Datasets:
Add files using upload-large-folder tool
Browse filesThis view is limited to 50 files because it contains too many changes. See raw diff
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Appendix Probi (Pseudo-Probus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Kei.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars (Dositheus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars de orthographia (Agroecius), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars grammatica (Diomedes Grammaticus), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars rhetorica (Iulius Victor), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars sive Regulae (Pseudo-Palaemon), publ. digilibLT.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Breviarium (Rufius Festus), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Breviarium (Rufius Festus), publ. digilibLT.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Celerum passionum libri III (Caelius Aurelianus), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Chronica (Furius Dionysius Filocalus), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Commentum de controuersiis (Agennius Urbicus ps.), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Commentum de controuersiis (Agennius Urbicus ps.), publ. digilibLT.xml +135 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Curae boum ex corpore Gargili Martialis (Gargilius Martialis), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De aspiratione (Pseudo-Phocas), ed. GL vol. 5,439,10-441.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De catholicis (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,3-43.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De comoedia uel de fabula (Evanthius), publ. digilibLT.xml +152 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De condicionibus agrorum (Siculus Flaccus), publ. digilibLT.xml +266 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De medicina (Cassius Felix), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De medicina (Plinius Secundus Iunior Ps.), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De metris (Mallius Theodorus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keil.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De nomine (Pseudo-Probus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De nomine et uerbo (Phocas), ed. GL vol. 5,410-439,7.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De salutaribus praeceptis (Caelius Aurelianus), publ. digilibLT.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De speciali significatione diaeticarum passionum (Caelius Aurelianus), publ. dig.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De summa temporum (Iordanes), publ. Weidmann.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De summa temporum uel origine actibusque gentis Romanorum. (Iordanes), publ. dig.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De ultimis syllabis ad Caelestinum (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,219-264.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De verborum Graeci et Latini differentiis vel societatibus excerpta (Macrobius T.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De verborum Graeci et Latini differentiis vel societatibus excerpta (Macrobius T.xml +184 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Diomedis ars (Diomedes Grammaticus), ed. GL vol. 1,299-529.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Donatiani fragmentum (Donatianus), ed. GL vol. 6,275,11-277.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Donatiani fragmentum (Donatianus), publ. digilibLT.xml +172 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ephemeris belli Troiani (Dictys Cretensis), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Epitoma (Ianuarius Nepotianus), publ. digilibLT.xml +934 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Epitoma (Iulius Paris), publ. digilibLT.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Epitome anonyma (quae gynaecia uocatur) recensio Li (Vindicianus Afer), publ. di.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Excerpta Valesiana pars posterior (Anonymus Valesianus), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Excerpta_ appendix Apicii (Vinidarius), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Expositio sermonum antiquorum (Fabius Planciades Fulgentius), publ. digilibLT.xml +685 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Getica (Iordanes), publ. Weidmann.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Gynaeciorum Sorani e graeco versorum et retractatorum quae exstant (Caelius Aure.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5 (Hegesippus Ps.), publ. digilibLT.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5 (Hegesippus Ps.), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Hermeneumata Leidensia (Dositheus), publ. digilibLT.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Instituta artium = Palladius (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,47-192.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Instituta artium = Palladius (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,47-192.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Liber de asse (Balbus (ps.)), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Liber de praenominibus (Valerius Maximus Ps.), publ. digilibLT.pos.xml +0 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Medicinae ex holeribus et pomis (Gargilius Martialis), publ. DigilibLT.source.json +27 -0
- 02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Medicinae ex holeribus et pomis (Gargilius Martialis), publ. DigilibLT.xml +0 -0
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Appendix Probi (Pseudo-Probus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Kei.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Appendix Probi (Pseudo-Probus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14014",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "3355",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14014. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars (Dositheus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Ars (Dositheus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14015",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "11564",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14015. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars de orthographia (Agroecius), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (34 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars grammatica (Diomedes Grammaticus), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars rhetorica (Iulius Victor), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ars sive Regulae (Pseudo-Palaemon), publ. digilibLT.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Ars sive Regulae (Pseudo-Palaemon), publ. digilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14304",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "5923",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14304. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Breviarium (Rufius Festus), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (47.4 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Breviarium (Rufius Festus), publ. digilibLT.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Breviarium (Rufius Festus), publ. digilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14309",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "3819",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14309. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Celerum passionum libri III (Caelius Aurelianus), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Chronica (Furius Dionysius Filocalus), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (92.6 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Commentum de controuersiis (Agennius Urbicus ps.), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (35.7 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Commentum de controuersiis (Agennius Urbicus ps.), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,135 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
|
| 2 |
+
<?oxygen RNGSchema="file:teilite.rnc" type="compact"?>
|
| 3 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 4 |
+
<teiHeader>
|
| 5 |
+
<fileDesc>
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
<titleStmt>
|
| 8 |
+
<title>Commentum de controuersiis</title>
|
| 9 |
+
<author>Agennius Urbicus ps.</author>
|
| 10 |
+
</titleStmt>
|
| 11 |
+
<editionStmt>
|
| 12 |
+
<respStmt>
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
<editor><a href="http://digiliblt.lett.unipmn.it/opera.php?gruppo=opere&iniziale=all&id=DLT000543" target="_blank">Source with summary and bibliography</a></editor>
|
| 15 |
+
</respStmt>
|
| 16 |
+
<respStmt>
|
| 17 |
+
<editor>Codifica XML: David Paniagua</editor>
|
| 18 |
+
</respStmt>
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
<edition>based on critical edition, no apparatus, online edition</edition>
|
| 21 |
+
<editor>Correzione linguistica: David Paniagua</editor>
|
| 22 |
+
</editionStmt>
|
| 23 |
+
<publicationStmt>
|
| 24 |
+
<publisher>digilibLT</publisher>
|
| 25 |
+
<pubPlace>Vercelli</pubPlace>
|
| 26 |
+
<date>2011</date>
|
| 27 |
+
<availability>
|
| 28 |
+
<p><ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/it/"/></p>
|
| 29 |
+
</availability>
|
| 30 |
+
<idno>dlt000543</idno>
|
| 31 |
+
<editor>Corpus agrimensorum Romanorum recensuit Carolus Thulin. vol. I fasc. I Opuscula agrimensorum ueterum, Lipsiae in aedibus B. G. Teubneri, 1913 </editor>
|
| 32 |
+
</publicationStmt>
|
| 33 |
+
<seriesStmt>
|
| 34 |
+
<title>digilibLT</title>
|
| 35 |
+
<idno>AgeVrb.CoDeCon</idno>
|
| 36 |
+
</seriesStmt>
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
<sourceDesc>
|
| 41 |
+
<p></p>
|
| 42 |
+
</sourceDesc>
|
| 43 |
+
</fileDesc>
|
| 44 |
+
<encodingDesc>
|
| 45 |
+
<projectDesc>
|
| 46 |
+
<p>digilibLT. Biblioteca digitale di testi latini tardoantichi.</p>
|
| 47 |
+
<p>Progetto diretto da Raffaella Tabacco (responsabile della ricerca) e Maurizio Lana</p>
|
| 48 |
+
<p>This digilibLT file's TEI xml encoding was adapted for the University of Zurich's <hi>Corpus Corporum</hi> project (www.mlat.uzh.ch) by Ph. Roelli in 2015: a hierarchical div-structure was added and author names and dates were changed.</p>
|
| 49 |
+
</projectDesc>
|
| 50 |
+
<editorialDecl>
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
<p><emph>Note di trascrizione e codifica del progetto digilibLT </emph></p>
|
| 53 |
+
<p>Abbiamo riportato solo il testo stabilito dall'edizione di riferimento non seguendone
|
| 54 |
+
l'impaginazione. Sono stati invece esclusi dalla digitalizzazione apparati, introduzioni, note
|
| 55 |
+
e commenti e ogni altro contenuto redatto da editori moderni. </p>
|
| 56 |
+
<p> I testi sono stati sottoposti a doppia rilettura integrale per garantire la massima
|
| 57 |
+
correttezza di trascrizione</p>
|
| 58 |
+
<p>Abbiamo normalizzato le U maiuscole in V seguendo invece l'edizione di riferimento per la
|
| 59 |
+
distinzione u/v minuscole.</p>
|
| 60 |
+
<p> Non è stato normalizzato l'uso delle virgolette e dei trattini.</p>
|
| 61 |
+
<p> Non è stata normalizzata la formattazione nell'intero <hi>corpus</hi>:
|
| 62 |
+
grassetto, corsivo, spaziatura espansa.</p>
|
| 63 |
+
<p>Sono stati normalizzati e marcati nel modo seguente i diacritici. <lb/> espunzioni:
|
| 64 |
+
<![CDATA[<del>[testo]</del>]]> si visualizza [testo] <lb/> integrazioni: <![CDATA[‹testo› si visualizza <testo>]]> <lb/>
|
| 65 |
+
<hi>loci desperati</hi>: <![CDATA[ <unclear>testo</unclear> o <unclear/> testo]]>
|
| 66 |
+
si visualizzano †testo† e †testo <lb/> lacuna materiale: <![CDATA[[…]]]> si visualizza
|
| 67 |
+
[...] <lb/> lacuna integrata dagli editori:
|
| 68 |
+
<![CDATA[‹[…]› si visualizza <...>]]>
|
| 69 |
+
</p>
|
| 70 |
+
<p>Sono stati marcati i termini in lingua greca
|
| 71 |
+
<![CDATA[<foreign xml:lang="grc">αγβ</foreign>]]>
|
| 72 |
+
</p>
|
| 73 |
+
<p>Ulteriori informazioni sulle norme di trascrizione e codifica su <ref target="http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf">
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
Note di trascrizione e codifica di testi latini tardoantichi
|
| 76 |
+
[http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf]</ref></p>
|
| 77 |
+
<normalization>Classical Latin orthography</normalization>
|
| 78 |
+
</editorialDecl>
|
| 79 |
+
</encodingDesc>
|
| 80 |
+
<profileDesc>
|
| 81 |
+
<creation>
|
| 82 |
+
<date></date>
|
| 83 |
+
</creation>
|
| 84 |
+
<langUsage>
|
| 85 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 86 |
+
</langUsage>
|
| 87 |
+
<textClass>
|
| 88 |
+
<keywords>
|
| 89 |
+
<list>
|
| 90 |
+
<item></item>
|
| 91 |
+
<item></item>
|
| 92 |
+
</list>
|
| 93 |
+
</keywords>
|
| 94 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 95 |
+
<list>
|
| 96 |
+
<item></item>
|
| 97 |
+
</list>
|
| 98 |
+
</keywords>
|
| 99 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 100 |
+
<list>
|
| 101 |
+
<item></item>
|
| 102 |
+
</list>
|
| 103 |
+
</keywords>
|
| 104 |
+
</textClass>
|
| 105 |
+
</profileDesc>
|
| 106 |
+
</teiHeader>
|
| 107 |
+
<text>
|
| 108 |
+
<body>
|
| 109 |
+
|
| 110 |
+
<div1 type="opus"><head>Commentum de controuersiis</head>
|
| 111 |
+
<pb n="p. 58 Thulin"/><p>Suscepimus quoque tractandos controuersiarum status cum diuino praesidio.</p>
|
| 112 |
+
<p><q>"<hi>Materiae</hi>"</q>, inquit,<q>"<hi>controuersiarum sunt duae, finis et locus. harum condicio alterutra continetur. sed quoniam singulae controuersiae diuersis condicionibus obligantur, proprie nominandae sunt. genera</hi></q>" autem <q>"<hi>controuersiarum</hi></q>", ut ait Frontinus, <q>"<hi>sunt numero XV</hi></q>". sed quia his generibus species non dedit, et quia secundum regulam dialecticam neque genus sine specie neque sine genere species potest dici, omnino dixit inproprie: nos tamen suum illi idioma relinquentes ad intellegendas eas atque exponendas, sicut promisimus, transeamus.</p>
|
| 113 |
+
<p><q>"<hi>De positione terminorum controuersia est inter duos pluresue uicinos; inter duos, an in rigore sit positus terminus citerorum, siue rationis; inter plures, trifinium facit an quadrifinium</hi></q>". cum ergo possessor inuenerit terminum in possessione sua aliter formatum aut aliter positum quam <pb n="p. 59 Thulin"/>ceteri qui in ea possessione sunt, aut ‹non› inscriptum ut adsolet, agit de eo, in qua sit positus ratione, seu ipse trifininium faciat siue ab alio lineam procedentem excipiat: dumque uicinus possessor huic extiterit ambiguitati contrarius, magna inter utrosque controuersia agitatur. Solent enim hae<del>[c]</del> controuersiae de conportionalibus nasci terminibus, nam si de eorum latere linea quasi ex artificis manu composita uideatur exire atque in unius termini angulum inpingere qui in limite est positus, in istis, ut ait Frontinus, uelud instantium argumentorum oportunitas controuersialis aptatur. hoc enim plerumque potest in limitibus inueniri. nam si ueteranus, filiis suis unam possessionem diuidens in tres aut quattuor portiones, terminos uoluit interesse, potuit quiddam tale contingere, ut ex multis quicumque respiceret angulum illius termini, qui in maximo est limite constitutus. hos siquidem terminos, qui intra possessionum fines inueniuntur, conportionales appellauit antiquitas. <q>"<hi>Qui si secundum pristini temporis possessionem non conueniunt, diuersas attiguis possessoribus controuersias generabunt. sed alius forte de loco, alius de fine litigat</hi></q>". uidendum hoc diligenti cura. et circuiri agrum ante omnia oportet, de quo intentio uertitur. et redintegrato suis fundo limitibus per maximorum limitum rationem, tum de conportionalium terminorum positionem, quos uice tabellarum antiqui intercidendis portiunculis inter filios suos defigebant, integra ab artifice ratio proferatur.</p>
|
| 114 |
+
<p><pb n="p. 60 Thulin"/>De rigore atque de fine licet similem posuerit controuersiam unamque eis condicionem esse firmauerit, tamen credo inter eas aliquid posse differri. rigor enim naturalis est. qualiscumque enim rigor interuenit constituentibus limites, rarioribus locis terminos posuerunt. et seruari iubetur rigor, si inuentus fuerit de triginta pedum latitudine, ut ne ab utroque possessore tangatur quod si plus de XXX pedibus patuerit, iam collis est. quod exigit ut superior possessor in planum usque descendat et sibi defendat omnem deuexum locum. hoc enim lex propter malignitatem inferioris possessoris instituit, ne aut arando aut fodiendo superioris possessoris terras inuaderet.</p>
|
| 115 |
+
<p>Termini quoque quibusdam locis positi sunt, ab uno ad unum dirigantur, per pedes ad CCCXX et supra usque ad CCCCLXXX et infra hoc si licet. nam Tiburtini distant a se in pedibus a CCXL et supra usque ad DCLX et infra. quod si spissiores non sunt, riparum et rigorum cursus seruabunt; harum tamen quae per multa milia pedum recturas separationesue agrorum ab initio suo usque ad occasum custodiunt. et ne eas ripas aut rigores sequendos obseruarent quae intra corpus agri nascuntur et in suo latere decidunt, lex limitum eas praedamnauit. ne id aliquando sequamini, quod maior potestas limitum recturarumue eursus non confirmat. sed si conuentionis causa ea partes <pb n="p. 61 Thulin"/>inter se conseruanda censuerunt, non recturae imputandum, sed concurrenti definitioni fides est adhibenda.</p>
|
| 116 |
+
<p>De fine enim lex Manilia quinque aut sex pedum latitudinem praescribit, quoniam hanc latitudinem uel iter ad culturas accidens occupat uel circumactus aratri. quod usu capi non potest: iter enim non, qua ad culturas peruenitur, capitur usu<del>[s]</del> sed id quod in usu biennio fuit. finis enim multis documentis seruabitur, terminibus, et arboribus notatis, et fossis, et uiis, et riuis, et uepribus, et saepe normalibus, et ut comperi, aliquibus locis inter arua marginibus quibusdam tamquam puluinis, saepe etiam limitibus, item petris notatis. quae in finibus sunt, pro terminibus habebitis. Si arboribus notatis fines obseruabuntur, uidendum quae partes arborum notatae sint. notae enim in propriis arboribus a foras ponuntur, ut arbores liberas in parte a nota relinquat. si communes sunt arbores mediae notantur et ad utrumque pertinent. Nam si fossa erit finalis, uidendum utrum unius an utriusque sit partis, et si in extremo fine facta; itemque utrum publica an uicinalis. Si iugis montium, quae ex eo nomine accipiuntur, quod continuatione ipsa iugantur. Haec autem omnia genera finitionum putato in uno agro posse sine dubio repperiri.</p>
|
| 117 |
+
<p>De loco si agitur, quae res hanc habet quaestionem, ut nec ad formam nec ad ullum scripturae reuertatur exemplum, nisi tantum hunc locum hinc dico esse, et alter e contrario similiter quaeret, ex fere culturae comparationem accipit. id est si silua, cuius sit aetatis par caesurae et aetas arborum, ut solent relinqui quas ante missas uocant, et siluarum quoque aetates an sint pares. si uineae, similes erunt in comparatione; an ordines aequidistantes, an pari constitutione, et an simile genus uitium constabit. tamen rem magis esse iuris quam nostri operis, quoniam fere usu capiuntur loca quae biennio possessa fuerint. respiciendum erit ne, quem admodum solemus uidere quibusdam regionibus particulas quasdam in mediis aliorum agris, numquid simile huic interueniat. quod in agro diuiso accidere non potest, quoniam continuae possessiones et assignantur et <pb n="p. 62 Thulin"/>redduntur. et his forte incidit ut tale quid committeretur, ut locus pro loco, ut continua sit possessio. ita, ut dixi, in assignatis fieri non potest. solent quidam complurium fundorum suorum domini duos aut tres agros uni uelle contribuere, terminos qui finiebant singulos agros relinquere praeterea cui contributi sunt. uicini non contenti suis finibus tollunt terminos, quibus possessio eorum finitur, et eo, qui inter fundos unius domini sunt sibi defendunt. ita et haec despicienda erunt.</p>
|
| 118 |
+
<p>De modo quaestiones fere in agris diuisis et assignatis nascuntur, item quaestoriis et uectigalibus subiectis, quoniam seilicet in aere scripturae modus conprehensus est. quod semper erit ad formam respiciendum. et hoc si duobus possessoribus conueniat. alioquin ex modo illo, qui aere scriptura continetur, forma liquebit, etiam si dominus aliquid uendidisset. namque hoc comperi in Samnio, ut agri quos diuus Vespasianus ueteranis assignauerat, eos ab ipsi, quibus assignati erant iam possideri. quidam enim emerunt aliqua loca adieceruntque suis finibus et ipsud, uel uia finiente uel flumine uel alio quolibet genere: sed nec uendentes ex acceptis suis aut ementes adicientesque ad acceptas suas certum modum taxauerunt, sed ut quisque modus aliqua, ut dixi, aut uia aut flumine aut aliquo genere finiri potuit, ita uendiderunt emeruntque. ergo ad aes commodi reuocari potest, si duobus, inter quos controuersia est, conuenerit. in eis autem, qui uectigalibus subiecti sunt, proximus quisque possessioni suae iunxit. nam soliti erant antiqui in conductiones et in emptiones modum conprehendere atque ita cauere: FVNDVM ILLVM, IVGERA TOT, IN SINGVLIS IVGERIBVS. tantum itaque si in ea regione agitur, ubi haec erit consuetudo, aut cautiones scilicet aut emptiones intuendae erunt. inter quos disputabitur acta utriusque mensura: si nihil ad cautionem conueniat, ne utrius possessio modum cautione conprehensum impleat, magna erit rei confusio, quaerendumque tunc quomodo in uniuersa regione magis opinione quam mensura modum complecti soliti sint.</p>
|
| 119 |
+
<p><q>"<hi>De proprietate controuersia est plerumque ut in Campania cultorum agrorum siluae absunt in montibus ultra quartum aut quintum forte uicinum</hi></q>". nam ubi mons fuit proximus asper seu <pb n="p. 63 Thulin"/>sterelis, super quo fundi constitui nequiuerunt aut forte aquae inopia habitatio hominibus prorsus negata est, siluae tamen dum essent glandiferae, ne earum fructus perirent, diuiso monte particulatim datae sunt proprietates quaedam fundis in locis planis et uberibus constitutis, qui paruis finibus stringebantur. nam et in Suessano culti sunt, qui habent in ntonte Marico plagas siluarum determinatas, quarum proprietates <q>"<hi>ad quos fundos pertinere debeant, discutiatur</hi></q>". nam et formae antiquae declarant ita esse. respiciendum erit et illud, sicut dixi superius, quem admodum solemus uidere quibusdam regionibus particulas in mediis aliorum agris. hoc argumentum prudentiae est quam professionis. uidendum quoque quoniam <q>"<hi>est et pascuorum proprietas pertinens ad fundos, sed in commune; propter quod ea conpascua multis locis communia appellantur, quibusdam prouinciis pro indiuisa</hi></q>". haec fere pascua certis personis data sunt depascenda, sed in communi: quae multi per potentiam inuaserunt et colunt. de eorum proprietate ius ordinarium solet moueri, atque interuentu mensurarum demonstratur ut sit assignatus ager. <q>"<hi>Nam per emptiones uel hereditates huius generis controuersiae fiunt</hi></q>". quaedam loca feruntur ad personas publicas attinere. nam personae publicae etiam coloniae appellantur. quae habent assignata in alienis finibus quaedam loca, quae solemus praefecturas appellare. harum praefecturarum proprietates manifeste ad colonos pertinent, non ad eos quorum fines sunt diminuti. solent et priuilegia quaedam habere beneficia principum, quod longe et semotis locis saltos quosdam reditus causa acciperunt. quae proprietas ad eos quibus data est indubitate pertinet. sunt et aliae proprietates quae municipiis a principibus sunt concessae.</p>
|
| 120 |
+
<p><q>"<hi>De possessione fit controuersia quotiens de totius fundi statum per interdictum, hoc est iure ordinario, litigatur</hi></q>". hoc non est disciplinae nostrae iudicium sed apud praesidem prouinciae agitur, et ex lege restituitur possessio cui poterit adtineri. in his secundum locum habet disciplina nostra, sicut lex <pb n="p. 64 Thulin"/>ait: nisi de possessionis statu quaestio fuerit terminata, non licet mensori praeire ad loca.</p>
|
| 121 |
+
<p>De alluuione obseruatio est, si haec in occupatoriis agitur agris. quidquid uis aquae abstulerit, repetitionem nemo habet, quae res necessitatem ripae muniendae iniungit, ita tamen ut sine alterius damno quicquam fiat. si uero in diuisa et assignata regione tractabitur, nihil amittet possessor, quoniam formis per centurias certus cuique modus ascriptus est. circa Padum autem cum ageretur, quod flumen torrens et aliquando tam uiolentum decurrit, ut alueum mutet et multorum late agros trans ripa‹m›, ut ita dicam, transferat, saepe etiam insulas efficit. at Cassius Longinus, uir prudentissimus, iuris auctor, hoc statuit, ut quicquid aqua lambiendo abstulerit, id possessor amittat, quoniam scilicet ripam suam sine alterius damno tueri debet; si uero maiore ui decurrens alueum mutasset, suum quisque modum agnosceret, quia non possessoris neglegentia sed tempestatis uiolentia abreptum apparet; si uero insulam fecisset, a cuius agro fecisset, id possideret; aut si ex communi quisque suum reciperet. Scio enim quibusdam regionibus, cum assignarentur agri, adscriptunt aliquid per centurias flumini. hoc autem prouidit auctor diuidendorum agrorum, ut quotiens tempestas fluuium concitasset, non per regionem excedens alueum uagaretur, sed sine iniuria cuiusquam deflueret. hos tamen agros, id est hunc omnem modum, qui flumini adscriptus est, R. P. quibusdam uendidit.</p>
|
| 122 |
+
<p>Haec quaestiones maxime in Gallia to‹ga›ta mouentur, quae multis contexta fluminibus inmodicas Alpium niues in mare transmittit et subitarum regelationum repentinas inundationes patitur. aliquibus locis impetrauerunt possessores a praeside prouinciae ut aliquam latitudinent flumini daret. nam et in Italia Pisaurum flumini latitudo est assignata eatenus quo usque alluebat.</p>
|
| 123 |
+
<p><q>"<hi>De iure territorii controuersia est</hi></q>", cum quidam priuatorum aut <q>"<hi>pomerium eius urbis</hi></q>" <q>"<hi>priuatis operibus</hi></q>" inuerecunde uult peruadere aut auare de locis publicis, hoc est <q>"<hi>ad ipsam urbem pertinentibus</hi></q>", quidam priuatorum usurpare temptauerit. <pb n="p. 65 Thulin"/>pomerium autem urbis est quod ante muros spatium sub certa mensura demensum est. sed et aliquibus urbibus et intra muros simili modo est statutum propter custodiam fundamentorum. <q>"<hi>quod a priuatis operibus optineri non oportebit. hic locus est qui a publico nullo iure poterit amoueri. habet autem condiciones duas, unam urbani soli, alteram agrestis; urbani soli, quod tutela rei urbanae assignatum est, agrestis, quod publicis operibus datum est aut destinatum</hi></q>". in tutela rei urbanae assignatae sunt siluae, de quibus ligna in reparatione publicorum moenium traherentur. hoc genus agri tutelatum dicitur. nam aliquarum urbium <q>"<hi>maxima pars finium coloniae est adtributa</hi></q>". coloniae sunt quae ex eo nomine accipiuntur, quod Romani in eisdem ciuitatibus colonos miserunt. illarum ergo urbium maxima finium pars data est coloniis, quae in remotiora loca et longe a mari positae uidebantur, ut numerus ciuium, quem multiplicare diuus Augustus conabatur, haberet spatia, in quae subsistere potuisset. nam et <q>"<hi>in Piceno fertur inter montium Praecutianorum quandum partem oppidi Asculanorum fine circum dari. sed hoc conciliabulum fuisse et postea fertur in municipii ius relatum. nam omnia antiqua municipia habent suum priuilegium</hi></q>". ut Tudertini qui apud principes egerunt ut Fanestres incolae, si essent alienigenae, intra territorium inxolerent, honoribus fungi in colonia non deberent. sed Fanestres hoc postea impetrauerunt, ut eis liceret et fungi honoribus territorii. aeque iuris controuersia agitatur, quotiens propter exigenda tributa de possessione litigatur; cum dicat una pars in sui eam fine territorii <pb n="p. 66 Thulin"/>constituta‹m›, et altera e contrario similiter quaeret. haec autem controuersia territorialibus est finienda terminibus. nam inuenimus saepe in publicis instrumentis significanter inscripta territoria ita ut EX COLLICVLO QVI APPELLATVR ILLE, AD FLVMEN ILLVD, ET PER FLVMEN ILLVD AD RIVVM ILLVM aut VIAM ILLAM, ET PER VIAM ILLAM AD INFIMA MONTIS ILLIVS, QVI LOCVS APPELLATVR ILLE, ET INDE PER IVGVM MONTIS ILLIVS IN SVMMVM, ET PER SVMMVM MONTIS PER DIVERGIA AQVAE AD LOCVM QVI APPELLATVR ILLE, ET INDE DEORSVM VERSVS AD LOCVM ILLVM, ET INDE AD COMPETVM ILLIVS, ET INDE PER MONVMENTVM ILLIVS AD locum unde primum coepit scriptura esse. saepe enim quorundam aut monumenta aut fossae aut quorundam sacellorum aut fontium, unde riui fluminaque incipiunt, obseruantur fines territoriorum. <q>"<hi>Si autem rationem appellationis huius tractemus, territorium est quidquid hostis terrendi causa constitutum est.</hi></q>" </p>
|
| 124 |
+
<p><q>"<hi>De locis publicis siue populi Romani sine coloniarum municipiorumue controuersia est, quotiens ea loca, quae neque assignata neque uendita fuerint</hi></q>", <q>"<hi>ab obtenebuntur, ut subseciua concessa</hi></q>". multis enim locis comperimus loca publica <pb n="p. 67 Thulin"/> repperiri, <q>"<hi>ut ex proximo in Sabinis in monte Mutela</hi></q>", qui nunc a priuatis operibus obtinetur. nam et regione Reatina itidem sunt loca P. R.</p>
|
| 125 |
+
<p>Loca autem quae sint publica uideamus. sunt siluae de quibus lignorum copia in lauacra publica ministranda caeduntur. sunt et loca publica quae in pascuis sunt relicta quibuscumque ad urbem uenientibus peregrinis. sunt in suburbanis loca publica inopum destinata funeribus, quae loca culinas appellant: sunt et loca noxiorum poenis destinata. ex his locis, cum sint suburbana, sine ulla religionis reuerentia solent priuati aliquid usurpare atque hortis suis applicare. sunt autem loca publica coloniarum, ubi prius fuere <q>"<hi>conciliabula</hi></q>", et <q>"<hi>postea sunt in municipii ius relata</hi></q>". sunt et alia loca publica quae praefecturae appellantur. nam et <q>"<hi>pomeria</hi></q>" urbium, de quibus iam superius suo loco disputauimus, publica loca esse noscuntur. multis modis loca publica dici possunt, sed dum diuersis condicionibus constringuntur, non possunt nisi sua suis locis incedere. nam et ubi <q>"<hi>uis aquae</hi></q>" <q>"<hi>aluei</hi></q>" Tiberis <q>"<hi>populi Romani</hi></q>" tantum modo <q>"<hi>insulam</hi></q>" fecit, locus est publicus. <q>"<hi>siluae</hi></q>" etiam sunt iuxta hoc alueo suis circum datae terminibus, quae casalia non utuntur.</p>
|
| 126 |
+
<p><q>"<hi>De locis relictis et extra clusis controuersia est in agris assignatis. relicta autem ea loca sunt quae siue iniquitate locorum assignari nequiuerunt, siue ex uoluntate conditoris, hoc est mensoris, relicta limites minime acceperunt</hi></q>". dicuntur et ea relicta loca quae uis aquae obtinuit. haec loca et insoluta uocantur et <q>"<hi>iuris subseciuorum</hi></q>" esse noscuntur. <q>"<hi>Extra clusa loca sunt <pb n="p. 67 Thulin"/> aeque iuris subsecinorum, quae ultra limites et ultra finitima linea erunt. finitima autem linea aut mensuralis est, aut aliqua obseruatione aut terminorum ordine seruatur</hi></q>". ergo fines coloniae inclusi sunt montibus. propterea haec loca, quod assignata non sint, relicta appellantur; et extra clusa, quod extra ordinationes sint et tamen fine cludantur. haec plerumque proximi possessores inuadunt et oportunitate loci irritati agrum obtinent. cum his controuersiae a rebus solent moueri.</p>
|
| 127 |
+
<p><q>"<hi>De locis sacris et religiosis controuersiae plurimae</hi></q>"<q>"<hi>iure ordinario finiuntur</hi></q>". si enim loca sacra aedificabantur, quam maxime apud antiquos in confinio constituebantur, ubi trium uel quattuor possessionum terminatio conueniret. et unus quis possessor donabat certum modum sacro illi ex agro suo, et quantum donasset scripto faciebat, ut per diem sollemnitatis eorum priuatorum agri nullam molestiam inculcantis populi sustinerent. sed et siquid spatiosius cedebatur, sacerdotibus templi illius proficiebat. in Italia autem multi crescente religione sacratissima Christiana lucos profanos siue templorum loca occupauerunt et serunt. sed hoc ideo existimaui dicendum, ut magisterium suum si uult mensor ostendere, modum concessum fano illi demonstret. <q>"<hi>Locorum autem religiosorum</hi></q>" similis est condicio. et his namque <q>"<hi>secundum cautionem modus restituebatur</hi></q>" antiquitus. nam sanctum est plerumque ut incorruptum, et a sanciendo sanctum dicitur; religiosum a religando mentes, ne male agant homines. sacrum autem proprie dei est. <del>[religiosum enim vel a relinquendo.]</del> profanum autem quod, dum sanctum fuisset, postea in usu hominum factum, hoc est extra fano, extra sanctuario, profanum dictum est. <q>"<hi>Moesilea uero habent iuris sui hortorum modum circum iacentem uel praescriptum agri finem</hi></q>". nam lucos frequenter in trifinia et quadrifinia inuenimus, sicut in suburbanis et circa publica itinera constitutum esse perspicimus.</p>
|
| 128 |
+
