text stringlengths 9 236k | token_count int64 8 127k |
|---|---|
ऋषिपञ्चमी.ऋषिपञ्चमी हिन्दु संस्कार अनुसार महिलाहरूका लागि तीज तथा हरितालिकाको जति महत्त्व भएको पर्व मानिन्छ। पौराणिक कथन अनुसार नारीहरू रजस्वला हुँदा जानेर वा नजानीकनै गरिएका जति पनि पापहरू छन्, तिबाट मुक्ति पाउनका लागि यसको ब्रत बसिन्छ।
पौराणिक कथन.
श्रीमद्भागवत, गरुड पुराण लगायत अन्य पुराणहरूमा लेखिए अनुसार देवराज इन... | 7,257 |
कृष्ण जन्माष्टमी.कृष्ण जन्माष्टमीलाई "सातम आठम", "गोकुलष्टमी", "अष्टमी रोहिनी", "श्रीकृष्ण जयन्ती", "श्री जयन्ती" वा कहिलेकाही साधारण भाषामा "जन्माष्टमी" भन्ने गरिन्छ । भगवान विष्णुको आठौँ अवतारको रूपमा श्री कृष्णको जन्मदिनको अवसरमा हिन्दूहरूले मनाइने वार्षिक पर्व हो। कृष्णा जन्माष्टमीमा हिन्दूहरूले भगवान श्री कृष्णको ... | 1,678 |
भ्यागुता पूजा.हिन्दुहरूको ठूलो चाडका रूपमा रहेको साउन शुक्ल पूर्णिमाका दिन सिदि्दपुरका
किसान भ्यागुताको पूजा गर्छन् । किसानहरूले भ्यागुतालाई पूजा गर्ने दिन भएकाले उक्त दिनलाई नेपाल भाषामा 'ब्याँ जा नकेगु पुन्ही' अर्थात भ्याकुतालाई भोज खुवाउने पूर्णे भन्ने गरिन्छ । असारको समयमा किसानहरूले आ-आफ्ना खेतमा कोदालीले माटो पन्... | 533 |
रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा.रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा बाह्रवर्षमा एकपटक मनाइदैं आएको छ । यो जात्रा ललितपुर बुङमतीस्थित जावलाखेलमा देखाइन्छ । सहकाल र वर्षाका देवता मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथलाई ललितपुरको बुङमतीमा राखिने परम्परा छ भने प्रत्येक बाह्रवर्षमा यहाँ पनि रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्राको आयो... | 1,629 |
गौर-पवनी."गाथ गोरु डाँर मारे बएला पखेव खाए बाँभनी बिटिए पवनी कारे गँवारिन बिटिए सुनि सुनि जाएँ" यस्तै कर्णप्रीय भजन र लोकगीत गाएर मुलुकको मध्यमाञ्चलका जिल्लाका थारू युवती कात्तिकमा एक लामो गौर-पवनी धुमधामसित मनाउँछन्।
इतिहास.
पार्वतीले शिवलाई बर पाउन गरेको कठोर तपस्या सफल भएपछि पार्वती (गौरी) लाई आदर्श मानि गौरी-पूजा ... | 875 |
हरिबोधनी एकादशी.हरिबोधिनी एकादशी वर्षमा पर्ने चौबीस वटा एकादशी मध्ये सबैभन्दा ठूलो एवं महत्त्वपूर्ण एकादशी हो । त्यसैले यसलाई ठूलो एकादशी पनि भनिन्छ । हिन्दू धर्ममा एकादशीलाई भगवान् विष्णुको उपासना गर्ने पर्वको रूपमा लिइन्छ। आषाढ शुक्ल एकादशीको दिन क्षीर सागरमा सुत्नुभएका भगवान विष्णु आजैको दिन उठ्नुहुने पुराणहरूमा उल्... | 1,874 |
विवाह पञ्चमी.राजर्षि जनक,जानकी र याज्ञवल्क्यको पुण्यभूमि प्राचीन मिथिलाको राजधानी जनकपुरधाममा बर्सेनी मार्ग महिनाको शुक्ल पक्ष पञ्चमी तिथिमा राम जानकी विवाहपञ्चमी मेला लाग्छ । सीतोपाख्यान उत्तरार्द्धमा सीता स्वयम्बरका बारेमा उल्लेख भए अनुसार आश्विन पूर्णिमाका दिन अयोध्या नरेश महाराज दशरथ नन्दन राजकुमार श्रीरामचन्द्रले ... | 1,954 |
खड्ग जात्रा.दोलखा जिल्लाको भिमेश्वर नगरपालिका- २, ३ र ४को ऐतिहासिक शहर दोलखामा परम्परागतरूपमा प्रत्येक वर्ष खड्ग जात्रा मनाइन्छ। उक्त जात्रा सांस्कृतिक परम्परानुसार विजयादशमीको भोलिपल्ट बिहानदेखि बेलुकासम्म गरिन्छ। सेतो दौरा, जामा र सेतै फेटा गुथेको पहिरनमा जमराको माला लगाई स्थानीय कुसुले बाजागाजाका साथ साना-साना बालकद... | 2,131 |
