DefinitionGeneration - datasets
Collection
Dbnary data processed for the Definition Generation task
•
22 items
•
Updated
target
stringlengths 1
100
| definition
stringlengths 2
1.28k
| example
stringlengths 1
1.54k
| language
stringclasses 1
value |
|---|---|---|---|
Bêhûdekirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=B%C3%AAh%C3%BBdekirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=B%C3%AAh%C3%BBdekirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Debdebe
|
Girs, zexm, zêde mezin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Debdebe&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Hizret
|
Xewn, mirad, xwezî, hêvî, xwestik.
|
Demê em revîn Tirkî, hizreta me nanek bû
|
ku
|
Kitkit
|
Her yek bi carekê, ne hemû yan gelek di eynî carê de.
|
(Herwesa hindek caran navên wan kitkit di pertûk û kovara da dihatine tomarkirin, belê bo cara êkêye seydayê hêja (Şewket Şêx Yezdîn) bi dûr û dirêjî û berfirehî sebaret van pêfimerga dinivîse û elbûmek ji wênên wan pêk di îne di bîranîna Yûbîla Zêrîna peydabûna navê (Pêşmergê) li ser destê van nehinga çapkirîye. — (Şewket Şêx Yezdîn (wergêr Ebdulkerîm Findî), Yobîla Zêrîna Pêşmergeyî [arşîv], 2002, r. 154)
|
ku
|
Rêberî kirin
|
Bûn rênîşander, pêşengî kirin, serkêşî kirin, bûn delîl, rêzanî kirin.
|
Li Istanbûlê kesekî rêberiya me dikir ji bo geriyanê
|
ku
|
Şaş kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=%C5%9Ea%C5%9F+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=%C5%9Ea%C5%9F+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Hewandin kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Hewandin+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Hewandin+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Hêsanbûn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=H%C3%AAsanb%C3%BBn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=H%C3%AAsanb%C3%BBn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Qerase
|
Zimanok, darik yan jî hesinê pişt derî ku pê ji alîyê hundir ve derî dihê radan / asêkirin / girtin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Qerase&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Herewez
|
Zibar, palûte, qebale, hevkarî.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Herewez&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Katdan
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Katdan&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Katdan&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Şipiya
|
Guhartoyeke ji piyan ve.
|
Remezan, hela were, ma tu çima şipiya yî? Were xwe bide kêleka min hela! — (Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 121, ISBN 9786054497010)
|
ku
|
Hevûşk
|
Xwarinek ku bi yêk cure gîya ku piştî kelandinê bi mêrkut bête herişandin û piranîya vê bi sêvik(petat, kartol) yan gîyayên din yê vek vê tête çêkirin.
|
:
|
ku
|
Pehnikîkirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Pehnik%C3%AEkirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Pehnik%C3%AEkirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Karîn
|
Qezenc kirin, jê birin, bi ser ketin.
|
TemplateParserError:LuaError
|
ku
|
Êlat
|
Êlat, parêzgeh, wîlayet, istan, mihafize, yek yan çend bajar û gundên dorberî wî / wan yên ku bi hev re tên birêvebirin.
|
50 eyalet li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê hene. Iraq ji 18 eyaletan pêk hatiye
|
ku
|
Averûbûn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Aver%C3%BBb%C3%BBn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Aver%C3%BBb%C3%BBn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Lawir
|
Heyberên jîndar yên dikarin bimeşin û bi tiştan dihesin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Lawir&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Çem
|
Her herika avê yan ya ronatiyek din ya boş.
|
TemplateParserError:LuaError
|
ku
|
Berbesî kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Berbes%C3%AE+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Berbes%C3%AE+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Berê
|
Demek dirêj berî niha.
|
Berê tirimpêl û kompûter tine bûn
|
ku
|
Sac
|
Teneke, madenek pan e datînin ser agirî û nanî li ser dipêjin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Sac&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Sebir kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Sebir+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Sebir+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Nijdar
|
(Meslek) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nojdar.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Nijdar&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Berjore
|
Qiyame, bi alîyê jor ve, kaş.