<p><pb n="p. 69 Thulin"/><q>"<hi>De aquae pluuiae transitu controuersia est, in qua si collectus pluuialis ‹a›quae transuersum secans finem alterius fundi influit</hi></q>", si aqua ex pluuia collecta riuum fecerit per longinquitatem temporum, et ut solet uideri, ripam ex utraque parte mediam <q>"<hi>secans</hi></q>" erexerit, et hoc intra <q>"<hi>fines alterius</hi></q>"; dumque riuus ille limite includitur, possessor uicini agri calumniose sibi uelit fines ad riuum usque defendere, non mediocris exinde controuersiae genus exoritur. sed hoc <q>"<hi>mensoris</hi></q>" est peritia finiendum.</p>
|
| 129 |
+
<p><q>"<hi>De itineribus controuersia est, quae in arcifiniis agris iure ordinario finitur, in assignatis mensurarum ratione</hi></q>". <q>"<hi>sed multi limites exigente ratione per diuia et confragosa loca eunt qua iter fieri non potest, et sunt in usu agrorum in eis locis, ubi proximus possessor est, cuius forte silua limitem detinet, et transitum inuerecunde denegat, cum itineri limitem aut locum limiti debeat</hi></q>". Nam plerumque uia, dum cum limite currit, etiam si uicinalis est aut lignaria aut priuata, finem praestat. regammante uero uia uel limite, dum a se utri‹m›que discesserint, desi‹ni›t uia finem praestare ‹et› erit controuersia: sed inspectio artifici‹s› eam finiet.</p>
|
| 130 |
+
<p>Satis, ut puto, dilucide genera controuersiarum uel primum agri qualitatem exposui. nam et simplicius enarrare condiciones earum existimaui, quo facilius ad intellectum peruenirent. nunc quem ammodum singula pertractari debeant persequendum est, uel quod sint status earum, id est iniectiuus expositiuus subiectiuum reciperatiuus assumptiuus initialis materialis effectiuus. sunt enim VIII. ex his omne genus controuersiarum exoritur. iniectinus ergo status est generalis: nam siue de possessione siue de fine controuersia nascatur, per hoc repetitio iusta iniustaque inicitur. expositiuus est status controuersiae, quotiens finitimorum <pb n="p. 70 Thulin"/>argumentorum caret demonstrationem et partium magis exiget narrationem, per quem exponendum sit, quo sint genere terminandae, aut persuadendum iudici, etiam si loci natura finitimam exhibeat similitudinem. subiectiuus status est controuersiae, cum relinquitur status generalis et alio quolibet statu controuersia defenditur. reciperatiuus est status, quotiens non a trifinia aut quadrifinia sed ex quolibet alio finis loco incipientis termini recturam dirigit, et per incessum definitionis loca quaedam alteri fundo adquirit aut solum auferet et eius loco redditur. Assumptiuus primae controuersiae status est, qui est de positione terminorum, in rigorem aut in finem transcendit. Initialis controuersiae status de rigore pertinens ad materiam transcendit in controuersiam, quae est loco tertio de fine, status materialis non condicionem mutat neque materia efficit. Materialis status est ex quo omnes controuersiae incipiunt, de loco dum taxat. nam transcendentiam non habet de hoc effectiuus, sed dum consummatus fuerit nascitur. nam effectiuus est cum de loco litigatur et idoneas partes ad litigium aduocationes instituunt.</p>
|
| 131 |
+
<p>Respicio etenim quantum sit quod mensoris prouidentiae iniungatur; sed nec minus aduocatis. quorum ars licet diuersa sit, prudentiam tamen et simplicitatem eandem habere debent et qui iudicaturi sunt et qui aduocationes sunt praestaturi. iudicando autem mensor bonus uir et iustus agere debet, nulla ambitione aut sordibus moueri, seruare opinionem et arte et moribus. omnis illi artificii ueritas custodienda est, exclusis illis similitudinibus quae falsae pro ueris subiciuntur. quidam enim per imperitiam, quidam per inprudentiam peccant. totum autem hoc iudicandi officium hominem bonum iustum sobrium castum modestum et artificem egregium exigit. hoc autem possessores aequo animo ferre non possunt: nam cum his ueritas exposita fuerit, aduersus sinceritatem artis facere cogunt. multa sunt enim in professione quae generaliter pro ueris offerantur, multa quae specialiter, quaedam quae argumentaliter. quaedam coniecturaliter etiam mentiri artifices coguntur.</p>
|
| 132 |
+
</div1>
|
| 133 |
+
</body>
|
| 134 |
+
</text>
|
| 135 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Curae boum ex corpore Gargili Martialis (Gargilius Martialis), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (12.8 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De aspiratione (Pseudo-Phocas), ed. GL vol. 5,439,10-441.pos.xml
ADDED
|
Binary file (8.16 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De catholicis (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,3-43.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "De catholicis (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,3-43 (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14035",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "14962",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14035. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De comoedia uel de fabula (Evanthius), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,152 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
|
| 2 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 3 |
+
<teiHeader>
|
| 4 |
+
<fileDesc>
|
| 5 |
+
|
| 6 |
+
<titleStmt>
|
| 7 |
+
<title>De comoedia uel de fabula</title>
|
| 8 |
+
<author ref="http://viaf.org/viaf/208557399">Evanthius<date>-358</date></author>
|
| 9 |
+
</titleStmt>
|
| 10 |
+
<editionStmt>
|
| 11 |
+
<respStmt><editor> <resp>Correzione linguistica</resp> <name>Beatrice Strona</name>
|
| 12 |
+
</editor></respStmt>
|
| 13 |
+
<respStmt><editor> <resp>Codifica XML</resp> <name>Nadia Rosso</name>
|
| 14 |
+
</editor></respStmt>
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
<edition>based on critical edition, no apparatus, online edition</edition>
|
| 18 |
+
</editionStmt>
|
| 19 |
+
<publicationStmt>
|
| 20 |
+
<publisher>digilibLT</publisher>
|
| 21 |
+
<pubPlace>Vercelli</pubPlace>
|
| 22 |
+
<date>2016</date>
|
| 23 |
+
<availability>
|
| 24 |
+
<p><ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/it/"/></p>
|
| 25 |
+
</availability>
|
| 26 |
+
<idno>dlt000173</idno>
|
| 27 |
+
<editor>Evanzio, <hi>De fabula</hi>, introduzione, testo critico, traduzione e note di commento a cura di G. Cupaiuolo, Napoli 1992 (I. ed. 1979).</editor>
|
| 28 |
+
</publicationStmt>
|
| 29 |
+
<seriesStmt>
|
| 30 |
+
<title>digilibLT</title>
|
| 31 |
+
<idno>Evanth.DeFabul</idno>
|
| 32 |
+
</seriesStmt>
|
| 33 |
+
|
| 34 |
+
<sourceDesc>
|
| 35 |
+
<editionStmt>
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
<editor><a href="http://digiliblt.lett.unipmn.it/opera.php?gruppo=opere&iniziale=all&id=dlt000173" target="_blank">Source with summary and bibliography</a></editor> </editionStmt>
|
| 40 |
+
</sourceDesc>
|
| 41 |
+
</fileDesc>
|
| 42 |
+
<encodingDesc>
|
| 43 |
+
<projectDesc>
|
| 44 |
+
<p>digilibLT. Biblioteca digitale di testi latini tardoantichi.</p>
|
| 45 |
+
<p>Progetto diretto da Raffaella Tabacco (responsabile della ricerca) e Maurizio Lana</p>
|
| 46 |
+
<p>This digilibLT file's TEI xml encoding was adapted for the University of Zurich's <hi>Corpus Corporum</hi> project (www.mlat.uzh.ch) by Ph. Roelli in 2016: only a hierarchical div-structure and author names and dates were adapted.</p>
|
| 47 |
+
</projectDesc>
|
| 48 |
+
<editorialDecl>
|
| 49 |
+
<p><emph>Modifiche apportate al testo dell'edizione di riferimento </emph></p>
|
| 50 |
+
<p>Si è corretto al cap. 3 l'errore di stampa "inudcatur" in "inducatur"</p>
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
<p><emph>Note di trascrizione e codifica del progetto digilibLT </emph></p>
|
| 53 |
+
<p>Abbiamo riportato solo il testo stabilito dall'edizione di riferimento non seguendone
|
| 54 |
+
l'impaginazione. Sono stati invece esclusi dalla digitalizzazione apparati, introduzioni, note
|
| 55 |
+
e commenti e ogni altro contenuto redatto da editori moderni. </p>
|
| 56 |
+
<p> I testi sono stati sottoposti a doppia rilettura integrale per garantire la massima
|
| 57 |
+
correttezza di trascrizione</p>
|
| 58 |
+
<p>Abbiamo normalizzato le U maiuscole in V seguendo invece l'edizione di riferimento per la
|
| 59 |
+
distinzione u/v minuscole.</p>
|
| 60 |
+
<p> Non è stato normalizzato l'uso delle virgolette e dei trattini.</p>
|
| 61 |
+
<p> Non è stata normalizzata la formattazione nell'intero <hi>corpus</hi>:
|
| 62 |
+
grassetto, corsivo, spaziatura espansa.</p>
|
| 63 |
+
<p>Sono stati normalizzati e marcati nel modo seguente i diacritici.<lb/> espunzioni:
|
| 64 |
+
<![CDATA[[testo]]]> si visualizza [testo] <lb/> integrazioni: <![CDATA[‹testo› si visualizza <testo>]]><lb/>
|
| 65 |
+
<hi>loci desperati</hi>: <![CDATA[ <unclear>testo</unclear> o <unclear/> testo]]>
|
| 66 |
+
si visualizzano †testo† e †testo<lb/> lacuna materiale: <![CDATA[[...]]]> si visualizza
|
| 67 |
+
[...]<lb/> lacuna integrata dagli editori:
|
| 68 |
+
<![CDATA[‹[...]› si visualizza <...>]]>
|
| 69 |
+
</p>
|
| 70 |
+
<p>Sono stati marcati i termini in lingua greca
|
| 71 |
+
<![CDATA[<foreign xml:lang="grc">αβγ</foreign>]]>
|
| 72 |
+
</p>
|
| 73 |
+
<p>Ulteriori informazioni sulle norme di trascrizione e codifica su <ref
|
| 74 |
+
target="http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf"
|
| 75 |
+
>Note di trascrizione e codifica di testi latini tardoantichi
|
| 76 |
+
[http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf]</ref></p>
|
| 77 |
+
<normalization>Classical Latin orthography</normalization>
|
| 78 |
+
</editorialDecl>
|
| 79 |
+
</encodingDesc>
|
| 80 |
+
<profileDesc>
|
| 81 |
+
<creation>
|
| 82 |
+
<date></date>
|
| 83 |
+
</creation>
|
| 84 |
+
<langUsage>
|
| 85 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 86 |
+
</langUsage>
|
| 87 |
+
<textClass>
|
| 88 |
+
<keywords>
|
| 89 |
+
<list>
|
| 90 |
+
<item></item>
|
| 91 |
+
<item></item>
|
| 92 |
+
</list>
|
| 93 |
+
</keywords>
|
| 94 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 95 |
+
<list>
|
| 96 |
+
<item></item>
|
| 97 |
+
</list>
|
| 98 |
+
</keywords>
|
| 99 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 100 |
+
<list>
|
| 101 |
+
<item></item>
|
| 102 |
+
</list>
|
| 103 |
+
</keywords>
|
| 104 |
+
</textClass>
|
| 105 |
+
</profileDesc>
|
| 106 |
+
</teiHeader>
|
| 107 |
+
<text>
|
| 108 |
+
<body>
|
| 109 |
+
|
| 110 |
+
<div2 n="1"><head>[§ 1]</head>
|
| 111 |
+
<p> <milestone n="1" unit="section"/> Initium tragoediae et comoediae a rebus diuinis est incohatum, quibus pro fructibus uota soluentes operabantur antiqui.</p>
|
| 112 |
+
<p><milestone n="2" unit="section"/>Namque, incensis iam altaribus et admoto hirco, id genus carminis, quod sacer chorus reddebat Libero patri, ‘tragoedia’ dicebatur uel <foreign xml:lang="grc">ἀπὸ τοῦ τράγου καὶ τῆς ᾠδῆς</foreign>, hoc est ab hirco hoste uinearum et a cantilena — cuius ipsius rei etiam apud Vergilium plena fit mentio —, uel quod hirco donabatur eius carminis poeta, uel quod uter eius musti plenus sollemne praemium cantatoribus fuerat, uel quod ora sua faecibus perlinebant scaenici ante usum personarum ab Aeschylo repertum: faeces enim Graece dicuntur <foreign xml:lang="grc">τρύγες</foreign>. Et his quidem causis tragoediae nomen inuentum est.</p>
|
| 113 |
+
<p><milestone n="3" unit="section"/> At uero nondum coactis in urbem Atheniensibus, cum Apollini <foreign xml:lang="grc">Νομίῳ</foreign> uel <foreign xml:lang="grc">Ἀγυιαίῳ</foreign>, id est pastorum uicorumue praesidi deo, instructis aris in honorem diuinae rei circum Atticae uicos uillas pagos et compita festiuum carmen sollemniter cantaretur, <foreign xml:lang="grc">ἀπὸ τῶν κωμῶν καὶ τῆς ᾠδῆς</foreign> comoedia uocitata est, ut opinor, a pagis et cantilena composito nomine, uel <foreign xml:lang="grc">ἀπὸ τοῦ κωμάζειν καὶ ἄδειν</foreign>, quod est comessatum ire cantantes; quod appotis sollemni die uel amatorie lasciuientibus [choris comicis] non absurdum est.</p>
|
| 114 |
+
<p><milestone n="4" unit="section"/> Itaque, ut rerum, ita etiam temporum reperto ordine, tragoedia prior prolata esse cognoscitur. Nam ut ab incultu ac feris moribus paulatim peruentum est ad mansuetudinem urbesque sunt conditae et uita mitior atque otiosa processit, ita res tragicae longe ante comicas inuentae.</p>
|
| 115 |
+
<p><milestone n="5" unit="section"/> Quamuis igitur retro prisca uoluentibus reperiatur Thespis tragoediae primus inuentor et comoediae ueteris pater Eupolis cum Cratino Aristophaneque esse credatur, Homerus tamen, qui fere omnis poeticae largissimus fons est, etiam his carminibus exempla praebuit et uelut quandam suorum operum legem praescripsit: qui Iliadem ad instar tragoediae, Odyssiam ad imaginem comoediae fecisse monstratur. Nam post illius tale tantumque documentum ab ingeniosissimis imitatoribus et digesta sunt in ordinem et diuisa sunt ea, quae etiam tum temere scribebantur, adhuc impolita atque in ipsis rudimentis, haud quaquam, ut postea facta sunt, decora atque leuia.</p>
|
| 116 |
+
<p><milestone n="6" unit="section"/> Postquam demonstrandae originis causa de utriusque generis initio diximus, quod necesse est iam dicamus, adeo ut ea, quae proprie de tragoedia dicenda sunt, titulo propositi nunc operis instantes, in alia tempora differamus et de his fabulis iam loquamur, quas Terentius imitatus est.</p>
|
| 117 |
+
</div2>
|
| 118 |
+
|
| 119 |
+
<div2 n="2"><head>[§ 2]</head>
|
| 120 |
+
<p> <milestone n="1" unit="section"/> Comoedia fere uetus, ut ipsa quoque olim tragoedia, simplex carmen, quemadmodum iam diximus, fuit, quod chorus circa aras fumantes nunc spatiatus nunc consistens nunc reuoluens gyros cum tibicine concinebat.</p>
|
| 121 |
+
<p><milestone n="2" unit="section"/> Sed pirmo una persona est subducta cantatoribus, quae respondens alternis id est choro locupletauit uariauitque rem musicam; tum altera, tum tertia, et ad postremum crescente numero per auctores diuersos personae, pallae, cothurni, socci et ceteri ornatus atque insignia scaenicorum reperta, et ad hoc unicuique suus habitus; et ad ultimum qui primarum partium, qui secundarum partium tertiarumque, quarti loci atque quinti actores essent, distributum et diuisa quinquepartito actu est tota fabula.</p>
|
| 122 |
+
<p><milestone n="3" unit="section"/> Quae tamen in ipsis ortus sui uelut quibusdam cunabulis et uixdum incipiens <foreign xml:lang="grc">ἀρχαία κωμῳδία</foreign> es <foreign xml:lang="grc">ἐπ’ὀνόματος</foreign> dicta est: <foreign xml:lang="grc">ἀρχαία</foreign>, idcirco, quia nobis pro nuper cognitis uetus est, <foreign xml:lang="grc">ἐπ’ὀνόματος</foreign> autem, quia inest in ea uelut historica fides uerae narrationis et denominatio ciuium, de quibus libere describebatur.</p>
|
| 123 |
+
<p><milestone n="4" unit="section"/> Etenim per priscos poetas non, ut nunc, penitus ficta argumenta, sed res gestae a ciuibus palam cum eorum saepe, qui gesserant, nomine decantabantur, idque ipsum suo tempore moribus multum profuit ciuitatis, cum unus quisque caueret culpam, ne spectaculo ceteris extitisset et domestico probro. Sed cum poetae licentius abuti stilo et passim laedere ex libidine coepissent plures bonos, ne quisquam in alterum carmen infame componeret lata lege siluerunt.</p>
|
| 124 |
+
<p><milestone n="5" unit="section"/> Et hinc deinde aliud genus fabulae, id est satyra, sumpsit exordium, quae a satyris, quos in iocis semper ac petulantes deos scilus esse, uocitata est, etsi ‹alii› aliunde nomen praue putant habere. Haec satyra igitur eiusmodi fuit, ut in ea quamuis duro et uelut agresti ioco de uitiis ciuium, tamen sine ullo proprii nominis titulo, carmen esset. Quod item genus comoediae multis obfuit poetis, cum in suspicionem potentibus ciuium uenissent illorum facta descripsisse in peius ac deformasse genus stilo carminis. Quod primus Lucilius nouo conscripsit modo, ut poesin inde fecisset, id est unius carminis plurimos libros.</p>
|
| 125 |
+
<p><milestone n="6" unit="section"/> Hoc igitur quod supra diximus malo coacti omittere satyram aliud genus carminis, <foreign xml:lang="grc">νέαν κωμῳδίαν</foreign>, hoc est nouam comoediam, reppererunt poetae, quae argumento communi magis et generaliter ad omnes homines, qui mediocribus fortunis agunt, pertineret et minus amaritudinis spectatoribus et eadem opera multum delectationis afferret, concinna argumento, consuetudini congrua, utilis sententiis, grata salibus, apta metro.</p>
|
| 126 |
+
<p><milestone n="7" unit="section"/> Vt igitur superiores illae suis quaeque celebrantur auctoribus, ita haec <foreign xml:lang="grc">νέα κωμῳδία</foreign> cum multorum ante ac postea, tum praecipue Menandri Terentiique est. De qua cum multa dicenda sint, sat erit tamen uelut admonendi lectoris causa quod de arte comica in ueterum chartis retinetur exponere.</p>
|
| 127 |
+
</div2>
|
| 128 |
+
|
| 129 |
+
<div2 n="3"><head>[§ 3]</head>
|
| 130 |
+
<p> <milestone n="1" unit="section"/>Comoedia uetus, ut ab initio chorus fuit paulatimque personarum numero in quinque actus processit, ita paulatim uelut attrito atque extenuato choro ad nouam comoediam sic peruenit, ut in ea non modo non inducatur chorus, sed ne locus quidem ullus iam relinquatur choro. Nam postquam otioso tempore fastidiosior spectator effectus tum, cum ad cantatores ab actoribus fabula transibat, consurgere et abire coepisset, admonuit ‹id› poetas, ut primo quidem choros tollerent locum eis relinquentes — ut Menander fecit hac de causa, non ut alii existimant, alia —; postremo ne locum quidem reliquerunt — quod Latini fecerunt comici, unde apud illos dirimere actus quinquepartitos difficile est —.</p>
|
| 131 |
+
<p><milestone n="2" unit="section"/> Tum etiam Graeci prologos non habent more nostrorum, quos Latini habent. Deinde <foreign xml:lang="grc">θεοὺς ἀπὸ μηχανῆς</foreign>, id est deos argumentis narrandis machinatos, ceteri Latini ad instar Graecorum habent, Terentius non habet. Ad hoc <foreign xml:lang="grc">προτατικὰ πρόσωπα</foreign>, id est personas extra argumentum accersitas, non facile ceteri habent, quibus Terentius saepe utitur, ut per harum inductiones facilius pateat argumentum.</p>
|
| 132 |
+
<p><milestone n="3" unit="section"/> Veteres etsi ipsi quoque in metris neglegentius egerunt, iambici uersus dumtaxat in secundo et quarto loco, tamen a Terentio uincuntur resolutione huius metri quantum potest comminuti ad imaginem prosae orationis.</p>
|
| 133 |
+
<p><milestone n="4" unit="section"/> Tum personarum leges circa habitum, aetatem, officium, partes agendi nemo diligentius a Terentio custodiuit. Quin etiam solus ausus est, cum in fictis argumentis fidem ueritatis assequeretur, etiam contra praescripta comica meretrices interdum non malas introducere, quibus tamen et causa cur bonae sint, et uoluptas per ipsum, non defit.</p>
|
| 134 |
+
<p><milestone n="5" unit="section"/> Haec cum artificiosissima Terentius fecerit, tum illud est admirandum, quod et morem retinuit, ut comoediam scriberet, et temperauit affectum, ne in tragoediam transiliret. Quod cum aliis rebus minime obtentum et a Plauto et ab Afranio et <unclear>appio</unclear> et multis fere magnis comicis inuenimus. Illud quoque inter Terentianas uirtutes mirabile, quod eius fabulae eo sunt temperamento, ut neque extumescant ad tragicam celsitudinem neque abiciantur ad mimicam uilitatem.</p>
|
| 135 |
+
<p><milestone n="6" unit="section"/> Adde quod nihil abstrusum ab eo ponitur aut quod ab historicis requirendum sit, quod saepius Plautus facit et eo est obscurior multis locis.</p>
|
| 136 |
+
<p><milestone n="7" unit="section"/> Adde quod argumenti ac stili ita attente memor est, ut nusquam non aut cauerit aut curauerit quae obesse potuerunt, tum quod media primis atque postremis ita nexuit, ut nihil additum alteri, sed et aptum ex se totum et uno corpore uideatur esse compositum.</p>
|
| 137 |
+
<p><milestone n="8" unit="section"/> Illud quoque mirabile in eo, primo quod non ita miscet quattuor personas, ut obscura sit earum distinctio, et item quod nihil ad populum facit actorem uelut extra comoediam loqui, quod uitium Plauti frequentissimum.</p>
|
| 138 |
+
<p><milestone n="9" unit="section"/> Illud etiam inter cetera eius laude dignum uidetur, quod locupletiora argumenta ex duplicibus negotiis delegerit ad scribendum. Nam excepta Hecyra, in qua unius Pamphili amor est, ceterae quinque binos adulescentes habent.</p>
|
| 139 |
+
</div2>
|
| 140 |
+
|
| 141 |
+
<div2 n="4"><head>[§ 4]</head>
|
| 142 |
+
<p> <milestone n="1" unit="section"/>Illud uero tenendum est post <foreign xml:lang="grc">νέαν κωμῳδίαν</foreign> Latinos multa fabularum genera protulisse, ut togatas ab scaenicis atque argumentis Latinis, praetextatas a dignitate personarum tragicarum ex Latina historia, Atellanas a ciuitate Campaniae ubi actitatae sunt primae, Rhintonicas ab auctoris nomine, tabernarias ab humilitate argumenti ac stili, mimos a diuturna imitatione uilium rerum ac leuium personarum.</p>
|
| 143 |
+
<p><milestone n="2" unit="section"/> Inter tragoediam autem et comoediam cum multa tum inprimis hoc distat, quod in comoedia mediocres fortunae hominum, parui impetus pericula laetique sunt exitus actionum, at in tragoedia omnia contra: ingentes personae, magni timores, exitus funesti habentur; et illic prima turbulenta, tranquilla ultima, in tragoedia contrario ordine res aguntur; tum quod in tragoedia fugienda uita, in comoedia capessenda exprimitur; postremo quod omnis comoedia de fictis est argumentis, tragoedia saepe de historica fide petitur.</p>
|
| 144 |
+
<p><milestone n="3" unit="section"/> Latinae fabulae primo a Liuio Andronico scriptae sunt adeo ut ad has res etiam tum recentes idem poeta et actor suarum fabularum fuisset.</p>
|
| 145 |
+
<p><milestone n="4" unit="section"/> Comoediae autem motoriae sunt aut statariae aut mixtae. Motoriae turbulentae, statariae quietiores, mixtae ex utroque actu consistentes.</p>
|
| 146 |
+
<p><milestone n="5" unit="section"/> Comoedia per quattuor partes diuiditur: prologum, protasin, epitasin, catastrophen. Est prologus uelut praefatio quaedam fabulae, in quo solo licet praeter argumentum aliquid ad populum uel ex poetae uel ex ipsius fabulae uel actoris commodo loqui; protasis primus actus initiumque dramatis; epitasis incrementum processusque turbarum ac totius, ut ita dixerim, nodus erroris; catastrophe conuersio rerum ad iucundos exitus, patefacta cunctis cognitione gestorum.</p>
|
| 147 |
+
</div2>
|
| 148 |
+
|
| 149 |
+
</body>
|
| 150 |
+
</text>
|
| 151 |
+
|
| 152 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De condicionibus agrorum (Siculus Flaccus), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,266 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
|
| 2 |
+
<?oxygen RNGSchema="file:teilite.rnc" type="compact"?>
|
| 3 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 4 |
+
<teiHeader>
|
| 5 |
+
<fileDesc>
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
<titleStmt>
|
| 8 |
+
<title>De condicionibus agrorum</title>
|
| 9 |
+
<author ref="http://viaf.org/viaf/42643869">Siculus Flaccus<date>fl.c.300</date></author>
|
| 10 |
+
</titleStmt>
|
| 11 |
+
<editionStmt>
|
| 12 |
+
<respStmt>
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
<editor><a href="http://digiliblt.lett.unipmn.it/opera.php?gruppo=opere&iniziale=all&id=DLT000546" target="_blank">Source with summary and bibliography</a></editor>
|
| 15 |
+
</respStmt>
|
| 16 |
+
<respStmt>
|
| 17 |
+
<editor>Codifica XML: David Paniagua</editor>
|
| 18 |
+
</respStmt>
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
<edition>based on critical edition, no apparatus, online edition</edition>
|
| 21 |
+
<editor>Correzione linguistica: David Paniagua</editor>
|
| 22 |
+
</editionStmt>
|
| 23 |
+
<publicationStmt>
|
| 24 |
+
<publisher>digilibLT</publisher>
|
| 25 |
+
<pubPlace>Vercelli</pubPlace>
|
| 26 |
+
<date>2011</date>
|
| 27 |
+
<availability>
|
| 28 |
+
<p><ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/it/"/></p>
|
| 29 |
+
</availability>
|
| 30 |
+
<idno>dlt000546</idno>
|
| 31 |
+
<editor><hi>Les Arpenteurs romains, Tome II. Hygin. Siculus Flaccus</hi>, texte établi et traduit par Jean-Yves Guillaumin, Paris, Les Belles Lettres, 2010.</editor>
|
| 32 |
+
</publicationStmt>
|
| 33 |
+
<seriesStmt>
|
| 34 |
+
<title>digilibLT</title>
|
| 35 |
+
<idno>SicFla.DeCoAgr</idno>
|
| 36 |
+
</seriesStmt>
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
<sourceDesc>
|
| 41 |
+
<p></p>
|
| 42 |
+
</sourceDesc>
|
| 43 |
+
</fileDesc>
|
| 44 |
+
<encodingDesc>
|
| 45 |
+
<projectDesc>
|
| 46 |
+
<p>digilibLT. Biblioteca digitale di testi latini tardoantichi.</p>
|
| 47 |
+
<p>Progetto diretto da Raffaella Tabacco (responsabile della ricerca) e Maurizio Lana</p>
|
| 48 |
+
<p>This digilibLT file's TEI xml encoding was adapted for the University of Zurich's <hi>Corpus Corporum</hi> project (www.mlat.uzh.ch) by Ph. Roelli in 2015: a hierarchical div-structure was added and author names and dates were changed.</p>
|
| 49 |
+
</projectDesc>
|
| 50 |
+
<editorialDecl>
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
<p><emph>Note di trascrizione e codifica del progetto digilibLT </emph></p>
|
| 53 |
+
<p>Abbiamo riportato solo il testo stabilito dall'edizione di riferimento non seguendone
|
| 54 |
+
l'impaginazione. Sono stati invece esclusi dalla digitalizzazione apparati, introduzioni, note
|
| 55 |
+
e commenti e ogni altro contenuto redatto da editori moderni. </p>
|
| 56 |
+
<p> I testi sono stati sottoposti a doppia rilettura integrale per garantire la massima
|
| 57 |
+
correttezza di trascrizione</p>
|
| 58 |
+
<p>Abbiamo normalizzato le U maiuscole in V seguendo invece l'edizione di riferimento per la
|
| 59 |
+
distinzione u/v minuscole.</p>
|
| 60 |
+
<p> Non è stato normalizzato l'uso delle virgolette e dei trattini.</p>
|
| 61 |
+
<p> Non è stata normalizzata la formattazione nell'intero <hi>corpus</hi>:
|
| 62 |
+
grassetto, corsivo, spaziatura espansa.</p>
|
| 63 |
+
<p>Sono stati normalizzati e marcati nel modo seguente i diacritici. <lb/> espunzioni:
|
| 64 |
+
<![CDATA[<del>[testo]</del>]]> si visualizza [testo] <lb/> integrazioni: <![CDATA[‹testo› si visualizza <testo>]]> <lb/>
|
| 65 |
+
<hi>loci desperati</hi>: <![CDATA[ <unclear>testo</unclear> o <unclear/> testo]]>
|
| 66 |
+
si visualizzano †testo† e †testo <lb/> lacuna materiale: <![CDATA[[…]]]> si visualizza
|
| 67 |
+
[...] <lb/> lacuna integrata dagli editori:
|
| 68 |
+
<![CDATA[‹[…]› si visualizza <...>]]>
|
| 69 |
+
</p>
|
| 70 |
+
<p>Sono stati marcati i termini in lingua greca
|
| 71 |
+
<![CDATA[<foreign xml:lang="grc">αγβ</foreign>]]>
|
| 72 |
+
</p>
|
| 73 |
+
<p>Ulteriori informazioni sulle norme di trascrizione e codifica su <ref target="http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf">
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
Note di trascrizione e codifica di testi latini tardoantichi
|
| 76 |
+
[http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf]</ref></p>
|
| 77 |
+
<normalization>Classical Latin orthography, without v</normalization>
|
| 78 |
+
</editorialDecl>
|
| 79 |
+
</encodingDesc>
|
| 80 |
+
<profileDesc>
|
| 81 |
+
<creation>
|
| 82 |
+
<date></date>
|
| 83 |
+
</creation>
|
| 84 |
+
<langUsage>
|
| 85 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 86 |
+
</langUsage>
|
| 87 |
+
<textClass>
|
| 88 |
+
<keywords>
|
| 89 |
+
<list>
|
| 90 |
+
<item></item>
|
| 91 |
+
<item></item>
|
| 92 |
+
</list>
|
| 93 |
+
</keywords>
|
| 94 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 95 |
+
<list>
|
| 96 |
+
<item></item>
|
| 97 |
+
</list>
|
| 98 |
+
</keywords>
|
| 99 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 100 |
+
<list>
|
| 101 |
+
<item></item>
|
| 102 |
+
</list>
|
| 103 |
+
</keywords>
|
| 104 |
+
</textClass>
|
| 105 |
+
</profileDesc>
|
| 106 |
+
</teiHeader>
|
| 107 |
+
<text>
|
| 108 |
+
<body>
|
| 109 |
+
|
| 110 |
+
|
| 111 |
+
<div1 n="1"><head>[cap. 1]</head>
|
| 112 |
+
|
| 113 |
+
<p><milestone n="1" unit="section"/> Condiciones agrorum per totam Italiam diuersas esse plerisque etiam remotis a professione nostra hominibus notum est; quod etiam in prouinciis frequenter inuenimus. Accidit autem ut ex similibus causis similes haberent condiciones. Ciuitates enim quarum condiciones aliae sunt coloniae dicuntur, municipia, quaedam praefecturae: habent uocabulorum differentias; quare ergo non liceat earum diuersas esse condiciones? Regiones autem dicimus intra quarum fines singularum coloniarum aut municipiorum magistratibus iuris dicendi coercendique est libera potestas.
|
| 114 |
+
<milestone n="2" unit="section"/> Ergo haec uocabula non sine causa acciderunt. Quidam enim populi pertinaciter aduersus Romanos bella gesserunt, quidam experti uirtutem eorum seruauerunt pacem, quidam cognita fide et iustitia eorum se eis adiunxerunt et frequenter aduersus hostes eorum arma tulerunt. Leges itaque pro suo quisque merito acceperunt: neque enim erat iustum ut his qui totiens admisso periurio rupere pacem ac bellum intulere Romanis, idem praestari quod fidelibus populis.</p>
|
| 115 |
+
<p><milestone n="3" unit="section"/> Primum ergo referendum est appellationes ut fierent coloniae ‹aut municipia› aut praefecturae. Municipia quidam putant a munitionibus dicta; alii a munificentia, eo quod munificae essent ciuitates.
|
| 116 |
+
<milestone n="4" unit="section"/> Coloniae autem inde dictae sunt, quod Romani in ea municipia miserint colonos, uel ad ipsos priores municipiorum populos coercendos, uel ad hostium incursus repellendos.</p>
|
| 117 |
+
<p><milestone n="5" unit="section"/> Colonias autem omnes maritimas appellauerunt, uel quod mari in his deduceretur, uel, quod pluribus placet, maritimas appellari existimant ideo quod Italia ab Alpibus in mare porrigatur ac tribus lateribus exteras gentes intueatur. A Sicilia usque ad Galliam omne litus Africae est contrarium; rursus a Leucopetra pars quae ad mare attingit Macedoniae ad aliquam Epiri partem spectat; Hadriaticum uero litus Illyricum contra se habet. In his ergo litoribus Romani colonos miserunt, ut supra diximus, qui oras Italiae tuerentur.
|
| 118 |
+
</p><p><milestone n="6" unit="section"/> Aliae deinde causae creuerunt ‹[…]›. Gracchus colonos dare municipiis uel ad supplendum ciuium numerum, uel, ut supra dictum est, ad coercendos tumultus qui subinde mouebantur. Praeterea legem tulit ne quis in Italia amplius quam ducenta iugera possideret: intellegebat enim contrarium esse morem maiorem modum possidere quam qui ab ipso possidente coli possit.
|
| 119 |
+
</p><p><milestone n="7" unit="section"/> Vt uero Romani omnium gentium potiti sunt, agros ex hoste captos in uictorem populum partiti sunt. Alios uero agros uendiderunt, ut Sabinorum ager qui dicitur quaestorius: eum limitibus actis diuiserunt, et denis quibusque actibus laterculis quinquagena iugera incluserunt, atque ita per quaestores populi Romani uendiderunt.
|
| 120 |
+
<milestone n="8" unit="section"/> Postquam ergo maiores regiones ex hoste captae uacare coeperunt, alios agros diuiserunt adsignauerunt; alii ita remanserunt, ut tamen populi Romani territoria essent, ut est in Piceno, in regione Reatina; in quibus regionibus montes Romani appellantur. Nam sunt populi Romani territoria quorum uectigal ad aerarium pertinet.</p><p>
|
| 121 |
+
<milestone n="9" unit="section"/> De municipiis itaque tractandum est. Prima origo oppidorum quae ciuitates dictae sunt municipia ex causa supra dicta nominata sunt.
|
| 122 |
+
<milestone n="10" unit="section"/> Accidit autem ut uniuersarum gentium populi saepe mutarent sedem in Italia et in prouinciis, ut Phryges in Latio, ut Diomedes cum Graiis in Apulia, ut Macedones in Libye, Tyrrheni qui dicuntur Etrurii Galliae, in Asiae finibus socii Gallorum insedere et multas constituere ciuitates. Atque in eas partiti sunt permensumque quod uniuersis suffecturum uidebatur solum.
|
| 123 |
+
<milestone n="11" unit="section"/> Territis fugatisque inde ciuibus, territoria dixerunt. Singuli deinde terram nec tantum occupauerunt quod colere potuissent, sed quantum in spem colendi reseruauere. Itaque hi agri a quibusdam soluti appellantur. Soluti autem non sunt quorum fines deprehendi possunt et finiuntur. Hi autem arcifinales dicuntur.</p></div1>
|
| 124 |
+
|
| 125 |
+
<div1 n="2"><head>[cap. 2]</head>
|
| 126 |
+
<p>
|
| 127 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Condiciones autem agrorum uariae sunt ac diuersae, quae aut casibus bellorum aut utilitatibus populi Romani aut ab iniustitia, ut dicunt, inaequales sunt. Occupatorii autem dicuntur agri quos quidam arcifinales uocant, quibus agris uictor populus occupando nomen dedit. Bellis enim gestis uictores populi terras omnes ex quibus uictos eiecerunt publicauere, atque uniuersaliter territorium dixerunt intra quos fines iuris dicendi ius esset. Deinde ut quisque uirtute colendi quid occupauit, arcendo uicinum arcifinale dixit.</p><p>
|
| 128 |
+
<milestone n="2" unit="section"/> Horum ergo agrorum nullum est aes, nulla forma, quae publicae fidei possessoribus testimonium reddat, quoniam non ex mensuris actis unusquisque modum accepit, sed quod aut excoluit aut in spem colendi occupauit. Quidam uero possessionum suarum priuatim formas fecerunt, quae nec ipsos uicinis nec sibi uicinos obligant, quoniam res est uoluntaria.</p><p>
|
| 129 |
+
<milestone n="3" unit="section"/> Hi tamen finiuntur terminis et arboribus notatis et ante missis et superciliis, uepribus, uiis et riuis et fossis. In quibusdam uero regionibus palos pro terminis obseruant, alii iliceos, alii oleagineos, alii uero iuniperos. Alii congeries lapidum pro terminis obseruant et scorpiones appellant, quidam in speciem maceriarum congerunt lapides et attinas appellant obseruantque pro terminis.
