": {
|
| 845 |
+
"quality": 3
|
| 846 |
+
},
|
| 847 |
+
"339": {
|
| 848 |
+
"quality": 3
|
| 849 |
+
},
|
| 850 |
+
"340": {
|
| 851 |
+
"quality": 3
|
| 852 |
+
},
|
| 853 |
+
"342": {
|
| 854 |
+
"quality": 3
|
| 855 |
+
},
|
| 856 |
+
"343": {
|
| 857 |
+
"quality": 3
|
| 858 |
+
},
|
| 859 |
+
"344": {
|
| 860 |
+
"quality": 3
|
| 861 |
+
},
|
| 862 |
+
"345": {
|
| 863 |
+
"quality": 3
|
| 864 |
+
},
|
| 865 |
+
"346": {
|
| 866 |
+
"quality": 3
|
| 867 |
+
},
|
| 868 |
+
"347": {
|
| 869 |
+
"quality": 3
|
| 870 |
+
},
|
| 871 |
+
"348": {
|
| 872 |
+
"quality": 3
|
| 873 |
+
},
|
| 874 |
+
"350": {
|
| 875 |
+
"quality": 3
|
| 876 |
+
},
|
| 877 |
+
"351": {
|
| 878 |
+
"quality": 3
|
| 879 |
+
},
|
| 880 |
+
"353": {
|
| 881 |
+
"quality": 3
|
| 882 |
+
},
|
| 883 |
+
"354": {
|
| 884 |
+
"quality": 3
|
| 885 |
+
},
|
| 886 |
+
"355": {
|
| 887 |
+
"quality": 3
|
| 888 |
+
},
|
| 889 |
+
"356": {
|
| 890 |
+
"quality": 3
|
| 891 |
+
},
|
| 892 |
+
"357": {
|
| 893 |
+
"quality": 3
|
| 894 |
+
},
|
| 895 |
+
"358": {
|
| 896 |
+
"quality": 3
|
| 897 |
+
},
|
| 898 |
+
"359": {
|
| 899 |
+
"quality": 3
|
| 900 |
+
},
|
| 901 |
+
"360": {
|
| 902 |
+
"quality": 3
|
| 903 |
+
},
|
| 904 |
+
"362": {
|
| 905 |
+
"quality": 3
|
| 906 |
+
},
|
| 907 |
+
"363": {
|
| 908 |
+
"quality": 3
|
| 909 |
+
},
|
| 910 |
+
"364": {
|
| 911 |
+
"quality": 3
|
| 912 |
+
},
|
| 913 |
+
"365": {
|
| 914 |
+
"quality": 3
|
| 915 |
+
},
|
| 916 |
+
"366": {
|
| 917 |
+
"quality": 3
|
| 918 |
+
},
|
| 919 |
+
"367": {
|
| 920 |
+
"quality": 3
|
| 921 |
+
},
|
| 922 |
+
"368": {
|
| 923 |
+
"quality": 3
|
| 924 |
+
},
|
| 925 |
+
"370": {
|
| 926 |
+
"quality": 3
|
| 927 |
+
},
|
| 928 |
+
"371": {
|
| 929 |
+
"quality": 3
|
| 930 |
+
},
|
| 931 |
+
"372": {
|
| 932 |
+
"quality": 3
|
| 933 |
+
},
|
| 934 |
+
"373": {
|
| 935 |
+
"quality": 3
|
| 936 |
+
},
|
| 937 |
+
"376": {
|
| 938 |
+
"quality": 3
|
| 939 |
+
},
|
| 940 |
+
"377": {
|
| 941 |
+
"quality": 3
|
| 942 |
+
},
|
| 943 |
+
"378": {
|
| 944 |
+
"quality": 3
|
| 945 |
+
},
|
| 946 |
+
"381": {
|
| 947 |
+
"quality": 3
|
| 948 |
+
},
|
| 949 |
+
"382": {
|
| 950 |
+
"quality": 3
|
| 951 |
+
},
|
| 952 |
+
"383": {
|
| 953 |
+
"quality": 3
|
| 954 |
+
},
|
| 955 |
+
"384": {
|
| 956 |
+
"quality": 3
|
| 957 |
+
},
|
| 958 |
+
"385": {
|
| 959 |
+
"quality": 3
|
| 960 |
+
},
|
| 961 |
+
"386": {
|
| 962 |
+
"quality": 3
|
| 963 |
+
},
|
| 964 |
+
"387": {
|
| 965 |
+
"quality": 3
|
| 966 |
+
},
|
| 967 |
+
"388": {
|
| 968 |
+
"quality": 3
|
| 969 |
+
},
|
| 970 |
+
"391": {
|
| 971 |
+
"quality": 3
|
| 972 |
+
},
|
| 973 |
+
"392": {
|
| 974 |
+
"quality": 3
|
| 975 |
+
},
|
| 976 |
+
"393": {
|
| 977 |
+
"quality": 3
|
| 978 |
+
},
|
| 979 |
+
"394": {
|
| 980 |
+
"quality": 3
|
| 981 |
+
},
|
| 982 |
+
"395": {
|
| 983 |
+
"quality": 3
|
| 984 |
+
},
|
| 985 |
+
"397": {
|
| 986 |
+
"quality": 3
|
| 987 |
+
},
|
| 988 |
+
"398": {
|
| 989 |
+
"quality": 3
|
| 990 |
+
},
|
| 991 |
+
"399": {
|
| 992 |
+
"quality": 3
|
| 993 |
+
},
|
| 994 |
+
"401": {
|
| 995 |
+
"quality": 3
|
| 996 |
+
},
|
| 997 |
+
"402": {
|
| 998 |
+
"quality": 3
|
| 999 |
+
},
|
| 1000 |
+
"404": {
|
| 1001 |
+
"quality": 3
|
| 1002 |
+
},
|
| 1003 |
+
"405": {
|
| 1004 |
+
"quality": 3
|
| 1005 |
+
},
|
| 1006 |
+
"406": {
|
| 1007 |
+
"quality": 3
|
| 1008 |
+
},
|
| 1009 |
+
"408": {
|
| 1010 |
+
"quality": 3
|
| 1011 |
+
},
|
| 1012 |
+
"409": {
|
| 1013 |
+
"quality": 3
|
| 1014 |
+
},
|
| 1015 |
+
"411": {
|
| 1016 |
+
"quality": 3
|
| 1017 |
+
},
|
| 1018 |
+
"415": {
|
| 1019 |
+
"quality": 3
|
| 1020 |
+
},
|
| 1021 |
+
"416": {
|
| 1022 |
+
"quality": 3
|
| 1023 |
+
},
|
| 1024 |
+
"417": {
|
| 1025 |
+
"quality": 3
|
| 1026 |
+
},
|
| 1027 |
+
"419": {
|
| 1028 |
+
"quality": 3
|
| 1029 |
+
},
|
| 1030 |
+
"420": {
|
| 1031 |
+
"quality": 3
|
| 1032 |
+
},
|
| 1033 |
+
"421": {
|
| 1034 |
+
"quality": 1
|
| 1035 |
+
},
|
| 1036 |
+
"422": {
|
| 1037 |
+
"quality": 1
|
| 1038 |
+
},
|
| 1039 |
+
"423": {
|
| 1040 |
+
"quality": 1
|
| 1041 |
+
},
|
| 1042 |
+
"424": {
|
| 1043 |
+
"quality": 1
|
| 1044 |
+
},
|
| 1045 |
+
"425": {
|
| 1046 |
+
"quality": 1
|
| 1047 |
+
},
|
| 1048 |
+
"428": {
|
| 1049 |
+
"quality": 1
|
| 1050 |
+
},
|
| 1051 |
+
"429": {
|
| 1052 |
+
"quality": 1
|
| 1053 |
+
},
|
| 1054 |
+
"430": {
|
| 1055 |
+
"quality": 1
|
| 1056 |
+
},
|
| 1057 |
+
"431": {
|
| 1058 |
+
"quality": 1
|
| 1059 |
+
},
|
| 1060 |
+
"432": {
|
| 1061 |
+
"quality": 1
|
| 1062 |
+
},
|
| 1063 |
+
"433": {
|
| 1064 |
+
"quality": 1
|
| 1065 |
+
},
|
| 1066 |
+
"435": {
|
| 1067 |
+
"quality": 1
|
| 1068 |
+
},
|
| 1069 |
+
"436": {
|
| 1070 |
+
"quality": 1
|
| 1071 |
+
},
|
| 1072 |
+
"437": {
|
| 1073 |
+
"quality": 1
|
| 1074 |
+
},
|
| 1075 |
+
"438": {
|
| 1076 |
+
"quality": 1
|
| 1077 |
+
},
|
| 1078 |
+
"439": {
|
| 1079 |
+
"quality": 1
|
| 1080 |
+
},
|
| 1081 |
+
"440": {
|
| 1082 |
+
"quality": 1
|
| 1083 |
+
},
|
| 1084 |
+
"441": {
|
| 1085 |
+
"quality": 1
|
| 1086 |
+
},
|
| 1087 |
+
"442": {
|
| 1088 |
+
"quality": 1
|
| 1089 |
+
},
|
| 1090 |
+
"443": {
|
| 1091 |
+
"quality": 1
|
| 1092 |
+
},
|
| 1093 |
+
"444": {
|
| 1094 |
+
"quality": 1
|
| 1095 |
+
},
|
| 1096 |
+
"445": {
|
| 1097 |
+
"quality": 1
|
| 1098 |
+
},
|
| 1099 |
+
"446": {
|
| 1100 |
+
"quality": 1
|
| 1101 |
+
},
|
| 1102 |
+
"447": {
|
| 1103 |
+
"quality": 1
|
| 1104 |
+
},
|
| 1105 |
+
"449": {
|
| 1106 |
+
"quality": 1
|
| 1107 |
+
},
|
| 1108 |
+
"450": {
|
| 1109 |
+
"quality": 1
|
| 1110 |
+
},
|
| 1111 |
+
"451": {
|
| 1112 |
+
"quality": 1
|
| 1113 |
+
},
|
| 1114 |
+
"452": {
|
| 1115 |
+
"quality": 1
|
| 1116 |
+
},
|
| 1117 |
+
"455": {
|
| 1118 |
+
"quality": 1
|
| 1119 |
+
},
|
| 1120 |
+
"456": {
|
| 1121 |
+
"quality": 1
|
| 1122 |
+
},
|
| 1123 |
+
"457": {
|
| 1124 |
+
"quality": 1
|
| 1125 |
+
},
|
| 1126 |
+
"458": {
|
| 1127 |
+
"quality": 1
|
| 1128 |
+
},
|
| 1129 |
+
"459": {
|
| 1130 |
+
"quality": 1
|
| 1131 |
+
},
|
| 1132 |
+
"460": {
|
| 1133 |
+
"quality": 1
|
| 1134 |
+
},
|
| 1135 |
+
"461": {
|
| 1136 |
+
"quality": 1
|
| 1137 |
+
},
|
| 1138 |
+
"462": {
|
| 1139 |
+
"quality": 1
|
| 1140 |
+
},
|
| 1141 |
+
"463": {
|
| 1142 |
+
"quality": 1
|
| 1143 |
+
},
|
| 1144 |
+
"464": {
|
| 1145 |
+
"quality": 1
|
| 1146 |
+
},
|
| 1147 |
+
"465": {
|
| 1148 |
+
"quality": 1
|
| 1149 |
+
},
|
| 1150 |
+
"466": {
|
| 1151 |
+
"quality": 1
|
| 1152 |
+
},
|
| 1153 |
+
"467": {
|
| 1154 |
+
"quality": 1
|
| 1155 |
+
},
|
| 1156 |
+
"469": {
|
| 1157 |
+
"quality": 1
|
| 1158 |
+
},
|
| 1159 |
+
"470": {
|
| 1160 |
+
"quality": 1
|
| 1161 |
+
},
|
| 1162 |
+
"471": {
|
| 1163 |
+
"quality": 1
|
| 1164 |
+
},
|
| 1165 |
+
"472": {
|
| 1166 |
+
"quality": 1
|
| 1167 |
+
},
|
| 1168 |
+
"473": {
|
| 1169 |
+
"quality": 1
|
| 1170 |
+
},
|
| 1171 |
+
"474": {
|
| 1172 |
+
"quality": 1
|
| 1173 |
+
},
|
| 1174 |
+
"475": {
|
| 1175 |
+
"quality": 1
|
| 1176 |
+
},
|
| 1177 |
+
"476": {
|
| 1178 |
+
"quality": 1
|
| 1179 |
+
},
|
| 1180 |
+
"477": {
|
| 1181 |
+
"quality": 1
|
| 1182 |
+
},
|
| 1183 |
+
"478": {
|
| 1184 |
+
"quality": 1
|
| 1185 |
+
},
|
| 1186 |
+
"479": {
|
| 1187 |
+
"quality": 1
|
| 1188 |
+
},
|
| 1189 |
+
"480": {
|
| 1190 |
+
"quality": 1
|
| 1191 |
+
},
|
| 1192 |
+
"482": {
|
| 1193 |
+
"quality": 1
|
| 1194 |
+
},
|
| 1195 |
+
"483": {
|
| 1196 |
+
"quality": 1
|
| 1197 |
+
},
|
| 1198 |
+
"484": {
|
| 1199 |
+
"quality": 1
|
| 1200 |
+
},
|
| 1201 |
+
"485": {
|
| 1202 |
+
"quality": 1
|
| 1203 |
+
},
|
| 1204 |
+
"486": {
|
| 1205 |
+
"quality": 1
|
| 1206 |
+
},
|
| 1207 |
+
"487": {
|
| 1208 |
+
"quality": 1
|
| 1209 |
+
},
|
| 1210 |
+
"488": {
|
| 1211 |
+
"quality": 1
|
| 1212 |
+
},
|
| 1213 |
+
"489": {
|
| 1214 |
+
"quality": 1
|
| 1215 |
+
},
|
| 1216 |
+
"490": {
|
| 1217 |
+
"quality": 1
|
| 1218 |
+
},
|
| 1219 |
+
"491": {
|
| 1220 |
+
"quality": 1
|
| 1221 |
+
},
|
| 1222 |
+
"492": {
|
| 1223 |
+
"quality": 1
|
| 1224 |
+
},
|
| 1225 |
+
"493": {
|
| 1226 |
+
"quality": 1
|
| 1227 |
+
},
|
| 1228 |
+
"494": {
|
| 1229 |
+
"quality": 1
|
| 1230 |
+
},
|
| 1231 |
+
"495": {
|
| 1232 |
+
"quality": 1
|
| 1233 |
+
},
|
| 1234 |
+
"496": {
|
| 1235 |
+
"quality": 1
|
| 1236 |
+
},
|
| 1237 |
+
"497": {
|
| 1238 |
+
"quality": 1
|
| 1239 |
+
},
|
| 1240 |
+
"498": {
|
| 1241 |
+
"quality": 1
|
| 1242 |
+
},
|
| 1243 |
+
"499": {
|
| 1244 |
+
"quality": 1
|
| 1245 |
+
},
|
| 1246 |
+
"500": {
|
| 1247 |
+
"quality": 1
|
| 1248 |
+
},
|
| 1249 |
+
"501": {
|
| 1250 |
+
"quality": 1
|
| 1251 |
+
},
|
| 1252 |
+
"502": {
|
| 1253 |
+
"quality": 1
|
| 1254 |
+
},
|
| 1255 |
+
"503": {
|
| 1256 |
+
"quality": 1
|
| 1257 |
+
},
|
| 1258 |
+
"505": {
|
| 1259 |
+
"quality": 1
|
| 1260 |
+
},
|
| 1261 |
+
"506": {
|
| 1262 |
+
"quality": 1
|
| 1263 |
+
},
|
| 1264 |
+
"508": {
|
| 1265 |
+
"quality": 1
|
| 1266 |
+
},
|
| 1267 |
+
"510": {
|
| 1268 |
+
"quality": 1
|
| 1269 |
+
},
|
| 1270 |
+
"511": {
|
| 1271 |
+
"quality": 1
|
| 1272 |
+
},
|
| 1273 |
+
"512": {
|
| 1274 |
+
"quality": 1
|
| 1275 |
+
},
|
| 1276 |
+
"513": {
|
| 1277 |
+
"quality": 1
|
| 1278 |
+
},
|
| 1279 |
+
"514": {
|
| 1280 |
+
"quality": 1
|
| 1281 |
+
},
|
| 1282 |
+
"515": {
|
| 1283 |
+
"quality": 1
|
| 1284 |
+
},
|
| 1285 |
+
"516": {
|
| 1286 |
+
"quality": 1
|
| 1287 |
+
},
|
| 1288 |
+
"517": {
|
| 1289 |
+
"quality": 1
|
| 1290 |
+
},
|
| 1291 |
+
"518": {
|
| 1292 |
+
"quality": 1
|
| 1293 |
+
},
|
| 1294 |
+
"519": {
|
| 1295 |
+
"quality": 1
|
| 1296 |
+
},
|
| 1297 |
+
"520": {
|
| 1298 |
+
"quality": 1
|
| 1299 |
+
},
|
| 1300 |
+
"522": {
|
| 1301 |
+
"quality": 1
|
| 1302 |
+
},
|
| 1303 |
+
"523": {
|
| 1304 |
+
"quality": 1
|
| 1305 |
+
},
|
| 1306 |
+
"524": {
|
| 1307 |
+
"quality": 1
|
| 1308 |
+
},
|
| 1309 |
+
"525": {
|
| 1310 |
+
"quality": 1
|
| 1311 |
+
},
|
| 1312 |
+
"526": {
|
| 1313 |
+
"quality": 1
|
| 1314 |
+
},
|
| 1315 |
+
"527": {
|
| 1316 |
+
"quality": 1
|
| 1317 |
+
},
|
| 1318 |
+
"528": {
|
| 1319 |
+
"quality": 1
|
| 1320 |
+
},
|
| 1321 |
+
"529": {
|
| 1322 |
+
"quality": 1
|
| 1323 |
+
},
|
| 1324 |
+
"530": {
|
| 1325 |
+
"quality": 1
|
| 1326 |
+
},
|
| 1327 |
+
"531": {
|
| 1328 |
+
"quality": 1
|
| 1329 |
+
},
|
| 1330 |
+
"533": {
|
| 1331 |
+
"quality": 1
|
| 1332 |
+
},
|
| 1333 |
+
"534": {
|
| 1334 |
+
"quality": 1
|
| 1335 |
+
},
|
| 1336 |
+
"535": {
|
| 1337 |
+
"quality": 1
|
| 1338 |
+
},
|
| 1339 |
+
"536": {
|
| 1340 |
+
"quality": 1
|
| 1341 |
+
},
|
| 1342 |
+
"537": {
|
| 1343 |
+
"quality": 1
|
| 1344 |
+
},
|
| 1345 |
+
"538": {
|
| 1346 |
+
"quality": 1
|
| 1347 |
+
},
|
| 1348 |
+
"539": {
|
| 1349 |
+
"quality": 1
|
| 1350 |
+
},
|
| 1351 |
+
"540": {
|
| 1352 |
+
"quality": 1
|
| 1353 |
+
},
|
| 1354 |
+
"541": {
|
| 1355 |
+
"quality": 1
|
| 1356 |
+
},
|
| 1357 |
+
"542": {
|
| 1358 |
+
"quality": 1
|
| 1359 |
+
},
|
| 1360 |
+
"543": {
|
| 1361 |
+
"quality": 1
|
| 1362 |
+
},
|
| 1363 |
+
"544": {
|
| 1364 |
+
"quality": 1
|
| 1365 |
+
},
|
| 1366 |
+
"546": {
|
| 1367 |
+
"quality": 1
|
| 1368 |
+
},
|
| 1369 |
+
"547": {
|
| 1370 |
+
"quality": 1
|
| 1371 |
+
},
|
| 1372 |
+
"548": {
|
| 1373 |
+
"quality": 1
|
| 1374 |
+
},
|
| 1375 |
+
"549": {
|
| 1376 |
+
"quality": 1
|
| 1377 |
+
},
|
| 1378 |
+
"550": {
|
| 1379 |
+
"quality": 1
|
| 1380 |
+
},
|
| 1381 |
+
"551": {
|
| 1382 |
+
"quality": 1
|
| 1383 |
+
},
|
| 1384 |
+
"552": {
|
| 1385 |
+
"quality": 1
|
| 1386 |
+
},
|
| 1387 |
+
"553": {
|
| 1388 |
+
"quality": 1
|
| 1389 |
+
},
|
| 1390 |
+
"556": {
|
| 1391 |
+
"quality": 1
|
| 1392 |
+
},
|
| 1393 |
+
"557": {
|
| 1394 |
+
"quality": 1
|
| 1395 |
+
},
|
| 1396 |
+
"558": {
|
| 1397 |
+
"quality": 1
|
| 1398 |
+
},
|
| 1399 |
+
"559": {
|
| 1400 |
+
"quality": 1
|
| 1401 |
+
},
|
| 1402 |
+
"560": {
|
| 1403 |
+
"quality": 1
|
| 1404 |
+
},
|
| 1405 |
+
"561": {
|
| 1406 |
+
"quality": 1
|
| 1407 |
+
},
|
| 1408 |
+
"564": {
|
| 1409 |
+
"quality": 1
|
| 1410 |
+
},
|
| 1411 |
+
"565": {
|
| 1412 |
+
"quality": 1
|
| 1413 |
+
},
|
| 1414 |
+
"566": {
|
| 1415 |
+
"quality": 1
|
| 1416 |
+
},
|
| 1417 |
+
"567": {
|
| 1418 |
+
"quality": 1
|
| 1419 |
+
},
|
| 1420 |
+
"569": {
|
| 1421 |
+
"quality": 1
|
| 1422 |
+
},
|
| 1423 |
+
"570": {
|
| 1424 |
+
"quality": 1
|
| 1425 |
+
},
|
| 1426 |
+
"571": {
|
| 1427 |
+
"quality": 1
|
| 1428 |
+
},
|
| 1429 |
+
"572": {
|
| 1430 |
+
"quality": 1
|
| 1431 |
+
},
|
| 1432 |
+
"573": {
|
| 1433 |
+
"quality": 1
|
| 1434 |
+
},
|
| 1435 |
+
"574": {
|
| 1436 |
+
"quality": 1
|
| 1437 |
+
},
|
| 1438 |
+
"575": {
|
| 1439 |
+
"quality": 1
|
| 1440 |
+
},
|
| 1441 |
+
"576": {
|
| 1442 |
+
"quality": 1
|
| 1443 |
+
},
|
| 1444 |
+
"578": {
|
| 1445 |
+
"quality": 1
|
| 1446 |
+
},
|
| 1447 |
+
"579": {
|
| 1448 |
+
"quality": 1
|
| 1449 |
+
},
|
| 1450 |
+
"580": {
|
| 1451 |
+
"quality": 1
|
| 1452 |
+
},
|
| 1453 |
+
"581": {
|
| 1454 |
+
"quality": 1
|
| 1455 |
+
},
|
| 1456 |
+
"582": {
|
| 1457 |
+
"quality": 1
|
| 1458 |
+
},
|
| 1459 |
+
"584": {
|
| 1460 |
+
"quality": 1
|
| 1461 |
+
},
|
| 1462 |
+
"585": {
|
| 1463 |
+
"quality": 1
|
| 1464 |
+
},
|
| 1465 |
+
"586": {
|
| 1466 |
+
"quality": 1
|
| 1467 |
+
},
|
| 1468 |
+
"588": {
|
| 1469 |
+
"quality": 1
|
| 1470 |
+
},
|
| 1471 |
+
"589": {
|
| 1472 |
+
"quality": 1
|
| 1473 |
+
},
|
| 1474 |
+
"590": {
|
| 1475 |
+
"quality": 1
|
| 1476 |
+
},
|
| 1477 |
+
"591": {
|
| 1478 |
+
"quality": 1
|
| 1479 |
+
},
|
| 1480 |
+
"592": {
|
| 1481 |
+
"quality": 1
|
| 1482 |
+
},
|
| 1483 |
+
"593": {
|
| 1484 |
+
"quality": 1
|
| 1485 |
+
},
|
| 1486 |
+
"594": {
|
| 1487 |
+
"quality": 1
|
| 1488 |
+
},
|
| 1489 |
+
"595": {
|
| 1490 |
+
"quality": 1
|
| 1491 |
+
},
|
| 1492 |
+
"596": {
|
| 1493 |
+
"quality": 1
|
| 1494 |
+
},
|
| 1495 |
+
"597": {
|
| 1496 |
+
"quality": 1
|
| 1497 |
+
},
|
| 1498 |
+
"598": {
|
| 1499 |
+
"quality": 1
|
| 1500 |
+
},
|
| 1501 |
+
"599": {
|
| 1502 |
+
"quality": 1
|
| 1503 |
+
},
|
| 1504 |
+
"600": {
|
| 1505 |
+
"quality": 1
|
| 1506 |
+
},
|
| 1507 |
+
"601": {
|
| 1508 |