|
Bi wê berjoreya hanê ve çûn
|
ku
|
Xwendî bûn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Xwend%C3%AE+b%C3%BBn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Xwend%C3%AE+b%C3%BBn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Çekistan
|
(Dewlet) Komara Çekî, Çek, welatek e li navenda Ewropayê.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=%C3%87ekistan&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Beng kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Beng+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Beng+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Venîn
|
(Ji bo maran) geztin, gez kirin, gezandin, pêvedan.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Ven%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Qalû bela
|
Gotin belê" (ji ayetek Qur'anê ye ku dema Xwedê berî afirandina dinyayê ji giyanê mirovan dipirse.
|
(Ma ez ne Xwedayê we me", ew jî dibêjin "belê, tu Xwedayê me yî")
|
ku
|
Helkişîn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Helki%C5%9F%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Helki%C5%9F%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Gunehkarî
|
Tawankarî, xirabîkar, gunehkirin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Gunehkar%C3%AE&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Enirî
|
Qehirî, qehirandî, xinzirî, harbûyî, hêçbûyî, enirandî, pingirî.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Enir%C3%AE&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Cild kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Cild+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Cild+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Hirzêl
|
Guhartoyeke herzêl.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Hirz%C3%AAl&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Kinî
|
Kurtî, kurtasî, kurtayî, kinikî, kinbûn, kurtbûn, rewşa tiştên kurt anku kin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Kin%C3%AE&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Gotar kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Gotar+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Gotar+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Şûn girtin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=%C5%9E%C3%BBn+girtin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=%C5%9E%C3%BBn+girtin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Fanorî
|
Kirasê şevê.
|
Gelek dêre, fanorî, saqoyên ku ji bo cejnan, rojên taybet dîlan û dawetan di nav baxçeyên gulgulî de, di sandoqên quzanî de hatibûn veşartin, bûn para diranên min yên xirab tûj. — (Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 41, ISBN 978-605-5585-41-9)
|
ku
|
Beliqîn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Beliq%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Beliq%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Bêgiramî bûn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=B%C3%AAgiram%C3%AE+b%C3%BBn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=B%C3%AAgiram%C3%AE+b%C3%BBn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Nexş
|
Dekorasyon, zînet, dirûv, nîgar, wêne, dekor, rism, çînik (bi taybetî yê gulan li ser cangî).
|
Zêde letîf û qadir îMexlûq hemî nexşê te neVêk ra li hemyan fekirî — (Feqiyê Teyran, )
|
ku
|
Dabezîn
|
Kêm bûn: Bihayê benzînê danebeziye. (Benzîn erzan nebûye.).
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Dabez%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Çespandin
|
Peyitandin, selmandin, aşkartin, îcre kirin, îzbat kirin, nîşan(a tiştekê/î) bûn.
|
Biserketina me çespandina hêza me ya xurt e
|
ku
|
Rêber
|
Kesa/ê rêyê nîşanî xelkê dide (bi taybetî li gel diçe).
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=R%C3%AAber&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Westiyayî kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Westiyay%C3%AE+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Westiyay%C3%AE+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Leheng
|
Xurt, bihêz, qewî, biqewet, bizever, bitaqet, bişiyan.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Leheng&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Hatingirtin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Hatingirtin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Hatingirtin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Çî
|
Binêre çi.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=%C3%87%C3%AE&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Aşt bûn
|
Ne sil bûn, ne xeyidîn, di gel yekî/ê pêkhatin, bi dawî anîna êciziyekê di gel kesekê.
|
Û Ûjdanê wî bi vî rengî aşt dibû. — (Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 81, ISBN 978-605-2246-80-1)
|
ku
|
Kirasê paşîn
|
(Wan) Zarokê herî biçûk yê malê, yê piştî hemû zarokan hatiye dinê.
|
TemplateParserError:LuaError
|
ku
|
Serban
|
Banî, kaşxank[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Serban&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Kanûnkiz
|
Meha 12ê (ji salnameya romî).
|
TemplateParserError:LuaError
|
ku
|
Çeng bûn
|
Ji ber tirs, kelecan an hişyariyekê bi lez ji ciyê hilpekîn û rûniştin, ji nişka ve ji ciyê dirêj bûye rabûn û rûniştin.
|
Çavên tirsê dijwar bûn. Sahwa wê jî. Hersê çekdar bi hev re çeng bûn wê navê û bi nav şekalan de pengizîn. — (Lales Qaso: Xezeba Azadiyê Weşanên Pelda, 2000, r. 13)
|
ku
|
Merhem
|
Dermanek nerm e ku mirov bi laşê xwe dide.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Merhem&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Tariş
|
Ajal, heywan.