रामबोले मेला.जुहारी विवाहका लागि प्रख्यात मानिने 'रामबोले' मेला दोलखा जिल्ला ठूलोपातल-४ स्थित रामबोले (कालीदेवी सेतीदेवी) मन्दिरमा प्रत्येक वर्ष हरिबोधनी एकादशीपछि पूर्णिमाको अघिल्लो रातदेखि पञ्चमीसम्म लाग्छ। उक्त मेलामा दर्जनौं युवायुवती रातभरी जुहारी खेलेर भोलिपल्ट कालीदेवीलाई साक्षी राखेर वैवाहिक बन्धनमा बाँधिने परम... | 671 |
नमोबुद्ध मेला.भगवान गौतमबुद्धको पहिलो जन्मस्थलका रूपमा लिइने काभ्रेको श्यामपाटी गाविसस्थित ऐतिहासिक एवं धार्मिक स्थल नमोबुद्धमा कात्तिक पूर्णिमाको अघिल्लो दिन पूजाआजा गर्ने दर्शनार्थीको ठूलो भीड लाग्ने गर्छ। दर्शनार्थीले मेलामा लाखौं-लाख दीप प्रज्ज्वलित गरिरहेका छन्। एक पटक पाइला टेकेमात्र जुगौं-जुगको पाप अन्त्य भएर जा... | 1,055 |
घाटो पर्व.घाटो पर्व थारू जातिको पर्व हो । चैत महिनामा मनाइने यस पर्वमा थारू युवतीले थारू युवकलाई जिस्क्याउँछन् । यस पर्वका समयमा थारू बस्तीमा जुनसुकै युवती जुनसुकै युवकलाई र्याखर्याख पारिरहेका भेटिन्छन् । अघिपछि घुम्टोले अनुहार छोप्ने र घरबाहिर कमै निक्लने उनीहरू चैतमा भने निर्धक्क हिँडडुल गर्छन् । हूल बाँधी केटाहरूल... | 359 |
बालाचतुर्दशी.मंसिर महिनको कृष्ण चतुर्दशी अर्थात बालाचतुर्दशी एक नेपालमा मानाईने एक परम्परागत पर्व हो जुन विभिन्न मन्दिरहरूमा सतबीज (सतबीउ) छरेर मनाईन्छ । सनातन हिन्दू धर्म अन्तर्गत पर्ने थुप्रै चाडपर्व मध्ये बालाचतुर्दशी पर्वको छुट्टै एवं विशिष्ट महत्त्व रहेको पाइन्छ । प्रत्येक वर्षको हेमन्त ऋतुको मार्गकृष्ण चतुर्दशीमा... | 3,117 |
सात गाउँले जात्रा.सात गाउँले जात्रा काठमाडौँको दक्षिण पश्चिम क्षेत्रमा रहेको चन्द्रागिरी नगरपालिका र कीर्तिपुर नगरपालिका क्षेत्र भित्र रहेका केही गाउँहरूमा प्रत्येक वर्ष मनाइन्छ। यो जात्राको पुरानो नाम 'बखुमल:' तथा 'बखुमद:' भएता पनि पछिल्लो समयमा यस जात्रालाई नेपाली नामाकरण गरि 'सात गाउँले जात्रा' भन्ने गरेको छ। 'सात ग... | 756 |
हुर्राहुरी खेल.लक्ष्मीपूजाको भोलिपल्ट मनाइने गोवर्धन पूजाको दिन तराईमा हात्ती, गोरू, गाई र भैंसीले सुँगुरको बच्चा मार्ने गरी खेलाईने खेल हो- हुर्राहुरी खेल। तराईको सप्तरी, सिरहा, धनुषा, सर्लाही जिल्लाको प्रायः प्रत्येक गाउँमा गोवर्धन पूजाका दिन मिष्ठान्न र तागतिलो खाना खुवाएर सफासुग्घर बनाइएका गोरू, गाई, भैंसी र हात्ती... | 663 |
रमजान.रमजान इस्लाम धर्मावलम्बीहरूको महत्त्वपूर्ण चाड हो । रमजान महिना मुसलमानका लागि शुभ-लाभको महिना हो । रमजान महिनालाई कुरानले धेरै ठूलो स्थान दिएको छ । एक महिनासम्म मनाइने यो चाडमा सात वर्षदेखिका सबै व्यक्ति अनिवार्य रोजा (उपवास) बस्नुपर्ने हुन्छ । मुसलमानहरूको पाँच महत्त्वपूर्ण कार्य रोजा, नमाज, हज, जकात र फित्तरा ... | 1,483 |
नवदुर्गा नाच.भक्तपुर जिल्लाको प्रसिद्ध लिच्छविकालीन नवदुर्गा ङालाकेगु नाच माघे संक्रान्तिको भोलिपल्टदेखि आषाढ कृष्ण अष्टमीसम्म लगातार छ महिना प्रदर्शन गरिन्छ ।
इतिहास.