|
| 130 |
+
<milestone n="4" unit="section"/> Haec tamen omnia genera finitionum non solum in diuersis pluribusue regionibus, uerum etiam in uno agro inueniri possunt. Nam ubi supercilia naturalia finem praestant, deficientibus eis necesse est aut terminum aut arbores aut aliquid ex supra dictis generibus obseruari. Quidquid autem horum fuerit, ex conuenienti ad conuenientem rectus finis obseruari debebit.</p><p>
|
| 131 |
+
<milestone n="5" unit="section"/> Maxime autem intuendae erunt consuetudines regionum, et ex uicinis exempla sumenda. In quibusdam enim regionibus alii terminos siliceos ponunt, alii diuersarum materiarum; quidam uero curant inuehere qualescumque peregrinos lapides, ut manifestum sit ex industria terminos finales positos; quidam etiam politos, alii uero inscriptos, alii etiam numeris enotatos ponunt, alii tantummodo in coxis uel minimis, alii in longioribus spatiis, complures alii etiam aequalibus interuallis. In quibusdam uero regionibus in uersuris omnibus binos posuerunt ita ut suos quisque rigores intueretur. Ergo, ut supra dixi, consuetudines regionum maxime intuendae sunt.</p><p>
|
| 132 |
+
<milestone n="6" unit="section"/> Inspiciendum erit et illud, quoniam sepulchra in extremis finibus facere soliti sunt et cippos ponere, ne aliquando cippi pro terminis errorem faciant; nam in locis saxuosis et in sterilibus etiam in mediis possessionibus sepulchra faciunt. Omnia ergo, ut supra diximus, diligenti cura exquirenda erunt, ut et secundum consuetudinem regionum et fidem terminorum finis constet.</p><p>
|
| 133 |
+
<milestone n="7" unit="section"/> Aliquando etiam petras occurrentes in finibus notatas inuenimus, et quasdam, si perseueret rigor, notas habentes, in uersuris uero gammas spectantes suos rigores. Aliquas etiam decussatas inuenimus.</p><p>
|
| 134 |
+
<milestone n="8" unit="section"/> Quibusdam autem placet et uidetur utique sub omnibus terminis signum inueniri oportere. Quod ipsud uoluntarium est. Si enim essent certae leges aut consuetudines aut obseruationes, semper simile signum sub omnibus terminis inueniretur; nunc, quoniam uoluntarium est, aliquibus terminis nihil subditum est, aliquibus uero aut cineres aut carbones aut testea aut uitrea fracta aut asses subiectos aut calcem aut gypsum inuenimus. Quae res tamen, ut supra diximus, uoluntaria est.
|
| 135 |
+
<milestone n="9" unit="section"/> Carbo autem aut cinis quare inueniatur una certa ratio est, quae apud antiquos est quidem obseruata, postea uero neglecta; unde aut diuersa aut nulla signa inueniuntur. Cum enim terminos disponerent, ipsos quidem lapides in solidam terram rectos collocabant proxime ea loca in quibus fossis factis posituri eos erant, et unguento uelaminibusque et coronis eos ornabant. In fossis autem in quibus eos posituri erant, sacrificio facto hostiaque immolata atque incensa facibus ardentibus, in fossa cooperti sanguinem instillabant eoque tura et fruges iactabant. Fauos quoque et uinum aliaque quibus consuetudo est Termini sacrum fieri in fossis adiciebant. Consumptisque igne omnibus dapibus, super calentes reliquias lapides collocabant atque ita diligenti cura confirmabant. Adiectis etiam quibusdam saxorum fragminibus circumcalcabant quo firmius starent. Tale ergo sacrificium domini inter quos fines dirimebantur faciebant. Nam et si in trifinium, id est in eum locum quem tres possessores attingebant, si termini ponerentur, omnes tres sacrum faciebant; quotque alii in confinio domini erant, omnes ex conuenientia terminos ponebant et sacrum faciebant; terminos autem conuenientia possessorum confirmabat. Nam in quibusdam regionibus iubemur uertices amphorarum defixos inuersos obseruare pro terminis.
|
| 136 |
+
</p><p><milestone n="10" unit="section"/> Ergo conuenientia, ut supra diximus, possessorum terminos consecrat. Qui, ut ante dixeramus, omnibus angulis coxisque positi esse debent. In quibusdam uero regionibus saepe per longum spatium et inter multos possessores rigores dumique finem faciunt, ut aliquando tantummodo per singulorum possessorum spatia, id est a capite usque ad caput, positi inueniuntur termini, hoc est a fine incipiente usque ad finem deficientem, unde alterius possessionis finis incipiat obseruari. Quidam uero in mediis spatiis plures interpositos habent.
|
| 137 |
+
<milestone n="11" unit="section"/> Quorum si quisquam per longum spatium moueatur, inter longum tractum et inter plures possessores rigor durare debet; qui si non est, totae regioni errorem quendam incuti nec ei tantum intra cuius fines motus est calumniam intro duci, sed ultro citroque confundi fines necesse est.</p><p>
|
| 138 |
+
<milestone n="12" unit="section"/> Illa omnia quae supra diximus, quae ad terminos lapideos pertinent, siue signa subdita requirantur, siue notae aut litterae aut numeri, quam maxime secundum consuetudinem regionum omnia intuenda sunt; tamen et nouitates hae quae manu fiunt fidem habere debent, cum intellegitur ea industria conuenientiaque possessorum fieri.
|
| 139 |
+
<milestone n="13" unit="section"/> Si uero pali lignei pro terminis dispositi sunt, aut congeries lapidum aceruatim congestae sint, quos scorpiones appellant, aut in effigiem maceriarum, quae attinae appellantur, aut uertices amphorarum defixi, aut petrae naturales notatae, aliudue quod loco termini obseruari uidebitur, ex consuetudine regionis et ex uicinis exempla sumenda sunt.</p><p>
|
| 140 |
+
<milestone n="14" unit="section"/> Supercilia de quibus mentionem habui si finem facient, intuendum erit in quantum spatium deuexitas supercilii extendatur, ne mons supercilium sit; intra paucos enim pedes supercilia uocabula accipiunt. Quae tamen usque in planitiam ex superiori uergunt ad superiores possessores pertinent. Quidquid enim inferior possessor in solo suo agit, damno superioris fit. Siue aret siue fodiat, detrahit pendentes ex superiori terras. Si uero congerat aut adiciat quid, ad superiora non ascendit. Ita haec causa efficit ut superioribus possessoribus usque in planitiam supercilia cedantur.</p><p>
|
| 141 |
+
<milestone n="15" unit="section"/> Si arbores finales obseruabuntur, uidendum erit quae sint arborum genera. Nam quidam in finibus naturales qualescumque arbores intactas finales obseruant; quidam cunctis excisis arborum generibus unum tantum genus in finibus relinquunt, quo manifestius appareant finales. Alii diuersas hoc animo serunt, ut materiae differentia argumento sit; quidam ex conuentione in ipsis finibus communes serunt.
|
| 142 |
+
<milestone n="16" unit="section"/> Aliqui priuatim intra suum solum in extremis finibus ponunt et, ut supra diximus, diuersa arborum genera: alicubi enim pinos inuenimus, alicubi cypressos, alibi fraxinos aut ulmos aut populos quaeque alia ipsis possessoribus placuerunt.
|
| 143 |
+
<milestone n="17" unit="section"/> Et si inter culta ‹in› finibus aut prope fines, disponuntur spissius et disconuenientes ordinibus arbustorum, si tamen arbusta sint.
|
| 144 |
+
<milestone n="18" unit="section"/> Quae si communes sunt, semper utrimque intactas quidam seruant, quidam durantibus stirpibus earum summas frondes ac uirgulta communiter caedunt. Si propriae alterius partis sint, ut domino libuit aut caedit aut remittit; ex quibus tamen saepe et materiam deiciunt et alias substituunt. Hoc etiam in communibus arboribus saepe accidit: si enim utrisque possessoribus conueniat ut finales arbores deiciant aut ut pretio taxent aut alterna sibi sorte habeant substituantque in deiectarum locum alias, aut si nihil placuerit substitui, differentiae qualitatum indicio erunt.</p><p>
|
| 145 |
+
<milestone n="19" unit="section"/> Si uero notatae arbores in regionibus finales obseruabuntur, intuendae sunt notae. Si enim communes sint mediae, utrimque notatae per totas esse debebunt. Si partium frondes spectant in alios fines, plagis, id est latis cicatricibus, signatae inueniri debent, ut intellegantur eorum esse dominorum in quas partes integrae et intactae reseruabuntur.
|
| 146 |
+
<milestone n="20" unit="section"/> Signantur autem utrimque, id est ex utraque possessione, intra pedes quinos, ut legis Mamiliae commemorationem habeant. In uersuris quae notatae sunt, aut decusses in eis inueniuntur aut gammae, ut manifestum sit uersuras suis signis obseruari debere.</p><p>
|
| 147 |
+
<milestone n="21" unit="section"/> Quidam satis putant omissas intactasque pati crescere, si magnitudine ceteras superent. De qua argumentum capere quaestui ducimus: ‹si› ceterae dissimiles sunt, uidetur aliquod his testimonium per eas praestari.</p><p>
|
| 148 |
+
<milestone n="22" unit="section"/> Praeterea siue in cultis siue in siluosis et in incultis locis agatur, respiciendum erit utrum hae quae finales uidebuntur arbores habeant in alterutra parte similes an ‹utrimque. Quae› utrimque tales habeant una re ‹finales› uidebuntur, si notatae sint.
|
| 149 |
+
<milestone n="23" unit="section"/> Si uero altera pars habet, quo loco deficient, ibi fines uidebuntur esse: hae autem ipsae eius partis uidebuntur esse in qua similes eis erunt. Si neutra parte illis aliae similes et illae solae uideantur, finales communesque esse uidebuntur.
|
| 150 |
+
<milestone n="24" unit="section"/> Si autem, ut saepe fit, unus possessor diuersum utrisque partibus genus arborum per omnem finium suorum ambitum posuerit, ut inter alios agros quoque confines sibi, non solum inter eum cum quo controuersia erit, finem faciat, diligenti cura uidendum erit ne proprias alterius arbores partis communes suspicemur.
|
| 151 |
+
<milestone n="25" unit="section"/> Quidam tamen quotiens circa extremos fines suos alicuius generis arbores disponunt quae significanter differentes ab ceteris possint extremos fines demonstrare, incidunt per errorem intra uicinorum fines. De qua re diligentius aspiciendum erit, ut possessores suos fines teneant, ne alienos lacessiant.</p><p>
|
| 152 |
+
<milestone n="26" unit="section"/> Viae autem si finem faciunt, attendendum erit quales uiae et quomodo. Nam et saepe incidunt in finibus, et saepe trans uiam aliquas possessores particulas habent. Quaedam ergo uiae aliquando fines transeunt possessionum.</p><p>
|
| 153 |
+
<milestone n="27" unit="section"/> Quarum tamen non omnium una eademque est condicio. Nam sunt uiae publicae, quae publice muniuntur et auctorum nomina obtinent. Nam et curatores accipiunt, et per redemptores muniuntur. Nam et in quarundam tutelam a possessoribus per tempora summa certa exigitur.
|
| 154 |
+
<milestone n="28" unit="section"/> Vicinales autem, de publicis quae deuertuntur in agros et saepe ipsae ad alteras publicas perueniunt, aliter muniuntur, per pagos, id est per magistros pagorum, qui operas a possessoribus ad eas tuendas exigere soliti sunt. Aut, ut comperimus, unicuique possessori per singulos agros certa spatia adsignantur, quae suis impensis tueantur. Etiam titulos finitis spatiis positos habent qui indicent cuius agri quis dominus quod spatium tueatur.</p><p>
|
| 155 |
+
<milestone n="29" unit="section"/> Ad omnes autem agros semper iter liberum est. Nam aliquando deficientibus uicinalibus uiis per agros alienos iter praestatur. Quidam etiam conueniunt specialiter uti seruitutem praestent his agris ad quos necesse habent transmittere per suum. Nam et his uerbis comprehenditur: "Ita ut optimus maximusque est". Nam et aquarum ductus solent per alienos agros iure transmittere.
|
| 156 |
+
<milestone n="30" unit="section"/> Itaque, ut diximus, uiae saepe necessario per alienos agros transeunt; quae non uniuerso populo itinera praestari uidentur, sed eis ad quorum agros per eas uias peruenire necesse est. Hae ergo de uicinalibus solent nasci.
|
| 157 |
+
<milestone n="31" unit="section"/> Nam et communes uiae ex uicinalibus nascuntur; quae aliquando inter binos possessores in extremis finibus pari utrimque modo sumpto communique impensa iter praestant. Priuatae itaque uiae ad finitiones agrorum non pertinent, sed ad itinera eis praestanda; quae sub exceptione nominari in emptionibus agrorum solent.</p><p>
|
| 158 |
+
<milestone n="32" unit="section"/> Ergo uiae publicae et uicinales et communes in finibus incidunt; non enim finium causa diriguntur, sed itinerum. Ita tam fas est finem facere quam et transire uiam.</p><p>
|
| 159 |
+
<milestone n="33" unit="section"/> Vepres si finem facient, uidendum quales, et an tantummodo in extremis finibus sint, quoniam per neglegentiam colentium et in mediis agris solent esse uepres, et an manu satae sint.
|
| 160 |
+
<milestone n="34" unit="section"/> Nam etsi regio quaedam uirgulta non habeat quae tutelam uineis aut hortis praestent, adferuntur ex peregrinis regionibus et seruntur. Et arbores in uepribus solent ante missae inueniri.</p><p>
|
| 161 |
+
<milestone n="35" unit="section"/> Si fossis fines obseruabuntur, inspiciendum utique in omnibus regionum quae sit consuetudo, et uidendum quales fossae, ne, si quis agrorum siccandorum causa fossas fecerit, finales esse uideantur. Nam et intellegi potest aliquando ex ipsarum fossarum positione utrum propriae an finales sint, quoniam transuersae quaedam aut obliquae a finibus recedunt. Ita, ut supra dictum est, ex ipsorum locorum necessitate et ex ipsorum positione colligi debebit quae sint finales.
|
| 162 |
+
<milestone n="36" unit="section"/> Aliae tamen quae finales sunt, cum uidentur esse communes, inspiciendum erit an ita sit. Nam quidam in extremis finibus in solo suo faciunt fossas et ex superioribus uicinisque agris defluentes aquas excipiunt, ne inferiores terrae laborent. Ita, quod in solo suo quis fecerit, non statim communes sed circa fines esse uidebuntur.
|
| 163 |
+
<milestone n="37" unit="section"/> Respiciendum ‹hoc› quoque erit: nam et in aliis lateribus similiter fines obseruabuntur. Sed et proprias qui faciunt ad expediendas aquas, aliquid soli sui extra fossam solent relinquere. Aliquando etiam terminos extra fossam positos inuenimus qui et ipsas fossas et soli relicti partes decernant cuius domini sint. Quidam uero etiam arbores ante missas finales extra fossas habent, et in controuersiam saepe deducuntur, quod credatur fossas finem facere debere.
|
| 164 |
+
<milestone n="38" unit="section"/> Propter quod, sicut in aliis generibus finitionum, sic et in hoc quoque consuetudines regionum intuendae erunt. Etenim dum terminis aut arboribus fines obseruari consuetudo sit, non oportere fossas quae prope fines erunt finales obseruari.</p><p>
|
| 165 |
+
<milestone n="39" unit="section"/> Si uero substructionibus et maceriis finientur agri, uidere quales substructiones et maceriae, quoniam quidam congestionibus lapidum, ripis, substructionibus terras ne dilabantur excipiunt. Ita, si ad tutelam terrarum extruantur, uidendum an et finitiones praestare debeant. Nam quidam transuersas et obliquas macerias ripis, substructionibus factas uolunt uideri finales.
|
| 166 |
+
<milestone n="40" unit="section"/> Quod ex ipsa facie aliquando intellegitur, si proprias quis faciat in terris suis ad sustinendos seruandosque agros suos, non posse eos esse finales; nam quaedam, quae fines praestant, maiori opere extructae inueniuntur quam eae quae priuatae sunt. Nihilominus et in hoc genere finitionum consuetudines regionum intuendae erunt.
|
| 167 |
+
<milestone n="41" unit="section"/> Sed et ex ipsorum locorum ‹qualitate› aliquando aliquid colligi potest. Si enim non expetent terrae quarum sustinendarum causa uideatur maceria esse facta, poterit finalis uideri. Sed in planis locis si saxuosus sit ager, repurgatur, et ex congestione maceriae fiunt.
|
| 168 |
+
<milestone n="42" unit="section"/> Ita et ex ipsius loci qualitate aliquid colligi potest. Si enim non sit ager saxuosus, cuius repurgandi causa congestio in speciem maceriae facta uideatur, poterit uideri finalis. Ergo, ut saepe diximus, quaedam ex consuetudine regionum, quaedam ex natura loci colligi possunt.</p><p>
|
| 169 |
+
<milestone n="43" unit="section"/> Nam et de fossis idem sentimus. Si enim non sit necessitas agri siccandi nec in uicinis fossae inueniantur, possunt uideri finales, non interuenientibus querellis quibus ambigatur secundum regionum consuetudinem esse finales.
|
| 170 |
+
<milestone n="44" unit="section"/> Sed si in regione non sit consuetudo fossis finem obseruari, ea ergo quae quasi nouum exemplum afferre uidebuntur intuendum utrum ex necessitate loci agros siccent an finem praestent.</p><p>
|
| 171 |
+
<milestone n="45" unit="section"/> Maceriae quoque, et quae ex congestione lapidum fiunt et quae manu instruuntur, non semper aut terrarum excipiendarum causa aut repurgandi agri aut finem praestandi fiunt.
|
| 172 |
+
<milestone n="46" unit="section"/> Aliquando enim per magnum spatium aut uiuaria aut pomaria aut uineas aut oliueta aut arbusta maceriis supra dictis includunt et ab incursionibus bestiarum defendunt. Ita diligenter omnia exquiri debebunt, ne qua ratione fallamur.</p><p>
|
| 173 |
+
<milestone n="47" unit="section"/> Riuis si fines obseruabuntur, qui non semper singulorum agrorum extremitates ambire possunt, sed per aliquod spatium lateribus quibusdam possessionum finem praestare, intuendum erit an sit consuetudo ultro citroque riuorum aliquas partes agrorum possideri ab his qui trans riuum contrarios agros habebunt.
|
| 174 |
+
<milestone n="48" unit="section"/> Quidam enim riui ab origine, id est a capite, donec in mari defluant, fines possessionibus praestant, quidam uero ultro citroque transmittunt possessores. Quod ipsud requirendum erit an in consuetudine regionum sit.
|
| 175 |
+
<milestone n="49" unit="section"/> Comperimus enim quibusdam locis per omnem tractum riui finalis aliquas particulas agrorum ab eis qui econtrarios trans riuum habent agros emptas iunctasque eis agris qui riuo finirentur. Quod ipsud non debet nocere exemplo, quoniam emptae particulae aliis agris iungantur.
|
| 176 |
+
<milestone n="50" unit="section"/> Ita transeundi riui non debet haec condicio confundere possessores. Quod etiam in fossarum condicione euenire potest, itemque uiarum.</p><p>
|
| 177 |
+
<milestone n="51" unit="section"/> Riuus autem quotiens finem facit, appellatur "riuo recto".</p><p>
|
| 178 |
+
<milestone n="52" unit="section"/> Qui si alicuius terras minutatim ex alia parte abstrahat et alii contrario relinquat, quod uocant abluuionem et alluuionem, repetitio finium haud datur: inducit enim necessitatem riparum tuendarum. Quod iuste uidetur prospectum, ut terrae possessoribus saluae sint, etiam publicae utilitatis causa.</p><p>
|
| 179 |
+
<milestone n="53" unit="section"/> Quod ‹si› ui tempestatum riui torrentes subito alueum cursumque mutent, iustum, ut nostra fert opinio, erit ut aluei ueteris fines suos quisque obtineat.</p><p>
|
| 180 |
+
<milestone n="54" unit="section"/> In aliquibus regionibus ita fines inter possessores ordinati sunt, ut rigores durent per longum tractum; incidentesque in uiis aut riuis aut in substructionibus aut rigoribus aliisque finitionum generibus deficient supra dicti rigores: inde in quo inciderint genere fines obseruabuntur, donec et illud ipsud genus aliquo incidat quo finiantur agri. </p><p>
|
| 181 |
+
<milestone n="55" unit="section"/> Ergo et rigores et uiae et riui et substructiones alii aliis incidentibus inter se inuicem succedunt. Nam et in ipsis generibus sicubi coxae sunt, terminos inuenimus frequenter; sed et petras naturales quae in finibus incidunt saepe notatas inuenimus.</p><p>
|
| 182 |
+
<milestone n="56" unit="section"/> Omnia autem finitionum genera quae in occupatoriis agris uidentur inueniri posse in quaestoriis et diuisis et adsignatis agris frequenter inueniuntur, quoniam emendo uendendoque aut cambiando mutandoque similia finitionum genera inueniri possunt.
|
| 183 |
+
<milestone n="57" unit="section"/> Sed et unius agri extremitas potest multis finiri generibus, cum ex uno latere finiatur terminis, ex alio arboribus, ‹ex› alio supercilio, ex alio riuo, quaeque alia obseruabilia in finibus sunt.
|
| 184 |
+
<milestone n="58" unit="section"/> Ita non uno genere, quasi lege data, fines obseruabuntur. Quae etiam in omnibus agrorum condicionibus euenire possunt.</p><p>
|
| 185 |
+
<milestone n="59" unit="section"/> Illud uero inuenimus aliquibus locis, ut inter arua uicini arguantur confundere fines eoque usque aratrum perducere ut in finibus solidum marginem non relinquant quo discerni possint fines.</p><p>
|
| 186 |
+
<milestone n="60" unit="section"/> Sed et in uineis aliisque culturarum generibus simile quid inueniatur. Si enim duo possessores extremis finibus uineas habent, cum fodiunt, finem solidum relinquunt; nam et signa defodiunt.</p><p>
|
| 187 |
+
<milestone n="61" unit="section"/> Praeterea et in multis regionibus comperimus quosdam possessores non continuas habere terras, sed particulas quasdam in diuersis locis, interuenientibus complurium possessionibus; propter quod etiam complures uicinales uiae sint, ut unusquisque possit ad particulas suas iure peruenire. Sed et de uiarum condicionibus locuti sumus. Quorundam agri seruitutem possessoribus ad particulas suas eundi redeundique praestant.
|
| 188 |
+
<milestone n="62" unit="section"/> Quorundam etiam uicinorum aliquas siluas quasi publicas, immo proprias quasi uicinorum, esse comperimus, nec quemquam in eis caedendi pascendique ius habere nisi uicinos quorum sint; ad quas itinera saepe, ut supra diximus, per alienos agros dantur.</p></div1>
|
| 189 |
+
|
| 190 |
+
<div1 n="3"><head>III DE QVAESTORIIS AGRIS</head><p><milestone n="1" unit="section"/> Quaestorii dicuntur agri quos ex hoste captos populus Romanus per quaestores uendidit. Hi autem limitibus institutis laterculis quinquagenum iugerum effectis uenierunt. Quem modum decem actus in quadratum per limites demensi efficiunt; unde etiam limites decimani sunt dicti.</p><p>
|
| 191 |
+
<milestone n="2" unit="section"/> Horum uero agrorum paene iam obliterata sunt signa: nam aliquibus locis etiam lapides qui in denis actibus emensis positi erant interciderunt, et limites ipsi, id est rigores, non parentibus lapidibus difficile inueniuntur. Paene iam itaque fit ut ‹ad› occupatoriam condicionem recidant. In quibus alia similia in finibus obseruabuntur.</p><p>
|
| 192 |
+
<milestone n="3" unit="section"/> Limites autem ab liminibus uocabula acceperunt, quoniam limina introitus exitusque locis praestant, limites agris similiter introitus exitusque. Qui in agris diuisis et adsignatis semper peruii esse debebunt tam itineribus quam et mensuris agendis.
|
| 193 |
+
<milestone n="4" unit="section"/> Cum ergo omnes limites a mensura denum actuum decimani dicti sint, hi qui orientem occidentemque intuentur quique meridianum et septentrionem tenent, unum uocabulum illis erat: decimani nuncupabantur matutini et uespertini et meridiani et septentrionales. Alii uero ob regionum positionem et naturam appellauerunt maritimos et montanos.
|
| 194 |
+
<milestone n="5" unit="section"/> Postea uero cum agri diuiderentur et adsignarentur, decimani quidem uocabulum permansit, ut hi qui orientem occidentemque intuentur decimani dicerentur; hi uero qui meridianum et septentrionem, quoniam cardinem mundi tenerent, cardines sunt appellati.</p><p>
|
| 195 |
+
<milestone n="6" unit="section"/> Et omnes limites dirimunt agros centuriasque designant. Qui, ut supra diximus, in agris diuisis et adsignatis semper peruii esse debebunt et itineribus et mensuris agendis.</p><p>
|
| 196 |
+
<milestone n="7" unit="section"/> Centuriis, quarum mentionem nunc facimus, uocabulum datum est ex eo ‹quod› cum antiqui agrum ex hoste captum uictori populo per bina iugera partiti sunt, centenis hominibus ducentena iugera dederunt; et ex hoc facto centuria iuste appellata est.</p><p>
|
| 197 |
+
<milestone n="8" unit="section"/> Ergo in quaestoriis agris adhuc in regionibus quibusdam manentibus lapidibus quibus limites inueniri possunt, aliqua uestigia reseruantur. Sed, ut supra diximus, emendo uendendoque aliquas particulas ita confuderunt possessores, ut ad occupatoriorum condicionem reciderint. Tamen, ut supra diximus, in aliquibus et lapides et rigores aliqui inueniuntur et fines praestant.</p></div1>
|
| 198 |
+
|
| 199 |
+
<div1 n="4"><head>IV DE DIVISIS ET ADSIGNATIS</head><p><milestone n="1" unit="section"/> Diuisi et adsignati agri ‹non› unius sunt condicionis. Nam et diuiduntur sine adsignatione et redduntur sine diuisione. Diuiduntur ergo agri limitibus institutis per centurias, adsignantur uiritim nominibus.</p><p>
|
| 200 |
+
<milestone n="2" unit="section"/> Ergo agrorum diuisorum qui institutis limitibus diuisi sunt formae uarias appellationes accipiunt. Quidam ‹in› arboreis tabulis, alii in aenis, alii in membranis scripserunt. Et quamuis una res sit forma, alii dicunt perticam, alii centuriationem, alii metationem, alii limitationem, alii cancellationem, alii typon, quod, ut supra diximus, una res est, forma.
|
| 201 |
+
<milestone n="3" unit="section"/> Quidam formas quarum mentio habita est in aere scalpserunt, id est in aereis tabulis scripserunt. Hi tamen quidquid instituerunt curandum erit ut fide aestimetur, ne quis uoluntario finem proferat; illa tantum fides uideatur, quae aereis tabulis manifestata est.
|
| 202 |
+
<milestone n="4" unit="section"/> Quod si quis contra dicat, sanctuarium Caesaris respici solet; omnium enim agrorum et diuisorum et adsignatorum formas, sed et diuisionum et ‹adsignationum› commentarios, et principatus in sanctuario habet. Qualescumque enim formae fuerint, si ambigatur de earum fide, ad sanctuarium principis reuertendum erit.</p><p>
|
| 203 |
+
<milestone n="5" unit="section"/> Causam autem diuidendorum agrorum bella fecerunt. Captus enim ager ex hoste uictori militi ueteranoque adsignatus hostibus pulsis aequalis in modo manipuli datus est.
|
| 204 |
+
<milestone n="6" unit="section"/> Nec tamen omnibus personis uictis ablati sunt agri; nam quorundam dignitas aut gratia aut amicitia uictorem ducem mouit ut eis concederet agros suos.
|
| 205 |
+
<milestone n="7" unit="section"/> Itaque, limitibus actis, cum centuriae exigerentur, eorum quorum nomina continerent agri notabantur, quantum in quaque centuria haberent.
|
| 206 |
+
<milestone n="8" unit="section"/> Inscriptiones itaque in centuriis sunt tales: "dextra aut sinistra decimanum totum, ultra citraue cardinem totum adsignatum illi tantum"; inde suscriptum est nomen cui concessum est inscriptione tali: "redditum illi tantum".
|
| 207 |
+
<milestone n="9" unit="section"/> Praeterea scriptum est et "redditum et commutatum pro suo". Quod ideo fit, quoniam particulas quasdam agrorum in diuersis locis habentes duo quibus agri reddebantur, ut continuam possessionem haberent, modum pro modo secundum bonitatem taxabant; et in locum eius quod in diuerso erat, maiorem partem accepit itaque, sicut supra diximus, qui hanc inscriptionem accepit, id est "redditum commutatum pro suo".</p><p>
|
| 208 |
+
<milestone n="10" unit="section"/> Inscriptiones ergo diligenti cura intuendae erunt, ut sciamus quantum dati adsignati sit, quantum redditi et quantum commutati, qua computatione facta quanto minus fuerit quam centuriae modus esse debet subseciuum uocatur.
|
| 209 |
+
<milestone n="11" unit="section"/> Subseciuorum uero genera
|
| 210 |
+
sunt duo. Vnum est quod a subsecante linea mensurae quadratum excedet. Alterum est autem quod subsecante adsignationis linea etiam in mediis centuriis relinquetur. Euenit hoc autem ideo, quoniam militi ueteranoque cultura adsignatur: si quid enim amari et incerti soli est, id adsignatione non datur.</p><p>
|
| 211 |
+
<milestone n="12" unit="section"/> Inscriptiones in centuriis frequenter inuenimus tales: "datum adsignatum" singulis personis certum modum, aliquando uero compluribus unum modum. De qua re diligenter inquirendum erit utrum aequaliter modus ille pluribus adscriptus diuidi debeat an aliquibus personis et alicui plus debeatur.
|
| 212 |
+
<milestone n="13" unit="section"/> Non enim omnibus aequaliter datus, sed et secundum ‹gradum› militiae et modus est datus. Manipulus ergo singulas acceptas accipient, aliqui gradus singulas et dimidias, aliqui binas. Pluribus ergo, ut supra diximus, personis ‹non› aequaliter adsignatur modus.
|
| 213 |
+
<milestone n="14" unit="section"/> Sed nec singulis acceptis modi per omnes regiones aequalitas est; nam secundum bonitatem agrorum computatione facta acceptas partiti sunt: melioris itaque agri minorem modum acceperunt.</p><p>
|
| 214 |
+
<milestone n="15" unit="section"/> Ergo adscriptiones in centuriis, ut coeperamus, explicandae sunt. Diximus enim "datum adsignatum" compluribus aliquando unum modum adscribi; sed et "redditum suum" aliquando pluribus personis unus modus adscribitur.
|
| 215 |
+
<milestone n="16" unit="section"/> Quae an aliquando aliter partiri debeant, inde colligere poterimus, ut respiciamus professiones: si enim quibus agri sui reddantur, iussi professi sunt quantum modum quoque loco possiderent.
|
| 216 |
+
<milestone n="17" unit="section"/> Praeterea inuenimus suscriptiones tales, ‹ut› "datum adsignatum" adscriptum sit, subiectum "redditum suum" uni aut duobus pluribusue personis, et modus nullus adscriptus; quod, ‹ut› nostra fert opinio, quod datum adsignatum computatum sit: reliquum quidquid erit ex centuria, eius eorumue erit quorum nomina sine modo inueniuntur.
|
| 217 |
+
<milestone n="18" unit="section"/> Aliquando integras plenasque centurias binas pluresue continuas uni nomini redditas inuenimus; ex quo intellegitur "redditum suum" lati fundi: ‹hi› per continuationem seruantur centuriis.
|
| 218 |
+
<milestone n="19" unit="section"/> Inscribuntur quaedam "excepta", quae aut sibi reseruauit auctor diuisionis et adsignationis aut alii concessit. Inscribuntur et "compascua", quod est genus quasi subseciuorum siue loca quae proximi quique uicini, id est qui ea contingunt, pascunt.
|
| 219 |
+
<milestone n="20" unit="section"/> Illud uero ‹obseruandum, quod semper sanxerunt› auctores diuisionis adsignationisque ‹qui› leges quasdam colonis describunt, ut qui agri delubris sepulchrisue publicisque solis, itinera, uiae, actus, ambitus ductusque aquarum, quae publicis utilitatibus seruierint ad id usque tempus quo agri diuisiones fierent, in eadem condicione essent qua ante fuerant; nec quicquam utilitatibus publicis derogauerunt.</p><p>
|
| 220 |
+
<milestone n="21" unit="section"/> In quibusdam regionibus fluminum modus adsignationi cessit, in quibusdam uero tamquam subseciuus relictus est, aliis autem exceptus inscriptumque "flumini illi tantum". Vt in Pisaurensi comperimus "datum adsignatumque" ut "ueterano", deinde "redditum suum ueteri possessori", "flumini Pisauro tantum, in quo alueus"; deinceps et ultra ripas utrimque aliquando adscriptum modum per omnes centurias per quas id flumen decurret.
|
| 221 |
+
<milestone n="22" unit="section"/> Quod factum auctor diuisionis adsignationisque iustissime prospexit: subitis enim uiolentisque imbribus excedens ripas defluet quoad etiam ultra modum sibi adscriptum egrediatur uicinorumque uexet terras.
|
| 222 |
+
<milestone n="23" unit="section"/> Cum ergo possessores hoc incommodum patiantur adsiduitate tempestatum contentoque flumine alueo ripisque suis aequum uideatur iniuriam passos subsequi terras usque ad alueum fluminis, has tamen terras Pisaurenses publice uendiderunt, quas credendum est proximos quosque contingentes eas emisse uicinos.</p><p>
|
| 223 |
+
<milestone n="24" unit="section"/> Limitum quoque modus in quibusdam regionibus per amplum spatium exceptus est, in quibusdam uero modo adsignationis cessit. Ergo centuriae limitibus clausae qui a limitationibus excipiuntur a praescripta lege latitudine actae incipiant mensurae oportet centuriarum; in his quibus non excipiuntur, ab linea mensurali per limitem omnis modus in mensuram centuriae cadit. Qui tamen, ut supra diximus, semper itineribus ‹et› mensuris agendis peruii oportet ut sint.
|
| 224 |
+
<milestone n="25" unit="section"/> Spatium autem intra quod sortis solum uersari debeat quasi dignationes dat: decimano uero et cardini maximis maximus latitudinis modus praescribi debet, deinde quintam quamque centuriam includenti per decimanos cardinesque; ‹qui› cum uiginti et quinque centurias includant, saltus appellatur.</p><p>
|
| 225 |
+
<milestone n="26" unit="section"/> Quibusdam regionibus, cum in ipsis incidant uillis, portas domini uillarum faciunt ianuasque imponunt et seruos huic negotio ad transmittendum populum applicant, quoniam utilissimum iter populo seruari debeat.
|
| 226 |
+
<milestone n="27" unit="section"/> Datur autem uia a possessoribus, ut limites occurrent; hac tamen condicione, ut si uillae in limitibus positae sint, id est limites in quibus incidunt, reddant per agros suos iter populo, dum non deterius quam per uillas transeant. Sed quaedam ita positae sunt ut quantumcumque de limite deflectere uelint, incommodum iter patiantur: ita necessario per ipsas transeunt uillas.
|
| 227 |
+
<milestone n="28" unit="section"/> Limitem autem non puto quemquam occupare debere colendo, ut per agrum iter reddere mallet: alioquin deflexus illi qui de limite detorquentur multo maiorem occupant modum.</p><p>
|
| 228 |
+
<milestone n="29" unit="section"/> Centuriae autem non per omnes regiones ducenta iugera obtinent: in quibusdam ducentena dena inuenimus, in quibusdam ducentena quadragena. Ita diligenti cura et haec erunt respicienda, quoniam et limitum non aequale spatium inter lapides sit oportet, si amplius quam ducentena iugera centuriae habent.
|
| 229 |
+
<milestone n="30" unit="section"/> Vt puta si habet centuria iugera CCXL, sint oportet per decimanum aut cardinem ab lapide ad lapidem actus XXIIII, et per alterum limitem actus XX: tot enim actus quorum numeri per decimanum ac per cardinem dati inter se multiplicati facient CCCCLXXX.