|
Em herin nav tarişa (dewar, pez)
|
ku
|
Kever
|
Belek, reşûspî, tiştê ku hem rengê spî û hem jî yê reş heye.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Kever&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Arogan
|
Qure, nefsmezin, pozbilind, difinbilind, kuşpene, xurr, xwirr, ne nefsbiçûk, kesa/ê ku xwe zêde mezin yan giring dihesibîne.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Arogan&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Dargap
|
Xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Dargap&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Hêlînxane
|
Zarokxane, zarokistan, pêşdibistan, rewze, kodekistan, kreş, cihê ku dêbav rojane zarokên xwe yên ku hê bo çûna dibistanê biçûk in bo çavdêrîkirin û lîstikan dibinê (bi taybetî dema ku dêbav bi xwe li kar in).
|
Birêveberê Kurdî-Derê Adil Qazî destnîşan kir ko hemî kurd bi awayeke hevpar dixwazin ko zimanê kurdî ji hêlînxaneya zarokan heta zanîngehê bibe zimanê fermî û perwerdehiyê
|
ku
|
Lazimîtî
|
Guhartoyeke lazimî.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Lazim%C3%AEt%C3%AE&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Bêşemal
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=B%C3%AA%C5%9Femal&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
Roj li min bûn qîl û tarîMam bêşemal piştê tu çû — (Mehmet Hacioglu, Piştê Tu Çû [arşîv], Helbesta Kurdî)
|
ku
|
Qerimîn
|
Ji bo demek derbasdar/katî xerabûna/têkçûna fonksîyênên damarên sînîra û wek encam hîs nekirina beşek ji laşê mirov. Bi taybetî piştî ku mirov li ser beşekî laşê xwe radizê ev rewş derdikeve holê.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Qerim%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Qeleq
|
Dudilî, diltengî, şik, dilwasî, dilwaswasî, wasî.
|
..û me jî qeleqên bêhed rizgar bike. — (Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 37, ISBN 978-605-2246-80-1)
|
ku
|
Bizav kirin
|
Mihawle kirin, hewl dan, pêkol kirin, xwestin, viyan ku tiştekî bike dema mirov zehmetê dibe daku bigehe tiştê ku mirovî divê.
|
Min gelek bizav kirin, bes gelek baş bû li domahiyê min bidest xwe ve anî
|
ku
|
Firçekirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Fir%C3%A7ekirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Fir%C3%A7ekirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Daîme
|
Herdem, hergav, hertim, hemîşe, hemîşe.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Da%C3%AEme&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Miçiqandin
|
Çikandin, qut kirin, hişk kirin, ziwa kirin.
|
Şer îmkan û fersendên xebata ronakbîriye dimiçiqîne — (Mehmed Uzun, HEZ Û BEDEWIYA PENÛSE, Weşanen NUDEM, 1993, r. 165)
|
ku
|
Bersîng
|
Pêş, ber, rexê pêşiyê.
|
(...) di bersîng girtina êrişên dijminî de bo ser deverê her tim beşdar dibûn. — (Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996)
|
ku
|
Dirhkirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Dirhkirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Dirhkirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Dilsarî
|
Ji aliyê hestiyarî an baldariyê ve dûrbûn ji kar, xebat an tiştekî din. Bêcoşî.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Dilsar%C3%AE&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Berî kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Ber%C3%AE+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Ber%C3%AE+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Rojavaya Kurdistanê
|
Parçeya Kurdistanê ya ku niha di bin dagirkeriya Sûriyeyê de ye.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Rojavaya+Kurdistan%C3%AA&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Tîmar bûn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=T%C3%AEmar+b%C3%BBn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=T%C3%AEmar+b%C3%BBn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Pêkredan
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=P%C3%AAkredan&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=P%C3%AAkredan&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Zivrîn
|
Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zivirîn.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Zivr%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Flip
|
Hilavêtin.
|
Let's flip the coin to see who starts
|
ku
|
Îlet
|
Bengî, edetê nebaş yê ku mirov fêrî bûye û nikare êdî neke.
|
Alkol û cigare jê re bûne îlet
|
ku
|
Virikî bûn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Virik%C3%AE+b%C3%BBn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Virik%C3%AE+b%C3%BBn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Çilkîn
|
Dilop kirinên tiştî ron, hatina xwarêyê hebên avê yan tiştên ronatiyek.
