pairID
stringlengths
14
21
evidence
stringlengths
57
1.18k
gold_label
stringclasses
3 values
link
stringclasses
73 values
context
stringlengths
134
2.74k
sentenceID
stringlengths
11
18
claim
stringlengths
20
683
annotator_labels
stringclasses
3 values
title
stringclasses
73 values
uit_384_24_21_2_31
Để tiến xuống miền Nam, đi sâu vào đất Âu Lạc, đạo quân thứ nhất do tướng Sử Lộc chỉ huy đã đào con kênh nối sông Lương (vùng An Hưng, Trung Quốc ngày nay) để chở lương thực.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/An Dương Vương
Năm 218 trước Công nguyên, Tần Thủy Hoàng huy động 50 vạn quân chia làm năm đạo đi chinh phục Bách Việt. Để tiến xuống miền Nam, đi sâu vào đất Âu Lạc, đạo quân thứ nhất do tướng Sử Lộc chỉ huy đã đào con kênh nối sông Lương (vùng An Hưng, Trung Quốc ngày nay) để chở lương thực. Nhờ vậy, Đồ Thư thống lĩnh đã vào được đ...
uit_384_24_21_2
Âu Lạc được thành lập bởi An Dương Vương, với trung tâm chính trị tại Phong Châu.
['NEI']
An Dương Vương
uit_193_12_110_1_11
Cách thành phố Vinh 120 km về phía Tây Nam, Vườn Quốc gia Pù Mát thuộc huyện Con Cuông, nằm trên sườn Đông của dải Trường Sơn, dọc theo biên giới Việt Lào.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nghệ An
Cách thành phố Vinh 120 km về phía Tây Nam, Vườn Quốc gia Pù Mát thuộc huyện Con Cuông, nằm trên sườn Đông của dải Trường Sơn, dọc theo biên giới Việt Lào. Nơi đây có một số loài động vật, thực vật quý hiếm cần phải được bảo tồn nghiêm ngặt như: sao la, thỏ vằn, niệc cổ hung và một số loài thực vật như pơ mu, sa mu, sa...
uit_193_12_110_1
Vườn Quốc gia Pù Mát thuộc huyện Con Cuông, nằm trên sườn Đông của dải Trường Sơn, dọc theo biên giới Việt Lào cách thành phố Vinh 120 km về phía Tây Nam.
['Support']
Nghệ An
uit_282_18_195_1_11
Nhà nghiên cứu Chu Giang tổng kết: nhà Nguyễn có một số công lao, nhưng có tội làm mất nước, đây là cái tội lớn nhất nên một số công lao của nhà Nguyễn cũng không thể bù đắp được.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Nhà nghiên cứu Chu Giang tổng kết: nhà Nguyễn có một số công lao, nhưng có tội làm mất nước, đây là cái tội lớn nhất nên một số công lao của nhà Nguyễn cũng không thể bù đắp được. Mặt khác, cũng cần phân biệt rõ giữa thời kỳ "chúa Nguyễn" (có công mở mang bờ cõi) và thời kỳ "vương triều Nguyễn" (có lỗi làm đất nước trì...
uit_282_18_195_1
Theo nhà nghiên cứu Chu Giang, nhà Nguyễn có những đóng góp quan trọng, tuy nhiên cái tội làm mất nước của họ được coi là tội ác lớn nhất, không thể bù đắp được bởi những thành tựu khác của họ.
['Support']
Nhà Nguyễn
uit_192_12_109_1_12
Thành phố Vinh từ lâu đã hấp dẫn du khách bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ Nghệ.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nghệ An
Thành phố Vinh từ lâu đã hấp dẫn du khách bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ Nghệ. Đến với thành phố Vinh, du khách có thể tham gia vào nhiều loại hình du lịch như: du lịch nghiên cứu, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.
uit_192_12_109_1
Với những quần thể khu du lịch mang tính đặc trưng riêng của mình, thành phố Vinh đã và đang là điểm đến hấp dẫn cho các du khách.
['Support']
Nghệ An
uit_613_37_20_4_22
Và việc phân bố nguồn của cải xã hội ở Triều Tiên cũng khá đồng đều.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Đến năm 1979, Triều Tiên được coi là một quốc gia đã cơ bản hoàn thành xong sự nghiệp công nghiệp hóa. Sự phát triển về kinh tế khiến GDP bình quân đầu người, tuổi thọ, tỷ lệ người biết chữ của Triều Tiên tăng lên nhanh chóng. Chế độ phúc lợi xã hội của Triều Tiên thời kỳ đó cũng khá cao, năm 1979 đã thực hiện toàn diệ...
uit_613_37_20_4
Triều Tiên phân chia của cải xã hội không có sự cân bằng.
['Refute']
Bắc Triều Tiên
uit_287_18_225_2_21
Pháo binh Pháp tuy hiện đại hơn, nhưng trước năm 1873 thì vẫn còn khá thô sơ (pháo nạp đạn đầu nòng, không có rãnh xoắn, tầm bắn không quá mấy km).
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Thời bấy giờ chưa có không quân và xe tăng, bộ binh Pháp trước năm 1870 cũng chưa có súng máy mà chỉ có mà chỉ có súng trường Minié nạp đạn từ đầu nòng (mỗi phút chỉ bắn được khoảng 2-3 phát), đến năm 1866 mới có súng trường Chassepot và kế tiếp là Súng trường Gras 1874 hiện đại hơn, nhưng vẫn chỉ là súng bắn phát một ...
uit_287_18_225_2
Trước năm 1873, pháo binh Pháp đã sử dụng các loại pháo vô cùng hiện đại, với rãnh xoắn và tầm bắn xa hơn so với các loại pháo của các quân đội khác trong khu vực.
['Refute']
Nhà Nguyễn
uit_232_15_98_1_21
Quân trung từ mệnh tập là tập sách gồm những văn thư do Nguyễn Trãi thay mặt Lê Thái Tổ gửi cho các tướng tá nhà Minh trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và văn răn tướng sĩ, từ năm 1423 đến năm 1427.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Quân trung từ mệnh tập là tập sách gồm những văn thư do Nguyễn Trãi thay mặt Lê Thái Tổ gửi cho các tướng tá nhà Minh trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và văn răn tướng sĩ, từ năm 1423 đến năm 1427. Bản khắc in năm 1868 chỉ ghi lại được 46 văn kiện. Năm 1970, nhà nghiên cứu Trần Văn Giáp phát hiện thêm 23 văn kiện nữa do N...
uit_232_15_98_1
Quân trung từ mệnh không phải là tập sách văn thư được Nguyễn Trãi thay mặt Lê Thái Tổ viết để gửi cho các tướng tá nhà Minh trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
['Refute']
Nguyễn Trãi
uit_583_35_36_4_32
Ví dụ, sông Congo, mặc dù nó dường như là ranh giới địa lý tự nhiên, đã có các nhóm sắc tộc sống trên hai bờ sông chia sẻ cùng một ngôn ngữ và văn hóa hay các điều gì đó tương tự.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Chủ nghĩa thực dân đã tạo ra những hậu quả gây mất ổn định trên tất cả những điều mà các bộ tộc châu Phi ngày nay còn cảm nhận được trong hệ thống chính trị của châu Phi. Trước khi có ảnh hưởng của người châu Âu thì các ranh giới quốc gia đã không phải là những điều đáng quan tâm nhất, trong đó người Phi châu nói chung...
uit_583_35_36_4
Việc hình thành những văn hóa khác nhau đều do có sự phân chia khu vực sống.
['NEI']
châu Phi
uit_349_22_14_1_32
Tên gọi China theo nghĩa hẹp chỉ Trung Quốc bản thổ, hoặc Trung Quốc bản thổ cùng với Mãn Châu, Nội Mông, Tây Tạng và Tân Cương, một kết hợp đồng nghĩa với thực thể chính trị Trung Quốc vào thế kỷ XX và XXI; biên giới giữa các khu vực này không nhất thiết phải đúng theo ranh giới các tỉnh Trung Quốc.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Tên gọi China theo nghĩa hẹp chỉ Trung Quốc bản thổ, hoặc Trung Quốc bản thổ cùng với Mãn Châu, Nội Mông, Tây Tạng và Tân Cương, một kết hợp đồng nghĩa với thực thể chính trị Trung Quốc vào thế kỷ XX và XXI; biên giới giữa các khu vực này không nhất thiết phải đúng theo ranh giới các tỉnh Trung Quốc. Trong nhiều văn cả...
uit_349_22_14_1
Trung Quốc có diện tích lãnh thổ lớn nhất nhì trên thế giới.
['NEI']
Trung Hoa
uit_305_20_1_1_31
Chữ Nôm (𡨸喃), còn được gọi là Chữ Hán Nôm (𡨸漢喃), Quốc âm (國音) hay Quốc ngữ (國語) là loại văn tự ngữ tố - âm tiết dùng để viết tiếng Việt.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Chữ Nôm (𡨸喃), còn được gọi là Chữ Hán Nôm (𡨸漢喃), Quốc âm (國音) hay Quốc ngữ (國語) là loại văn tự ngữ tố - âm tiết dùng để viết tiếng Việt. Đây là bộ chữ được người Việt tạo ra dựa trên chữ Hán, các bộ thủ, âm đọc và nghĩa từ vựng trong tiếng Việt.
uit_305_20_1_1
Tiếng việt là ngôn ngữ phổ thông được sử dụng rộng rãi trên khắp cả nước.
['NEI']
chữ Nôm
uit_580_35_26_4_22
Khí hậu ấm và nóng phổ biến trên khắp châu Phi, nhưng phần lớn là phần phía bắc được đánh dấu bởi sự khô cằn và nhiệt độ cao.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Do vị trí của châu Phi trên các vĩ độ xích đạo và cận nhiệt đới ở cả bán cầu bắc và bán cầu nam, nên có thể tìm thấy một số kiểu khí hậu khác nhau ở bên trong nó. Lục địa này chủ yếu nằm trong đới liên nhiệt đới giữa chí tuyến và chí tuyến , do đó có mật độ ẩm khá thú vị. Cường độ mưa luôn cao và là lục địa nóng. Khí h...
uit_580_35_26_4
Thực tế là không tồn tại khí hậu ấm và nóng rộng rãi trên toàn bộ châu Phi và không có sự khô cằn và nhiệt độ cao ở phần phía bắc của nó.
['Refute']
châu Phi
uit_333_21_18_2_21
Ví dụ, chữ Lâm (林, rừng nơi có nhiều cây) có hai chữ Mộc (木) xếp hàng đứng cạnh nhau được làm bằng cách ghép hai chữ Mộc với nhau (Rừng thì có nhiều cây).
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ hội ý (會意文字): Để tăng thêm chữ Hán, cho đến nay người ta có nhiều phương pháp tạo nhiều chữ mới có ý nghĩa mới. Ví dụ, chữ Lâm (林, rừng nơi có nhiều cây) có hai chữ Mộc (木) xếp hàng đứng cạnh nhau được làm bằng cách ghép hai chữ Mộc với nhau (Rừng thì có nhiều cây). Chữ Sâm (森, rừng rậm nơi có rất nhiều cây) được t...
uit_333_21_18_2
Chữ Lâm không phải là ghép hai chữ Mộc liền kề nhau để diễn đạt ý nghĩa về rừng có nhiều cây.
