Makhuwa-NLP
Collection
6 items • Updated • 1
filename stringlengths 7 16 | img_pt imagewidth (px) 125 1.71k | img_vmw imagewidth (px) 152 1.73k | first_pass_pt_gv stringlengths 0 1.39k | first_pass_pt_tesseract stringlengths 5 1.39k | post_correction_pt stringlengths 5 1.37k | first_pass_vmw_gv stringlengths 5 1.38k | first_pass_vmw_tesseract stringlengths 5 1.39k | post_correction_vmw stringlengths 5 1.38k |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
144_02_08 | Barrabás tinha sido preso por ter morto uma pessoa. | Barrabás tinha sido preso por ter morto uma pessoa. | Barrabás tinha sido preso por ter morto uma pessoa. | Barabá átthukweliwé mulattu w'omwìva mutthu | Barabà àtthukweliwé mulattu w'omwìva mutthu | Barabà àtthukweliwé mulattu w'omwìva mutthu | ||
67_01_02_1_2 | Certo dia, o porco falou
com a águia, dizendo:
Amiga, eu gostava de
voar como tu. Procura-me
umas asas!
A águia
respondeu-lhe:
Fazer nascer penas a
quem não nasceu com elas, é
dificil. Mas vou tentar, nem
que seja para um só dia.
A águia recolheu penas de
cada ave, colou com visgo e
fez umas asas muito bonitas,
mas fra... | Certo dia, o porco falou
com a águia, dizendo:
- Amiga, eu gostava de
voar como tu. Procura-me
umas asas!
A águia respondeu-lhe:
- Fazer nascer penas a
quem não nasceu com elas, é
dificil. Mas vou tentar, nem
que seja para um só dia.
À águia recolheu penas de
cada ave, colou com visgo e
fez umas asas muito bonitas,... | Certo dia, o porco falou com a águia, dizendo:
- Amiga, eu gostava de voar como tu. Procura-me umas asas!
A águia respondeu-lhe:
- Fazer nascer penas a quem não nasceu com elas, é dificil.
Mas vou tentar, nem que seja para um só dia.
À águia recolheu penas de cada ave, colou com visgo e fez umas asas muito bonitas, ma... | Nihiku nlo, ekuluwe yàhilavula ni xàka,
yiraka:
Mpatthani, mi okisivela ovava ntoko
nyuwo: mukiphavelele mapupha!
Xàka áhimwàkhula:
Ommeliha mapururu ole ohiyareliwe,
olipa. Nto mi kinòphavela, enakhalaka a nihi-
ku nimosa.
Xàka àhittottela mapururu a khula mwà-
palame, àhinyomiherya onyoma, àkhaliha ma-
pupha òrèra sà... | Nihiku nlo, ekuluwe yàhilavula ni xàka,
yviraka:
- Mpatthani, mi okisivela ovava ntoko
nyuwo: mukiphavelele mapupha!
Xàka àhimwàkhula:
- Ommeliha mapururu ole ohiyareliwe,
olipa. Nto mi kinòphavela, enakhalaka a nihi-
ku nimosa.
Xàka àhittottela mapururu a khula mwà-
palame, àhinyomiherya onyoma, àkhaliha ma-
pupha... | Nihiku nlo, ekuluwe yàhilavula ni xàka, yìraka:
- Mpatthani, mi okisivela ovava ntoko nyuwo: mukiphavelele mapupha!
Xàka àhimwàkhula:
- Ommeliha mapururu ole ohiyareliwe, olipa.
Nto mi kinòphavela, enakhalaka a nihiku nimosa.
Xàka àhittottela mapururu a khula mwàpalame, àhinyomiherya onyoma, àkhaliha mapupha òrèra sàn... | ||
32_01_02_1_2 | As mãos, as pernas, os pés,
os ouvidos, os olhos e a boca
estão a conversar. Estão muito
zangados: fazem barulho, fa-
lando todos ao mesmo tempo.
