Datasets:
issue stringclasses 56
values | rus stringlengths 25 492 | lez stringlengths 25 576 |
|---|---|---|
2016-05-06 | «БЕСЕДУЯ ТИХО С СЕДЫМИ ВЕКАМИ... | РЕХИ АСИРРИХЪ ГАЛАЗ СУЬГЬБЕТИЗ... |
2016-05-06 | Что знают сегодня наши дети о тех деятелях культуры, которые стоят у истоков дагестанского просвещения, которые определили пути развития самобытной, многокрасочной национальной литературы? | Чи девирдин акьалтзавай несилриз абурукай — Дагъларин уьлкведин девлетлу, итижлу, милли культура, литература хуьник ва еримлу авуник лайихлу пай кутур машгьур, бажарагълу деятелрикай - вуч чизва? |
2016-05-06 | У прямого потомка Сурхай-хана Казикумухского, Имран-бека Сурхайханова, были две красавицы дочери............ | Кьазикьумухви, Сурхай-хандин неве Имран-бег Сурхайхановахъ гуьзел къве руш авай: Пахай-ханум ва Нана-ханум. |
2016-05-06 | Ее обаяние действительно покоряло окружающих. | Адан акунри, хуш къведай къилихри вири муьтӀуьгъардай. |
2016-05-06 | В этом году ей исполнилось бы 80 лет... | Ам чи арада амайтӀа, алатай йисуз чна адан 80 йисан юбилей къейддай. |
2016-05-06 | Коллеги, ученики, последователи и друзья собрались почтить светлую память любимого учителя и наставника. | Санал кӀвалахай юлдашар, ярар-дустар, сухтаяр, терефдарар чпин рикӀ алай муаллимдин ва насигьатчидин экуь къамат рикӀел хкун патал кӀватӀ хьана. |
2016-05-06 | Юбилей отметили торжественно и достойно. | Юбилей лайихлудаказ кьиле тухвана. |
2016-05-06 | Конечно, говорили о ней, вспоминали, плакали... | Гзафбуру адан агъайнивал, захавал рикӀел хкана. |
2016-05-06 | Очень хочется, чтобы о ней знало и нынешнее поколение дагестанцев, ибо Умукусум Магомедовна достойна всеобщего признания и всенародной памяти. | Ам гьихьтин инсан тиртӀа, акьалтзавай несилриз чир хьун лазим я. Умукусум Мегьамедовна халкьдин арада чӀехи гьуьрмет къазанмишай инсан тир. |
2016-05-06 | С тремя детьми, без жилья и без работы. | Пуд аял авай захъ я кӀвал авачир, я кӀвалах. |
2016-05-06 | В отчаянии, я не знала, что делать. | ГьикӀ датӀа, вуч датӀа заз чизвачир. |
2016-05-06 | «Она обязательно поможет», — убеждали меня. | «Ада ваз шаксуз куьмекда», - инанмишарна зун абуру. |
2016-05-06 | Я долго собиралась, боялась бездушного отношения, чиновничьего подхода, унижения. | Ам чӀехи къуллугъдал алай дишегьли хьуниз килигна, зак са тӀимил къалабулухни квай. |
2016-05-06 | Но жизнь, как говорится, все равно заставила. | Гьавиляй адан патав фидалди за геждалди гьазурвални акуна. |
2016-05-06 | Наконец я в вожделенном кабинете. | Уьмуьрдин шартӀари заз маса рехъ тунач, зун адан патав фена. |
2016-05-06 | От наплыва чувств и жалости к себе не знаю, как начать разговор. | Кабинетдиз гьахьайла, зак теспача акатна. |
2016-05-06 | Она спрашивала о корнях, учебе, работе, семье... | Сифте кьиляй ада зи дердидиз ерли талукь тушир жузунар авуна. |
2016-05-06 | Только после этого она могла положиться на человека и хлопотать за него, ведь она несла ответственность за просителя. | За гузвай жавабрай, зи рахунин тегьердай гуя ада зи къенепатан дуьнья ахтармишзавай. |
2016-05-06 | Я получила работу, дети были устроены в детский сад. | Нетижада заз кӀвалахдай чка гьатна, аяларни ясли-бахчада тайинарна. |