+
"quality": 1
|
| 1509 |
+
},
|
| 1510 |
+
"602": {
|
| 1511 |
+
"quality": 1
|
| 1512 |
+
},
|
| 1513 |
+
"604": {
|
| 1514 |
+
"quality": 1
|
| 1515 |
+
},
|
| 1516 |
+
"605": {
|
| 1517 |
+
"quality": 1
|
| 1518 |
+
},
|
| 1519 |
+
"608": {
|
| 1520 |
+
"quality": 1
|
| 1521 |
+
},
|
| 1522 |
+
"609": {
|
| 1523 |
+
"quality": 1
|
| 1524 |
+
},
|
| 1525 |
+
"610": {
|
| 1526 |
+
"quality": 1
|
| 1527 |
+
},
|
| 1528 |
+
"611": {
|
| 1529 |
+
"quality": 1
|
| 1530 |
+
},
|
| 1531 |
+
"612": {
|
| 1532 |
+
"quality": 1
|
| 1533 |
+
},
|
| 1534 |
+
"613": {
|
| 1535 |
+
"quality": 1
|
| 1536 |
+
},
|
| 1537 |
+
"614": {
|
| 1538 |
+
"quality": 1
|
| 1539 |
+
},
|
| 1540 |
+
"615": {
|
| 1541 |
+
"quality": 1
|
| 1542 |
+
},
|
| 1543 |
+
"617": {
|
| 1544 |
+
"quality": 1
|
| 1545 |
+
},
|
| 1546 |
+
"618": {
|
| 1547 |
+
"quality": 1
|
| 1548 |
+
},
|
| 1549 |
+
"619": {
|
| 1550 |
+
"quality": 1
|
| 1551 |
+
},
|
| 1552 |
+
"620": {
|
| 1553 |
+
"quality": 1
|
| 1554 |
+
},
|
| 1555 |
+
"621": {
|
| 1556 |
+
"quality": 1
|
| 1557 |
+
},
|
| 1558 |
+
"622": {
|
| 1559 |
+
"quality": 1
|
| 1560 |
+
},
|
| 1561 |
+
"623": {
|
| 1562 |
+
"quality": 1
|
| 1563 |
+
},
|
| 1564 |
+
"624": {
|
| 1565 |
+
"quality": 1
|
| 1566 |
+
},
|
| 1567 |
+
"625": {
|
| 1568 |
+
"quality": 1
|
| 1569 |
+
},
|
| 1570 |
+
"626": {
|
| 1571 |
+
"quality": 1
|
| 1572 |
+
},
|
| 1573 |
+
"627": {
|
| 1574 |
+
"quality": 1
|
| 1575 |
+
},
|
| 1576 |
+
"629": {
|
| 1577 |
+
"quality": 1
|
| 1578 |
+
},
|
| 1579 |
+
"630": {
|
| 1580 |
+
"quality": 1
|
| 1581 |
+
},
|
| 1582 |
+
"631": {
|
| 1583 |
+
"quality": 1
|
| 1584 |
+
},
|
| 1585 |
+
"632": {
|
| 1586 |
+
"quality": 1
|
| 1587 |
+
},
|
| 1588 |
+
"633": {
|
| 1589 |
+
"quality": 1
|
| 1590 |
+
},
|
| 1591 |
+
"635": {
|
| 1592 |
+
"quality": 1
|
| 1593 |
+
},
|
| 1594 |
+
"636": {
|
| 1595 |
+
"quality": 1
|
| 1596 |
+
},
|
| 1597 |
+
"638": {
|
| 1598 |
+
"quality": 1
|
| 1599 |
+
},
|
| 1600 |
+
"639": {
|
| 1601 |
+
"quality": 1
|
| 1602 |
+
},
|
| 1603 |
+
"640": {
|
| 1604 |
+
"quality": 1
|
| 1605 |
+
},
|
| 1606 |
+
"641": {
|
| 1607 |
+
"quality": 1
|
| 1608 |
+
},
|
| 1609 |
+
"643": {
|
| 1610 |
+
"quality": 1
|
| 1611 |
+
},
|
| 1612 |
+
"644": {
|
| 1613 |
+
"quality": 1
|
| 1614 |
+
},
|
| 1615 |
+
"645": {
|
| 1616 |
+
"quality": 1
|
| 1617 |
+
},
|
| 1618 |
+
"646": {
|
| 1619 |
+
"quality": 1
|
| 1620 |
+
},
|
| 1621 |
+
"647": {
|
| 1622 |
+
"quality": 1
|
| 1623 |
+
},
|
| 1624 |
+
"649": {
|
| 1625 |
+
"quality": 1
|
| 1626 |
+
},
|
| 1627 |
+
"650": {
|
| 1628 |
+
"quality": 1
|
| 1629 |
+
},
|
| 1630 |
+
"651": {
|
| 1631 |
+
"quality": 1
|
| 1632 |
+
},
|
| 1633 |
+
"652": {
|
| 1634 |
+
"quality": 1
|
| 1635 |
+
},
|
| 1636 |
+
"653": {
|
| 1637 |
+
"quality": 1
|
| 1638 |
+
},
|
| 1639 |
+
"654": {
|
| 1640 |
+
"quality": 1
|
| 1641 |
+
},
|
| 1642 |
+
"655": {
|
| 1643 |
+
"quality": 1
|
| 1644 |
+
},
|
| 1645 |
+
"657": {
|
| 1646 |
+
"quality": 1
|
| 1647 |
+
},
|
| 1648 |
+
"658": {
|
| 1649 |
+
"quality": 1
|
| 1650 |
+
},
|
| 1651 |
+
"659": {
|
| 1652 |
+
"quality": 1
|
| 1653 |
+
},
|
| 1654 |
+
"662": {
|
| 1655 |
+
"quality": 1
|
| 1656 |
+
},
|
| 1657 |
+
"663": {
|
| 1658 |
+
"quality": 1
|
| 1659 |
+
},
|
| 1660 |
+
"664": {
|
| 1661 |
+
"quality": 1
|
| 1662 |
+
},
|
| 1663 |
+
"665": {
|
| 1664 |
+
"quality": 1
|
| 1665 |
+
},
|
| 1666 |
+
"666": {
|
| 1667 |
+
"quality": 1
|
| 1668 |
+
},
|
| 1669 |
+
"669": {
|
| 1670 |
+
"quality": 1
|
| 1671 |
+
},
|
| 1672 |
+
"670": {
|
| 1673 |
+
"quality": 1
|
| 1674 |
+
},
|
| 1675 |
+
"671": {
|
| 1676 |
+
"quality": 1
|
| 1677 |
+
},
|
| 1678 |
+
"672": {
|
| 1679 |
+
"quality": 1
|
| 1680 |
+
},
|
| 1681 |
+
"674": {
|
| 1682 |
+
"quality": 1
|
| 1683 |
+
},
|
| 1684 |
+
"676": {
|
| 1685 |
+
"quality": 1
|
| 1686 |
+
},
|
| 1687 |
+
"677": {
|
| 1688 |
+
"quality": 1
|
| 1689 |
+
},
|
| 1690 |
+
"678": {
|
| 1691 |
+
"quality": 1
|
| 1692 |
+
},
|
| 1693 |
+
"679": {
|
| 1694 |
+
"quality": 1
|
| 1695 |
+
},
|
| 1696 |
+
"680": {
|
| 1697 |
+
"quality": 1
|
| 1698 |
+
},
|
| 1699 |
+
"681": {
|
| 1700 |
+
"quality": 1
|
| 1701 |
+
},
|
| 1702 |
+
"682": {
|
| 1703 |
+
"quality": 1
|
| 1704 |
+
},
|
| 1705 |
+
"683": {
|
| 1706 |
+
"quality": 1
|
| 1707 |
+
},
|
| 1708 |
+
"684": {
|
| 1709 |
+
"quality": 1
|
| 1710 |
+
},
|
| 1711 |
+
"685": {
|
| 1712 |
+
"quality": 1
|
| 1713 |
+
},
|
| 1714 |
+
"686": {
|
| 1715 |
+
"quality": 1
|
| 1716 |
+
},
|
| 1717 |
+
"688": {
|
| 1718 |
+
"quality": 1
|
| 1719 |
+
},
|
| 1720 |
+
"689": {
|
| 1721 |
+
"quality": 1
|
| 1722 |
+
},
|
| 1723 |
+
"690": {
|
| 1724 |
+
"quality": 1
|
| 1725 |
+
},
|
| 1726 |
+
"692": {
|
| 1727 |
+
"quality": 1
|
| 1728 |
+
},
|
| 1729 |
+
"693": {
|
| 1730 |
+
"quality": 1
|
| 1731 |
+
},
|
| 1732 |
+
"694": {
|
| 1733 |
+
"quality": 1
|
| 1734 |
+
},
|
| 1735 |
+
"695": {
|
| 1736 |
+
"quality": 1
|
| 1737 |
+
},
|
| 1738 |
+
"696": {
|
| 1739 |
+
"quality": 1
|
| 1740 |
+
},
|
| 1741 |
+
"697": {
|
| 1742 |
+
"quality": 1
|
| 1743 |
+
},
|
| 1744 |
+
"698": {
|
| 1745 |
+
"quality": 1
|
| 1746 |
+
},
|
| 1747 |
+
"700": {
|
| 1748 |
+
"quality": 1
|
| 1749 |
+
},
|
| 1750 |
+
"701": {
|
| 1751 |
+
"quality": 1
|
| 1752 |
+
},
|
| 1753 |
+
"702": {
|
| 1754 |
+
"quality": 1
|
| 1755 |
+
},
|
| 1756 |
+
"703": {
|
| 1757 |
+
"quality": 1
|
| 1758 |
+
},
|
| 1759 |
+
"704": {
|
| 1760 |
+
"quality": 1
|
| 1761 |
+
},
|
| 1762 |
+
"705": {
|
| 1763 |
+
"quality": 1
|
| 1764 |
+
},
|
| 1765 |
+
"706": {
|
| 1766 |
+
"quality": 1
|
| 1767 |
+
},
|
| 1768 |
+
"707": {
|
| 1769 |
+
"quality": 1
|
| 1770 |
+
},
|
| 1771 |
+
"709": {
|
| 1772 |
+
"quality": 1
|
| 1773 |
+
},
|
| 1774 |
+
"710": {
|
| 1775 |
+
"quality": 1
|
| 1776 |
+
},
|
| 1777 |
+
"711": {
|
| 1778 |
+
"quality": 1
|
| 1779 |
+
},
|
| 1780 |
+
"712": {
|
| 1781 |
+
"quality": 1
|
| 1782 |
+
},
|
| 1783 |
+
"713": {
|
| 1784 |
+
"quality": 1
|
| 1785 |
+
},
|
| 1786 |
+
"714": {
|
| 1787 |
+
"quality": 1
|
| 1788 |
+
},
|
| 1789 |
+
"715": {
|
| 1790 |
+
"quality": 1
|
| 1791 |
+
},
|
| 1792 |
+
"716": {
|
| 1793 |
+
"quality": 1
|
| 1794 |
+
},
|
| 1795 |
+
"717": {
|
| 1796 |
+
"quality": 1
|
| 1797 |
+
},
|
| 1798 |
+
"718": {
|
| 1799 |
+
"quality": 1
|
| 1800 |
+
},
|
| 1801 |
+
"719": {
|
| 1802 |
+
"quality": 1
|
| 1803 |
+
},
|
| 1804 |
+
"720": {
|
| 1805 |
+
"quality": 1
|
| 1806 |
+
},
|
| 1807 |
+
"721": {
|
| 1808 |
+
"quality": 1
|
| 1809 |
+
},
|
| 1810 |
+
"722": {
|
| 1811 |
+
"quality": 1
|
| 1812 |
+
},
|
| 1813 |
+
"723": {
|
| 1814 |
+
"quality": 1
|
| 1815 |
+
},
|
| 1816 |
+
"725": {
|
| 1817 |
+
"quality": 1
|
| 1818 |
+
},
|
| 1819 |
+
"726": {
|
| 1820 |
+
"quality": 1
|
| 1821 |
+
},
|
| 1822 |
+
"727": {
|
| 1823 |
+
"quality": 1
|
| 1824 |
+
},
|
| 1825 |
+
"730": {
|
| 1826 |
+
"quality": 1
|
| 1827 |
+
},
|
| 1828 |
+
"731": {
|
| 1829 |
+
"quality": 1
|
| 1830 |
+
},
|
| 1831 |
+
"732": {
|
| 1832 |
+
"quality": 1
|
| 1833 |
+
},
|
| 1834 |
+
"733": {
|
| 1835 |
+
"quality": 1
|
| 1836 |
+
},
|
| 1837 |
+
"734": {
|
| 1838 |
+
"quality": 1
|
| 1839 |
+
},
|
| 1840 |
+
"735": {
|
| 1841 |
+
"quality": 1
|
| 1842 |
+
},
|
| 1843 |
+
"736": {
|
| 1844 |
+
"quality": 1
|
| 1845 |
+
},
|
| 1846 |
+
"738": {
|
| 1847 |
+
"quality": 1
|
| 1848 |
+
},
|
| 1849 |
+
"739": {
|
| 1850 |
+
"quality": 1
|
| 1851 |
+
},
|
| 1852 |
+
"741": {
|
| 1853 |
+
"quality": 1
|
| 1854 |
+
},
|
| 1855 |
+
"742": {
|
| 1856 |
+
"quality": 1
|
| 1857 |
+
},
|
| 1858 |
+
"743": {
|
| 1859 |
+
"quality": 1
|
| 1860 |
+
},
|
| 1861 |
+
"744": {
|
| 1862 |
+
"quality": 1
|
| 1863 |
+
},
|
| 1864 |
+
"745": {
|
| 1865 |
+
"quality": 1
|
| 1866 |
+
},
|
| 1867 |
+
"746": {
|
| 1868 |
+
"quality": 1
|
| 1869 |
+
}
|
| 1870 |
+
}
|
| 1871 |
+
}
|
Manu_Charitra/page_0005.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,3 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
మనుచరిత్రము</p>
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారిచేఁ</p>
|
Manu_Charitra/page_0007.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,14 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
పీఠిక</p>
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
ఉ. తల్లి సమస్తభాషలకు దైవతభాషయ, దేశభాషలన్
|
| 4 |
+
పిల్లలలోన నాంధ్రి యనుపేరిటి దెంతయు ముద్దులాఁడిరా
|
| 5 |
+
ట్తల్లజు లాదరించిన కతంబునఁ బల్కులఁ గుల్కు మీఱి య
|
| 6 |
+
ల్లల్లనఁ దక్కు, నక్క సెలియండ్రకు నెక్కుడు కీర్తి చేకొనెన్.
|
| 7 |
+
|
| 8 |
+
కం. జిలిబిలి పలుకుల బలు ము
|
| 9 |
+
ద్దులు గులికెడు తెలుగుబాసతో సరియగునే
|
| 10 |
+
తెలిసియుఁ దెలియక వీనుల
|
| 11 |
+
నలయించెడు వెఱ్ఱిమొఱ్ఱి యఱమొఱ బాసల్.
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
సంస్కృతమని పేర్కొనఁబడిన యార్యభాషయే తొలుదొలుత భరతఖండమునఁ బెంపొందిన వాఙ్మయము. చాలవఱకు దానివలననే తర్వాతఁ బ్రాకృతములును దేశభాషలును బెంపొందినవి. దక్షిణ హిందూదేశమునఁగల దేశభాషలలో నాంధ్ర, ద్రవిడ, కర్ణాట భాషలు ప్రధానమయినవి. ఇందు ద్రవిడ, కర్ణాటభాష లాంధ్రముకంటెఁ
|
| 14 |
+
బ్రాచీనములని యూహింపఁబడుచున్నవి. ఆ రెండు భాషలలోను గ్రంథములు రచింపఁబడుచు వచ్చిన కొంతకాలమునకుఁగాని యాంధ్రభాషలో గ్రంథరచన ముపక్రమింపఁబడినట్టు చూపట్టదు. గ్రంథరచనముపక్రమింపఁబడుటకుఁ బూర్వమాంధ్రభాష స్థితి యెట్టిదో మన కించుకయుఁ దెలియరాదు. ఇటీవల నాంధ్రకవితకుఁ బుట్టిల్లనఁ జెల్లిన వేంగీదేశమునం దానాఁడు జన్మించిన నాగవర్మ కర్ణాటభాషకు ఛందోంబుధి యను ఛందశ్శాస్త్ర గ్రంథమును రచించె; కాని యాంధ్రభాష యుబుసైన నెత్తఁడయ్యె. నాఁటి కీ భాషకుఁ దిన్ననిరూ
|
Manu_Charitra/page_0008.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,13 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
పేర్పడలేదు కావలయు. ఆ కాలమున మనదేశమును జాళుక్యులు పాలించుచుండిరి. ఆర్యధర్మము నిర్వక్రముగా సాగింపఁబడుచుండెను. జనులకుఁ బురాణాదిజిజ్ఞాసయం దాదరము మెండుకొని యుండెను. వారు సంస్కృతభాషా గ్రథితములైన తత్తద్గ్రంథములను 'గాసటబీసటే' చదివి గాథలు ద్రవ్వుచుండిరి. రాను రాను దేశభాషకును గొంత రూపేర్పడుచుండఁబోలు. అక్కతన నత్తఱి దేశభాషాకవన మావశ్యకమయ్యెను. అయినను దానికిఁ దగిన సామగ్రిని గూర్చి కవితను వెలయించువా రవతరింపవలసియుండిరి. ఇటుల సనఁజన,
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
క. మును మార్గకవిత లోకం
|
| 4 |
+
బున వెలయఁగ దేశికవితఁ బుట్టించి తెనుం
|
| 5 |
+
గు నిలిపి రంధ్రవిషయమునఁ
|
| 6 |
+
జన సత్యాశ్రయునిఁదొట్టి చాళుక్యనృపుల్.
|
| 7 |
+
నన్నెచోడని కుమారసంభవము.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
దాదాపు నేఁటికి వేయి సం॥లకుఁ బూర్వము చాళుక్యాన్వయ భూషణమును సత్యాశ్రయాది బిరుదాంచితుఁడును రాజమహేంద్రము రాజధానిగా వేంగీ దేశమును బాలించినవాఁడును నగు రాజరాజనరేంద్రుని యా స్థానమునఁ గల సర్వజ్ఞుఁడగునన్నయభట్టారకుఁ డను పండితకవియే మన యాంధ్రభాషలోఁ దొలుతఁ గవిత నవతరింపఁజేసినవాఁ డని తలఁపఁ బడుచున్నాఁడు. రాజరాజనరేంద్రుని ప్రేరణమున నీతఁడు పంచమవేద మగు
|
| 10 |
+
భారతమును దెల్గున రచింప దొరఁకొని యరణ్యపర్వములోని కొంతభాగము వఱకును నెఱవేర్చెను. ఈతని కవనమున సంస్కృత మర్యాదలు మెండుకొని యుండును. నుడికారము గల తెలుఁగుఁ బలుకుబడులఁ గూర్చుటయం దీతఁడు తక్కువవాఁడు కాఁడు.
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
చ. బహువనపాదపాబ్ధికులపర్వతపూర్ణసరస్సరస్వతీ
|
| 13 |
+
సహితమహామహీభర మజస్ర సహస్రఫణాళిఁ దాల్చి దు</div>
|
Manu_Charitra/page_0009.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,23 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
స్సహతరమూర్తికిన్ జలధిశాయికిఁ బాయక శయ్య యైన య
|
| 2 |
+
య్యహిపతిదుష్కృతాంతకుఁ డనంతుఁడు మాకుఁ బ్రసన్నుఁ డయ్యెడున్.
|
| 3 |
+
|
| 4 |
+
గీ. ఎల్లవారు నెఱుఁగ నొల్లనిధర్మువు
|
| 5 |
+
బేల! నీకుఁ జెప్ప నేల వలసెఁ
|
| 6 |
+
జిఱుతవాని కింత తఱుసంటి పలుకులు
|
| 7 |
+
సన్నె వృద్ధజనము లున్నచోట.
|
| 8 |
+
</div>
|
| 9 |
+
పదపడి కవిబ్రహ్మ నాఁబడు తిక్కన విరాటపర్వము మొదలు 15 పర్వముల భారతమును దెలుఁగు కావించెను. తెలుఁగుఁ బలుకుబళ్లను గుబాళింపఁ జేయుటయం దీతని కీడు మఱి లేఁడు. ఈతని కవనమున రసపోషకములుకాని పదములు సాధారణముగాఁ జూపట్టవు.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
ఉ. చిచ్చఱకన్ను మూసికొని చేతిత్రిశూలము డాఁచి లీలమై
|
| 12 |
+
వచ్చినరుద్రుచందమున వ్రాలుదు వీ వనిలోన నోర్వఁగా
|
| 13 |
+
వచ్చునె నిన్ను నెట్టిమగవారికి నీకృప నాశ్రయింపఁగా
|
| 14 |
+
వచ్చితి మెవ్విధం గెలువ వచ్చు మహాత్మ! యెఱుంగఁ జెప్పవే.
|
| 15 |
+
</div>
|
| 16 |
+
తర్వాత నీ యిర్వురకుఁ దుల్యుఁ డనఁదగు వాఁ డెఱ్ఱాప్రెగ్గడ. ఈతని కృతులం దరణ్యపర్వశేష పూరణ మొకటి.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
చ. స్ఫురదరుణాంశురాగరుచిఁ బొంపిరివోయి నిర స్తనీరదా
|
| 19 |
+
వరణములై దళత్కమలవైభవజృంభణ ముల్లసిల్ల ను
|
| 20 |
+
ద్దురతరహంససారసమధు వ్రతనిస్వనము ల్సెలంగఁగాఁ
|
| 21 |
+
గరము వెలింగె వాసరముఖంబులు శారద వేళఁ జూడఁగన్.
|
| 22 |
+
</div>
|
| 23 |
+
ఈ మువ్వురను గవిత్రయ మందురు. వీరివాక్కు లాంధ్రభాషకుఁ బరమప్రమాణములు. ఇట్లాంధ్రభారతము ముగియునప్పటికి దాదాపు 300 సం॥ పట్టెను. ఈ నడుమను గొందఱు మేటికవు లితరపురాణాదులను దెలిఁగించుచు వచ్చిరి. ఇట్లు రానురాను గ్రొత్తత్రోవలు త్రొక్కి కవనమున మార్పులు గలిగించినవాఁడు కవిసార్వభౌముఁడు నాఁబడు శ్రీనాథుఁడు.
|
Manu_Charitra/page_0010.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,26 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
ఈతఁడు తొంటివారివలెఁ జాలమట్టునకు సంస్కృత గ్రంథములనే తెలిఁగించినవాఁడయ్యును గూర్పునందు మార్పు కలిగించి తర్వాతి ప్రబంధరచనకు మార్గదర్శకుఁడయ్యెను. సీసపద్యముల యొయ్యారపు నడకలు మొదలగునవి యాతఁడు నెలకొల్పినవే. శ్రీనాథుని తర్వాత నాతని చరణముల నందుకొనక కవితసెప్ప నేర్చినవారు లేరు. శ్రీనాథుని కాలమునకు ముందే యవనులయలజడి కలుగుచు వచ్చుటచే వారియాచార వ్యవహారములును గొన్ని మన దేశమున నెలకొనఁ జొచ్చినవి. కావున, నా కాలము నుండియుఁ గవులు తమ కవనమునఁ గొన్ని యన్యదేశ్యపదములు రుచివిశేషముంబట్టి యందందుఁ
|
| 2 |
+
బొందుపఱచుచు వచ్చిరి. మచ్చున కొకటి యుదాహరింపఁబడుచున్నది.
|
| 3 |
+
|
| 4 |
+
ఖుసి మీఱన్ సురధాణి నిండుకొలువై కూర్చున్నచోన్.
|
| 5 |
+
శ్రీనాథుని హరవిలాసము.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
కొందఱు
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
సీ. పచ్చన హురుమంజి పనివాగె పక్కెర
|
| 10 |
+
పారసి పల్లంబు పట్టమయము
|
| 11 |
+
రాణ నొప్పారు పైఠాణంబు సింగిణి
|
| 12 |
+
తళుకులకోరుల తరకసంబు
|
| 13 |
+
మిహి పసిండి పరుంజు మొహదా కెలంకుల
|
| 14 |
+
ఠావు గుజ్జరిసేఁత కేవడంబు
|
| 15 |
+
డాకెలంకున సిరాజీక రా చురకత్తి
|
| 16 |
+
కుఱఁగటఁ గ్రొవ్వాడి గొరకలపొది
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
పీలికుంచె తలాటంబు బేరజంబు
|
| 19 |
+
మణుల మొగముట్టు వన్ని సాహిణి యొకండు
|
| 20 |
+
కర్త యెదుటికిఁ గొనివచ్చె గంధవాహ
|
| 21 |
+
బాంధవం బగునొక మహాసైంధవంబుఁ
|
| 22 |
+
ఆ. 4, ప. 28.
|
| 23 |
+
</div>
|
| 24 |
+
ఈ మొదలగు పద్యములలోఁ బెద్దనయే తొలుదొలుతఁ జొప్పింప మొదలిడెననిరి.