['Refute']
chữ Hán
uit_601_35_87_4_31
Những người theo Kitô giáo ở châu Phi dường như là bảo thủ hơn so với những người đồng tôn giáo ở phần lớn các nước công nghiệp, điều này gần đây dẫn tới những rạn nứt trong các giáo phái, chẳng hạn như giữa Anh giáo và Phong trào Giám lý.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Nhiều người Phi đã chuyển sang theo dạng châu Âu của Kitô giáo trong thời kỳ thuộc địa. Trong những thập niên cuối của thế kỷ XX các giáo phái khác nhau của Kitô giáo đã phát triển nhanh. Một số các giáo chủ người Phi của Giáo hội Công giáo La Mã đã được nói đến như là các ứng viên cho chức vụ Giáo hoàng. Những người t...
uit_601_35_87_4
Kitô giáo là một tôn giáo lớn trên thế giới, có nguồn gốc từ đạo giáo Do Thái, và được thành lập vào thế kỷ thứ 1 sau Công nguyên.
['NEI']
châu Phi
uit_277_18_145_3_31
Cuốn sách Lịch sử mang nặng tính giai cấp này đã chỉ rõ Hoàng đế Gia Long, người sáng lập Hoàng triều Nguyễn, là người đề ra lệ tứ bất lập.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
“Các vua nhà Nguyễn đề ra lệ tứ bất lập để củng cố quyền lực của mình, lệ tứ bất lập gồm: không lập Hoàng hậu, không lập Tể tướng, không phong tước Vương (cho người trong Hoàng tộc còn sống) và không lấy đỗ Trạng nguyên"Kiến thức sai lệch này được giáo viên truyền tải trong các bài giảng, các thế hệ học sinh thuộc nằm ...
uit_277_18_145_3
Hoàng đế Gia Long là một người rất tài giỏi và có ý chí phấn đấu xây dựng đất nước.
['NEI']
Nhà Nguyễn
uit_226_15_52_5_32
Các quan giấu kín chuyện này, nửa đêm ngày 9 tháng 9 năm 1442 về đến Đông Kinh mới phát tang.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Tháng 9 năm 1442, vua Lê Thái Tông đi tuần ở miền Đông. Ngày 1 tháng 9 năm 1442, sau khi nhà vua duyệt binh ở thành Chí Linh, Nguyễn Trãi đón Lê Thái Tông đi thuyền vào chơi chùa Côn Sơn. Khi trở về Đông Kinh, người thiếp của Nguyễn Trãi là Nguyễn Thị Lộ theo hầu vua. Ngày 7 tháng 9 năm 1442, thuyền về đến Lệ Chi Viên ...
uit_226_15_52_5
Ngày 9 tháng 9 năm 1442 là năm có nhiều dấu ấn lịch sử.
['NEI']
Nguyễn Trãi
uit_315_20_51_1_32
Trên thực tế, chính quyền thực dân Pháp vốn bất đồng về việc phổ biến chữ Quốc ngữ; trong đó có ý kiến cho rằng việc thúc đẩy chữ Quốc ngữ là "nguy hiểm cho người Pháp".
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Trên thực tế, chính quyền thực dân Pháp vốn bất đồng về việc phổ biến chữ Quốc ngữ; trong đó có ý kiến cho rằng việc thúc đẩy chữ Quốc ngữ là "nguy hiểm cho người Pháp". Người Pháp chê bai chữ Quốc ngữ, do các nhà truyền giáo Bồ Đào Nha chế tạo, là hệ chữ "vô tích sự vì đã không giúp ích gì trong việc truyền bá chữ Phá...
uit_315_20_51_1
Thực dân Pháp đã thực hiện xâm lược nước ta trong khoảng thời gian tương đối dài.
['NEI']
chữ Nôm
uit_325_20_119_2_32
Khi vòng và dấu chấm được dùng cùng nhau để chấm câu thì vòng được dùng tương tự như dấu chấm “.” trong chữ Quốc ngữ, dấu chấm “、” được dùng tương tự như dấu phẩy “,” trong chữ Quốc ngữ.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Hai loại dấu chấm câu thường dùng trong thư tịch cổ tiếng Hán và tiếng Việt viết bằng chữ Nôm là vòng “。” và dấu chấm “、”. Khi vòng và dấu chấm được dùng cùng nhau để chấm câu thì vòng được dùng tương tự như dấu chấm “.” trong chữ Quốc ngữ, dấu chấm “、” được dùng tương tự như dấu phẩy “,” trong chữ Quốc ngữ. Cũng có kh...
uit_325_20_119_2
Dấu ngắt câu giúp cho câu văn trở nên ngắn gọn và rõ nghĩa hơn.
['NEI']
chữ Nôm
uit_579_35_19_3_31
Phần đông của lục địa được nâng lên mạnh, nền đá bị nứt vỡ và đổ sụp, tạo thành nhiều thung lũng sâu, nhiều hồ hẹp và dài.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Địa hình châu Phi khá đơn giản. Có thể coi toàn bộ lục địa là một khối cao nguyên khổng lồ, cao trung bình 750m; trên đó chủ yếu là các sơn nguyên xen các bồn địa thấp. Phần đông của lục địa được nâng lên mạnh, nền đá bị nứt vỡ và đổ sụp, tạo thành nhiều thung lũng sâu, nhiều hồ hẹp và dài. Châu Phi có rất ít núi cao, ...
uit_579_35_19_3
Việc thay đổi địa hình của từng khu vực do chịu sự tác động của yếu tố tự nhiên môi trường.
['NEI']
châu Phi
uit_606_36_18_6_12
Vào tháng 9 năm 2020, IHO thông báo rằng họ sẽ áp dụng một hệ thống số mới chỉ định toàn bộ các biển và đại dương bao gồm cả Biển Nhật Bản bằng một bộ số nhận dạng kỹ thuật số, còn được gọi là "S-130" Vào tháng 11 năm 2020, IHO đã thông qua một đề xuất ủng hộ việc sử dụng riêng tên Biển Nhật Bản trong hải đồ chính thức...
Supports
https://vi.wikipedia.org/biển Nhật Bản
Vấn đề chính trong tranh chấp xoay quanh sự bất đồng về thời điểm tên "Biển Nhật Bản" trở thành tiêu chuẩn quốc tế. Nhật Bản tuyên bố thuật ngữ này đã trở thành tiêu chuẩn quốc tế ít nhất là từ đầu thế kỷ 19, trong khi Triều Tiên cho rằng thuật ngữ "Biển Nhật Bản" xuất hiện muộn hơn trong khi Hàn Quốc nằm dưới sự cai t...
uit_606_36_18_6
IHO đã thông báo vào tháng 9 năm 2020 rằng họ sẽ sử dụng một hệ thống số đặc biệt, được gọi là "S-130," để định danh đúng toàn bộ các biển và đại dương, bao gồm cả Biển Nhật Bản.
['Support']
biển Nhật Bản
uit_225_15_49_4_22
Trong khoa thi Hội năm 1442, Nguyễn Trãi với danh nghĩa là Hàn lâm viện Học sĩ kiêm Tri Tam quán sự ra làm Giám khảo và lấy đỗ Trạng nguyên Nguyễn Trực.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Ông cũng được giao cho việc coi giữ sổ sách, xét án kiện quân dân ở Tây đạo và Bắc đạo. Nguyễn Trãi nhận mệnh vua, dâng biểu tạ ơn với sự hả hê thấy rõ. Trần Huy Liệu cho rằng đây là những năm đắc chí nhất của Nguyễn Trãi. Trong khoa thi Hội năm 1442, Nguyễn Trãi với danh nghĩa là Hàn lâm viện Học sĩ kiêm Tri Tam quán ...
uit_225_15_49_4
Vai trò của Nguyễn Trãi trong kỳ thi Hội năm 1442 không phải là Giám khảo hay Tri Tam quán sự, và ông không có bất kỳ đóng góp nào vào việc đỗ Trạng nguyên Nguyễn Trực.
['Refute']
Nguyễn Trãi
uit_588_35_48_1_11
Nước thành công kinh tế nhiều nhất là Cộng hòa Nam Phi, đây là một quốc gia phát triển về công nghiệp và kinh tế như bất kỳ nước công nghiệp châu Âu hay Bắc Mỹ nào, nước này còn có thị trường chứng khoán riêng rất hoàn thiện.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Nước thành công kinh tế nhiều nhất là Cộng hòa Nam Phi, đây là một quốc gia phát triển về công nghiệp và kinh tế như bất kỳ nước công nghiệp châu Âu hay Bắc Mỹ nào, nước này còn có thị trường chứng khoán riêng rất hoàn thiện. Nam Phi đạt được điều này một phần là nhờ sự giàu có đáng ngạc nhiên về các nguồn tài nguyên t...
uit_588_35_48_1
Cộng hòa Nam Phi là một trong những quốc gia thành công kinh tế nhất, được phát triển về cả công nghiệp và kinh tế, tương đương với bất kỳ quốc gia công nghiệp ở châu Âu hay Bắc Mỹ, và cũng có một thị trường chứng khoán hoàn thiện riêng.
['Support']
châu Phi
uit_572_34_111_1_12
Sản xuất công nghiệp ở châu Á theo truyền thống là mạnh nhất ở khu vực Đông và Đông Nam Á, cụ thể là ở Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Á
Sản xuất công nghiệp ở châu Á theo truyền thống là mạnh nhất ở khu vực Đông và Đông Nam Á, cụ thể là ở Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore. Các ngành nghề công nghiệp dao động từ sản xuất các mặt hàng rẻ tiền như đồ chơi tới các mặt hàng công nghệ cao như máy tính và ô tô. Nhiều công ty ở châu Âu, Bắc...
uit_572_34_111_1
Sản xuất công nghiệp tại Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore đang đạt sức mạnh cao nhất trong khu vực Đông và Đông Nam Á, trong lĩnh vực công nghiệp truyền thống.
['Support']
châu Á
uit_277_18_145_4_11
Tạm thời bỏ qua 3 lệ Bất lập còn lại: không lập Tể tướng, không lập Trạng nguyên và không phong tước Vương đã được các học giả khác bác bỏ hoàn toàn thì bài viết sẽ xoáy mạnh đến vấn đề “bất lập Hoàng hậu”.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
“Các vua nhà Nguyễn đề ra lệ tứ bất lập để củng cố quyền lực của mình, lệ tứ bất lập gồm: không lập Hoàng hậu, không lập Tể tướng, không phong tước Vương (cho người trong Hoàng tộc còn sống) và không lấy đỗ Trạng nguyên"Kiến thức sai lệch này được giáo viên truyền tải trong các bài giảng, các thế hệ học sinh thuộc nằm ...
uit_277_18_145_4
Tạm thời bỏ qua ba lệ Bất lập còn lại, đó là không lập Tể tướng, không lập Trạng nguyên và không phong tước Vương đã được các nhà học giả khác hoàn toàn bác bỏ, để bài viết xoáy sâu vào vấn đề "bất lập Hoàng hậu".