2016-05-06 | А историю моего знакомства с Умукусум Магомедовной я вспомнила лишь для того, чтобы проиллюстрировать очень редкий ее человеческий дар — умение сопереживать и помочь. | Умукусум Мегьамедовнадихъ галаз кьиле фейи сад лагьай гуьруьш рикӀел хкуналди, заз адан мергьяматлувал, къенивал къалуриз кӀанзава. |
2016-05-06 | Вот как вспоминает об этом Алиханова А. | Ингье Центрадин директордин заместитель А.М. |
2016-05-06 | «Заранее ознакомившись с моими документами, она пригласила меня на собеседование. | - Виликамаз зи документрихъ галаз таниш хьайидалай кьулухъ, ада заз суьгьбетар авун патал вичин патав теклифна. |
2016-05-06 | Мне нужен учитель по математике, тем более с красным дипломом», — сказала она. | «Гьелбетда за куьн кӀвалахал кьабулда, заз математикадин тарсар гудай муаллим герекзава. |
2016-05-06 | Затем спросила: «А кто будет смотреть за вашими детьми? | Алава яз квев яру дипломни гва», - лагьанай ада. |
2016-05-06 | «На первых порах — свекруха», — ответила я, не задумываясь. | Гуьгъуьнлай хабар кьуна: «Куь аялрихъ вуж гелкъведа? |
2016-05-06 | «Свекровь, а не свекруха, — поправила она. | «Гьелелиг кьари», - геждалди фикир тавуна жаваб хганай за. |
2016-05-06 | Скрупулезно создавала она свой рабочий коллектив, собирая вокруг себя единомышленников. | Гьавиляй абур ясли-бахчада тайинарун чарасуз я, - алава хъувунай Умукусум Мегьамедовнади. |
2016-05-06 | Муртузалиева отмечены Грантом III степени Международного фонда Сороса. | Муртузалиева Соросан тӀварунихъ галай международный фондунин патай III дережадин Грантдиз лайихлу хьанай. |
2016-05-06 | А в начале пути, в 1973 году, спецшкола, которую доверили ей, располагалась в старой дореволюционной постройке у железной дороги, там имелось 7 классных помещений с печным отоплением. | Комплекс гьуьле махсус мектеб тир 1973-йисуз ракьун рекьин патав гвай куьгьне дараматда авай. |
2016-05-06 | В «дурную» школу родители не хотели вести своих детей. | Мектебдикай халкьдин арада са акьван хъсан фикирни авачир. |
2016-05-06 | Я вспоминаю, с какой гордостью она рассказывала об итогах своего труда. | Муртузалиевади ихьтин гьалда авай мектеб алай аямдин комплексдиз элкъуьрна. |
2016-05-06 | «Пришла к нам Рисалат Газихмаева, больно было на нее смотреть: непослушные губы не могли произнести ни слова. | Ам мектеб акьалтӀарнавай жаванрин агалкьунри шадарзавай. - Иниз тамамдиз сивяй са гаф акъудиз тежезвай Рисалат Гьазихмаева атана. |
2016-05-06 | Затуманенное сознание, изредка вопрошающий взгляд. | Я зигьин авачир, я кьатӀунар. |
2016-05-06 | Девочка была неуправляемой и не понимала, что с ней происходит. | Рушан кьил какахьнавай, вичиз вуч хьанватӀа адаз чизвачир. |
2016-05-06 | В результате долгого и кропотливого труда логопеда, любви и заботы педагогов и воспитателей, оздоровительной работы врачей на четвертый год обучения она заговорила. | Логопедди геждалди кьиле тухвай тежрибайрин куьмекдалди, духтуррин алахъунралди, муаллимрин къайгъударвилелди чирвилер къачузвай кьуд лагьай йисуз рушалай хъсандиз рахаз алакьна. |
2016-05-06 | Довольно скоро она освоила швейное дело, получила второй разряд швеимотористки. | Са кьадар вахт арадай фейила, адаз парталар цваз чир хьана, и рекьяй адакай 2-разряддин пешекар хьана. |
2016-05-06 | После школы работала в мастерской настильщицей и швеей. | Мектеб акьалтӀарайдалай кьулухъ ада мастерскойда дерзичи яз кӀвалахна. |
2016-05-06 | Мы спокойны за ее дальнейшую судьбу. | Гила чак адан гележегди кьурху кутазвач. |
