id stringlengths 6 7 | text stringlengths 37 2.63k |
|---|---|
10_1_1 | Chương
XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
Bài 1
1
SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI
VÀ BẦY NGƯỜI NGUYÊN THUỶ
Lịch sử loài người cho ta biết những sự việc diễn ra trong
đời sống con người kể từ khi xuất hiện trên Trái Đất.
Khoa học, đặc biệt là Khảo cổ học và Cổ sinh học, đã tìm
được nhiều bằng cứ nói lên sự phát triển lâu dài từ động
vật cấp th... |
10_1_2 | Người tối cổ hầu như đã hoàn toàn đi, đứng bằng hai chân. Đôi tay được tự
do để sử dụng công cụ, kiếm thức ăn. Cơ thể của họ đã có nhiều biến đổi : tuy
trán còn thấp và bợt ra sau, u mày còn nổi cao, nhưng hộp sọ đã lớn hơn so với
loài vượn cổ và đã hình thành trung tâm phát tiếng nói trong não.
Hình 1 – Người tối cổ
T... |
10_1_3 | Ở một số loài động vật đã hình thành một cách tự nhiên quan hệ hợp đoàn,
có đôi, có đàn và con đầu đàn. Người tối cổ đã có quan hệ hợp quần xã hội : có
người đứng đầu, có phân công lao động giữa nam và nữ, cùng chăm sóc con cái.
Họ sống trong hang động, mái đá hoặc cũng có thể dựng lều bằng cành cây, da
thú, sống quây ... |
10_1_4 | Từ đó, con người tiến tới biết chế tạo cung tên. Đây là một thành tựu lớn
trong quá trình chế tạo công cụ và vũ khí. Với cung tên, con người mới săn bắn
có hiệu quả và an toàn.
Thức ăn của con người đã tăng lên đáng kể, nhất là thức ăn động vật, từ khi
kĩ thuật thời đá cũ được hoàn thiện và đặc biệt là từ khi có cung t... |
10_1_5 | Ngoài ra, người ta đã biết dùng đồ trang sức, như vòng cổ bằng vỏ ốc và
chuỗi hạt xương (bằng cách đem khoan lỗ rồi lấy dây xấu lại), vòng tay, vòng
cổ chân, hoa tai... bằng đá màu.
Các nhà khảo cổ học còn tìm thấy chiếc sáo bằng xương dùi lỗ, đàn đá và có
lẽ còn có cả trống bịt da.
Như thế, từng bước, con người không ... |
10_2_1 | Bài 2
XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
1. Thị tộc và bộ lạc
Từ khi Người tinh khôn xuất hiện, thị tộc hình thành
cũng là bước đầu tiên của tổ chức xã hội loài người.
Đến giai đoạn Người tinh khôn, số dân đã tăng lên. Từng nhóm người cũng
đông đúc hơn, gồm 2 – 3 thế hệ già trẻ cùng có chung dòng máu, được gọi là
thị tộc – những người... |
10_2_2 | Như thế, trong thị tộc không chỉ có sự hợp tác mà mọi của cải, mọi sinh hoạt
được coi là của chung, việc chung, làm chung, ăn chung.
Tổ chức xã hội của Người tinh khôn là gì ?
– Thế nào là thị tộc, bộ lạc ?
2. Buổi đầu của thời đại kim khí
Từ chỗ dùng những công cụ bằng đá, bằng xương, tre, gỗ, người ta bắt đầu
biết ch... |
10_2_3 | Trong xã hội, mỗi thành viên có những chức phận khác nhau. Ban đầu, một
số người được cử chỉ huy dân binh, chuyên trách về lễ nghi hoặc điều hành các
công việc chung của thị tộc, bộ lạc (xây đền, làm nhà, làm đường, đắp đê...).
Những người này lợi dụng chức phận để chiếm một phần sản phẩm xã hội cho
riêng mình khi chi ... |
10_3_1 | Chương
XÃ HỘI CỔ ĐẠI
Bài 3
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
PHƯƠNG ĐÔNG
Trên lưu vực các dòng sông lớn ở châu Á, châu Phi từ
khoảng thiên niên kỉ IV trước Công nguyên (TCN),
cư dân phương Đông đã biết tới nghề luyện kim, làm
nông nghiệp và chăn nuôi gia súc. Họ đã xây dựng nên
những quốc gia đầu tiên của mình, đó là xã hội có giai
... |
10_3_2 | sản xuất ra ngày càng nhiều của cải, biết xây dựng những công trình kiến trúc
đồ sộ, có chữ viết, nghệ thuật, khoa học và văn chương.
Bước chuyển mình vĩ đại đó đã diễn ra đầu tiên ở phương Đông, trên
lưu vực của các dòng sông lớn như sông Nin ở Ai Cập ; Ơ-phơ-rát và
Ti-gơ-rơ ở Lưỡng Hà ; sông Ấn, sông Hằng ở Ấn Độ ; H... |
10_3_3 | 14
Các quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành từ rất sớm. Trên lưu vực
sông Nin, vào khoảng giữa thiên niên kỉ IV TCN, cư dân Ai Cập cổ đại đã khá
đông đúc, sống tập trung theo từng công xã.
Để huy động được nhiều nhân công làm thuỷ lợi, các công xã đã tự kết
hợp lại thành các liên minh công xã, gọi là các “Nôm”. ... |
10_3_4 | 3. Xã hội cổ đại phương Đông
Nhu cầu của công tác trị thuỷ các dòng sông và xây dựng các công trình thuỷ
lợi đã khiến những người nông dân ở những vùng này gắn bó và ràng buộc với
nhau trong khuôn khổ của công xã nông thôn. Các thành viên của công xã được
gọi là nông dân công xã.