['Support']
Nhà Nguyễn
uit_336_21_20_2_12
Ví dụ, chữ Dược (藥), có nguồn gốc là từ chữ Nhạc (樂), âm nhạc làm cho lòng người cảm thấy sung sướng phấn khởi nên chữ Nhạc (樂) cũng có âm là Lạc nghĩa là vui vẻ.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ chuyển chú (轉注文字): Các chữ Hán được hình thành bằng bốn phương pháp kể trên, nhưng còn có những chữ có thêm những ý nghĩa khác biệt, và được sử dụng trong những nghĩa hoàn toàn khác biệt đó. Ví dụ, chữ Dược (藥), có nguồn gốc là từ chữ Nhạc (樂), âm nhạc làm cho lòng người cảm thấy sung sướng phấn khởi nên chữ Nhạc (...
uit_336_21_20_2
Ví dụ này minh họa bằng chữ Dược, chữ gốc từ chữ Nhạc với ý nghĩa là âm nhạc tạo ra sự hân hoan và hạnh phúc trong lòng người, do đó chữ Nhạc cũng có âm Lạc, biểu thị ý nghĩa vui vẻ.
['Support']
chữ Hán
uit_336_21_29_2_11
Nếu chỉ viết "vũ" theo chữ Quốc ngữ thì người đọc phải tự tìm hiểu nghĩa, còn nếu viết bằng chữ Hán thì nghĩa của "vũ" sẽ được thể hiện rõ ràng.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ Hán khắc phục sự hiểu sai nghĩa do đồng âm khác nghĩa: ví dụ như từ Hán-Việt "vũ" có các chữ Hán là 宇(trong "vũ trụ"), 羽(trong "lông vũ"), 雨(trong "vũ kế" - nghĩa là "mưa"), 武 (trong "vũ khí"), 舞(trong "vũ công" - nghĩa là "múa"). Nếu chỉ viết "vũ" theo chữ Quốc ngữ thì người đọc phải tự tìm hiểu nghĩa, còn nếu viế...
uit_336_21_29_2
Nếu viết "vũ" theo chữ Quốc ngữ, người đọc sẽ phải tự tìm hiểu ý nghĩa, trong khi viết bằng chữ Hán sẽ giúp hiển thị rõ ràng nghĩa của từ "vũ".
['Support']
chữ Hán
uit_310_20_29_1_12
Thơ Hàn luật của những thế kỷ kế tiếp càng uyển chuyển, lối dùng chữ càng tài tình, hóm hỉnh như thơ của Hồ Xuân Hương hay Bà Huyện Thanh Quan.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Thơ Hàn luật của những thế kỷ kế tiếp càng uyển chuyển, lối dùng chữ càng tài tình, hóm hỉnh như thơ của Hồ Xuân Hương hay Bà Huyện Thanh Quan. Ngược lại thể thơ dài như Ai tư vãn của Ngọc Hân Công chúa cùng thể song thất lục bát trong Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm lưu danh những nữ sĩ biệt tài thời trước. Riêng Chi...
uit_310_20_29_1
Trong những thế kỷ sau này, thơ Hàn luật được biết đến với phong cách viết dí dỏm, tinh tế và uyển chuyển giống như thơ của các nhà thơ nổi tiếng khác như Hồ Xuân Hương hay Bà Huyện Thanh Quan.
['Support']
chữ Nôm
uit_217_14_20_2_32
Nguyên tác được viết bằng chữ Hán, và được các học giả như Ngô Tất Tố, Bùi Kỷ, Trần Trọng Kim dịch sang tiếng Việt.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bình Ngô đại cáo
Bài Bình Ngô đại cáo là thông báo bằng văn bản và được viết theo thể văn biền ngẫu. Nguyên tác được viết bằng chữ Hán, và được các học giả như Ngô Tất Tố, Bùi Kỷ, Trần Trọng Kim dịch sang tiếng Việt. Kết cấu bài cáo gồm 5 đoạn:
uit_217_14_20_2
Ngô Tất Tố là một nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam.
['NEI']
Bình Ngô đại cáo
uit_402_26_56_3_31
Triệu Đà thực thi chính sách "hoà tập Bách Việt" nhằm thống nhất các bộ tộc Bách Việt và chính sách "Hoa - Việt dung hợp" nhằm đồng hoá dân người Hoa và Lĩnh Nam tại lãnh thổ nước Nam Việt.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Triệu Đà vốn là quan võ của nhà Tần, rồi được Tần Thủy Hoàng bổ nhiệm làm Huyện lệnh huyện Long Xuyên trong quận Nam Hải mà Nhâm Ngao làm Quận uý. Triệu Đà lập nên nước Nam Việt, độc lập với nhà Tần, cai trị nước Nam Việt 67 năm, từ năm 203 trước Công nguyên tới năm 137 trước Công nguyên, rồi truyền ngôi cho cháu là Tr...
uit_402_26_56_3
Triệu Đà là vị vua đầu tiên của triều đại Hán Tây, cai trị từ năm 206-195 trước Công nguyên.
['NEI']
Triệu Đà
uit_385_24_21_5_31
Khi Đồ Thư đem quân tiến sâu vào đất Âu Lạc, Thục Phán lãnh đạo nhân dân chống giặc.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/An Dương Vương
Năm 218 trước Công nguyên, Tần Thủy Hoàng huy động 50 vạn quân chia làm năm đạo đi chinh phục Bách Việt. Để tiến xuống miền Nam, đi sâu vào đất Âu Lạc, đạo quân thứ nhất do tướng Sử Lộc chỉ huy đã đào con kênh nối sông Lương (vùng An Hưng, Trung Quốc ngày nay) để chở lương thực. Nhờ vậy, Đồ Thư thống lĩnh đã vào được đ...
uit_385_24_21_5
Thục Phán là người sáng lập và lãnh đạo của Vương triều Hùng Vương thời kỳ tiền Hán.
['NEI']
An Dương Vương
uit_200_13_30_3_11
Năm 1630, Chúa Sãi đã làm theo kế của Đào Duy Từ trả lại sắc cho vua Lê - chúa Trịnh.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Đàng Trong
Năm 1629, Chúa Sãi tạm nhận sắc phong từ Chúa Trịnh để dồn lực đối phó với quân Chăm Pa và lưu thủ Văn Phong làm phản. Tránh cuộc đối đầu từ cả hai phía Bắc- Nam. Năm 1630, Chúa Sãi đã làm theo kế của Đào Duy Từ trả lại sắc cho vua Lê - chúa Trịnh.
uit_200_13_30_3
Vào năm 1630, Chúa Sãi đã làm theo lời khuyên của Đào Duy Từ và trả lại sắc phong cho vua Lê - chúa Trịnh.
['Support']
Đàng Trong
uit_645_37_139_2_21
Quan hệ Triều-Trung xuống đáy năm 2017 do Triều Tiên liên tục thử hạt nhân, tên lửa năm 2016 và 2017, gây ra những trận động đất khiến người dân sống ở vùng Đông Bắc Trung Quốc lo sợ.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai nước vẫn có những thời điểm căng thẳng trong bối cảnh Bình Nhưỡng thử tên lửa, hạt nhân liên tục. Quan hệ Triều-Trung xuống đáy năm 2017 do Triều Tiên liên tục thử hạt nhân, tên lửa năm 2016 và 2017, gây ra những trận động đất khiến người dân sống ở vùng Đông Bắc Trung Quốc lo sợ. Các nh...
uit_645_37_139_2
Quan hệ giữa Triều-Trung không xuống đáy vào năm 2017 vì Triều Tiên không liên tục thử hạt nhân và tên lửa vào năm 2016 và 2017, không gây ra những trận động đất khiến người dân sống ở vùng Đông Bắc Trung Quốc hoang mang.
['Refute']
Bắc Triều Tiên
uit_224_15_45_1_31
Khoảng cuối năm 1437, đầu năm 1438, Nguyễn Trãi xin về hưu trí ở Côn Sơn - nơi trước kia từng là thái ấp của ông ngoại ông - chỉ thỉnh thoảng mới vâng mệnh vào chầu vua.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Khoảng cuối năm 1437, đầu năm 1438, Nguyễn Trãi xin về hưu trí ở Côn Sơn - nơi trước kia từng là thái ấp của ông ngoại ông - chỉ thỉnh thoảng mới vâng mệnh vào chầu vua.
uit_224_15_45_1
Nguyễn Trãi (1380 - 1442) là một nhà văn, nhà ngoại giao và chính trị gia nổi tiếng của Việt Nam thời Trần - Lê.
['NEI']
Nguyễn Trãi
uit_618_37_31_3_31
Triều Tiên cũng từ chối các đề nghị viện trợ từ bên ngoài và hầu như tất cả các nhà ngoại giao và nhân viên cứu trợ, bao gồm cả nhân viên của Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc (WFP) đã đồng loạt rời khỏi nước này.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Năm 2020, do Đại dịch COVID-19, Triều Tiên quyết định đóng cửa biên giới với Trung Quốc khiến cho thương mại với Trung Quốc giảm đến 80%. Triều Tiên đã hạn chế nhập khẩu các loại thực phẩm chủ yếu từ Trung Quốc vào tháng 8/2020 và đến tháng 10/2020 chấm dứt gần như tất cả các hoạt động thương mại, bao gồm cả việc mua b...
uit_618_37_31_3
Liên hợp quốc là tổ chức có quyền lực lớn nhất trên thế giới.
['NEI']
Bắc Triều Tiên
uit_335_21_20_1_11
Chữ chuyển chú (轉注文字): Các chữ Hán được hình thành bằng bốn phương pháp kể trên, nhưng còn có những chữ có thêm những ý nghĩa khác biệt, và được sử dụng trong những nghĩa hoàn toàn khác biệt đó.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ chuyển chú (轉注文字): Các chữ Hán được hình thành bằng bốn phương pháp kể trên, nhưng còn có những chữ có thêm những ý nghĩa khác biệt, và được sử dụng trong những nghĩa hoàn toàn khác biệt đó. Ví dụ, chữ Dược (藥), có nguồn gốc là từ chữ Nhạc (樂), âm nhạc làm cho lòng người cảm thấy sung sướng phấn khởi nên chữ Nhạc (...
uit_335_21_20_1
Chữ chuyển chú được tạo thành bằng bốn phương pháp đã được đề cập, tuy nhiên còn có các chữ mang những ý nghĩa khác biệt và được sử dụng trong ngữ cảnh hoàn toàn khác.
['Support']
chữ Hán
uit_325_20_119_1_11
Hai loại dấu chấm câu thường dùng trong thư tịch cổ tiếng Hán và tiếng Việt viết bằng chữ Nôm là vòng “。” và dấu chấm “、”.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Hai loại dấu chấm câu thường dùng trong thư tịch cổ tiếng Hán và tiếng Việt viết bằng chữ Nôm là vòng “。” và dấu chấm “、”. Khi vòng và dấu chấm được dùng cùng nhau để chấm câu thì vòng được dùng tương tự như dấu chấm “.” trong chữ Quốc ngữ, dấu chấm “、” được dùng tương tự như dấu phẩy “,” trong chữ Quốc ngữ. Cũng có kh...
uit_325_20_119_1
Trong thư tịch cổ tiếng Hán và tiếng Việt viết bằng chữ Nôm, dấu chấm câu thường được sử dụng bao gồm vòng "。" và dấu chấm ",".
['Support']
chữ Nôm
uit_572_34_111_3_12
Nhiều công ty ở châu Âu, Bắc Mỹ và Nhật Bản có các sự hợp tác đáng kể ở châu Á đang phát triển để tận dụng các lợi thế so sánh về sức lao động rẻ tiền.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Á
Sản xuất công nghiệp ở châu Á theo truyền thống là mạnh nhất ở khu vực Đông và Đông Nam Á, cụ thể là ở Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore. Các ngành nghề công nghiệp dao động từ sản xuất các mặt hàng rẻ tiền như đồ chơi tới các mặt hàng công nghệ cao như máy tính và ô tô. Nhiều công ty ở châu Âu, Bắc...
uit_572_34_111_3
Các công ty ở châu Âu, Bắc Mỹ và Nhật Bản đang hợp tác rộng rãi ở châu Á để tận dụng ưu thế về sức lao động rẻ tiền.