राजा आनन्ददेवले भक्तपुर सहरलाई राजधानी सहरका रूपमा प्रतिष्ठा गर्दा सदाकाल शत्रु, दैवी विपत्ति आदि अनिष्टकारी तत्वबाट रक्षार्थ एवं सुख, शान्ति एवं समृद्ध... | 1,655 |
गुरु पूर्णिमा.गुरुपूर्णिमा लाई अषाढ पुर्णिमा, व्यास जयन्ती, कबीर जयन्ती भनिन्छ । पूर्वीय दर्शन अर्थात हाम्रो सनातन हिन्दू धर्ममा गुरूको महत्त्व अनौठो र अनुपम छ।
शब्द परिचय.
'गु' को अर्थ हो- अन्धकार एवं 'रु' को अर्थ हो- प्रकाश। 'गिरति अज्ञानं इति गुरूः' अर्थात् अज्ञानलाई हटाएर ज्ञान प्रदान गर्नेलाई गुरू भनिन्छ। यसप्रकार... | 2,983 |
गठेमङ्गल.रोपाईं पछिको पहिलो चाड गठेमङ्गल (घण्टाकर्ण चतुदर्शी) नेवार समुदायले दोबाटो र चौबाटोमा नर्कटको लिङ्गाकृत तीनखुट्टे गठेमङ्गल ठड्याई मनाउँछन्। साउन कृष्ण चतुर्दशीका दिन बिहानै गठेमङ्गल बनाई केटाहरूले 'घण्टाकर्णको जगात ले' भन्दै बटुवाहरूसँग जगात अर्थात् कर माग्ने परम्परा छ। गठेमङ्गलमा फलामका औंठी लगाउने गरिन्छ। यस... | 1,946 |
गौरा पर्व.गौरा सुदूर पश्चिम क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण धार्मिक एवं साँस्कृतिक पर्व हो। गौरा पर्व विशेष गरेर डोटीमा परापूर्व कालदेखि नै मनाउँदै आएको पर्व हो। गौरा पर्व भाद्र कृष्णको षष्ठीदेखि अष्टमीसम्म विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना गरेर मनाइन्छ। गौरा पर्वको पहिलो दिन गौरापर्व मनाउने समुदायका महिलाहरूले निराहार रही आ-आफ्नो ... | 1,554 |
हरिमण्डी पर्व.हरिमण्डी पर्वभक्तपुरको सिपाडोल र काभ्रेको नासिका गाविसको सिमानामा अवस्थित धार्मिक तथा ऐतिहासिक दृष्टिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण आशापुरेश्वर महादेवस्थानमा प्रत्येक वर्ष कात्तिक शुक्ल पूर्णिमाको दिन लाग्ने एक मेला हो । उक्त दिन आशापुरेश्वर महादेवको पूजाअर्चना गर्नाले आफ्नो इच्छा पूर्ण हुने धार्मिक विश्वास छ । ... | 565 |
लङ्केश्वर मेला.प्रत्येक वर्ष हरिबोधनी एकादशीमा ऐतिहासिक लङ्केश्वर मेला काभ्रेपलाञ्चोकको बल्थलीमा भव्यताका साथ मनाइन्छ। सत्ययुगमा सतीदेवीको मृत्युपछि महादेवले सतीदेवीलाई बोकेर भौँतारिने क्रममा सतीदेवीको नाभी बल्थली गाविस- ५ स्थित सो ठाउँमा पतन भएपछि उक्त मेला मनाइँदै आएको जनविश्वास छ। महादेवको मन्दिर र सतिदेवीको नाभी मा... | 961 |
नन्दकृष्ण जोशी.नन्दकृष्ण जोशी देउडा गायक हुन्। उनी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको प्रज्ञा सभासद हुने पहिलो सुदुर पश्चिमेली व्यक्ति हुन्। जोशी नेपालको जनआन्दोलन दोस्रो लगायतका विभिन्न आन्दोलनमा सहभागिता जनाएर ३७ पटक जेल गइसकेका छन्। नेपालको राष्ट्रिय गान सयौं थुंगा फूलका हामीको चयन समितिमा रहेका जोशीले देउडा गायनलाई राष्ट्र... | 521 |