2016-05-06 | Это — спасенная жизнь адаптированного в обществе человека. | Ам вири мумкинвилер авай, пешедин гьавурда авай инсан я. |
2016-05-06 | Тогда Ума Магомедовна была известна не только в нашей республике, но и во всей стране. | А йисара Умукусум Мегьамедовна неинки чи республикада, гьакӀни адан къецепатани машгьур хьанвай. |
2016-05-06 | Я помню, с каким волнением и гордостью мы смотрели передачу Центрального телевидения «Родительский день — суббота», где она стала главной героиней. | «Дидебубадин югъ - киш» тӀвар алаз Центральный телевиденидай къалурзавай передачада адакай кьилин игит хьайи вахт зи рикӀел хъсандиз алама. |
2016-05-06 | Передача была посвящена ее детищу — «Республиканскому учебно-производственному объединению спецшкол интернатов, для детей-сирот и инвалидов детства». | Муртузалиевадин алахъунар себеб яз арадал атай «Етим ва набут аялар патал саднавай республикадин махсус мектебрин ва интернатрин чирвилеринни тежрибайрин тешкилатдиз» талукьарнавайди тир. |
2016-05-06 | До создания этого Центра Ума Муртузалиева прошла долгий путь. | И Центр арадал гъун патал ада яргъал рехъ атӀана. |
2016-05-06 | Она понимала, что для решения этих трудных задач нужны квалифицированные специалисты. | И месэлаяр гъялун патал камаллу, тежрибалу пешекарар герекзавайди адаз хъсандиз чизвай. |
2016-05-06 | Она знала, с кем надо иметь дело. | Адаз нихъ галаз гьикӀ кӀвалахна кӀан ятӀа, хъсандиз чидай. |
2016-05-06 | Шефы – руководство горпромкомбината, обувной фабрики, Дагснаба – заключали с ней договоры. | Адан терефдарар хьайибурун жергейра горпромкомбинатдин, чекмейрин фабрикадин, Дагснабдин регьберар авай. |
2016-05-06 | Это были тапочки, халаты, постельное белье, ночные рубашки, детские пижамы. | Тешкилатдин тербиячийри тапочкаяр, халатар, мес-яргъан, перемар, аяларин парталар цвазвай. |
2016-05-06 | Корни Умукусум Муртузалиевой – в селении Урма Левашинского района. | Ума Мегьамедовна Леваша райондин Урма хуьре дидедиз хьана. |
2016-05-06 | Жила и выросла в большой и дружной семье. | Ада къалин ва къени хизанда тербия къачуна. |
2016-05-06 | В уважаемом тухуме Муртузалиевых ни одно серьезное дело не решалось без совета Умукусум. | Муртузалиеврин гъуьрметлу тухумда кар алай гьич са месэлани Умукусум галачиз гьялзавачир. |
2016-05-06 | Всегда тихо, вполголоса, с достоинством и по существу. | Ам секин сесиналди, артух гьараяр тийиз, рахадай. |
2016-05-06 | Благодарные коллеги и воспитанники Центра свято и бережно чтут память о Великой женщине. | **Центрада алай вахтунда кӀвалахзавайбуру Умукусум Мегьамедовнадин экуь къаматдиз гьуьрметзава. |
2016-05-06 | Здесь открыта мемориальная доска, у которой всегда живые цветы. | Ина вичин патав гьич садрани таза цуьквер кими тежезвай мемориалдин къул ава. |
2016-05-06 | Диляра — учитель по призванию, безгранично влюбленный в школу и в своих учеников, и ее роман с профессией длится более двадцати пяти лет. | Диляради вичин уьмуьр мектебдихъ галаз алакъалу авуна. Саки къанни вад йисалай артух девирда ада чешнелудаказ муаллимдин везифаяр кьиле тухузва. |
2016-05-06 | А еще Диляра — писатель, автор так полюбившихся читателям повестей и романов о жизни, любви, человеческих отношениях. | Мадни башкъа, Диляра писателни я. Адан къелемдикай муьгьуьббатдикай, уьмуьрдикай, инсанрин алакъайрикай кхьенвай повестарни романар хкатнава. |