Nông dân công xã là bộ phận đông đảo nh... |
10_3_5 | Để cai trị nông dân công xã và
nô lệ, vua đã dựa vào quý tộc
và tôn giáo, bắt mọi người phải
phục tùng. Vua tự coi mình là
người đại diện của thần thánh
ở dưới trần gian, người chủ tối
cao của đất nước, tự quyết
định mọi chính sách và công
việc. Vua trở thành vua chuyên
chế mà người Ai Cập gọi là
Pharaôn (cái nhà lớn),... |
10_3_6 | a) Sự ra đời của Lịch pháp và Thiên văn học
Những tri thức Thiên văn học và Lịch pháp học ra đời vào loại sớm nhất ở
các quốc gia cổ đại phương Đông. Nó gắn liền với nhu cầu sản xuất nông
nghiệp. Để cày cấy đúng thời vụ, những người nông dân luôn phải “trông trời,
trông đất”. Dần dần, họ biết đến sự chuyển động của Mặt... |
10_3_7 | 18
c) Toán học
Do nhu cầu tính toán lại diện tích ruộng đất sau khi ngập nước, tính toán
trong xây dựng, nên Toán học xuất hiện rất sớm ở phương Đông.
Lúc đầu, cư dân phương Đông biết viết chữ số từ 1 đến 1 triệu bằng
những kí hiệu đơn giản. Người Ai Cập cổ đại rất giỏi về hình học. Họ tính
được số Pi (TT) bằng 3,16 ; ... |
10_3_8 | Hình 5 – Kim tự tháp ở Ai Cập
– Hãy cho biết những thành tựu văn hoá lớn của các quốc gia
cổ đại phương Đông.
CÂU HỎI
1. Tại sao cư dân trên lưu vực các dòng sông lớn ở châu Á,
châu Phi có thể sớm phát triển thành xã hội có giai cấp và
nhà nước ? Đặc điểm kinh tế của các vùng này là gì ?
2. Xã hội cổ đại phương Đông gồ... |
10_4_1 | Bài 4
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
PHƯƠNG TÂY – HI LẠP VÀ RÔ-MA
Nằm trên bờ Bắc Địa Trung Hải, Hi Lạp và Rô-ma bao
gồm bán đảo và nhiều đảo nhỏ. Địa Trung Hải giống như
một cái hồ rất lớn, tạo nên sự giao thông thuận lợi giữa
các nước với nhau ; do đó, từ rất sớm đã có những hoạt
động hàng hải, ngư nghiệp và thương nghiệp biển.... |
10_4_2 | Đã có nhiều xưởng thủ công chuyên sản xuất một mặt hàng có chất
lượng cao. Nhiều xưởng thủ công có quy mô khá lớn : có xưởng từ 10 –
15 người làm, lại có xưởng lớn sử dụng từ 10 đến 100 nhân công,
đặc biệt mỏ bạc ở Át-tích có tới 2000 lao động.
Sự phát triển của thủ công nghiệp làm cho sản xuất hàng hoá tăng nhanh,
qua... |
10_4_3 | Như thế, nền kinh tế của các nhà nước ở vùng Địa Trung Hải phát triển
mau lẹ. Hi Lạp và Rô-ma sớm trở thành các quốc gia giàu mạnh.
– Trình bày ý nghĩa của việc xuất hiện công cụ bằng sắt đối với
vùng Địa Trung Hải.
2. Thị quốc Địa Trung Hải
Ven bờ Bắc Địa Trung Hải có nhiều đồi núi chia cắt đất đai thành nhiều vùng
nh... |
10_4_4 | Người ta không chấp nhận có vua. Có
50 phường, mỗi phường cử 10 người, làm
thành một Hội đồng 500, có vai trò như
“quốc hội”, thay mặt dân quyết định công
việc trong nhiệm kì 1 năm. Ở đây, người ta
bầu 10 viên chức điều hành công việc (như
kiểu một chính phủ) và cũng có nhiệm kì
1 năm. Viên chức có thể tái cử nếu được
... |
10_4_5 | DIA
TRUNG
HẢI
Lãnh thổ của đế quốc
Vùng ảnh hưởng
Dija gidi finh
Hình 8 – Lược đồ đế quốc Rô-ma thời cổ đại
Chữ khắc trên đầu cổng Khải
hoàn môn Trai-an :
IMP (eratori) CAESARI DIVI
NERVAE FILIO NERVAE TRA-
IANO OPTIMO AVG (usto) GER-
MANICO DACICO PONTIF (ici)
MAX (imo) TRIB (uniciae)
POTEST (atis) XVIII IMP (eratori)... |
10_4_6 | 3. Văn hoá cổ đại Hi Lạp và Rô-ma
Việc sử dụng công cụ bằng sắt và sự tiếp xúc với biển đã mở ra cho cư dân
Địa Trung Hải một chân trời mới, nâng họ lên một trình độ cao hơn về sản xuất
và buôn bán trên biển. Đó cũng là cơ sở để họ đạt tới trình độ sáng tạo văn hoá
cao hơn thời trước.
a) Lịch và chữ viết
Người Hi Lạp đ... |
10_4_7 | 26
Định lí nổi tiếng trong Hình học của Ta-lét, những cống hiến của trường phái
Pi-ta-go về tính chất của các số nguyên và định lí về các cạnh của tam giác
vuông cùng với tiên đề về đường thẳng song song của Ơ-clít,... sau nhiều thế kỉ
vẫn là những kiến thức cơ sở của Toán học.
c) Văn học
Trước người Hi Lạp cổ đại, ở A... |
10_4_8 | d) Nghệ thuật
Người Hi Lạp cổ đại đã để lại rất nhiều tượng và đền đài đạt tới trình độ
tuyệt mĩ.
