EdUarD0110/hovh_tumanyan_seq2seq · Datasets at Hugging Face

input stringlengths 1 100	target stringlengths 1 100
Ժամանակով լինում են, չեն լինում` մի քույր ու մի ախպեր	են լինում։ Քույրը էնքան սիրուն, էնքան շարմաղ է լինում,
են լինում։ Քույրը էնքան սիրուն, էնքան շարմաղ է լինում,	ինչպես լուսի կտոր, անունն էլ Լուսիկ։
ինչպես լուսի կտոր, անունն էլ Լուսիկ։	Ախպերը պսակվում է, կնիկ է բերում։
Ախպերը պսակվում է, կնիկ է բերում։	Ախպերը ամեն կերպ աշխատում է ուրախ պահի քրոջը։
Ախպերը ամեն կերպ աշխատում է ուրախ պահի քրոջը։	Մին տուն է գալիս` հետը ծաղիկ է բերում նրա համար, մյուս
Մին տուն է գալիս` հետը ծաղիկ է բերում նրա համար, մյուս	օրը` միրգ, մի ուրիշ անգամ` հագուստ։
օրը` միրգ, մի ուրիշ անգամ` հագուստ։	Եվ Լուսիկը մնում է միշտ բարի, գեղեցիկ ու սիրված ամենքից։
Եվ Լուսիկը մնում է միշտ բարի, գեղեցիկ ու սիրված ամենքից։	Հարսը նախանձից քիչ է մնում տրաքի, մտածում է` ինչ
Հարսը նախանձից քիչ է մնում տրաքի, մտածում է` ինչ	անի, ոնց անի, որ մեջտեղից կորցնի Լուսիկին։
անի, ոնց անի, որ մեջտեղից կորցնի Լուսիկին։	Մտածում է, մտածում է, մի օր էլ, երբ մարդը տանից դուրս
Մտածում է, մտածում է, մի օր էլ, երբ մարդը տանից դուրս	է գնում, վեր է կենում, տան կահ-կարասին, աման-չամանը
է գնում, վեր է կենում, տան կահ-կարասին, աման-չամանը	իրար գլխով է տալի, ջարդում ու գնում ձեռները ծոցին դռանը
իրար գլխով է տալի, ջարդում ու գնում ձեռները ծոցին դռանը	կանգնում մինչև մարդու գալը։
կանգնում մինչև մարդու գալը։	Որ տեսնում է` մարդը գալիս է, սկսում է լաց լինել։
Որ տեսնում է` մարդը գալիս է, սկսում է լաց լինել։	― Ա՛յ,― ասում է,― էս էլ քու սիրած քույրը, տանը ինչ ունեինք-չունեինք` ջարդեց։
― Ա՛յ,― ասում է,― էս էլ քու սիրած քույրը, տանը ինչ ունեինք-չունեինք` ջարդեց։	― Բան չկա, ա՛յ կնիկ, դրա համար ինչո՞ւ ես լաց լինում, էդ
― Բան չկա, ա՛յ կնիկ, դրա համար ինչո՞ւ ես լաց լինում, էդ	բոլորն առնելու բաներ են։ Աման է` կոտրեց, նորը կառնենք,
բոլորն առնելու բաներ են։ Աման է` կոտրեց, նորը կառնենք,	բայց Լուսիկի սիրտը որ կոտրենք, հետո ի՞նչ անենք։
բայց Լուսիկի սիրտը որ կոտրենք, հետո ի՞նչ անենք։	Կինը տեսնում է, որ էս մինը չեղավ։ Մյուս անգամ, երբ
Կինը տեսնում է, որ էս մինը չեղավ։ Մյուս անգամ, երբ	մարդը դուրս է գնում, նրա սիրած ձին տանում է, քշում,