|
| 230 |
+
<milestone n="31" unit="section"/> Itaque diligenter id scrutandum, quanta per decimanum et quanta per cardinem spatia inter lapides obseruari debeant. Comperimus in quibusdam perticis, cum centuriae ducenta iugera haberent, non uiginti actus aequaliter per limites inter lapides datos: in Beneuentano actus uiginti quinque per decimanos et actus sedecim per cardines; qua mensura iugera ducenta quidem includuntur, centuriae quadratae non exprimuntur.</p><p>
|
| 231 |
+
<milestone n="32" unit="section"/> Illud praeterea comperimus, deficiente numero militum ueteranorum agro qui territorio eius loci continetur in quo ueterani milites deducebantur, sumptos agros ex uicinis territoriis diuisisse et adsignasse; horum etiam agrorum qui ex uicinis populis sumpti sunt proprias factas esse formas; id est suis limitibus quaeque regio diuisa est, et non ab uno puncto omnes limites acti sunt, sed, ut supra dictum est, suam quaeque regio formam habet.
|
| 232 |
+
<milestone n="33" unit="section"/> Quae singulae praefecturae appellantur ideo quoniam singularum regionum diuisioni alios praefecerunt, uel ex eo quod in diuersis regionibus magistratus coloniarum iuris dictionem mittere soliti sunt. Ac tamen omnes quae earum coloniarum ciues acceperunt eius perticae appellabuntur: ergo praefectura illa dicitur cuius territorio ager sumptus fuerit, pertica illa, tamquam colonia, ubi ciuis deductus fuerit.
|
| 233 |
+
<milestone n="34" unit="section"/> Nec tamen semper uniuersa territoria, quotiens ager coloniae defecit, uicinis auferuntur, sed solum quod adsignare necesse fuit; quod ipsum legis praescriptio declarat.
|
| 234 |
+
<milestone n="35" unit="section"/> Aliquando uero in limitationibus ‹si› ager etiam ex uicinis territoriis sumptus non suffecisset et auctor diuisionis adsignationisque quosdam ciues coloniis dare uelit ‹et› agros eis adsignare, uoluntatem suam edicit commentariis aut in formis extra limitationem: "monte illo, pago illo, illi iugera tot", aut "illi agrum illum, qui fuit illius".
|
| 235 |
+
<milestone n="36" unit="section"/> Hoc ergo genus fuit adsignationis sine diuisione; quoniam, ut supra dictum est, agri diuiduntur limitibus structis per centurias, adsignantur uiritim nominibus.
|
| 236 |
+
<milestone n="37" unit="section"/> Sunt uero diuisi nec adsignati, ut etiam in aliquibus regionibus comperimus; quibus, ut supra diximus, redditi sunt agri iussi professi sunt quantum quoque loco possiderent. Aliquibus uero ita contigit, ut iussi aestimatione facta profiterentur; quibus secundum aestimationem pecunia data est pulsique agris suis sunt ueteranusque uictor eo deductus est.</p><p>
|
| 237 |
+
<milestone n="38" unit="section"/> Illud uero quod saepe respicimus, quod similitudines culturarum comparemus, potest quidem fieri ut similis conuenientisque culturae etsi ‹sit› una facies, plures tamen domini. Nam cum pulsi essent populi ‹captique› potestati qui locupletiorum fuissent lati fundi, qui unius ager fuisset, pluribus personis hic diuisus et adsignatus est.
|
| 238 |
+
<milestone n="39" unit="section"/> Ita quamuis ille habuerit culturae faciem quem plures domini acceperunt, erit quidem inter plures similis facies; tamen quisque suum secundum acceptas habere debebit.
|
| 239 |
+
<milestone n="40" unit="section"/> Item contrario euenit ut quod pluribus adsignatum est ad unum perueniat dominum, et quamuis dissimiles sint culturae, ut etiam finitiones appareant quae erant inter eos, id est quibus adsignati erant agri, tamen, ut saepe inuenimus, uni foco territoria complurium acceptarum attribuantur.
|
| 240 |
+
<milestone n="41" unit="section"/> Nihil ergo nocere debebunt uarietates et dissimilitudines culturarum; ex quibus, ut nostra fert opinio, nascuntur saepe controuersiae; et aes respicitur, id est quas quique acceptas defendant, quibusque personis redditum aut commutatum sit pro suo.</p><p>
|
| 241 |
+
<milestone n="42" unit="section"/> Saepe etiam unius eiusdemque nominis duo domini acceptam sibi defendunt. Quae res quamuis sit confusa, tamen modus minor in possessione maiorem modum sequitur. Aliquando autem monumenta eorum quibus adsignati sunt agri aut uocabula uillarum agrorumque quamuis iusta uidentur, tamen, ut supra et saepe commemorauimus, potuerunt aliquando aliqui aliquem numerum, id est aliquantas particulas, emisse aut uendidisse.
|
| 242 |
+
<milestone n="43" unit="section"/> Euenit aliquando, ut in Nolano comperimus, idem, quom diuisio non ab uno puncto concessit, sed ex diuersis limitibus qui oblique inter se concurrunt. Ergo uidendum est qua significantia linearum regio dinosci possit, ut intellegi possit "dextra" aut "sinistra decimanum dexteriorem" aut "dextra" aut "sinistra decimanum sinisteriorem".
|
| 243 |
+
<milestone n="44" unit="section"/> Praeterea dicitur et "aes miscellum". Ita euenit ut qui a diuo Iulio deducti erant temporibus Augusti militiam repetissent; consumptisque bellis uictores terras suas repetierunt; in locum tamen defunctorum alii agros acceperunt. Ex quo fit ut his centuriis inueniantur et eorum nomina qui deducti erant, et eorum qui postea in locum successerunt.
|
| 244 |
+
<milestone n="45" unit="section"/> Quod tamen hac suspicione nos inuenimus sic ‹esse›. Cum data adsignata nos computaremus et excederent centuriae modum, reuersi ad originem primam adsignationis inuenimus postea adiecta esse nomina in hac condicione qua supra opinati sumus.</p><p>
|
| 245 |
+
<milestone n="46" unit="section"/> Subseciuorum mentio repetenda est. Auctores enim diuisionis adsignationisque aliquando subseciua rebus publicis coloniarum concesserunt, aliquando in condicione illorum remanserunt. Quae quidam, id est coloni, sibi donata uendiderunt, aliqui uectigalibus proximis quibusque adscripserunt, alii per singula lustra locare soliti per mancipes reditus percipiunt, alii in plures annos. Quae ex monumentis publicis cognosci possunt.</p><p>
|
| 246 |
+
<milestone n="47" unit="section"/> Collegia sacerdotum itemque Virgines habent agros et territoria quaedam etiam determinata et quaedam aliquibus sacris dedicata, in eis etiam lucos, in quibusdam etiam aedes templaque. Quos agros quasue territoriorum formas aliquotiens comperimus extremis finibus comprehensas sine ulla mensurali linea, modum tamen inesse scriptum.</p><p>
|
| 247 |
+
<milestone n="48" unit="section"/> Praeterea cum ex aliis territoriis ager sumptus est, et subseciua et uacuae centuriae quae in adsignationem non ceciderant redditae sunt eis ex quorum territorio agri sumpti erant. Quae et ipsi aut uendiderunt aut uectigalibus subiecta habuerunt, sicut et aliarum rerum publicarum comperimus, ut supra commemorauimus.
|
| 248 |
+
<milestone n="49" unit="section"/> Non enim omnis ager centuriatus in adsignationem cecidit, sed et multa uacua relicta sunt. Quorum ea condicio est quae subseciuorum. De quibus Domitianus finem statuit, id est possessoribus ea concessit.</p><p>
|
| 249 |
+
<milestone n="50" unit="section"/> Subseciuorum diximus hanc condicionem esse factam, quod siluae et loca aspera in adsignationem non uenerunt. Comperimus uero in aliquibus regionibus et pascua et siluas adsignatas esse, adscriptumque in formis ita: "illi siluas et pascua, iugera tot".</p><p>
|
| 250 |
+
<milestone n="51" unit="section"/> Territoria inter ciuitates, id est inter municipia et colonias et praefecturas, alia fluminibus finiuntur, alia summis montium iugis ac diuergiis aquarum, alia etiam lapidibus positis praesignibus, qui a priuatorum terminorum forma differunt; alia etiam inter binas colonias limitibus perpetuis diriguntur.
|
| 251 |
+
<milestone n="52" unit="section"/> De quibus, id est territoriis, si quando quaestio mouetur, respiciuntur leges ciuitatibus datae, id est coloniis municipiisque et praefecturis. Nam inuenimus saepe in publicis instrumentis significanter descripta territoria: uocabulis enim aliquorum locorum comprehensis incipiunt ambire territoria.</p><p>
|
| 252 |
+
<milestone n="53" unit="section"/> Illud uero quod compertum est, pluribus municipiis ita fines datos ut, cum pulsi essent populi et deducerentur coloni in unam aliquam electam ciuitatem, multis, ut supra et saepe commemorauimus, erepta sunt territoria, et diuisi sunt complurium municipiorum agri, et una limitatione comprehensa sunt: facta est pertica omnis, id est omnium territoriorum, coloniae eius in quae coloni deducti sunt.
|
| 253 |
+
<milestone n="54" unit="section"/> Ergo fit ut plura territoria confusa unam faciem limitationis accipiant. Aliquibus uero auctores diuisionis reliquerunt aliquid agri, ‹id› est quibus abstulerunt, quatenus haberent iuris dictionem: aliquos intra muros cohibuerunt.
|
| 254 |
+
<milestone n="55" unit="section"/> Itaque, ut frequenter iam nimis diximus, leges datae coloniis municipiisque intuendae erunt; nam et compluribus locis certos dederunt fines intra quos iuris dictionem habere deberent.
|
| 255 |
+
<milestone n="56" unit="section"/> Cum non potuerit uniuersus ager in adsignationem cadere propter aut asperitatem locorum aut praerupta montium, quamuis excederent fines lege datos, tamen, quoniam uacabant, concessi sunt his quorum finibus sumpti erant, nec tamen iuris dictio concessa est.
|
| 256 |
+
<milestone n="57" unit="section"/> Saepe etiam rei publicae ager donatus est. Si quando tamen, ut supra diximus, quaestio de his moueatur, leges coloniarum ac municipiorum respiciendae erunt.</p><p>
|
| 257 |
+
<milestone n="58" unit="section"/> Sed et pagi saepe significanter finiuntur: de quibus non puto quaestionem futuram quorum territoriorum ipsi pagi sint, sed quatenus territoria. Quod tamen intellegi potest uel ex hoc, magistri pagorum quod pagos lustrare soliti sunt, uti trahamus quatenus lustrarent.
|
| 258 |
+
<milestone n="59" unit="section"/> Si uero de ipsis pagis quaestionem quis moueat, amplae rei negotium mouebitur. Respiciendum tamen, ut saepe diximus, ‹a› quibus ex utrimque locantur. Nam et quotiens militi praetoriano aliiue cui comitatui annona publica praestanda est, si ligna aut stramenta deportanda, quaerendum quae ciuitates quibus pagis huius modi munera praebere solitae sint. Praeterea et regiones solent etiam diuersa sacra facere: ita uidendum erit qualiter pagi sacra faciant.</p><p>
|
| 259 |
+
<milestone n="60" unit="section"/> Gracchanorum et Syllanorum limitationum mentio habenda est. In quibusdam etiam regionibus, ut opinamur, isdem lapidibus limitibusque manentibus post adsignationes posteriores, duces facti sunt. Quibusdam autem, limitibus institutis, alii lapides sunt positi, etiam eis manentibus quos Gracchani aut Syllani posuerunt.
|
| 260 |
+
<milestone n="61" unit="section"/> De qua re diligenter intuendum erit ut eos lapides eosque limites comprehendamus qui postremo per auctores diuisionis positi sunt.
|
| 261 |
+
<milestone n="62" unit="section"/> Praeterea cum auctores adsignationis diuisionisque, non sufficientibus agris coloniarum, aliquos ex uicinis territoriis sumpsissent, eos adsignauerunt quidem futuris ciuibus coloniarum, sed iuris dictio eis agris qui adsignati sunt penes eos remansit ex quorum territorio sumpti erant. Quod ipsud diligenter intuendum erit et leges respiciendae.</p>
|
| 262 |
+
</div1>
|
| 263 |
+
|
| 264 |
+
</body>
|
| 265 |
+
</text>
|
| 266 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De medicina (Cassius Felix), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De medicina (Plinius Secundus Iunior Ps.), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De metris (Mallius Theodorus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keil.pos.xml
ADDED
|
Binary file (38 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De nomine (Pseudo-Probus), ed. Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii.pos.xml
ADDED
|
Binary file (35.9 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De nomine et uerbo (Phocas), ed. GL vol. 5,410-439,7.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "De nomine et uerbo (Phocas), ed. GL vol. 5,410-439,7 (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14050",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "8881",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14050. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De salutaribus praeceptis (Caelius Aurelianus), publ. digilibLT.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "De salutaribus praeceptis (Caelius Aurelianus), publ. digilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14363",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "2482",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14363. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De speciali significatione diaeticarum passionum (Caelius Aurelianus), publ. dig.pos.xml
ADDED
|
Binary file (68.1 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De summa temporum (Iordanes), publ. Weidmann.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De summa temporum uel origine actibusque gentis Romanorum. (Iordanes), publ. dig.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De ultimis syllabis ad Caelestinum (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,219-264.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De verborum Graeci et Latini differentiis vel societatibus excerpta (Macrobius T.pos.xml
ADDED
|
Binary file (13.3 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/De verborum Graeci et Latini differentiis vel societatibus excerpta (Macrobius T.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,184 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
|
| 2 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 3 |
+
<teiHeader>
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
<fileDesc>
|
| 6 |
+
<titleStmt>
|
| 7 |
+
|
| 8 |
+
<title>De verborum Graeci et Latini differentiis vel societatibus excerpta</title>
|
| 9 |
+
<author ref="http://viaf.org/viaf/39387062">Macrobius Theodosius<date>c.420</date></author>
|
| 10 |
+
</titleStmt>
|
| 11 |
+
<editionStmt>
|
| 12 |
+
<edition>critical edition, no apparatus</edition>
|
| 13 |
+
<editor>Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii</editor>
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
<editor role="keil"></editor>
|
| 16 |
+
</editionStmt>
|
| 17 |
+
<publicationStmt>
|
| 18 |
+
|
| 19 |
+
<publishingHouse>Teubner</publishingHouse>
|
| 20 |
+
<pubPlace>Lispiae</pubPlace>
|
| 21 |
+
<date>1855-1880</date>
|
| 22 |
+
<idno type="GL"></idno>
|
| 23 |
+
</publicationStmt>
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
<seriesStmt>
|
| 26 |
+
<ref>Grammatici Latini</ref>
|
| 27 |
+
<idno>MacThe.DeVeGrK</idno>
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
</seriesStmt>
|
| 30 |
+
<sourceDesc>
|
| 31 |
+
<p></p>
|
| 32 |
+
</sourceDesc>
|
| 33 |
+
</fileDesc>
|
| 34 |
+
<encodingDesc>
|
| 35 |
+
<projectDesc>This TEI xml file from <a href="http://kaali.linguist.jussieu.fr/CGL/index.jsp" target="_blank"><hi>Corpus Grammaticorum Latinorum</hi></a> was adapted for the University of Zurich's <a href="www.mlat.uzh.ch" target="_blank"><hi>Corpus Corporum</hi></a> project by Ph. Roelli in 2015</projectDesc>
|
| 36 |
+
<editorialDecl>
|
| 37 |
+
<normalization>Classical Latin orthography, no distinction u/v</normalization>
|
| 38 |
+
</editorialDecl>
|
| 39 |
+
</encodingDesc>
|
| 40 |
+
<profileDesc>
|
| 41 |
+
<creation>
|
| 42 |
+
<date></date>
|
| 43 |
+
</creation>
|
| 44 |
+
<langUsage>
|
| 45 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 46 |
+
</langUsage>
|
| 47 |
+
<textClass>
|
| 48 |
+
<keywords>
|
| 49 |
+
<list>
|
| 50 |
+
<item></item>
|
| 51 |
+
<item></item>
|
| 52 |
+
</list>
|
| 53 |
+
</keywords>
|
| 54 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 55 |
+
<list>
|
| 56 |
+
<item></item>
|
| 57 |
+
</list>
|
| 58 |
+
</keywords>
|
| 59 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 60 |
+
<list>
|
| 61 |
+
<item></item>
|
| 62 |
+
</list>
|
| 63 |
+
</keywords>
|
| 64 |
+
</textClass>
|
| 65 |
+
</profileDesc>
|
| 66 |
+
</teiHeader>
|
| 67 |
+
<text>
|
| 68 |
+
<body>
|
| 69 |
+
|
| 70 |
+
<milestone n="045" unit="work"/>
|
| 71 |
+
|
| 72 |
+
<div1><head>De verborum Graeci et Latini differentiis vel societatibus excerpta</head>
|
| 73 |
+
<pb n="0631"/>
|
| 74 |
+
<lb n="6"/>Theodosius Symmacho suo salutem dicit.
|
| 75 |
+
<lb n="7"/>cum uel natura uel usus loquendi linguas gentium multiplici
|
| 76 |
+
<lb n="8"/>diuersitate uariasset, ceteris aut anhelitu aut sibilo explicantibus loqui suum.
|
| 77 |
+
<lb n="9"/>solis Graecae Latinaeque et soni leporem et artis disciplinam atque in ipsa
|
| 78 |
+
<lb n="10"/>loquendi mansuetudine similem cultum et coniunctissimam cognationem
|
| 79 |
+
<lb n="11"/>dedit. nam et isdem orationis partibus absque articulo, quem Graecia
|
| 80 |
+
<lb n="12"/>sola sortita est, et isdem penes singulas partes obseruationibus sermo
|
| 81 |
+
<lb n="13"/>uterque distinguitur, pares fere in utroque conponendi figurae, ut
|
| 82 |
+
<lb n="14"/>propemodum qui utramuis artem didicerit ambas nouerit. sed quia ita natura
|
| 83 |
+
<lb n="15"/>fert, ne quid sic esse alteri simile possit, ut idem illi sit (necesse est
|
| 84 |
+
<lb n="16"/>enim omne quod simile est aliqua differentia ab eo cui confertur recedat),
|
| 85 |
+
<lb n="17"/>ideo, cum partes orationis in utraque lingua arta inter se similitudine
|
| 86 |
+
<lb n="18"/>uincirentur, quasdam tamen proprietates, quibus seorsum insignirentur,
|
| 87 |
+
<lb n="19"/>habuerunt, quae Graeco nomine idiomata uocantur.
|
| 88 |
+
|
| 89 |
+
<topic id="18" volume="5"/>
|
| 90 |
+
|
| 91 |
+
<lb n="20"/>item prima utriusque uerbi societas in hoc est, quod neutrum eorum
|
| 92 |
+
<lb n="21"/>in casus flectitur; deinde quod utrumque comitatur persona numeri figura
|
| 93 |
+
<lb n="22"/>coniugatio tempus modus, quem <Graeci> enclisin uocant, Latini cum formis
|
| 94 |
+
<lb n="23"/>in qualitate posuerunt, genus, quod apud Graecos diathesis nuncupatur,
|
| 95 |
+
<lb n="24"/>horum singulis inspectis sollertius quae in his diuersa sunt non latebunt.
|
| 96 |
+
<lb n="25"/>circa casus, ut diximus, utrisque perfecta communio est. prima utriusque
|
| 97 |
+
<lb n="26"/>uerbi societas est in hoc: nam et neutrum casibus declinatur et utrumque
|
| 98 |
+
<lb n="27"/>similiter uniuersis paene casibus seruit, ut misereor illius, parco illi,
|
| 99 |
+
<lb n="28"/>ueneror illum, uenio ab illo, nitor illo; item <foreign xml:lang="greek">φροντίζω τοῦδε</foreign>, <foreign xml:lang="greek">πείθομαι </foreign>
|
| 100 |
+
<lb n="29"/><foreign xml:lang="greek">τῷδε</foreign>, <foreign xml:lang="greek">φιλῶ τόνδε</foreign>. ablatiuum enim uel quem dicunt septimum Graecia
|
| 101 |
+
<lb n="30"/>non recipit. eadem illis et in personis similitudo est, quia in utroque
|
| 102 |
+
<lb n="31"/>uerbo III eaedem personae sunt, prima uoco, secunda uocas, tertia uocat,
|
| 103 |
+
<lb n="32"/>et apud illos <foreign xml:lang="greek">καλῶ καλεῖς καλεῖ</foreign>. haec sunt fere quae habent ita inter
|
| 104 |
+
<pb n="0632"/>
|
| 105 |
+
<lb n="1"/>se communia, ut in illis omnino non differant. at in numeris haec una
|
| 106 |
+
<lb n="2"/>dissensio est, quod <foreign xml:lang="greek">δυϊκόν</foreign> usus in Latinitate nullus admisit. nam qui
|
| 107 |
+
<lb n="3"/>putant fecere dixere dualis esse numeri, subinepti sunt arguente Vergilio,
|
| 108 |
+
<lb n="4"/>qui uerbis talibus uniuersitatem uult continere, ut «<quote><l>conticuere omnes</l></quote>»
|
| 109 |
+
<lb n="5"/>et «<quote><l>una omnes fecere pedem</l></quote>».
|
| 110 |
+
<lb n="6"/>Nigidius in <opus_quote>commentariis grammaticalibus</opus_quote> uerbum autumo
|
| 111 |
+
<lb n="7"/>conpositum ait ex praepositione ab et uerbo aestimo, dictumque intercise
|
| 112 |
+
<lb n="8"/>autumo, tamquam si diceretur abaestimo, quod significaret totum aestimo.
|
| 113 |
+
<lb n="9"/>sed autumo non id solum significat aestimo, sed et dico et censeo *
|
| 114 |
+
<lb n="10"/>singula tempora non simpliciter proferuntur. et ut exempli causa
|
| 115 |
+
<lb n="11"/>unius uerbi declinatio notetur, <foreign xml:lang="greek">τύπτω</foreign> perfectum facit <foreign xml:lang="greek">τέτυφα</foreign>, et sequitur
|
| 116 |
+
<lb n="12"/>altera eiusdem temporis declinatio, quod medium perfectum uocant, <foreign xml:lang="greek">τέτυπα</foreign>:
|
| 117 |
+
<lb n="13"/>item plusquamperfectum <foreign xml:lang="greek">ἐτετύφειν</foreign>, medium plusquamperfectum <foreign xml:lang="greek">ἐτετύπειν· </foreign>
|
| 118 |
+
<lb n="14"/><foreign xml:lang="greek">ἀορίστου ἔτυψα</foreign>, <foreign xml:lang="greek">μέσου ἀορίστου ἔτυπον</foreign>. futurum primum <foreign xml:lang="greek">τύψω</foreign> facit,
|
| 119 |
+
<lb n="15"/>futurum secundum <foreign xml:lang="greek">τυπῶ</foreign>. sed et in passiua eiusdem uerbi declinatione saepe
|
| 120 |
+
<lb n="16"/>contingit repetitio uariata temporibus contenta simplicibus Latinitate compendiis.
|
| 121 |
+
<lb n="17"/>praesens tempus in secunda coniugatione uel tertia producta in io
|
| 122 |
+
<lb n="18"/>exeuntium secundam personam una syllaba profert minorem, doceo doces,
|
| 123 |
+
<lb n="19"/>ambio ambis. idem patitur et tertia correpta, si i ante o habeat, ut capio
|
| 124 |
+
<lb n="20"/>capis, pario paris. at in prima et ceteris uerbis tertiae correptae idem
|
| 125 |
+
<lb n="21"/>manet numerus syllabarum in prima secundaque persona, seco secas, dico
|
| 126 |
+
<lb n="22"/>dicis. Graecorum omnia uerba quae in <foreign xml:lang="greek">ω</foreign> exeunt, seu perispomena seu
|
| 127 |
+
<lb n="23"/>barytona sint, in quacumque coniugatione eundem tam in prima quam in
|
| 128 |
+
<lb n="24"/>secunda persona seruant numerum syllabarum. porro in uerbis uel apud
|
| 129 |
+
<lb n="25"/><Latinos> in or uel apud Graecos in <foreign xml:lang="greek">μαι</foreign> exeuntibus syllabas contraria
|
| 130 |
+
<lb n="26"/>uicissitudo dispensat. nam secunda coniugatio et tertia producta uel
|
| 131 |
+
<lb n="27"/>correpta i ante or <habens> eundem numerum retinent syllabarum in utraque
|
| 132 |
+
<lb n="28"/>persona, doceor doceris, nutrior nutriris, capior caperis, cum in actiuo
|
| 133 |
+
<lb n="29"/>[modo] horum uerborum secunda minuatur; in prima autem coniugatione
|
| 134 |
+
<lb n="30"/>et ceteris tertiae correptae uerbis una syllaba crescit [in] secunda
|
| 135 |
+
<lb n="31"/>persona, amor amaris, dicor diceris, cum in actiuo pares in utraque
|
| 136 |
+
<lb n="32"/>persona syllabae maneant. at in Graecis omne praesens tempus quod in <foreign xml:lang="greek">μαι </foreign>
|
| 137 |
+
<lb n="33"/>terminatur omni modo in secunda persona unam syllabam minuit,
|
| 138 |
+
<lb n="34"/><foreign xml:lang="greek">φιλοῦμαι φιλῇ</foreign>, <foreign xml:lang="greek">γράφομαι γράφῃ</foreign> et similia, cum in actiuo pares syllabas
|
| 139 |
+
<lb n="35"/>utraque persona seruauerit. in omni inperfecto tempore prima apud
|
| 140 |
+
<pb n="0633"/>
|
| 141 |
+
<lb n="1"/>Latinos syllaba nec adiectione nec permutatione uariatur. nam siue
|
| 142 |
+
<lb n="2"/>praesens tempus incipiat a uocali, eadem uocalis in inperfecti declinatione
|
| 143 |
+
<lb n="3"/>seruatur, ut ago agebam, siue praesenti tempori initium consonans faciat,
|
| 144 |
+
<lb n="4"/>nulla inperfecto tempori uocalis accedit, rogo rogabam.
|
| 145 |
+
<lb n="5"/>item necessario regulariter praemonemus quod apud Graecos
|
| 146 |
+
<lb n="6"/>perfectum tempus non a praesenti, sed ex futuro uelut de quadam prima
|
| 147 |
+
<lb n="7"/>positione et origine sui figuratur. nec tamen te moueat, cur transactum
|
| 148 |
+
<lb n="8"/>de necdum facto figurari dicitur, aestimantem quod praeteritum antiquius
|
| 149 |
+
<lb n="9"/>sit futuro. sed non ita est. omne enim quod factum est prius faciendum
|
| 150 |
+
<lb n="10"/>fuit, deinde factum est, et hoc quod praeteritum est aliquando futurum fuit.
|
| 151 |
+
<lb n="11"/>iure ergo de uenturo quod iam uenit efficitur, quia natura fore prius est
|
| 152 |
+
<lb n="12"/>quam fuisse. item apud Graecos numquam praeteritum perfectum in duabus
|
| 153 |
+
<lb n="13"/>syllabis inuenitur, sed est interdum VI syllabarum, ut <foreign xml:lang="greek">πεπολεμάρχηκα</foreign>,
|
| 154 |
+
<lb n="14"/>est V, ut <foreign xml:lang="greek">πεπολέμηκα</foreign>, est IV, ut <foreign xml:lang="greek">πεποίηκα</foreign>, est trium, ut <foreign xml:lang="greek">λέλυκα</foreign>, nec
|
| 155 |
+
<lb n="15"/>umquam inuenies trisyllabo minus. necesse est enim ut sit prima syllaba
|
| 156 |
+
<lb n="16"/>declinationis, secunda originis, tertia finalis, ut <foreign xml:lang="greek">λέλυκα· λε</foreign> prima syllaba
|
| 157 |
+
<lb n="17"/>declinationis est, quae induxit magnum augmentum, <foreign xml:lang="greek">λυ</foreign> originis est, quia prima
|
| 158 |
+
<lb n="18"/>uerbi positio ab hac incipit, <foreign xml:lang="greek">κα</foreign> finalis est. nec te moueat <foreign xml:lang="greek">οἶδα</foreign>, quod
|
| 159 |
+
<lb n="19"/>disyllabum est: nam <foreign xml:lang="greek">παρακείμενος</foreign> habetur. hoc enim multipliciter corruptum
|
| 160 |
+
<lb n="20"/>docetur: nam praeter hoc nullum perfectum tempus ab <foreign xml:lang="greek">οι</foreign> diphthongo
|
| 161 |
+
<lb n="21"/>incipit. huius uerbi origo est <foreign xml:lang="greek">εἴδω</foreign>, et mutari <foreign xml:lang="greek">ει</foreign> in <foreign xml:lang="greek">οι</foreign> salua et incorrupta
|
| 162 |
+
<lb n="22"/>ratione non habuit. inde <foreign xml:lang="greek">εἴδειν</foreign> debuit esse praeterito plusquamperfecto.
|
| 163 |
+
<lb n="23"/>item III sunt omnino syllabae, quae in Graecis uerbis futuro tempori
|
| 164 |
+
<lb n="24"/>terminum faciunt: aut enim in <foreign xml:lang="greek">σω</foreign> exit aut in <foreign xml:lang="greek">ξω</foreign> aut in <foreign xml:lang="greek">ψω</foreign>, ut <foreign xml:lang="greek">λαλήσω </foreign>
|
| 165 |
+
<lb n="25"/><foreign xml:lang="greek">πράξω γράψω</foreign>. item omne praesens apud Graecos in <foreign xml:lang="greek">ω</foreign> desinens modi
|
| 166 |
+
<lb n="26"/>indicatiui generis actiui uerbi perispomeni, si secundae coniugationis sit,
|
| 167 |
+
<lb n="27"/>adhibet fini suo <foreign xml:lang="greek">μαι</foreign> syllabam et facit de se passiuum, <foreign xml:lang="greek">βοῶ βοῶμαι</foreign>, <foreign xml:lang="greek">τιμῶ </foreign>
|
| 168 |
+
<lb n="28"/><foreign xml:lang="greek">τιμῶμαι</foreign>: si uero sit primae uel tertiae, <foreign xml:lang="greek">ω</foreign> in <foreign xml:lang="greek">ου</foreign> mutato et accepta
|
| 169 |
+
<lb n="29"/>similiter <foreign xml:lang="greek">μαι</foreign> passiuum creat <foreign xml:lang="greek">φιλῶ φιλοῦμαι</foreign>, <foreign xml:lang="greek">χρυσῶ χρυσοῦμαι</foreign>.
|
| 170 |
+
<lb n="30"/>permutationem autem <foreign xml:lang="greek">ω</foreign> in <foreign xml:lang="greek">ου</foreign> de circumflexo accentu indicium est *
|
| 171 |
+
<lb n="31"/>de defectiuis uerbis uel dictionibus. tam apud Graecos quam apud
|
| 172 |
+
<lb n="32"/>Latinos aliqua uerba in declinatione deficiunt. de his Graecorum ista
|
| 173 |
+
<lb n="33"/>definitio est: III enim modis dicunt euenire defectum, aut intellectu
|
| 174 |
+
<lb n="34"/>exigente aut litteris non conuenientibus aut usu desistente. ex his in duobus
|
| 175 |
+
<lb n="35"/>prioribus modis seruimus necessitati, in tertio reuerentiae uetustatis
|
| 176 |
+
<lb n="36"/>obsequimur. per intellectum uerba deficiunt omnia quae dicuntur
|
| 177 |
+
<lb n="37"/><foreign xml:lang="greek">πεποιημένα</foreign>, id est quae ad similitudinem soni alicuius expressa sunt, ut <foreign xml:lang="greek">λίγξε </foreign>
|
| 178 |
+
<lb n="38"/><foreign xml:lang="greek">βιός</foreign>, <foreign xml:lang="greek">σίζε ὀφθαλμός</foreign> et similia. in his enim uerbis nec aliae personae
|
| 179 |
+
<lb n="39"/>quaerendae sunt, nec in alios modos flectenda declinatio, quia tantum
|
| 180 |
+
<lb n="40"/>uoces sunt expressae ad soni imitationem quem adsignare uolumus.
|
| 181 |
+
</div1>
|
| 182 |
+
</body>
|
| 183 |
+
</text>
|
| 184 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Diomedis ars (Diomedes Grammaticus), ed. GL vol. 1,299-529.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Donatiani fragmentum (Donatianus), ed. GL vol. 6,275,11-277.pos.xml
ADDED
|
Binary file (8.3 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Donatiani fragmentum (Donatianus), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,172 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
|
| 2 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 3 |
+
<teiHeader>
|
| 4 |
+
<fileDesc>
|
| 5 |
+
|
| 6 |
+
<titleStmt>
|
| 7 |
+
<title>Donatiani fragmentum</title>
|
| 8 |
+
<author ref="http://viaf.org/viaf/20069226">Donatianus<date>c.450</date></author>
|
| 9 |
+
</titleStmt>
|
| 10 |
+
<editionStmt>
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
<respStmt><editor> <resp>transcodifica di base da rtf a xml-tei</resp> <name>Piero Colombo - STEP srl</name>
|
| 13 |
+
</editor></respStmt>
|
| 14 |
+
<respStmt><editor> <resp>Testo </resp> <name>Marinone, CD-GL, adeguato su edizione Morelli </name>
|
| 15 |
+
</editor></respStmt>
|
| 16 |
+
<respStmt><editor> <resp>Adeguamento testo su nuova edizione</resp> <name>Alice Borgna </name>
|
| 17 |
+
</editor></respStmt>
|
| 18 |
+
<respStmt><editor> <resp>Controllo marcatura XML-TEI</resp> <name>Alice Borgna </name>
|
| 19 |
+
</editor></respStmt>
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
<edition>based on critical edition, no apparatus, online edition</edition>
|
| 23 |
+
</editionStmt>
|
| 24 |
+
<publicationStmt>
|
| 25 |
+
<publisher>digilibLT</publisher>
|
| 26 |
+
<pubPlace>Vercelli</pubPlace>
|
| 27 |
+
<date>2016</date>
|
| 28 |
+
<availability>
|
| 29 |
+
<p>
|
| 30 |
+
<ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/it/"/>
|
| 31 |
+
</p>
|
| 32 |
+
</availability>
|
| 33 |
+
<idno>dlt000149</idno>
|
| 34 |
+
<editor><a href="http://digiliblt.lett.unipmn.it/opera.php?gruppo=opere&iniziale=all&id=dlt000149" target="_blank">Source with summary and bibliography</a></editor>
|
| 35 |
+
</publicationStmt>
|
| 36 |
+
<seriesStmt>
|
| 37 |
+
<title>digilibLT</title>
|
| 38 |
+
<idno>Donat.Fragmen2</idno>
|
| 39 |
+
</seriesStmt>
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
<sourceDesc>
|
| 42 |
+
<editor><hi>Caesii Bassi De metris et Atilii Fortunatiani De metris Horatianis</hi>, a
|
| 43 |
+
cura di Giuseppe Morelli, Hildesheim 2011-2012 (Collectanea Grammatica Latina 11), vol.1, pp.