Đó là những tượng nhỏ, tượng bán thân vốn được dựng ở các quảng
trường. Lại có những tượng thần lớn dựng ở đền, như tượng nữ thần
A-tê-na đội mũ chiến binh, hoặc các tác phẩm điêu khắc như Người lực sĩ
ném đĩa, thần Vệ nữ ... |
10_5_1 | Chương
TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
Bài 5 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
Ở Trung Quốc vào những thế kỉ cuối trước Công nguyên,
do sự phát triển sản xuất, xã hội phân hoá giai cấp, nên
chế độ phong kiến được hình thành sớm. Nhà Tần đã khởi
đầu xây dựng bộ máy chính quyền phong kiến. Hoàng đế
có quyền tuyệt đối. Thời phong kiế... |
10_5_2 | Năm 221 TCN, Tần đã
thống nhất được Trung Quốc.
Thời Tần, các giai cấp mới
được hình thành. Quan lại là
người có nhiều ruộng đất tư trở
thành địa chủ. Nông dân cũng
bị phân hoá. Một bộ phận giàu
có trở thành giai cấp bóc lột.
Một số khác vẫn giữ được
ruộng đất để cày cấy trở thành
nông dân tự canh. Số nông dân
công xã ... |
10_5_3 | Các hoàng đế triều Hán tiếp tục củng cố bộ máy cai trị, mở rộng hình thức
tiến cử cả con em gia đình địa chủ tham gia vào chính quyền.
Từ đất gốc của Trung Hoa ở vùng trung lưu sông Hoàng, nhà Tần và nhà Hán
đã lần lượt đoạt lấy vùng thượng lưu sông Hoàng (Cam Túc), thôn tính vùng
Trường Giang cho đến lưu vực sông Châu... |
10_5_4 | Các hoàng đế nhà Đường tiếp tục chính sách xâm lược mở rộng lãnh thổ. Nhà
Đường đem quân lấn chiếm vùng Nội Mông, chinh phục Tây Vực, xâm lược bán
đảo Triều Tiên, củng cố chế độ đô hộ ở An Nam (lãnh thổ Việt Nam hồi đó), ép
Tây Tạng phải thần phục. Nhờ vậy, Trung Quốc dưới thời Đường trở thành một
đế quốc phong kiến ph... |
10_5_5 | Các thành thị ở thời Minh mọc lên nhiều và rất phồn thịnh. Bắc Kinh, Nam
Kinh không chỉ là trung tâm chính trị mà còn là trung tâm kinh tế lớn.
Minh Thái Tổ rất quan tâm đến việc xây dựng chế độ quân chủ chuyên chế tập
quyền nhằm chấm dứt tình trạng hỗn chiến và mưu phản. Năm 1380, ông quyết
định bỏ các chức Thừa tướng... |
10_5_6 | Lợi dụng cơ hội trên, tư bản phương Tây đua nhau nhòm ngó, xâm lược
Trung Quốc. Chính sách “bế quan toả cảng” của nhà Thanh không những không
hạn chế được việc thương nhân châu Âu đưa nhiều hàng lậu vào Trung Quốc mà
còn gây nên cuộc xung đột kịch liệt, dẫn đến sự suy sụp của chế độ phong kiến
Trung Quốc.
- Những mầm m... |
10_5_7 | 34
=4
Sử học bắt đầu từ thời Tây Hán đã trở thành lĩnh vực nghiên cứu độc lập, mà
người đặt nền móng là Tư Mã Thiên. Bộ Sử kí do ông soạn thảo là một tác phẩm
nổi tiếng, có giá trị cao về mặt tư liệu và tư tưởng. Đến thời Đường, cơ quan biên
soạn lịch sử của nhà nước, gọi là Sử quán, được thành lập.
Văn học là một tron... |
10_5_8 | Hình 14 – Một đoạn Vạn lí trường thành
Các lĩnh vực Toán học, Thiên văn học, Y dược... của Trung Quốc cũng đạt
được nhiều thành tựu quan trọng.
Quyển Cửu chương toán thuật thời Hán nêu các phương pháp tính diện
tích và khối lượng khác nhau... Tổ Xung Chi (thời Nam – Bắc triều) đã
tìm ra số Pi đến 7 số lẻ.
Thời Tần, Hán... |
10_5_9 | 36
-
Hình 15 – Tượng Phật bằng ngọc thạch trong cung
điện được tạc từ một khối ngọc thạch trắng và được
khảm đá quý
– Hãy tìm hiểu thêm về 4 phát minh lớn của Trung Quốc thời
phong kiến.
CÂU HỎI
1. Chế độ phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
2. Sự thịnh trị của chế độ phong kiến dưới thời Đường được biểu... |
10_6_1 | Chương V
ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
Bài 6
CÁC QUỐC GIA ẤN VÀ VĂN HOÁ
TRUYỀN THỐNG ẤN ĐỘ
Lãnh thổ Ấn Độ như hình “tam giác ngược”, hai bên giáp
biển, cạnh phía bắc nối với châu Á, nhưng lại ngăn cách
bởi dãy núi cao nhất thế giới – dãy Hi-ma-lay-a, nên còn
được gọi là tiểu lục địa Nam Á. Diện tích Ấn Độ khá
rộng lớn, hơn 3 t... |
10_6_2 | 1. Thời kì các quốc gia đầu tiên
Khoảng 1500 năm trước Công nguyên, vùng sông Hằng ở Đông Bắc có điều
kiện thuận lợi, mưa thuận gió hoà nên đã tiến bộ vượt lên, có vai trò nổi trội trên
cả miền Bắc Ấn Độ.
Từ các bộ lạc trồng lúa và chăn nuôi trên bờ sông Hằng, bắt đầu hình thành
một số nhà nước đầu tiên, đứng đầu là cá... |
10_6_3 | A-sô-ca xây dựng đất nước hùng cường, rồi đem quân đi đánh các nước
nhỏ, nhằm mục đích phát triển, thâu tóm quyền lực và thống nhất
Ấn Độ. Sau khi đánh thắng nhiều đối thủ, ông đã thống nhất được gần
hết bán đảo Ấn Độ, chỉ trừ một vùng đất ở cực Nam xa xôi (sau là nước
Pan-dy-a).