['Support']
châu Á
uit_413_27_7_9_12
Tuy nhiên, trong suốt lịch sử, chưa có vương triều nào sử dụng "Trung Quốc" làm quốc danh chính thức.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Trung Quốc
Từ "Trung Quốc" xuất hiện sớm nhất trong "Thượng thư – Tử tài", viết rằng "Hoàng thiên ký phó trung quốc dân", phạm vi chỉ là khu vực Quan Trung–Hà Lạc vốn là nơi cư trú của người Chu. Đến thời Xuân Thu, nghĩa của "Trung Quốc" dần được mở rộng đến mức bao quát các nước chư hầu lớn nhỏ trong khu vực trung hạ du Hoàng Hà...
uit_413_27_7_9
Mặc dù vậy, trong suốt lịch sử, không có một vương triều nào từng chọn "Trung Quốc" làm quốc danh chính thức.
['Support']
Trung Quốc
uit_297_19_8_6_21
Nhóm dân tộc này định cư tại vùng Bắc Bộ, thượng nguồn sông Hồng ngày nay và tạo nên nền văn minh Đông Sơn.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/người Việt
Có hai luồng quan điểm về nguồn gốc của người Việt. Một số học giả tin rằng người Việt đầu tiên di chuyển từ quần đảo Indonesia thông qua bán đảo Mã Lai và Thái Lan cho đến khi họ định cư ở khu vực đồng bằng sông Hồng, bằng cách lần theo con đường của các công cụ đá từ cuối Thế Pleistocen (600.000-12.000 trước Công ngu...
uit_297_19_8_6
Không có bằng chứng xác thực cho rằng nhóm dân tộc này đã định cư tại vùng Bắc Bộ và phát triển nền văn minh Đông Sơn.
['Refute']
người Việt
uit_221_15_20_1_11
Theo Trần Trọng Kim trong Việt Nam sử lược thì Nguyễn Trãi gia nhập nghĩa quân Lam Sơn vào năm 1420.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Theo Trần Trọng Kim trong Việt Nam sử lược thì Nguyễn Trãi gia nhập nghĩa quân Lam Sơn vào năm 1420. Việt Nam sử lược, chương XIV (Mười năm đánh quân Tàu), đoạn số 6 viết: "Khi Bình Định Vương về đánh ở Lỗi Giang, thì có ông Nguyễn Trãi, vào yết kiến, dâng bài sách bình Ngô, vua xem lấy làm hay, dùng ông ấy làm tham mư...
uit_221_15_20_1
Theo tác giả Trần Trọng Kim trong cuốn Việt Nam sử lược, Nguyễn Trãi tham gia nghĩa quân Lam Sơn vào năm 1420.
['Support']
Nguyễn Trãi
uit_313_20_37_7_11
Bên cạnh bộ Quốc-văn giáo-khoa thư của nhóm Trần Trọng Kim, Nha Học chính Đông Pháp còn tổ chức và cho sử dụng bộ Hán-văn tân giáo-khoa thư xuất bản lần đầu năm 1928 do Lê Thước và Nguyễn Hiệt Chi biên soạn, đều được dùng rộng rãi cho tới trước năm 1949.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Dưới chính quyền thuộc địa và bảo hộ của Pháp, vào cuối thế kỷ 19 tại Nam Kỳ và đầu thế kỷ 20 tại Bắc Kỳ và Trung Kỳ, vị thế của chữ Hán và chữ Nôm bắt đầu giảm sút. Chữ Quốc ngữ được chính quyền thuộc địa bảo hộ qua các nghị định được người Pháp ban ra với mục đích xóa bỏ chữ Hán và chữ Nôm, để tiếng Việt đồng văn tự ...
uit_313_20_37_7
Nhóm Nha Học chính Đông Pháp đã tổ chức viết và sử dụng bộ giáo khoa Quốc văn và bộ giáo khoa Hán văn tân trong thời kỳ từ năm 1928 đến trước năm 1949.
['Support']
chữ Nôm
uit_224_15_46_2_22
Sách Đại Việt sử ký toàn thư cũng không chép ông làm gì sau thời gian này, đến năm 1442, sách mới chép việc ông mời vua Lê Thái Tông về ngự ở Côn Sơn.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Theo sách Lịch triều hiến chương loại chí, sau khi không hợp với Lương Đăng về việc nhạc, ông đã xin về quê hưu trí. Sách Đại Việt sử ký toàn thư cũng không chép ông làm gì sau thời gian này, đến năm 1442, sách mới chép việc ông mời vua Lê Thái Tông về ngự ở Côn Sơn. Theo nghiên cứu của Trần Huy Liệu, căn cứ vào biểu t...
uit_224_15_46_2
Việc mời vua Lê Thái Tông về ngự ở Côn Sơn của ông đã được đăng ký chi tiết trong Sách Đại Việt sử ký toàn thư, không phải chỉ từ năm 1442.
['Refute']
Nguyễn Trãi
uit_333_21_17_3_11
Chữ Thượng (上), chữ Hạ (下) và chữ Thiên (天) cũng là những chữ chỉ sự được hình thành theo cách tương tự.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ chỉ sự (指事文字) hay chữ Biểu Ý (表意文字): Cùng với sự phát triển của con người, chữ Hán đã được phát triển lên một bước cao hơn để đáp ứng đủ nhu cầu diễn tả những sự việc đó là chữ chỉ sự. Ví dụ, để tạo nên chữ Bản (本), diễn đạt nghĩa "gốc rễ của cây" thì người ta dùng chữ Mộc (木) và thêm gạch ngang ở dưới diễn tả ý ng...
uit_333_21_17_3
Chữ Thượng, chữ Hạ và chữ Thiên cũng thuộc nhóm các chữ được hình thành theo cách tương tự.
['Support']
chữ Hán
uit_347_22_3_1_11
Tuy nhiên từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, ảnh hưởng kinh tế, chính trị, quân sự của Trung Quốc giảm sút nhiều do tác động của sức mạnh phương Tây cũng như sức mạnh khu vực của Nhật Bản.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Tuy nhiên từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, ảnh hưởng kinh tế, chính trị, quân sự của Trung Quốc giảm sút nhiều do tác động của sức mạnh phương Tây cũng như sức mạnh khu vực của Nhật Bản. Cuối thế kỷ XIX nhiều khu vực tại Trung Quốc đã bị cắt hoặc nhường cho nước ngoài làm tô giới, nhượng địa, thuộc địa và phần lớn nước...
uit_347_22_3_1
Trong giai đoạn từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, Trung Quốc đã trải qua một sự giảm sút lớn về ảnh hưởng kinh tế, chính trị và quân sự do sức mạnh Tây phương và Nhật Bản.
['Support']
Trung Hoa
uit_582_35_33_2_21
Sự chiếm đóng này còn tiếp diễn cho đến tận sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, khi các nước thuộc địa dần dần giành được độc lập.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Nhưng cùng vào thời điểm này thì chế độ nông nô đã đi vào giai đoạn kết thúc ở châu Âu và trong đầu thế kỷ XIX, các lực lượng thực dân châu Âu đã tiến hành sự "tranh giành châu Phi" vô cùng khủng khiếp và đã chiếm đóng nhiều vùng đất của châu lục này làm thuộc địa, chỉ để sót lại 2 quốc gia độc lập là Liberia-quốc gia ...
uit_582_35_33_2
Không có sự chiếm đóng tiếp diễn sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai và không có các nước thuộc địa dần dần giành được độc lập.
['Refute']
châu Phi
uit_323_20_108_1_31
Cũng giống như các kiểu chữ của tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Nhật, chữ Nôm là dạng ký tự mà mỗi chữ chỉ cần viết trong một phạm vi ô vuông không đổi, nên vừa có thể viết dọc kiểu truyền thống và viết ngang kiểu phương tây.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Cũng giống như các kiểu chữ của tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Nhật, chữ Nôm là dạng ký tự mà mỗi chữ chỉ cần viết trong một phạm vi ô vuông không đổi, nên vừa có thể viết dọc kiểu truyền thống và viết ngang kiểu phương tây.
uit_323_20_108_1
Chữ nôm là một hệ thống chữ viết được sử dụng trong tiếng Việt từ thời kỳ Trung đại đến đầu thế kỷ XX.
['NEI']
chữ Nôm
uit_390_25_1_1_22
Âu Lạc (chữ Hán: 甌雒/甌駱) là nhà nước cổ của người Việt cổ được thành lập tại miền Bắc Việt Nam bởi một nhân vật có thật tên là Thục Phán (An Dương Vương) năm 257 TCN.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Âu Lạc
Âu Lạc (chữ Hán: 甌雒/甌駱) là nhà nước cổ của người Việt cổ được thành lập tại miền Bắc Việt Nam bởi một nhân vật có thật tên là Thục Phán (An Dương Vương) năm 257 TCN. Nhà nước này đã thống nhất 2 bộ tộc Âu Việt - Lạc Việt (Sử gọi là Văn Lang) lại với nhau và đã bảo vệ đất nước thành công trước cuộc xâm lược của nhà Tần,...
uit_390_25_1_1
Thực tế là không tồn tại một quốc gia cổ hình thành từ Thục Phán (An Dương Vương) mang tên Âu Lạc tại miền Bắc Việt Nam vào năm 257 TCN.
['Refute']
Âu Lạc
uit_330_20_152_3_21
Trong hệ thống Kanji hiện đại, cũng có nhiều chữ không có trong các tự điển Trung Quốc nhưng không phải là Kokuji vì đó chỉ là cách đơn giản hoá những chữ Hán đã có sẵn theo kiểu của người Nhật.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Kokuji (国字 Quốc tự) trong hệ thống Kanji của người Nhật cũng được tạo thành từ chữ Hán để ghi lại những từ và khái niệm riêng trong tiếng Nhật. Ví dụ: 畑 hatake = 火 hoả + 田 điền, nghĩa là cánh đồng khô, để phân biệt với 田 là ruộng trồng lúa nước; 鮭 sake = 魚 ngư + 圭 khuê, nghĩa là cá hồi Nhật Bản; 瓩 kiloguramu = 瓦 ngoã +...
uit_330_20_152_3
Thực tế, trong hệ thống Kanji hiện đại không có nhiều ký tự không có trong các từ điển Trung Quốc, và cũng không có cách đơn giản hoá chữ Hán theo kiểu người Nhật như Kokuji.
['Refute']
chữ Nôm
uit_407_26_82_1_11
Chùa làng Hữu Bằng ở xã Ngọc Xá, thị xã Quế Võ thờ Triệu Đà làm Thành hoàng cùng với 9 làng khác chủ yếu nằm trên địa phận thị xã Quế Võ và thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Chùa làng Hữu Bằng ở xã Ngọc Xá, thị xã Quế Võ thờ Triệu Đà làm Thành hoàng cùng với 9 làng khác chủ yếu nằm trên địa phận thị xã Quế Võ và thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
uit_407_26_82_1
Thành hoàng Triệu Đà cùng với chín làng khác nằm chủ yếu trên địa bàn thị xã Quế Võ và thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam, bao gồm cả chùa làng Hữu Bằng ở xã Ngọc Xá.