մարդը դուրս է գնում, նրա սիրած ձին տանում է, քշում,	կորցնում ու գալիս ձեռները ծոցին` կտերը կանգնում, մինչև
կորցնում ու գալիս ձեռները ծոցին` կտերը կանգնում, մինչև	մարդը ետ է գալի։
մարդը ետ է գալի։	― Ա՛յ,― ասում է,― էս էլ քու սիրած քույրը, քու էն լավ ձին
― Ա՛յ,― ասում է,― էս էլ քու սիրած քույրը, քու էն լավ ձին	217
217	դուրս է արել, կորցրել, մեզ էսպես տնաքանդ է արել։
դուրս է արել, կորցրել, մեզ էսպես տնաքանդ է արել։	Մարդը ասում է․
Մարդը ասում է․	― Բան չկա. ձի է, կորել է, կաշխատեմ, մի ուրիշ ձի էլ կառ-
― Բան չկա. ձի է, կորել է, կաշխատեմ, մի ուրիշ ձի էլ կառ-	նեմ, բայց հո չեմ կարող մի ուրիշ քույր առնել։
նեմ, բայց հո չեմ կարող մի ուրիշ քույր առնել։	Չար կինը տեսնում է, որ էս անգամ էլ զուր անց կացավ,
Չար կինը տեսնում է, որ էս անգամ էլ զուր անց կացավ,	ավելի է կատաղում, իրեն ուտում։
ավելի է կատաղում, իրեն ուտում։	Մի գիշեր էլ, քնած ժամանակը, իր երեխին օրորոցումը
Մի գիշեր էլ, քնած ժամանակը, իր երեխին օրորոցումը	մորթում է, արնոտ դանակը թաքուն դնում քնած Լուսիկի
մորթում է, արնոտ դանակը թաքուն դնում քնած Լուսիկի	գրպանը։
գրպանը։	Գիշերվա մի ժամանակը մազերը շաղ է տալի, երեսը պո-
Գիշերվա մի ժամանակը մազերը շաղ է տալի, երեսը պո-	կում, ճչում, ծղրտում․
կում, ճչում, ծղրտում․	― Վա՜յ, երեխես, երեխես…
― Վա՜յ, երեխես, երեխես…	Տանըցիք վեր են թռչում, տեսնում` երեխեն օրորոցումը
Տանըցիք վեր են թռչում, տեսնում` երեխեն օրորոցումը	մորթած։ Մնում են սարսափած, սասանած կանգնած։ Էս ո՞վ
մորթած։ Մնում են սարսափած, սասանած կանգնած։ Էս ո՞վ	կլինի, ո՞վ չի լինիլ…
կլինի, ո՞վ չի լինիլ…	Հարսն ասում է․
Հարսն ասում է․	― Էլ ո՞վ պետք է լինի, էս տունը մեզանից բացի հո էլ ուրիշ
― Էլ ո՞վ պետք է լինի, էս տունը մեզանից բացի հո էլ ուրիշ	մարդ չի մտել, ման գանք, ում գրպանում արնոտ դանակը
մարդ չի մտել, ման գանք, ում գրպանում արնոտ դանակը	գտնենք, նա կլինի։
գտնենք, նա կլինի։	Համաձայնում են։ Ման են գալի, ու… արնոտ դանակը
Համաձայնում են։ Ման են գալի, ու… արնոտ դանակը	հանում են Լուսիկի գրպանից։
հանում են Լուսիկի գրպանից։	Մնում են քար կտրած, բայց էլ ի՞նչ…
Մնում են քար կտրած, բայց էլ ի՞նչ…	― Է՛ս էլ քու սիրած քույրը,― ճչում է չար կինը ու երեսը
― Է՛ս էլ քու սիրած քույրը,― ճչում է չար կինը ու երեսը	պոկում. «Երեխե՜ս… երեխես…»։
պոկում. «Երեխե՜ս… երեխես…»։	Առավոտը լուսի հետ աշխարհքով մին լուրը տարածվում է։