टेकनाथ रिजाल.टेकनाथ रिजाल भुटानी नेता हुनुहुन्छ। उहाँको जन्म २००४ फागुन १३ गते दक्षिण भुटानको लामीडाँडामा भएको हो। भुटान पिपुल्स पार्टीका अध्यक्ष, वहा अहिले नेपालमा शरणार्थी हुनुहुन्छ।
वहाले भुटानमा सक्रिय हुदा, लामीडाँडा क्षेत्रबाट चुनाव जितेर प्रतिनिधि भई डेढ दशकसम्म भुटानको सेवा गर्नुभयो। उहाँ भुटानका लोकप्रिय नेता ... | 1,114 |
रामप्रसाद ज्ञवाली.रामप्रसाद ज्ञवाली कलेजस्तरमा नेपालीका पढाउनुहुन्छ। उहाँ साहित्यकार पनि हुनुहुन्छ। उहाँको जन्म २०२४ सालमा गुल्मी जिल्लामा भएको हो। उहाँ कुन्तीदेवी र दुर्गाप्रसादका छोरा हुनुहुन्छ। संस्कृतमा शास्त्री र नेपालीमा स्नातकोत्तर (प्रथम श्रेणीमा) गरेका ज्ञवालीले करिब एक दर्जन साहित्यिक कृति लेख्नुभएको छ। 'विवश... | 541 |
कुश्मा नगरपालिका.कुश्मा पर्वत जिल्लाको एक नगरपालिका हो। कुश्माको मुख्य व्यापारिक केन्द्र शिवालयचोक हो। यो समुन्द्र सतहबाट झण्डै ९५३ मिटर माथी छ। २५ वैशाख २०७१ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका पर्वत जिल्लामा साविकका ७ वटा गाविसहरू पाङ्ग, खुर्कोट, दुर्लुङ, शिवालय, कटुवा चौपारी, पिपलटारी र पकुवा समेटेर नगरपालिका बनाइएको ... | 877 |
शङ्खु.शङ्खु नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, ललितपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २२७७ रहेको थियो जसमध्ये ११०९ पुरुष र ११६८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४६२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कोन्ज्योसोम गाउँपालिकामा पर्दछ। | 188 |
एस्पेरान्तो.एस्पेरान्तो (अङ्ग्रेजी: Esperanto) सबैभन्दा व्यापक रूपमा प्रयोगमा आएको अप्राकृतिक भाषा हो जुन साजिलैसङ्ग सिक्न सकिने तरिकाले बनाइएको छ। यो भाषा पोल्याण्डका ले बनाएका हुन्। संसारको विभिन्न भागमा बस्ने मान्छे एक अर्कोसँग सजिलै कुरा गरुन्, सबैले सिक्न सक्ने भाषा होस् भनेर उनले एस्पेरान्तो बनाएका हुन्।
सन् १८८७... | 1,083 |
देवता.देवता हिन्दू धर्मका आलौकिक शक्ति अथवा पात्र हुन जसलाई परमेश्वर (ब्रह्म)को लौकिक रूपम मानिन्छ त्यसैले तिनको पूजा गरिन्छ। देवता शव्द संस्कृत भाषाको "दिव्" धातुबाट बनेको हो जसको अर्थ हुन्छ प्रकाशमान हुनु। देवताको पुरूष रूपलाई देव भनिन्छ भने स्त्री रूपलाई देवी भनिन्छ।
बृहदारण्य उपनिषद्मा कति देवताहरू छन् भन्ने प्रश्... | 433 |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 5