['Support']
Triệu Đà
uit_160_11_89_1_32
Sau khi thành lập tỉnh, có những thay đổi hành chính như sau: chuyển thị xã Đà Nẵng thành thành phố Đà Nẵng, hợp nhất thị xã Tam Kỳ và 2 huyện Bắc Tam Kỳ, Nam Tam Kỳ thành huyện Tam Kỳ.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Sau khi thành lập tỉnh, có những thay đổi hành chính như sau: chuyển thị xã Đà Nẵng thành thành phố Đà Nẵng, hợp nhất thị xã Tam Kỳ và 2 huyện Bắc Tam Kỳ, Nam Tam Kỳ thành huyện Tam Kỳ.
uit_160_11_89_1
Sau khi thành lập tỉnh đã có nhiều chính sách chủ trương thay đổi.
['NEI']
Quảng Nam
uit_643_37_134_1_22
Ngày 23 tháng 11 năm 2010, Triều Tiên và Hàn Quốc xảy ra xung đột quân sự với trận pháo kích Yeonpyeong làm chết 2 lính thủy, 16 lính khác và hơn 10 thường dân Hàn Quốc bị thương.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Ngày 23 tháng 11 năm 2010, Triều Tiên và Hàn Quốc xảy ra xung đột quân sự với trận pháo kích Yeonpyeong làm chết 2 lính thủy, 16 lính khác và hơn 10 thường dân Hàn Quốc bị thương. Tuy nhiên, 2 bên đổ lỗi cho nhau là kẻ khiêu khích trước.
uit_643_37_134_1
Hàn Quốc không ghi nhận bất kỳ xung đột quân sự nào với Triều Tiên vào ngày 23 tháng 11 năm 2010 sau trận pháo kích Yeonpyeong, không có bất kỳ quân nhân hay thường dân nào bị thương hoặc thiệt mạng.
['Refute']
Bắc Triều Tiên
uit_345_21_60_1_12
Đến năm 1981 thì lượng chữ Hán thông dụng được điều chỉnh lại gồm khoảng 1945 chữ thường dùng, khoảng 300 chữ thông dụng khác dùng để viết tên người.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Đến năm 1981 thì lượng chữ Hán thông dụng được điều chỉnh lại gồm khoảng 1945 chữ thường dùng, khoảng 300 chữ thông dụng khác dùng để viết tên người. Đến năm 2000, các chữ Hán dùng để viết tên người được điều chỉnh thêm, số lượng tăng lên trên 400 chữ. Các chữ Hán này được lập thành bảng gọi là Bảng chữ Hán thường dùng...
uit_345_21_60_1
Khoảng năm 1981, số lượng chữ Hán thông dụng đã được điều chỉnh, bao gồm khoảng 1945 chữ phổ biến và khoảng 300 chữ khác được sử dụng để viết tên cá nhân.
['Support']
chữ Hán
uit_405_26_81_1_21
Nhiều nơi xung quanh khu vực Cổ Loa (huyện Đông Anh, Hà Nội, Việt Nam) như các làng Văn Tinh, Lực Canh (thuộc xã Xuân Canh), Thạc Quả (thuộc xã Dục Tú) thờ Triệu Đà.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Nhiều nơi xung quanh khu vực Cổ Loa (huyện Đông Anh, Hà Nội, Việt Nam) như các làng Văn Tinh, Lực Canh (thuộc xã Xuân Canh), Thạc Quả (thuộc xã Dục Tú) thờ Triệu Đà. Truyền thuyết dân gian vùng ven thành Cổ Loa kể lại khi đi đánh An Dương Vương, Triệu Đà đã cho thuyền ngược sông Hồng và cho đóng quân ở bến sông, nay là...
uit_405_26_81_1
Không có nhiều nơi xung quanh khu vực Cổ Loa (huyện Đông Anh, Hà Nội, Việt Nam) như các làng Văn Tinh, Lực Canh (thuộc xã Xuân Canh), Thạc Quả (thuộc xã Dục Tú) thờ Triệu Đà.
['Refute']
Triệu Đà
uit_318_20_76_1_31
"chân" 蹎 ("chân" trong "chân tay"): chữ này được cấu thành từ chữ "túc" 足 và chữ "chân" 真.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
"chân" 蹎 ("chân" trong "chân tay"): chữ này được cấu thành từ chữ "túc" 足 và chữ "chân" 真. "Túc" 足 có nghĩa là "chân" được dùng làm "nghĩa phù" biểu thị ý nghĩa của chữ ghép. Trong chữ ghép chữ "túc" 足 khi đứng ở bên trái phải viết dưới dạng biến thể gọi là "bàng chữ túc" ⻊. Chữ "chân" 真 ("chân" trong "chân thành") đồn...
uit_318_20_76_1
Mỗi chữ cái có thể có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào cách dịch của từng người.
['NEI']
chữ Nôm
uit_199_13_28_1_22
Thế đối đầu Nam-Bắc triều chấm dứt khi Trịnh Tùng tiến chiếm được thành Thăng Long, và bắt giết được Mạc Mậu Hợp vào cuối năm 1592, họ Mạc chạy lên Cao Bằng.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Đàng Trong
Thế đối đầu Nam-Bắc triều chấm dứt khi Trịnh Tùng tiến chiếm được thành Thăng Long, và bắt giết được Mạc Mậu Hợp vào cuối năm 1592, họ Mạc chạy lên Cao Bằng.
uit_199_13_28_1
Thế đối đầu Nam-Bắc triều không dừng lại sau khi Trịnh Tùng tiến chiếm được thành Thăng Long và bắt giết Mạc Mậu Hợp vào cuối năm 1592, họ Mạc không chạy lên Cao Bằng.
['Refute']
Đàng Trong
uit_286_18_213_1_12
Triều đình không dự kiến cuộc xâm lăng từ phương Tây, không chuẩn bị sẵn sàng bảo vệ đất nước.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Triều đình không dự kiến cuộc xâm lăng từ phương Tây, không chuẩn bị sẵn sàng bảo vệ đất nước. Triều đình bỏ ra rất nhiều tiền bạc để xây lăng tẩm đồ sộ, xây dựng cung điện nguy nga nhưng không chịu bỏ tiền mua súng đạn do các tàu buôn nước ngoài đem tới chào bán. Việc trang bị vũ khí mới bị bỏ bê, vũ khí có trong kho ...
uit_286_18_213_1
Không có kế hoạch xâm lăng từ phía Tây bị nghĩ đến bởi triều đình, và họ chưa sẵn sàng để bảo vệ đất nước.
['Support']
Nhà Nguyễn
uit_309_20_23_1_11
Thời kỳ này phần lớn thi văn lưu truyền biết tới nay là thơ Hàn luật bát cú hoặc tứ tuyệt.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Thời kỳ này phần lớn thi văn lưu truyền biết tới nay là thơ Hàn luật bát cú hoặc tứ tuyệt. Một số là trước tác cảm hứng riêng như: Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông và hội Tao đàn Nhị thập bát Tú), Bạch Vân quốc ngữ thi tập (Nguyễn Bỉnh Khiêm), Ngự đề hoà danh bách vịnh (Chúa Trịnh ...
uit_309_20_23_1
Đến ngày nay, phần lớn các tác phẩm văn chương của thời kỳ này vẫn được biết đến dưới dạng thơ Hàn luật bát cú hay tứ tuyệt.
['Support']
chữ Nôm
uit_386_24_27_2_31
Một trong những thủ lĩnh Văn Lang là Cao Lỗ, đã giúp An Dương Vương xây Thành Cổ Loa và chế tạo nỏ liên châu (bắn được nhiều mũi tên một phát).
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/An Dương Vương
Sau chiến thắng trước quân Tần, danh tiếng của Thục Phán vang vọng khắp vùng. Một trong những thủ lĩnh Văn Lang là Cao Lỗ, đã giúp An Dương Vương xây Thành Cổ Loa và chế tạo nỏ liên châu (bắn được nhiều mũi tên một phát).
uit_386_24_27_2
Văn Lang là một quốc gia cổ đại tại khu vực Việt Nam ngày nay.
['NEI']
An Dương Vương
uit_380_22_113_1_12
Các phát minh quân sự bao gồm cung tên, bàn đạp ngựa, hơi độc, hơi cay (làm từ bột chanh), các bản đồ giải vây dùng cho kế hoạch đánh trận, diều chở người, hỏa tiễn, thuốc súng, thuốc nổ, các dạng sơ khai của súng ngắn, và súng thần công.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Các phát minh quân sự bao gồm cung tên, bàn đạp ngựa, hơi độc, hơi cay (làm từ bột chanh), các bản đồ giải vây dùng cho kế hoạch đánh trận, diều chở người, hỏa tiễn, thuốc súng, thuốc nổ, các dạng sơ khai của súng ngắn, và súng thần công.
uit_380_22_113_1
Các phát minh quân sự bao gồm cả cung tên, bàn đạp ngựa, hơi độc, hơi cay (làm từ bột chanh), bản đồ giải vây, diều chở người, hỏa tiễn, thuốc súng, thuốc nổ, súng ngắn và súng thần công.
['Support']
Trung Hoa
uit_184_12_49_2_32
Năm 607 thì hợp cả Minh Châu, Trí Châu và Hoan Châu thuộc quận Nhật Nam.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nghệ An
Năm 598, nhà Tùy đổi Đức Châu làm Hoan Châu, Lỵ Châu làm Trí Châu. Năm 607 thì hợp cả Minh Châu, Trí Châu và Hoan Châu thuộc quận Nhật Nam. Năm 618, nhà Đường chia quận Nhật Nam làm Đức Châu, Lạo Châu, Minh Châu và Hoan Châu. Năm 627 thì đổi Đức Châu lại làm Hoan Châu, còn Hoan Châu cũ thì đổi làm Diễn Châu.
uit_184_12_49_2
Quận Nhật Nam là một đơn vị hành chính cấp huyện trong lịch sử Trung Quốc, có trụ sở đặt tại phía nam Tư Mã Thiên.
['NEI']
Nghệ An
uit_587_35_45_2_12
Tuy nhiên, cũng vào thời gian này thì các nước công nghiệp lại theo đuổi chính sách nhằm hạ giá các sản phẩm từ các loại cây này.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Một phần của vấn đề là sự viện trợ của nước ngoài nói chung được sử dụng để khuyến khích trồng các loại cây công nghiệp như bông, cacao và cà phê trong các khu vực của nền nông nghiệp tự cung tự cấp. Tuy nhiên, cũng vào thời gian này thì các nước công nghiệp lại theo đuổi chính sách nhằm hạ giá các sản phẩm từ các loại...
uit_587_35_45_2
Mặc dù vậy, cũng vào khoảng thời gian này, các nước công nghiệp đang theo đuổi chính sách nhằm giảm giá các sản phẩm từ các loại cây này.
['Support']
châu Phi
uit_606_36_19_1_21
"Sea of Japan" cũng là thuật ngữ chủ yếu được sử dụng trong tiếng Anh để chỉ biển, và tên trong hầu hết các ngôn ngữ châu Âu, nhưng đôi khi nó được gọi bằng các tên khác nhau ở các nước xung quanh.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/biển Nhật Bản
"Sea of Japan" cũng là thuật ngữ chủ yếu được sử dụng trong tiếng Anh để chỉ biển, và tên trong hầu hết các ngôn ngữ châu Âu, nhưng đôi khi nó được gọi bằng các tên khác nhau ở các nước xung quanh.
uit_606_36_19_1
"Sea of Japan" không phải là thuật ngữ chủ yếu được sử dụng trong tiếng Anh để chỉ biển này, và không phải là tên mà hầu hết các ngôn ngữ châu Âu sử dụng. Hơn thế, không tồn tại sự khác nhau về tên gọi của biển này ở các nước xung quanh.