Առավոտը լուսի հետ աշխարհքով մին լուրը տարածվում է։	Ժողովուրդը վրդովվում է, դատաստան է պահանջում, մայրը
Ժողովուրդը վրդովվում է, դատաստան է պահանջում, մայրը	լալիս է, դատաստան է պահանջում, ու գեղեցիկ Լուսիկին
լալիս է, դատաստան է պահանջում, ու գեղեցիկ Լուսիկին	քաշում են դատաստանի դուռը։ Դատում են, վճռում, կռները
քաշում են դատաստանի դուռը։ Դատում են, վճռում, կռները	կտրում են ու էնպես, կռնատ, տանում, հեռացնում, կորցնում
կտրում են ու էնպես, կռնատ, տանում, հեռացնում, կորցնում	են հեռո՜ւ, հեռո՜ւ անտառներում։
են հեռո՜ւ, հեռո՜ւ անտառներում։	Էսպես կռնատ, մեն-մենակ թափառում է Լուսիկը անբնակ
Էսպես կռնատ, մեն-մենակ թափառում է Լուսիկը անբնակ	անտառներում։ Շատ թափառելուց թփերն ու փշերը հագի
անտառներում։ Շատ թափառելուց թփերն ու փշերը հագի	218
218	շորերը տանում են, մնում է տկլոր։ Մոծակներն ու մժեղները
շորերը տանում են, մնում է տկլոր։ Մոծակներն ու մժեղները	կծոտում են, ձեռ չի ունենում թե քշի, մտնում է մի ծառի
կծոտում են, ձեռ չի ունենում թե քշի, մտնում է մի ծառի	փչակ։ Օրերից մի օրը թագավորի տղեն էս անտառը որսի է
փչակ։ Օրերից մի օրը թագավորի տղեն էս անտառը որսի է	գալի։ Որսի շները անտառում էս ու էն կողմն են ընկնում, մի
գալի։ Որսի շները անտառում էս ու էն կողմն են ընկնում, մի	ծառի շրջապատում ու սկսում են հաչել։
ծառի շրջապատում ու սկսում են հաչել։	Թագավորի տղեն, իր հետի մարդիկը մտածում են, թե
Թագավորի տղեն, իր հետի մարդիկը մտածում են, թե	շները երևի գազանի հետքի վրա են ընկել կամ որջ են գտել,
շները երևի գազանի հետքի վրա են ընկել կամ որջ են գտել,	ու սկսում են շներին հիս անել։
ու սկսում են շներին հիս անել։	― Հիս մի՛ անիլ ինձ վրա, թագավորի որդի,― ձեն է տալի
― Հիս մի՛ անիլ ինձ վրա, թագավորի որդի,― ձեն է տալի	աղջիկը ծառի փչակից,― ես մարդ եմ, գազան չեմ։
աղջիկը ծառի փչակից,― ես մարդ եմ, գազան չեմ։	― Թե մարդ ես, դե դուրս արի։
― Թե մարդ ես, դե դուրս արի։	― Չեմ կարող, մերկ եմ, ամաչում եմ։
― Չեմ կարող, մերկ եմ, ամաչում եմ։	Թագավորի տղեն ձիուց իջնում է, վերարկուն հանում տա-
Թագավորի տղեն ձիուց իջնում է, վերարկուն հանում տա-	լի իր մարդկանց, որ տանեն գցեն աղջկա վրա։ Վերարկուն
լի իր մարդկանց, որ տանեն գցեն աղջկա վրա։ Վերարկուն	տանում են, գցում են աղջկա վրա․ դուրս է գալի մի սիրուն,
տանում են, գցում են աղջկա վրա․ դուրս է գալի մի սիրուն,	մի աննման աղջիկ, որ ոչ ուտես, ոչ խմես, կանգնես ու մտիկ