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
పదపడి శ్రీనాథుఁడు చూపిన త్రోవఁగొని సంస్కృతగ్రంథములఁ దెల్గించుటయ కాక పురాణకథలఁ గైకొని స్వకపోల కల్పనలఁగూర్చి చతుర్దశ వర్ణనలతో మిశ్రప్రబంధములను
|
Manu_Charitra/page_0011.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,16 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
దర్వాతి కవులు రచింప నారంభించిరి. ఆ కాలమున నుత్పాద్యమగు నితివృత్తముతో గృతి సెప్పుట తప్పుగాఁదలఁపఁబడుటచేఁ గావలయు నాంధ్రమున నేకవియు దానికి దొరకొనినవాఁడు కాఁడు. అట్లు శ్రీనాథునకుఁ దర్వాత మిశ్రప్రబంధములు రచించిన వారిలోఁ దొల్తటివాఁడనఁదగు పిల్లలమఱ్ఱి పినవీరభద్రకవి యీ విషయము నిట్లు వాక్రుచ్చెను.
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
శా. ప్రఖ్యాతం బన మిశ్రబంధ
|
| 4 |
+
మన నుత్పాద్యం బనంగాఁ ద్రిధా
|
| 5 |
+
వ్యాఖ్యాతం బగు వస్తు,
|
| 6 |
+
వందు మఱి యధ్యాహారముం జేయఁగాఁ
|
| 7 |
+
బ్రఖ్యాతం బితివృత్త మైనఁ
|
| 8 |
+
గృతిసెప్పన్ వక్తకున్ శ్రోతకున్
|
| 9 |
+
విఖ్యాతిం గలిగించుఁ బుణ్య
|
| 10 |
+
మహిమన్ విశ్వంభరామండలిన్.
|
| 11 |
+
</div>
|
| 12 |
+
ఈతఁడు భారతమందలి శకుంతలోపాఖ్యాన కథను గైకొని దానికిఁ గాళిదాసుని యభిజ్ఞానశాకుంతల నాటకమును దోడుచేసికొని శృంగార శాకుంతలమను ప్రబంధమును రచించెను. శృంగార శాకుంతలము రచింపఁబడిన తర్వాత సర్కోత్కృష్టముగా వెల్వడిన మహాప్రబంధము మన యీ
|
| 13 |
+
మనుచరిత్రము</p>
|
| 14 |
+
దీనికిఁ బ్రధానముగా గ్రంథకర్త పేర్కొన్నపేరు స్వారోచిషమనుసంభవము. అయ్యును మనుచరిత్ర మనునామము కవిచే 'మనుచరిత్రం బందుకొనువేళనని యొకచోఁ బేర్కొనఁబడియున్నది. మఱియు లోకమున రూఢమైయున్నది. ఇది చతుర్దశవర్ణనలు గలిగిన యాఱాశ్వాసముల ప్రబంధరత్నము. దీనికి
|
| 15 |
+
కృతిభర్త కృష్ణదేవరాయలు</p>
|
| 16 |
+
ఈతఁడు బళ్ళారి మండలములోని యానెగొందికి సమీపమున నుండిన విద్యానగర మను పట్టణరాజము రాజధానిగా దక్షిణ
|
Manu_Charitra/page_0012.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,5 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
హిందూదేశమున కెల్ల నేకచ్ఛత్రాధిపత్యము నిర్వహించిన శూరాగ్రేసరుఁడగు నృప సార్వభౌముఁడు. ఈ నృపాలరత్నము జనించిన కాలము సరిగాఁ దెలిసినదికాదు, గాని 1509 సం॥ పట్టాభిషిక్తుఁ డయినట్లు కనుఁగొనంబడినది. కృష్ణరాయలు బహువారములు దండయాత్రలు వెడలి నానారాజుల జయించి రాష్ట్రముల నాక్రమించుకొని తురుష్కుల ముష్కర కృత్యముల నడఁగించి మహారాజ్యవైభవము ననుభవించుటయకాక సరసకవితావిలాసలాలసుఁడై పెద్దనాది సుకవీంద్రుల పల్కుఁదేనియలఁ జూఱలఁ గొని సంస్కృతాంధ్రము లందు మేలయినకవనము చెప్పనేర్చిన సుకవిరాజశిఖామణి. ఈతఁడు తెలుఁగున విష్ణుచిత్తీయ మను ప్రౌఢప్రబంధమును రచించెను. సంస్కృతమున మదాలనచరిత్ర, సత్యాప్రీణనము, సకలకథాసారసంగ్రహము, జ్ఞానచింతామణి మొదలగు గ్రంథములను రచించిన ట్లాముక్తమాల్యదలోఁ జెప్పికొనెను గాని యవి నామావశిష్టము లయినవి.
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
కృష్ణరాయ లీ మనుచరిత్రమునకే కాక ముక్కుతిమ్మన రచించిన పారిజాతాపహరణమునకును, గర్ణాటభాషలోఁ దిమ్మనార్యుఁ డనుకవి రచించిన భారతమునకుఁ గూడఁ గృతిపతియయ్యెను. ఈతఁడు దండయాత్రలకు వెడలునపుడు వెంటఁ గవీంద్రుల సయితము కొంపోయెడువాఁడు.
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
ఈతనికిఁ జదరంగపుటాటయందు మిక్కిలి కుతూహల ముండినట్లు క్రింద నుదాహరింపఁబడిన ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక
|
Manu_Charitra/page_0013.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,3 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
భాండాగారమందలి ప్రాచీన విలేఖనమువలనఁ దెలియుచున్నది. ఆంధ్రభాషను మహోచ్ఛదశ నందించిన యీ ప్రభుసార్వభౌముఁడు 1530 సం॥ కీర్తిశేషుఁ డయ్యెను. ఆంధ్రభోజుఁడని ప్రసిద్ధి గన్న యీ కృష్ణరాయల యాస్థానమునం దష్టదిగ్గజములునాఁ బడు కవీశ్వరులలో నెల్ల వయసునందును గవితానైపుణియందును బెద్దవాఁడు మన యీ మనుచరిత్రమునకు
|
| 2 |
+
కృతికర్త పెద్దనామాత్యుఁడు</p>
|
| 3 |
+
ఈతఁడు నందవరీక బ్రాహ్మణుఁడు. ఇంటిపే రల్లసానివారు. తండ్రిపేరు చొక్కన. బళ్ళారి ప్రాంతమందలి దోపాడు పరగణాలోని దోరాలగ్రామ మతని వాసస్థలము. కృష్ణరాయలు మను
|
Manu_Charitra/page_0014.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,20 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
చరిత్రమును గృతి నందుకొనునప్పు డూరేగించుటకై పెద్దనార్యునిఁ బల్లకీ నెక్కించి తన చేతితో నద్దాని లేవనెత్తి యాతనియెడఁ గల యాదరాతిశయమును వెల్లడించెనఁట. కృష్ణరాయల యాస్థానమునఁ గల యాకవిపండితమండలిలో నాతనికే గౌరవ మెక్కువ. ఒకప్పుడు కృష్ణరాయలు పసిఁడిపళ్ళెరమునఁ గవిగండపెండేరమును గొనివచ్చి సభాస్థానమున నిడి సంస్కృతాంధ్రములందు సమముగాఁ గవనము చెప్పనేర్చినవారిద్దానిఁ గైకొన నర్హులనఁగా సభ్యులు మిన్నకుండి రనియు దానిపైఁ గృష్ణరాయలు
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
ఉ. ముద్దుగ గండ పెండియరమున్ గొనుఁడంచు బహూకరింపఁగా
|
| 4 |
+
నొద్దిక నా కొసంగు మని యొక్కరుఁ గోరఁగ లేరు లేరొకో</div>
|
| 5 |
+
|
| 6 |
+
అని సగము పద్యముఁ జదివె ననియుఁ బెద్దనామాత్యుఁ డంతట లేచి
|
| 7 |
+
పెద్దనఁ బోలుపండితులు పృథ్విని లే రని నీ వెఱుంగవే
|
| 8 |
+
పెద్దన కీఁ దలంచినను బేరిమి నా కిడు కృష్ణరాణ్ణృపా! </div>
|
| 9 |
+
అని పూరించి
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
ఉ. పూఁత మెఱుంగులుం బసరుపూప బెడంగులుఁ జూపునట్టి వా
|
| 12 |
+
కైతలు జగ్గునిగ్గు నెన గావలెఁ గమ్మునఁ గమ్మనన్వలెన్
|
| 13 |
+
రాతిరియుం బవల్ మఱపురాని హొయల్ చెలియారజంపుని
|
| 14 |
+
ద్దాతరితీపులంబలెను దారసిలన్వలె లోఁ దలంచినన్
|
| 15 |
+
బాతిగఁ గైకొనన్వలెను బైదలికుత్తుకలోని పల్లటీ
|
| 16 |
+
కూఁత లనన్వలెన్ సొగసుకోర్కులు రావలె నాలకించినన్
|
| 17 |
+
జేతికొలందిఁ గౌఁగిటను జేర్చినఁ గన్నియ చిన్నిపొన్ని మే
|
| 18 |
+
ల్మూఁతల చన్ను దోయివలె ముచ్చట గావలెఁ బట్టి చూచినన్
|
| 19 |
+
డాతొడ నున్న మిన్నులమిటారపు ముద్దులగుమ్మ కమ్మనౌ
|
| 20 |
+
వాతెఱ దొండపండువలె వాచవి గావలెఁ బంట నూఁదినన్</div>
|
Manu_Charitra/page_0015.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,21 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
గాతలఁ దమ్మిచూలిదొర కైవసపుం జవరాలి సిబ్బెపు
|
| 2 |
+
న్మే తెలియబ్బురంపుజిగి నిబ్బరపుబ్బగుగబ్బిగుబ్బ పొం
|
| 3 |
+
బూఁతల నున్నకాయ సరిబోఁడిమి కిన్నెర మెట్లబంతి సం
|
| 4 |
+
గాతపు సన్నతంతిబయకారపుఁ గన్నడగౌళ పంతుకా
|
| 5 |
+
సాతత తానతానలపసం దివుటాడెడుగోట మీటు బల్
|
| 6 |
+
మ్రోతలునుంబలెన్ హరువు మొల్లము గావలె నచ్చతెన్గు లీ
|
| 7 |
+
రీతిగ సంస్కృతంబు పచరించినపట్టున భారతీవధూ
|
| 8 |
+
టీ తపనీయగర్భనికటీ భవదాననపర్వ సాహితీ
|
| 9 |
+
భౌతిక నాటక ప్రకరభారతభారత సమ్మత ప్రభా
|
| 10 |
+
శీతనగాత్మజాగిరిశ శేఖర శీతమయూఖరేఖి కా
|
| 11 |
+
పాతసుధా ప్రపూర బహుభంగఘుమంఘుమఘుంఘుమార్భటీ
|
| 12 |
+
జాతక తాళయుగ్మలయసంగతి చుంచువిపంచికామృదం
|
| 13 |
+
గాతత తేహిత త్తహిత హాధిత దంధణు ధాణుధింధిమి
|
| 14 |
+
వ్రాతనయానుకూల పదవారకుహూద్వహహారి కింకిణీ
|
| 15 |
+
నూతనఘల్ఘ లాచరణనూపురఝాళ ఝళీమరంద సం
|
| 16 |
+
ఘాత వియద్దునీచకచకద్వికచోత్పలసారసంగ్రహా
|
| 17 |
+
యాతకుమార గంధవహహారిసుగంధవిలాసయుక్తమై
|
| 18 |
+
చేతము చల్లఁజేయవలె జిల్లునఁ జల్లవలె న్మనోహర
|
| 19 |
+
ద్యోతకగోస్తనీఫల మధు ద్రవగోఘృత వాయసప్రసా
|
| 20 |
+
రాతిరసప్రసార రుచిర ప్రసరంబుగ సారెసారెకున్.</div>
|
| 21 |
+
అను పద్యమాలిక నాశువుగా విరచించి చదివెనఁట! దానిపైఁ గృష్ణరాయలు తానై యా కవిగండపెండేరము నాతని పాదమునఁ దొడిగెను. ఆశుకవిత్వ మనఁగా నాలోచనము సల్పియు నెట్టిరసము కూర్పనగునో యట్లే యాశువుగను జెప్పనేర్చినది గాని చెత్తకూరుపు కానేరదు. మరొకప్పుడేదో కృష్ణరాయలాశువుగా విరచింపుమని కోరంగా నాతఁడు,
|
Manu_Charitra/page_0016.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,21 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
చ. నిరుపహతిస్థలంబు రమణీప్రియదూతిక తెచ్చియిచ్చు క
|
| 2 |
+
ప్పురవిడె మాత్మ కింపయినభోజన ముయ్యెలమంచ మొప్పుత
|
| 3 |
+
ప్పరయురసజ్ఞు లూహ తెలియంగల లేఖక పాఠకోత్తముల్
|
| 4 |
+
దొరకినఁ గాక యూరక కృతుల్ రచియింపు మనంగ శక్యమే.
|
| 5 |
+
</div>
|
| 6 |
+
అని నిరాకరించె నని చెప్పుదురు.
|
| 7 |
+
|
| 8 |
+
పెద్దనార్యున 'కాంధ్రకవితాపితామహుఁ' డని బిరుదనామము కలదు. ఈ బిరుదము "పురాణకథను గొని స్వకపోలకల్పనలు గూర్చి తొలుదొలుత మనుచరిత్రమును బ్రబంధరూపమున రచియించుటచేఁ గలిగిన" దని కొందఱందురు గాని యది సరికాదు.
|
| 9 |
+
|
| 10 |
+
ఇట్టి ప్రబంధములఁ గూర్చినవారిలోఁ పెద్దనార్యుఁడు తొలుదొలుతటి వాఁడనునది నిలువనేరనిమాట. అంతకుముందే యిట్టి రచనము కలదని తెలిపియున్నాఁడను. ఒకవేళ తొలుదొలుతటి దనియే యొప్పుకొన్నను నీబిరుద మీ గ్రంథరచనమును బట్టి వచ్చినదనుట పొసఁగ నేరదు. మనుచరిత్రమును రచింపు మని కోరునప్పుడే కృష్ణరాయలచే,
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
క. హితుఁడవు చతురవచోనిధి
|
| 13 |
+
వతుల పురాణాగమేతిహాసకథార్థ
|
| 14 |
+
స్మృతియుతుఁడ వాంధ్రకవితా
|
| 15 |
+
పితామహుఁడ వెవ్వరీడు పేర్కొన నీకున్
|
| 16 |
+
మను. పీఠిక. ప. 15.
|
| 17 |
+
</div>
|
| 18 |
+
అని పెద్దన పేర్కొనఁబడి యున్నాఁడు.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
కృష్ణరాయలు తన యాస్థానకవులలో నెల్ల వయసుచేతను, గవితచేతను బెద్దవాఁ డగుటచేఁ బెద్దనామాత్యున కీ బిరుద మొసంగి యుండును. ఈతఁడీ మనుచరిత్రమును గాక హరికథాసార మను వేఱొక ప్రబంధమును రచించి
|
| 21 |
+
తన గురువగు శఠగోపయతికిఁ గృతి నొసఁగెను. ఆ గ్రంథమునుండి యీ క్రింది పద్యములు రంగరాట్చందమున నుదాహరింపఁబడి యున్నవి.
|
Manu_Charitra/page_0017.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,47 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
క. అంబరము పగుల నార్చి ప్ర
|
| 2 |
+
లంబాసురుఁ డాగ్రహము వెలయఁ గదిసిన వే
|
| 3 |
+
ళం బలరాముడు చేముస
|
| 4 |
+
లంబున వానితల ద్రుంచె లావు మెఱయఁగన్
|
| 5 |
+
|
| 6 |
+
క. ఆ దేవోత్తముఁడు సుధాం
|
| 7 |
+
భోధి నవై కాగ్రిమ దళమున బాలుండై
|
| 8 |
+
చేదోయిచేత దక్షిణ
|
| 9 |
+
పాదము గొని నోటఁ జెప్పెఁ బకపక నగుచున్
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
క. శఠకోపయతికి ఘనతరు
|
| 12 |
+
కుఠారకోపమమతికిని గురుతమహృత్క
|
| 13 |
+
ర్మఠనిరతికిఁ జతురాగమ
|
| 14 |
+
పఠనాయత నియతికిని జపాసంభృతికిన్
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
గీ. అఖిల పారికాంక్షి కాశ్రయపర్ణశా
|
| 17 |
+
లోపకంఠమునకు లోకకర్త
|
| 18 |
+
చేర నేఁగి యచటఁ బారవంబున డిగ్గి
|
| 19 |
+
యధివసించి యుండు నర్థితోడ.
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
క. బాలరసాలకిసాలము
|
| 22 |
+
గ్రోలుచుఁ బలికెడిపికంబు కో యనఁ జాలం
|
| 23 |
+
జాలింబడి యానయమధు
|
| 24 |
+
రాలాపము లనియె నాదరణమున వినఁగన్.
|
| 25 |
+
</div>
|
| 26 |
+
ఇదిగాక కృష్ణరాయలు స్వర్గస్థుఁ డైన పిదప నాతని నిర్యాణమును గూర్చి సీసపద్యశతక మొకటి రచించె ననియుఁ దా మాపద్యశతకము నొకచోఁ జూచి యుంటి మనియు మిత్రులొకరు నుడువుచున్నారు; కాని, యది లభించినది కాదు.
|
| 27 |
+
|
| 28 |
+
సీ. ఎదురైనచోఁ దన మదకరీంద్రము నిల్పి
|
| 29 |
+
కేలూతయొసఁగి యెక్కించుకొనియె
|
| 30 |
+
కోకటగ్రామాద్యనేకాగ్రహారంబు
|
| 31 |
+
లడిగినసీమలయందు నిచ్చె
|
| 32 |
+
మనుచరిత్రం బందుకొనువేళఁ బుర మేఁగఁ
|
| 33 |
+
బల్లకిఁ దన కేలఁ బట్టియెత్తె
|
| 34 |
+
బిరుదైనకవిగండపెండేరమున కీవె
|
| 35 |
+
తగు దని తానె పాదమునఁ దొడిగె
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
గీ. 'ఆంధ్రకవితాపితామహ అల్లసాని
|
| 38 |
+
పెద్దనకవీంద్ర' యని నన్నుఁ బిలుచునట్టి
|
| 39 |
+
కృష్ణరాయలతో దివి కేఁగ లేక
|
| 40 |
+
బ్రదికియున్నాఁడ జీవచ్ఛవంబ నగుచు
|
| 41 |
+
</div>
|
| 42 |
+
అను పద్య మొకటి మాత్రము వాడుకలోఁ గలదు. మఱియుఁగృష్ణరాయ నిర్యాణానంతరము కన్నడరాజ్యముపైకి గజపతిరాజు దండెత్తిరాఁగా
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
సీ. రాయరావుతుగండ రాచయేనుఁగు వచ్చి
|
| 45 |
+
యారట్లకోట గోరాడునాఁడు
|
| 46 |
+
సంపెట నరపాలసార్వభౌముఁడు వచ్చి
|
| 47 |
+
సింహాద్రి జయశీలఁ జేర్చునాఁడు</div>
|
Manu_Charitra/page_0018.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,14 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
సెలగోలుసింహంబు చేరి ధిక్కృతిఁ గంచు
|
| 2 |
+
తల్పులఁ గరుల ఢీకొల్పునాఁడు
|
| 3 |
+
ఘనతర నిర్భరగండపెండెర మిచ్చి
|
| 4 |
+
కూఁతు రాయల కొనఁగూర్చునాఁడు.
|
| 5 |
+
|
| 6 |
+
గీ. నొడ లెఱుంగవొ చచ్చితో యుర్వి లేవొ
|
| 7 |
+
చేరఁజాలక తల చెడి జీర్ణ మైతొ
|
| 8 |
+
కన్నడం బెట్లు సొచ్చెదు గజపతీంద్ర
|
| 9 |
+
తెఱచినిలు కుక్క సొచ్చిన తెఱఁగుఁ దోఁప</div>
|
| 10 |
+
అను సీసపద్యమును బంపెననియు, దానిపై నాతఁడు సిగ్గిలి తిరిగిపోయెననియుఁ దెలియుచున్నది. మును మనుమసిద్ధిరాజు ప్రతాపరుద్రునకుఁ దనరాజ్యము నోడిపోఁగాఁ దిక్కనామాత్యుఁడు తన కవితచేతఁ బ్రతాపరుద్రుని మెప్పించి మరల నారాజ్యమాతని కిప్పించెనఁట!
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
వెలుగోటి రాజయిన మాదయలింగమనేఁ డల్లయవేముని తల నఱికి తన తమ్మపడిగం బొదిగించి నందికంత పోతరాజనుపేరి కఠారిఁ గైకొనఁగా శ్రీనాథకవిసార్వభౌముఁడాతనిఁ జేర నరిగి కవనముచే నాతనిఁ బొగడి మెప్పించి మరల నాకఠారిఁ గొనితెచ్చెనఁట! బళిరా కవిత్వమహత్త్వము!