2016-05-06 | Но Диляра вполне успешна и в профессии, и в своем главном предназначении — она жена и мать двоих детей, сумевшая правильно расставить в своем счастливом браке приоритеты. | Дилярадихъ галаз мукьувай таниш хьайила, за винидихъ кьейднавай хтин «кьундарма» михиз инкарна. Диляра вири рекьерай эфзелди я: ам вафалу уьмуьрдин юлдаш ва кьве веледдин кьайгъудар диде я. |
2016-05-06 | Это удивляет многих, знающих Диляру как очень активную, сильную и самодостаточную личность. | Диляра викӀегь, кар алакьдай, вичин хусуси фикир авай, рикӀе къаст авай инсан яз чизвайбур и кардал гьайранни жезва. |
2016-05-06 | А она улыбается: «Наверное, я такая — сильная, иногда несгибаемая и непримиримая. | Жуваз хас и ерияр завай виринра къалуриз жеда, анжах хизанда - ваъ». |
2016-05-06 | Детство зачастую объясняет многое в характере человека, и потому мне было интересно узнать о юных годах Диляры; хотя некоторые картинки я «увидела», читая ее роман «Радуга после дождя». | Гьавиляй за Дилярадин аял вахтар гьихтинбур тиртӀа, гьа и месэладиз иллаки фикир гана. Дуьз лагьайтӀа, адан аял вахтарин бязи легьзеяр заз Дилярадин «Марфадилай кьулухъ - яргъируш» роман кӀелайлани акунай. |
2016-05-06 | Счастье — это лежать под пледом в дождливую ночь и вспоминать, как мама пела тебе песни и читала книжки, а папа укутывал в одеяло...» | Бахтлувал - им марф къвазвай йифиз чими яргъандик экечӀна, гьикӀ дидеди ваз манияр лугьузвайтӀа, бубади ви винел, мекьи тахьуй лугьуз, яргъан хьивегъзавайтӀа, гьа и легьзеяр рикӀел хкун я....» |
2016-05-06 | Диляра родилась и выросла в Южно-Сухокумске, в простой рабочей семье табасаранца и лезгинки, которые когда-то, еще до ее рождения, приехали в городок нефтяников на заработки, а потом остались в нем навсегда. | Диляра Южно-Сухокумскда чӀехи хьайиди я. Адан диде-буба хизан тешкилай сифте йисара и шегьердиз куьч хьанай, гуьгъуьнлай гьана амукьни авунай. |
2016-05-06 | Диляра всегда гордилась своими родителями — честными, порядочными, трудолюбивыми людьми. | Диляради гьамиша вичин диде-бубадал дамахзава. Абур кар алакьдай, кьени, гуьрметлу, зегьметкеш инсанар тир. |
2016-05-06 | — Для нас с сестрой родители были целой Вселенной, светлой и доброй, — с любовью говорит Диляра. | - Зунни вах патал дидени буба - са зурба, ислягь ва кьени дуьнья хиз тир, - кӀанивилелди лугьузва Диляради. |
2016-05-06 | Ее ныне покойный отец Алидар Азизович более тридцати четырех лет проработал бригадиром бурильщиков. | Адан рагьметлу бубади, Алидар Азизовича, саки къанни цӀуькуьд йисалай артух буругъар эгъуьндай рабочийрин бригадир яз кӀвалахайди я. |
2016-05-06 | С раннего детства мама научила обеих дочерей не только вести домашнее хозяйство, но и всем видам рукоделия: шить, вязать, вышивать и даже ткать ковры. | Дидеди аял чӀавалай вичин кьве рушазни неинки кӀвалин-къан дердияр кьиле тухуз, гьакӀни гьаларикай нехишар храз, парталар цваз, гуьлуьтар, гьатта халичаярни храз чирна. |
2016-05-06 | Та вначале даже поругать ее хотела за излишнюю самостоятельность, но, внимательно рассмотрев работу дочери, похвалила. | Эвел дидедиз вичин ихтияр авачиз перем цванвай рушаз гьара-эвери йиз кӀанзавай, амма ада арадал гъанвай затӀуниз дикъетдивди килигайла, тарифар авунай. |
2016-05-06 | А еще мама прививала дочерям любовь к знаниям и чтению. | Дидеди рушар гьакӀни кӀелунрал рикӀ алазни чӀехи авуна. |