|
| 44 |
+
52-55</editor>
|
| 45 |
+
|
| 46 |
+
</sourceDesc>
|
| 47 |
+
</fileDesc>
|
| 48 |
+
<encodingDesc xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 49 |
+
<projectDesc>
|
| 50 |
+
<p>digilibLT. Biblioteca digitale di testi latini tardoantichi</p>
|
| 51 |
+
<p>Progetto diretto da Raffaella Tabacco (responsabile della ricerca) e Maurizio Lana</p>
|
| 52 |
+
<p>This digilibLT file's TEI xml encoding was adapted for the University of Zurich's <hi>Corpus Corporum</hi> project (www.mlat.uzh.ch) by Ph. Roelli in 2016: only a hierarchical div-structure and author names and dates were adapted.</p>
|
| 53 |
+
</projectDesc>
|
| 54 |
+
<editorialDecl>
|
| 55 |
+
<p>
|
| 56 |
+
<emph>Note di trascrizione e codifica del progetto digilibLT</emph>
|
| 57 |
+
</p>
|
| 58 |
+
<p>Abbiamo riportato solo il testo stabilito dall'edizione di riferimento non seguendone
|
| 59 |
+
l'impaginazione. Sono stati invece esclusi dalla digitalizzazione apparati, introduzioni, note
|
| 60 |
+
e commenti e ogni altro contenuto redatto da editori moderni.</p>
|
| 61 |
+
<p>I testi sono stati sottoposti a doppia rilettura integrale per garantire la massima
|
| 62 |
+
correttezza di trascrizione</p>
|
| 63 |
+
<p>Abbiamo normalizzato le U maiuscole in V seguendo invece l'edizione di riferimento per la
|
| 64 |
+
distinzione u/v minuscole.</p>
|
| 65 |
+
<p>Non è stato normalizzato l'uso delle virgolette e dei trattini.</p>
|
| 66 |
+
<p> Non è stata normalizzata la formattazione nell'intero <hi>corpus</hi> :
|
| 67 |
+
grassetto, corsivo, spaziatura espansa. </p>
|
| 68 |
+
<p> Sono stati normalizzati e marcati nel modo seguente i diacritici. <lb/> espunzioni:
|
| 69 |
+
<![CDATA[[testo]]]> si visualizza [testo] <lb/> integrazioni: <![CDATA[‹testo› si visualizza <testo>]]>
|
| 70 |
+
<lb/>
|
| 71 |
+
<hi>loci desperati</hi> :
|
| 72 |
+
<![CDATA[ <unclear>testo</unclear> o <unclear/> testo]]> si visualizzano †testo† e †testo <lb/>
|
| 73 |
+
lacuna materiale: <![CDATA[[...]]]> si visualizza [...] <lb/> lacuna integrata dagli editori:
|
| 74 |
+
<![CDATA[‹[...]› si visualizza <...>]]>
|
| 75 |
+
</p>
|
| 76 |
+
<p> Sono stati marcati i termini in lingua greca
|
| 77 |
+
<![CDATA[<foreign xml:lang="grc">αβγ</foreign>]]>
|
| 78 |
+
</p>
|
| 79 |
+
<p> Ulteriori informazioni sulle norme di trascrizione e codifica su <ref
|
| 80 |
+
target="http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf"
|
| 81 |
+
>Note di trascrizione e codifica di testi latini tardoantichi
|
| 82 |
+
[http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf]</ref>
|
| 83 |
+
</p>
|
| 84 |
+
<normalization>Classical Latin orthography</normalization>
|
| 85 |
+
</editorialDecl>
|
| 86 |
+
</encodingDesc>
|
| 87 |
+
<profileDesc>
|
| 88 |
+
<creation>
|
| 89 |
+
<date></date>
|
| 90 |
+
</creation>
|
| 91 |
+
<langUsage>
|
| 92 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 93 |
+
</langUsage>
|
| 94 |
+
<textClass>
|
| 95 |
+
<keywords>
|
| 96 |
+
<list>
|
| 97 |
+
<item></item>
|
| 98 |
+
<item></item>
|
| 99 |
+
</list>
|
| 100 |
+
</keywords>
|
| 101 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 102 |
+
<list>
|
| 103 |
+
<item></item>
|
| 104 |
+
</list>
|
| 105 |
+
</keywords>
|
| 106 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 107 |
+
<list>
|
| 108 |
+
<item></item>
|
| 109 |
+
</list>
|
| 110 |
+
</keywords>
|
| 111 |
+
</textClass>
|
| 112 |
+
</profileDesc>
|
| 113 |
+
</teiHeader>
|
| 114 |
+
<text>
|
| 115 |
+
<body>
|
| 116 |
+
<div1><head>Donatiani fragmentum</head>
|
| 117 |
+
<p>
|
| 118 |
+
<milestone unit="row" n="riga 11 vol. VI Keil"/> Ars grammatica accepta ex auditorio Donatiani.
|
| 119 |
+
Artificialia cum contrariis. </p>
|
| 120 |
+
<p> Loquendi facultatem usus inuenit, ratio comprobauit. Ratio digeritur in duas species, quarum
|
| 121 |
+
alteram ἐτυμολγίαν, alteram ἀναλογίαν Graeci dixerunt. ἐτυμολογία est uerborum in usu
|
| 122 |
+
credibilis enumeratio, ideoque quasi ἀληθινολογία dicta est. ἀναλογίαν sic Graeci definierunt:
|
| 123 |
+
<foreign xml:lang="grc">ἀναλογία ἐστὶν συμπλοκὴ λόγων ἀκολούθων</foreign>, id est
|
| 124 |
+
con[n]exus orationum consequentium. </p>
|
| 125 |
+
<p> Huiusce generalis analogiae species quaedam spectantur in rebus, quaedam in rationibus. Hanc
|
| 126 |
+
analogiam Graeci, quae spectatur in dictionibus, sic definierunt: <foreign xml:lang="grc">
|
| 127 |
+
ἀναλογία ἐστὶν συμπλοκὴ λόγων ἀκολούθων ἐν λέξει </foreign>, id est <pb
|
| 128 |
+
n="p. 276 vol. VI Keil"/> conexus orationis in dictione. Huic uero ἀναλογίᾳ, quae est in
|
| 129 |
+
uerbis, illa quoque ἀναλογία subiecta est, quae procedit per similium comparationem, quae sic
|
| 130 |
+
definitur a quibusdam: <foreign xml:lang="grc">ἀναλογία ἐστὶν συμπλοκὴ λόγων ἀκολούθων
|
| 131 |
+
‹ἐν κλίσεσι μερῶν λέξεως›</foreign>, id est con[n]exus orationum
|
| 132 |
+
consequentium in declinationibus partium orationis. In analogia
|
| 133 |
+
‹A›ristophanes quinque obseruationes tradit, per quas possent inueniri
|
| 134 |
+
similia, ut eiusdem sint generis, casus, exitus, numeri syllabarum, soni. Aristarchus, auditor
|
| 135 |
+
eius, adicit differentiam, id est ne simplicia cum compositis comparemus. Hactenus de nomine
|
| 136 |
+
analogiae: nunc de ipsa analogia incipiamus. </p>
|
| 137 |
+
<p> ‛a’ littera finiuntur romana nomina et masculina et feminina et neutralia, sed in
|
| 138 |
+
multitudine, hoc est pluraliter: singularia enim peregrina sunt neutra. Masculina, ut
|
| 139 |
+
‛Catilina’, ‛Pansa’, feminina, ut ‛amicitia’, ‛auaritia’, communia et masculino et feminino, ut
|
| 140 |
+
‛adsecla’ ‛conuiua’ ‛ebria’: ‹‛conuiua’› feminino Pomponius in Auctorato:<lb/>
|
| 141 |
+
<quote type="poetry">‛postquam conueni omnis conuiuas meas’</quote>; <lb/> ‛ebria’ masculino in
|
| 142 |
+
eodem Pomponius: <lb/><quote type="poetry">‛<unclear>neque ego sum Memmi neque Cassia neque
|
| 143 |
+
Munatius ebria</unclear>’</quote>. </p>
|
| 144 |
+
<p> Neutralia in multitudine, hoc est pluraliter, ut ‛Saturnalia’, ‛compitalia’. Horum genetiuus
|
| 145 |
+
quamuis uarie elatus sit apud auctores (‛Saturnalium’ enim et ‛Saturnaliorum’, ‛compitalium’ et
|
| 146 |
+
‛compitaliorum’ dixerunt), datiui tamen mansit regula, ut ‛bus’ syllaba finiretur. Nam neutra
|
| 147 |
+
quae semper pluralia sunt, si ante nouissimam syllabam ‛i’ litteram habeant in genetiuo, datiuo
|
| 148 |
+
‛bus’ syllaba finientur, ut ‛Saturnalia’, ‛Saturnalium’ ‛Saturnalibus’. Nam ‛arma’ ‛castra’
|
| 149 |
+
‛exta’, quia non habent ‛i’ ante ‛a’ syllabam, datiuo casu in ‛is’ finientur: ‛armis’ enim et
|
| 150 |
+
‛castris’ ‛extis’que dicemus. Singularia autem neutra ‛a’ littera terminata nulla inueniuntur
|
| 151 |
+
nisi peregrina, ut ‛toreuma’, ‛emblema’, ‛poema’, de quibus dubitatur, quem casum genetiuum et
|
| 152 |
+
ablatiuum habeant. Legimus enim ‛toreumatum’ et ‛toreumatorum’, ‛toreumatibus’ et ‛toreumatis’
|
| 153 |
+
et sic similia. Commodius tamen senserunt qui ‛toreumatum’ et ‛poematum’ dicendum putauerunt,
|
| 154 |
+
primum quia haec magis ad romanum <pb n="p. 277 vol. VI Keil"/> colorem
|
| 155 |
+
uidentur accedere, deinde quod quaecumque nomina genetiuo plurali apud Graecos per<foreign xml:lang="grc"> ων</foreign> litteras finiuntur translata in latinum<foreign xml:lang="grc">
|
| 156 |
+
ω</foreign> et <foreign xml:lang="grc">ν</foreign> in ‛u’ et ‛m’ mutant, ut <foreign xml:lang="grc">‹Ἑκτόρων Νεστόρων,›</foreign>, ‛Hectorum’, ‛Nestorum’. Sic
|
| 157 |
+
ergo, cum illi dicant <foreign xml:lang="grc">ἐμβλημάτων, τορευμάτων, ποιημάτων</foreign>, nos
|
| 158 |
+
recte ‛toreumatum’, ‛emblematum’, ‛poematum’ dicemus. Similiter in genetiuo quoque singulari
|
| 159 |
+
‛o’ graecum in ‛i’ latinum mutamus, ut <foreign xml:lang="grc">ἐμβλήματος </foreign>
|
| 160 |
+
‛emblematis’, <foreign xml:lang="grc">κηρώματος</foreign> ‛ceromatis’, <foreign xml:lang="grc">ποιήματος</foreign> ‛poematis’,<foreign xml:lang="grc"> πήγματος</foreign> ‛pegmatis’. </p>
|
| 161 |
+
<p> Nam nominatiuum pluralem graece proferimus, ‛poemata’, ‛ceromata’, ‛pegmata’, ‛emblemata’ et
|
| 162 |
+
similia. Romana uero nomina nominatiuo casu in ‛a’ exeuntia accipiunt ‛e’ litteram et faciunt
|
| 163 |
+
genetiuum et datiuum singularem, ut ‛haec amicitia, huius amicitiae’; accipiunt ‛m’ et faciunt
|
| 164 |
+
accusatiuum, ut ‛hanc amicitiam’. Quorum ablatiuus tantum producitur, quoniam omnia nomina quae
|
| 165 |
+
‛a’ littera terminantur seu singulari seu plurali numero necesse est corripiantur excepto
|
| 166 |
+
ablatiuo casu, qui numquam corripitur, nisi cum ‛e’ littera terminatur, in tertia scilicet
|
| 167 |
+
declinatione.<pb n="p. 278 vol. VI Keil"/>
|
| 168 |
+
</p>
|
| 169 |
+
</div1>
|
| 170 |
+
</body>
|
| 171 |
+
</text>
|
| 172 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Ephemeris belli Troiani (Dictys Cretensis), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Epitoma (Ianuarius Nepotianus), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,934 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
|
| 2 |
+
<?oxygen RNGSchema="file:teilite.rnc" type="compact"?>
|
| 3 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 4 |
+
<teiHeader>
|
| 5 |
+
<fileDesc>
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
<titleStmt>
|
| 8 |
+
<title>Epitoma</title>
|
| 9 |
+
<author ref="http://viaf.org/viaf/2868011">Ianuarius Nepotianus<date>fl.c.400</date></author>
|
| 10 |
+
</titleStmt>
|
| 11 |
+
<editionStmt>
|
| 12 |
+
<respStmt>
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
<editor><a href="http://digiliblt.lett.unipmn.it/opera.php?gruppo=opere&iniziale=all&id=DLT000365" target="_blank">Source with summary and bibliography</a></editor>
|
| 15 |
+
</respStmt>
|
| 16 |
+
<respStmt>
|
| 17 |
+
<editor>Codifica XML: Nadia Rosso</editor>
|
| 18 |
+
</respStmt>
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
<edition>based on critical edition, no apparatus, online edition</edition>
|
| 21 |
+
<editor>Correzione linguistica: Nadia Rosso</editor>
|
| 22 |
+
</editionStmt>
|
| 23 |
+
<publicationStmt>
|
| 24 |
+
<publisher>digilibLT</publisher>
|
| 25 |
+
<pubPlace>Vercelli</pubPlace>
|
| 26 |
+
<date>2012</date>
|
| 27 |
+
<availability>
|
| 28 |
+
<p><ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/it/" unit="section"/></p>
|
| 29 |
+
</availability>
|
| 30 |
+
<idno>dlt000365</idno>
|
| 31 |
+
<editor>Valeri Maximi Facta et dicta memorabilia, libri VII-IX, Iuli Paridis Epitoma, Fragmentum de praenominibus, Ianuari Nepotiani Epitoma, edidit John Briscoe, vol. II, Stutgardiae et Lipsiae 1998 (Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana).</editor>
|
| 32 |
+
</publicationStmt>
|
| 33 |
+
<seriesStmt>
|
| 34 |
+
<title>digilibLT</title>
|
| 35 |
+
<idno>IanNep.Epitoma</idno>
|
| 36 |
+
</seriesStmt>
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
<sourceDesc>
|
| 41 |
+
<p></p>
|
| 42 |
+
</sourceDesc>
|
| 43 |
+
</fileDesc>
|
| 44 |
+
<encodingDesc>
|
| 45 |
+
<projectDesc>
|
| 46 |
+
<p>digilibLT. Biblioteca digitale di testi latini tardoantichi.</p>
|
| 47 |
+
<p>Progetto diretto da Raffaella Tabacco (responsabile della ricerca) e Maurizio Lana</p>
|
| 48 |
+
<p>This digilibLT file's TEI xml encoding was adapted for the University of Zurich's <hi>Corpus Corporum</hi> project (www.mlat.uzh.ch) by Ph. Roelli in 2015: a hierarchical div-structure was added and author names and dates were changed.</p>
|
| 49 |
+
</projectDesc>
|
| 50 |
+
<editorialDecl>
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
<p><emph>Note di trascrizione e codifica del progetto digilibLT </emph></p>
|
| 53 |
+
<p>Abbiamo riportato solo il testo stabilito dall'edizione di riferimento non seguendone
|
| 54 |
+
l'impaginazione. Sono stati invece esclusi dalla digitalizzazione apparati, introduzioni, note
|
| 55 |
+
e commenti e ogni altro contenuto redatto da editori moderni. </p>
|
| 56 |
+
<p> I testi sono stati sottoposti a doppia rilettura integrale per garantire la massima
|
| 57 |
+
correttezza di trascrizione</p>
|
| 58 |
+
<p>Abbiamo normalizzato le U maiuscole in V seguendo invece l'edizione di riferimento per la
|
| 59 |
+
distinzione u/v minuscole.</p>
|
| 60 |
+
<p> Non è stato normalizzato l'uso delle virgolette e dei trattini.</p>
|
| 61 |
+
<p> Non è stata normalizzata la formattazione nell'intero <hi>corpus</hi>:
|
| 62 |
+
grassetto, corsivo, spaziatura espansa.</p>
|
| 63 |
+
<p>Sono stati normalizzati e marcati nel modo seguente i diacritici. <lb/> espunzioni:
|
| 64 |
+
<![CDATA[<del>[testo]</del>]]> si visualizza [testo] <lb/> integrazioni: <![CDATA[‹testo› si visualizza <testo>]]> <lb/>
|
| 65 |
+
<hi>loci desperati</hi>: <![CDATA[ <unclear>testo</unclear> o <unclear/> testo]]>
|
| 66 |
+
si visualizzano †testo† e †testo <lb/> lacuna materiale: <![CDATA[[…]]]> si visualizza
|
| 67 |
+
[...] <lb/> lacuna integrata dagli editori:
|
| 68 |
+
<![CDATA[‹[…]› si visualizza <...>]]>
|
| 69 |
+
</p>
|
| 70 |
+
<p>Sono stati marcati i termini in lingua greca
|
| 71 |
+
<![CDATA[<foreign xml:lang="grc">αγβ</foreign>]]>
|
| 72 |
+
</p>
|
| 73 |
+
<p>Ulteriori informazioni sulle norme di trascrizione e codifica su <ref target="http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf">
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
Note di trascrizione e codifica di testi latini tardoantichi
|
| 76 |
+
[http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf]</ref></p>
|
| 77 |
+
<normalization>Classical Latin orthography</normalization>
|
| 78 |
+
</editorialDecl>
|
| 79 |
+
</encodingDesc>
|
| 80 |
+
<profileDesc>
|
| 81 |
+
<creation>
|
| 82 |
+
<date></date>
|
| 83 |
+
</creation>
|
| 84 |
+
<langUsage>
|
| 85 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 86 |
+
</langUsage>
|
| 87 |
+
<textClass>
|
| 88 |
+
<keywords>
|
| 89 |
+
<list>
|
| 90 |
+
<item></item>
|
| 91 |
+
<item></item>
|
| 92 |
+
</list>
|
| 93 |
+
</keywords>
|
| 94 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 95 |
+
<list>
|
| 96 |
+
<item></item>
|
| 97 |
+
</list>
|
| 98 |
+
</keywords>
|
| 99 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 100 |
+
<list>
|
| 101 |
+
<item></item>
|
| 102 |
+
</list>
|
| 103 |
+
</keywords>
|
| 104 |
+
</textClass>
|
| 105 |
+
</profileDesc>
|
| 106 |
+
</teiHeader>
|
| 107 |
+
<text>
|
| 108 |
+
<body>
|
| 109 |
+
|
| 110 |
+
<div1 type="pr" n="pr"><head>Praefatio</head>
|
| 111 |
+
|
| 112 |
+
<salute>Ianuarius Nepotianus Victori suo salutem.</salute>
|
| 113 |
+
<p> Impensius quam ceteri adolescentes litteris studes, quo tantum proficis ut
|
| 114 |
+
exigas scripta ueterum coerceri, mi Victor. Quod iudicium etiam in senibus rarum
|
| 115 |
+
est, quia recte dicendi scientia in paucis. Igitur de Valerio Maximo mecum
|
| 116 |
+
sentis opera eius utilia esse, si sint breuia: digna enim cognitione componat,
|
| 117 |
+
sed colligenda producat, dum se ostentat sententiis, locis iactat, fundat
|
| 118 |
+
excessibus, et eo fortasse sit paucioribus notus, quod legentium auiditati mora
|
| 119 |
+
ipsa fastidio est. Recidam itaque, ut uis, eius redundantia et pleraque
|
| 120 |
+
transgrediar, nonnulla praetermissa conectam. Sed hoc meum neruum antiquorum
|
| 121 |
+
habebit nec fucum nouorum. Et cum integra fere in occulto sint, praeter nos duo
|
| 122 |
+
profecto nemo epitomata cognoscat, hoc tutius abutor otio tibique pareo. Heus,
|
| 123 |
+
censor, piueteres, caue hic aliud quam breuitatem requiras, quam solam
|
| 124 |
+
poposcisti. Cura, mi Victor, ut ualeas.</p>
|
| 125 |
+
</div1>
|
| 126 |
+
|
| 127 |
+
|
| 128 |
+
<div1 id="I" type="lib"><head>I. DE RELIGIONE</head>
|
| 129 |
+
|
| 130 |
+
<div3 n="1"><head>[cap. 1]</head>
|
| 131 |
+
|
| 132 |
+
<p>
|
| 133 |
+
<milestone n="1" unit="section"/>Romani aeque armis ac sacris studentes ex
|
| 134 |
+
senatus consulto decem optimatum liberos ob noscendas aruspicum disciplinas
|
| 135 |
+
Etruriam miserunt. Qui ut ceteras quoque caerimonias Graecorum Callifanas
|
| 136 |
+
petierunt.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Metellus pontifex max.
|
| 137 |
+
Postumium cons. in Africam profecturum sub denuntiatione multae continuit,
|
| 138 |
+
eo quod esse‹t› consul idem flamen Martialis, ut
|
| 139 |
+
uidelicet priore loco haberet sacerdos sacro quos consul
|
| 140 |
+
uictoriam.</p><p><milestone n="5" unit="section"/> Gaius Flaminius eodem
|
| 141 |
+
om‹i›ne magis‹ter›
|
| 142 |
+
equi‹tum› esse noluit.</p><p><milestone n="8" unit="section"/>
|
| 143 |
+
Syracusis cum Clastidio captis M. Marcellus quinquies consul,
|
| 144 |
+
cum ex uoto aedem Honori et Virtuti construeret, a collegio pontificum
|
| 145 |
+
prohibitus est duobus numinibus unum delubrum dicare, nec non contumelia
|
| 146 |
+
praetermissi alteri sacrificaretur, aut si quod accidisset prodigium de
|
| 147 |
+
placando esset incertus. Marcellus duplo sumptu duo templa
|
| 148 |
+
constituit.</p><p><milestone n="9" unit="section"/> L. Furius Bibaculus,
|
| 149 |
+
praetor a patre magistro Saliorum iussus, ancilia tulit, cum id
|
| 150 |
+
praetor‹i› necesse non esset. Sed tamen Bibaculus
|
| 151 |
+
patri et sacris paruit. </p><p><milestone n="13" unit="section"/> M. Atilius
|
| 152 |
+
duumuir iussu Tarquinii regis culleo insutus est, quod librum occultioris
|
| 153 |
+
sacri describendum, subtractum e regiis secretis,
|
| 154 |
+
prodidisset.</p><p><milestone n="1" unit="section"/> Gracchis rem p.
|
| 155 |
+
uexantibus repertum in Sibyllinis libris antiquissimam Cererem placandam.
|
| 156 |
+
Tunc quindecim uiri ‹H›ennam profecti sunt — is enim
|
| 157 |
+
locus a uirgine cultus putatur — ut des satis receret. Propitiata Gracchorum
|
| 158 |
+
exitu putatur. <milestone n="3" unit="section"/> Tiber‹ius›
|
| 159 |
+
Gracchus ad augurum collegium e prouincia scripsit comperisse se consules
|
| 160 |
+
non auspicato creatos. Recitata in senatu epistola, reuocati sunt consules,
|
| 161 |
+
Figulus ex Gallia, Scipio Nasica ex Corsica et magistratu se abdicauerunt.
|
| 162 |
+
Tanta uis religionis inerat ut de ea crederetur absenti.</p><p><milestone n="5" unit="section"/>
|
| 163 |
+
Vm. Sulpicio sacrificanti apex cecidit. Significatum
|
| 164 |
+
est instare iacturam sacerdoti.</p><p>Fabius Maxim‹u›s cum
|
| 165 |
+
crearetur dictator, sorex sonuit. Ille ob omen dictaturam
|
| 166 |
+
deposuit.</p><p><milestone n="6" unit="section"/> P. Licinius pont. max.
|
| 167 |
+
uirginem Vestae, quod quadam nocte ignem perpetuum indiligenter seruasset,
|
| 168 |
+
flagris c‹o›ercuit. <milestone n="7" unit="section"/> Verum
|
| 169 |
+
seueritas ad pellendam neglegentiam adeo parum profecit ut postea ignis
|
| 170 |
+
extinctus est. Sacerdos uero uel pontifex, pro peccato amplius poenae
|
| 171 |
+
metuens, ornamentum ex suis pretiosissimum cineri superposuit, moxque flamma
|
| 172 |
+
surrexit.</p><p><milestone n="10" unit="section"/> Albanus insignis uir
|
| 173 |
+
religione. Qui cum capta urbe a Gallis fugeret plaustroque eueheret familiam
|
| 174 |
+
suam, uirginesque Vestales cum sacris pone uidisset, deiecit uxorem ac
|
| 175 |
+
filios et sacerdotes cum piis oneribus suscepit, iussusque iter mutare Caere
|
| 176 |
+
peruexit. Ex cuius oppidi obsequio in publicas religiones caerimonias
|
| 177 |
+
appellauerunt.</p><p><milestone n="11" unit="section"/> C. Fabius Dorsuo
|
| 178 |
+
flamen Quirinalis, cum idem Galli o‹b›siderent
|
| 179 |
+
Capitolium, sollemni die gabinatus, sacra praeferens, per hostium tentoria
|
| 180 |
+
sacrificio rediit.</p><p><milestone n="12" unit="section"/> Sub Ianiculo arca
|
| 181 |
+
inuenta est P. Cornelio et M. Baebio Pamphilo conss. plena libris nostra
|
| 182 |
+
lingua atque Attica; qua in arca Latini pontificum disciplinas, at Graeci
|
| 183 |
+
philosophiam habebant. Seruatis igitur nostris Graecos igni dedere, quia non
|
| 184 |
+
probauerint contra religiones sapientiam. Quos libros iussu senatus P.
|
| 185 |
+
Petilius praetor urbanus exussit.</p><p><milestone n="14" unit="section"/> M.
|
| 186 |
+
Atilius Regulus, missus a Carthaginiensibus Romam inter legatos Punicos sub
|
| 187 |
+
sacramento, ut si captiuorum commutatio facta non fuisset, ad supplicium
|
| 188 |
+
rediret, de captiuis permutandis populo Romano ipse dissuasit, et ad Poenos
|
| 189 |
+
rediit, ne peieraret.</p><p><milestone n="15" unit="section"/> Post Cannensem
|
| 190 |
+
cladem cum satis iuste tota ciuitas in maerore esset, senatus censuit ut
|
| 191 |
+
dies xxx tantum luctibus darentur: instabant enim sacra Cereris, quae
|
| 192 |
+
oportebant a laetis celebrari.</p><p><milestone n="16" unit="section"/>
|
| 193 |
+
Varro‹ne›m Cannis male aduersus Poenos rem gessisse
|
| 194 |
+
fuere qui credere‹n›t eo quod puerum speciosissimum
|
| 195 |
+
tensae imposuisset. Ob laesam saeuisse Iunonem. Vix denique post aliquot
|
| 196 |
+
annos sacrificiis culpa expiata est.</p><p><milestone n="17" unit="section"/>
|
| 197 |
+
Hercules Italiae hospitem sacra fertur Potiti‹i›s
|
| 198 |
+
tradidisse, quae per familias seruata sunt. Sed postea Appius censor seruis
|
| 199 |
+
publicis ea tradidit, ob quod piaculum Potiti‹i› omnes
|
| 200 |
+
puberes fere xxx eodem occubuere anno. Dehinc Appius eiusdem uir generis
|
| 201 |
+
excaecatus est.</p><p><milestone n="18" unit="section"/> Carthagine a Romanis
|
| 202 |
+
capta, spoliatus Apollo ueste aurea. Inuentae sunt cum frustis tunicae manus
|
| 203 |
+
eorum qui abstulerant.</p><p><milestone n="19" unit="section"/> Lucum Aesculapii
|
| 204 |
+
Turulus Antoni praefectus in usum nauium succidit. Postea uictus a Caesare
|
| 205 |
+
in eodem luco Turulus interemptus est. </p><p><milestone n="20" unit="section"/>
|
| 206 |
+
Fuluius Flaccus censor senatus, cum aedem Fortunae equestris Romae faceret,
|
| 207 |
+
tegulas et marmore de templo Laciniae transtulit, moxque mente caruit
|
| 208 |
+
filiumque militantem in Illyrico amisit. Tum referri senatus usurpata
|
| 209 |
+
iussit.</p><p><milestone n="21" unit="section"/> Pleminius Scipionis legatus
|
| 210 |
+
Proserpinae thesaurum uacuauit. Quem Scipio catenatum Romam direxit, ubi in
|
| 211 |
+
carcere taetro lang‹u›ore periit. Senatus uero duplam
|
| 212 |
+
pecuniam reddendam censuit.</p><p><milestone n="ext. 1" unit="section"/> Eius deae
|
| 213 |
+
opes rex Pyrrhus Locris populatus est, cumque nauigaret, subitis
|
| 214 |
+
tempestatibus cum classe illisus est, rapta autem in litore inuenta ac
|
| 215 |
+
reddita sunt.</p><p><milestone n="ext. 2" unit="section"/> Ad Masinissam
|
| 216 |
+
rege‹m› inmensae magnitudinis elefanti dentes
|
| 217 |
+
praefectus classis detulit. Quos cum cognouisset e templo Iunonis Melitensis
|
| 218 |
+
ablatos, remisit, inscripsitque gentilibus litteris accepisse regem
|
| 219 |
+
ignorantem, supplicem remisisse.</p><p>
|
| 220 |
+
<emph>QVI RELIGIONEM DISSIMVLAVERINT VEL DE CONTEMPTV OBSERVANTIAE</emph>
|
| 221 |
+
</p><p><milestone n="ext. 3" unit="section"/> Dionysius Syracusanorum tyrannus
|
| 222 |
+
Locris fanum Proserpinae spoliauit, et nauigans suis flatibus dixit ʻsic
|
| 223 |
+
sacrilegi nauigantʼ. Idem Dionysius Iouem Olympium pallio aureo nudauit,
|
| 224 |
+
quod Gelo de spoliis Carthaginis dederat, et apposuit laneum, dicens hoc
|
| 225 |
+
potius conuenire, quod hieme apricaret non quod grauaret
|
| 226 |
+
aestate.</p><p>Aesculapio quoque Dionysius barbam auream dempsit et ait patre
|
| 227 |
+
leui filium incongrue esse barbatum. Hic quidem impunitus fuit, sed eius
|
| 228 |
+
filius, heres dominationis, poenas aree delectus exilio soluit. </p>
|
| 229 |
+
</div3>
|
| 230 |
+
|
| 231 |
+
|
| 232 |
+
<div3 n="4"><head>[cap. 4]</head>
|
| 233 |
+
|
| 234 |
+
<p>
|
| 235 |
+
<milestone n="ext. 2" unit="section"/> Deiotaro regi tetrarchae in
|
| 236 |
+
‹i›ter necessarium intento saeuum augurium aquila
|
| 237 |
+
cecinit. Rex territus rediit. Ea nocte hospitium corruit quod regi fuit
|
| 238 |
+
praeparatum. </p>
|
| 239 |
+
</div3>
|
| 240 |
+
|
| 241 |
+
|
| 242 |
+
<div3 n="5"><head>[cap. 5]</head>
|
| 243 |
+
|
| 244 |
+
<p>
|
| 245 |
+
<emph>DE OMINIBVS</emph>
|
| 246 |
+
</p><p>
|
| 247 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Postquam ceperant Galli de urbe uictoriam,
|
| 248 |
+
patres conscripti deliberabant migrare Veios, cum centurio cohortibus signa
|
| 249 |
+
referentibus exclamat ʻsignifer, hic fige signa: optime manebimusʼ. Paritum
|
| 250 |
+
omini est.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Camillus precatus deos est p.
|
| 251 |
+
R. florente fortuna, ut si quis deorum felicitati rei p. inuideret, per
|
| 252 |
+
Camillum sibi satisfaceret, et sub uerbo decidit. Probauit omen exilium,
|
| 253 |
+
quod insecutum est.</p><p><milestone n="3" unit="section"/> L. Paulo consuli sorte
|
| 254 |
+
euenit prouincia Macedonia aduersus Persem regem. Reuersus domum inuenit
|
| 255 |
+
paruam filiam flentem. Quaerenti causas illa respondit ʻmi pater, Macedonis
|
| 256 |
+
est mortuusʼ. Hoc ‹n›om‹i›ne catellus
|
| 257 |
+
fuerat. Ille in triumphi spem omen accepit.</p><p><milestone n="5" unit="section"/>
|
| 258 |
+
G. Marius, a senatu iudicatus hostis, Minturnis custodiebatur in domo
|
| 259 |
+
Fanniae. In conspectu eius asello pabulum forte oblatum est: contempto
|
| 260 |
+
animal ad aquam contendit. Obtinuit Marius a multitudine auxiliatrice ut ad
|
| 261 |
+
litus deduceretur. Tum parua naui Africam euectus euasit arma
|
| 262 |
+
Sullana.</p><p><milestone n="6" unit="section"/> Pompeius uictus a Caesare
|
| 263 |
+
Cyprum tendens Paphum uenit. Ammiratusque aedificium in litore interrogauit
|
| 264 |
+
quod esset. Gubernator ait <foreign xml:lang="grc">
|
| 265 |
+
κα‹τ›ωβασιλέα</foreign> dici. Saeuum omen statim
|
| 266 |
+
tristi uultu prodidit et effugit locum.</p><p><milestone n="8" unit="section"/> L.
|
| 267 |
+
Cassium, Rhodum spoliantem, incolae rogabant ut deorum simulacris
|
| 268 |
+
abstineret. Ille ait Solem se relinquere. Nec mora; ‹in›
|
| 269 |
+
Macedonia uictus periit.</p><p><milestone n="9" unit="section"/> A Petilio consule
|
| 270 |
+
obpugnabatur in Liguria ciuitas Letum nomine. Adhortans militem ait consul
|
| 271 |
+
ʻLetum hodie capiamʼ, moxque occisus est. </p>
|
| 272 |
+
</div3>
|
| 273 |
+
|
| 274 |
+
|
| 275 |
+
|
| 276 |
+
<div3 n="6"><head>[cap. 6]</head>
|
| 277 |
+
|
| 278 |
+
<p><emph>DE PRODIGIIS</emph></p>
|
| 279 |
+
<p>
|
| 280 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Seruio Tullio in Tarquini Prisci regia
|
| 281 |
+
dormienti caput ardere uisum est: quod prodigium cum Tanaquil uxor regis
|
| 282 |
+
audisset, puerum inter liberos educauit. Denique idem Romae rex fuit gradu
|
| 283 |
+
sexto.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> L. Marcius post interitum Pub.
|
| 284 |
+
et Gnaei Scipionum perturbatum exercitum ducis alloquebatur officio. Ait
|
| 285 |
+
capite apex flammae summus emicuit. Postea cecidit hostium milia xxxvii
|
| 286 |
+
plurimosque cepit. Dehinc Punicis castris potitus est.</p><p><milestone n="nou. 1" unit="section"/>
|
| 287 |
+
Scipio, ut in Africanam terram descendit,
|
| 288 |
+
cecidit. Hoc factum pauente exercitu exclamauit ʻteneo te, terra Africaʼ, et
|
| 289 |
+
uicit.</p><p><milestone n="4" unit="section"/> Sulla, contra
|
| 290 |
+
Samn‹i›t‹e›s gerens bellum, inter
|
| 291 |
+
sacrificandum ad sinistram serpentem uidit. M‹ox›
|
| 292 |
+
adhortante Postumio aruspice produxit exercitum et uicit.</p><p><milestone n="5" unit="section"/>
|
| 293 |
+
Bos locuta Romae est Volumnio et Seruio Sulpicio
|
| 294 |
+
conss.</p><p>Carnes etiam caelo lapsae sunt, quarum pars ab auibus intercepta
|
| 295 |
+
est, pars incorrupta diu iacuit. Quo anno grauia fuere bella.</p><p>Item
|
| 296 |
+
sequenti tumultu infans sex mensium in boario foro triumphum clamauit
|
| 297 |
+
quieuitque.</p><p>Tum infans alter natus est capite elephantino. Imbre
|
| 298 |
+
saxatili Picena regio uerberata. In Gallia eisdem temporibus lupus e uagina
|
| 299 |
+
gladium sustulit uigili. Tunc et sanguinem duo scuta in
|
| 300 |
+
Sardin‹i›a sudarunt.</p><p>Apud Antium quoque messores
|
| 301 |
+
sanguinulentis spicis impleuere corbes et pluuiae deciderunt cruentae.