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
ఇంకను గృష్ణరాయనిచే రచింపఁబడినట్లుగల యాముక్తమాల్యదయుఁ బెద్దనచేతనే రచింపఁబడిన దాని యొక యైతిహ్యము బహుకాలమునుండి కలదు. రంగరాట్ఛందమునం దాముక్తమాల్యదలోని పద్యము లుదాహరింపఁబడునెడ 'పెద్దనగారి యాముక్తమాల్యదలో' నని నుడువఁబడియున్నది. మఱియు నాముక్తమాల్యదకుఁ బ్రాచీనవ్యాఖ్యాత యొకఁడు తన వ్యాఖ్యానావసానమునఁ 'బెద్దన రచించిన యాముక్తమాల్యద' యని పద్యరూపమున వాకొనియున్నాఁడు. ఇంకను గొన్ని యెడల బెద్దనకృత మని కలదు. మనుచరిత్ర మెట్టి హృదయంగమములగు భావములతో విలసిల్లుచున్నదో యాముక్తమాల్యదయు నట్లే చెల్వు మీఱుచున్నది. కాని, రెండిటికిని శైలి
|
Manu_Charitra/page_0019.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,5 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
యందుఁ గొండొక భేదము కలదు. ఇట్టిభేద మొక కవియే కాలభేదముచే రచించిన కృతులందుఁ జూపట్టుచుండుట లేకపోలేదు. ఇయ్యెడ బాణుని కాదంబరీ, హర్షచరిత్రములు తార్కాణముగాఁ జూడనగును. 'కవితాప్రావీణ్య ఫణీశ' మొదలగు పదములచే సంబోధింపఁబడిన కృష్ణరాయలు కవనము చేయలేక యితరుఁడు రచించినదానిని దనపేరఁ బ్రకటించుకొనె ననుటయుఁ బొసఁగుబాటు కలదిగాఁ దోఁచుటలేదు. ఈ విషయము సత్యమైనను నసత్యమైనను దాము రచించిన గ్రంథములను దమ రాజులు రచించినట్లే వారి పేళ్లతోఁ
|
| 2 |
+
బ్రకటించు నాచారము వెనుకటి కవులకు లేకపోలేదు. ఇవిగాక పెద్దన కృతములని వాఁడబడునవి కొన్ని చాటుపద్యములు గలవు.
|
| 3 |
+
|
| 4 |
+
తన దివ్యకవితావిలాసముచేఁ గృష్ణరాయల మెచ్చించి యాతని కత్యంత గౌరవనీయుఁడై యీ మనుచరిత్రము నాతనికే కృతిసేసి యనేకాగ్రహారములను గొని మహాభోగముల ననుభవించి యైహికేచ్ఛలఁ దనియుటయ కాక వైష్ణవాగ్రేసరుఁడై కోకట మను తన యగ్రహారమునకు శఠకోపపుర మని యాత్మగురుఁడగు శఠకోపయతిపేరు వెట్టి బ్రాహ్మణులకు సర్వాగ్రహారముగా నొసఁగి యింక ననేక దేవాలయములకు భూదానములు సేసి పారత్రికసౌఖ్యమును
|
| 5 |
+
సయితమార్జించుకొనిన యీ యాంధ్రకవితాపితామహుఁడు కృష్ణరాయ నిర్యాణానంతరము సయితము జీవించియుండి 1540 సం॥ ప్రాంతమున నశ్వరమగు భౌతిక శరీరమును ద్యజించి శాశ్వతమగు కీర్తిమూర్తిని గైకొనెను. ఎంతవఱ కీ యాంధ్రభాష ప్రచారము గలదై సుస్థితిని వెలయుచుండునో యంతవఱకును బెద్దనార్యుని యశశ్శరీరమునకు భంగపాటు వాటిల్లనేరదు.
|
Manu_Charitra/page_0020.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,5 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
గ్రంథవిమర్శనము</p>
|
| 2 |
+
రచనాచాతుర్యము</p>
|
| 3 |
+
మార్కండేయపురాణమునం దీ స్వారోచిష మనుజన్మవృత్తాంతము సమగ్రముగాఁ గలదు. ఆ పురాణమును మారన యాంధ్రీకరించెను. రెండొండుపట్టుల నౌచితీపోషణమునకై చిఱుమార్పులఁ గావించెఁ గాని పెద్దనామాత్యుఁ డీప్రబంధరాజమును దుదముట్ట నామార్కండేయపురాణపు ద్రోవనే పెంపొందించెను. మారన కవిత్వమున 150 పద్యములలో ముగిసిన కథ యీతని కవనమున 800 పద్యములవఱకుఁ బెరిఁగినది. ఈ మనుచరిత్రము 'అల్లసానివాని యల్లికజిగిబిగి' యను పలుకును బ్రతిపదమునను సార్థకపఱుచుచున్నది. పెద్దనామాత్యుఁ డీ ప్రబంధమును దీర్ఘకాలము పరిశ్రమచేసి తన సర్వతోముఖపాండిత్యమును జతుర్విధకవితావిలాసమును వెలయించి నిబ్బరమైన శైలి నాహాపుట్టించునట్లు పోహళించెను గాని యందదుకులుగా నెందురును ముడిపెట్టలేదు. ఈ గ్రంథము నందుఁ గూర్పునేర్పును భావవైచిత్ర్యమును బిక్కటిల్లని పద్యముకాని గద్యముగాని చూపట్టదు. ఎక్కడఁ బట్టిన నక్కడఁ గవీశ్వరుని లోకజ్ఞానమును భాషావైదుష్యమును గల్పనాచాతుర్యమును వెల్లివిరియుచున్నవి. పెద్దనార్యుని పద్దెములు ముద్దులొలుకు నిద్దంపుఁబలుకుల నేర్చికూర్చి తీర్చిదిద్ది చికిలిసేసి నునుమెఱుఁగు వెట్టి
|
| 4 |
+
వెల్వరింపఁబడినవి కావుటచే నెక్కడను నొక్కులు వోయి కాన్పింపవు. మఱియు సంస్కృతాంధ్రముల నందముగాఁ గలయఁగూర్పు కతన నితని కవనమున సంస్కృతప్రౌఢియుఁ దెలుఁగునుడికారమును మిసమిసలు దేఱుచుఁ
|
| 5 |
+
జెఱలాడుచున్నవి.
|
Manu_Charitra/page_0021.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,88 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
శైలి</p>
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
శా. తావుల్ క్రేవలఁ జల్లుచెంగలువ కేదారంబుతీరంబునన్
|
| 4 |
+
మావుల్ క్రోవులు నల్లిబిల్లి గొనుకాంతారంబునం దైందవ
|
| 5 |
+
గ్రావాకల్పితకాయమానజటిలద్రాక్షాగుళుచ్ఛంబులం
|
| 6 |
+
బూవుందీవెల నొప్పునొక్క భవనంబున్ గారుడోత్కీర్ణమున్
|
| 7 |
+
ఆ 2. ప 22
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
క. మృగమదసౌరభవిభవ
|
| 10 |
+
ద్విగుణితఘనసారసాంద్రవీటీగంధ
|
| 11 |
+
స్థగితేతరపరిమళమై
|
| 12 |
+
మగువపొలుపు దెలుపునొక్క మారుత మొలసెన్.
|
| 13 |
+
ఆ 2. ప 24</div>
|
| 14 |
+
ఈ పద్యపు నాల్గవచరణ మట్టిమారుతము నొలయించుచునే యున్నది.
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
శా. వాలారుం గొనగోళ్ళ నీ వలసతన్ వాయించుచో నాటకున్
|
| 17 |
+
మేళం బైన విపంచి నిన్న మొదలున్ నీ వంటమింజేసి యా
|
| 18 |
+
యాలాపంబె యవేళఁ బల్కెడుఁ బ్రభాతాయాతవాతాహతా
|
| 19 |
+
లోలత్తంత్రుల మేళవింపఁగదవే లోలాక్షి దేశాక్షికిన్.
|
| 20 |
+
ఆ. 3. ప 57.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
చ. జిలుఁగుల బెట్టుచుం దొడల జెంద్రికపావడ యంట మైతడిం
|
| 23 |
+
బెళపెళ లేనిచీరఁ గటి బింకపుఁ జన్నులఁ జేర్చికొంచు వే
|
| 24 |
+
జలకము లాడి యాడి యొకచాన కరస్థితకేశ యై నృపు
|
| 25 |
+
న్వెలువడి చూచె లోపడితి నీ కని బాసకు నిల్చెనో యనన్
|
| 26 |
+
ఆ. 5. ప. 68.
|
| 27 |
+
</div>
|
| 28 |
+
ఔచితీనిర్వాహము</p>
|
| 29 |
+
|
| 30 |
+
క. అల్లదె కంటే పొనపొన
|
| 31 |
+
దెల్లనిగట్టఱుత మబ్బు దేఱెడుపొలమం
|
| 32 |
+
దెల్లెడఁ జూచిన ధరణీ
|
| 33 |
+
వల్లభ సీరాముసేన వాలు మెకంబుల్.
|
| 34 |
+
ఆ. 4. ప. 16
|
| 35 |
+
|
| 36 |
+
క. తిమిరంపు గుబ్బ చన్నుల
|
| 37 |
+
కొమరాలవు నీకుఁ దగినగోవాళ్ళ మహిన్
|
| 38 |
+
నెమకి నగరాదె ముదిసిన
|
| 39 |
+
మముఁ జెనకిన నేమి గలదు మద మేమిటికిన్.
|
| 40 |
+
ఆ. 4. ప. 68
|
| 41 |
+
</div>
|
| 42 |
+
కల్పనాచాతుర్యము</p>
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
చ. మరున కొసంగఁ గాలము తమశ్ఛ గాటుకగా నవోదయ
|
| 45 |
+
స్ఫురదరుణప్రభాపథిక శోణితసిక్తసితోడు భక్తమున్
|
| 46 |
+
హరిహయదిఙ్నభస్థ్సలమునన్ బలి చల్లి వటాంకమున్ వసూ
|
| 47 |
+
త్కరభరితంబు నై వెలుఁగఁ గాంచి సుధానిధి నెత్తె నత్తటిన్.
|
| 48 |
+
ఆ. 3, ప. 21.
|
| 49 |
+
</div>
|
| 50 |
+
భావప్రకాశనము</p>
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
మ. మునుమున్ పుట్టెడుకొంకు లౌల్యము నిడన్ మోదంబు విస్తీర్ణతం
|
| 53 |
+
జొనుపం గోర్కులు గ్రేళ్లు ద్రిప్ప మది మెచ్చుల్ ఱెప్పలల్లార్ప న
|
| 54 |
+
త్యనుషంగస్థితి ఱిచ్చపా టొసఁగ నొయ్యారంబునం జంద్రికల్
|
| 55 |
+
దనుకం జూచె లతాంగి భూసురుఁ బ్రఫుల్లన్నేత్రపద్మంబులన్
|
| 56 |
+
ఆ. 2. ప. 30.
|
| 57 |
+
</div>
|
| 58 |
+
స్వభావపరిజ్ఞానము</p>
|
| 59 |
+
|
| 60 |
+
చ. పలుకులు నేర్పువేళఁ గలభాషిణి నీ విటు లుండఁ బంజరం
|
| 61 |
+
బుల నరగన్ను వెట్టి ముఖముల్ చరణాగ్రనఖాళిఁ గ్రోఁకుచున్
|
| 62 |
+
నిలుగుచు నావులించుచు వనీవిహగోత్కర మెట్లు వల్కు న
|
| 63 |
+
ప్పలుకులె యఱ్ఱు లెత్తి విని పల్కెడు వింటివె కీరశారికల్,
|
| 64 |
+
ఆ. 3. ప. 58.
|
| 65 |
+
|
| 66 |
+
సీ. ఏ విహంగముఁ గన్న నెలుఁగించుచును సారె
|
| 67 |
+
కును సైకతంబులఁ గూడఁ దారుఁ
|
| 68 |
+
దారి కన్గొని యది తనజోడు గాకున్న
|
| 69 |
+
మెడయెత్త��� కలయంగ మింట నరయు
|
| 70 |
+
నరసి కన్నీటితో మరలి తామర యెక్కి
|
| 71 |
+
వదన మెండఁగ సరోవారి నద్దు
|
| 72 |
+
నద్ది త్రావఁగ సైఁప కట్టిట్టు గన్గొని
|
| 73 |
+
ప్రతిబింబ మీక్షించి బ్రమసి యుఱుకు
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
నఱికి యెఱకలు దడియ వేఱొక్క తమ్మి
|
| 76 |
+
కరుగు నరిగి రవంబుతోఁ దిరుగు తేంట్లఁ
|
| 77 |
+
బొడుచు ముక్కున మఱియును బోవు వెదక
|
| 78 |
+
సంజఁ బ్రియుఁ బాసి వగ నొక్కచక్రవాకి.
|
| 79 |
+
ఆ. 3. ప. 16.
|
| 80 |
+
</div>
|
| 81 |
+
|
| 82 |
+
ఈ సీసపద్యము పెద్దనార్యుని భాషాంతరీకరణచాతుర్యమును వెల్లివిరియించుచున్నది. చూడుఁడు.
|
| 83 |
+
|
| 84 |
+
శ్లో. ఆయాతి యాతి పునరేవ జలం ప్రయాతి
|
| 85 |
+
పక్షాంకురాణి విచినోతి ధునోతి పక్షౌ
|
| 86 |
+
ఉన్మత్తవద్భ్రమతి కూజతి మందమందం
|
| 87 |
+
కాంతావియోగవిధురో నిశి చక్రవాకః.
|
| 88 |
+
</div>
|
Manu_Charitra/page_0022.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,29 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xvi
|
| 2 |
+
ఈశ్లోకమున కాపద్య మనువాదమయ్యు నెంతయేని.
|
| 3 |
+
మనోజ్ఞముగాఁ బెంపొందింపఁబడినది. మఱియుఁ బుంలింగమున
|
| 4 |
+
కన్న శర్తృపద మత్యంత స్వారస్యాపాదక మగునట్లు స్త్రీలింగ
|
| 5 |
+
ముగా మార్పఁబడినది. పెక్కు చోటుల నీతఁ డేదే నొకలోరో
|
| 6 |
+
క్తినో, ప్రకృతిచిత్రమఁనో కైకొని దానికి వన్నెలు చిన్నెలు
|
| 7 |
+
వచ్చునట్లు మే లయినకల్పనఁ గల్పించి పద్దెమునఁ బెట్టి బాగు
|
| 8 |
+
బా గనిపించును.
|
| 9 |
+
చ. మదకలకుఁభికుంభ. . . పంక్తులు వోలె బోరులు. మను. పీఠిక. ప. 41
|
| 10 |
+
ఈ పద్యమునందలి కల్పన “వానిపుట్టి మునిఁగినది” యను
|
| 11 |
+
లోకో క్తినిబట్టి పుట్టినది.
|
| 12 |
+
ఉ. క్రూరవ నేభడంతహతకుడ్య... పట్టణంబులజ్
|
| 13 |
+
మను. పీఠిక, ప. 36.
|
| 14 |
+
ఈపద్యము గిజిగాఁడులు మిడుఁగుఱుఁబుర్వులను దమ
|
| 15 |
+
గూండ్లలో వెల్తురునకై చేర్చి యుంచుకొను నను ప్రకృతిచి త్ర
|
| 16 |
+
మునుబట్టి యందముగాఁ బొందుపఱుపఁబడినది. కృష్ణరాయని
|
| 17 |
+
వంశాదివర్ణ నమున నీతఁడు చిత్రించిన ప్రతికల్పనయు ననుప
|
| 18 |
+
మాన మై వెలయుచున్నది.
|
| 19 |
+
ణ
|
| 20 |
+
పెద్దన తన వెనుకటికవులు కూర్చిన కూర్పులలోనిమే లేర్చి
|
| 21 |
+
కొని పొదువుగా నదుకుకొనుచు నొక్కొక్కయెడఁ దొంటి
|
| 22 |
+
కంటె సుతారము మీఱునట్లు హవళించును,
|
| 23 |
+
చ. ఉడిగి మడింగి మై మఱచి యున్న తఱిం గలలోనఁ జేరి సె
|
| 24 |
+
క్కడిమగవాఁడొకో? యనుచుఁ గందగఁ మేల్కనుచో నతండ యి
|
| 25 |
+
ప్పుడు మగఁ డంచుఁ గోరుటకుఁ బొందుగఁ జెప్పితి ముల్లు వుచ్చి కొ
|
| 26 |
+
ఱ్ఱడఁచినచంద మయ్యెఁ గమాలానన యీవిరహానలంబునన్,
|
| 27 |
+
ఉత్తరహరివంశము, సోముఁడు.
|
| 28 |
+
చ. ఉడుపతిబారికి న్వెంచి... జరింప నేటికి.
|
| 29 |
+
మను. ఆ. 3 వ. 34
|
Manu_Charitra/page_0023.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,31 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xvii
|
| 2 |
+
మ. అనుమానింపక యాసుధాంధనులు మాయాకల్పనా వంచనం
|
| 3 |
+
బున వైశ్వానరునిక్" హరించిరి యవుంబో యింతమాత్రంబులో
|
| 4 |
+
నన నాయోగమహానుభావమునకు భంగంబు వాటిల్లునే
|
| 5 |
+
ననికల్డాఁచిన పెండ్లి మానుని
|
| 6 |
+
దుశ్చారిత్రము లంటి రే.
|
| 7 |
+
కాశీఖండము, శ్రీ నాథుఁడు.
|
| 8 |
+
శా. తండ్రీ నాకు ననుగ్రహింపగదా... గష్టముష్టించచా.
|
| 9 |
+
మను ఆ. 5 ప. 17
|
| 10 |
+
సీ. పులిమల్లఁ డడవిపోతులరాజు గరుడుండు గాలివేగంబు పందేలపసిఁడి
|
| 11 |
+
విష్ణుప సాదంబు వెండిగుండుల పరి పచ్చిమిర్యము వెట్టి పుచ్చకాయ
|
| 12 |
+
వేటమాణిక్యంబు విరవాది మెడబల్మి పెట్టుగాఁడు వకారిపిడుగుతునుకు
|
| 13 |
+
జిగురుఁడు చిత్రాంగి శ్రీరా
|
| 14 |
+
రామబాణంబు పులియండు కస్తూరి బొడ్డుమల్లె
|
| 15 |
+
గీ. యనఁగ మఱియును చెక్కు తోయముల పేర్ల
|
| 16 |
+
దారకులు దేరవచ్చె నుద్ధండవృత్తి
|
| 17 |
+
వేఁటకుక్కలు మృగరాజవి గ్రహములు
|
| 18 |
+
వటుక నాధుని వాహ్యాళివాహనములు.
|
| 19 |
+
శృంగారశాకుంతలము, పినవీరభద్రకవి.
|
| 20 |
+
చ• పులియఁడు బూచిగాఁ... గ్రహించి యుద్ధతిక్. మను. ఆ. 4 జ. 32
|
| 21 |
+
పెద్దనామాత్యుఁడు పిల్లలమణ్ణి పినవీరభద్రుని శాకుంతల
|
| 22 |
+
మునఁ గలవేఁటవర్ణనము మొదలగునది తిన్నగ నెత్తుకొని దాని
|
| 23 |
+
కంటెఁ చెక్కుమడుఁగు లెక్కువ చక్కఁదనము గల్గునట్లు తాను
|
| 24 |
+
సమకూర్చెను. మఱియు మారన మార్కండేయ పురాణమును
|
| 25 |
+
బట్టియే యాగ్రంథము బెంపొందింపఁబడినదగుటచే నందలిరచన
|
| 26 |
+
లును గొన్ని యిందుఁ జొచ్చినవి. ఒండు రెండు జక్కనిపద్య
|
| 27 |
+
ములఁ బోలిన పద్యములుఁ గలవు. ఇవిగాక గడుసుఁ బోకడలకు
|
| 28 |
+
గనియు నుడికారములకు విడిదిపట్టును నగుకవిసార్వభౌముని
|
| 29 |
+
కవితా విలాసమును బహువారములు తఱచితఱచి చదివి
|
| 30 |
+
ముదంపడినవాఁడు కావుటచేఁ బ్రౌఢకవనమం దత్యంతాదరము
|
| 31 |
+
మను-B
|
Manu_Charitra/page_0024.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,31 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xviii
|
| 2 |
+
గల పెద్దనార్యుఁడు తనయాద రాతిశయమున కుద్ద్యోతకముగాం
|
| 3 |
+
గావలయు నాయారచనా చమత్కారములను మనుచరిత్ర మునం
|
| 4 |
+
బెక్కుచోటులు నెలకొల్పెను. “మిన్నులు పడ్డ చోటు, కులము
|
| 5 |
+
సాములు, వెన్నతోఁ బెట్టినది, కడుపారఁగన్న తల్లి, హుటా
|
| 6 |
+
హుటినడలు, చన్న వినిపిదుకర్, బండికందెనచాయ” మొద
|
| 7 |
+
లగు మే లయిన తెలుఁగుపలుకుఁబడులు పెక్కులు శ్రీనాథుని
|
| 8 |
+
కవనమునుండి మనుచరిత్రమునకుఁ గొనితేరఁబడినవి. పై గ్రంథ
|
| 9 |
+
ములలోనిపద్యములు పరిమితముగాఁ బెద్దనార్యునిపద్దెములతోఁ
|
| 10 |
+
జోల్చి చూపఁబడుచున్నవి.
|
| 11 |
+
సీ. ఆనియమ్మహాభాగుఁ డాచమన మొనర్చి నియతుండు శుచియు నై నిలిచిగార్హ
|
| 12 |
+
పత్యాగ్నిఁ దనమది భావించి వందన మొనరించి యిట్లను ననిల మిత్ర
|
| 13 |
+
నీయంద యాహవనీయాగ్నియును దక్షిణాగ్నియుఁ బ్రభవించె నఖిలదేవ
|
| 14 |
+
తలకును దృప్తి నీవలన సిద్ధించును సకలలోకముల కా శాశ్రయము వీవ
|
| 15 |
+
గీ. నిత్యసత్యమూర్తి నీప్ర సాదంబున, నినుఁడు గ్రుంకకుండ నిపుడ యింటి
|
| 16 |
+
కరుగువాఁడఁగాక యాగ మోదితకర్మ, జాత నైష్ఠికుండ నైతి నేని.
|
| 17 |
+
మార్కండేయ పురాణము.
|
| 18 |
+
తే....
|
| 19 |
+
... వార్చి ప్రవరుండు గార్హపత్య, వహ్నినిట్లని పొగడె భావమునఁదలఁచి..
|
| 20 |
+
మ. దివిషద్వర్గము స్వాహావధూవల్ల భా.
|
| 21 |
+
ఉ. దానజపాగ్ని హోత్ర... హవ్యవాహనా.
|
| 22 |
+
మను ఆ. 2 ప. 73
|
| 23 |
+
మను, ఆ. 2 ప 76
|
| 24 |
+
తే. అనఘ మందారవిద్యాధరాత్మ జన్మ, నేవిభావసియను దాన...
|
| 25 |
+
.. మార్కం.
|
| 26 |
+
తే. అనక మందారవిద్యాధరాత భవను, ననువిభావసి.. మను. ఆ. 6 వ. 17
|
| 27 |
+
ఇట్టులు మార్కండేయపురాణపుఁబోలికలు కొన్ని గలవు.
|
| 28 |
+
సీ. సంపూర్ణ పూర్ణిమాసాంద్ర చంద్రాతవవిలసితళళి కాంత వేదికలను
|
| 29 |
+
మంజరీనంజాతమకరందనిష్యంద మాకందమాధవీ మండపముల
|
| 30 |
+
శృంగారవనమహాళ్ళంగారమణిళ్ళంగహాటకలశృంగాటకముల
|
| 31 |
+
సంఫుల్ల హల్లక సహ కారవాసనోజ్జ్వలదీర్ఘ దీర్ఘ శాసై కతముల
|
Manu_Charitra/page_0025.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,32 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xix
|
| 2 |
+
1. గగనగంగా తరంగిణీ గ్రంధవాహ, బంధురోదర
|
| 3 |
+
సౌధాగ్ర భాగములను
|
| 4 |
+
నవనవోఙ్ఞానరతికళానై పుణములఁ, బ్ర తిదినంబురమించిరినతియుఁబ్రతియు,
|
| 5 |
+
జక్క నవి గ్ర మార్క చరిత్ర.