A boca manda calar todos e
diz:
- Nós estamos aqui porque as
coisas não andam certas. Nós
trabalhamos duro para que o
corpo fique bem, goze. Mas o
estômago é velhaco: não que... | Ás mãos, as pernas, os pés,
os ouvidos, os olhos e a boca
estão a conversar. Estão muito
zangados: fazem barulho, fa-
lando todos ao mesmo tempo.
A boca manda calar todos e
diz:
- Nós estamos aqui porque as
coisas não andam certas. Nós
trabalhamos duro para que o
corpo figue bem, goze. Mas o
estômago é velhaco: não q... | As mãos, as pernas, os pés, os ouvidos, os olhos e a boca estão a conversar.
Estão muito zangados: fazem barulho, falando todos ao mesmo tempo.
A boca manda calar todos e diz:
- Nós estamos aqui porque as coisas não andam certas.
Nós trabalhamos duro para que o corpo figue bem, goze.
Mas o estômago é velhaco: não que... | Matata ni metto n'inawu ni màru ni
maìtho ni eyano sinnilavulihana. Iyo khasi-
rère onanariwa: sinninyakulasa, silavulaka
sòthène vamosá.
Eyano ennimàliha sòthène, khwira:
- Hiyo nri va, màna itthu khasinloka. Hi-
yo ninnivara muteko wòrika, wira erutthu
ekhalé sàna, epuhe. Vano, napwipwi mula-
vilavi: khantthuna ovara... | Matata ni metto n'inawu ni màru ni
maîìtho ni eyano sinnilavulihana. yo khasi-
rère onanariwa: sinninyakulasa, silavulaka
sòthène vamosà.
Eyano ennimàliha sòthène, khwìra:
- Hiyo nri va, màna itthu khasinloka. Hi-
yo ninnivara muteko wòrika, wìra erutthu
ekhalé sàna, epuhe. Vano, napwipwi mula-
vilavi: khantthuna ova... | Matata ni metto n'inawu ni màru ni maìtho ni eyano sinnilavulihana.
Iyo khasirère onanariwa: sinninyakulasa, silavulaka sòthène vamosà.
Eyano ennimàliha sòthène, khwìra:
- Hiyo nri va, màna itthu khasinloka.
Hiyo ninnivara muteko wòrika, wìra erutthu ekhalé sàna, epuhe.
Vano, napwipwi mulavilavi: khantthuna ovara mu... | ||
76_01_11 | Outros animais estão zangados. | Outros animais estão zangados. | Outros animais estão zangados. | *Axinama akina mmurimani muhàrukunuwa. | *Axinama akina mmurimani muhàrukunuwa. | *Axinama akina mmurimani muhàrukunuwa. | ||
147_01_12 | Sentados sobre as pedras, as pessoas conversavam. | ”
oo o 4 ” Too
Sentados sobre as pedras, as pessoas conversavam. | Sentados sobre as pedras, as pessoas conversavam. | Vamalukuni vakilànthyaya, atthu yanivànela. | Vamalukuni vàkilànthyaya, atthu yànivànela. | Vamalukuni vàkilànthyaya, atthu yànivànela. | ||
119_01_02 | qualquer coisa
nada
nada
não há nada
não vejo nada | qualquer coisa
nada
nada
não há nada
não vejo nada | qualquer coisa
nada
nada
não há nada
não vejo nada | etthu p'itthu
hat'etthu
nari etthu
khav'etthu
nkinòna etthu | etthu p'itthu
hat'etthu
nari etthu
khav'etthu
nkinòna etthu | etthu p'itthu
hat'etthu
nari etthu
khav'etthu
nkinòna etthu | ||
118_01_02 | estou no trono do rei
estou sobre uma pedra grande | estou no trono do rei
estou sobre uma pedra grande | estou no trono do rei
estou sobre uma pedra grande | kiri vèhijeni va mwené
kiri vanlukuni nulupale | kiri vèhijeni va mwené
kiri vanlukuni rùlupale | kiri vèhijeni va mwené
kiri vanlukuni rùlupale | ||
72_01_01_2_1 | O elefante tinha uma filha
solteira. Ora, a um homem que
foi pedir casamento, mandou-o
para a machamba expulsar o
vento que partia as plantas de
mapira. Mas não foi capaz.