մի աննման աղջիկ, որ ոչ ուտես, ոչ խմես, կանգնես ու մտիկ	անես։ Թագավորի տղեն հայիլ-մայիլ է մնում։
անես։ Թագավորի տղեն հայիլ-մայիլ է մնում։	― Ո՞վ ես դու, սիրուն աղջիկ, ի՞նչ ես շինում էս անտառում,
― Ո՞վ ես դու, սիրուն աղջիկ, ի՞նչ ես շինում էս անտառում,	ի՞նչու ես մտել էս ծառի փչակը…
ի՞նչու ես մտել էս ծառի փչակը…	― Ես մի էսպես աղջիկ եմ․ աշխարհքումը մի ախպեր ունեմ,
― Ես մի էսպես աղջիկ եմ․ աշխարհքումը մի ախպեր ունեմ,	բայց ախպերն էլ է ինձ թողել, աշխարհքն էլ…
բայց ախպերն էլ է ինձ թողել, աշխարհքն էլ…	― Ախպերդ էլ է քեզ թողել, աշխարհքն էլ, բայց ես չեմ թող-
― Ախպերդ էլ է քեզ թողել, աշխարհքն էլ, բայց ես չեմ թող-	նիլ,― ասում է արքայորդին ու առնում է Լուսիկին, տանում
նիլ,― ասում է արքայորդին ու առնում է Լուսիկին, տանում	իրենց տունը։
իրենց տունը։	Տանում է իրենց տունը, հորն ու մորը հայտնում, թե պետք
Տանում է իրենց տունը, հորն ու մորը հայտնում, թե պետք	է պսակվի նրա հետ։
է պսակվի նրա հետ։	― Թե սրա հետ կպսակվեմ` լավ, թե չէ հո` ինձ մի փորձանքի
― Թե սրա հետ կպսակվեմ` լավ, թե չէ հո` ինձ մի փորձանքի	կտամ։
կտամ։	Հերն ու մերն ասում են․
Հերն ու մերն ասում են․	― Ա՛յ որդի, աշխարհքի աղջիկները հո վերջացել չեն․ թա-
― Ա՛յ որդի, աշխարհքի աղջիկները հո վերջացել չեն․ թա-	գավորների աղջիկներ կան, նազիր-վեզիրների աղջիկներ
գավորների աղջիկներ կան, նազիր-վեզիրների աղջիկներ	կան, հարուստ, գեղեցիկ… Էդ կռնատ, տկլոր, անտեր աղջիկն
կան, հարուստ, գեղեցիկ… Էդ կռնատ, տկլոր, անտեր աղջիկն	219
219	ո՞վ է, որ դու դրան ուզում ես։
ո՞վ է, որ դու դրան ուզում ես։	― Չէ՜, որ չէ…
― Չէ՜, որ չէ…	Հերն ու մերը ճարահատված իրենց քաղաքի խելոք մարդ-
Հերն ու մերը ճարահատված իրենց քաղաքի խելոք մարդ-	կանց հավաքում են, մի խորհուրդ են հարցնում, թե ինչպես
կանց հավաքում են, մի խորհուրդ են հարցնում, թե ինչպես	անեն, իրենց որդուն էդ կռնատ աղջկա հետ պսակեն, թե չէ։
անեն, իրենց որդուն էդ կռնատ աղջկա հետ պսակեն, թե չէ։	Խելոք մարդիկ ասում են․
Խելոք մարդիկ ասում են․	― Մարդ ու կնկա բախտը որ կա` սրտիցն է։ Ձեր տղի
― Մարդ ու կնկա բախտը որ կա` սրտիցն է։ Ձեր տղի	բախտն էլ, երևի, էդ աղջիկն է, որ սիրտը կպել է դրան։
բախտն էլ, երևի, էդ աղջիկն է, որ սիրտը կպել է դրան։	Աստված դրանց համար էլ էդպես է բարի տեսել։
Աստված դրանց համար էլ էդպես է բարի տեսել։	Էս որ լսում են, հերն ու մերն էլ համաձայնում են, յոթն