|
| 6 |
+
సీ. గంగా తరంగిణీరంగ... లేనసామగ్రిఁ జెంది. మను ఆ. 6 జ. 62
|
| 7 |
+
నలిన సంభవు వాహసము వారువంబులు కులము సాములు మాకుఁగువలయాక్షి.
|
| 8 |
+
చద లేటిబంగారుజలరుహంబులతూండ్లు భోజనంబులం మాకుఁబువ్వుఁజోడి
|
| 9 |
+
సత్యలోకముదాఁక సకలలోకంబులు నాటపట్టులుమాకు నజ్జవదన
|
| 10 |
+
మధురాక్షరము లైన రూమాటలు వినంగ నమృతాంధసులు యోగ్యులనువ
|
| 11 |
+
[మాంగి
|
| 12 |
+
గీ. భారతీదేవిముం జేతిపలంకు ఁజిలుక, సమదగజయాన సబ్రహ్మచారి మాకు
|
| 13 |
+
వేదశా,
|
| 14 |
+
స్త్రపురాణాదివిద్య లెల్లఁ, దరుణి నీయాన ఘంటాపధంబు మాకు.
|
| 15 |
+
న
|
| 16 |
+
శృంగారనైషధము.
|
| 17 |
+
మను. ఆ. 2 వ. 43
|
| 18 |
+
సీ. చిన్ని వెన్నెలకందు... గోతామ కేంద్ర .
|
| 19 |
+
సీ. గిరినికుంజములఁ గుంజరపుంజమనుశంకఁ గంఠీరవంబు లుత్కంఠ సోగయం
|
| 20 |
+
బల్వలంబుల గిరిప్రకరంబు లనుశంక నెఱుకు రాజులు విండు లెక్కు పెట్టఁ
|
| 21 |
+
గడలిమధ్యంబునఁ గాకోల మనుశంక జలదేవతలం భీతి సంభ్రమింప
|
| 22 |
+
నదములఁ గువలకాననవాటి యనుశంక నిందిందిర త్రేణం లెదురుకొనఁగు
|
| 23 |
+
గీ. రజతగిరియందుఁ దాండవారం భరభన, భంగిపతితపరశ్వథ పాణినికట
|
| 24 |
+
కంధరారుద్ధగజకృత్తికంఠశంక, ప్రమథులకుఁదోఁవనంధ కారంబు ప్రబం
|
| 25 |
+
భీముఖుడము - శ్రీ నాథుఁడు
|
| 26 |
+
మను. ఆ. 3 వ. 11
|
| 27 |
+
సీ. ఉరుదరీకుహరసు... జకఠారుణా తపములు.
|
| 28 |
+
సీ. పతి పాణివల్ల వచ్చు త నీ విబంధనవ్య శ్రీ బాలాహనవనరుహంబు
|
| 29 |
+
ధవకృతాధరబింబదళనక్షతవ్యథాభుగ్న లీలావతీభూలతంబు...
|
| 30 |
+
సీ. సహసానఖుపచ,.. శయ్యాని పాక...
|
| 31 |
+
శృంగారనైషధము.
|
| 32 |
+
మను. ఆ. 3 వ. 116
|
Manu_Charitra/page_0026.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,32 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
XX
|
| 2 |
+
చ. కొసరి వసంతకాలమునఁ గోయిల తోల్చినభంగి నేడ్చెన
|
| 3 |
+
బ్బిసరుహనేత్ర కొండచఱిఁ బెద్దయెలుంగున వెక్కి వెక్కి వె
|
| 4 |
+
- క్కన మగు మన్యు వేగమునఁ గాటుకకన్నులనీరు సోనలై
|
| 5 |
+
యుసిరిక
|
| 6 |
+
కాయలంతలు పయోధరముల్ దిగువాఱు నట్లుగన్.
|
| 7 |
+
కాశీఖండముఁ
|
| 8 |
+
ఉ. పాటున కింతులోర్తురే... చిందువందగన్. మను. ఆ. 2 వ. 70
|
| 9 |
+
ఇట్లనేకముగాఁ జూపఁదగును. పై యేడ్పు పద్దెములఁ
|
| 10 |
+
బట్టి పారిజాతాపహరణమునఁ దిమ్మనయు, వసుచరిత్రమును
|
| 11 |
+
రామరాజభూషణుఁడును రెండుపద్యములఁ గూర్చిరి.
|
| 12 |
+
ఉ. ఈసునఁ బుట్టి డెందమున హెచ్చిన శోకదవానలంబు
|
| 13 |
+
చే
|
| 14 |
+
గాసిలి యేడ్చెఁ బ్రాణవిభుకట్టెదుర లలితాంగి వంశజ
|
| 15 |
+
శ్రీ సఖ మైన మోమువయిఁ జేల చెఱం గిడి బాలపల్లవ
|
| 16 |
+
గ్రాసక పాయకంఠ కలకంఠవధూకల
|
| 17 |
+
కాకలీధ్వనిన్.
|
| 18 |
+
పారిజాతాపహరణము
|
| 19 |
+
శా. ఆజాబిల్లి వెలుంగు వెల్లికల డాయర్ లేక రాకానిశా
|
| 20 |
+
రాజశ్రీ సఖ మైన మోమునఁ బటాగ్రం బొత్తి యెల్లెత్తి యా
|
| 21 |
+
రాజీవానన యేడ్చెఁ గిన్న రవధూ రాజత్క రాంభోజకాం
|
| 22 |
+
భోజీ మేళవిపంచికారవసుధాపూరంబు తోరంబుగన్.
|
| 23 |
+
వసుచరిత్రము .
|
| 24 |
+
ఈపద్యములపైఁ దెనాలి రామలింగకవి, 'అల్లసాని పెద్దన
|
| 25 |
+
అటునిటు నేడ్చెను. ముక్కు తిమ్మన ముద్దు ముద్దుగా నేడ్చెను.
|
| 26 |
+
బట్టుమూర్తి బావు రని యేడ్చెను' యని యభిప్రాయ మిచ్చెం
|
| 27 |
+
నట.
|
| 28 |
+
పెద్దనామాత్యుని తర్వాత మనుచరిత్రమునకుఁ బ్రతి
|
| 29 |
+
బింబములుగాఁ బ్రబంధములు కుప్ప తెప్ప లై యుప్పతిల్లినవి.
|
| 30 |
+
దునుచరిత్ర
|
| 31 |
+
మునందలి పద్యముల పోలిక పద్యములును గల్పనలు
|
| 32 |
+
పోలికకల్పనలును చెక్కులు పొడచూపినవి,
|
Manu_Charitra/page_0027.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,33 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxi
|
| 2 |
+
మరు. ఆ. 2 వ. 37
|
| 3 |
+
శ. నురగరుడోరగ... నేర్తురే వీనిక్ .
|
| 4 |
+
క. నర ఖేచర విద్యాధర, గరుడోరగ సిద్ధసాధ్య గంధర్వతతి
|
| 5 |
+
నిరతముఁ గనుఁగొందున య్యీనరనాథునిఁ బోలఁ గలరె నమ్ర నిరూఢిన్.
|
| 6 |
+
సకలకథాసారసంగ్రహము.
|
| 7 |
+
మ. అనిమేషస్థితి మాన్చె... జూపట్టెనాన రఱిక్, మను. ఆ. 2 వ. 33
|
| 8 |
+
చు. అనిమేషస్థితి మాన్చెఁ జంచలపుఁజూ పన్వేదభావంబు గ్ర
|
| 9 |
+
ద్దన వారించే వినూత్న మర్మ జలవిస్తార ప్రపూరంబుతో
|
| 10 |
+
డన దేవాంగన కయ్యెడ భ్రమరకీటన్యాయమై యొప్పి య
|
| 11 |
+
మ్మను జేంద్రు భ్రమియించునంతనె రహిజ్ మర్త్యత్వము సంధిలెన్.
|
| 12 |
+
సీ. వదన ప్రభూకలావణ్యంబు
|
| 13 |
+
మృదుపదములు
|
| 14 |
+
సకలకథాసారసం గ్రహము.
|
| 15 |
+
మను, ఆ. 2 వ. 36
|
| 16 |
+
సీ. వదన సౌందర్యవిస్ఫారాంబుసంభూతకంజంబులగు వానికన్నుదోయి
|
| 17 |
+
మదన సామ్రాజ్యసమ్యక్పీఠిక యనంగ సరసమా వానివక్షస్థలంబు
|
| 18 |
+
కర్ణ కుండలరత్న శాంతులఁ గొననిక్కు వగలుమీజెడు వానియెగుభుజములు
|
| 19 |
+
అతుల ప్రవాళసంతతిరుచినంవద నదలింపఁ జను వానిమృదువదములు...
|
| 20 |
+
సకలకథాసారనం గ్రహము.
|
| 21 |
+
ఈసకలకథాసారసం గ్రహము నొనర్చిన యయ్యల రాజు
|
| 22 |
+
రామభ ద్ర కవి కృష్ణరాయల
|
| 23 |
+
యాస్థానకవియే. ఈతఁడు
|
| 24 |
+
పెద్దనకు
|
| 25 |
+
శిష్యుఁడందురు, సమకాలముననే యిట్టి ప్రతిపద్యము లేర్పడినవి.
|
| 26 |
+
ఇట్టివి చూప దొరఁకొన్న నెన్నేనిఁ జూపనగును. పెద్దాడ
|
| 27 |
+
నాగరాజామాత్యుఁడు రచించిన శకుంతలా పరిణయము మను
|
| 28 |
+
చరిత్ర పుఁ బ్ర తిరూపమే. ఇట్ల నేకులు కవులు మనుచరిత్ర మునకుఁ
|
| 29 |
+
బోలికగాఁ గవనము చెప్పఁబూనుటకు నియందుఁగల గుణే
|
| 30 |
+
త్కృష్ట్యమే కారణము.
|
| 31 |
+
కథాసంవిధానము.
|
| 32 |
+
సంస్కృతభాషలో దృశ్యకావ్యములందుఁ దక్క శ్రవ్య
|
| 33 |
+
శావ్యములందు వస్తే ్వక్యము తఱచు కన్పట్టదు. శాకుంతల
|
Manu_Charitra/page_0028.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,28 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxii
|
| 2 |
+
మృచ్ఛకటికాదు లగురూపకములలో నియితివృత్తము ప్రధాన
|
| 3 |
+
పాత్రము లగునాయికానాయకులవృత్తాంతమున కనుబంధియై
|
| 4 |
+
పెంపొంది తుద కానాయికానాయకులవృత్తాంతముతోడ నే
|
| 5 |
+
పర్యవసించుచున్నది. నాటకములం దితివృత్తమనుహారమునకు
|
| 6 |
+
నాయి కానాయకులు కొలికిము త్తెములుగా నుందురు. ఇయ్యది
|
| 7 |
+
యత్యంత చమత్కా రాపాదకమై యింపునింపుచుండును. ఇంక
|
| 8 |
+
శ్రవ్యకావ్యములందుఁ గొన్నిట నట్లు కాక యెక్కడకక్కడ
|
| 9 |
+
కితివృత్తము తెంపు చెందుచున్నది. దిలీపుని వృత్తాంతముతో
|
| 10 |
+
నారంభింపఁబడిన రఘువంశ కావ్య మగ్ని వర్ణునివృత్తాంతముతో
|
| 11 |
+
ముగింపఁబడినది. ఎక్కడనో యారంభింపఁబడిన కథ యెక్కడనో
|
| 12 |
+
మఁగింపఁబడుటచే వస్వైక్యములేదు. ఇక మనయాంధ్ర
|
| 13 |
+
భాషలోఁ బ్రాచీనకవులు దృశ్య కావ్యముల రచింపరైరి, మఱియు
|
| 14 |
+
సంస్కృతమందలి దృశ్యకావ్యములు దెనిఁగించు నెడ సయి
|
| 15 |
+
తము శ్రవ్య కావ్యములుగనే తెల్లించుచువచ్చిరి. యక్షగానము
|
| 16 |
+
లను కొండొక తేఱఁగు రూపక
|
| 17 |
+
ప్రతిరూపము లుప్పతిల్లినవిగాని
|
| 18 |
+
వానిని దృశ్యకావ్యముల క్రిందఁ బరిగణింపఁబోలదు, ఇటీవల
|
| 19 |
+
మిశ్రోత్పాద్యాన్యతరమగు నితివృత్తముతోఁ గావింపఁబడుచు
|
| 20 |
+
వచ్చిన వెక్కు శ్రవ్య కావ్యములందు సంస్కృతనాటక
|
| 21 |
+
క్రమమునఁ
|
| 22 |
+
గొంతన స్వైక్యము కానవచ్చుచున్నది. వీరభద్రు ని శృంగార
|
| 23 |
+
శాకుంతలము, తిమ్మన పారిజాతాపహరణము మొదలగునవి
|
| 24 |
+
వ స్వైక్యము గలవియే. కాని యట్టులు వ స్త్యేశ్యము కలిగితీర
|
| 25 |
+
వలయు ననుని బంధ మీ తెలుఁగు ప్రబంధములపట్టున నున్నట్టు
|
| 26 |
+
చూపట్టదు. దీనికి నిదర్శకముగా రఘువంశాది కావ్యములవలే
|
| 27 |
+
మన మనుచరిత్రమును వస్వైక్యము లేకయున్నది. ఇందు రసో
|
| 28 |
+
త్తరముగా రచింపఁబడిన వరూధినీ ప్రవరవృత్తాంతము మూడ
|
Manu_Charitra/page_0029.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,26 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxiii
|
| 2 |
+
డవ యాశ్వాసముతో ముగిసిపోవుచున్నది. నాలవయాశ్వాస
|
| 3 |
+
మున నుపక్రమింపఁబడిన స్వరోచి వృత్తాంత మాఱవయాశ్వా
|
| 4 |
+
సములోఁ గొంతవఱకే కలదు. ఆవల స్వారోచిషమనువృత్తాం
|
| 5 |
+
తముతోఁ బ్రబంధము ముగింపఁబడినది, ఇట్టి విచ్ఛేదము శ్రోత
|
| 6 |
+
లకుఁ గొండొక పట్టుల నిరుత్సాహము గల్పించుచుఁడును.
|
| 7 |
+
అందును నిందు సరిసగమువఱకు గ్రంథమునఁ బెంపొందిన
|
| 8 |
+
ప్రవర వరూధినీవృత్తాంతము విచ్ఛిన్నమై వేఱకకథలో సంక్ర
|
| 9 |
+
మించిపోవుట యెంతయుఁ బారకులయుత్సాహమును వెన్బడం
|
| 10 |
+
జేయుచున్నది. కాని, లోకస్వభావమునకు సరిపోవుషంవి ధాన
|
| 11 |
+
ముతో నయ్యైపాత్రములనెలకొల్పి యాచితి కెందును భంగము
|
| 12 |
+
రాకుండఁ దత్తదూప చేష్టాదులు సమర్చి యేపట్టునఁ జూచిన
|
| 13 |
+
నాపట్టున నద్దిరా యనవలయు నట్టు లితివృత్తమును నడపించు
|
| 14 |
+
నేర్పు పెద్దనకుఁ గుదిరినట్టు మఱియొక కవికిఁ గుదిరినది కాదు.
|
| 15 |
+
నిగూఢములుగా నుండు మనోభావములను స్ఫుటపఱిచి చప్పున
|
| 16 |
+
విప్పి చెప్పునట్లు పదమున నీతఁడు నిరూపించును.
|
| 17 |
+
ప్రవరునిస్వరూపస్వభావాదులను వర్ణించుపట్టును సిద్ధుని
|
| 18 |
+
తోడి సంభాషణముఁ దెల్పెడిపట్టును జదివిన పదఁ పడిజ్ఞాన
|
| 19 |
+
దృష్టికిఁ బ్రవరుని శాంతరసస్ఫూర్తు లొలుకుస్వరూపము పొడ
|
| 20 |
+
కట్టకపోదు.
|
| 21 |
+
ఈ సందర్భమున నీచిన్ని పద్యమును స్మరించినఁ జాలును.
|
| 22 |
+
గీ. మౌని నాథ కుటుంబ జంబాలపటల,... వెంకటిదక్క. మను. ఆ. 1 వ. 64
|
| 23 |
+
పదంపడి ప్రవరవరూధినీసంభాషణమున నీతఁడు శాంత
|
| 24 |
+
శృంగారరసములకు స్ఫర్థ పెంచి నించిన హొయలు వర్ణనా
|
| 25 |
+
తీతము. ఇచ్చో ఱంకుటాండ్ర జంకెనలును వలపులును దలఁపు
|
| 26 |
+
లును బసరు పిండినట్లుపిండి వడపోసి తేర్చి చూపించెను. మఱియు
|
Manu_Charitra/page_0030.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
'
|
| 2 |
+
xxiv
|
| 3 |
+
బ్రహ్మవాదుల యైహికేచ్ఛావైముఖ్యమును, వైదికక రాదర
|
| 4 |
+
మును, బ్రహ్మ వర్చస ప్రాభవమును, వెల్లి విరియించి యద్దిరా యని
|
| 5 |
+
పించెను.
|
| 6 |
+
ఉ. ఎన్ని భవంబులంగలుగు... జేర్చు భాగ్యముల్.
|
| 7 |
+
మను. ఆ. 2 ప. 57
|
| 8 |
+
ఈపద్యము వెన్నవలెఁ గరఁగుచునే యున్నది.
|
| 9 |
+
శా. ఈపాండిత్యము నీకుఁ... మీసం ప్రదాయార్థముల్ . మరు. ఆ. 2 వ. 64
|
| 10 |
+
ఓహో! వేదాదివిద్యాసంపన్నుఁ డగు ప్రవరుని భాషణ
|
| 11 |
+
మెట్టికూర్పునఁ గూర్చి యాచిత్యము నించెను,
|
| 12 |
+
ఇట్లాచిత్య విచారచర్చ గావించుట కెంతయేని నవకాశము
|
| 13 |
+
కలదు కాని యిది యదను కాదు.
|
| 14 |
+
ఈ తెఱఁగున సరససంవిధానము గలయీప్రబంధరాజు
|
| 15 |
+
మునఁ గొంద జొకయసందర్భమును జూపుచున్నారు. ప్రవరుని
|
| 16 |
+
యింటికి సిద్ధుఁడు కుతపకాలమున నరు దెంచినట్లు కలదుగదా!
|
| 17 |
+
కుతపమనఁగాఁ బగటి పదునెన్మిదిముహూర్తములలో నేనిమిదవ
|
| 18 |
+
ముహూర్తము. అప్పు డాసిద్దున కిష్టమృష్టాన్న కలనచే సంతుష్టిఁ
|
| 19 |
+
గావించి యింకను దీర్థయా శ్రావృత్తాంత ప్రసంగము కొంతజరపి
|
| 20 |
+
పదఁపడి యాతనియొద్దఁ బాద లేపముఁ గొని ప్రవరుఁడు హీమ
|
| 21 |
+
వంతమునకు బయలు దేఱునప్పటికిఁ గొంత సమయము కడచి
|
| 22 |
+
యుండును, అవ్వల హిమవంతమున కరిగి యందుఁ గొంతతడ
|
| 23 |
+
వయ్యైవిశేషములఁ బరికించి చూచినపదఁపడి ప్రవరుఁడు,
|
| 24 |
+
మ. నళినీబాంధవ... మధ్యాహ్నముక్ బెల్పెడిన్. మను ఆ. 2 వ. 12
|
| 25 |
+
అని యనుకొనుట యసంగతము. ఎంత లేదనిన నప్పటి కప
|
| 26 |
+
రాష్ట్రమునఁ జాలవఱకు: గడచని యుండును. ఇచ్చోఁ బ్రవరుఁ
|
| 27 |
+
డాసిద్ధుఁడు చనుదెంచిననాఁడు హిమాలయమున కరుగక మఱు
|
Manu_Charitra/page_0031.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,26 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
XXV
|
| 2 |
+
దినము ప్రొద్దుట నరిగె నని చెప్పి మఱికొంద తాయనుప
|
| 3 |
+
పత్తిని నివారించుచున్నారు. ఈ సమర్ధనము మార్కండేయ
|
| 4 |
+
పురాణానురోధియే కాని పెద్దన మాత్ర మట్టి వ్యవధి నించుక
|
| 5 |
+
యేని సూచించినవాఁడు కాఁడు, గర్భిత మనవలెను.
|
| 6 |
+
చున్నవి.
|
| 7 |
+
ఇదిగాక యెండు రెండు శబ్దదోషములును బొడకట్టు
|
| 8 |
+
'వణిన సూనుక ణాదబాద రాయణసూత్రఫక్కి విద్వాంసు లువన్యసించ
|
| 9 |
+
ఇందుఁ బ్ర యోగింపఁబడిన పణినసూనుపద మసాధువు.
|
| 10 |
+
'కవిసార్వభౌముఁడును దనళ్ళంగారనైషధమున,
|
| 11 |
+
శా. 'ప్రాతఃకాలము వాయనంబు వణినావతో ్యక్తశాస్త్రంబులోజ్
|
| 12 |
+
అనెను. పెద్దన యాత్రోవనే త్రొక్కెను. అష్టాధ్యాయి
|
| 13 |
+
మొదలగు గ్రంథముల రచించిన వ్యాకరణశాస్త్ర ప్రవక్తపాణిని
|
| 14 |
+
'పాణిన' మునియెుక్క సంతానము గాని, పణినముని సంతా
|
| 15 |
+
“నముగాఁడు, “పణనం పణః, పణో ఒస్యా స్త్రీతి పణీ, "నకారాంత
|
| 16 |
+
మగు నీ “పణి” శబ్దముపై గోత్రాపత్యార్థమున “అణ్”
|
| 17 |
+
ప్రత్యయము రాఁగా “పాణిన” యనురూప మేర్పడినది. పదఁుడి
|
| 18 |
+
యు వాపత్యార్థమున “ఇక్" ప్రత్యయము రాఁగా “పాణిని”
|
| 19 |
+
యనురూప మేర్పడినది. ఎట్లయినను బాణిని పాణినసూనుఁ
|
| 20 |
+
డగును కాని పణినసూనుఁడు గాఁడు. ఇది సమర్థింప వెరపు
|
| 21 |
+
గానరాదు, మఱియుఁ గృత్యవతరణమున
|
| 22 |
+
'ఱఁతం బడుక్' గుకవి పృథ్వీదృత్సమీపస్థలిక్ '
|
| 23 |
+
'అనుచో న్యూనతయను నర్థముఁ “గోఱఁత” యను పదము
|
| 24 |
+
సరియగుఁగాని, 'శూల' మను రెండవయర్థమున 'జోఱఁత'
|
| 25 |
+
అనురూపము సరికాదు, కొఱుశబ్దమునుండి యట్టిరూపమేర్పడ
|
| 26 |
+
నేరదు.
|
Manu_Charitra/page_0032.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,25 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxvi
|
| 2 |
+
'కాఁగిలది యెక్కడ హా విధి యేమిసేయందు '
|
| 3 |
+
కౌఁగిలి అది, అనుచో నికారసంధి కావింపఁబడినది.
|
| 4 |
+
'ఆనాశ్వాసిఠదుఃఖితే మనసి సర్వ మసహ్య మన న్నెఱంగవే'
|
| 5 |
+
ఇచ్చో “అనన్నెఱుంగవే” యని పోతన్న గారు ప్ర యోగించెడు.
|
| 6 |
+
తెఱఁగునఁ బ్ర యోగింపఁబడినది. ఈసంధి సమంజస మైనది
|
| 7 |
+
కాదు.
|
| 8 |
+
అమృతరసపూర మగు పెద్దన్న గారి సరసకవితా ప్రసారమున
|
| 9 |
+
నీ నలుసులు పరిగణనీయములుగావు. ఆనెఱిఁగి యాంధ్రకవనము
|
| 10 |
+
నీతఁడు కూర్పఁగల్గిన ట్లిటీవల నెవ్వరును గూర్పనేక రై రి.