['Refute']
biển Nhật Bản
uit_637_37_112_1_12
Triều Tiên có chung tiếng Triều Tiên với Hàn Quốc nhưng đang có sự thay đổi mạnh về ngữ pháp sau cuộc cải cách chữ viết.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Triều Tiên có chung tiếng Triều Tiên với Hàn Quốc nhưng đang có sự thay đổi mạnh về ngữ pháp sau cuộc cải cách chữ viết. Có một số khác biệt về thổ ngữ bên trong cả hai miền Triều Tiên, nhưng biên giới giữa Bắc và Nam không thể hiện là một biên giới chính về ngôn ngữ. Đã xuất hiện một số khác biệt nhỏ, ban đầu là những...
uit_637_37_112_1
Sự cải cách chữ viết đã làm thay đổi rất nhiều về ngữ pháp của Triều Tiên nhưng vẫn còn chung tiếng với Hàn Quốc.
['Support']
Bắc Triều Tiên
uit_390_25_1_1_31
Âu Lạc (chữ Hán: 甌雒/甌駱) là nhà nước cổ của người Việt cổ được thành lập tại miền Bắc Việt Nam bởi một nhân vật có thật tên là Thục Phán (An Dương Vương) năm 257 TCN.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Âu Lạc
Âu Lạc (chữ Hán: 甌雒/甌駱) là nhà nước cổ của người Việt cổ được thành lập tại miền Bắc Việt Nam bởi một nhân vật có thật tên là Thục Phán (An Dương Vương) năm 257 TCN. Nhà nước này đã thống nhất 2 bộ tộc Âu Việt - Lạc Việt (Sử gọi là Văn Lang) lại với nhau và đã bảo vệ đất nước thành công trước cuộc xâm lược của nhà Tần,...
uit_390_25_1_1
An Dương Vương được biết đến với những đóng góp quan trọng và công lao trong lịch sử Việt Nam.
['NEI']
Âu Lạc
uit_231_15_87_6_22
Nếu con người biết tuân theo lẽ trời, mệnh trời, thì có thể biến yếu thành mạnh, chuyển bại thành thắng.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Mệnh trời: Nguyễn Trãi tin ở Trời và ông coi Trời là đấng tạo hóa sinh ra muôn vật. Cuộc đời của mỗi con người đều do mệnh trời sắp đặt. Vận nước, mệnh vua cũng là do trời quy định. Nhưng Trời không chỉ là đấng sinh thành, mà còn có tình cảm, tấm lòng giống như cha mẹ. Lòng hiếu sinh và đạo trời lại rất hòa hợp với tâm...
uit_231_15_87_6
Không phải việc tuân thủ quy luật tự nhiên hay vận mệnh sẽ giúp con người chiến thắng hoặc vượt qua khó khăn.
['Refute']
Nguyễn Trãi
uit_614_37_21_3_11
Thu nhập bình quân của người dân tăng 65 lần, năm 1986 đã đạt 2.400 USD (tương đương 5.500 USD theo thời giá năm 2017).
Supports
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Nhìn chung, trong thời kỳ này, nhờ sự trợ giúp của khối Xã hội chủ nghĩa và sự tự lực trong nước, kinh tế Triều Tiên phát triển vượt bậc. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 431 lần, sản xuất lương thực tăng 5,6 lần so với năm 1946. Thu nhập bình quân của người dân tăng 65 lần, năm 1986 đã đạt 2.400 USD (tương đương 5.50...
uit_614_37_21_3
Thu nhập trung bình của người dân đã tăng lên gấp 65 lần, khi năm 1986 đã đạt mức 2.400 USD (tương đương 5.500 USD theo tỷ lệ giá năm 2017).
['Support']
Bắc Triều Tiên
uit_595_35_71_1_32
Thay vì có một nền văn hóa, châu Phi có một lượng lớn các nền văn hóa pha tạp lẫn nhau.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Thay vì có một nền văn hóa, châu Phi có một lượng lớn các nền văn hóa pha tạp lẫn nhau. Sự khác biệt thông thường rõ nhất là giữa châu Phi hạ Sahara và các nước còn lại ở phía bắc từ Ai Cập tới Maroc, những nước này thường tự gắn họ với văn hóa Ả Rập. Trong sự so sánh này thì các quốc gia về phía nam sa mạc Sahara được...
uit_595_35_71_1
Châu Phi là châu lục thứ hai về diện tích sau châu Á và có dân số thứ hai sau châu Á.
['NEI']
châu Phi
uit_195_13_5_2_12
Sự kiện giết vua đoạt quyền, dâng đất cầu lợi cho nhà Minh của Mạc Đăng Dung khiến lòng dân không phục.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Đàng Trong
Nguồn gốc sâu xa của sự phân chia Đàng Trong-Đàng Ngoài phải kể từ sự kiện năm 1527, Mạc Đăng Dung phế bỏ vua Lê Cung Hoàng lập nên nhà Mạc. Sự kiện giết vua đoạt quyền, dâng đất cầu lợi cho nhà Minh của Mạc Đăng Dung khiến lòng dân không phục.
uit_195_13_5_2
Người dân không bằng lòng với việc Mạc Đăng Dung sát hại vua, lấy cớ cầu lợi cho nhà Minh.
['Support']
Đàng Trong
uit_602_36_1_6_12
Cân bằng nước của nó chủ yếu được xác định bởi dòng chảy vào và ra qua các eo biển nối nó với các biển lân cận và Thái Bình Dương.
Supports
https://vi.wikipedia.org/biển Nhật Bản
Biển Nhật Bản hoặc "Đông Hải" theo cách gọi của Triều Tiên và Hàn Quốc là một vùng biển nằm ở Đông Á, biên giữa quần đảo Nhật Bản, Sakhalin, Bán đảo Triều Tiên và vùng đất liền của Nga. Quần đảo Nhật Bản ngăn cách biển với Thái Bình Dương. Giống như Địa Trung Hải, nó hầu như không có thủy triều do được bao bọc gần như ...
uit_602_36_1_6
Cân bằng nước của nó chủ yếu được định đoạt bởi luồng dòng chảy đi vào và ra qua các eo biển kết nối nó với các vùng biển lân cận và Thái Bình Dương.
['Support']
biển Nhật Bản
uit_372_22_87_2_31
Theo các tài liệu gần đây nhất thì có khoảng 400 triệu người (30% tổng dân số) theo Đạo giáo.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Đạo giáo, hay Lão giáo: xuất hiện dưới nhiều trạng thái khác biệt và khó phân ranh rõ ràng với những tôn giáo khác nên người ta không nắm rõ số người theo. Theo các tài liệu gần đây nhất thì có khoảng 400 triệu người (30% tổng dân số) theo Đạo giáo.
uit_372_22_87_2
Đạo giáo là một hệ thống tôn giáo có nguồn gốc từ Trung Quốc.
['NEI']
Trung Hoa
uit_575_34_144_2_31
Medina và Mecca là thánh địa của Hồi giáo, Kinh Qur’an là kinh điển tối cao.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Á
Hồi giáo khởi nguyên ở bán đảo Ả Rập, do Mumhammad (sinh năm 570, mất năm 632 Công nguyên) - người Mecca, Ả Rập Saudi, sáng lập, là một vị thần giáo. Medina và Mecca là thánh địa của Hồi giáo, Kinh Qur’an là kinh điển tối cao.
uit_575_34_144_2
Hồi giáo là một tôn giáo lớn dựa trên giáo lý và hướng dẫn của Kinh Qur'an, được đặt ra bởi Mohamed vào thế kỷ thứ 7 tại Ả Rập.
['NEI']
châu Á
uit_593_35_57_4_12
Trong thế kỷ XIX, giai đoạn thứ hai của quá trình thuộc địa hóa đã đem một lượng lớn người Pháp và người Anh tới định cư ở châu Phi.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Bắt đầu từ thế kỷ XVI, người châu Âu như Bồ Đào Nha và Hà Lan bắt đầu thiết lập các điểm thương mại và pháo đài dọc theo bờ biển tây và nam châu Phi. Cuối cùng thì một lượng lớn người Hà Lan, cùng với người Pháp Huguenot và người Đức đã định cư lại tại khu vực gọi là Cộng hòa Nam Phi ngày nay. Hậu duệ của họ, người Phi...
uit_593_35_57_4
Trong giai đoạn thuộc địa hóa thứ hai trong thế kỷ XIX, đã có sự xuất hiện lớn của người Pháp và người Anh tới định cư ở châu Phi.
['Support']
châu Phi
uit_406_26_81_5_11
Lễ hội làng Văn Tinh được tổ chức từ ngày mùng 6 đến mùng 8 tháng 3 hàng năm để tưởng nhớ Triệu Đà.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Nhiều nơi xung quanh khu vực Cổ Loa (huyện Đông Anh, Hà Nội, Việt Nam) như các làng Văn Tinh, Lực Canh (thuộc xã Xuân Canh), Thạc Quả (thuộc xã Dục Tú) thờ Triệu Đà. Truyền thuyết dân gian vùng ven thành Cổ Loa kể lại khi đi đánh An Dương Vương, Triệu Đà đã cho thuyền ngược sông Hồng và cho đóng quân ở bến sông, nay là...
uit_406_26_81_5
Mỗi năm vào ngày mùng 6 đến mùng 8 tháng 3, làng Văn Tinh tổ chức Lễ hội để tưởng nhớ Triệu Đà.
['Support']
Triệu Đà
uit_323_20_98_2_31
Khi đọc có thể đọc giống với âm đọc của chữ được mượn hoặc đọc chệch đi.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Dùng chữ Nôm có sẵn để ghi lại từ tiếng Việt đồng âm hoặc cận âm nhưng khác nghĩa hoặc đồng nghĩa nhưng khác âm với chữ được mượn. Khi đọc có thể đọc giống với âm đọc của chữ được mượn hoặc đọc chệch đi. Ví dụ:
uit_323_20_98_2
Chữ mượn là những chữ cái, từ hoặc nguyên âm đã được vay mượn từ các quốc gia khác.
['NEI']
chữ Nôm
uit_642_37_132_1_31
Triều Tiên có chủ trương thống nhất bán đảo Triều Tiên thông qua đàm phán hòa bình.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Triều Tiên có chủ trương thống nhất bán đảo Triều Tiên thông qua đàm phán hòa bình. Phía Triều Tiên đã đề xuất phương án Liên bang Koryo (Cao Ly) nhưng phía Hàn Quốc không chấp nhận. Tuy nhiên, với sự nghị kỵ sâu sắc của các bên, biện pháp đe dọa vũ lực bằng các cuộc tập trận của liên quân Mỹ – Hàn và phát triển các lo...
uit_642_37_132_1
Triều Tiên là một quốc gia có những chính sách khác so với những quốc gia khác.