Assim, muitos homens foram
pedir casamento, mas não
conseguiam expulsar o vento.
Certo dia, o coelho partiu
para também ir pedir casa-
mento naquele... | O elefante tinha uma filha
solteira. Ora, a um homem que
foi pedir casamento, mandou-o
para a machamba expulsar o
vento que partia as plantas de
mapira. Mas não foi capaz.
Ássim, muitos homens foram
pedir casamento, mas não
conseguiam expulsar o vento.
Certo dia, o coelho partiu
para também ir pedir casa-
mento naque... | O elefante tinha uma filha solteira.
Ora, a um homem que foi pedir casamento, mandou-o para a machamba expulsar o vento que partia as plantas de mapira.
Mas não foi capaz.
Ássim, muitos homens foram pedir casamento, mas não conseguiam expulsar o vento.
Certo dia, o coelho partiu para também ir pedir casa- mento naque... | Etthepo yahikhalana mwàna mwamu-
thiyana ahàtheliwa. Vano mulopwana mmosa,
àronwe wùrya, àhirummwa omatta wòmolela
epheyo yantakasa mele. Khòjèla.
Sìso yahirowa alopwana anjène wùrya
khihiyawerya wòmolela epheyo.
Nihiku nimosa, àhivenya namarokolo,
orowa wùrya nave ntthoko nenle. Vano àhi-
lèliwa sìsale yàlèliwàya ale ... | Etthepo yàhikhalana mwàna mwàmu-
thiyana ahàtheliwa. Vano mulopwana mmosa,
àronwe wùrya, àhirummwa omatta wòmolela
epheyo yàntakasa mele. Khòjèla.
Sìso yàhirowa alopwana anjène wùrya
'khihiyàwerya wòmolela epheyo.
Nihiku nimosa, àhivenya namarokolo,
orowa wùrya nave ntthoko nenle. Vano àhi-
Ièliwa sìsale yàlèliwàya a... | Etthepo yàhikhalana mwàna mwàmuthiyana ahàtheliwa.
Vano mulopwana mmosa, àronwe wùrya, àhirummwa omatta wòmolela epheyo yàntakasa mele.
Khòjèla.
Sìso yàhirowa alopwana anjène wùrya khihiyàwerya wòmolela epheyo.
Nihiku nimosa, àhivenya namarokolo, orowa wùrya nave ntthoko nenle.
Vano àhiIèliwa sìsale yàlèliwàya ale ò... | ||
70_01_01 | Alguém te procura
Foram buscar água
Deram-me uma galinha | Alguém te procura
Foram buscar água
Deram-me uma galinha | Alguém te procura
Foram buscar água
Deram-me uma galinha | Munniphaveliwa.
Màsi àroweliwa.
Kòvahiwa mwalakhu. | Munniphaveliwa.
Màsi àroweliwa.
Kòvahiwa mwalakhu. | Munniphaveliwa.
Màsi àroweliwa.
Kòvahiwa mwalakhu. | ||
145_01_10 | Embora as partes não fiquem iguais, nós ficamos satisfeitos. | Embora as partes não fi na iguais, nós ós fic icamos satisfeitos. | Embora as partes não fiquem iguais, nós ficamos satisfeitos. | Mipantte sihinalikaneke, hiyo nnòsiveliwa | Mipantte sihinalikaneke, hiyo nnòsiveliwa | Mipantte sihinalikaneke, hiyo nnòsiveliwa | ||
80_01_02_2_1 | Um dia, o coelho disse que
era bom fazer a assembleia
geral dos animais para esco-
lherem um rei. E concordou-se
nessa assembleia dos animais.