|
Av diçilikê erdê
|
ku
|
Curek
|
Hin cûnên hûrik yên ji binemala werdekan in.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Curek&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Jê hez kirin
|
Viyan, evandin, vîn, xwestin, aşiqê kesekî/tiştekî bûn, dil bijînê, hez jê kirin, hejê kirin.
|
Wî ji bilûra xwe hez dikir û dixwest her bi bilûr xwe re be. — (Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987)
|
ku
|
Milet
|
Komeke mirovan ya ku ziman û / yan dîroka wan yek e, bi taybetî yên ku dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damezrandiye.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Milet&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Serberdayî kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Serberday%C3%AE+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Serberday%C3%AE+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Cîhan
|
Gerdûn, hemî galaksiyên tê zanîn yan bawerkirin ku hene.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=C%C3%AEhan&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Pîramîd
|
Ehram, gorên fîrewnan yên binê wan pan û serê wan tûj.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=P%C3%AEram%C3%AEd&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Aşkira
|
Tiştê li ber çavan, tiştê dikare bi çavan bê dîtin, tiştê ku dikare bi hêsanî bê fehmkirin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=A%C5%9Fkira&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Kenandin
|
Bûn sedema girînê.
|
Derpiyê jê ket û xelk kenand
|
ku
|
Peyrew
|
Kesa/ê li dû anku li pey kesekê/î yan tiştekê/î diçin.
|
Herwiha dirûd û silavên Xwedê li ser ehl, jin, sehabî, tabi'în û peyrewên wî jî bin. — (Ebû'l Hesen en Nedwî, Siyera Nebi, Weşanên Nûbihar, Wergêr: Mela Mûhemmed Bêrkevanî, r. 11.)
|
ku
|
Hewe
|
Guhartoyeke we.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Hewe&action=edit biguhêre])
|
ku
|
ê
|
Li dawiya bangnîşanan û lêkerên di rewşa bilanî/fermanî de tê danîn; nexasma bo mêzayan.
|
Porkurrê, xwedênehêştêDestê xwe rakir ku xwe nîşan bidiyêKa pê lê ke û deng bidayêMin diya te gayê
|
ku
|
Vexwendin
|
Ezimandin, dawet kirin, kesek bang kirin derekê (bi taybetî şahiyekê yan civînekê), gotin kesekê/î "were filan derê.
|
Wan em venexwendin daweta kurrê xwe
|
ku
|
Vepirsîn
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Vepirs%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=Vepirs%C3%AEn&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Ber guha ketin
|
Guh lê bûn, bihîstin, hay jê bûn.
|
Evê gotinên ku hûn dibêjin, heta nuha ber guhê min neketîye
|
ku
|
Çewan
|
Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çawa.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=%C3%87ewan&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Rûnas
|
Giyayek kulîlkdar e, bistîka wî bipûrt e, kulîlkên wî spî yan zer in.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=R%C3%BBnas&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Bîrdoz
|
Teorî, nêrîne,dîtane, doktrîn.
|
Di vî warî de sînorên dewletan êdî nikarin li pêş parastina maf û azadiyan, li pêş parastina mafên mirov û bîrdozên demokrat bibin kend û kelem. — (Dr Kamiran Bêkes: Divê pîvan Kurdayetî be, Kovara Pênûs, 2003)
|
ku
|
Bêterbiyetî kirin
|
Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=B%C3%AAterbiyet%C3%AE+kirin&action=edit kerem bikin binivîsin.
|
(Nimûneyekê bide) ([SERVER/w/index.php?title=B%C3%AAterbiyet%C3%AE+kirin&action=edit biguhêre])
|
ku
|
Naverast
|
Navîn, navend, nîv, di nîvekê de, di navbera destpêkê û dawiyê de.
|
Mala mine di naverasta wan herdu malan de ye
|
ku
|
Bav ji gorê rabûn
|
Bê îmkan û bê tawîz.
|
Bavê te ji gorî jî rabe divê tu deynê xwe bidî
|
ku
|
End of preview. Expand
in Data Studio
Dbnary_ku
This is part of the DefinitionGeneration-datasets collection.
➡️ Please see the Dbnary-it for a full description, methodology, and usage details.
This variant corresponds to Kurdish.
- Downloads last month
- 3
Size of downloaded dataset files:
4.81 MB
Size of the auto-converted Parquet files:
4.81 MB
Number of rows:
50,621