|
| 302 |
+
</p><p>Gnaei Domiti bos bello Punico secundo sonuit ʻcaue tibi,
|
| 303 |
+
Romaʼ.</p><p><milestone n="6" unit="section"/> G. Flaminius consul sine
|
| 304 |
+
auspiciis creatus conflicturusque cum Annibale ad lacum Trasumenum, cum equo
|
| 305 |
+
suo cecidit. Et cum post hoc omen rapi signa iussisset, conuelli nequaquam
|
| 306 |
+
potuerunt. Denique effodere ea imperauit. Eo proelio fusa sunt
|
| 307 |
+
Roma‹noru›m m. xv, capta sex, reliqui fugerunt m. x.
|
| 308 |
+
ipse consul occisus est. Quem cum Annibal humari iussisset, non
|
| 309 |
+
repererunt.</p><p><milestone n="7" unit="section"/> Mancinus consul ad
|
| 310 |
+
Hispaniam directus est, bellum contra Numantinos acturus. Cum Lauinii
|
| 311 |
+
sacrificaturus esset, emisit cauea pullarius pullos, qui in siluam
|
| 312 |
+
euolauerunt, nec reperti sunt, diu multumque quaesiti. Nauigaturus idem e
|
| 313 |
+
portu Herculis sine auctore uocis audiuit ʻMancine, maneʼ. Cumque scapham
|
| 314 |
+
conscendisset, immensum anguem illic exhorruit. Tribus prodigiis nuntiata
|
| 315 |
+
sunt infelicia tria: pugna foedus deditio.</p><p><milestone n="8" unit="section"/>
|
| 316 |
+
Ti. Gracchus, ciuis optimus, cum consul rem diuinam in Lucanis faceret bello
|
| 317 |
+
Punico, gemini serpentes allapsi sunt caesaeque hostiae iecur
|
| 318 |
+
comederunt.</p><p>Refugit turba territa sacrificium. Quod cum rursus repetitum
|
| 319 |
+
esset, idem accidit. Tertio quoque, cum diligentissime hostia seruaretur et
|
| 320 |
+
serpentum prohiberetur incursus, arceri non potuerunt quin idem facerent.
|
| 321 |
+
Postea consul, quamuis uir cautissimus, a Flauo hospite inductus in insidias
|
| 322 |
+
est atque ita praeuentus dolo, ut inermis ad eum locum ueniret in quo
|
| 323 |
+
latebat Poenus Mago, et ab eo occisus est.</p><p><milestone n="9" unit="section"/>
|
| 324 |
+
Marcellus Syracusarum uictor et fugator Hannibalis, cum sollemne sacrum eo
|
| 325 |
+
lemenibus faceret, primae hostiae iecur sine capite habuit, secundae duplici
|
| 326 |
+
capite. Aruspici displicuit post prima tristia sequentia nimis laeta esse.
|
| 327 |
+
Itaque Marcellus, cum exploratum noctu processiset, in
|
| 328 |
+
Brut‹t›iis a Poenis interemptus est.</p><p><milestone n="10" unit="section"/>
|
| 329 |
+
Octauius collega Cinnae uidit Apollinis caput e
|
| 330 |
+
statua cecidisse, quod caput euelli terra omnino non potuit. Nec longum: cum
|
| 331 |
+
Cinna dissidens a collega periit. Caput statuae post Octaui poenam leuatum
|
| 332 |
+
est.</p><p><milestone n="11" unit="section"/> Crassus triumuir, dimicaturus
|
| 333 |
+
Charris cum gente Persarum, pullum accepit paludamentum, cum moris fuerit
|
| 334 |
+
candidum offerri siue purpureum. Vna etiam aquilarum uix potuit euelli. In
|
| 335 |
+
proelium prodeuntibus est altera aquila, cum ferretur, retrorsum uersa est.
|
| 336 |
+
Mox innumerae Romanorum cecidere legiones, in conspectu patris filius
|
| 337 |
+
periit, Crassus ipse iacuit inhumatus et ludibriis patuit.</p><p><milestone n="12" unit="section"/>
|
| 338 |
+
Cn. Pompeio mouenti signa Dyrrachio fulmina aduersa
|
| 339 |
+
occurrerunt, apes quoque obsedere uexilla, quo uiso subitus maeror confudit
|
| 340 |
+
exercitum, fugerunt hostiae, in templis simulacra conuersa sunt, alia
|
| 341 |
+
fleuerunt alia sudauerunt. Tantus uero in aere armorum strepitus fuit ut
|
| 342 |
+
Antiochiae quasi ad aduentum hostium in muros concurreretur.</p><p>Sub statua
|
| 343 |
+
Caesaris eisdem temporibus Trallibus in aede Victoriae procera palma nata
|
| 344 |
+
est, ac mox P‹h›arsalica est nuntiata
|
| 345 |
+
uictoria.</p><p><milestone n="13" unit="section"/> Antequam Caesar occideretur
|
| 346 |
+
in curia, ante dies paucos boue ex more mactata cor in extis non est
|
| 347 |
+
repertum. Quod cum Spurinna pronuntiasset ad uitae periculum pertinere, ait
|
| 348 |
+
Caesar, constantiae memor, ʻmiraris, si cor bos non habet?ʼ sed mox ei uitae
|
| 349 |
+
finis fuit.</p><p><milestone n="ext. 1" unit="section"/> Xerxi regi Persarum equa
|
| 350 |
+
leporem peperit in castris. Quo prodigio pronuntiatum est milites eius
|
| 351 |
+
pauore fugituros. Omen secutum est: nam diu uictor miser recessit.</p><p>Idem
|
| 352 |
+
Xerxes cum Lacedaemonem uellet inuadere, inter conuiuandum accipiens uinum
|
| 353 |
+
patera excepit sanguinem: hoc iterum ac tertio. Tunc magi monuerunt ut ab
|
| 354 |
+
incepta intentione desisteret.</p><p><milestone n="ext. 2" unit="section"/> Midae
|
| 355 |
+
regi futuro, cum paruus esset, formicae grana frumenti in os ingesserunt.
|
| 356 |
+
Ditissimus omnium fuit. </p>
|
| 357 |
+
</div3>
|
| 358 |
+
|
| 359 |
+
|
| 360 |
+
|
| 361 |
+
<div3 n="7"><head>[cap. 7]</head>
|
| 362 |
+
|
| 363 |
+
<p><emph>DE SOMNIIS</emph></p>
|
| 364 |
+
<p>
|
| 365 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Octauianus Augustus aeger in castris
|
| 366 |
+
Pharsalicis erat. Cumque apud Philippos luce uentura certaturae ciuile inter
|
| 367 |
+
bellum Romanae manus essent, Minuerua in somnis uisa medico eius Artorio
|
| 368 |
+
iussit ne eo bello Augusto opus esset. Ad quod proelium cum lectica latus
|
| 369 |
+
est, sed intento eo in aduentum uictoriae Brutus castra eius
|
| 370 |
+
cepit.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Calpurnia uxor Iulii Caesaris
|
| 371 |
+
uidit in somnis maritum suum confossum uulneribus in sinu suo iacere. Orauit
|
| 372 |
+
Caesarem ne eo mane abiret in senatum. Sed ille, auspiciorum saepe
|
| 373 |
+
neglegens, contempsit somnium, sed exitu probauit.</p><p><milestone n="3" unit="section"/>
|
| 374 |
+
P. Decius Mus et Manlius Torquatus consules bello Latino
|
| 375 |
+
somniarunt diis Manibus Terraeque matri alterius partis ducem alterius
|
| 376 |
+
exercitum deberi. Cum consulum somnia conuenirent, consulti dii sunt. Idem
|
| 377 |
+
ex auspicio responsum est. Inter eosdem duces ut is se morti offerret cuius
|
| 378 |
+
cornu et acies prius cedere coepisset in proelio. Decium gloriosa fata
|
| 379 |
+
rapuerunt, quamuis et Torquatus mori pro patria praeoptasset.</p><p><milestone n="5" unit="section"/>
|
| 380 |
+
Ciceroni exuli, cum quiesceret in uilla campi
|
| 381 |
+
Altinatis, in somnis occurrit imago G. Marii cum insignibus consulatus,
|
| 382 |
+
uisusque eum lictori tradere, qui in monumentum Marianum deduceret,
|
| 383 |
+
praemissa uoce illic spem ei meliorem fore. Deinceps in templo Iouis a Mario
|
| 384 |
+
exstructo de reditu Ciceronis senatus decreuit.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>
|
| 385 |
+
Cassius Parmensis, percusso Antonio, uidit in somnio hominem
|
| 386 |
+
praegrandem, concretum coma et barba. Rogauit quis esset. Respondit se esse
|
| 387 |
+
Orcum. Inclamauit pueros quaesiuitque ecquem talem
|
| 388 |
+
uidisse‹n›t. Negantibus indormiuit. Occurrit iterum
|
| 389 |
+
species. Accenso dehinc lumine uigilatum est. Paucis post diebus iussu
|
| 390 |
+
Caesaris punitus est.</p><p><milestone n="ext. 1" unit="section"/> Hannibal
|
| 391 |
+
somniauit iuuenem humana forma augustiorem, qui se hortaretur in excidium
|
| 392 |
+
Italiae, auctore Ioue secuturum. Deinde post tergum respiciens intueri sibi
|
| 393 |
+
uisus est serpentem uastum cuncta populantem, audire etiam caeli fragorem,
|
| 394 |
+
nec non et nimbos cum maligna luce uisere. Interrogauit iuuenem praeeuntem
|
| 395 |
+
qui subsequatur. Ille ad haec ʻuidesʼ inquit ʻuides excidium Italiae: tace
|
| 396 |
+
et cetera permitte fatisʼ.</p><p><milestone n="ext. 2" unit="section"/> Alexander
|
| 397 |
+
Magn‹u›s quiescens se interfici Cassandri dextera
|
| 398 |
+
uidit. Eodem ipso postea insidias ordinante, bibit uenenum.</p><p><milestone n="ext. 3" unit="section"/>
|
| 399 |
+
Simonides poeta Graecus ad littus appulit et
|
| 400 |
+
naufragum illic cadauer repertum sepeliuit. Dehinc quiescens ammonitus est
|
| 401 |
+
ab umbra sepulti ne die postero nauigaret. Quicumque soluerunt, in conspectu
|
| 402 |
+
eius summersi sunt. Simonides somnium uersibus cum laude
|
| 403 |
+
celebrauit.</p><p><milestone n="ext. 4" unit="section"/> Cum Persarum regi
|
| 404 |
+
uisum est per quietem quod Atys filius suus
|
| 405 |
+
pulcherrim‹u›s fortissim‹u›sque ferro
|
| 406 |
+
interficeretur, iuuenem bellis abstinuit, armamentarium adire non siuit,
|
| 407 |
+
remouit armigeros. Sed circum Olympum aper nimius coepit cuncta uastare et
|
| 408 |
+
rusticos sternere. Orauit filius ut ad interficiendam beluam mitteretur.
|
| 409 |
+
Optinuit. Sed lancea qua petitus aper fuerat ab eo adolescens cui commissus
|
| 410 |
+
fuerat occisus est.</p><p><milestone n="ext. 8" unit="section"/> Hamilcar dux
|
| 411 |
+
Carthaginiensium audissem sibi somnio uisus est quod Syracusis, quas
|
| 412 |
+
obsidebat, alio die cenaturus esset. Pugnauit spe uictoriae et in urbem
|
| 413 |
+
‹h›arpagonibus raptus est.</p><p><milestone n="ext. 9" unit="section"/>
|
| 414 |
+
Alcibiades somniauit pallio se opertum; et amicae suae
|
| 415 |
+
tecto interea opertus est. </p>
|
| 416 |
+
</div3>
|
| 417 |
+
|
| 418 |
+
|
| 419 |
+
<div3 n="8"><head>[cap. 8]</head>
|
| 420 |
+
|
| 421 |
+
<p><emph>DE MIRACVLIS</emph></p>
|
| 422 |
+
<p>
|
| 423 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Aulus Postumius dictator contra Mamilium ducem
|
| 424 |
+
Tusculanorum cum diu pugnaret ad lacum Regillum, Castor et Pollux inter
|
| 425 |
+
Romanos uisi sunt pugnantes.</p><p>P. Vatienus, ad urbem Romam nocte uadens,
|
| 426 |
+
uidit iuuenes albis equis sedentes, qui iusserunt ut die sequenti senatui
|
| 427 |
+
nuntiaret Persen regem Macedonum a Paulo esse captum. Vatienus quidem libens
|
| 428 |
+
laeta executus est, sed iussu senatus missus in carcerem est tamquam
|
| 429 |
+
incertorum locutor. Mox litteris Pauli de die uictoriaque certa res patuit.
|
| 430 |
+
Vatienus, solutus custodia, agrum dono accepit. Et Vatieno idem gemini uisi
|
| 431 |
+
ad lacum Iuturnae sudorem suum equorumque abluentes.</p><p><milestone n="2" unit="section"/>
|
| 432 |
+
Roma, laborans pestilentia per triennium, libros
|
| 433 |
+
consuluit Sibyllinos, quibus iubebatur ut ab Epidauro Aesculapius
|
| 434 |
+
exhiberetur. Missi legati sunt ad Graecam urbem, quos libenter Epidaurii
|
| 435 |
+
atque humaniter susceperunt. Ibidem se legatis serpens ostendit, raro ab
|
| 436 |
+
incolis nisi feliciter uisus. Cumque per triduum familiariter apparuisset,
|
| 437 |
+
cunctis inspectantibus subiit in trirerem Romanam et in tabernaculo legati
|
| 438 |
+
Quinti Burgoni collecto quieuit.</p><p>Vrbe profecti Romam sunt: anguis in
|
| 439 |
+
naui semper apparuit. Antium uentum est: descendit serpens ad limen templi
|
| 440 |
+
Aesculapii et triduo inter myrtos latuit, nec ad solitos cibos processit.
|
| 441 |
+
Dehinc rediit ad nauem, cumque uentum esset ad Tiberim, enatauit insulam, in
|
| 442 |
+
qua illi templum est constitutum, et mox sanitas Romanis
|
| 443 |
+
data.</p><p><milestone n="3" unit="section"/> Furius Camillus Veios cepit,
|
| 444 |
+
iussitque statuam Iunonis Monetae transferri. Vnus e militibus per iocum
|
| 445 |
+
interrogauit simulacrum num uellet ire Romam. Respondit
|
| 446 |
+
ʻuoloʼ.</p><p><milestone n="4" unit="section"/> Tum cum Coriolanum mater ab
|
| 447 |
+
urbis Romae reuocauit excidio, ad quartum lapidem uia Latina Fortunae
|
| 448 |
+
effigies bis locuta est his uerbis ʻrite m‹e›, matronae,
|
| 449 |
+
dedistis, rite dicaruntʼ.</p><p><milestone n="5" unit="section"/> Valerius
|
| 450 |
+
Publicola, consul primus, cum expulso urbe Tarquinio contra Etruscos
|
| 451 |
+
Veientesque pugnaret, e proximo luco audita uox est ʻuno plus Etrusci
|
| 452 |
+
cadent, Romanus uictor abibit.ʼ Vtrumque uerum fuit.</p><p><milestone n="6" unit="section"/>
|
| 453 |
+
Gaius Fabricius Luscinius, consul et praecipuus
|
| 454 |
+
imperator, Thurinis auxilio erat contra Brut‹t›ios
|
| 455 |
+
Lucanosque. Id cum militibus Romanis arduum uideretur, ut contra duas gentes
|
| 456 |
+
ualidas congrederentur, apparuit subito iuuenis ignotus, ad uirtutem Romanos
|
| 457 |
+
exercitus acuens, et cum tardiores forte sentiret, scalas gerens per
|
| 458 |
+
aduersas acies in hostium, accenditque Romanos pulchrae uirtutis hortatu.
|
| 459 |
+
Denique eo proelio a Romanis caesa sunt m. xx, capta m. v cum signis tribus
|
| 460 |
+
et duce ‹S›tat‹i›o
|
| 461 |
+
‹S›ta‹t›ilio. Mane alio consul
|
| 462 |
+
Fabricius renuntiauit ei se uallarem coronam daturum qui in castrum primus
|
| 463 |
+
irruperat. Cum petere praemium nullus auderet, honos et manubiae Marti a
|
| 464 |
+
cunctis militibus cum deuota supplicatione delatae.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>
|
| 465 |
+
Deos penates Aeneae Ascanius Lauinio Albam
|
| 466 |
+
transtulerat. Simulacra Lauinium sponte redieret. Rursus traducta Albam
|
| 467 |
+
repetiuere antiquiora delubra.</p><p><milestone n="8" unit="section"/> L. Cassium,
|
| 468 |
+
percussorem auunculi sui G. Iulii Caesaris, Octauianus Augustus bello est
|
| 469 |
+
persecutus.</p><p>Itaque, cum ad Philippos pugnaretur, Cassio uisum est quod
|
| 470 |
+
purpuratum Iulium Caesarem equo incitato in se irruentem uideret, et gemens
|
| 471 |
+
exclamauit: ʻcedamus, quando nec occidisse prodestʼ.</p><p><milestone n="9" unit="section"/>
|
| 472 |
+
L. Lentulus in Aegyptio littore forte conspexit
|
| 473 |
+
fragmentis scaphae humanum corpus exuri et militibus ait ʻqui scimus an
|
| 474 |
+
Pompei rogus sit?ʼ ignorans rem locutus est.</p><p><milestone n="11" unit="section"/>
|
| 475 |
+
Cum sacrarium Saliorum crematum esset, solus Romuli lituus
|
| 476 |
+
integer repertus est.</p><p>Exusta similiter aede Fortunae Serui Tulli statua
|
| 477 |
+
illaesa inuenta est, aliis concrematis.</p><p>Statua Quintae Claudiae uirginis
|
| 478 |
+
Vestae in area deum geminum euasit incendium, eius uidelicet quae
|
| 479 |
+
inhaerentem in uado Tiberis nauem uita dumtaxat: nam cum rea haberetur
|
| 480 |
+
incesti, ligauit proram zonula et ait ʻsi uirgo sum, sequereʼ, moxque nauis
|
| 481 |
+
mota ingressaque Romam est cum simulacro Matris deum, quod a Pessinunte
|
| 482 |
+
motum naui aduehebatur.</p><p><milestone n="12" unit="section"/> L. Lamia, uir
|
| 483 |
+
praetorius, mortuus rogoque impositus exclamauit, sed accensa extingui
|
| 484 |
+
flamma non potuit.</p><p><milestone n="ext. 1" unit="section"/> Pheretem Pamphilum
|
| 485 |
+
uirum Plato scribit in acie cecidisse et post decem dies collectum biduo
|
| 486 |
+
iacuisse. Dehinc in rogo recepisse uitam, plurimaque locutum quae uidisset
|
| 487 |
+
in morte.</p><p><milestone n="ext. 2" unit="section"/> Athenis quidam uir longe
|
| 488 |
+
doctissimus ictus lapide omnes sensus retinuit, oblitus est litterarum.
|
| 489 |
+
Durum homini, praesertim Atheniensi, damnum.</p><p><milestone n="ext. 3" unit="section"/>
|
| 490 |
+
Nausimenis Atheniensis uxor in incestu deprehendit filiam
|
| 491 |
+
filiumque permixtos. Muta exin perpetuo fuit.</p><p><milestone n="ext. 4" unit="section"/>
|
| 492 |
+
E contrario Echecles Samius athleta, cum uicisset nec
|
| 493 |
+
praemium ei daretur, antea mutus indignatione locutus est.</p><p><milestone n="ext. 5" unit="section"/>
|
| 494 |
+
Gorgias, apud Epirotas longe primus, in feretro
|
| 495 |
+
matris natus est: nam dum mulieris cadauer effertur, subito uagitus auditus
|
| 496 |
+
est.</p><p><milestone n="ext. 6" unit="section"/> Pheraeo Iasoni uomica uitae
|
| 497 |
+
periculum saepe faciebat. Hunc quidam gladio ex insidiis percussit et
|
| 498 |
+
uulnere rupit uomicam, sanauitque occisuri uoluntate.</p><p><milestone n="ext. 7" unit="section"/>
|
| 499 |
+
Simonides cenabat apud Scopan in
|
| 500 |
+
Thes‹s›aliae oppido Cranone. Duo iuuenes ingressi
|
| 501 |
+
specie decora exegere Simonidem ut prodiret. Egresso eo triclinium cecidit
|
| 502 |
+
conuiuasque obruit. Cumque discerni ad sepulturam corpora confusa non
|
| 503 |
+
possent, Simonides ordinem quo quis accubuerat dixit, laudesque Pollucis et
|
| 504 |
+
Castoris salutis suae gratia carminibus celebrauit.</p><p><milestone n="ext. 9" unit="section"/>
|
| 505 |
+
Consulenti Philippo Apollo respondit ut a
|
| 506 |
+
quadriga caueret. Rex iussit equos numquam iugari. Vitauit etiam locum in
|
| 507 |
+
Boe‹o›tia cui Arma nomen est. Sed princeps uel rex
|
| 508 |
+
Bithyniae Pausanias, qui eum uicit, ‹in› uagina gladii
|
| 509 |
+
cum quo Philippus occisus est caelatam quadrigam habuit.</p><p><milestone n="ext. 10" unit="section"/>
|
| 510 |
+
Calanus Indus, uictus ab Alexandro Macedone,
|
| 511 |
+
cum rogo se imposuisset, irridenter ab hoste uictore interrogatus est ecquid
|
| 512 |
+
uellet aut mandasset. Respondit ei Indus ʻcito te uideboʼ. Nec diu Alexander
|
| 513 |
+
superstes fuit. </p><p><milestone n="ext. 12" unit="section"/> Pausanias, filius
|
| 514 |
+
Prusiae Bithyni regis, pro superioribus dentibus unum os continuum pertinens
|
| 515 |
+
habuit, nec loquenti obstitit nouitas.</p><p><milestone n="nou. 2" unit="section"/>
|
| 516 |
+
Pyrrhi regis Epirotarum pollex e dextro pede remedio erat, si cuius renes
|
| 517 |
+
tumentes eo tetigisset. Idem Pyrrhus, cum ab Antigono uictore iussus esset
|
| 518 |
+
exuri, sic arsit ut pollex igni inueniretur intactus. Qui digitus aureo
|
| 519 |
+
loculo inclusus est et in antiquissimo templo Dodonaei Iouis conditus.
|
| 520 |
+
Praedictus Pyrrhus et Pausanias unum os pro dentibus habuerunt, sed
|
| 521 |
+
distinctum ad dentium similitudinem.</p><p><milestone n="ext. 13" unit="section"/>
|
| 522 |
+
Mitridatis et Laudiciae filia Tricipitina geminatis dentium ordinibus turpis
|
| 523 |
+
fuit. Quae patrem a Pompeio uictum secuta est.</p><p><milestone n="ext. 14" unit="section"/>
|
| 524 |
+
A Lilybaeo egredientes naues Clipea Africae ciuitate
|
| 525 |
+
Strabo quidam speculans numerabat.</p><p><milestone n="ext. 15" unit="section"/>
|
| 526 |
+
Aristomenes Messenius callidissimus aduersus Athenienses fuit. Quem tandem
|
| 527 |
+
captum aperuerunt, corque pilosum repererunt.</p><p><milestone n="ext. 17" unit="section"/>
|
| 528 |
+
Polystratus et Hippoclides et uno die nati sunt et ambo
|
| 529 |
+
Epicurei fuerunt, communibus usi discipulis sunt et patrimoniis, eodemque
|
| 530 |
+
momento sunt mortui.</p><p><milestone n="ext. 18" unit="section"/> Creteneses
|
| 531 |
+
caprae, cum confixae sunt, herbam diptamum comedunt et tela uisceribus
|
| 532 |
+
eiectant.</p><p>Caprae in Cephalia non semper aquas potant, sed per maiorem
|
| 533 |
+
anni partem aperto ore sunt cadentesque aquas excipiunt.</p><p>In templo
|
| 534 |
+
Iunonis Laciniae numquam ex ara cinis uento depellitur.</p><p><milestone n="nou. 3" unit="section"/>
|
| 535 |
+
In Assyria et apud Medos ea
|
| 536 |
+
ui‹s› interdum uento est ut correpti equites
|
| 537 |
+
peditesque in ducenta stadia per aerem leuentur.</p><p><milestone n="ext. 19" unit="section"/>
|
| 538 |
+
Non est incognitum tantae magnitudinis serpentem exercitui
|
| 539 |
+
Atilii Reguli iuxta Bagradam Africae amnem infestum fuisse, ut pugna contra
|
| 540 |
+
eum esset in unda, cumque configi iaculis pro corii uastitate non posset,
|
| 541 |
+
balistis et saxis esse intere‹m›ptum, eiusque tergum
|
| 542 |
+
centum et uiginti pedibus extentum in ostentationem miraculi Romam
|
| 543 |
+
missum.</p><p><milestone n="nou. 4" unit="section"/> Bura et Helice urbes in
|
| 544 |
+
Achaico littore fluctibus obrutae sunt terraeque motu esse
|
| 545 |
+
desierunt.</p><p>Item et Myrna, Asiae ciuitas potens. </p>
|
| 546 |
+
</div3>
|
| 547 |
+
</div1>
|
| 548 |
+
|
| 549 |
+
|
| 550 |
+
<div1 id="II" type="lib"><head>II. DE INSTITVTIS ANTIQVIS</head>
|
| 551 |
+
|
| 552 |
+
<div3 n="1"><head>[cap. 1]</head>
|
| 553 |
+
|
| 554 |
+
<p>
|
| 555 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Inituri matrimonium ueteres, sicut in rebus
|
| 556 |
+
cunctis, auspicia colligebant. Qua consuetudine taedae auspices dicuntur
|
| 557 |
+
quae nuptiis adhibentur.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Olim accumbentes
|
| 558 |
+
uiri cibum capiebant uxoribus ad mensam sedentibus. Hinc illa pictura,
|
| 559 |
+
discumbens Iupiter sedentes Iuno et Minerua.</p><p><milestone n="3" unit="section"/>
|
| 560 |
+
Pudicitiae in tantum fautum Romae est ut mulier post primum maritum uidua
|
| 561 |
+
permanens publice coronaretur. Sed bello ciuili Caesaris atque Pompei in
|
| 562 |
+
tantum est pop. Rom. at‹t›ritus ut poena orbis et
|
| 563 |
+
caelibibus dicaretur. <milestone n="4" unit="section"/> Tam sancta fides
|
| 564 |
+
matrimoniorum fuit ut per annos n. cl ab urbe condita nulli Romae
|
| 565 |
+
diuorterint. Primus igitur Spurius Caruillus sterilem repudiauit notatusque
|
| 566 |
+
est.</p><p><milestone n="5" unit="section"/> Matrona, si in ius uocata est,
|
| 567 |
+
pro pudicitiae reuerentia ab apparitore publico tacta non est.</p><p>Matronis
|
| 568 |
+
Romae aliquandiu uino uti non licuit in custodiam pudoris.</p><p>Securi
|
| 569 |
+
pudicitiae Romani auro et gemmis et purpura uti matronas siuerunt: neque
|
| 570 |
+
culta enim concupiscenda sedebat aut quisquam alienum matrimonium impudice
|
| 571 |
+
uidebat.</p><p><milestone n="6" unit="section"/> Nulla uel certe rara iurgia
|
| 572 |
+
inter coniuges erant, uerum si quid, ibatur in templum Viriplacae ad
|
| 573 |
+
Palatinum montem. Illic dictis quae inter ipsos erant, concordes
|
| 574 |
+
reuertebantur.</p><p><milestone n="7" unit="section"/> Apud priscos nec gener
|
| 575 |
+
cum socero nec puber cum patre filius lauauit, nec in conspectu simulacrorum
|
| 576 |
+
turpia corporis nudabantur.</p><p><milestone n="8" unit="section"/> Sollemni
|
| 577 |
+
conuiuio tantum cognati conueniebant, quod charistia uocabatur. Tum diis
|
| 578 |
+
arbitris et consanguineis mediis, si qua erant, iurgia proferebantur, et
|
| 579 |
+
dicta atque aestimata deponebantur.</p><p><milestone n="9" unit="section"/> Senes
|
| 580 |
+
olim alienos iuuenes pro suis habebant. Inuicem adolescentes grandioribus
|
| 581 |
+
quasi patribus deferebant, oluuos prosequebantur ad curiam, manebantque in
|
| 582 |
+
obseruatione donec reducerent.</p><p>Adolescentes ad conuiuium rogati
|
| 583 |
+
quaerebant de conuiuis, ne forte ob reuerentiam senum habituri locos non
|
| 584 |
+
essent. Ammissi ad mensam parcissime loquebantur, primique
|
| 585 |
+
surgebant.</p><p><milestone n="10" unit="section"/> Senes in conuiuiis maiorum
|
| 586 |
+
laudes carminibus celebratas tibiis canebant ad incendendam exemplis
|
| 587 |
+
iuuentutem. </p>
|
| 588 |
+
</div3>
|
| 589 |
+
|
| 590 |
+
|
| 591 |
+
<div3 n="2"><head>[cap. 2]</head>
|
| 592 |
+
|
| 593 |
+
<p>
|
| 594 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Multis saeculis durauit ut dicta in curia in
|
| 595 |
+
uulgus non exirent. Senatus autem secreto decreuerat bellum Punicum tertium.
|
| 596 |
+
Hoc Q. Fabius Maximus P. C‹r›asso quaestorio uiro in
|
| 597 |
+
itinere narrauit, ob quod factum Maximus a consulibus tanquam proditor
|
| 598 |
+
secreti obiurgatus est.</p><p>Eumenes, rex Asiae, senatui prodidit Persen
|
| 599 |
+
bellum parare. Quid tum rex locutus sit, quid senatus decreuerit, ante
|
| 600 |
+
Persen captum sciuit nemo.</p><p><milestone n="4" unit="section"/> Inter consulem
|
| 601 |
+
proximumque nullus ammittebatur. Denique Quintus Fabius Maximus uir ultimae
|
| 602 |
+
senectutis post quintum consulatum suum rogatus a filio annixus iret ad
|
| 603 |
+
colloquium Samnitum, noluit memor moris.</p><p>Idem Fabius ad
|
| 604 |
+
‹filium› consulem legatus Suessam missus, cum in
|
| 605 |
+
conspectu consulis nec equo desiluerit nec caput deoperuerit, rectius per
|
| 606 |
+
lictorem mandante filio utrumque fecit. Quod probauit pater. Scilicet
|
| 607 |
+
reputans consuli publice obsequendum fuisse, privatim patri, Fabius ad
|
| 608 |
+
explorandam filii constantiam non obsequebatur.</p><p><milestone n="6" unit="section"/>
|
| 609 |
+
Ne qua mora consiliis publicis esset, certo loco extra curiam
|
| 610 |
+
senatus sedebat, qui locus hodie senaculum dicitur. Inde citabatur in
|
| 611 |
+
curiam, non ut nunc cogebatur edictis.</p><p><milestone n="9" unit="section"/>
|
| 612 |
+
Remus et Romulus sub monte Palatino permissu Numitoris aui Romae fundamenta
|
| 613 |
+
iecerunt, eoque loco sacris operati sunt. Tum largiore uino usi indutique
|
| 614 |
+
caprarum pellibus, quas immolauerant, iocantes cum pastoribus in obuios
|
| 615 |
+
irruerunt. Sacrorum morem diu equites Rom. exercuere.</p><p>Q. Fabius
|
| 616 |
+
instituit ut equites idibus Iuliis trabeati incederent.</p><p>Cum P. Decius
|
| 617 |
+
comitia in uulgi potestate posuisset, censor Fabius fore sequentes in
|
| 618 |
+
quatuor ordines descripsit urbanasque tribus appellauit. Hoc Maximi
|
| 619 |
+
cognomentum meruit, quamuis bello clarus esset. </p>
|
| 620 |
+
</div3>
|
| 621 |
+
|
| 622 |
+
|
| 623 |
+
<div3 n="3"><head>[cap. 3]</head>
|
| 624 |
+
|
| 625 |
+
<p>
|
| 626 |
+
<milestone n="1" unit="section"/>Sponte se iuuentus olim militiae offerebat, ne
|
| 627 |
+
censi capite militarent ac periculose committerentur arma qui tributa
|
| 628 |
+
penderent. Primus G. Marius capite censos in sacramentum
|
| 629 |
+
rogauit.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Fisi uirtute Romani sine
|
| 630 |
+
artificio dimicabant. Itaque P. Ru‹ti›lio et Gn. Mallio
|
| 631 |
+
conss. e ludo gladiatorio doctores accersiti sunt, ut inferre ictus ac
|
| 632 |
+
declinare monstrarent, adiutaque est artificio fortitudo. </p>
|
| 633 |
+
</div3>
|
| 634 |
+
|
| 635 |
+
|
| 636 |
+
<div3 n="4"><head>[cap. 4]</head>
|
| 637 |
+
|
| 638 |
+
<p><emph>DE SPECTACVLIS</emph></p>
|
| 639 |
+
<p>
|
| 640 |
+
<milestone n="2" unit="section"/>Messala censor primus theatrum Romae fecit.
|
| 641 |
+
Senatus decreuit ne sedentes ludos spectarent, siue urbani siue qui a foris
|
| 642 |
+
mille passibus abessent, ne fortitudo mollesceret.</p><p><milestone n="3" unit="section"/>
|
| 643 |
+
Indiscretus a senatu populus per annos dlviii in spectaculis
|
| 644 |
+
fuit. Atilius itaque Serranus et L. Scribonius aediles, cum Megalensia
|
| 645 |
+
ederent, senatui locum dederunt. Quod prius facere conatus Scipio est, sed
|
| 646 |
+
populum laesit nouitatem praecepit.</p><p><milestone n="4" unit="section"/>Praeter
|
| 647 |
+
circenses spectacula Romae aliquandiu nulla erant, sed populo pestilentia
|
| 648 |
+
laborante in laudes deorum carmina incompta conscripta sunt. Adiectae
|
| 649 |
+
Etruscae saltationes eque Etruria accersitus ludius, id est princeps
|
| 650 |
+
scenicorum, qui Histrio uoca‹ba›tur, isque et motu
|
| 651 |
+
corporis et sono uocis rudem populum delectauit. In cuius honorem istius
|
| 652 |
+
modi artifices histriones dicti sunt. A ludio tracta est editio
|
| 653 |
+
ludorum.</p><p>Atellana scaena uel comica fabula ab Oscis accita est, ceteris
|
| 654 |
+
seuerior et digna grauitate Romana. Et cum alii scenici infames sint, hi
|
| 655 |
+
‹n›ec tribu arcebantur nec a stipendiis militaribus
|
| 656 |
+
repellebantur.</p><p><milestone n="6" unit="section"/>Catulus primus exemplo
|
| 657 |
+
Campanae luxuriae uelis in theatro spectantes ab aestu defendit.</p><p>Gn.