Quando chegou o dia mar-
cado, os animais reuniram-se.
Mas, olhando bem, deram conta
que o coelho não estava lá. Por
isso, foram enviados alguns
animais buscar o coelho a sua
ca... | Um dia, o coelho disse que
era bom fazer a assembleia
geral dos animais para esco-
lherem um rei. E concordou-se
nessa assembleia dos animais.
Quando chegou o dia mar-
cado, os animais reuniram-se.
Mas, olhando bem, deram conta
que o coelho não estava lã. Por
isso, foram enviados alguns
animais buscar o coelho a sua
c... | Um dia, o coelho disse que era bom fazer a assembleia geral dos animais para escolherem um rei.
E concordou-se nessa assembleia dos animais.
Quando chegou o dia marcado, os animais reuniram-se.
Mas, olhando bem, deram conta que o coelho não estava lá.
Por isso, foram enviados alguns animais buscar o coelho a sua casa... | wira vàrèrela opaka muthukumano w'axi-
nama òthène, wira athanliwe mwené. Vano
wahilaihiwa muthukumano w'axinama.
Nàphiyàya nihiku nàvarihaniwe, axina-
ma yahithukumana. Vano, vàwehawehalya-
ya, yahòna wira namarokolo khàkhanle-vo.
Tivó, yàhirummwa axinama akina omu-
rowela namarokolo owannyawe. Namaro-
kolo àhiwòtotha... | wira vàrèrela opaka muthukumano w'axi-
nama òthène, wìra athanliwe mwené, Vano
wàhilaihiwa muthukumano w'axinama.
Nàphiyàya nihiku nàvarihaniwe, axina-
ma yàhithukumana. Vano, vàwehawehalya-
ya, yàhòna wìra namarokolo khàkhanle-vo.
Tivô, yahirummwa axinama akina omu-
rowela namarokolo owannyawe. Namaro-
kolo àhiwòtoth... | Nihiku nimosa, namarokolo àhihimya wìra vàrèrela opaka muthukumano w'axinama òthène, wìra athanliwe mwené.
Vano wàhilaihiwa muthukumano w'axinama.
Nàphiyàya nihiku nàvarihaniwe, axinama yàhithukumana.
Vano, vàwehawehalya-ya, yàhòna wìra namarokolo khàkhanle-vo.
Tivó, yahirummwa axinama akina omurowela namarokolo owann... | ||
76_01_03 | É longe onde vais lavar? | nn A E nm
E longe onde vais lavar? | E longe onde vais lavar? | Onrowanyu okattha ottaiwène? | Onrowànyu okattha ottaiwène? | Onrowànyu okattha ottaiwène? | ||
115_01_02 | quarta-feira
sexta-feira | quarta-feira
sexta-feira | quarta-feira
sexta-feira | namararu
namathanu | namararu
namathanu | namararu
namathanu | ||
60_02_01 | esta é uma machamba
esses são parentes
aquelas são árvores | esta é uma machamba
esses são parentes
aquelas são árvores | esta é uma machamba
esses são parentes
aquelas são árvores | Ela ti ematta (ela emattá)
Awo t'amusi (awo amusí)
Iye ti miri
(iye mirí) | Ela ti ematta (ela ematta)
Awo t'amusi (awo amusi)
yetimiri.. (iye miri) | Ela ti ematta (ela emattá)
Awo t'amusi (awo amusí)
Iye ti miri (iye mirí) | ||
42_01_02_1_2_2_2 | que eu conheço
que tu conheces | que eu conheço
que tu conheces | a pessoa que eu conheço
a pessoa que tu conheces | mutthu ki ni mu suwelàka
mutthu mu ni mu suwelànyu
B) CONJUGAÇÃO RELATIVA IMPESSOAL:
a pessoa
a pessoa | mutthu ki ni mu suwelàka a pessoa
mutthu mu ni mu suwelànyu a pessoa
B) CONJUGACAO RELATIVA IMPESSOAL: | mutthu kinimusuwelàka
mutthu munimusuwelànyu | ||
60_01_02 | Veio uma grande jibóia e deu a volta ao morro. | Veio uma grande jibóia e deu a volta aô morro. | Veio uma grande jibóia e deu a volta ao morro. | Yahirwa ekhuka yùlupale, khurukurerya eruwa (ekwaha 57). | Yàhirwa ekhuka yùlupale, khurukurerya eruwa (efkwaha 57). | Yàhirwa ekhuka yùlupale, khurukurerya eruwa (efkwaha 57). | ||
74_01_01_2_1 | - Bom dia, como está?