Chán cảnh binh đao, tàn sát, ông trở về... |
10_6_4 | Cùng với Phật giáo, Ấn Độ giáo
(hay Hinđu giáo) cũng ra đời và phát
triển. Đây là tôn giáo bắt nguồn từ tín
ngưỡng cổ xưa của người Ấn. Ấn Độ
giáo thờ rất nhiều thần, chủ yếu là bốn
thần : bộ ba Brama (thần Sáng tạo thế
giới), Siva (thần Huỷ diệt), Visnu
(thần Bảo hộ), và Inđra (thần Sấm
sét). Đó là những lực lượng siê... |
10_7_1 | 7
Bài 7
SỰ PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ
VÀ NỀN VĂN HOÁ ĐA DẠNG
CỦA ẤN ĐỘ
Ấn Độ thời Cúp-ta bắt đầu phát triển trên lưu vực sông
Hằng ở phía bắc, làm cơ sở hình thành nền văn hoá
truyền thống Ấn Độ – văn hoá Hinđu. Nền văn hoá đó
tiếp tục phát triển ở thời Hậu Cúp-ta và Hác-sa (thế kỉ
V – VII), được mở rộng trên toàn lãnh thổ Ấn ... |
10_7_2 | 2. Vương triều Hồi giáo Đê-li
Ấn Độ đã trải qua một thời kì phát triển, nhất là về văn hoá truyền thống,
nhưng sự phân tán không đem lại sức mạnh thống nhất để người Ấn Độ có thể
chống cự được cuộc tấn công từ bên ngoài của người Hồi giáo gốc Thổ (Tuốc).
Năm 1055, thủ lĩnh của người Thổ dẫn quân đánh chiếm Bát-đa, rồi ... |
10_7_3 | 3. Vương triều Mô-gôn
Thế kỉ XV, Vương triều Hồi giáo Đê-li bắt đầu suy yếu, thì cũng là lúc mà
một bộ phận dân Trung Á khác do thủ lĩnh vua là Ti-mua Leng chỉ huy,
cũng theo đạo Hồi nhưng lại tự nhận là dòng dõi Mông Cổ, bắt đầu tấn công
Ấn Độ từ năm 1398. Tuy thế, phải đến cháu nội của ông là Ba-bua mới thực hiện
đượ... |
10_7_4 | 44
một vị anh hùng dân tộc ; ngày nay tên
ông được đặt cho nhiều đường phố,
công trình, xứng với danh hiệu của
ông là Đấng Chí tôn A-cơ-ba.
Tuy nhiên, hầu hết các vua của
vương triều này đều dùng quyền
chuyên chế, độc đoán để cai trị một
đất nước rộng lớn nhưng rất đa dạng,
phân tán. Một số vị vua đã dùng biện
pháp đàn... |
10_8_1 | Chương V
ĐÔNG NAM Á THỜI PHONG KIẾN
Bài 8
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CÁC VƯƠNG QUỐC CHÍNH
Ở ĐÔNG NAM Á
Đông Nam Á từ lâu vẫn được coi là một khu vực địa lí –
lịch sử – văn hoá riêng biệt và còn được gọi là khu vực
châu Á gió mùa. Gió mùa kèm theo mưa rất thuận lợi
cho việc phát triển nền nông nghiệp lúa nước. Trên cơ ... |
10_8_2 | cư dân Đông Nam Á từ rất xa xưa đã biết trồng lúa và nhiều loại cây ăn củ,
ăn quả khác.
Ngay từ thời đại đồ đá, người ta đã tìm thấy dấu vết cư trú của con người
ở hầu khắp các nước Đông Nam Á. Đến những thế kỉ đầu Công
nguyên, cư dân Đông Nam Á đã biết sử dụng đồ sắt. Nông nghiệp vẫn
là ngành sản xuất chính, nhưng ở m... |
10_8_3 | PA-GAN
Sri Kep-bre
TON-GU PO-M
Tha-ton
Au Lac
ĐẠI VIỆT
LAN ANG
Ha-ri-pun-glay-a
SU-KHO-THAY
MỘT THAY
Eva-sa-va-
She-va-pu-re
ANGCO
Chan Lep
| Phủ Nam
Chem-pa
CHAM PA
BIẾN
AN-DA-MAN
Taum-bra-fin-ge
Ke-da
AN DO DUONG
Me-kay-u
Tu-me-alc
SRI VI-GAY
Q. HOANG SA
..
BIEN
QHD. TRUNES SA
DONG
Ta-ru-ma
BIỂN GIA - VÀ
Cen-10-MO-GI... |
10_8_4 | 48
quốc gia Pa-gan ở miền Trung đã mạnh lên, chinh phục các tiểu quốc
gia khác, thống nhất lãnh thổ, mở đầu cho quá trình hình thành và phát
triển của Vương quốc Mi-an-ma.
Cũng trong thế kỉ XIII, do sự tấn công của người Mông Cổ, một bộ phận
người Thái, vốn sinh sống ở thượng nguồn sông Mê Công đã di cư ồ ạt xuống
phía... |
10_8_5 | Từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia Đông Nam Á bước vào giai đoạn suy
thoái, mặc dù xã hội phong kiến vẫn tiếp tục tồn tại cho tới khi trở thành thuộc
địa của các nước tư bản phương Tây vào giữa thế kỉ XIX.
Hình 22 – Toàn cảnh khu đền tháp Bô-rô-bu-đua (In-đô-nê-xi-a)
- Hãy kể tên và chỉ trên lược đồ các quốc gia pho... |
10_9_1 | Bài 9
VƯƠNG QUỐC CAM-PU-CHIA
VÀ VƯƠNG QUỐC LÀO
Cam-pu-chia và Lào – hai quốc gia láng giềng gần gũi
của Việt Nam, đã có một truyền thống lịch sử lâu đời và
một nền văn hoá đặc sắc.