|
| 11 |
+
కొంటె కోణంగి యగు కవిచౌడప్పయును దన వెక్కిరింపు,
|
| 12 |
+
స్వభావమును మాని,
|
| 13 |
+
క. పెద్దనవలెఁ గృతి సెప్పినఁ, బెద్దనవలె నల్పక వినిఁ బె ద్దనవలెనా?
|
| 14 |
+
యెద్దనవలె మొద్దనవలెఁ, గ్రద్దనవలెఁ గుందవరపుఁ గవిచౌడప్పా!
|
| 15 |
+
అని పెద్దనార్యునిగూర్చి తన మెప్పును వెల్లడించెను.
|
| 16 |
+
కృష్ణ
|
| 17 |
+
రాయలవంటి రాజ చూడామణిని పెద్దనార్యునివంటి విద్వత్కవి
|
| 18 |
+
రత్నమును గాంచుభాగ్య మాంధ్ర దేశమున కిఁక నెన్నఁటికైనఁ
|
| 19 |
+
గలుగఁగలదా!
|
| 20 |
+
ఉ. కూర్చిన కూర్పులా! స్వరస
|
| 21 |
+
గుంభనముల్, కవితా ప్రసారమా
|
| 22 |
+
తేర్చినతేనె! యంచు విను
|
| 23 |
+
తింపఁ బ్రబంధము సంతరించి లో
|
| 24 |
+
కార్చితుఁ డైన పెద్దనమ
|
| 25 |
+
హాకవిసత్క వితావిలాశముం
|
Manu_Charitra/page_0034.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,25 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
కథాసంగ్రహము.
|
| 2 |
+
ప్రవరుఁడు బ్రాహ్మణ కుల ప్ర దీపుఁడు; వేద వేదాంగములయందic
|
| 3 |
+
"అనంతకౌశలము గడించిన కోవిదుఁడు; ధనికుఁడు, అయినను మత్తుఁడు
|
| 4 |
+
గాఁడు; శమదమాభరణుఁడు; సచ్ఛీలుఁడు; మఱియం వివిధాధ్వరనిర్మల
|
| 5 |
+
ధర్మకర్మ దీక్షాపరతంత్రుఁడు; ఇంతకును యువకుఁడు; విశేషించి మకరాంక
|
| 6 |
+
శశాంకమనోజ్ఞమూర్తి; అనుకూలనాయకుఁడు; కూరిమిసోమిదమ్మ సకల
|
| 7 |
+
విధముల ననుకూలయై ఎపుడు నెడబాసియుండని పదదాసియై, నేనించు
|
| 8 |
+
చుండ, తలిదండ్రు లింటి పెత్తనము దీర్చుచుండు శిష్యులకు విద్దెలఁ గఱపుడు
|
| 9 |
+
స్వధర్మ సేవ నేనరని గృహమేధి : అరుణాస్పదపురనివాసి. ఆపురము వరణా
|
| 10 |
+
'
|
| 11 |
+
నదీతీరమున వెలయు మహికంఠహారనాయకమణి.
|
| 12 |
+
ప్రవరునకు అతిథిపూజ యనిన పరమానందము. ఆతని కూరిమిసోమి
|
| 13 |
+
దమ్మ గూడ నట్టిదే. ఆమె ఎంతమంది వచ్చినను వండుటకు విరువదు. అతి
|
| 14 |
+
థులు అర్ధరాత్రి వచ్చినను మహానందముతో నామె వారికి కావలసిన వెల్లఁ
|
| 15 |
+
బెట్టును. గృహిణి సౌజన్యమువలన ప్రవరుని అతిథిపూజాభిలాష తరుగక
|
| 16 |
+
ఆనందప్రదమై యుండెను. ఇట్లుండ నొకనాడు ఒక సిద్ధుఁడు వచ్చెను.
|
| 17 |
+
ప్రవరుఁడు ఆతనికి సకలోపచారములును జేసి సంతోషింపఁజేసి వి
|
| 18 |
+
విశ్రాంతి
|
| 19 |
+
గైకొనిన పిదప చెంకఁజేరి “మహాత్మా! ఎక్కడనుండి ఎక్కడకు, బోవు
|
| 20 |
+
చున్నారు? ఏయే దేశములందు వసించినారు? ఏయే పర్వతములను జూచి
|
| 21 |
+
నారు ? వీతీర్థములందుఁ గ్రుంకినారు ? ఏయేద్వీపములు చూచినారు?
|
| 22 |
+
మఱియు నింక నేయే స్థలములు సందర్శించినారు?” అని ప్రశ్నించెను.
|
| 23 |
+
-సిద్ధుఁడు అందులకు “నేను మెట్టలి గుట్ట, నేను శ్రుకని తీర్థము, నేను
|
| 24 |
+
సేవింపని క్షేత్రము, నేను చూడని స్థలమును లేవని బదులు చెప్పెను;
|
| 25 |
+
గానీ ఈమాటలం వినుటవలన ప్రవరునకు ఆశ్చర్యము కలిగెను.
|
Manu_Charitra/page_0035.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,32 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
రము గాం
|
| 2 |
+
XXIX
|
| 3 |
+
ఇంత లేఁ బ్రాయమున ఇన్ని స్థలములు సందర్శించుట ఎట్లు? ప్రవరుని.
|
| 4 |
+
ఈయనుమానమును విని సిద్ధుఁడు మందహాసము గావించి “నడకయె యాథా.
|
| 5 |
+
గలవారికిఁ ఇది
|
| 6 |
+
ఇది పొసఁగనిదే; గాని నాకొక పాదలేపము
|
| 7 |
+
తెలియును. దానివలన ఎంత దూరమైనను క్షణములోఁ బోఁగలను." అని
|
| 8 |
+
చెప్పెను. ప్రవరునకుఁ దొలుత నాశ్చర్యము గలిగెను. పిదప నాశగలిగెను.
|
| 9 |
+
సిద్ధుని ప్రసన్నునిఁజేసికొనిన సులభముగా సకలతీర్థములును సేవింపవచ్చును
|
| 10 |
+
గదా? ఈయూహ నాతఁడు సిద్ధునకు ఎఱిఁగించి పొగడెను. సహజకోమల
|
| 11 |
+
హృదయుఁడు అగుసిద్ధుఁడు పాత్రుఁడగు ప్రవరుని యభిలాషకు ఆనందించి
|
| 12 |
+
తోడనే తన ప్రేఁపసజ్జయందలి పసరు తీసి ఇది యది యని చెప్పక అతని
|
| 13 |
+
పాదములకుఁ బూసెను. ప్రవరుఁడు హిమగిరినిఁ జూడఁగోరెను. ఉత్తర
|
| 14 |
+
క్షణమునందే అతఁడు హిమగిరిమీఁదికిఁ బోయి నిలిచెను.
|
| 15 |
+
హిమగిరిపై నాతఁడు అనేక రమ్యస్థలంబులం గాంచెను. అనేక దివ్య
|
| 16 |
+
స్థలంబుల
|
| 17 |
+
కల నరసెను. అన్నిటి మాహాత్మ్యమును ఎన్నుచు అటు నిటు తిరుగు
|
| 18 |
+
నప్పటికి పగలు రెండు జాములు ఆయ్యెను. "కర్మకలాపమునకు వేళ దాఁటి.
|
| 19 |
+
పోవుచున్నది. ఇప్పటికి ఇంటికిఁ బోయెదను. రేపు వచ్చి మఱలఁ జూడ
|
| 20 |
+
వచ్చును.” అని యాతఁడు తలంచి ఎగురఁబోయెను, గాని
|
| 21 |
+
ప్రయోజనము
|
| 22 |
+
కలుగలేదు. చూడఁగా పాదములకుఁ బూయఁబడిన ఆకుఁబనరు మంచువలన
|
| 23 |
+
కఱఁగిపోయి యండెను. ఈస్థితిఁ జూచిన వెంటనే ప్రవరుని హృదయమున
|
| 24 |
+
రాయిపడేను. “ఇఁక నిక్కడ నుండి విముక్తిలేదు. నాజీవితము ఇచ్చటనే
|
| 25 |
+
మీ ద్రమార్గములయం దంతమగును.” అని యాతఁడు అనేకవిధముల వగవ
|
| 26 |
+
సాగెను. కొంతతడవు ఇట్లు ఆతఁడు సకలమును మఱచి దుఃఖించి "హిమ
|
| 27 |
+
గిరి మునీంద్రులకు నిలయము. ఇందు నన్ను ఇలు నేర్పఁగల మహాత్యుఁ
|
| 28 |
+
డొకఁడును గాన్పించఁడా? అని తలఁచి ముందునకు సాగఁగా నచ్చట
|
| 29 |
+
నొకగానము వినఁబడెను. తోడనే ఆతని హృదయమున నొక యాశాజ్యోతి.
|
| 30 |
+
వెలింగెను. “ఇచ్చట నొక మున్యాశ్రమ మున్నది. నేను రక్షితుఁడ నగు
|
| 31 |
+
చును” అని తలంచి యాతఁడు ముందునకుఁ బోఁగా నచ్చట మోడు లిగు.
|
| 32 |
+
రించునట్లు వీణవాయించు నొక గంధర్వరమణి కాన్పించెను. అతఁ డంతట,
|
Manu_Charitra/page_0036.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,32 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
XXX
|
| 2 |
+
'
|
| 3 |
+
'నేమియు ననుమానింప ఆమె చెంగటికేఁగి "కురంగనయనా! తోఁడులేక
|
| 4 |
+
ఒంటిఁ జరించుచున్న నీవు ఎవ్వ తెవు? నేను బ్రాహ్మణం డను. ప్రవరుఁడు నను
|
| 5 |
+
వాఁడ త్రోవ తప్పియున్నాను. నాపురము పేరు మార్గము సెప్పి పుణ్యము
|
| 6 |
+
కట్టుకొము. నీకు శుభమగును" అని పలికెను. అంతకుఁ బూర్వమే అతనిపై
|
| 7 |
+
మదిగిలియుండుటవలనను, ఈ అమాయిక పుఁబలుకులు వినుటవలనను ఆమెకు
|
| 8 |
+
చిఱునవ్వు వచ్చెను. అంత నామె “చేరెఁడేని కన్నులుండుఁ చెరు నెవ్వరి
|
| 9 |
+
నడిగెదవు ? ఏకాంతమున నున్న జవరాండ్రను వల్కరించు నీదుందుడుకు
|
| 10 |
+
దన మిఁకఁ జాలును. నీవు వచ్చిన త్రోవ ఇంకలోనే మఱచిపోయితివా?
|
| 11 |
+
నా పేరు వరూథిని. ఘృతాచి, తిలోత్తమ, హరిణి, హేను, రంభ మున్నగు
|
| 12 |
+
రమణీశిరోమణులు నాకు ప్రాణసఖురాండ్రు. మేము రత్నకాంతులచే
|
| 13 |
+
మిఱుమిట్లు గొను ఈ హిమవన్న గముమీఁద వసించియున్న వారము. భూసురా!
|
| 14 |
+
జై తవకుసుమళ రాసనా ! మాయింటి బందుగుఁడ
|
| 15 |
+
కై !
|
| 16 |
+
వైతివి. మామణిభవన
|
| 17 |
+
మున నేఁటికి నిలిచి విందుఁ గైకొని మమ్మానందింపఁజేయుము . కుందనము
|
| 18 |
+
వంటి నీ మేను గాఢముగు మధ్యందినాకవముచే కందినది. ముద్దులొలుకు
|
| 19 |
+
ముఖమం వసివాడినది. బడలిక తీరిన తరువాతఁ బోవచ్చును. తొందరవలదు.”
|
| 20 |
+
అని బదులు చెప్పెను. వరూథిని తన భావమంతయు ఈ మాటలయందు
|
| 21 |
+
వెల్లడించితి ననుకొనెను. రెండవ కదనుండనం జెల్లు ఈభూసురుఁడు ఆభావ
|
| 22 |
+
మును గ్రహించి తన్ను ఆదరించు ననుకొనెను; గాని ఆ వైదిక బ్రాహ్మణం
|
| 23 |
+
నకు ఈయర్థ మే తోఁపదయ్యెను. ఆతఁడు “పాపము
|
| 24 |
+
ఈపడుచు మర్యాద
|
| 25 |
+
యెఱింగినది. బ్రాహ్మణభ క్తిగల ఆ స్తికురాలు.” అని భావించెను.
|
| 26 |
+
ఆతని హృదయదర్పణము అమూల్యము. నిరుపమానము; గాని దాని
|
| 27 |
+
మీఁద నగిషీ పనులు లేవు. అది ఉన్న రూపమును ఉన్నట్లే గ్రహించును;
|
| 28 |
+
గాని ఆరూపమునకుఁ జిన్నెలు వన్నెలు పెట్టఁజాలదు. వరూథిని, తత్తరపడి
|
| 29 |
+
లేచుట, నునుపోఁక బోదియఁ జేరి, విలోకన ప్రభావీచికలను వెళ్లి గొల్చుట
|
| 30 |
+
మున్నగునవి లజ్జాకార్యములుగనే ఆహృదయదర్పణమునఁ బ్రతిఫలింరు.
|
| 31 |
+
సందర్భములు ఇట్లుండుటం జేసి యావైదిక శిఖామణి “రమణీ! నీవు చూసిన
|
| 32 |
+
'యాదరము చాలును. ఆదియే నాకు బ్రహ్మానందమును గూర్చినది. ఇక్కడ
|
Manu_Charitra/page_0037.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,32 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
"
|
| 2 |
+
xxxi
|
| 3 |
+
కార
|
| 4 |
+
-నుండుటకు వీలు లేదు. మీయింట నుండిన నొకటియం నుండకున్న మం
|
| 5 |
+
యొకటియునా? భక్తియే చాలును. అగ్నిహో త్రాదికములు అగు కర్మ
|
| 6 |
+
డము నెఱి నేర్పవలసియున్నది, మానినీ! మీ మాహాత్మ్యములు ఆశ్చర్యకర
|
| 7 |
+
ములు. మీకెందు నసాధ్యము లేదు. నన్ను నాచారితోఁ జేర్పుము” అని
|
| 8 |
+
బతి మా లెను. ఈ ఛాందనపుఁబల్కులకు ఆమెకు చిఱునవ్వు వచ్చెను.
|
| 9 |
+
బ్రాహ్మణుఁ డా! ఊరో' యని పలువరించెదవు. ఎక్కడియూరు? నీకాలు
|
| 10 |
+
ఒకచో నిలువదా? ఇంతలో నీయిల్లైక్కడకుఁ బోవును? ఈరత్నకందర
|
| 11 |
+
ములు, ఈ నందన చందనోత్కరము, ఈ గాంశ సైకతములు. ఈలవలీనికుంజ
|
| 12 |
+
ములు, ఇవన్నీయు మీవర్ణ కుటీరమునకూ సరిరాకపోయెనా? కుమారధరణీ
|
| 13 |
+
సురా, ఇక చల్లకై వచ్చి ముంత దాఁపనేల? మననుఁడు నన్ను నీకు కన్యా
|
| 14 |
+
'దానము చేసినాఁడు. ఇఁక నీవు మాఱువల్కిన నేను బ్రదుకఁ జాలను.
|
| 15 |
+
నన్ను బాల ముంచినను నీట ముంచినను నీదే భారము” అని యావరూధిని
|
| 16 |
+
ప్రత్యుత్తర మిచ్చెను.
|
| 17 |
+
అని
|
| 18 |
+
ప్రవరుని మది ఝల్లు మనియెను. ఇది యెక్కడి కర్మము ?
|
| 19 |
+
తలఁచి యతఁడు "కాంతా! నీవు వెఱిదానవు, ప్రతినై కర్మ కాండమున దిన
|
| 20 |
+
ములు గడపు నన్ను ఏమని కామించితివి? సంగతిసందర్భములు ఆలోచింప
|
| 21 |
+
వలదా? నాకిట్టిని ఏమినుఁ దెలియవు. అగ్నిహోత్రములకును దేవతార్చన
|
| 22 |
+
'మునకును బ్రాహ్మణార్చనమునకును వేళ యతిక్రమించినది. భుక్తికి కాలము
|
| 23 |
+
దాఁటిపోయినది. నా తల్లిదండ్రులు కడువృద్ధులు. వారు
|
| 24 |
+
ఆకట నకనక
|
| 25 |
+
లాడుచు నాకొఱకు ఎదురుచూచుచుందురు. వేయేల ? నేఁడు ఇలం నేర
|
| 26 |
+
కుండిన సమస్తధర్మములును చెడిపోవును. ఇంక నాయెదుట నిట్టి మాట
|
| 27 |
+
లాడకుము” అని నిశ్చయము తెలిపివేసెను. ఇది వినుటతోడనే వరూథిని
|
| 28 |
+
హృదయము జల్లు మనియెను. ఇంతవఱకును గల ధైర్యము తొలఁగిపోయెను.
|
| 29 |
+
అంతట ఎట్లో తేఱికొని ఆమె “మదన మోహనా, నీకిది తగునా? ఇట్టి ఎల
|
| 30 |
+
ప్రాయమును చాలును మూలమును లేని వైదికకర్మలలోఁ గడుపఁ జెల్లునా!
|
| 31 |
+
ఇక సుఖించుట ఎన్నడు? మీయజ్ఞములకు అన్నిటికిని ఫలము నూకపుడు
|
| 32 |
+
గిళ్ల సుఖంచుటకే గదా? ఇట సమస్తమును కలదు. ననుగూడి ఇందు సుభు
|
Manu_Charitra/page_0038.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,34 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
గితివేని
|
| 2 |
+
xxxii
|
| 3 |
+
gi
|
| 4 |
+
పొందు
|
| 5 |
+
పుము. ఎంతపుణ్యము చేసికొనిన మానవునకు గంధర్వాంగనల
|
| 6 |
+
లభించును ? స్వర్గఫలం బెల్ల ఎదుట సాక్షాత్కరించి ప్రార్థించుచుండ
|
| 7 |
+
దేహళోషణములగు వ్రతముల కొఱకు ఇంకను బ్రాకులాడెదవేల?” అని.
|
| 8 |
+
యాశని నోడఁ బఱుపఁ జూచెను; గాని వీనివలన ప్రవరుని మదికి చలనము
|
| 9 |
+
కలుగలేదు. “ఆతివా! నీవు చెప్పినది ఎల్ల కాముకుల సంగతి. కామదూరు
|
| 10 |
+
నకు ఇది ఎట్లు సందర్శించను ? నాతో నిఁక వేయుమాట లాడకుము. ఎఱిఁ
|
| 11 |
+
ఆరుణాస్పదనగరమార్గమును దెలిపి పుణ్యము
|
| 12 |
+
'జలిపి పుణ్యము గట్టు కొనుము.
|
| 13 |
+
లేకున్న నూరకుండుము" అని యాతఁడు ఇంక మొగ మోట విడిచి పలికెను;
|
| 14 |
+
గానీ ఇంతమాత్రమున వరూపని ఆధైర్యము గలుగలేదు. “బ్రాహ్మ
|
| 15 |
+
ణుఁడా! ఏల చెడెదవు? హృదయ మెందు లగ్నమై ఏకాగ్రమై యుండునో,
|
| 16 |
+
ఇంద్రియములు ఎందు లగ్నములై మఱలకుండనో, ఆట్టి ఆదియే వర
|
| 17 |
+
బ్రహ్మము. 'ఆనందో బ్రహ్మ' యను ప్రాబలుకు నూహింపుము" అని యామె.
|
| 18 |
+
ముదలకించి "ఇఁక నీతఁడు దీనికిఁ బ్రత్యుత్తరము చెప్పలేఁడు. స్వాధీనము
|
| 19 |
+
అగును” అని గర్వించెను; గాని అతఁడు అందులకు ఒడంబడలేదు. ఆతఁడు
|
| 20 |
+
మందహాసము గావించి పెదవి విఱిచి ఇట్లు చెప్పెను. “తరుణీ! ఇట్టి
|
| 21 |
+
యద్భుత పాండిత్యము నీకుఁదక్క మఱియేరికిని లేదు. కామశాస్త్రోపాధ్యా
|
| 22 |
+
యినికిఁ దగినట్లు పలుకుచున్నావు. త్రయీధర్మములం పాపములు.
|
| 23 |
+
రజియే పుణ్యము అను నీవాదము కంటె మఱియొక వింతయేమి ఉన్నది?
|
| 24 |
+
మోక్షప్రాప్తికి ఇంతకన్న మార్గము లేదని నీవు చెప్పవలసినదే. ప్రాత
|
| 25 |
+
స్సాయంకాలములయందు హవ్యములచేఁ దృప్తుడగు ఆగ్నిదేవుఁడు అను
|
| 26 |
+
గ్రహించు సౌఖ్యములను వివరింప నాకుఁ దరము గాదు. నాకు అరణులు,
|
| 27 |
+
దర్భలు, అగ్నులు ప్రియములైనట్లు ఇతరములు ఇష్టములు గావు. దేహ
|
| 28 |
+
ములు శాశ్వతములు గావు. మీసాలమీఁది తేనియలవంటి ఇట్టి తుచ్ఛసుఖ
|
| 29 |
+
ములును గుఱించి ఇక నాచెంతఁ జెప్పకుము.'
|
| 30 |
+
"
|
| 31 |
+
ఈమాటలు వినునప్పటికి వరూథినికి మాటలేకపోయెను కన్నుల
|
| 32 |
+
నీరు గిల్లునఁ దిరి గెను. కంఠమునందు గద్దదిక తోఁచెను. అంత నామె ఎట్లోకి
|
| 33 |
+
తెఱచేసికొని “నన్నింక బాధ పెట్టకు ము” అని దీనయై మీఁద వ్రాలి కొఁ
|
| 34 |
+
పెట్టకుము”
|
Manu_Charitra/page_0039.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,30 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxxiii
|
| 2 |
+
లించి అధరము నొక్కఁజూచెను. అంతట బ్రాహ్మణుఁడు ఓర మోమిడి ఆమె
|
| 3 |
+
ప్రయత్నమును కొనసాగనీయక “పో” అని త్రోసివేసెను. అటు అతఁడు
|
| 4 |
+
యఁగా ఆమె నరాభవమువలన సిగ్గును ఆ వెంటనే అధికతర దుఃఖమును
|
| 5 |
+
గడలుకొనఁగా చుఱచుఱఁ జూచుచు నింకను కొంచెము అసతో కొప్పు
|
| 6 |
+
సవరించుకొనుచు "కృపారహితుఁడా! నీవు గెంటిన ఇంతులు తాళఁగలరా ?
|
| 7 |
+
నీ గోరు ఇచ్చట గీచుకొనిపోయెఁ జూడుము." అని కొంతవడి వేదన నెపం
|
| 8 |
+
బున కలస్వనంబుతో నేడ్చి “యాగములు చేసితి వంటివి. తపము చేసితి
|
| 9 |
+
నంటివి. నిర్దయుఁడు ఎన్ని చేసిన నేమిఫలము ? భూతదయగలవానికి అనేక
|
| 10 |
+
సత్కార్యములు చేసినవానికిఁ గలుగు పుణ్యములు గలుగును. ఈమా
|
| 11 |
+
తెలియలేనివాని నీచదువేమి ప్రయోజనము? పరాశరుఁడు దాశకణ్యతోఁ
|
| 12 |
+
శ్రీడించెను. విశ్వామిత్రుఁడు మేనకతో రమించెను. మాండకర్ణి అచ్చర
|
| 13 |
+
లతో భోగించేరు. ఇంద్రుఁడు ఆహల్యతో సుఖించెను. వారికేమైన వన్నె
|
| 14 |
+
తరిగెనా ? నీవు అంతకంటెను ఘనుఁడవా? ఇనుప కచ్చడాలు కట్టుకొనిన
|
| 15 |
+
మునిమ్రుచ్చు లందఱును తామరస నేత్ర ల ఇండ్ల బందాలు కారా?” అని
|
| 16 |
+
మఱల మందలకించెను.