['NEI']
Bắc Triều Tiên
uit_303_19_57_4_31
Tuy nhiên do điều kiện thời tiết khí hậu nên nhà cửa ở miền trung và miền nam có chút ít khác biệt nhưng nhìn chung vẫn là kết cấu nhà 5 gian.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/người Việt
Phong cách và hình dạng nhà cửa tùy theo từng vùng và miền. Chủ yếu là nhà được xây dựng bằng những vật liệu sẵn có như cỏ khô, rơm rạ, tre nứa. Nhà điển hình là nhà lá 3 gian hoặc 5 gian. Tuy nhiên do điều kiện thời tiết khí hậu nên nhà cửa ở miền trung và miền nam có chút ít khác biệt nhưng nhìn chung vẫn là kết cấu ...
uit_303_19_57_4
Mỗi vùng miền đều có kiến trúc kết cấu nhà khác nhau do phong tục tập quán của họ khác nhau.
['NEI']
người Việt
uit_584_35_37_3_31
Tại Liberia, những công dân là hậu duệ của nô lệ Mỹ đã thống trị các hệ thống chính trị trên 100 năm, làm cho các cựu nô lệ và người bản địa trong khu vực cân bằng tương đối về quyền lập pháp mặc dù thực tế là những cựu nô lệ này chỉ chiếm khoảng 10% dân số nói chung.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Trong các quốc gia có dân cư là người châu Âu chính gốc như Rhodesia (Zambia và Zimbabwe ngày nay) và Cộng hòa Nam Phi, các hệ thống công dân hạng hai thông thường được lập ra để đảm bảo cho quyền lực chính trị của người gốc Âu vượt qua hạn chế về số lượng của họ (nếu tính theo phổ thông đầu phiếu). Tuy nhiên, các đườn...
uit_584_35_37_3
Mỹ là nước đã nhiều sự xâm chiếm bắt buộc các nước khác trở thành nô lệ của mình.
['NEI']
châu Phi
uit_366_22_59_1_31
Hoàng Hà đổ ra biển ở Bột Hải, tuy nhiên vì lũ lụt cửa sông không cố định mà đã thay đổi nhiều lần.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Hoàng Hà đổ ra biển ở Bột Hải, tuy nhiên vì lũ lụt cửa sông không cố định mà đã thay đổi nhiều lần. Lụt lớn từng gây thiệt hại lớn đến sinh mạng và nông nghiệp; khi đã mất mùa thì nạn đói hoành hành. Vì lẽ đó mà Hoàng Hà còn được gọi là "Nỗi buồn của Trung Hoa."
uit_366_22_59_1
Sông Hoàng Hà, còn được gọi là sông Vịt, là một con sông quan trọng và dài nhất ở Trung Quốc.
['NEI']
Trung Hoa
uit_340_21_46_3_21
Cổ vật trong lăng mộ của Hán Văn Đế cho thấy chữ viết của Nam Việt khá hoàn chỉnh.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Nước Nam Việt được Triệu Đà thành lập vào thế kỷ thứ III TCN, khi nhà Tần đang thống nhất chữ viết (vào thời chiến quốc, mỗi nước phát triển chữ viết khác nhau). Hơn một thế kỷ sau, khi Lưu Bang lật đổ nhà Tần lập nhà Hán, nhà Hán mới thôn tính được Nam Việt (khoảng năm 111 TCN). Cổ vật trong lăng mộ của Hán Văn Đế cho...
uit_340_21_46_3
Không có bằng chứng cho thấy cổ vật trong lăng mộ của Hán Văn Đế cho thấy hình thức viết chữ của Nam Việt hoàn chỉnh.
['Refute']
chữ Hán
uit_369_22_72_4_32
Cách phân chia hành chính hiện nay là địa cấp thị hay thành phố trực thuộc tỉnh (cấp địa khu), huyện cấp thị hay thành phố cấp huyện, trấn hay thị trấn và hương, tương đương cấp xã ở Việt Nam.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Các đơn vị hành chính cấp cao của Trung Quốc thay đổi tùy theo từng chế độ hành chính trong lịch sử. Đơn vị cấp cao gồm có đạo hay lộ và tỉnh. Dưới đó thì có các phủ, châu, sảnh, quận, khu và huyện. Cách phân chia hành chính hiện nay là địa cấp thị hay thành phố trực thuộc tỉnh (cấp địa khu), huyện cấp thị hay thành ph...
uit_369_22_72_4
Sự quản lí hành chính của nước ta rất chặt chẽ về mọi mặt.
['NEI']
Trung Hoa
uit_378_22_108_3_31
Tam giác Pascal được nhà toán học Lưu Dương Huy tìm ra từ lâu trước khi Blaise Pascal ra đời.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Toán học: các ứng dụng toán học của Trung Quốc thời xưa là kiến trúc và địa lý. Số π đã được nhà toán học Tổ Xung Chi tính chính xác đến số thứ 7 từ thế kỷ thứ V. Hệ Thập phân đã được dùng ở Trung Quốc từ thế kỷ XIV TCN. Tam giác Pascal được nhà toán học Lưu Dương Huy tìm ra từ lâu trước khi Blaise Pascal ra đời.
uit_378_22_108_3
Lưu Dương Huy (287-340) là một nhà toán học và thiên văn học gia nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc.
['NEI']
Trung Hoa
uit_615_37_24_6_31
Trong những năm 1990, Triều Tiên phải chịu một nạn đói và tiếp tục gặp khó khăn trong việc sản xuất lương thực.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Tuy nhiên, đến đầu thập niên 1990 thì Triều Tiên bắt đầu lâm vào khủng hoảng. Nguyên nhân chủ yếu là do tình hình quốc tế biến động mạnh, đặc biệt là sự tan rã của Liên Xô và khối Đông Âu khiến ngành ngoại thương của Triều Tiên bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do bị mất những bạn hàng lớn thuộc khối xã hội chủ nghĩa, kim ngạ...
uit_615_37_24_6
Triều Tiên là nước có sự phát triển vững mạnh về quốc phòng.
['NEI']
Bắc Triều Tiên
uit_297_19_8_4_12
Các nhà khảo cổ tin rằng vào thời điểm này Hymalaya, một dãy núi ở miền bắc Miến Điện và Trung Quốc, tạo ra một rào cản băng giá cô lập người dân Đông Nam Á.
Supports
https://vi.wikipedia.org/người Việt
Có hai luồng quan điểm về nguồn gốc của người Việt. Một số học giả tin rằng người Việt đầu tiên di chuyển từ quần đảo Indonesia thông qua bán đảo Mã Lai và Thái Lan cho đến khi họ định cư ở khu vực đồng bằng sông Hồng, bằng cách lần theo con đường của các công cụ đá từ cuối Thế Pleistocen (600.000-12.000 trước Công ngu...
uit_297_19_8_4
Các nhà khoa học tin rằng Himalaya, một dãy núi ở Miến Điện và Trung Quốc đã tạo ra một rào cản băng giá làm cho người dân Đông Nam Á bị cô lập.
['Support']
người Việt
uit_617_37_29_1_12
Năm 2014, Triều Tiên bắt đầu tiến hành phổ cập pin năng lượng mặt trời cho hàng trăm ngàn hộ dân và xây dựng cả một khu đô thị sử dụng năng lượng tái tạo ở thủ đô.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Năm 2014, Triều Tiên bắt đầu tiến hành phổ cập pin năng lượng mặt trời cho hàng trăm ngàn hộ dân và xây dựng cả một khu đô thị sử dụng năng lượng tái tạo ở thủ đô. Năm 2015, Triều Tiên bắt đầu tự sản xuất máy bay hạng nhẹ dựa theo thiết kế của chiếc An-2 của hãng Antonov (Nga) và loại phi cơ Mỹ Cessna 172 Skyhawk.
uit_617_37_29_1
Vào năm 2014, Triều Tiên đã khởi động chương trình phổ cập pin năng lượng mặt trời cho hàng trăm ngàn hộ dân và xây dựng một khu đô thị sử dụng năng lượng tái tạo ở thủ đô.
['Support']
Bắc Triều Tiên
uit_410_26_104_2_22
Các nguồn tài liệu có nhắc đến Thủy (trừ Sử ký) đều nói Hồ là con Thủy nhưng không nhắc đến người con trai nào khác của Triệu Đà.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Dù theo thuyết của Sử ký cho rằng phía Tây nước Âu Lạc mất năm 179 TCN đi nữa thì khoảng cách giữa khi Trọng Thủy chết với thời gian Triệu Hồ sinh ra vẫn là bốn năm. Các nguồn tài liệu có nhắc đến Thủy (trừ Sử ký) đều nói Hồ là con Thủy nhưng không nhắc đến người con trai nào khác của Triệu Đà. Do đó, việc các nhà nghi...
uit_410_26_104_2
Không có nguồn tài liệu nào nhắc đến Hồ là con Thủy hoặc bất kỳ người con trai nào khác của Triệu Đà.
['Refute']
Triệu Đà
uit_278_18_155_1_32
Năm 1442 thời Lê Thái Tông, “Nguyễn Trực, Nguyễn Như Đỗ, Lương Như Hộc ba người đỗ tiến sĩ cập đệ; bọn Trần Văn Huy 7 người đỗ tiến sĩ xuất thân; bọn Ngô Sĩ Liên 23 người đỗ tiến sĩ đồng xuất thân…”.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Năm 1442 thời Lê Thái Tông, “Nguyễn Trực, Nguyễn Như Đỗ, Lương Như Hộc ba người đỗ tiến sĩ cập đệ; bọn Trần Văn Huy 7 người đỗ tiến sĩ xuất thân; bọn Ngô Sĩ Liên 23 người đỗ tiến sĩ đồng xuất thân…”.
uit_278_18_155_1
Thời Trần Thái Tông thường tổ chức nhiều kì thi để tuyển chọn nhân tài cho đất nước.
['NEI']
Nhà Nguyễn
uit_376_22_101_1_32
Văn học Trung Quốc đã có một lịch sử phát triển lâu dài do kỹ thuật in ấn có từ thời nhà Tống.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Văn học Trung Quốc đã có một lịch sử phát triển lâu dài do kỹ thuật in ấn có từ thời nhà Tống. Trước đó, các cổ thư và sách về tôn giáo và y học chủ yếu được viết bằng bút lông (trước đó nữa thì viết trên giáp cốt hay trên giấy tre) rồi phát hành. Hàng chục nghìn văn thư cổ vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay, từ các văn ...
uit_376_22_101_1
Nhà Tống (960-1279) là một triều đại quan trọng trong lịch sử Trung Quốc.
['NEI']
Trung Hoa
uit_223_15_25_1_11
Việc ra mắt Lê Lợi, các sách sử cùng thời đại đó như Đại Việt sử ký toàn thư, Lam Sơn thực lục không chép; thời hiện đại, một số nhà nghiên cứu đã trích dẫn từ sách Toàn việt thi lục của Lê Quý Đôn, từ phần họ gọi là Tiểu chú về Nguyễn Trãi, trích rằng Nguyễn Trãi trao cho Lê Lợi Bình Ngô sách, trong đó Nguyễn Trãi vạc...
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Việc ra mắt Lê Lợi, các sách sử cùng thời đại đó như Đại Việt sử ký toàn thư, Lam Sơn thực lục không chép; thời hiện đại, một số nhà nghiên cứu đã trích dẫn từ sách Toàn việt thi lục của Lê Quý Đôn, từ phần họ gọi là Tiểu chú về Nguyễn Trãi, trích rằng Nguyễn Trãi trao cho Lê Lợi Bình Ngô sách, trong đó Nguyễn Trãi vạc...
uit_223_15_25_1
Sách sử cùng thời đại như Đại Việt sử ký toàn thư và Lam Sơn thực lục không ghi lại việc Lê Lợi ra mắt, nhưng một số nhà nghiên cứu hiện đại đã dẫn chứng từ Toàn việt thi lục của Lê Quý Đôn.