1. Vương quốc Cam-pu-chia
Đất nước Cam-pu-chia như một lòng chảo khổng lồ, xung quanh là rừng và
cao nguyên bao bọc, còn đáy chảo là Biển H... |
10_9_2 | thế kỉ X − XII, Cam-pu-chia trở thành một trong những vương quốc mạnh và
ham chiến trận nhất Đông Nam Á.
Dưới thời Giay-a-vác-man VII (1181 – 1201), quân Cam-pu-chia đã tiến
đánh Cham-pa (1190) và biến vương quốc này thành một tỉnh của
Ăng-co, sau đó lại tiến hành thu phục vùng trung và hạ lưu Mê Nam,
tiến đến tận Say ... |
10_9_3 | Dòng văn học dân gian và văn học viết với những truyện thần thoại, truyện
cười, truyện trạng, truyện thơ v.v... đều phản ánh những tình cảm của con người
đối với thiên nhiên, đất nước, tình cảm giữa những con người cùng sống chung
trong một cộng đồng.
Nghệ thuật kiến trúc Cam-pu-chia gắn chặt với những tôn giáo đã truy... |
10_9_4 | này đã miêu tả cuộc sống thanh bình, trù phú của người Lào và cho biết đất nước
có nhiều sản vật quý như thổ cẩm, cánh kiến, ngà voi... Trong quan hệ đối ngoại,
Lan Xang luôn chú ý giữ quan hệ hoà hiếu với các nước láng giềng, đồng thời
cũng cương quyết chiến đấu chống quân xâm lược Mi-an-ma vào nửa sau thế kỉ
XVI để b... |
10_9_5 | 54
Người Lào thích ca nhạc và ưa múa hát, sống hồn nhiên nên các điệu múa
của họ thật cởi mở, vui tươi.
Từ thế kỉ XIII, đạo Phật truyền bá vào Lào theo một dòng mới. Ở Lào đã xuất
hiện một số công trình kiến trúc Phật giáo mà điển hình nhất là Thạt Luổng ở
Viêng Chăn. Thạt Luổng là một công trình kiến trúc Phật giáo, n... |
10_10_1 | Chương VI
TÂY ÂU THỜI TRUNG ĐẠI
THỜI KÌ HÌNH THÀNH
Bài 10 VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ
PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
(Từ thế kỉ V đến thế kỉ XIV)
Từ thế kỉ V, trên lãnh thổ của đế quốc Rô-ma rộng lớn
trước kia, dần hình thành các quốc gia của người Giéc-man,
quan hệ sản xuất phong kiến cũng dần dần được thiết lập
và củng cố. Sự xuất... |
10_10_2 | 50
56
Khi vào lãnh thổ của Rô-ma, người Giéc-man đã thủ tiêu bộ máy nhà
nước cũ, thành lập nhiều vương quốc mới của họ như vương quốc của
người Ăng-glô Xắc-xông, Vương quốc Phơ-răng, Vương quốc Tây Gốt,
Đông Gốt...
Người Giéc-man còn chiếm ruộng đất của chủ nô Rô-ma cũ rồi chia cho
nhau, trong đó các tướng lĩnh quân sự... |
10_10_3 | Nông nô là những người sản xuất chính trong các lãnh địa. Họ bị gắn chặt
với ruộng đất và lệ thuộc vào lãnh chúa. Ai bỏ trốn sẽ bị trừng phạt rất nặng. Họ
nhận ruộng đất để cày cấy và phải nộp tô cho lãnh chúa. Mức tổ thường rất nặng,
có khi tới 1/2 số sản phẩm thu được. Ngoài ra, nông nô còn phải nộp nhiều thứ
thuế kh... |
10_10_4 | trong những lâu đài nguy nga, tráng lệ. Họ sống sung sướng trên sự bóc lột tô
thuế và sức lao động của nông nô. Không những thế, họ còn đối xử với nông nô
hết sức tàn nhẫn. Vì vậy, nông nô đã nhiều lần nổi dậy chống lại các lãnh chúa,
điển hình là cuộc khởi nghĩa Giắc-cơ-ri nổ ra ở Pháp năm 1358 và Oát Tay-lơ
nổ ra ở A... |
10_10_5 | Trong các thành thị, cư dân chủ yếu gồm những thợ thủ công và thương
nhân. Họ tập hợp trong các tổ chức gọi là phường hội, thương hội và
đặt ra những quy chế riêng (gọi là phường quy), nhằm giữ độc quyền
sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, bảo vệ quyền lợi cho những người cùng
ngành nghề và đấu tranh chống sự áp bức, sách nhi... |
10_11_1 | Bài 11 TÂY ÂU THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI
Sự phát triển nhanh chóng của sản xuất đã làm cho nhu
cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường ngày một tăng.
Việc tìm con đường đi sang phương Đông đã thúc đẩy
các cuộc phát kiến lớn về địa lí. Nó mang lại nguồn của
cải lớn về châu Âu cũng như những hiểu biết mới về Trái
Đất. Trên cơ... |
10_11_2 | Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là những nước tiên phong trong các cuộc thám
hiểm, khám phá ra những miền đất mới.
Năm 1487, B. Đi-a-xơ (1450 – 1500) là hiệp sĩ “Hoàng gia” đã dẫn đầu đoàn
thám hiểm đi vòng qua cực Nam của châu Phi. Điểm đó được ông đặt tên là mũi
Bão Tổ, sau gọi là mũi Hảo Vọng.