|
| 17 |
+
ణ
|
| 18 |
+
ప్రవరుఁడు ఆమాటలు ఏమియను వినిపించుకొనక ఆమె పైఁబడి
|
| 19 |
+
నపుడు అంటిన జవ్వాది కడిగికొని వార్చి గార్హపత్యవహ్నినిఁ బొగడి తదను
|
| 20 |
+
గ్రహమున స్వస్థలముఁ
|
| 21 |
+
జేరుకొనెను.
|
| 22 |
+
ప్రవరుని కాఠిన్యమునకు ఆమె కుందుచుండఁగా నామె చెలికత్తెలు
|
| 23 |
+
వచ్చి ఊరడింవఁ బూనిరి; గాని ప్రయోజనము లేకపోయెను. ఆమెకు విచా
|
| 24 |
+
రము పొంగిపొంగి యంబుకసాగెను.
|
| 25 |
+
అట్టి స్థితియందే సఖులు ఆమెను పూదోఁటకుఁ గొనిపోయిరి. అంతకుఁ
|
| 26 |
+
బూర్వము గంధర్వుఁ డొకఁడు ఆమెను మోహించి తిరస్కృతుఁడయ్య
|
| 27 |
+
“జవరాండ్ర చిత్తములు చంచలములు. ఓపిక పట్టి సమయ మెఱిఁగి ప్రవర్తిం
|
| 28 |
+
చిన నేఁడు తిరస్కరించినవనితలు రేపు గౌరవించి చేకొందురు” అని
|
| 29 |
+
తలఁచి అందే డాఁగియుండెను. ఆదృష్టవశమున ప్రవరుని వరూథిని మోహిం
|
| 30 |
+
మను 0
|
Manu_Charitra/page_0040.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,29 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
Xxxiv
|
| 2 |
+
గలియుచుం
|
| 3 |
+
చుటయు, అతఁడు తిరస్కరించి పోవుటయు గంధర్వుని కండ్లఁబడెను.
|
| 4 |
+
అంతట నాతఁడు “నేను అదృష్టవంతుఁడను” అని తలంచికొని సఖులతో
|
| 5 |
+
వరూఢిని పూలదోఁటకు వచ్చునప్పటికి అచ్చటను బ్రవరుని రూపము ధరించి
|
| 6 |
+
ఆవనమున నొకచో దేవతార్చనకుఁ బోలె పూలు గోయంచుండెను. వీరి
|
| 7 |
+
భ్రమణవశమున వరూథిని ఆతనిం జూచెను. తోడనే యామె మహోత్కం
|
| 8 |
+
ఠతో నాతని చెంతకుఁ బోయి అతిదీనముగఁ బ్రార్థించెను. తన యభిలాషు
|
| 9 |
+
నెఱవేఱినందులకు గంధర్వుఁడు హృదయమునఁ బరమానందభరితుఁ డై
|
| 10 |
+
కరుణార్ద్ర హృదయునిబోలె నటించుచు "అబలా! నీవు సుగతిసందర్భ
|
| 11 |
+
ములు ఆలోచించుట లేదు. అరుణాస్పదనగర వాసినగు నేను. ఎక్కడ ?
|
| 12 |
+
హిమగిరివాసిని వగు నీవు ఎక్కడ ? ఇంట నాతల్లిదండ్రులును, ఇల్లాలును
|
| 13 |
+
నాకొఱకు దుఃఖించుచుండఁగా కర్మకాండ మెల్ల బూదిఁ
|
| 14 |
+
డఁగా ఏమియు నెఱుఁ గనివానివోలె నేను నీతో భోగించుచు నిచ్చట
|
| 15 |
+
నెట్లుండఁగలను? నీతోఁ గలిసిమెలసి యుండుట కన్న, ఇంద్రభోగముట
|
| 16 |
+
వేఱు లేదని నాకుఁ దెలియనిది కాదు. అయినను దుఃఖితుఁడనగు నాకు
|
| 17 |
+
సర్వము ససహ్యముగ నున్నది. అయినను నిన్నటినుండియు నీవు అనుభవించు
|
| 18 |
+
చున్న పరితాపమును జూడఁజాలకున్నాను. వ్రతముకంటే హోరోపకారమే
|
| 19 |
+
మనము గదా! అయినను ఒక్క సంగతి కలదు. సంభోగ సమయమున
|
| 20 |
+
స్త్రీ పురుషులు ఒండొరులు చూచుకొనఁగూడదు. కన్నులు మూసికొనలెను.
|
| 21 |
+
ఇది మాదేశమునఁ గల సదాచారము. ఈ యాచారమునకు విరుద్ధముగ
|
| 22 |
+
ప్రవర్తింపఁజాలను. ఇందులకు నీకిష్ట మేని చెప్పుము. లేకున్న ఇంక నేనెట్టు
|
| 23 |
+
ఇంటికిఁ బో లేనుగదా ? ఈ మందాకినీ తీరమున ఈ హిమగిరిపై ఈననములో
|
| 24 |
+
ఈమునుల నడుమ విధికి ఆబ్రహ్మణ్యముఁ బెట్టుచుఁ దపము ఆచరింతును.
|
| 25 |
+
మఱియు నిఁక నొక్కటిగూడ వినుము. తొలుత మొగ మోటపడిన విదవ
|
| 26 |
+
దుఃఖింపవలసివచ్చును. అంత్యనిష్ఠురత్వముకంటే ఆదినిష్ఠురత్వము మంచిది.
|
| 27 |
+
వ్రతము చెడినను ఫలము దక్క వలయును గదా ? నేను నిన్ను సమ్మతింపఁజేసి
|
| 28 |
+
పోవుదనుక నీవు నన్ను విడువఁగూడదు. వీనికి నీ పూర్ణాం గీ కారమును చెలం
|
| 29 |
+
ఫుము. ఇంతయేల నందువా? నేను విదేశీయుఁడను. నీకొ ఱకు నేను వ్రత
|
Manu_Charitra/page_0041.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,28 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
XXXV
|
| 2 |
+
భ్రష్ఠుఁడ నగుచున్నాను. నాజీవితమును నీ పాదనికటమున నర్పింపఁబోవు
|
| 3 |
+
చున్నాను. నీతో చిరకాలము సుఖింపనైన సుఖింపవలెను. లేకున్న తపమైన
|
| 4 |
+
నాచరింపవలెను గాన ఉభయభష్టత్వమున కంగీకరింపఁజాలను గదా?” అని
|
| 5 |
+
యూరకుండెను.
|
| 6 |
+
ఉన్నట్లుండగా వరూథిని హృదయమున ఈ అనుకూలవచనము వినుట
|
| 7 |
+
వలన ఆనంద మొక్కమాఱుగ విజృంభించుటవలన ఉక్కిరిబిక్కిరియై
|
| 8 |
+
కొంతదడపు మాట్లాఁడజాలక గద్గదికతో “నీ చెప్పుచేఁతల మెలంగుదాని"
|
| 9 |
+
నని బాస చేసెను. ఇది విని ఆమె చెలికత్తె లెల్లరును కొంతవడి మేలమాడి
|
| 10 |
+
పిదప వారిని ఒక మణిమండితా లయము నేర్చి వెడలిపోయిరి.
|
| 11 |
+
పిదప వారు చిరకాలము అనంగసుఖసాగరమునఁ దేలినపిదప వరూ
|
| 12 |
+
థిని గర్భవతి యయ్యెను. అది తెలిసి గంధర్వుఁడు “ఇంక నిక్కడ నుండ
|
| 13 |
+
వలసిన పని తీఱిపోయినది. చెప్పకయే పోయిన వియోగమును దాళఁజాలక
|
| 14 |
+
మృతిఁజెంది నాకు స్త్రీహత్యాపాతకము నంటఁ గట్టవచ్చును. ఇచ్చట నేయున్న
|
| 15 |
+
మోసము బయల్పడుటయు అందులకుఁ గినిసి యామె శపించుటయు సంభ
|
| 16 |
+
వింపవచ్చు”నని తలంచి ఒప్పించి మే చనువాఁడై ఒక నాఁడు ప్రేమతోఁ జేరఁ
|
| 17 |
+
దీసి "ప్రియా! నాకుఁ బాదలేప మొసంగిన సిద్ధుఁడు తీర్థయాత్రా వశంబున
|
| 18 |
+
నిచ్చటకు వచ్చి నాకుఁ గాన్పించెను. ఆతనివలన నాసంసారపుస్థితిగతులు
|
| 19 |
+
అన్నియుఁ దెలియవచ్చెను. ఇంతీ! ఏమిచెప్పుడును ! నాయసాన్నిధ్యమువలన
|
| 20 |
+
బెండువంటి నాసంసారము అంతయుఁ బాడై పోయినది. నా తలిదండ్రులు
|
| 21 |
+
మంచములు పట్టి నాయందె ప్రాణములు నిలుపుకొని యున్నారు. ఇంక నా
|
| 22 |
+
యిల్లాలి సంగతి చెప్పనక్కఅలేదు. శిష్యులు చెల్లాచెదరైపోయినారు.
|
| 23 |
+
పొలములు అన్నియు బీడులు అయిపోయినవి. ఇవి విన్న నామనసున కెట్లుం
|
| 24 |
+
డునో యోచింపుము, కావున ఒక మాఱు పోయి అందఱ నూఱడించి సంసార
|
| 25 |
+
మంతయు చక్కఁ జేసికొని మఱల వచ్చెదను; గావున అనుగ్రహించి నాకు
|
| 26 |
+
సెలవు దయచేయుము." అని పలికెను.
|
| 27 |
+
ఇది వినిన తోడనే వరూథిని కన్నులనుండి బాష్పధారలు దొరల
|
| 28 |
+
సాగిను. అంతట గంధర్వుఁడు ఆమెను జేరఁదీసి కౌగిలించుకొని “ధీరురాలవు.
|
Manu_Charitra/page_0042.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,29 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxxvi
|
| 2 |
+
క్రియా! నీవు ఇట్టు వగవఁదగునా? దివ్యవనిత వై యుండియు సంగతి
|
| 3 |
+
సందర్భములు యోచింపక ఇట్లు విచారింతువా? యోగము, వియోగము
|
| 4 |
+
శాశ్వతములా ? రాకపోకలు కట్టుపడిపోవు సందర్భములు ఇప్పుడేమి కట
|
| 5 |
+
స్థించినవి. ఆసిద్ధుఁడు నాకు ఆ మహావిద్యను మూలముట్టుగ నెఱిగించెను.
|
| 6 |
+
ఇంక నాకిచ్చటకు మఱల వచ్చుచుఁ బోవుచునుండుట విలాసమాత్ర
|
| 7 |
+
'త్రము.'
|
| 8 |
+
అని యామె నెట్లో యూరడించి తనమార్గమునఁ బరమానందముతోఁ
|
| 9 |
+
బోయెను.
|
| 10 |
+
"
|
| 11 |
+
పిదకు వరూథిని నవమాసములును నిండుడు నొక శుభముహూర్త
|
| 12 |
+
మున చక్కని కుమారునిఁ గనెను. మునులు అతనికిఁ జాతకర్మనిర్వర్తించి
|
| 13 |
+
సూర్యచంద్రులు వోలె వెలయుచుండుటఁ గాంచి స్వరోచి యను నామం
|
| 14 |
+
బిడిరి. యుక్త సమయమున అక్షరాభ్యాసముఁజేసి సకలవిద్యల నుపదేశించిరి.
|
| 15 |
+
స్వరోచి అద్వితీయవీరుఁడై మందరగిరిమీఁద విశ్వకర్మచే నిర్మితంబైన నగర
|
| 16 |
+
మును ఆటవికులు 'ఎల్లరును భయభక్తులతోఁ గొలంచుచుండ రాజ్యపాలనముం
|
| 17 |
+
ప్రారంభించెను.
|
| 18 |
+
ఇట్లుండ నొకనాఁడు ఆశఁడు పరిజనులచేఁ బ్రోత్సహింపఁబడి యొక
|
| 19 |
+
మహారణ్యమునకు వేఁటకుఁ బోయెను. అచ్చట నాతఁడు తనివి తీఱునట్లు దుష్ప్ర
|
| 20 |
+
మృగములను సంహరించి వినోదించుచుండఁగా కొన్ని యపశకునములు
|
| 21 |
+
అయ్యెను. అవి చూచి శాశనికుఁడు ఒకఁడు లేచి "దేవా! అనిమిత్తము లం
|
| 22 |
+
పొడచూపుచున్నవి. మన పొలము దాఁటి చాల దవ్వు వచ్చితిమి. ఇంక
|
| 23 |
+
మఱలుదము” అనియెను. అది విని స్వరోచి గుఱ్ఱమెక్కెరు. ఆమెటనే
|
| 24 |
+
మఱికొన్ని శుభశకునములు అయ్యెను. స్వరోచి “తొలుత నేదో మహా
|
| 25 |
+
యుద్ధము అపాయకరమైనది జరిగినదవ జయమబ్బు"నని తలంచుచుండఁగా
|
| 26 |
+
చెంగట “హా, హా, అబలను, ఆర్తను, అనాథను, ఎవరుకు రక్షించువారు
|
| 27 |
+
లేరా?' అని ధ్వని వినవచ్చెను. “ఎవరో దుర్మార్గు లొక అనాథరమణిని
|
| 28 |
+
బాధించుచున్నారు. రక్షించెద” నని స్వరోచి, ధ్వని వచ్చిన దిక్కునకు
|
| 29 |
+
ఉఱుక నంకించుచుండఁగా ఒక జవరాలు తడఁబడుచు వచ్చి “రాజా ! 'నేటి
|
Manu_Charitra/page_0043.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,29 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
Xxxvii
|
| 2 |
+
మూఁడుదినములనుండి ఒక రాక్షసుఁడు నన్ను వెంబడించుచున్నాఁడు. నేను
|
| 3 |
+
ఇందీవరాక్షుఁడు అను గంధర్వరాజునకు మరుదశ్వుని కుమార్తెయందుఁ
|
| 4 |
+
బొడమిన మనోరము యనుదానను. నాతలిదండ్రులు నన్ను మిగుల గారాజ
|
| 5 |
+
ముతోఁ బెంచుకొనుచుండిరి; గాని ఆసుద్దులు అన్నియు ఇప్పుడు నీటికి ?
|
| 6 |
+
నాకు కళావతి విభావసి అను ఇరువురు చెలికత్తెలు కలరు. ఒకనాఁడు
|
| 7 |
+
'మేము మూపురమును వెండికొండకుఁ బుష్పములకొఱకు అరిగి అందు
|
| 8 |
+
తృణాచ్ఛాదితముఖంబగు ఒక గుహయందు ఒక వృద్ధమునిని గాంచితిమి
|
| 9 |
+
ఆతఁడు బూచివలె నుండుటచే 'ఇతని నోరెడ్డి? ఇతని నేత్రము
|
| 10 |
+
ములు ఎవ్వి
|
| 11 |
+
ఇతని చెపులు ఎవ్వి' అని బాల్యచాపలమున మొగముపట్టిని ఊపితిని.
|
| 12 |
+
అంతట నాముని సమాధిభవుఁడై 'పడుచుఁదనపు మదముచే ఒడ లెఱుఁగక
|
| 13 |
+
వృద్ధుఁడ నగు నన్నిట్లు అవమానించితివి; గావున నీవు రాక్షసుని చేకంబడి
|
| 14 |
+
శ్రీ మపడెదవు గాక' అని శపించెను. మఱియు నాతఁడు గొడ్డును బాది
|
| 15 |
+
నట్లు తన చేతి నాగ బెత్తముతో నన్ను చావఁ గొట్టెను. అంతట నా చెలికత్తెలు
|
| 16 |
+
తెగఁబడి ఆతనిని 'నీవు మానవజన్మ మెత్తలేదా? ఆఁడుతోడునఁ బుట్టలేదా?
|
| 17 |
+
నీతవస్సు ఇందులకేనా? ఈకుసుమకోమలి నిట్లు చావఁగొట్టుటకు చేతులును,
|
| 18 |
+
శపించుటకు నోరును ఎట్లు వచ్చిన ?' వని దూఱఁగా నాతఁడు వారిమీఁద
|
| 19 |
+
మఱింతలోపపడి క్షయరోగముచే మీరు పీడితులగుదురుగాక యని శపించేను.
|
| 20 |
+
ఆదారుణరోగము వారి నప్పుడే ఆశ్రయించెను. పిదప నన్ను ఒక ఘోర
|
| 21 |
+
రాక్షసుఁడు మూఁడుదినములనుండి వెంబడించుచున్నాఁడు. రాజా ! నీకు
|
| 22 |
+
'నేను అస్త్రహృదయము అనువిద్య నిచ్చెదను. దానిని తొలుత ఈశ్వరునిచే
|
| 23 |
+
స్వాయంభువమనువును, ఆతనివలన వసిష్ఠుఁడును, ఆతనివలన చిత్రాశ్వుఁడు
|
| 24 |
+
'అను నామాతామహుఁడును, గ్రామముగ పొందిరి. అతఁడు మాతం
|
| 25 |
+
ఆరణము ఇచ్చెను. మాతండ్రి నాకు ఇచ్చెను. దానిని నీకు ఇపుడు ఒనం గె
|
| 26 |
+
దను. దానిసొయంబున నీవు నన్ను వెంబడించుచున్న రాక్షసునిఁ దును
|
| 27 |
+
మాడి నన్ను రక్షింపుము, ఒకానొక స్త్రీ వలన విద్యం బడయుటకు సందే
|
| 28 |
+
హింపకుము” అని పలికెను. స్వరోచి ఆమాటలకు సంతసించి శుచియై నిలి
|
| 29 |
+
చెను. తోడనే మనోరమ ఆవిద్యను సరహస్యముగ నాతని కుపదేశించెను.
|
Manu_Charitra/page_0044.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xxxviii
|
| 2 |
+
ఇంతలో రాక్షసుఁడు మండిపడుచు వచ్చి స్వరోచిని దాఁకెను.
|
| 3 |
+
అంతట పోరు ప్రారంభమయ్యెను. రాక్షసుఁడు ఎంతకును తల్లకుండుటఁ
|
| 4 |
+
జూచి స్వరోచి ఆగ్నేయాస్త్రమును బ్రయోగించెను. ఆయేటుతో రాక్ష
|
| 5 |
+
నుఁడు నేలఁ గూలెను. తోడ”నే ఆమారదేహమునుండి ఒకానొక దివ్య తేజస్సు
|
| 6 |
+
మింటికెగసి గంధర్వరూపము గోనెను. ఉత్తరక్షణమునందే గంధర్వుఁడు
|
| 7 |
+
క్రిందికి వచ్చి స్వరోచిని ప్రేమతో కౌఁగిలించుకొని “వత్సా! నీవు తేమ
|
| 8 |
+
ముగా నున్నావా? నీ ప్రజలకు అందఱకును క్షేమమా? నేను ఇందీవ
|
| 9 |
+
రాక్షుఁడు అను గంధర్వుఁడను. ఈ మనోరమ నాముద్దుల కుమార్తె. ఒక ముని
|
| 10 |
+
ఆయుర్వేదమును శిష్యులకు ఉపదేశించుచుండుటఁ జూచి దానియందు
|
| 11 |
+
ఆసగొని చెంతకుఁ బోయి ఆభివందనము చేసి ఆయుర్వేదము ఉపదేశింప
|
| 12 |
+
న నేకవిధములఁ బ్రార్థించినను ముని తిరస్కరించెను. అంతట నేను ప్రచ్ఛన్ను"
|
| 13 |
+
డనై అదియంతయు నెనిమిదిమాసములలో గ్రహించి సంపూర్ణమైన
|
| 14 |
+
తరువాత నిజరూపముతో నెదుటకుఁ బోయి 'ఓయీ! చదువు చెప్పుమనిన
|
| 15 |
+
గొణుగుకొంటివి. ఆసక్తియున్న వానికి విద్య రాకపోవునా ?' అని చేసినది
|
| 16 |
+
అంతయుఁ జెప్పితిని. అందులకు ముని కోపించి 'ఘోరరాక్షసుఁడవు కమ్ము '
|
| 17 |
+
అని శపించెను. అందులకుఁ జింతించి శరణుఁ బొందఁగా కనికరించి యాతఁడు
|
| 18 |
+
'గొన్నిదినములకు కొమార్తెను మ్రింగఁబోయి కడకొక ధన్యుని శరములు
|
| 19 |
+
వాతఁబడి శాపముక్తుఁడ వయ్యెదవు' అని యానతిచ్చెను.
|
| 20 |
+
పిదపఁ గొలఁదిదినములకే నాకు రాక్షసత్వము ప్రాప్తించెను. పౌరుల
|
| 21 |
+
నండఆను మ్రింగితిని. ఇరుగుపొరుగు పట్టణములను గూడ నాళము చేసితిని.
|
| 22 |
+
తుదకు ఏరును గాన్పింపకపోవుటచే కొమార్తెను వెంబడించితిని. పదవ
|
| 23 |
+
జరిగినదంతయు నీకుఁ దెల్ల మే” యని యాతఁడు సర్వము నెఱింగించి "నీవు
|
| 24 |
+
నాకు చేసిన మహోపకారమునకు నీకు ఏమి చేసినను తీఱదు. ఆయినను
|
| 25 |
+
ఆయుర్వేదమును రమణీమణి యగు నాగారాబు కూఁతురు మనోరమను నీకు
|
| 26 |
+
అర్పించెదను. గైకొమ్ము” అని చెప్పెను. స్వరోచి ఆనందముతో, నంగీకరిం
|
| 27 |
+
చెను, వారు ఆండఱను నాఁటిరేయి అక్కడనే గడపిరి. తెల్లవాఱునప్పు
|
Manu_Charitra/page_0045.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,29 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
XXXIX
|
| 2 |
+
టికి ఇందీవరాక్షుని మంత్రి సామంతాదులు అందఱును వచ్చి ప్రభువునకుఁ
|
| 3 |
+
స్వాగతమిచ్చిరి. పిదప ఇందీవరాక్షుఁడు స్వరోచితోడను మనోరమతోడను
|
| 4 |
+
మహావైభవము సెలంగ స్వపురమునకుఁ బోయి ఒక శుభముహూర్తమున
|
| 5 |
+
మహావైభవముతో మనోరమను స్వరోచికిఁ బెండ్లి చేసెను. మఱియం నల్లునకు
|
| 6 |
+
అనేకామూల్య వస్తువులు కానుకగా నిచ్చెను.
|
| 7 |
+
పెద్దలం మనోరమాన్వరోచులకు పునస్సంధానము చేయించిరి.
|
| 8 |
+
నాఁటిరాత్రి మనోరమ వదనము వాడియుండెను. స్వరోచి అందులకేమి
|
| 9 |
+
కారణమని యడుగఁగా నామె నా వెలిక త్తెలు ఇద్దఱు ఘోరకాంతారమును
|
| 10 |
+
క్రూరవ్యాధిచే బాధపడుచుండఁగా నాకెక్కడి యానందముని పలికెను.
|
| 11 |
+
తోడనే స్వరోచి మనోరమ దారిచూపఁగా నరణ్యమునకుఁ బోయి తనకు
|
| 12 |
+
ఆయు ర్వేదము కరతలామలకమై యున్నది గావున చికిత్స చేసి వారికి పూర్వ
|
| 13 |
+
సౌందర్యము నొడఁగూర్చెను. అంతట వారిరువురును తాము నేర్చిన విద్యల
|
| 14 |
+
నాతనికిచ్చి తము పెండ్లియాడవలసినదని ప్రార్థించిరి. స్వరోచి మనోరమ
|
| 15 |
+
“యనుజ్ఞను బొంది యట్లే కావించె.
|
| 16 |
+
పిదప వారు మువ్వురతోడను అతఁడు చాలాకాలము సుఖించెను.