['Support']
Nguyễn Trãi
uit_318_20_76_2_21
"Túc" 足 có nghĩa là "chân" được dùng làm "nghĩa phù" biểu thị ý nghĩa của chữ ghép.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
"chân" 蹎 ("chân" trong "chân tay"): chữ này được cấu thành từ chữ "túc" 足 và chữ "chân" 真. "Túc" 足 có nghĩa là "chân" được dùng làm "nghĩa phù" biểu thị ý nghĩa của chữ ghép. Trong chữ ghép chữ "túc" 足 khi đứng ở bên trái phải viết dưới dạng biến thể gọi là "bàng chữ túc" ⻊. Chữ "chân" 真 ("chân" trong "chân thành") đồn...
uit_318_20_76_2
Không phải tất cả các chữ ghép trong chữ Hán và chữ Nôm đều sử dụng phù hiệu chỉnh âm túc để biểu thị ý nghĩa "chân".
['Refute']
chữ Nôm
uit_607_37_1_3_32
Biên giới phía Bắc đa phần giáp với Trung Quốc dọc theo các sông Áp Lục và Đồ Môn.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (tiếng Triều Tiên: 조선민주주의인민공화국 (Triều Tiên Dân chủ chủ nghĩa Nhân dân Cộng hòa quốc)/ Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk), gọi ngắn là Triều Tiên (조선, MR: Chosŏn), Bắc Triều Tiên (북조선, MR: Puk-chosŏn) hay Bắc Hàn (북한, RR: Buk'han) là một quốc gia nằm ở Đông Á trên nửa phía Bắc của Bá...
uit_607_37_1_3
Trung Quốc là quốc gia có diện tích lãnh thổ lớn nhất nhì trên thế giới.
['NEI']
Bắc Triều Tiên
uit_324_20_118_3_22
Trong văn bản, ở những chữ nào mà người xưa cảm thấy cần phải dừng lại một chút khi đọc đến chữ đó thì chữ đó cùng những chữ đứng trước nó được xem là một “câu” 句.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Thư tịch tiếng Hán và tiếng Việt viết bằng chữ Nôm thời xưa thường không có dấu chấm câu. Nếu trong sách in có dấu chấm câu thì thường là do người đọc sách viết thêm vào. Trong văn bản, ở những chữ nào mà người xưa cảm thấy cần phải dừng lại một chút khi đọc đến chữ đó thì chữ đó cùng những chữ đứng trước nó được xem l...
uit_324_20_118_3
Việc xác định một "câu" trong văn bản không liên quan đến cảm giác cần phải dừng lại khi đọc, mà được thực hiện bằng các quy tắc ngữ pháp và dấu câu.
['Refute']
chữ Nôm
uit_309_20_23_1_21
Thời kỳ này phần lớn thi văn lưu truyền biết tới nay là thơ Hàn luật bát cú hoặc tứ tuyệt.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Thời kỳ này phần lớn thi văn lưu truyền biết tới nay là thơ Hàn luật bát cú hoặc tứ tuyệt. Một số là trước tác cảm hứng riêng như: Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông và hội Tao đàn Nhị thập bát Tú), Bạch Vân quốc ngữ thi tập (Nguyễn Bỉnh Khiêm), Ngự đề hoà danh bách vịnh (Chúa Trịnh ...
uit_309_20_23_1
Không phải phần lớn các tác phẩm văn chương trong thời kỳ này được biết đến dưới dạng thơ Hàn luật bát cú hoặc tứ tuyệt.
['Refute']
chữ Nôm
uit_595_35_67_2_11
Một điều đáng chú ý trong số đó là các tiếng Bantu được nói nhiều nhất ở khu vực hạ Sahara.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Ngữ hệ Niger-Congo bao phủ phần lớn châu Phi hạ Sahara và có lẽ là họ ngôn ngữ lớn nhất thế giới khi nói đến như là có nhiều thứ tiếng khác nhau. Một điều đáng chú ý trong số đó là các tiếng Bantu được nói nhiều nhất ở khu vực hạ Sahara.
uit_595_35_67_2
Một sự lưu ý đáng kể là ngôn ngữ Bantu được sử dụng phổ biến nhất trong khu vực dưới sa mạc Sahara.
['Support']
châu Phi
uit_341_21_47_3_22
Từ đó đã có rất nhiều từ Hán-Việt đi vào trong từ vựng của tiếng Việt.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Trong suốt thời gian Bắc thuộc đó, với chính sách Hán hóa của nhà Hán, tiếng Hán đã được giảng dạy ở Việt Nam và người Việt đã chấp nhận ngôn ngữ mới đó song song với tiếng Việt, tiếng nói truyền miệng. Tuy người Việt Nam tiếp thu tiếng Hán và chữ Hán nhưng cũng đã Việt hóa nhiều từ của tiếng Hán thành từ Hán-Việt. Từ ...
uit_341_21_47_3
Từ đó không phải là thời điểm nhiều từ Hán-Việt được sử dụng trong ngôn ngữ tiếng Việt.
['Refute']
chữ Hán
uit_198_13_20_1_22
Năm 1627, Chúa Trịnh Tráng mới sai quan vào Thuận Hóa đòi tiền thuế từ ba năm về trước.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Đàng Trong
Năm 1627, Chúa Trịnh Tráng mới sai quan vào Thuận Hóa đòi tiền thuế từ ba năm về trước. Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên) tiếp sứ nhưng không chịu nộp thuế. Chúa Trịnh lại sai sứ mang sắc vua Lê vào dụ Chúa Sãi cho con ra chầu, và đòi nộp 30 con voi cùng 30 chiếc thuyền để đưa đi cống nhà Minh. Chúa Sãi không chịu.
uit_198_13_20_1
Năm 1627, Chúa Trịnh Tráng không yêu cầu thu tiền thuế cho ba năm trước đó ở Thuận Hóa.
['Refute']
Đàng Trong
uit_319_20_77_2_11
"Thạch" 石 có nghĩa là "đá" được dùng làm nghĩa phù, ý là gạch thì được làm bằng đất đá.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
"gạch" 𥗳 ("gạch" trong "gạch ngói"): chữ này được cấu thành từ chữ "thạch" 石 và chữ "ngạch" 額. "Thạch" 石 có nghĩa là "đá" được dùng làm nghĩa phù, ý là gạch thì được làm bằng đất đá. "Ngạch" 額 dùng làm thanh phù.
uit_319_20_77_2
Từ "Thạch" 石 trong tiếng Trung có nghĩa là "đá" và thường được sử dụng để biểu thị nghĩa phù.
['Support']
chữ Nôm
uit_337_21_29_6_11
Trong tiếng Việt, việc chỉ sử dụng chữ Quốc ngữ (chữ Latinh) chỉ có thể biểu âm mà không dùng kèm chữ Hán và chữ Nôm có tính biểu nghĩa tốt, đang khiến tình trạng đồng âm khác nghĩa trong tiếng Việt trở nên nghiêm trọng hơn.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ Hán khắc phục sự hiểu sai nghĩa do đồng âm khác nghĩa: ví dụ như từ Hán-Việt "vũ" có các chữ Hán là 宇(trong "vũ trụ"), 羽(trong "lông vũ"), 雨(trong "vũ kế" - nghĩa là "mưa"), 武 (trong "vũ khí"), 舞(trong "vũ công" - nghĩa là "múa"). Nếu chỉ viết "vũ" theo chữ Quốc ngữ thì người đọc phải tự tìm hiểu nghĩa, còn nếu viế...
uit_337_21_29_6
Trong tiếng Việt, việc chỉ sử dụng chữ Quốc ngữ (chữ Latinh) mà không kết hợp với chữ Hán và chữ Nôm làm giảm tính biểu nghĩa của ngôn ngữ, làm tăng tình trạng đồng âm khác nghĩa.
['Support']
chữ Hán
uit_200_13_30_1_21
Năm 1629, Chúa Sãi tạm nhận sắc phong từ Chúa Trịnh để dồn lực đối phó với quân Chăm Pa và lưu thủ Văn Phong làm phản.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Đàng Trong
Năm 1629, Chúa Sãi tạm nhận sắc phong từ Chúa Trịnh để dồn lực đối phó với quân Chăm Pa và lưu thủ Văn Phong làm phản. Tránh cuộc đối đầu từ cả hai phía Bắc- Nam. Năm 1630, Chúa Sãi đã làm theo kế của Đào Duy Từ trả lại sắc cho vua Lê - chúa Trịnh.
uit_200_13_30_1
Không có thông tin cho thấy rằng vào năm 1629, Chúa Sãi đã nhận sắc phong từ Chúa Trịnh để dồn lực đối phó với quân Chăm Pa và các tay sai của Văn Phong.
['Refute']
Đàng Trong
uit_184_12_52_2_31
Năm Thiên Thành thứ 2 (1030) đổi tên là Nghệ An châu, mà Diễn Châu thì đứng riêng làm một châu.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nghệ An
Nhà Lý thì đổi làm trại gọi là Nghệ An châu trại. Năm Thiên Thành thứ 2 (1030) đổi tên là Nghệ An châu, mà Diễn Châu thì đứng riêng làm một châu.
uit_184_12_52_2
Diễn Châu là một huyện thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Nơi đây có nhiều danh thắng, di tích lịch sử nổi tiếng như đền Thành Sơn, chùa Kênh, đình Trung Lương, hang Tiên Sơn và khu du lịch sinh thái Suối Mơ.
['NEI']
Nghệ An
uit_330_20_152_4_21
Ví dụ: 円 là giản thể của 圓 viên; 売 là giản thể của 賣 mại.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Kokuji (国字 Quốc tự) trong hệ thống Kanji của người Nhật cũng được tạo thành từ chữ Hán để ghi lại những từ và khái niệm riêng trong tiếng Nhật. Ví dụ: 畑 hatake = 火 hoả + 田 điền, nghĩa là cánh đồng khô, để phân biệt với 田 là ruộng trồng lúa nước; 鮭 sake = 魚 ngư + 圭 khuê, nghĩa là cá hồi Nhật Bản; 瓩 kiloguramu = 瓦 ngoã +...
uit_330_20_152_4
圓 không phải là chữ giản thể của 円.
['Refute']
chữ Nôm
uit_276_18_134_3_31
Trong lịch sử Việt Nam thời cận đại, công trình xây dựng Kinh thành Huế có lẽ là công trình đồ sộ, quy mô nhất với hàng vạn lượt người tham gia thi công, hàng triệu mét khối đất đá, với một khối lượng công việc khổng lồ như đào hào, lấp sông, di dân, dời mộ, đắp thành... kéo dài từ thời điểm tiến hành khảo sát dưới tri...
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào ngày 11 tháng 12 năm 1993. Phần lớn các di tích này hiện nay thuộc sự quản lý của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế. Trong lịch sử Việt Nam thời cận đại, công trình xây dựng Kinh thành Huế có lẽ là công trình đồ sộ, quy mô nhất với hàng v...
uit_276_18_134_3
Vua Gia Long (1762-1820) là một trong những vị vua đầu tiên của triều đại Nguyễn ở Việt Nam.
['NEI']
Nhà Nguyễn