|
| 658 |
+
Pompeius aquas induxit per quasdam semitas fistularum, ut uaporem leniret
|
| 659 |
+
aestatis.</p><p><milestone n="5" unit="section"/>Saeculares ludi, qui post
|
| 660 |
+
annum centesimum ueniunt, a Valerio Publicola imperatore primum instituti et
|
| 661 |
+
in honorem Ditis patris Proserpinaeque celebrati sunt apud eam
|
| 662 |
+
ara‹m› quam ipsorum numinum titulo inscriptam
|
| 663 |
+
Valesius locuples rusticanus pro trium filiorum sibi reddita sospitate
|
| 664 |
+
celebratur inuenerat, ad quam et nigris hostiis immolabatur et
|
| 665 |
+
lectiste‹r›nia excitabantur et nocturnis ludis festa
|
| 666 |
+
agebantur, uotis publice nuncupatis pro salute Romana.</p><p><milestone n="6" unit="section"/>
|
| 667 |
+
Q. Claudius primus scenam pictis tabulis adornauit,
|
| 668 |
+
G. Antonius auro, Petreius ebore. P. Lentulus ‹S›pinther
|
| 669 |
+
exquisitum cultum uestis induxit. Piget longius prosequi et tibicinum cultus
|
| 670 |
+
a‹c› multitudinem loqui aut canentium eneruatos
|
| 671 |
+
modos, ut etiam mimorum turpitudines. Quae omnia prius in dissimulationem
|
| 672 |
+
laboris parabantur, nunc dantur in incendium libidinis.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>
|
| 673 |
+
Munus gladiatorium datum Romae est primum in honorem
|
| 674 |
+
defunctorum, scilicet filii Bruti Marco et Deci‹m›o
|
| 675 |
+
Brutis conss. tum Appii Claudii et Quinti Fuluii. Athletas Marcus Scaurus
|
| 676 |
+
aedilis primus induxit. </p>
|
| 677 |
+
</div3>
|
| 678 |
+
|
| 679 |
+
|
| 680 |
+
<div3 n="5"><head>[cap. 5]</head>
|
| 681 |
+
|
| 682 |
+
<p><emph>DE STATVA AVRATA</emph></p>
|
| 683 |
+
<p>
|
| 684 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Marcus Acilius G‹l›abrio ex
|
| 685 |
+
uoto aedem dedicauerat ob id quod regem Antiochum apud
|
| 686 |
+
T‹h›ermopylas felici uicisset euentu. In aede statuam
|
| 687 |
+
auratam patri posuit. Nec in Italia nec Romae cuiquam prius inaurata statua fuit.</p><p>
|
| 688 |
+
<emph>DE IVRE RELIGIONIS PVBLICATO</emph>
|
| 689 |
+
</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Solis pontificibus ius sacrorum et ciuile
|
| 690 |
+
notum ante fuit. Verum Gn. Flauius scriba, natus a patre libertino, formulas
|
| 691 |
+
sacras uerbis apertioribus expediuit et in notitiam populi publicauit. Ob
|
| 692 |
+
hoc a populo creatus est aedilis curulis. Idem, cum uenisset ad collegam
|
| 693 |
+
aegrum, refertum nobilibus cubiculum forte deprehendit. Cui cum locus non
|
| 694 |
+
daretur, sellam curule‹m› ex‹h›iberi
|
| 695 |
+
sibi iussit atque in ea, quae erat potestatis sella, consedit.</p><p>
|
| 696 |
+
<emph>DE RITV PERSONARVM CAPITI INDVCENDARVM</emph>
|
| 697 |
+
</p><p><milestone n="4" unit="section"/> Tibicines in templo Iouis quaedam ex ritu
|
| 698 |
+
antiquitatis ludicra et liberiora faciebant. Quae exercere prohibiti per
|
| 699 |
+
senatus consultum, irati deinde se Tibur sponte propria transtulerunt.
|
| 700 |
+
Cumque sacris usuique deessent, repetiti sunt per legatos. Noluerunt
|
| 701 |
+
reuerti. Quodam tempore Tiburtini ferias simulauerunt, ebriosque eos
|
| 702 |
+
plaustris Romam reuexerunt. Tum secutum est ut personas sumerent uelarentque
|
| 703 |
+
uultus pudore, quo‹d› temulenti fuerant. Exinde usu
|
| 704 |
+
personarum est consuetudo seruata.</p><p><milestone n="nou. 5" unit="section"/>
|
| 705 |
+
Nobili cuique quaestum facere turpe erat Romae. Apud Poenos uero uel
|
| 706 |
+
turpiter lucrum facere honestum putabatur.</p><p>
|
| 707 |
+
<emph>DE RITV DIVERSARVM GENTIVM</emph>
|
| 708 |
+
</p><p><milestone n="5" unit="section"/> Veteres Romani ad frugalitatem probandam
|
| 709 |
+
pro foribus uescebantur et crebrius pulte quam pane. </p>
|
| 710 |
+
</div3>
|
| 711 |
+
|
| 712 |
+
|
| 713 |
+
<div3 n="6"><head>[cap. 6]</head>
|
| 714 |
+
|
| 715 |
+
<p>
|
| 716 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Spartana ciuitas aliquamdiu ciues suos adire
|
| 717 |
+
Asiam uetuit ex metu ne luxuriam imitatione consuescerent: acceperat enim
|
| 718 |
+
districtissimorum hominum disciplinam supra satietatem illic epulas in usu
|
| 719 |
+
esse, uestem delicatam, unguenti odorem, quae etiam seueros emolliunt
|
| 720 |
+
mores.</p><p>Iones primi in conuiuiis unguenta coronasque sumpserunt, et
|
| 721 |
+
induxerunt se‹cun›dae mensae delicatiora conuiuia et uini
|
| 722 |
+
haustum uetustioris. Pausanias rex Lacedaemoniorum, ut primus in Asiam
|
| 723 |
+
uidit, in eius luxuriam ac lasciuiam solutus est, exercitumque praedurum
|
| 724 |
+
indulgentius habendo corrupit.</p><p><milestone n="2" unit="section"/> Spartani
|
| 725 |
+
dimicaturi tibiae modulo impellebantur in bellum anapaestico metro.</p><p>Idem
|
| 726 |
+
rursus et coccinis tunicis utebantur in proelio, ne sanguinem eorum hostis
|
| 727 |
+
uideret alacriorque fieret, cum se uulnus intulisse
|
| 728 |
+
cognosceret.</p><p><milestone n="nou. 6" unit="section"/> Apud eosdem
|
| 729 |
+
Spartanos pueri et mitti cocco flagris tenuissimis caedebantur, hortantibus
|
| 730 |
+
ad patientiam uerberum parentibus. Quorum puerorum si quis uel corpus
|
| 731 |
+
subtraxisset uel gestu aliquo doloris sensum significasset, remouebatur ut
|
| 732 |
+
uictus. Plerumque autem usque in periculum uitae et largam sanguinis
|
| 733 |
+
effusionem plagas perferentes quales futuri essent a prima aetate
|
| 734 |
+
pollicebantur.</p><p><milestone n="3" unit="section"/> Vt
|
| 735 |
+
Laced‹aem›onii militaribus disciplinis, ita
|
| 736 |
+
Athenienses ciuicis officiis impense studebant. Illic erat pulcrum
|
| 737 |
+
adolescentem fortiter facere, hic bene in foro dicere siue in gumnosus
|
| 738 |
+
eminere.</p><p><milestone n="4" unit="section"/> Principes Atheniensium uitas
|
| 739 |
+
omnium requirebant et eas in consiliis publica‹ba›nt, ut
|
| 740 |
+
laus uel poena meritis apteque decerneretur.</p><p><milestone n="5" unit="section"/>
|
| 741 |
+
Bonos ciues ramis duobus olivae innexis publice coronabant, qui honos
|
| 742 |
+
primum Pericli delatus est. Apud eosdem ciues Atticos ingratus libertus in
|
| 743 |
+
seruitute reuocabatu‹r›.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>
|
| 744 |
+
Massilienses tres pariter manu mitti uetabant. Ingratis libertis tres
|
| 745 |
+
culpas remittebant, post quartam in seruitutis iura reuocabant.</p><p>Idem
|
| 746 |
+
Massilienses s‹c›enicis ludis abstinebant, ne assiduitas
|
| 747 |
+
spectaculi ueniret in morum corruptelam.</p><p>Idem mendicis cibum non dabant
|
| 748 |
+
quasi petris.</p><p>Apud eosdem glad‹i›us publice erat, quo
|
| 749 |
+
noxii iugulabantur.</p><p>Funera idem sine lacrimis prosequebantur et sacro
|
| 750 |
+
die suos quisque efferebat epulis celebratis: mortem quippe in bonis
|
| 751 |
+
aestimabant.</p><p>Venenum apud eosdem Massilienses confectum ex cicuta
|
| 752 |
+
seruatum publice habebatur, ac licito reddenti in senatu causas mortis
|
| 753 |
+
uoluntariae haurire permittebatur. Quae consuetudo de Graecia in Galliam cum
|
| 754 |
+
gente translata est: nam illic dolore aut aliquo genere acerbitatis accepto
|
| 755 |
+
ad mortem confugiebatur. Multi etiam senes et anus uitae ultimum non
|
| 756 |
+
expectauerunt, auidi melioris per mortem condicionis.</p><p><milestone n="9" unit="section"/>
|
| 757 |
+
Cum telo portas hospes non ingrediebatur, ne esset
|
| 758 |
+
formidini.</p><p><milestone n="nou. 7" unit="section"/> Capillum rutilum sibi
|
| 759 |
+
cocta faciebant Spartani. Docebant etiam filios furari.</p><p><milestone n="nou. 8" unit="section"/>
|
| 760 |
+
Eraclei Thebanique permisere passim ut ingenui
|
| 761 |
+
pueri amarentur, nec inhonestum putauere eosdem corrumpi.</p><p><milestone n="nou. 9" unit="section"/>
|
| 762 |
+
Lacedaemonii osculorum licentiam dedere et
|
| 763 |
+
concubitus, uerum palliis interiectis.</p><p><milestone n="nou. 10" unit="section"/>
|
| 764 |
+
Apud Romanos triennio pubes inducebantur in castra ante
|
| 765 |
+
militiam.</p><p><milestone n="11" unit="section"/> Cimbri et Celtiberi laeti
|
| 766 |
+
in bello peribant, in morbo cum lamentis.</p><p>Amisso duce uiuere Celtiberis
|
| 767 |
+
illicitum uidebatur.</p><p><milestone n="12" unit="section"/> Thraces natales
|
| 768 |
+
hominum deflent, at funera canticis celebrant. <milestone n="13" unit="section"/>
|
| 769 |
+
Si quis uero contra morem gentis luget, feminea ueste utitur, quoniam in
|
| 770 |
+
sexu uidetur esse mollitus.</p><p><milestone n="14" unit="section"/> Apud Indos
|
| 771 |
+
plurimae singulis uxores sunt. Defuncto uiro in iudicium uenitur a feminis,
|
| 772 |
+
ut clareat quem impensissime amauerit. Victrix rogum laeta conscendit,
|
| 773 |
+
ceteris inuidentibus.</p><p><milestone n="15" unit="section"/> Apud Cirtenses
|
| 774 |
+
corporis quaestu dotem parabant, auctumque turpiter matrimonium pecuniae
|
| 775 |
+
foeditate faciebant.</p><p><milestone n="16" unit="section"/> Persae ante
|
| 776 |
+
septennium liberos non uident, orbitatem de immaturis
|
| 777 |
+
timentes.</p><p><milestone n="17" unit="section"/> Numidarum reges humile
|
| 778 |
+
putauerunt cuiquam priuato osculum dare. Et in castris mos idem. </p>
|
| 779 |
+
</div3>
|
| 780 |
+
|
| 781 |
+
|
| 782 |
+
|
| 783 |
+
<div3 n="7"><head>[cap. 7]</head>
|
| 784 |
+
|
| 785 |
+
<p><emph>DE MILITARI DISCIPLINA</emph></p>
|
| 786 |
+
<p>
|
| 787 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Scipio Africanus, Numantiam missus, omnia quae
|
| 788 |
+
uoluptatis causa haberentur in castris seuero mox summoueri iussit edicto.
|
| 789 |
+
Denique scortorum duo milia cum lixis e procinctu loci eius eiecta sunt,
|
| 790 |
+
tantumque subito sub districto duce profecit exercitus ut Numantiam diu
|
| 791 |
+
perniciosissimam nobis breui solo exaequaret.</p><p><milestone n="3" unit="section"/>
|
| 792 |
+
P. Rupilius, consul in Siciliam dimicans contra fugitiuos, Q.
|
| 793 |
+
Fabium generum conuiciis publice lacessitum prouincia expulit, quia
|
| 794 |
+
Taurom‹en›itanam arcem in cursu belli fugitiuorum
|
| 795 |
+
prodidisset.</p><p><milestone n="5" unit="section"/> Censor Fuluius Flaccus
|
| 796 |
+
fratrem Fuluium, quod quosdam iniussu consulis sub commeatu dimisisset,
|
| 797 |
+
senatu depulit.</p><p><milestone n="6" unit="section"/> Postumius dictator Aulum
|
| 798 |
+
Postumium filium, quod iniussu in hostem processerat, quamuis uictorem
|
| 799 |
+
iussit securi percuti.</p><p>Torquatus quoque consul bello Gallico, ad comitia
|
| 800 |
+
Romana descendens, filio castra commisit sub praecepto tali, ne eo absente
|
| 801 |
+
pugnaret. Adolescens tamen prouocatus erupit et uicit. Regressus Mallius pro
|
| 802 |
+
uictoria filium in contione laudauit, sed morte eius militarem tenuit
|
| 803 |
+
disciplinam: securi enim est percussus adolescens.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>
|
| 804 |
+
L. Minucius cons. missus est contra Aequos et Faliscos, cumque
|
| 805 |
+
eius castra coepissent ab hostibus obsideri, L.
|
| 806 |
+
Quint‹i›us Cincin‹n›atus in auxilium
|
| 807 |
+
missus hostes subiugauit et consulem magistratu depulit, quod castris se non
|
| 808 |
+
armis defendisset.</p><p><milestone n="12" unit="section"/> Africanus Scipio
|
| 809 |
+
deuicta Carthagine Romanos transfugas crucibus affixit, Latinos securi
|
| 810 |
+
percussit.</p><p><milestone n="13" unit="section"/> Posterior Africanus
|
| 811 |
+
desertores de auxiliis sociorum in spectaculo bestiis
|
| 812 |
+
obiecit.</p><p><milestone n="14" unit="section"/> L. Paulus eos qui pugnante
|
| 813 |
+
se contra Persen deseruerant subdidit elephantis, ut eorum pedibus
|
| 814 |
+
tererentur.</p><p><milestone n="15" unit="section"/> Rex
|
| 815 |
+
Pyrr‹h›us, cum plurimos ex Romanis sub Tarento
|
| 816 |
+
cepisset, ultro remisit. Senatus decreuit ut qui equites fuerant pedites
|
| 817 |
+
militarent, qui pedites funditores fierent. Insuper adiectum ne intra castra
|
| 818 |
+
essent neue uel uallo uterentur, ne pellibus tentoria haberent: isque miles
|
| 819 |
+
ad tentoria rediret qui ex hoste duo spolia retulisset. Haec eos poena
|
| 820 |
+
fortissimos fecit.</p><p>Eos qui Cannensi clade deseruerant socios omni
|
| 821 |
+
ignominia senatus affici iussit.</p><p>Q. Petilius cons., aduersus Ligures
|
| 822 |
+
pugnans, cessante exercitu interemptus est. Decreuit senatus ut legio quae
|
| 823 |
+
se pro imperatore morti non obiecisset annonae stipendio careret, aes
|
| 824 |
+
solitum non acciperet, ut ignominia affectos seruatae inhoneste uitae
|
| 825 |
+
pigeret.</p><p><milestone n="ext. 1" unit="section"/> Apud Carthaginienses
|
| 826 |
+
imp., si male usus consilio fuisset in bello, quam uictor cruci
|
| 827 |
+
figebatur.</p><p><milestone n="ext. 2" unit="section"/> Clearchus, dux
|
| 828 |
+
Lacedaemoniorum, dicebat a milite plus imp. timeri quam hostem
|
| 829 |
+
debere.</p><p>Lacedaemoniorum matres procedentibus in bellum filiis dicebant
|
| 830 |
+
ut aut uictores redirent aut occisi scutis referrentur. </p>
|
| 831 |
+
</div3>
|
| 832 |
+
|
| 833 |
+
|
| 834 |
+
<div3 n="8"><head>[cap. 8]</head>
|
| 835 |
+
|
| 836 |
+
<p><emph>DE IVRE TRIVMPHANDI</emph></p>
|
| 837 |
+
<p>
|
| 838 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Lege cautum fuit ne quis triumpharet nisi
|
| 839 |
+
hostium .m. v una acie strauisset.</p><p><milestone n="3" unit="section"/> G.
|
| 840 |
+
Fuluius Flaccus, cum rem bene gessisset, delatum a senatu triumphum
|
| 841 |
+
spreuit.</p><p><milestone n="4" unit="section"/> Q. Fuluius et L. Opimius,
|
| 842 |
+
Fuluius unus Capua recepta, alter idem Opimius uictis Fregellanis, contra
|
| 843 |
+
petitum triumphum triumphandi ius non tenuerunt, non quod strenui non
|
| 844 |
+
fuerint, sed pronuntiatum est his triumphum deberi qui imperium p. R.
|
| 845 |
+
auxissent, non qui recuperassent quae fuissent rei publicae.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>
|
| 846 |
+
Belli ciuilis uictor neque imperatoris nomen meruit
|
| 847 |
+
neque triumphauit neque diis gratias egit: quamuis enim imperatoribus,
|
| 848 |
+
ciuium tamen uictoribus inuiti fauerunt. </p>
|
| 849 |
+
</div3>
|
| 850 |
+
|
| 851 |
+
|
| 852 |
+
<div3 n="9"><head>[cap. 9]</head>
|
| 853 |
+
|
| 854 |
+
<p><emph>DE CENSORIA NOTA</emph></p>
|
| 855 |
+
<p>
|
| 856 |
+
<milestone n="8" unit="section"/> Post Cannensem cladem M. Metellus quaestor
|
| 857 |
+
multique equites Romani dignitate deiecti et in
|
| 858 |
+
aerario‹s› relati sunt a M. Atilio Regulo et L. Furio
|
| 859 |
+
P‹h›ilo censoribus, ob id quod iurauerant se Italia
|
| 860 |
+
abituros. </p>
|
| 861 |
+
</div3>
|
| 862 |
+
|
| 863 |
+
|
| 864 |
+
<div3 n="10"><head>[cap. 10]</head>
|
| 865 |
+
|
| 866 |
+
<p><emph>DE VENERATIONE</emph></p>
|
| 867 |
+
<p>
|
| 868 |
+
<milestone n="2" unit="section"/> Superioris Africani filium captum rex
|
| 869 |
+
Antiochus et liberaliter habuit et maturissime ad patrem remisit, a quo
|
| 870 |
+
finibus pellebatur.</p><p>Idem Africanus priuatus in
|
| 871 |
+
Liter‹n›ino rure egebat. Subito aduertit ad uillam
|
| 872 |
+
uenientium multitudinem piratarum. Tecta per domesticos iussit
|
| 873 |
+
armari.</p><p>Quod cum duces piratarum aduertissent, remotis sociis
|
| 874 |
+
abiectisque armis orare coeperunt ne quid in eos aspere facerent aut ne ab
|
| 875 |
+
his timerent. Venisse uti liceret his frui conspectu tanti uiri. Quod cum
|
| 876 |
+
Scipio audisset, patefieri ianuam introuocarique eos iubet. Tum piratae
|
| 877 |
+
tanquam templi postibus adoratis ingressi sunt, et amplexi dexteram
|
| 878 |
+
Scipionis osculis coluerunt, ac reliquere dona tamquam deo dicata, et laeti
|
| 879 |
+
ac beatudine suam classem conscenderunt. </p>
|
| 880 |
+
</div3>
|
| 881 |
+
</div1>
|
| 882 |
+
|
| 883 |
+
|
| 884 |
+
|
| 885 |
+
<div1 id="III" type="lib"><head>III. DE INDOLE PVERILI</head>
|
| 886 |
+
|
| 887 |
+
<div3 n="1"><head>[cap. 1]</head>
|
| 888 |
+
|
| 889 |
+
<p>
|
| 890 |
+
<milestone n="2" unit="section"/> Idem Cato, cum proscriptorum ciuium capita in
|
| 891 |
+
atrio Sullae uideret, interrogauit Sarpedonem suum paedagogum cur tam
|
| 892 |
+
cruentum tyrannum nullus occideret. Respondit deesse uolentibus facultatem.
|
| 893 |
+
Dari sibi Cato ferrum a proprio pedissequo poposcit, eo quod timeri ad haec
|
| 894 |
+
audenda non posset. Postea paedagogus numquam intromisit Catonem
|
| 895 |
+
qui‹n› prius sinum eius scrutaretur.</p><p><milestone n="3" unit="section"/>
|
| 896 |
+
Faustus, filius Sullae, in
|
| 897 |
+
sc‹h›ola degens patrem proscribentem aperta saepe uoce
|
| 898 |
+
laudabat, dicens idem se facturum cum potitus rerum fuisset. Audit G.
|
| 899 |
+
Cassius condiscipulum et colapho ferit. O manum iam
|
| 900 |
+
tyrannicidam!</p><p><milestone n="1" unit="section"/> Aemilius Lepidus uix
|
| 901 |
+
pubes in acie hostem strauit, tum cum res militaris sola laudi erat, et
|
| 902 |
+
ciuem protexit. Ob quae merita ex senatus consulto statua eius posita est in
|
| 903 |
+
Captolio cum bulla atque praetexta. </p>
|
| 904 |
+
</div3>
|
| 905 |
+
|
| 906 |
+
|
| 907 |
+
<div3 n="2"><head>[cap. 2]</head>
|
| 908 |
+
|
| 909 |
+
<p> <emph>DE FORTITVDINE</emph></p>
|
| 910 |
+
<p>
|
| 911 |
+
<milestone n="1" unit="section"/> Horatius Cocles, cum Etrusci in urbem Romam
|
| 912 |
+
insistenter irruerent per pontem sublicium Tiberis, in pontis fronte hosti
|
| 913 |
+
obstitit solus, donec quod leonem erat dirueretur. Denique soluta compage
|
| 914 |
+
per ciues, ubi accepit fragorem, cum armis se in Tiberim dedit, ac pariter
|
| 915 |
+
et hostium uictor et fluminis superiecta Etruscorum tela
|
| 916 |
+
uitauit.</p><p><milestone n="2" unit="section"/>Cloelia uirgo haud dissimilis
|
| 917 |
+
facti et uirtutis. Haec post exiguum temporis interuallum per eundem alueum
|
| 918 |
+
ruptis uinculis innatauit. Obses quip‹pe› Porsennae data,
|
| 919 |
+
uigiles fefellit et conscenso equo per Tiberim Romam rediit. Statua ei
|
| 920 |
+
equestris ex senatus consulto data.</p><p><milestone n="nou. 11" unit="section"/>
|
| 921 |
+
Sertorius loricatus, hastam rixam oculo gerens, Rhodanum
|
| 922 |
+
transnatauit.</p><p><milestone n="7" unit="section"/>Gallis uictoribus duce
|
| 923 |
+
Brenno cum sola arx et Capitolium ad tuitionem p. R. esse coepisset neque
|
| 924 |
+
his spatiis omnis recipi turba uel nobilium ciuium posset, ex consilio senes
|
| 925 |
+
planis recepti sunt, et electi missi iuuenes ad tutiora ut ualerent tuenda.
|
| 926 |
+
Tum senatores cum insignibus honorum quos gesserant et sacerdotiorum,
|
| 927 |
+
apertis ubi […]</p>
|
| 928 |
+
</div3>
|
| 929 |
+
</div1>
|
| 930 |
+
|
| 931 |
+
</body>
|
| 932 |
+
</text>
|
| 933 |
+
|
| 934 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Epitoma (Iulius Paris), publ. digilibLT.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Epitoma (Iulius Paris), publ. digilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14384",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "23461",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14384. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Epitome anonyma (quae gynaecia uocatur) recensio Li (Vindicianus Afer), publ. di.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Epitome anonyma (quae gynaecia uocatur) recensio Li (Vindicianus Afer), publ. digilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14388",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "1144",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14388. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Excerpta Valesiana pars posterior (Anonymus Valesianus), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (37.5 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Excerpta_ appendix Apicii (Vinidarius), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (17.3 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Expositio sermonum antiquorum (Fabius Planciades Fulgentius), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
@@ -0,0 +1,685 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
|
| 2 |
+
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
|
| 3 |
+
<teiHeader>
|
| 4 |
+
<fileDesc>
|
| 5 |
+
|
| 6 |
+
<titleStmt>
|
| 7 |
+
<title>Expositio sermonum antiquorum</title>
|
| 8 |
+
<author ref="http://viaf.org/viaf/102324835">Fabius Planciades Fulgentius<date>fl.c.500</date></author>
|
| 9 |
+
</titleStmt>
|
| 10 |
+
<editionStmt>
|
| 11 |
+
<respStmt><editor> <resp>Correzione linguistica</resp> <name>Beatrice Strona</name>
|
| 12 |
+
</editor></respStmt>
|
| 13 |
+
<respStmt><editor> <resp>Codifica XML</resp> <name>Nadia Rosso</name>
|
| 14 |
+
</editor></respStmt>
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
<edition>based on critical edition, no apparatus, online edition</edition>
|
| 18 |
+
</editionStmt>
|
| 19 |
+
<publicationStmt>
|
| 20 |
+
<publisher>digilibLT</publisher>
|
| 21 |
+
<pubPlace>Vercelli</pubPlace>
|
| 22 |
+
<date>2015</date>
|
| 23 |
+
<availability>
|
| 24 |
+
<p><ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/it/"/></p>
|
| 25 |
+
</availability>
|
| 26 |
+
<idno>dlt000225</idno>
|
| 27 |
+
<editor><a href="http://digiliblt.lett.unipmn.it/opera.php?gruppo=opere&iniziale=all&id=dlt000225" target="_blank">Source with summary and bibliography</a></editor>
|
| 28 |
+
</publicationStmt>
|
| 29 |
+
<seriesStmt>
|
| 30 |
+
<title>digilibLT</title>
|
| 31 |
+
<idno>FabFul.ExSeAnt</idno>
|
| 32 |
+
</seriesStmt>
|
| 33 |
+
|
| 34 |
+
<sourceDesc>
|
| 35 |
+
<editor><hi>Fabii Planciadis Fulgentii V. C. Opera; Accedunt Fabii Claudii Gordiani
|
| 36 |
+
Fulgentii V. C. De aetatibus mundi et hominis et S. Fulgentii episcopi super Thebaiden</hi>,
|
| 37 |
+
recensuit Rudulfus Helm, addenda adiecit Jean Preaux. Ed. stereotypa ed. anni 1898, Stutgardiae
|
| 38 |
+
1970 (Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana).</editor>
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
</sourceDesc>
|
| 41 |
+
</fileDesc>
|
| 42 |
+
<encodingDesc>
|
| 43 |
+
<projectDesc>
|
| 44 |
+
<p>digilibLT. Biblioteca digitale di testi latini tardoantichi.</p>
|
| 45 |
+
<p>Progetto diretto da Raffaella Tabacco (responsabile della ricerca) e Maurizio Lana</p>
|
| 46 |
+
<p>This digilibLT file's TEI xml encoding was adapted for the University of Zurich's <hi>Corpus Corporum</hi> project (www.mlat.uzh.ch) by Ph. Roelli in 2016: only a hierarchical div-structure and author names and dates were adapted.</p>
|
| 47 |
+
</projectDesc>
|
| 48 |
+
<editorialDecl>
|
| 49 |
+
|
| 50 |
+
<p><emph>Note di trascrizione e codifica del progetto digilibLT </emph></p>
|
| 51 |
+
<p>Abbiamo riportato solo il testo stabilito dall'edizione di riferimento non seguendone
|
| 52 |
+
l'impaginazione. Sono stati invece esclusi dalla digitalizzazione apparati, introduzioni, note
|
| 53 |
+
e commenti e ogni altro contenuto redatto da editori moderni. </p>
|
| 54 |
+
<p> I testi sono stati sottoposti a doppia rilettura integrale per garantire la massima
|
| 55 |
+
correttezza di trascrizione</p>
|
| 56 |
+
<p>Abbiamo normalizzato le U maiuscole in V seguendo invece l'edizione di riferimento per la
|
| 57 |
+
distinzione u/v minuscole.</p>
|
| 58 |
+
<p> Non è stato normalizzato l'uso delle virgolette e dei trattini.</p>
|
| 59 |
+
<p> Non è stata normalizzata la formattazione nell'intero <hi>corpus</hi>:
|
| 60 |
+
grassetto, corsivo, spaziatura espansa.</p>
|
| 61 |
+
<p>Sono stati normalizzati e marcati nel modo seguente i diacritici.<lb/> espunzioni:
|
| 62 |
+
<![CDATA[[testo]]]> si visualizza [testo] <lb/> integrazioni: <![CDATA[‹testo› si visualizza <testo>]]><lb/>
|
| 63 |
+
<hi>loci desperati</hi>: <![CDATA[ <unclear>testo</unclear> o <unclear/> testo]]>
|
| 64 |
+
si visualizzano †testo† e †testo<lb/> lacuna materiale: <![CDATA[[...]]]> si visualizza
|
| 65 |
+
[...]<lb/> lacuna integrata dagli editori:
|
| 66 |
+
<![CDATA[‹[...]› si visualizza <...>]]>
|
| 67 |
+
</p>
|
| 68 |
+
<p>Sono stati marcati i termini in lingua greca
|
| 69 |
+
<![CDATA[<foreign xml:lang="grc">αβγ</foreign>]]>
|
| 70 |
+
</p>
|
| 71 |
+
<p>Ulteriori informazioni sulle norme di trascrizione e codifica su <ref
|
| 72 |
+
target="http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf"
|
| 73 |
+
>Note di trascrizione e codifica di testi latini tardoantichi
|
| 74 |
+
[http://digiliblt.lett.unipmn.it/upload/docs/note_di_trascrizione_e_di_codifica.pdf]</ref></p>
|
| 75 |
+
<normalization>Classical Latin orthography</normalization>
|
| 76 |
+
</editorialDecl>
|
| 77 |
+
</encodingDesc>
|
| 78 |
+
<profileDesc>
|
| 79 |
+
<creation>
|
| 80 |
+
<date></date>
|
| 81 |
+
</creation>
|
| 82 |
+
<langUsage>
|
| 83 |
+
<language ident="lat">latin</language>
|
| 84 |
+
</langUsage>
|
| 85 |
+
<textClass>
|
| 86 |
+
<keywords>
|
| 87 |
+
<list>
|
| 88 |
+
<item></item>
|
| 89 |
+
<item></item>
|
| 90 |
+
</list>
|
| 91 |
+
</keywords>
|
| 92 |
+
<keywords scheme='genre'>
|
| 93 |
+
<list>
|
| 94 |
+
<item></item>
|
| 95 |
+
</list>
|
| 96 |
+
</keywords>
|
| 97 |
+
<keywords scheme='period'>
|
| 98 |
+
<list>
|
| 99 |
+
<item></item>
|
| 100 |
+
</list>
|
| 101 |
+
</keywords>
|
| 102 |
+
</textClass>
|
| 103 |
+
</profileDesc>
|
| 104 |
+
</teiHeader>
|
| 105 |
+
<text>
|
| 106 |
+
<body>
|
| 107 |
+
|
| 108 |
+
<div2 id="pr"><head>[prologus]</head>
|
| 109 |
+
|
| 110 |
+
<p><pb n="p. 111 Helm"/> Ne de tuorum praeceptorum, domine, serie nostra
|
| 111 |
+
quicquam curtasse inoboedientia putaretur, libellum etiam quem de abstrusis sermonibus
|
| 112 |
+
impertiri iussisti, in quantum memoriae enteca subrogare potuit absolutum retribui, non
|
| 113 |
+
faleratis sermonum studentes spumis quam rerum manifestationibus dantes operam lucidandis.</p>
|
| 114 |
+
|
| 115 |
+
</div2>
|
| 116 |
+
|
| 117 |
+
<div2 n="1"><head>[§ 1]</head>
|
| 118 |
+
|
| 119 |
+
<p>
|
| 120 |
+
[Quid sit sandapila.] Sandapilam antiqui dici uoluerunt feretrum mortuorum, id est
|
| 121 |
+
loculum, non in. quo nobilium corpora, sed in quo plebeiorum atque damnatorum cadauera
|
| 122 |
+
portabantur, sicut Stesimbrotus Tasius de morte Policratis regis Samiorum descripsit dicens:
|
| 123 |
+
‘Posteaquam de cruce depositus, sandapila etiam deportatus est’.</p>
|
| 124 |
+
|
| 125 |
+
</div2>
|
| 126 |
+
|
| 127 |
+
<div2 n="2"><head>[§ 2]</head>
|
| 128 |
+
|
| 129 |
+
<p>
|
| 130 |
+
[Quid sit uispillo.] Vispillones dicti sunt baiules, quamuis Antidamas Eracleopolites
|
| 131 |
+
uispillones dixerit nudatores cadauerum, sicut in historia Alexandri Macedonis <pb n="p. 112 Helm"/> scripsit dicens: ‘Plus quam trecentos cadauerum uispillones
|
| 132 |
+
repperiens crucibus fixit’. Tamen Mnaseas scribit in Europae libro Apollinem, posteaquam a Ioue
|
| 133 |
+
uictus atque interfectus est, a uispillonibus ad sepulturam delatus est.</p>
|
| 134 |
+
|
| 135 |
+
</div2>
|
| 136 |
+
|
| 137 |
+
<div2 n="3"><head>[§ 3]</head>
|
| 138 |
+
|
| 139 |
+
<p>
|
| 140 |
+
[Quid sit pollinctor.] Pollinctores dicti sunt qui funera morientia accurant; unde et