Tháng 8 – 1492, C. Cô-lôm-bô... |
10_11_3 | Phát kiến địa lí đã mở ra một trang mới trong tiến trình phát triển của lịch sử
loài người. Nó đã khẳng định Trái Đất hình cầu, mở ra những con đường mới,
những vùng đất mới, những dân tộc mới, những kiến thức mới, tăng cường giao
lưu văn hoá giữa các châu lục. Thị trường thế giới được mở rộng, hàng hải quốc
tế phát tr... |
10_11_4 | Trong ngành thương nghiệp cũng xuất hiện các công ti thương mại thay cho
các thương hội trung đại.
Từ những thay đổi nói trên, xã hội Tây Âu đã biến đổi, các giai cấp mới được
hình thành. Những chủ xưởng, chủ ngân hàng, chủ đồn điền hợp thành giai cấp
tư sản. Những người làm thuê, bị bóc lột trở thành giai cấp vô sản.
... |
10_11_5 | Văn hoá thời Phục hưng đã lên án nghiêm khắc Giáo hội Kitô, tấn công vào
trật tự xã hội phong kiến, đề cao giá trị nhân bản và tự do cá nhân, xây dựng thế
giới quan tiến bộ. Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn
hoá, tư tưởng của giai cấp tư sản chống lại giai cấp phong kiến lỗi thời. Nó đã
cổ vũ v... |
10_11_6 | Lu-thơ. Từ mùa xuân 1524, cuộc đấu tranh đã có tính chất quyết liệt, mở đầu
cho cuộc chiến tranh nông dân thật sự. Người lãnh tụ kiệt xuất của phong trào
là Tô-mát Muyn-xe.
Tô-mát Muyn-xe xuất thân từ một gia đình thợ mỏ ở Xton-béc. Thuở
nhỏ, ông rất chăm học ; 15 tuổi đã lập trong trường ông học một hội kín
chống Giám... |
10_12_1 | Bài
12
ÔN TẬP
LỊCH SỬ THẾ GIỚI THỜI NGUYÊN THUỶ,
CỔ ĐẠI VÀ TRUNG ĐẠI
Đến đây, chúng ta đã biết ba thời kì lớn của lịch sử loài
người : thời kì xã hội nguyên thuỷ, thời kì cổ đại và thời
kì phong kiến (còn được gọi là thời trung đại).
1. Xã hội nguyên thuỷ
Thời kì xã hội nguyên thuỷ là bước đi đầu tiên chập chững của lo... |
10_12_2 | Người ta đã có được những điều kiện thuận lợi ở đây : đất ven sông phì nhiêu
và dễ cày bừa ; mùa nước lên xuống hằng năm ổn định, tiện việc gieo trồng và
tưới tiêu ; đất đai rộng rãi có thể quần tụ được đông người.
Những thuận lợi đó làm cho con người mặc dù còn ở trình độ kĩ thuật thấp,
vẫn tạo ra được sản phẩm thừa t... |
10_12_3 | 3. Xã hội phong kiến – trung đại
-
Các nước phương Đông chuyển sang chế độ phong kiến tương đối sớm,
từ khoảng những thế kỉ cuối trước Công nguyên.
Hình thành trong xã hội hai giai cấp địa chủ và nông dân lĩnh canh, phản ánh
quan hệ bóc lột chủ yếu là bóc lột địa tô.
Trong điều kiện đó, vua chuyên chế không mất đi mà c... |
10_12_4 | P
hần hai
LỊCH SỬ VIỆT NAM
TỪ NGUỒN GỐC ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
69
69
M31 |
10_13_1 | Chương
I
VIỆT NAM TỪ THỜI NGUYÊN THUỶ
ĐẾN THẾ KỈ X
Bài 13
VIỆT NAM THỜI NGUYÊN THUỶ
Cách ngày nay 30 – 40 vạn năm, do có điều kiện tự nhiên,
khí hậu thuận lợi cho sự sinh trưởng của cây cỏ và động
vật nên trên đất nước ta sớm có con người sinh sống. Trải
qua hàng chục vạn năm, Người tối cổ đã tiến hoá thành
Người tinh ... |
10_13_2 | Hình 29 – Rìu tay đá cũ Núi Đọ (Thanh Hoá)
DM31
- Em hãy nhận xét về địa bàn sinh sống của Người tối cổ ở
Việt Nam.
2. Sự hình thành và phát triển của Công xã thị tộc
Ở nhiều địa phương của nước ta đã tìm thấy những răng hoá thạch và nhiều
công cụ đá ghè đẽo của Người tinh khôn tại các di tích văn hoá Ngườm (Võ
Nhai – ... |
10_13_3 | Cách ngày nay khoảng 5000 – 6000 năm, con người đã biết sử dụng kĩ thuật
cưa, khoan đá, phát triển kĩ thuật làm đồ gốm bằng bàn xoay. Công cụ lao động
được cải tiến, làm tăng năng suất lao động. Phần lớn các thị tộc đều bước vào
giai đoạn nông nghiệp trồng lúa dùng cuốc đá. Cùng với sự gia tăng dân số, việc
trao đổi sả... |
10_13_4 | Hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Sa Huỳnh là nông nghiệp trồng lúa và
các cây trồng khác. Họ bắt đầu biết chế tác và sử dụng đồ sắt. Ngoài ra, họ còn
làm gốm đẹp, dệt vải, làm đồ trang sức bằng đá quý, mã não, vỏ ốc, thuỷ tinh.
Cư dân văn hoá Sa Huỳnh thường thiêu xác chết, đổ tro vào các vò
bằng đất nung cùng với ... |
10_14_1 | Bài 14 CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM
Vào cuối thời nguyên thuỷ, các thị tộc, bộ lạc sống trên
đất nước ta đã biết sử dụng kim loại để chế tạo các vật
dụng. Nghề nông trồng lúa nước trở nên phổ biến. Trên
cơ sở đó đã hình thành các quốc gia cổ đại : Văn Lang –
Âu Lạc, Cham-pa, Phù Nam.