2016-05-06 | — В моей жизни эта женщина сыграла судьбоносную роль, — рассказывает Диляра. | - Зи уьмуьрда и дишегьлиди важиблу роль къугъвана, - суьгьбетзава Диляради. |
2016-05-06 | И только потом, сама став учителем, я испытала это сама — с любимых, наиболее способных учеников и спрос больше. | Гуьгъуьнлай, жувакай муаллим хьайила, зун и кардин метлебдин гъавурда акьуна: алакьунар авай, рикӀ алай сухтайривай гьар са муаллимди истемишни гзаф ийида эхир! |
2016-05-06 | В группе из 36 человек я была единственной нерусской студенткой. | Чи дестеда 36 касди кӀелзавай. Тек са зун квачиз, амайбур вири урусар тир. |
2016-05-06 | И Юлия Анастасовна часто говорила мне: «На тебе большая ответственность, ты будешь преподавать детям неродной для них язык и литературу, и ты должна научить их этим предметам наилучшим образом». | Юлия Анастасовнади заз мукьвал-мукьвал лугьудай: «Вуна аялриз абуруз хайиди тушир чӀалан тарсар гудайвиляй, ви хиве еке жавабдарвал гьатзава. Вуна, халис муаллимди хиз, милли мектебра кӀелзавай аялар чӀехи урус чӀалални литературадал ашукьарна кӀанда...». |
2016-05-06 | После окончания педучилища Диляра вернулась работать в родную школу; через год поступила в пединститут на заочное отделение. | Педучилище акьалтӀарай Диляра хайи мектебда кӀвалахал акъвазна. Са йис арадай фейила, ам заочнийдаказ пединститутдик экечӀ хьувуна. |
2016-05-06 | — Я благодарна судьбе за то, что когда-то встретила его. | Абуру хъсан, гъуьрметлу, викӀегь, каралакьдай инсан чӀехи авуна. |
2016-05-06 | И благодарна родителям Омари — они воспитали его мужественным, добрым, ответственным, чутким человеком. | Уьмуьрда зун агакьнавай дережайрихъ са еке лайихлувал ава, амни - итимдин лайихлувалая. |
2016-05-06 | Поработав в старших классах, а затем волею судьбы попав к первоклассникам, Диляра поняла: с младшими школьниками ей работать интереснее. | Чун чи гъавурда гьамиша акьвазва. ЧӀехи классра кӀвалахдайдалай куьлуьхъ, Диляра сифтегьан классра тарсар гуз гатӀунна. |
2016-05-06 | — Мы с сестрой слишком рано усвоили: все в руках самого человека, если он здоров. | Завай лагьайтӀа жуван уьмуьр мектеб галачиз гьич фикирдизни гъиз хьанач. |
2016-05-06 | Это событие открыло новый этап в ее жизни — она стала писать. | И вакъиади Дилярадин уьмуьрда цӀийи девирдин рак ачухна, ам яратмишунрив рикӀивай эгечӀна. |
2016-05-06 | По онлайн-голосованию в конкурсе победила Диляра, а по итогам голосования жюри проиграла с разницей всего лишь в один голос. | Интернетдай сесер гунин нетижада Диляради гъалибвал къазанмишна, амма жюридин нетижаяр себеб яз, ам гъалибвилик макьрум хьанай. |
2016-05-06 | пока, конечно, больше, чем изданного. | Адахъ мад чапдай акъуддай гзаф эсерар ава. |
2016-05-06 | Диляра ежедневно уделяет внимание своим интернет-читателям; они пишут ей, заказывают книги, признаются в любви к ее творчеству; проникшись к ней доверием, пишут о своих историях и просят совета. | Диляради Интернетдай вичин эсерар кӀелзавайбурузни кьетӀен фикир гузва: адан яратмишунрал ашукь гзафбуру адан тӀварцихъ хуш келимаяр агакьарзава, автордин ктабар заказзава. |
2016-05-06 | И она, при всей своей занятости, уже не может оставить их письма и сообщения без ответа. | Диляра абуруз виридаз жавабар гуз агакьзава. |
2016-05-06 | Не так давно неожиданно для себя Диляра раскрыла в себе еще один талант — поэта-песенника. | Мукьвара Диляради вичихъ манийриз гьава теснифдай бажарагъ авайдини раиж авуна. |