- Bom dia, estou bem.
- O teu pai onde está?
- O pai foi para a machamba. A
mãe é que está aqui. Queres que
a chame?
- Não: deixa-a. O teu pai volta de
dia, à tarde ou à noite?
Alguns dias volta ao meio-dia,
outros dias volta à noite, porque
tem muito trabalho. Está a des-
bravar o mato e junta os... | * +
- Bom dia, como está?
- Bom dia, estou bem.
- O teu pai onde está?
- O pai foi para a machamba. À
mãe é que está aqui. Queres que
a chame?
- Não: deixa-a. O teu pai volta de
dia, à tarde ou à noite?
- Alguns dias volta ao meio-dia,
outros dias volta à noite, porque
tem muito trabalho. Está a des-
bravar o mat... | - Bom dia, como está?
- Bom dia, estou bem.
- O teu pai onde está?
- O pai foi para a machamba.
A mãe é que está aqui. Queres que a chame?
- Não: deixa-a.
O teu pai volta de dia, à tarde ou à noite?
- Alguns dias volta ao meio-dia, outros dias volta à noite, porque tem muito trabalho.
Está a desbravar o mato e junta... | Mòxeleliwa?
Kòxeleliwa.
- Apàp'inyu ari vai?
- Apàpa arowale omatta. Amàma t’ari và-
va. Kiwihane?
Nnàri: mwahiyeke. Apàp'inyu awo an-
tthika othana, oxekuwa, walá ohiyu?
2
- Mahiku makina antthika othana, mahiku
makina antthika ohiyu, mana kharèrena
miteko. Anòvakula, enathukumanyerya
makuttha.
Ematt'aya eyo eri vai? ... | - Mòxeleliwa?
- Kòxeleliwa.
- Apàp'inyu ari vai?
- Apàpa arowale omatta. Amàma t'ari và-
va, Kiwihane?
- Nnàri: mwàhiyeke. Apàp'inyu awo an-
tthika othana, oxekuwa, walà ohiyu?
- Mahiku makina antthika othana, mahiku
makina antthika ohiyu, mana kharèrena
miteko. Anòvakula, enathukumanyerya
makuttha.
- Ematt'aya e... | - Mòxeleliwa?
- Kòxeleliwa.
- Apàp'inyu ari vai?
- Apàpa arowale omatta.
Amàma t'ari vàva, Kiwihane?
- Nnàri: mwàhiyeke.
Apàp'inyu awo antthika othana, oxekuwa, walà ohiyu?
- Mahiku makina antthika othana, mahiku makina antthika ohiyu, mana kharèrena miteko.
Anòvakula, enathukumanyerya makuttha.
- Ematt'aya eyo eri ... | ||
114_02_03 | ao romper do dia, na aurora
de manhã cedo
meio dia
à tarde
crepúsculo
escuridão, trevas
vindo a aurora | ao romper do dia, na aurora
de manhã cedo
meio dia
à tarde
crepúsculo
escuridão, trevas
vindo a aurora | ao romper do dia, na aurora
de manhã cedo
meio dia
à tarde
crepúsculo
escuridão, trevas
vindo a aurora | oxàka
vàsisu ène
othana eriyari, onzora
makàripi
evukavuka
epiphi
oyaka n'uxa | oxàka
vàsisu ène
othana eriyari, onzòra
makàripi
evukavuka
epiphi
oyaka n'uxa | oxàka
vàsisu ène
othana eriyari, onzòra
makàripi
evukavuka
epiphi
oyaka n'uxa | ||
64_01_02_2_1 | Havia uma mulher com o seu
filho. Ela ia no caminho (an-
dando). Encontrou um lugar em
que o leão tinha sido preso (na
armadilha). O leão disse:
- Solta-me.