1. Quốc gia Văn Lang ... |
10_14_2 | Cùng với nghề nông, cư dân Đông Sơn còn săn bắn, chăn nuôi, đánh cá và
làm nghề thủ công như đúc đồng, làm đồ gốm. Sự phân công lao động giữa nông
nghiệp và thủ công nghiệp đã xuất hiện.
Sự chuyển biến trong nền kinh tế đã tạo tiền đề cho sự chuyển biến xã hội.
Từ thời Phùng Nguyên đã bắt đầu có hiện tượng phân hoá xã ... |
10_14_3 | Nhà nước Âu Lạc được mở rộng hơn về mặt lãnh thổ, hoàn chỉnh hơn về tổ
chức so với nhà nước Văn Lang (có quân đội mạnh, vũ khí tốt, đặc biệt có thành
Cổ Loa kiên cố, vững chắc). Nhờ vậy, nhiều lần nhân dân Âu Lạc đã đánh bại
các cuộc xâm lược của Triệu Đà.
Trong xã hội Văn Lang – Âu Lạc có các tầng lớp : vua, quý tộc ;... |
10_14_4 | Vào cuối thế kỉ II, nhân lúc tình hình Trung Quốc rối loạn, Khu Liên đã hô
hào nhân dân huyện Tượng Lâm nổi dậy giành quyền tự chủ. Cuộc khởi nghĩa
thắng lợi, Khu Liên tự lập làm vua, đặt tên nước là Lâm Ấp. Các vua Lâm Ấp về
sau mở rộng lãnh thổ về phía bắc đến sông Gianh (Quảng Bình), phía nam đến
sông Dinh (Bình Thu... |
10_14_5 | Từ thế kỉ IV, dân tộc Chăm đã có chữ viết bắt nguồn từ chữ Phạn của Ấn Độ.
Tôn giáo của người Chăm là Hinđu giáo và Phật giáo.
Người Chăm có tập tục ở nhà sàn, ăn trầu cau và hoả táng người chết.
Xã hội người Chăm bao gồm các tầng lớp quý tộc, dân tự do, nông dân lệ
thuộc và nô lệ. Nông dân chiếm số đông, làm nông nghi... |
10_14_6 | Cư dân Phù Nam sản xuất nông nghiệp, kết hợp với làm nghề thủ công, đánh
cá và buôn bán. Ngoại thương đường biển rất phát triển.
Tập quán phổ biến của cư dân Phù Nam là ở nhà sàn. Phật giáo và
Hinđu giáo được sùng tín. Nghệ thuật ca, múa nhạc phát triển. Xã hội đã có sự
phân hoá giàu nghèo thành các tầng lớp quý tộc, b... |
10_15_1 | THỜI BẮC THUỘC VÀ CÁC CUỘC
Bài 15 ĐẤU TRANH
GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC
(Từ thế kỉ II TCN đến đầu thế kỉ X)
Năm 179 TCN, Âu Lạc bị nhà Triệu xâm chiếm. Từ đó
đến đầu thế kỉ X, các triều đại phong kiến phương Bắc từ
Triệu đến Đường thay nhau đô hộ nước ta. Chúng đã
thực hiện nhiều chính sách cai trị làm cho xã hội nước ta
có ... |
10_15_2 | Chu Thặng, Thứ sử Giao Châu, đã tâu với vua Hán : Giao Châu ở nơi
xa cách, quan lại (người Hán) tập tục tham ô, làm đủ điều gian trá,
trưởng sử tha hồ bạo ngược, bóc lột muôn dân.
Các triều đại phong kiến phương Bắc truyền bá Nho giáo vào nước ta, bắt
nhân dân ta phải thay đổi phong tục theo người Hán. Nhiều nho sĩ, qu... |
10_15_3 | Mâu thuẫn bao trùm trong xã hội là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với chính
quyền đô hộ phương Bắc. Mặc dù các triều đại phong kiến phương Bắc ngày
càng tăng cường việc cai trị trực tiếp tới cấp huyện, tổ chức các đơn vị hành
chính đến cấp hương, xã, nhưng không khống chế nổi các làng xóm người Việt.
Làng xóm trở thành nơi... |
10_16_1 | THỜI BẮC THUỘC
Bài 16 VÀ CÁC CUỘC ĐẤU TRANH
GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC
(Tiếp theo)
II – CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
(TỪ THẾ KỈ I ĐẾN ĐẦU THẾ KỈX)
1. Khái quát phong trào đấu tranh từ thế kỉ I đến đầu thế kỉ X
Năm 40, cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ đầu tiên của nhân dân Âu Lạc
bùng nổ. Từ đó cho đến đầu thế kỉ X, nhiều cuộ... |
10_16_2 | chiếm Mê Linh (Vĩnh Phúc), rồi từ Mê Linh tiến đánh, chiếm Cổ Loa
(Đông Anh, Hà Nội) và Luy Lâu (Thuận Thành, Bắc Ninh). Thái thú Tô Định
phải trốn chạy về nước. Cuộc khởi nghĩa kết thúc thắng lợi, Trưng Trắc được
nhân dân suy tôn làm vua, đóng đô ở Mê Linh.