2016-05-06 | Во времена моей работы в газете «Прибой» познакомилась с Хадижей Исламовой, в те годы продюсером известной певицы Гульдасты Мурадовой. | «Прибой» газетдихъ галаз алакъада авай йисара зун машгьур манидар Гуьлдесте Мурадовадин продюсер Хадижа Исламовадихъ галаз таниш хьана. |
2016-05-06 | Им понравилась моя песня «Не люблю», и они у меня ее купили. | Абуруз «КӀандач» тӀвар алай зи мани хуш хьана ва ам маса къачуна. |
2016-05-06 | Со временем ко мне за текстами стали обращаться многие дагестанские певцы. | Идалай куьлуьхъ манияр кӀанз зи патав гзафбур атана. |
2016-05-06 | Ислам Рамазанов спел мою песню «Непокорная», которая несколько недель входила в тройку хит-парада канала «Прибой». | Ислам Рамазанова зи «Муьгьуьбб тежерди» тӀвар алай мани тамамарна. Ам «Прибой» къаналдай къалурзавай манийрин арада кӀенкӀвечи жергейра гьатна. |
2016-05-06 | Его брат Руслан Рамазанов поет другую мою песню — «Аромат любви». | Адан стха Руслан Рамазанова за теснифай «Муьгьуьббатдин атир» мани лугьузва. |
2016-05-06 | Мою новую песню «А я люблю тебя» спел недавно Шамсудин Багатаев. | Зи цӀийи манийрикай сад «Заз вун кӀанда» мукьвара Шамсудин Багатаева лагьана. |
2016-05-06 | **— Ты удивительная, — не удержалась я от комплимента Диляре, — и когда ты все это успеваешь делать? | **Зун Дилярадин алакъунрал гьейран хьана. «Икьван крарал машгъул хьайила, вахъ хизандиз фикир гудай вахт амукьзавани? |
2016-05-06 | Дочь Рукият учится в медицинском колледже г. Буденновска, собирается поступать в медицинский вуз. | Зи руша — Рукъията алай вахтунда Буденовскда медицинадин колледжда кӀелзава. Адахъ медакадемиядиз гьахьдай мурад ава. |
2016-05-06 | **— И все-таки, ты не сказала, как ты все это успеваешь делать? | Зун галат жезвач, вучиз лагьайтӀа за са кӀвалах маса кӀвалахдал эвеззава. |
2016-05-06 | — Говорят ведь: отдых — перемена занятий. | Куьрелди, вахт гьакӀ файдасуз серфзавач. |
2016-05-06 | Вот и я, получается, постоянно отдыхаю, меняя занятия! | Гьар са декьикьадикай менфят хкудиз чалишмиш жезва. |
2016-05-06 | Вспоминая поэта, вспоминая отца... | Шаир рикӀел хкуналди, буба рикӀел хкуналди... |
2016-05-06 | К 100-ЛЕТИЮ ЮСУПА ХАППАЛАЕВА АЖА АБДУРАХМАНОВА, ответственный секретарь журнала «Женщина Дагестана» | ЮБИЛЕЙ АЖА АБДУРАГЬМАНОВА, «Дагъустандин дишегьли» журналдин жавабдар секретарь Шаир Юсуп Хаппалаев. |
2016-05-06 | Строгий, благородный, справедливый, любящий, заботливый... | Къайгъудар, кӀевивалдай, гьахълу, кӀани, мергьяматлу... |
2016-05-06 | Однако, следуя строчкам своих стихов, Юсуп Рамазанович «жил своей, не чужой головой»... | Адал вичин уьмуьрдин рекье лгьар жуьредин инсанар гьалтна. Амма Юсуп Рамазанович «чарадан ваъ, вичин кьилелди» яшамиш жезвай... |
2016-05-06 | Поэт, прозаик, журналист, переводчик... | Шаир, гьикаятчи, журналист, таржумачи... |
2016-05-06 | А еще музыкант, рыбак, охотник, путешественник... | Мадни: кьавал, балугъчи, гъуьрчехъан, сиягьатчи... |
2016-05-06 | Человек из народа, живший и творивший для народа. | Халкьдин юкьвай акъатай инсан ва халкь патал кхьей, халкь патал яшамиш хьайи кас. |
Женщина Дагестана — Russian–Dagestani parallel corpus
Sentence pairs mined from the print archive of Женщина Дагестана ("Woman of Dagestan"), a magazine published in Russian and six Cyrillic-script Dagestani languages.