Ժամանակով լինում են, չեն լինում` մի քույր ու մի ախպեր

են լինում։ Քույրը էնքան սիրուն, էնքան շարմաղ է լինում,

ինչպես լուսի կտոր, անունն էլ Լուսիկ։

Ախպերը պսակվում է, կնիկ է բերում։

Ախպերը ամեն կերպ աշխատում է ուրախ պահի քրոջը։

Մին տուն է գալիս` հետը ծաղիկ է բերում նրա համար, մյուս

օրը` միրգ, մի ուրիշ անգամ` հագուստ։

Եվ Լուսիկը մնում է միշտ բարի, գեղեցիկ ու սիրված ամենքից։

Հարսը նախանձից քիչ է մնում տրաքի, մտածում է` ինչ

անի, ոնց անի, որ մեջտեղից կորցնի Լուսիկին։

Մտածում է, մտածում է, մի օր էլ, երբ մարդը տանից դուրս

է գնում, վեր է կենում, տան կահ-կարասին, աման-չամանը

իրար գլխով է տալի, ջարդում ու գնում ձեռները ծոցին դռանը

կանգնում մինչև մարդու գալը։

Որ տեսնում է` մարդը գալիս է, սկսում է լաց լինել։

― Ա՛յ,― ասում է,― էս էլ քու սիրած քույրը, տանը ինչ ունեինք-չունեինք` ջարդեց։

― Բան չկա, ա՛յ կնիկ, դրա համար ինչո՞ւ ես լաց լինում, էդ

բոլորն առնելու բաներ են։ Աման է` կոտրեց, նորը կառնենք,

բայց Լուսիկի սիրտը որ կոտրենք, հետո ի՞նչ անենք։

Կինը տեսնում է, որ էս մինը չեղավ։ Մյուս անգամ, երբ

մարդը դուրս է գնում, նրա սիրած ձին տանում է, քշում,

կորցնում ու գալիս ձեռները ծոցին` կտերը կանգնում, մինչև

մարդը ետ է գալի։

― Ա՛յ,― ասում է,― էս էլ քու սիրած քույրը, քու էն լավ ձին

217

դուրս է արել, կորցրել, մեզ էսպես տնաքանդ է արել։

Մարդը ասում է․

― Բան չկա. ձի է, կորել է, կաշխատեմ, մի ուրիշ ձի էլ կառ-

նեմ, բայց հո չեմ կարող մի ուրիշ քույր առնել։

Չար կինը տեսնում է, որ էս անգամ էլ զուր անց կացավ,

ավելի է կատաղում, իրեն ուտում։

Մի գիշեր էլ, քնած ժամանակը, իր երեխին օրորոցումը

մորթում է, արնոտ դանակը թաքուն դնում քնած Լուսիկի

գրպանը։

Գիշերվա մի ժամանակը մազերը շաղ է տալի, երեսը պո-

կում, ճչում, ծղրտում․

― Վա՜յ, երեխես, երեխես…

Տանըցիք վեր են թռչում, տեսնում` երեխեն օրորոցումը

մորթած։ Մնում են սարսափած, սասանած կանգնած։ Էս ո՞վ

կլինի, ո՞վ չի լինիլ…

Հարսն ասում է․

― Էլ ո՞վ պետք է լինի, էս տունը մեզանից բացի հո էլ ուրիշ

մարդ չի մտել, ման գանք, ում գրպանում արնոտ դանակը

գտնենք, նա կլինի։

Համաձայնում են։ Ման են գալի, ու… արնոտ դանակը

հանում են Լուսիկի գրպանից։

Մնում են քար կտրած, բայց էլ ի՞նչ…

― Է՛ս էլ քու սիրած քույրը,― ճչում է չար կինը ու երեսը

պոկում. «Երեխե՜ս… երեխես…»։

Առավոտը լուսի հետ աշխարհքով մին լուրը տարածվում է։