Lên làm vua, Trưng Vương bắt tay ngay vào việc xây dựng chính... |
10_16_3 | b) Cuộc khởi nghĩa Lý Bí và sự thành lập nhà nước Vạn Xuân
Mùa xuân năm 542, nhân lúc nhân dân đang oán giận chế độ bóc lột hà khắc
của nhà Lương, Lý Bí liên kết với hào kiệt các châu thuộc miền Bắc nước ta, nổi
dậy khởi nghĩa. Chưa đầy 3 tháng, nghĩa quân đã đánh chiếm được châu thành
Long Biên (Bắc Ninh). Chính quyền... |
10_16_4 | 86
98
Thuỷ Nguyên
Cám
Gia Viên
3. Giá
Lương Xâm
Của biển
Bach Ding
Va Yên
Sông và cửa biển
Bạch Đằng xưa
(giả định}
1111 1 Bãi cọc ngầm
(giả định}
Đình Vũ
Của Cầm
Quân ta mai phục
Quân ta tiến công
3. Chanh
Của Nam Triệu
Quân ta nhử địch vào trận địa
Địch tiến quân
Địch tháo chạy
Nhận xét về ý nghĩa
lịch sử của chiến t... |
10_17_1 | Chương
VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X
ĐẾN THẾ KỈ XV
KIXV
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ
Bài 17 PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC
PHONG KIẾN
(Từ thế kỉ X đến thế kỉ XV)
Thế kỉ X mở đầu thời đại phong kiến độc lập của dân tộc
Việt Nam. Nhà nước quân chủ được thành lập và
từng bước phát triển đến đỉnh cao ở thế kỉ XV trên một
lãnh thổ thống nhất.
I... |
10_17_2 | II – PHÁT TRIỂN VÀ HOÀN CHỈNH NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
Ở CÁC THẾ KỈ XI-XV
1. Tổ chức bộ máy nhà nước
Đất nước dần dần ổn định. Năm 1009, nhà Lý được thành lập. Năm 1010, vua
Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long (Hà Nội), mở ra một giai đoạn phát
triển mới. Năm 1054, vua Lý Thánh Tông quyết định đổi tên nước là Đại Việt... |
10_17_3 | Quý tộc, quan lại được ban phẩm hàm, cấp lương bổng và ruộng đất.
– Những thay đổi qua cuộc cải cách hành chính thời Lê Thánh Tông
có ý nghĩa gì ?
2. Luật pháp và quân đội
Năm 1042, vua Lý Thái Tông ban hành bộ Hình thư – bộ luật thành văn đầu
tiên của nước ta. Thời Trần, nhà nước có bộ Hình luật. Thời Lê, một bộ luật ... |
10_17_4 | của Tổ quốc. Tuy nhiên, nhà nước phong kiến cũng rất nghiêm khắc đối với
những tù trưởng dân tộc ít người có hành động phản loạn hoặc muốn tách ra
khỏi cộng đồng.
Trong quan hệ đối ngoại, chủ yếu đối với các triều đại phương Bắc, các triều
đại phong kiến Đại Việt thực hiện đầy đủ lệ triều cống nhưng luôn giữ vững tư
th... |
10_18_1 | CÔNG CUỘC XÂY DỰNG
Bài 18 VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
TRONG CÁC THẾ KỈ X − XV
Với niềm tự hào chân chính và ý thức vươn lên, từ thế kỉ X
cho đến thế kỉ XV, nhân dân Việt Nam đã cần cù lao
động, xây dựng và phát triển một nền kinh tế tự chủ, toàn
diện. Ruộng đất ngày càng mở rộng, thủ công nghiệp
ngày càng phát triển tạo điều... |
10_18_2 | Làng xóm được bảo vệ, mùa màng ổn định. Thời Lê sơ, nhà nước sai người
đắp một số đoạn đê biển, tạo điều kiện cho nhân dân khai hoang mở rộng ruộng
đồng. Các vua Lê cũng cấp ruộng đất cho quý tộc, quan lại, đặt phép quân điền
phân chia ruộng công ở các làng xã.
Các nhà nước Lý, Trần, Lê sơ đều quan tâm đến việc bảo vệ ... |
10_18_3 | phát triển. Chất lượng sản phẩm
ngày càng được nâng cao. Chuông
đồng, tượng Phật xuất hiện ở khắp
các chùa chiền. Đồ gốm tráng men
ngọc, men xanh độc đáo, in hình
người, hình thú, hoa lá... được đem
trao đổi ở nhiều nơi. Người thợ gốm
còn sản xuất các loại gạch có trang
trí hoa, rồng để phục vụ việc xây
dựng cung điện,... |
10_18_4 | 3. Mở rộng thương nghiệp
Sự phát triển của nông nghiệp, thủ công nghiệp trong hoàn cảnh đất nước
độc lập, thống nhất và ngày càng mở rộng đã đẩy nhanh sự phát triển của
thương nghiệp.
Các chợ làng, chợ huyện, chợ chùa mọc lên ở nhiều nơi. Giao lưu buôn bán
các sản phẩm nông nghiệp, thủ công ngày càng nhộn nhịp.
Một sứ ... |
10_18_5 | 4. Tình hình phân hoa xã hội và cuộc đấu tranh của nông dân
Sự phát triển kinh tế trong hoàn cảnh của chế độ phong kiến vừa góp phần
nâng cao đời sống nhân dân, củng cố nền độc lập dân tộc, vừa đẩy nhanh sự
phân hoá xã hội. Giai cấp địa chủ thống trị ngày càng mở rộng ruộng đất tư hữu,
nhất là các quý tộc Trần với hệ t... |
10_19_1 | NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN
Bài 19 CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC
THẾ KỈ X − XV
Trong những thế kỉ xây dựng đất nước, nhân dân ta vẫn
phải liên tục tiến hành các cuộc kháng chiến chống
ngoại xâm. Với lòng yêu nước nồng nàn, với tinh thần
chiến đấu kiên cường, anh dũng, nhân dân Đại Việt đã
làm nên biết bao chiến thắng huy hoàng, giữ... |
10_19_2 | 2. Cuộc kháng chiến chống Tổng thời Lý
Vào những năm 70 của thế kỉ XI, trong lúc Đại Việt đang phát triển thì nhà
Tống bước vào giai đoạn khủng hoảng, phía bắc bị người Liêu, Hạ xâm lấn,
trong nước nông dân nổi dậy ở nhiều nơi. Trước tình thế đó, Tể tướng Vương
An Thạch đã khuyên vua Tống sai quân xâm lược nước ta : “N... |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 6