21,615 rows, issues 2016–2026. One row per Russian sentence; each language's rendering of it sits in its own column, empty where that edition does not carry it.
| column | language | sentences |
|---|---|---|
rus |
Russian (pivot) | 21,615 |
lez |
Lezgian | 21,615 |
Three columns and nothing else: the issue, and the sentences.
How it was built
- OCR. The archive is scanned, and the PDFs' own text layer is unusable — clean-looking Cyrillic with the columns silently interleaved — so all 19,550 pages went to a vision model.
- Article matching. The editions are not one layout translated: they carry different article sets in a different order, and in one issue two articles are simply swapped between the Russian and Lezgian editions. Articles are matched bipartitely, on the names and numbers that survive translation, weighted by how rare each is within the issue.
- Sentence alignment. Within a matched article the order does hold, so: Gale & Church on character length, with a bonus for a shared name or number.
- Filtering. Every edition prints the same Russian insert untranslated — recipes, horoscopes,
beauty. 17% of "Lezgian" pages contain no Lezgian at all, and left in they align against their
own Russian originals as the highest-confidence rows in the corpus. They are removed at both
article and sentence level by counting letters Russian does not have (
Ӏ уь аь иь оь гъ къ хъ кь гь). - Judging. An LLM judge scored every pair 0-3 on whether the target sentence really carries the Russian one. Mixed invisibly into its batches were 60 deliberately mismatched pairs: it scored 100% of them 0, and accepted 0% of them at the threshold used here (
>= 2). Rows below the threshold were dropped.
Limitations — read these before training on it
- The editions are adaptations, not translations. Sentences get rewritten, merged and dropped. Every row here has already survived an LLM judge, but some will still correspond only loosely.
- The text is OCR and has not been proof-read by a speaker of any of these languages.
- The palochka is printed as a bare vertical stroke, so the vision model returns Latin
I; it is normalised toӀ(U+04C0). Residual errors are possible. - Coverage is uneven. Only the languages above are aligned; the rest of the archive is OCRed but not yet matched.
Licensing
CC BY-NC 4.0. Use it, share it, build on it, cite it — but not commercially.
Non-commercial is the ceiling, not a preference. The articles are © Женщина Дагестана / Агентство информации и печати Республики Дагестан (https://женщинадагестана.рф/), and this corpus is derived from them. It is released for research and language preservation, in the belief that this qualifies as свободное использование for scientific purposes (ГК РФ ст. 1274). The magazine is distributed free by a state agency and its archive is public — but public is not public domain, and commercial reuse of the text is not the maintainer's to grant. If you are the rightsholder and object, open an issue on this dataset and it will be taken down.
Citation
@misc{dagwoman2026,
title = {Женщина Дагестана: a Russian–Dagestani parallel corpus},
author = {Asvarov, Alidar},
year = {2026},
note = {Mined from the print archive of Женщина Дагестана (© the publisher).
Released under CC BY-NC 4.0.},
url = {https://huggingface.co/datasets/alidar/dagwoman-parallel}
}
- Downloads last month
- -