|
| 141 |
+
Plautus in Menecmi comoedia ait: ‘Sicut pollinctor dixit qui eum pollinxerat’. Pollinctores
|
| 142 |
+
dicti sunt quasi pollutorum unctores, id est cadauerum curatores, unde et Apuleius in Ermagora
|
| 143 |
+
ait: ‘Pollincto eius funere domuitionem paramus’.</p>
|
| 144 |
+
|
| 145 |
+
</div2>
|
| 146 |
+
|
| 147 |
+
<div2 n="4"><head>[§ 4]</head>
|
| 148 |
+
|
| 149 |
+
<p>
|
| 150 |
+
[Quid sint manales lapides.] Labeo qui disciplinas Etruscas Tagetis et Bacitidis
|
| 151 |
+
quindecim uoluminibus explanauit, ita ait: ‘Fibrae iecoris sandaracei coloris dum fuerint,
|
| 152 |
+
manales tunc uerrere opus est petras’, id est quas solebant antiqui in modum cilindrorum per
|
| 153 |
+
limites trahere pro pluuiae commutandam inopiam.</p>
|
| 154 |
+
|
| 155 |
+
</div2>
|
| 156 |
+
|
| 157 |
+
<div2 n="5"><head>[§ 5]</head>
|
| 158 |
+
|
| 159 |
+
<p>
|
| 160 |
+
[Quid sint neferendi sues.] Diofontus Lacedemonius, <pb
|
| 161 |
+
n="p. 113 Helm"/> qui de sacris deorum scripsit, ait aput Athenas Marti solere sacrificare
|
| 162 |
+
sacrum quod ecatonpefoneuma appellatur; si quis enim centum hostes interfecisset, Marti de
|
| 163 |
+
homine sacrificabat aput insulam Blennon, quod sacrificatum est a duobus Cretensibus et uno
|
| 164 |
+
Locro, id est Timne Cortiniensi, ‹[...]› Proculo Locro, sicut Solicrates
|
| 165 |
+
scribit. Sed posteaquam hoc Atheniensibus displicuit, coeperunt offerre porcum castratum quem
|
| 166 |
+
neferendum uocabant, id est quasi sine renibus. Et aput Romanos Varro scribit Sitium Dentatum
|
| 167 |
+
centies et uicies pugnasse singulari certamine, cicatrices habere econtra quadraginta quinque,
|
| 168 |
+
pos tergum nullam, coronas accepisse uiginti sex, armillas centum quadraginta; et istum primum
|
| 169 |
+
sacrum fecisse Marti.</p>
|
| 170 |
+
|
| 171 |
+
</div2>
|
| 172 |
+
|
| 173 |
+
<div2 n="6"><head>[§ 6]</head>
|
| 174 |
+
|
| 175 |
+
<p>
|
| 176 |
+
[Quid sint ambignae oues.] Bebius Macer, qui fastalia sacrorum scripsit, ait Iunoni
|
| 177 |
+
eas quae geminos parerent oues sacrificare cum duobus agnis altrinsecus religatis; quas oues
|
| 178 |
+
ambignas uocari quasi ex utraque parte agnos habentes.</p>
|
| 179 |
+
|
| 180 |
+
</div2>
|
| 181 |
+
|
| 182 |
+
<div2 n="7"><head>[§ 7]</head>
|
| 183 |
+
|
| 184 |
+
<p>
|
| 185 |
+
[Quid sint suggrundaria.] Priori tempore suggrundaria antiqui dicebant sepulchra
|
| 186 |
+
infantium qui necdum <pb n="p. 114 Helm"/> quadraginta dies implessent, quia
|
| 187 |
+
nec busta dici poterant, quia ossa quae conburerentur non erant, nec tanta inmanitas cadaueris
|
| 188 |
+
quae locum tumisceret; unde et Rutilius Geminus in Astianactis tragoedia ait: ‘Melius
|
| 189 |
+
suggrundarium miser quereris quam sepulchrum’.</p>
|
| 190 |
+
|
| 191 |
+
</div2>
|
| 192 |
+
|
| 193 |
+
<div2 n="8"><head>[§ 8]</head>
|
| 194 |
+
|
| 195 |
+
<p>
|
| 196 |
+
[Quid sit silicernius.] Silicernios dici uoluerunt senes iam incuruos quasi iam
|
| 197 |
+
sepulchrorum suorum silices cernentes; unde et Cincius Alimentus in historia de Gorgia Leontino
|
| 198 |
+
scribit dicens: ‘Qui dum iam silicernius finem sui temporis expectaret, etsi morti non potuit,
|
| 199 |
+
tamen infirmitatibus exultauit’.</p>
|
| 200 |
+
|
| 201 |
+
</div2>
|
| 202 |
+
|
| 203 |
+
<div2 n="9"><head>[§ 9]</head>
|
| 204 |
+
|
| 205 |
+
<p>
|
| 206 |
+
[Quid sint aruales fratres.] Acca Laurentina Romuli nutrix consueuerat pro agris semel
|
| 207 |
+
in anno sacrificare cum duodecim filiis suis sacrificium praecedentibus; unde dum unus mortuus
|
| 208 |
+
esset, propter nutricis gratiam Romulus in uicem defuncti se succedere pollicetur; unde et
|
| 209 |
+
ritus processit cum XII iam deinceps sacrificare et aruales dici fratres, sicut Rutilius
|
| 210 |
+
Geminus in libris pontificalibus memorat.</p>
|
| 211 |
+
|
| 212 |
+
</div2>
|
| 213 |
+
|
| 214 |
+
<div2 n="10"><head>[§ 10]</head>
|
| 215 |
+
|
| 216 |
+
<p>
|
| 217 |
+
[Quid sint iniuges boues.] Manilius Crestus in <pb n="p. 115 Helm"/> libro quem de deorum himnis scribit ait Mineruae iniuges boues sacrificare, id est iugum
|
| 218 |
+
numquam ferentes, illa uidelicet causa, quod et uirginitas iugum nesciat maritale et uirtus
|
| 219 |
+
numquam sit iugo prementi subiecta.</p>
|
| 220 |
+
|
| 221 |
+
</div2>
|
| 222 |
+
|
| 223 |
+
<div2 n="11"><head>[§ 11]</head>
|
| 224 |
+
|
| 225 |
+
<p>
|
| 226 |
+
[Quid sint semones.] Semones dici uoluerunt deos quos nec caelo dignos ascriberent ob
|
| 227 |
+
meriti paupertatem, sicut sunt Priapus, Epona, Vertumnus, nec terrenos eos deputare uellent pro
|
| 228 |
+
gratiae ueneratione, sicut Varro in mistagogorum libro ait: ‘Semoneque inferius derelicto deum
|
| 229 |
+
depinnato orationis attollam alloquio’.</p>
|
| 230 |
+
|
| 231 |
+
</div2>
|
| 232 |
+
|
| 233 |
+
<div2 n="12"><head>[§ 12]</head>
|
| 234 |
+
|
| 235 |
+
<p>
|
| 236 |
+
[Quid sit blatterare.] Pacuuius in Seudone comedia inducit Sceparnum seruum ancillae
|
| 237 |
+
dicentem: ‘Ni ego te blatterantem aspicerem, his mintium iudicassem’; blatterare enim quasi
|
| 238 |
+
uerba trepidantia metu balbutire dixerunt.</p>
|
| 239 |
+
|
| 240 |
+
</div2>
|
| 241 |
+
|
| 242 |
+
<div2 n="13"><head>[§ 13]</head>
|
| 243 |
+
|
| 244 |
+
<p>
|
| 245 |
+
[Quid sit luscicius.] Luscicios dici uoluerunt in die parum uidentes, quos Greci
|
| 246 |
+
miopes uocant; unde et Plautus in mercatoris comedia ait: ‘Mirum lolio uictitare <pb n="p. 116 Helm"/> te, tam uili tritico, quia lusciciosus es’; dicunt enim quod
|
| 247 |
+
lolium comedentibus oculi obscurentur.</p>
|
| 248 |
+
|
| 249 |
+
</div2>
|
| 250 |
+
|
| 251 |
+
<div2 n="14"><head>[§ 14]</head>
|
| 252 |
+
|
| 253 |
+
<p>
|
| 254 |
+
[Quid sit tutulus.] Varro in pontificalibus ait tutulos sacerdotes dici breuium
|
| 255 |
+
deorum. Numa uero Pompilius et ipse de pontificalibus scribens tutulum dici ait pallium quo
|
| 256 |
+
sacerdotes caput tutabant, cum sacrificium accessissent, sicut et Virgilius: ‘Et capita ante
|
| 257 |
+
aras Frigio uelamur amictu’.</p>
|
| 258 |
+
|
| 259 |
+
</div2>
|
| 260 |
+
|
| 261 |
+
<div2 n="15"><head>[§ 15]</head>
|
| 262 |
+
|
| 263 |
+
<p>
|
| 264 |
+
[Quid sit oria.] Oriam dicunt nauicellam modicam piscatoriam; unde et Plautus in
|
| 265 |
+
Cacisto ait: ‘Malo hunc alligari ad oriam, ut semper piscetur, etsi sit tempestas maxima’.</p>
|
| 266 |
+
|
| 267 |
+
</div2>
|
| 268 |
+
|
| 269 |
+
<div2 n="16"><head>[§ 16]</head>
|
| 270 |
+
|
| 271 |
+
<p>
|
| 272 |
+
[Quid sit problema.] Problema dicta est propositio in capite libri quaestionaliter
|
| 273 |
+
posita; unde et Demostenes pro Philippo ait — sed ne quid te Grecum turbet exemplum, ego pro
|
| 274 |
+
hoc tibi Latinum feram — ait enim: ‘Problematis autenticum gradum tradamus astanti, cui nostra
|
| 275 |
+
subsequens occurset oratio’. Nam et Tertullianus in libro quem de fato scripsit ita ait: ‘Redde
|
| 276 |
+
huic fratri primum problematis mancipatum’.</p>
|
| 277 |
+
|
| 278 |
+
</div2>
|
| 279 |
+
|
| 280 |
+
<div2 n="17"><head>[§ 17]</head>
|
| 281 |
+
|
| 282 |
+
<p>
|
| 283 |
+
[Quid sit pumilior, quid sit glabrior.] Apuleius in <pb
|
| 284 |
+
n="p. 117 Helm"/> asino aureo inducit sorores Psicae maritis detrahentis; dicit: ‘quouis puero
|
| 285 |
+
pumiliorem et cucurbita glabriorem’; pumilios enim dicunt molles atque enerues, glabrum uero
|
| 286 |
+
lenem et inberbem.</p>
|
| 287 |
+
|
| 288 |
+
</div2>
|
| 289 |
+
|
| 290 |
+
<div2 n="18"><head>[§ 18]</head>
|
| 291 |
+
|
| 292 |
+
<p>
|
| 293 |
+
[Quid sint sutelae.] Sutelam dici uolunt astutiam, quasi subtilia tela; unde et
|
| 294 |
+
Plautus in Cassina ait: ‘Possis clam me sutelis tuis praeripere Cassinam uxorem, proinde ut
|
| 295 |
+
postulas’.</p>
|
| 296 |
+
|
| 297 |
+
</div2>
|
| 298 |
+
|
| 299 |
+
<div2 n="19"><head>[§ 19]</head>
|
| 300 |
+
|
| 301 |
+
<p>
|
| 302 |
+
[Quid sit friguttire.] Friguttire dicitur subtiliter adgarrire; unde et Plautus in
|
| 303 |
+
Cassina ait: ‘Quidnam friguttis?’ et Ennius in Telestide comedia sic ait: ‘Haec anus admodum
|
| 304 |
+
friguttit; nimirum sauciauit se flore Liberi’.</p>
|
| 305 |
+
|
| 306 |
+
</div2>
|
| 307 |
+
|
| 308 |
+
<div2 n="20"><head>[§ 20]</head>
|
| 309 |
+
|
| 310 |
+
<p>
|
| 311 |
+
[Quid sit tittiuilicium.] Tittiuilicium dici uoluerunt fila putrida quae de telis
|
| 312 |
+
cadunt; ut Plautus in Cassina ait: ‘Non ego hoc uerbum empsim tittiuilicio’, id est re admodum
|
| 313 |
+
uilissima. Nam et Marcus Cornutus in satyra sic ait: ‘Tittiuiles Flacce do tibi’.<pb n="p. 118 Helm"/></p>
|
| 314 |
+
|
| 315 |
+
</div2>
|
| 316 |
+
|
| 317 |
+
<div2 n="21"><head>[§ 21]</head>
|
| 318 |
+
|
| 319 |
+
<p>
|
| 320 |
+
[Quid sint isculponeas.] Sculponeas dici uoluerunt cestus plumbo ligatos; unde et
|
| 321 |
+
Neuius in Philemporo comedia ait: ‘Sculponeis battenda huic sunt latera probe’ et Plautus in
|
| 322 |
+
Cassina simili modo ait: ‘Melius sculponeas, quibus battuatur tibi os, senex nequissime’.</p>
|
| 323 |
+
|
| 324 |
+
</div2>
|
| 325 |
+
|
| 326 |
+
<div2 n="22"><head>[§ 22]</head>
|
| 327 |
+
|
| 328 |
+
<p>
|
| 329 |
+
[Quid sit catillatum.] Catillare dicitur per alienas domus infrontate girare, a
|
| 330 |
+
catulis tractum, quod per omnes domus circuant; unde et Propertius: ‘Catillata geris uadimonia,
|
| 331 |
+
puplicum prostibulum’ et Plautus similiter ait: ‘Quin meam uxorem mittam catillatum?’</p>
|
| 332 |
+
|
| 333 |
+
</div2>
|
| 334 |
+
|
| 335 |
+
<div2 n="23"><head>[§ 23]</head>
|
| 336 |
+
|
| 337 |
+
<p>
|
| 338 |
+
[Quid sit capularis.] Capularem dici uoluerunt senem iam morti contiguum, sed et reos
|
| 339 |
+
capulares dicebant, qui capulo digni fuerunt; unde et Lucilius ait: ‘Pergit capulare cadauer’
|
| 340 |
+
et Flaccus Tibullus in Melene comedia ait: ‘Tune amare audes, edentule et capularis senex?’;
|
| 341 |
+
edentulum enim quasi iam sine dentibus dici uoluit.</p>
|
| 342 |
+
|
| 343 |
+
</div2>
|
| 344 |
+
|
| 345 |
+
<div2 n="24"><head>[§ 24]</head>
|
| 346 |
+
|
| 347 |
+
<p>
|
| 348 |
+
[Quid sit promus et condus.] Promos et condos dici uoluerunt cellaritas, eo quod
|
| 349 |
+
deintus promant et intus <pb n="p. 119 Helm"/> condant; unde et Plautus in
|
| 350 |
+
Asinaria ait: ‘Ego sum promus condus procurator peni’; penum enim cellarium dicimus.</p>
|
| 351 |
+
|
| 352 |
+
</div2>
|
| 353 |
+
|
| 354 |
+
<div2 n="25"><head>[§ 25]</head>
|
| 355 |
+
|
| 356 |
+
<p>
|
| 357 |
+
[Quid sint suppetiae.] Suppetias dicimus auxilium; unde et Memos in tragoedia Herculis
|
| 358 |
+
ait: ‘Ferte suppetias, optimi comites’.</p>
|
| 359 |
+
|
| 360 |
+
</div2>
|
| 361 |
+
|
| 362 |
+
<div2 n="26"><head>[§ 26]</head>
|
| 363 |
+
|
| 364 |
+
<p>
|
| 365 |
+
[Quid sit auctio.] Auctionem dici uoluerunt uenditionem, quasi quod et ementem augeat
|
| 366 |
+
et uendentem; unde et Plautus in Curculione comedia ait: ‘Auctionem facio parasiticiam’.</p>
|
| 367 |
+
|
| 368 |
+
</div2>
|
| 369 |
+
|
| 370 |
+
<div2 n="27"><head>[§ 27]</head>
|
| 371 |
+
|
| 372 |
+
<p>
|
| 373 |
+
[Quid sit mnasiterna.] Mnasiternam dicunt aquae urnam, id est orceum; unde et
|
| 374 |
+
Calpurnius in Fronesi comedia ait: ‘Vbi tu mnasiternatus aquam petas?’ et Plautus in Baccide
|
| 375 |
+
ait: ‘Effer mnasiternam cum aqua foras’.</p>
|
| 376 |
+
|
| 377 |
+
</div2>
|
| 378 |
+
|
| 379 |
+
<div2 n="28"><head>[§ 28]</head>
|
| 380 |
+
|
| 381 |
+
<p>
|
| 382 |
+
[Quid est antistare.] Antistare dicimus praecellere; unde et Crispinus in Eraclea ait:
|
| 383 |
+
‘Diuinis uirtutibus antistans Alcides’.</p>
|
| 384 |
+
|
| 385 |
+
</div2>
|
| 386 |
+
|
| 387 |
+
<div2 n="29"><head>[§ 29]</head>
|
| 388 |
+
|
| 389 |
+
<p>
|
| 390 |
+
[Quid sit istega.] Stega est nauis proscenium uel <pb
|
| 391 |
+
n="p. 120 Helm"/> tabulatum, super quod nautae ambulant, sicut Plautus ait in Crisalo: ‘Forte
|
| 392 |
+
ego ut in stega consederam’.</p>
|
| 393 |
+
|
| 394 |
+
</div2>
|
| 395 |
+
|
| 396 |
+
<div2 n="30"><head>[§ 30]</head>
|
| 397 |
+
|
| 398 |
+
<p>
|
| 399 |
+
[Quid sit lembum.] Lembum est genus nauicellae uelocissimae, quos dromones dicimus,
|
| 400 |
+
sicut Virgilius ait: ‘Quam qui auerso uix flumine lembum remigiis subigit’.</p>
|
| 401 |
+
|
| 402 |
+
</div2>
|
| 403 |
+
|
| 404 |
+
<div2 n="31"><head>[§ 31]</head>
|
| 405 |
+
|
| 406 |
+
<p>
|
| 407 |
+
[Quid sint ramenta.] Ramenta dici uoluerunt quasi quoddam proiecticium purgamentum;
|
| 408 |
+
unde et Quintus Fabius Lucullus in epico carmine ait: ‘Vilissimum ramentum, proluuiosa
|
| 409 |
+
pestis’.</p>
|
| 410 |
+
|
| 411 |
+
</div2>
|
| 412 |
+
|
| 413 |
+
<div2 n="32"><head>[§ 32]</head>
|
| 414 |
+
|
| 415 |
+
<p>
|
| 416 |
+
[Quid sint diouolares.] Diobolares dicuntur uilissimae meretrices quae sub paruo
|
| 417 |
+
stipendio prostant, sicut Pammacius ait: ‘Diobolare prostibolum, quem ego actutum ut Dircem
|
| 418 |
+
partitam reddam’; nam et Pacuuius similiter ait: ‘Non ego ita fui ut nunc sunt meretrices
|
| 419 |
+
diobolae, quae suam nummi causa parui pendunt gratiam’.</p>
|
| 420 |
+
|
| 421 |
+
</div2>
|
| 422 |
+
|
| 423 |
+
<div2 n="33"><head>[§ 33]</head>
|
| 424 |
+
|
| 425 |
+
<p>
|
| 426 |
+
[Quid sit ueruina.] Veruina est genus iaculi longum quod aliquanti uerrutum uocant,
|
| 427 |
+
sicut Gauius Bassus in satiris ait: ‘Veruina confodiende, non te nauci <pb
|
| 428 |
+
n="p. 121 Helm"/> facio’; nauci enim quasi pro nihilo dici uoluerunt. Nam et Plautus in
|
| 429 |
+
Baccide sic ait: ‘Si tibi macera est foris, at mihi ueruina est domi, qua te ego et illos
|
| 430 |
+
conficiamus soricina nenia’.</p>
|
| 431 |
+
|
| 432 |
+
</div2>
|
| 433 |
+
|
| 434 |
+
<div2 n="34"><head>[§ 34]</head>
|
| 435 |
+
|
| 436 |
+
<p>
|
| 437 |
+
[Quid sint diuidiae.] Diuidias dixerunt tristitias, sicut Propertius [ait]:
|
| 438 |
+
‘Diuidias mentis conficit omnis amor’.</p>
|
| 439 |
+
|
| 440 |
+
</div2>
|
| 441 |
+
|
| 442 |
+
<div2 n="35"><head>[§ 35]</head>
|
| 443 |
+
|
| 444 |
+
<p>
|
| 445 |
+
[Quid sit iustitium.] Iustitium dicitur luctus puplicus, unde et Fronto in oratione
|
| 446 |
+
pro Nucerinis ait: ‘Denique iustitium plebi indicitur’.</p>
|
| 447 |
+
|
| 448 |
+
</div2>
|
| 449 |
+
|
| 450 |
+
<div2 n="36"><head>[§ 36]</head>
|
| 451 |
+
|
| 452 |
+
<p>
|
| 453 |
+
[Quid sit coragium.] Coragium dicitur uirginale funus, sicut Apuleius in metamorfoseon
|
| 454 |
+
ait: ‘Coragio itaque perfecto omnes domuitionem parant’.</p>
|
| 455 |
+
|
| 456 |
+
</div2>
|
| 457 |
+
|
| 458 |
+
<div2 n="37"><head>[§ 37]</head>
|
| 459 |
+
|
| 460 |
+
<p>
|
| 461 |
+
[Quid sit desiduo.] Desiduo dicitur diuturno; unde et Varro in Corallaria ait:
|
| 462 |
+
‘Diuidiae mihi fuerunt tum desiduo afuisse te’.</p>
|
| 463 |
+
|
| 464 |
+
</div2>
|
| 465 |
+
|
| 466 |
+
<div2 n="38"><head>[§ 38]</head>
|
| 467 |
+
|
| 468 |
+
<p>
|
| 469 |
+
[Quid sit floccio.] Flocci dixerunt quasi nihili, unde et Plautus ait: ‘Flocci pendo
|
| 470 |
+
quid rerum geras’.</p>
|
| 471 |
+
|
| 472 |
+
</div2>
|
| 473 |
+
|
| 474 |
+
<div2 n="39"><head>[§ 39]</head>
|
| 475 |
+
|
| 476 |
+
<p>
|
| 477 |
+
[Quid sit lentaculum.] Lentaculum dicitur gustatio, sicut Calimacus in Thesia:
|
| 478 |
+
‘Lentaculum proferre Ioui’.<pb n="p. 122 Helm"/></p>
|
| 479 |
+
|
| 480 |
+
</div2>
|
| 481 |
+
|
| 482 |
+
<div2 n="40"><head>[§ 40]</head>
|
| 483 |
+
|
| 484 |
+
<p>
|
| 485 |
+
[Quid sit edulium.] Edulium dicitur ab edendo dictum, id est quasi praegustatiua
|
| 486 |
+
comestio; unde et Apuleius in asino aureo ait: ‘Edulibus opipare excepta’.</p>
|
| 487 |
+
|
| 488 |
+
</div2>
|
| 489 |
+
|
| 490 |
+
<div2 n="41"><head>[§ 41]</head>
|
| 491 |
+
|
| 492 |
+
<p>
|
| 493 |
+
[Quid sint tucceta.] Tucceta dicuntur escae regiae, sicut Callimorfus in Piseis
|
| 494 |
+
[ait]: ‘Ambrosio redolent tucceta fauore’.</p>
|
| 495 |
+
|
| 496 |
+
</div2>
|
| 497 |
+
|
| 498 |
+
<div2 n="42"><head>[§ 42]</head>
|
| 499 |
+
|
| 500 |
+
<p>
|
| 501 |
+
[Quid sit ferculum.] Ferculum dicitur missum carnium, unde et Petronius Arbiter ait:
|
| 502 |
+
‘Postquam ferculum allatum est’.</p>
|
| 503 |
+
|
| 504 |
+
</div2>
|
| 505 |
+
|
| 506 |
+
<div2 n="43"><head>[§ 43]</head>
|
| 507 |
+
|
| 508 |
+
<p>
|
| 509 |
+
[Quid sit miropola, quid sit adfatim, quid sit uenustare.] Miropolam dicunt qui
|
| 510 |
+
unguenta uendunt, ut sunt pigmentarii, unde et Neuius in Diobolaria ait: ‘Miropola adfatim mihi
|
| 511 |
+
unguentum largitus est, quo me uenustarem’; adfatim dicitur abundanter, uenustare uero
|
| 512 |
+
exhilarare est.</p>
|
| 513 |
+
|
| 514 |
+
</div2>
|
| 515 |
+
|
| 516 |
+
<div2 n="44"><head>[§ 44]</head>
|
| 517 |
+
|
| 518 |
+
<p>
|
| 519 |
+
[Quid sit celocem.] Celocem dicunt genus nauicellae modicissimum, quod bamplum
|
| 520 |
+
dicimus, unde et <pb n="p. 123 Helm"/> Apuleius in libro de re puplica ait:
|
| 521 |
+
‘Qui celocem regere nequit, onerariam petit’.</p>
|
| 522 |
+
|
| 523 |
+
</div2>
|
| 524 |
+
|
| 525 |
+
<div2 n="45"><head>[§ 45]</head>
|
| 526 |
+
|
| 527 |
+
<p>
|
| 528 |
+
[Quid sit celibatum.] Celibatum dici uoluerunt uirginitatis abstinentiam, unde et
|
| 529 |
+
Felix Capella in libro de nuptiis Mercurii et Philologiae ait: ‘Placuit Mineruae pellere
|
| 530 |
+
celibatum’.</p>
|
| 531 |
+
|
| 532 |
+
</div2>
|
| 533 |
+
|
| 534 |
+
<div2 n="46"><head>[§ 46]</head>
|
| 535 |
+
|
| 536 |
+
<p>
|
| 537 |
+
[Quid sit exercitus, quid sit nictare, quid sint ualgia.] Exercitus dicitur
|
| 538 |
+
contemptus, unde et Plautus in milite glorioso ait: ‘Itane nos nostramque familiam habes
|
| 539 |
+
exercitam’, et ubi supra ait: ‘Plus uideas ualgis quam sabiis, denique omnes nictant eum’;
|
| 540 |
+
nictare enim dicimus cinnum facere, ualgia uero sunt labellorum obtortiones in subinatione
|
| 541 |
+
factae, sicut et Petronius ait: ‘Obtorto ualgiter labello’.</p>
|
| 542 |
+
|
| 543 |
+
</div2>
|
| 544 |
+
|
| 545 |
+
<div2 n="47"><head>[§ 47]</head>
|
| 546 |
+
|
| 547 |
+
<p>
|
| 548 |
+
[Quid sint summates, quid sint simpolones, quid sit ganium.] Summates dicuntur uiri
|
| 549 |
+
potentes, simpolones dicuntur conuiuae; nam et amicus sponsi qui cum eo per conuiuia ambulat
|
| 550 |
+
simpolator dicitur; ganeum uero taberna <pb n="p. 124 Helm"/> est, unde et
|
| 551 |
+
Sutrius in comedia Piscatoria ait: ‘Summates uiri simpolones facti sunt ganei’.</p>
|
| 552 |
+
|
| 553 |
+
</div2>
|
| 554 |
+
|
| 555 |
+
<div2 n="48"><head>[§ 48]</head>
|
| 556 |
+
|
| 557 |
+
<p>
|
| 558 |
+
[Quid sint praesegmina.] Praesegmina sunt partes corporis incisae, ut Tages in
|
| 559 |
+
aruspicinis ait: ‘Praesegminibus amputatis’.</p>
|
| 560 |
+
|
| 561 |
+
</div2>
|
| 562 |
+
|
| 563 |
+
<div2 n="49"><head>[§ 49]</head>
|
| 564 |
+
|
| 565 |
+
<p>
|
| 566 |
+
[Quid sit congerra.] Congerrones dicuntur qui aliena ad se congregant, unde et aput
|
| 567 |
+
Romanos gerrones Brutiani sunt dicti.</p>
|
| 568 |
+
|
| 569 |
+
</div2>
|
| 570 |
+
|
| 571 |
+
<div2 n="50"><head>[§ 50]</head>
|
| 572 |
+
|
| 573 |
+
<p>
|
| 574 |
+
[Quid sit cistella, quid sint crepundia.] Cistellam dicunt capsellam, ut Plautus
|
| 575 |
+
[ait]: ‘Cistellam mihi effers cum crepundiis’, id est cum puerilibus ornamentis.</p>
|
| 576 |
+
|
| 577 |
+
</div2>
|
| 578 |
+
|
| 579 |
+
<div2 n="51"><head>[§ 51]</head>
|
| 580 |
+
|
| 581 |
+
<p>
|
| 582 |
+
[Quid sit fabre, quid sit pecuatum, quid sit aricinas.] Antidamas in moralibus libris
|
| 583 |
+
ait: ‘Fabre conpactum animal hominem quis ferat sic ire pecuatum’ et ‘Auerruncassit deus tam
|
| 584 |
+
aricinas hominum mentes’; fabre dicitur perfecte, auerruncare eradicare, aricinas testeas uel
|
| 585 |
+
argilleas, pecuatum stultum.</p>
|
| 586 |
+
|
| 587 |
+
</div2>
|
| 588 |
+
|
| 589 |
+
<div2 n="52"><head>[§ 52]</head>
|
| 590 |
+
|
| 591 |
+
<p>
|
| 592 |
+
[Quid sit alucinare.] Alucinare dicitur uana somniari tractum ab alucitas quos nos
|
| 593 |
+
conopes dicimus, sicut <pb n="p. 125 Helm"/> Petronius Arbiter ait: ‘Nam
|
| 594 |
+
centum uernali me alucitae molestabant’.</p>
|
| 595 |
+
|
| 596 |
+
</div2>
|
| 597 |
+
|
| 598 |
+
<div2 n="53"><head>[§ 53]</head>
|
| 599 |
+
|
| 600 |
+
<p>
|
| 601 |
+
[Quid sit culleum.] Culleum dicitur saccum, in quo rei conclusi in mare mittuntur,
|
| 602 |
+
sicut Plautus ait in Vidularia: ‘Iube hunc insui in culleo atque in altum deportari, si uis
|
| 603 |
+
annonam bonam’.</p>
|
| 604 |
+
|
| 605 |
+
</div2>
|
| 606 |
+
|
| 607 |
+
<div2 n="54"><head>[§ 54]</head>
|
| 608 |
+
|
| 609 |
+
<p>
|
| 610 |
+
[Quid sit elogium.] Elogium est hereditas in malo, sicut Cornelius Tacitus in libro
|
| 611 |
+
facetiarum ait: ‘Cessit itaque morum elogio in filiis derelicto’.</p>
|
| 612 |
+
|
| 613 |
+
</div2>
|
| 614 |
+
|
| 615 |
+
<div2 n="55"><head>[§ 55]</head>
|
| 616 |
+
|
| 617 |
+
<p>
|
| 618 |
+
[Quid sit lixa.] Lixa dicitur mercennarius, unde et Lucanus ait: ‘Stat dum lixa
|
| 619 |
+
bibat’.</p>
|
| 620 |
+
|
| 621 |
+
</div2>
|
| 622 |
+
|
| 623 |
+
<div2 n="56"><head>[§ 56]</head>
|
| 624 |
+
|
| 625 |
+
<p>
|
| 626 |
+
[Quid sit sudum.] Sudum dicitur serenum; unde et Tiberianus ait: ‘Aureos subducit
|
| 627 |
+
ignes sudus ora Lucifer’.</p>
|
| 628 |
+
|
| 629 |
+
</div2>
|
| 630 |
+
|
| 631 |
+
<div2 n="57"><head>[§ 57]</head>
|
| 632 |
+
|
| 633 |
+
<p>
|
| 634 |
+
[Quid sit luteum.] Luteum dicitur splendidum, unde et Pacuuius in tragoedia Tiestis
|
| 635 |
+
ait: ‘Non illic luteis aurora biiugis’.</p>
|
| 636 |
+
|
| 637 |
+
</div2>
|
| 638 |
+
|
| 639 |
+
<div2 n="58"><head>[§ 58]</head>
|
| 640 |
+
|
| 641 |
+
<p>
|
| 642 |
+
[Quid sit abstemius.] Abstemius dicitur obseruans, <pb
|
| 643 |
+
n="p. 126 Helm"/> sicut Rabirius in satira ait: ‘Abstemium merulenta fugit Mettenia
|
| 644 |
+
nomen’.</p>
|
| 645 |
+
|
| 646 |
+
</div2>
|
| 647 |
+
|
| 648 |
+
<div2 n="59"><head>[§ 59]</head>
|
| 649 |
+
|
| 650 |
+
<p>
|
| 651 |
+
[Quid sit uadatus.] Vadatus dicitur obstrictus uel sub fideiussione ambulans, sicut
|
| 652 |
+
Fenestella ait: ‘Penes quem uadatus, amicitiae nodolo tenebantur’.</p>
|
| 653 |
+
|
| 654 |
+
</div2>
|
| 655 |
+
|
| 656 |
+
<div2 n="60"><head>[§ 60]</head>
|
| 657 |
+
|
| 658 |
+
<p>
|
| 659 |
+
[Quid sint manubies.] Manubies dicuntur ornamenta regum, unde et Petronius Arbiter
|
| 660 |
+
ait: ‘Tot regum manubies penes fugitiuum repertae’.</p>
|
| 661 |
+
|
| 662 |
+
</div2>
|
| 663 |
+
|
| 664 |
+
<div2 n="61"><head>[§ 61]</head>
|
| 665 |
+
|
| 666 |
+
<p>
|
| 667 |
+
[Quid sit aumacium.] Aumatium dicitur locum secretum puplicum sicut in theatris aut in
|
| 668 |
+
circo, unde et Petronius Arbiter ait: ‘In aumatium memet ipsum conieci’.</p>
|
| 669 |
+
|
| 670 |
+
</div2>
|
| 671 |
+
|
| 672 |
+
<div2 n="62"><head>[§ 62]</head>
|
| 673 |
+
|
| 674 |
+
<p>
|
| 675 |
+
[Quid sit delenificus.] Delenificus dicitur blandilocus, unde et Lucretius comicus in
|
| 676 |
+
Nummolaria ait: ‘Nescio quorsum mihi eueniant tua uerba tam delenifica’.</p>
|
| 677 |
+
|
| 678 |
+
</div2>
|
| 679 |
+
|
| 680 |
+
|
| 681 |
+
|
| 682 |
+
</body>
|
| 683 |
+
</text>
|
| 684 |
+
|
| 685 |
+
</TEI>
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Getica (Iordanes), publ. Weidmann.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Getica (Iordanes), publ. Weidmann (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/16818",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "19929",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 16818. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Gynaeciorum Sorani e graeco versorum et retractatorum quae exstant (Caelius Aure.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5 (Hegesippus Ps.), publ. digilibLT.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5 (Hegesippus Ps.), publ. digilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14405",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "87645",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14405. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5 (Hegesippus Ps.), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Hermeneumata Leidensia (Dositheus), publ. digilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Instituta artium = Palladius (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,47-192.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Instituta artium = Palladius (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,47-192 (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14101",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "56464",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14101. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Instituta artium = Palladius (Pseudo-Probus), ed. GL vol. 4,47-192.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Liber de asse (Balbus (ps.)), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (8.51 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Liber de praenominibus (Valerius Maximus Ps.), publ. digilibLT.pos.xml
ADDED
|
Binary file (12 kB). View file
|
|
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Medicinae ex holeribus et pomis (Gargilius Martialis), publ. DigilibLT.source.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"corpus": "CatholicCorpus.org",
|
| 3 |
+
"source_name": "Medicinae ex holeribus et pomis (Gargilius Martialis), publ. DigilibLT (from Antiquitas Posterior)",
|
| 4 |
+
"source_url": "https://mlat.uzh.ch/browser#/14428",
|
| 5 |
+
"upstream_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 6 |
+
"description": "Latin text from the Antiquitas Posterior collection in Corpus Corporum",
|
| 7 |
+
"language": "Latin",
|
| 8 |
+
"date_downloaded": "2026-04-17",
|
| 9 |
+
"license": "Non-commercial use permitted; underlying texts are public domain",
|
| 10 |
+
"license_url": null,
|
| 11 |
+
"license_details": "Corpus Corporum permits non-commercial use of TEI XML text data for research. The underlying Migne PL texts (published 1844-1865) are public domain.",
|
| 12 |
+
"attribution_required": true,
|
| 13 |
+
"attribution_text": "Latin texts provided by Corpus Corporum (mlat.uzh.ch), a project of Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich.",
|
| 14 |
+
"credit": {
|
| 15 |
+
"digitized_by": "Prof. Philipp Roelli and the Corpus Corporum team, University of Zurich",
|
| 16 |
+
"digitizer_url": "https://mlat.uzh.ch",
|
| 17 |
+
"original_author": "Various",
|
| 18 |
+
"translator": null,
|
| 19 |
+
"editor": "Various critical editors",
|
| 20 |
+
"publisher": "University of Zurich (digital edition)",
|
| 21 |
+
"publication_year": "2010s-present (digital corpus)",
|
| 22 |
+
"thank_you": "Downloaded from Corpus Corporum, the extraordinary Latin text repository created by Prof. Philipp Roelli at the University of Zurich."
|
| 23 |
+
},
|
| 24 |
+
"format": "TEI XML",
|
| 25 |
+
"estimated_words": "8433",
|
| 26 |
+
"notes": "Corpus Corporum idno: 14428. Non-commercial use only."
|
| 27 |
+
}
|
02_corpus_corporum/Antiquitas Posterior/Medicinae ex holeribus et pomis (Gargilius Martialis), publ. DigilibLT.xml
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|