|
| 17 |
+
ఒక నాఁడు ఆతఁడు వేఁటతమి నడవికిఁ బోయెను. అచ్చట ననేక జంతువులను
|
| 18 |
+
సంహరించిన పిదప నాతఁ డొక మదిని సంహరింపఁబోఁగా నొక యాఁడు
|
| 19 |
+
లేడి ఎదుటకు వచ్చి “రాజా! దానినిం జంపకుము. దానివలన నీకేమి కుండ
|
| 20 |
+
యోజనము లేదు. నన్నుఁ జూపుము" అనియెను. అందులకు రాజు ఆశ్చర్య
|
| 21 |
+
చకితుఁడై నిన్నేల చంపవలయు నని యడుగఁగా నది ఇట్లు అనియెను.
|
| 22 |
+
“ఇతరాంగనలతోఁ గ్రీడించువానిని గోరుటకన్నఁ జచ్చుట మేలు” ఇది విని
|
| 23 |
+
రాజు “నీవెవ్వనిని మోహించితివి?” అని యడుగఁగా లేడి నిన్నే యనెను.
|
| 24 |
+
రాజు అందులకు విభ్రాంతుఁడై మాఱుపలుకఁ జూలకయుండఁగా
|
| 25 |
+
“నన్ను కౌఁగిలించుకొనుము. అంతే చాలు" ననియెను. రాజు అట్లే చేసెను.
|
| 26 |
+
తోడనే లేడి ఒక అద్వితీయసుందరి యై అతనికొఁగిట నిలిచెను.
|
| 27 |
+
నది
|
| 28 |
+
ఇది చూచి రాజు ఆశ్చర్యచకితుఁడై నీ చరిత్ర చెప్పుమని యడు
|
| 29 |
+
Xఁగా "నేను ఈవనదేవతను. సమస్తదేవతలును నీవలన మనువును బడయం।
|
Manu_Charitra/page_0046.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,16 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
xl
|
| 2 |
+
ఆమెను
|
| 3 |
+
టకు నన్ను బ్రార్థింపఁగా వచ్చితిని. రాజా! నీవు అదృష్టవంతుఁడవు. నన్ను.
|
| 4 |
+
అంగీకరింపుము" అని యామె బదులు చెప్పెను. రాజు ఆనందించి
|
| 5 |
+
స్వీకరించెను.
|
| 6 |
+
కొన్ని దినములకు ఆమె గర్భిణియై నవమాసములు నిండినతరువాత
|
| 7 |
+
నొక చక్కని కుమారునిఁ గనియెను. స్వారోచిషుఁ డను పేరుగల న
|
| 8 |
+
బాలకుఁడు యు క్తసమయమున శ్రీహరిని గూర్చి తపంబాచరించెను. శ్రీహరి
|
| 9 |
+
శ్రీ నన్నుఁ డయ్యెను. స్వారోచిషుఁడు అనేకవిధముల శ్రీహరిఁ బ్రార్థించి
|
| 10 |
+
"దేవా! నేనీ ప్రపంచమున నుండఁజాలను. నన్ను నీలోఁ గలుపుకొనుము”.
|
| 11 |
+
అని వేఁడెను. అందులకు శ్రీహరి “నీకోరినయట్లే ఇచ్చెదను; కాని కొన్నిదిన
|
| 12 |
+
ములు నీవు భూలోకమున ధర్మమును రక్షింపవలసియున్నది. కావున రెండవ
|
| 13 |
+
మనువవై పాలింపుము." అని యాజ్ఞాపించి తిరోహితుఁ డయ్యెను. స్వారో
|
| 14 |
+
చిషుఁడును శ్రీ హరియానతి చొప్పున చాలఁగాలమ
|
| 15 |
+
చాలఁగాలము ప్రజలను పాలించి
|
| 16 |
+
తుది శ్రీమహావిష్ణువులో వైశ్యమయ్యెను.
|
Manu_Charitra/page_0047.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,10 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
పెద్దనను గూర్చిన కొన్ని అంశములు</p>
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
పెద్దనగారికన్న ముం దీబిరుదమును నిరువురు కవులు ధరించిరి. మొదటివాఁడు శివదేవయ్య. ఇతఁడు "సంస్కృతాంధ్రకవుల కెల్ల పితామహుఁడు"గా నాతని వంశీయుఁడగు తుళ్లూరి శరభరాజకవీంద్రునిచేఁ బ్రస్తుతిఁ గన్నవాఁడు. (చూడుఁడు ఆధ్యాత్మరామాయణావతారిక - శరభరాజకవి.) తరువాతివాఁడు కొఱవి సత్యనారాయణకవి. ఇతనికి సత్తెనారన యని వ్యావహారికనామము. ఇత డాంధ్రకవితాపితామహుఁ డని యీతని తమ్ముని కొడుకు కొఱవి గోపరాజకవి "సింహాసనద్వాత్రింశిక"లో జెప్పినాఁడు. కావున పెద్దనగారు మూఁడవవారు. పెద్దనవెనుక నీ బిరుదమును నీ క్రిందివారు ధరించిరి. కాలక్రమము సరిగా తెలియుటకు నొక పట్టిగా నిచ్చుచున్నాను.
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
1. శివదేవయ్య క్రీ. శ. 1260 ఆంధ్రకవితాపితామహుడు
|
| 6 |
+
2. కొఱవి సత్తెనారన 1400 "
|
| 7 |
+
3. అల్లసాని పెద్దన 1530 "
|
| 8 |
+
4. ఉప్పుగుండూరి వేంకటకవి 1600 "
|
| 9 |
+
5. ఎనమండ లక్ష్మీనృసింహకవి (ఆంధ్రకౌముది) 1680 "
|
| 10 |
+
6. మండపాక పార్వతీశ్వరకవి (1833-1897) "
|
Manu_Charitra/page_0048.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,28 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
2
|
| 2 |
+
పెద్దన్న గారిచాటువు - నిరుపహతిస్థలంబు
|
| 3 |
+
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు కృతి రచింపు మని కోరఁగా, పెద్దన్నగా రీ క్రింది
|
| 4 |
+
చాటువును చెప్పినట్లు సర్వాంధలోక విదితమై యున్నది.
|
| 5 |
+
చ, నిరువహతిస్థలంబు రమణీ శ్రీయదూతిక తెచ్చియిచ్చుక
|
| 6 |
+
ప్పురవిడెమాత్మ కింపయిన భోజన ముయ్యెలమంచ మొక్వత
|
| 7 |
+
ప్పరయఁర సజ్ఞులూహఁ దెలియంగల లేఖక పాఠళో త్తముల్
|
| 8 |
+
దొరకినఁగాని యూరక కృతుల్ రచియింపు మటన్న శక్యమే.
|
| 9 |
+
కానీ పై పద్యము పెద్దనగారు స్వయముగా రచియింప లేదనియు నీ
|
| 10 |
+
క్రింది కన్నడ మద్యమున కది యనువాద మనియు తెలియ వచ్చుచున్నది.
|
| 11 |
+
చ. నిరుపహతిస్థలం మృదుతరాజన మెళ్లుణిసింపుదంబులం
|
| 12 |
+
సంగ్రహం
|
| 13 |
+
నిరం
|
| 14 |
+
నరపిద పుస్తకప్రతతి లేఖక వాచక సం
|
| 15 |
+
శర గృహనిశ్చిశస్థితి విచారక సంగతి సత్కళత్ర సా
|
| 16 |
+
దరతయినుళ్ల సత్కవియం విసువదాగదె కావ్యవార్ధియస్.
|
| 17 |
+
ఇందు చివర పాదమున భావము మాఱినను ఎత్తుగడ, పదబంధము
|
| 18 |
+
తెలుగుపద్యమునకు కన్నడ పద్యము మూల మని పట్టి యిచ్చు చున్నది. చారి
|
| 19 |
+
శ్రీకముగ నీ పద్యము పెద్దన గారి కాలమునకు మూఁడువందల యేండ్లు ముం
|
| 20 |
+
దుగ వెలసి యున్నది. క్రీ. శ. 1240 లో కన్నడ భాషలో సంకలన
|
| 21 |
+
రూపమున వెలసిన సూరుధార్ణవము అను కన్నడ గ్రంథమున నిది గలదు.
|
| 22 |
+
కావున పెద్దనగా రీ కన్నడ పద్యము స్ఫురణకు రాఁగా తెనుఁగు పద్యము చెప్పి
|
| 23 |
+
యుందురు. కృష్ణదేవరాయలు కన్నడ రాయఁడును తెనుఁగు రాయఁడును
|
| 24 |
+
కాఁబట్టి యానాఁడు తెనుఁగుకన్నడ కవులకు రాయల యాస్థానమున స్థానము
|
| 25 |
+
లుండెను. ఈ పద్యమునకు కన్నడము మూల మనునంత మాత్ర మున పెద్దన
|
| 26 |
+
గారి కీర్తికి లోటురాదు. ఆ పైఁగా పెద్దన్న గారికి కన్నడభాషాపరిచయము
|
| 27 |
+
కూడ కలదని యిది రుజువు చేయుచున్నది. పద్యవివరణమును బట్టి యిదియే
|
| 28 |
+
నిశ్చిత మగుచున్నది.
|
Manu_Charitra/page_0049.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,31 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
00
|
| 2 |
+
3
|
| 3 |
+
తెనుఁగునఁగల యతి నియమమునుబట్టి కన్నడ పద్యములోని భావ
|
| 4 |
+
ములలో మార్పు వచ్చినది.
|
| 5 |
+
కన్నడపద్యము.
|
| 6 |
+
నిరుపహతిస్థలంబు
|
| 7 |
+
మృదుతరాసనము
|
| 8 |
+
ఒళ్లుణినీ
|
| 9 |
+
ఇంపుదంబులం
|
| 10 |
+
పుస్తక ప్రతతి
|
| 11 |
+
లేఖక వాచక సంగ్రహం
|
| 12 |
+
నిరంతర గృహనిశ్చితస్థితి
|
| 13 |
+
సత్కళత్ర సాదరత
|
| 14 |
+
విచారక సంగతి
|
| 15 |
+
కావ్యవారిధి గడచుట
|
| 16 |
+
తెనుఁగుపద్యము.
|
| 17 |
+
నిరువహతిస్థలంబు
|
| 18 |
+
ఉయ్యెలమంచము
|
| 19 |
+
ఇంపయిన భోజన మం
|
| 20 |
+
కప్పురవి డెము
|
| 21 |
+
లేదు
|
| 22 |
+
లేఖక పాఠకోత్తముల్
|
| 23 |
+
రమణీ ప్రియదూతిక తెచ్చి యిచ్చుట
|
| 24 |
+
ఆను వాక్యమున గర్భితము ఒప్పు తప్ప
|
| 25 |
+
రణింసజ్ఞులు. ఊరకకృతుల్ రచియింపు
|
| 26 |
+
మటన్న శక్యమే అను భావముగా మాటి
|
| 27 |
+
నది.
|
| 28 |
+
ఇట్టే నన్నయానుల కవనంబులందును కన్నడ పద్యముల ఎత్తుగడలు
|
| 29 |
+
కన్పట్టు చున్నవి.
|
| 30 |
+
భారతి.—మార్చి 19.49 సం. 26. నం. 3.
|
| 31 |
+
పూర్వసాహిత్యవీధులు. ని. వేంకటరావు. పుట ు . 13.1-139.
|
Manu_Charitra/page_0051.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,5 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
మనుచరిత్రము</p>
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
పీఠిక</p>
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
"కావ్యం యశసే౽ర్థకృతే వ్యవహారవిదే శివేతరక్షతయే, సద్యః పరనిర్వృతయే కాంతాసమ్మితతయోపదేశయుజే." అను నాలంకారికప్రామాణ్యం
|
Manu_Charitra/page_0052.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,11 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
బున నాంధ్రకవితాపితామహుడు శ్రేయస్సాధనం బగు కావ్యము రచింపఁబూని “ఆశీర్నమస్క్రియావస్తునిర్దేశో వాపి తన్ముఖమ్" అను మూడువిధములలో నాశీర్వాదరూప మగుమంగళమును గావ్యారంభమున నిటు లొనరించెను.
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
టీక. శ్రీవక్షోజకురంగనాభము - శ్రీ = లక్ష్మియొక్క, వక్షోజ = కుచములయందలి, కురంగనాభము = కస్తూరి, ఎదపైన్ = ఱొమ్ముమీఁద, చెన్నొందన్, విశ్వంభరాదేవిన్ = భూదేవిని, తత్కమలాసమీపమునన్ = ఆలక్ష్మిచెంతను, ప్రీతిన్, నిల్పినాఁడో, అనంగాన్. వందారు ... శ్రేణికిన్ - వందారు = నమస్కరించు, సనందనాది = సనందనుఁడు మొదలగు, నిజ = తన, భక్తశ్రేణికిన్ = భక్తసంఘమునకు, తోఁచు, రాజీవాక్షుండు = కమలములఁ బోలుకన్నులు గలవిష్ణుఁడు, శుభదృష్టిన్ = శుభకరమైన చూపున, కృష్ణరాయాధిపున్, కృతార్థున్ = నెఱవేర్పఁబడిన ప్రయోజనము గలవానినిఁగా చేయున్.
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
తాత్పర్యము. లక్ష్మీదేవిని గౌఁగిలించుకొన్నప్పు డామెపాలిండ్లమీఁది కస్తూరి తనఱొమ్మున నంటుకొనఁగాఁ, దత్కాలమున సేవింప నరుదెంచిన సనందనాదులకు, లక్ష్మితో పాటు భూదేవినిసయికతము ఱొమ్మపై నిల్పుకొనెనా యనుతలంపుఁ గలుగఁజేయువిష్ణుమూర్తి కృష్ణరాయప్రభునిఁ గృతార్థునిఁ జేయఁగాత.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
లక్ష్మీదేవికుచములయొత్తిడివలనఁ గలిగినకస్తూరిమచ్చను నిత్యబ్రహ్మచర్యపరు లగుసనందనాదులు గ్రహింపకపోవుట సముచితముగా నున్నది. మఱియు కృష్ణరాయలకు రాజ్యలక్ష్మీసమృద్ధి నాశాసించుచు విష్ణుని లక్ష్మీభూముల ఱొమ్మున నిల్పుకొనువానిఁగా వర్ణించుట యుక్తరూపము.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
కావ్యాదియందు మగణము శుభదాయక మనుటకు —
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
మఱియు, అప్పకవి —
|
Manu_Charitra/page_0053.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,15 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
తే. "భువనములకెల్ల నాధారభూతమైన
|
| 2 |
+
జగతి యధిదైవతంబుగాఁ జను మగణము
|
| 3 |
+
తనకుఁ గారణ మగుటచే దానిఁ గూడి
|
| 4 |
+
ధన మొసఁగు నేఁడునని పల్కెఁ దాతనొజ్జ.”
|
| 5 |
+
కావ్యాదిని శ్రీకారము శుభదాయక మనుటకు —
|
| 6 |
+
క. “పదపడి శ్రీకారము కృతి, మొదల నిలిచి దోషపుంజము నడంచి శుభం
|
| 7 |
+
బొదవించుఁ బరుస మినుమును, గదిసి సువర్ణంబు సేయుకరణిన్ ధరణిన్.”
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
లక్ష్మీస్తనకస్తూరి భూదేవి యని మునులకుఁ దోఁచుట గంధర్వుఁడు వరూథినికిఁ బ్రవరునివలెఁ దోఁచుటకు సూచనముగాన నిది కావ్యార్థసూచనము.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
అలం. ఈపద్యమున భ్రాంతిమదలంకారో జ్జీవిత మగునుత్ప్రేక్షాలంకారము.
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
టీ. ఉల్లమునందు = మనస్సున, అక్కటికము = జాలి, ఊనుటన్, మీకులమందు = మీజాతియందు, కంటిమి, అంచున్, అల్లనన్ = మెల్లఁగా, మేలము = పరియాచకము, ఆడు ఆఅచలాత్మజమాటకున్ = పల్కు పార్వతిపల్కునకు, లేఁతనవ్వు, సంధిల్లన్, కిరీటి = అర్జునుని, పాశు...ఢ్యునిన్ - పాశుపత = పాశుపత (శివునిసంబంధమైనది) మనెడు, దివ్యశర = దివ్యాస్త్రముతో, ఆఢ్యునిన్ = సంపన్నుని, చేయు, శాంబరీభిల్లుఁడు = మాయాకిరాతుఁడు, కృష్ణరాయలకు, అభి... తిపాది- అభీష్టశుభ = ఇష్టము లైనశుభములను, ప్రతిపాది = గూర్చువాఁడు, కావుతన్.
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
తా. అరణ్యవాసకాలమున నర్జునుఁడు పాశుపతాస్త్రమునకై కావించినతపస్సునకు మెచ్చి కిరాతవేషమున నరుదెంచి హేలగాఁ బోరి యాతని
|
Manu_Charitra/page_0054.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,12 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
కోడుట నభినయింవఁగాఁ బార్వతి చూచి "మీ కులమున నెన్నఁడును లేనిజాలి కాన్పించెనే” యని కావించు పరియాచకమునకుఁ జిఱునవ్వు నవ్వుచుఁ బాశుపతాస్త్రము నాతనికి దయసేయుశివుఁడు కృష్ణరాయల కభీష్టశుభముల సమకూర్చుఁగాత.
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
పార్వతి యచలాత్మజగాన యోగ్యురాలు. కాననే యుత్తముఁడగు తనప్రాణేశ్వరుని నల్లన మేలమాడినది. భావవేదిగాన శంకరుఁడు చిఱునగవు దాల్చెను. కిరీటికి పాశుపతము నొసంగుతఱిగానఁ బార్వతి సువ్యక్తముగఁ బరిహాసమాడుటకుఁగాని శివుఁడు హాసరూపమున సంతసము వెలిబుచ్చుటకుఁ గాని వీలుగాకపోయినది. చిఱునవ్వు ఉత్తములక్షణ మనుటకు —
|
| 4 |
+
శ్లో. "శ్రేష్ఠానాం స్మితహసితే మధ్యానాం విహసితావహసితే చ,
|
| 5 |
+
నీచానామపహసితం తథాతిహసితం చ షడ్భేదాః.
|
| 6 |
+
ఈషద్వికాసి నయనం స్మితం స్యాత్స్పందితాధరమ్."
|
| 7 |
+
|
| 8 |
+
అర్జునునకు శత్రుజయార్థము దివ్యాస్త్రము నొసఁగిన శివుఁడు కృష్ణరాయలకుఁ దత్తత్సాధనములఁ జేకూర్చున ట్లాశాసించుట యొప్పిదము.
|
| 9 |
+
|
| 10 |
+
కిరాతవేషము ధరించియు దయాశాలియయ్యుఁ గిరీటిని బరీక్షింప నెంచి వచ్చియు నస్త్రదానధురంధరుఁ డయ్యు దయౌదార్యముల కునికిపట్టైన పరమేశ్వరుఁడు రాయలను దయతోఁ జూచుటయు నభీష్టసిద్ధిఁ జేకూర్చుటయు సహజవిశేషములే.
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
కిరాతునియందు దయారసోత్పన్న మను విషమకార్యోత్పత్తి చెప్పబడుటచే నలంకారము విషమము.
|
Manu_Charitra/page_0055.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,7 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
టీ. నాలుగు మోములన్, నిగమనాదములు = వేదధ్వనులు, ఉప్పతిలన్ = ఉద్భవిల్లఁగా, ప్రచండవాతూలహతిన్ = తీవ్రములైనగాడ్పులతాఁకుడుచే, జనించు, రొదతోడిగుహావళిన్ = ధ్వనితోఁ గూడిన గుహలతో, ఒప్పు మేరువున్ బోలి, పయోజపీఠిన్ = పద్మాసనపీఠమున, మునిముఖ్యులు, కొల్వఁగన్, వాణిన్, కూడి, పేరోలగము = పెద్దకొల్వు, ఉన్న, ధాత = బ్రహ్మదేవుఁడు, కృష్ణరాయని, విభవోజ్జ్వలున్ = సంపదతో నొప్పారువానిఁగా, చేయుతన్.
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
తా. నాల్గుముఖములందును వేదపాఠధ్వనులు వెలువడుచుండఁగాఁ బెద్దగాడ్పులు తాఁకి రొదనీనుగుహలు గల మేరువువోలెఁ బొల్చుచు మునిశ్రేష్ఠులు సేవింప సరస్వతితోఁ దమ్మిగద్దియపైఁ గొలువుండు బ్రహ్మ కృష్ణరాయల కైశ్వర్యాభివృద్ధి గలిగించుఁగాత.
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
బ్రహ్మ మేరువుగను వాతూలధ్వని గలగుహలు వేదధ్వని గలముఖములుగను జెప్పఁబడుటచే నలంకారము పూర్ణోపమము. నిగమపఠనమున నాదిపురుషత్వము. మేరు వనుటచే సర్వాతిశాయికాంత్యతిశయము, వాణిఁ గూడి యనుటచే భాషాధిపత్యము సూచితము. మునిముఖ్యులచే సేవలఁ గొనుటయుఁ బేరోలగ మొనరించుటయు బ్రహ్మకుఁ గల నిగ్రహానుగ్రహశక్తికి బ్రాభవాధిక్యమునకుఁ దార్కాణములు. ఇట్టి యుత్తమగుణవిశిష్టుఁడు మునిసేవ్యుఁడు నగు బ్రహ్మ సుధీజనసేవ్యుఁ డగు రాయల విభవశాలిని జేయుట మిగులసులభ మని భావము.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
టీ. అంకము = ఒడియందు, చేరి, శైలతనయాస్తనదుగ్ధములు =
|
Manu_Charitra/page_0056.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,12 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
పార్వతీచనుఁబాలను, ఆనువేళ = త్రాగునప్పుడు, బాల్యంకవిచేష్టన్ = పిల్లతనపుఁజెయ్దముచే, తొండమునన్, అవ్వలిచన్ = ఆవలికుచమును, కబళింపఁబోయి = కుడువఁబోయి (పట్టుకోఁబోయి), ఆవంకన్ = ఆప్రక్కను, కుచంబున్, కానక, అహివల్లభహారమున్ = సర్పహారమును, కాంచి, వే = శీఘ్రముగా, మృణాళాంకురశంక = లేఁతతామరకాఁడ యనుసంశయమున, అండుగజాస్యునిన్ = తాఁకెడుగజాననుని, అభీష్టసిద్ధికిన్ = కోరిక నెఱవేఱుటకొఱకు, కొల్తున్.
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
తా. అర్ధనారీశ్వరమూర్తిభేదమున నున్నప్పుడు తల్లియొడిఁ జేరి చనుఁ ద్రావుచు బిడ్డలయలవాటు చొప్పున రెండవకుచమును దొండమునఁ గైకొనఁబోఁగా నాప్రక్క శివదేహ మగుటచేఁ గుచము కానక సర్పహారముఁ గాంచి తాను గజవదనుఁడు గావున దానిని దామరతూఁ డనుకొని పట్టుకొనఁబోవువిఘ్నేశ్వరుని నభీష్టసిద్ధికై సేవింతును.
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
అలం. భ్రాంతిమదలంకారము.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
తొడపైఁ జేరి గౌరిస్తన్యము గ్రోలుచుండె ననుటవలనఁ బార్వతికి మిగులఁ బ్రేమపాత్రుఁడగు పుత్రుఁడని భావము. ఆవలిచన్ను గానరాకపోయినపుడు వెదకి కనుఁగొనయత్నింపక హారముగనున్న పాము నందుకొని తామరతూఁడని గ్రహింపఁబోవుట గతాస్యమువలనఁ గలిగిన సహజబాల్యాంకవిచేష్ట.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
తామరతూండ్లకుఁ బాములకుఁ బోల్కి గలదు.
|
| 10 |
+
సీ. “శేషపుచ్ఛచ్చాయఁ జెలువొందుబిసములు"
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
.
|