Ժողովուրդը վրդովվում է, դատաստան է պահանջում, մայրը

լալիս է, դատաստան է պահանջում, ու գեղեցիկ Լուսիկին

քաշում են դատաստանի դուռը։ Դատում են, վճռում, կռները

կտրում են ու էնպես, կռնատ, տանում, հեռացնում, կորցնում

են հեռո՜ւ, հեռո՜ւ անտառներում։

Էսպես կռնատ, մեն-մենակ թափառում է Լուսիկը անբնակ

անտառներում։ Շատ թափառելուց թփերն ու փշերը հագի

218

շորերը տանում են, մնում է տկլոր։ Մոծակներն ու մժեղները

կծոտում են, ձեռ չի ունենում թե քշի, մտնում է մի ծառի

փչակ։ Օրերից մի օրը թագավորի տղեն էս անտառը որսի է

գալի։ Որսի շները անտառում էս ու էն կողմն են ընկնում, մի

ծառի շրջապատում ու սկսում են հաչել։

Թագավորի տղեն, իր հետի մարդիկը մտածում են, թե

շները երևի գազանի հետքի վրա են ընկել կամ որջ են գտել,

ու սկսում են շներին հիս անել։

― Հիս մի՛ անիլ ինձ վրա, թագավորի որդի,― ձեն է տալի

աղջիկը ծառի փչակից,― ես մարդ եմ, գազան չեմ։

― Թե մարդ ես, դե դուրս արի։

― Չեմ կարող, մերկ եմ, ամաչում եմ։

Թագավորի տղեն ձիուց իջնում է, վերարկուն հանում տա-

լի իր մարդկանց, որ տանեն գցեն աղջկա վրա։ Վերարկուն

տանում են, գցում են աղջկա վրա․ դուրս է գալի մի սիրուն,

մի աննման աղջիկ, որ ոչ ուտես, ոչ խմես, կանգնես ու մտիկ

անես։ Թագավորի տղեն հայիլ-մայիլ է մնում։

― Ո՞վ ես դու, սիրուն աղջիկ, ի՞նչ ես շինում էս անտառում,

ի՞նչու ես մտել էս ծառի փչակը…

― Ես մի էսպես աղջիկ եմ․ աշխարհքումը մի ախպեր ունեմ,

բայց ախպերն էլ է ինձ թողել, աշխարհքն էլ…

― Ախպերդ էլ է քեզ թողել, աշխարհքն էլ, բայց ես չեմ թող-

նիլ,― ասում է արքայորդին ու առնում է Լուսիկին, տանում

իրենց տունը։

Տանում է իրենց տունը, հորն ու մորը հայտնում, թե պետք

է պսակվի նրա հետ։

― Թե սրա հետ կպսակվեմ` լավ, թե չէ հո` ինձ մի փորձանքի

կտամ։

Հերն ու մերն ասում են․

― Ա՛յ որդի, աշխարհքի աղջիկները հո վերջացել չեն․ թա-

գավորների աղջիկներ կան, նազիր-վեզիրների աղջիկներ

կան, հարուստ, գեղեցիկ… Էդ կռնատ, տկլոր, անտեր աղջիկն

219

ո՞վ է, որ դու դրան ուզում ես։

― Չէ՜, որ չէ…

Հերն ու մերը ճարահատված իրենց քաղաքի խելոք մարդ-

կանց հավաքում են, մի խորհուրդ են հարցնում, թե ինչպես

անեն, իրենց որդուն էդ կռնատ աղջկա հետ պսակեն, թե չէ։

Խելոք մարդիկ ասում են․

― Մարդ ու կնկա բախտը որ կա` սրտիցն է։ Ձեր տղի

բախտն էլ, երևի, էդ աղջիկն է, որ սիրտը կպել է դրան։

Աստված դրանց համար էլ էդպես է բարի տեսել։

Էս որ լսում են, հերն ու մերն էլ համաձայնում են, յոթն