Aquela mulher disse:
Se te solto, vais comer o
meu filho.
E disse (o leão):
- Não o como!
Então (a mulher) soltou-o. O
leão disse:
- Dá-me o teu filho, para eu o
c... | Havia uma mulher com o seu
filho. Ela ia no caminho (an-
dando). Encontrou um lugar em
que o leão tinha sido preso (na
armadilha). O leão disse:
- Solta-me.
Águela mulher disse:
- Se te soito, vais comer o
meu filho.
E disse (o leão):
- Não o como!
Então (a mulher) soltou-o. O
leão disse:
- Dá-me o teu filho, pa... | Havia uma mulher com o seu filho.
Ela ia no caminho (andando).
Encontrou um lugar em que o leão tinha sido preso (na armadilha).
O leão disse:
- Solta-me.
Águela mulher disse:
- Se te soito, vais comer o meu filho.
E disse (o leão):
- Não o como!
Então (a mulher) soltou-o.
O leão disse:
- Dá-me o teu filho, para eu... | Ari muthiyana ni mwan'awe. Khuvira-
ka èttaka. Khuphwanyaka nipuro nàva-
rihiwe kharamu. Kharamu khwiraka:
- Kitthukule.
Muthiyan' ole khwiraka:
- Kòtthukula, onommirya mwan’aka.
Khwiraka:
- Nkinimmirya!
Khumutthukulaka. Kharamu khwiraka:
Kivahe mwan'owo, kimmirye.
Muthiyan'ole khwiraka:
- Onimmiryela-ni?
Kharamu khwir... | Ari muthiyana ni mwan'awe. Khuvira-
ka èttaka. Khuphwanyaka nipuro nàva-
rihiwe kharamu. Kharamu khwìraka:
- Kitthukule.
Muthiyan'ole khwiraka:
~ Kòtthukula, onommirya mwan'aka.
Khwiraka:
- Nkinimmirya!
Khumutthukulaka. Kharamu khwìiraka:
- Kivahe mwan'owo, kimmirye.
Muthiyan'ole khwiraka:
- Onimmiryela-ni?
K... | Ari muthiyana ni mwan'awe.
Khuviraka èttaka.
Khuphwanyaka nipuro nàvarihiwe kharamu.
Kharamu khwìraka:
- Kitthukule.
Muthiyan'ole khwìraka:
- Kòtthukula, onommirya mwan'aka.
Khwìraka:
- Nkinimmirya!
Khumutthukulaka.
Kharamu khwìraka:
- Kivahe mwan'owo, kimmirye.
Muthiyan'ole khwìraka:
- Onimmiryela-ni?
Kharamu khwì... | ||
55_01_01_1_2 | O elefante é que era reconhecido
como rei de todos os animais:
mesmo o coelho tinha sido feito
rei, mas ninguém sabia. Por isso, o
elefante e o coelho lutavam entre
si por esse mesmo reino.
Certo dia, todos os animais se
reuniram para saberem ao certo
quem era o rei. Por isso, con-
cordaram ir perguntar a Deus.
O coelh... | O elefante é que era reconhecido
como rei de todos os animais:
mesmo o coelho tinha sido feito
rei, mas ninguém sabia. Por isso, o
elefante e o coelho lutavam entre
si por esse mesmo reino.
Certo dia, todos os animais se
reuniram para saberem ao certo
quem era o rei. Por isso, con-
cordaram ir perguntar a Deus.
O coe... | O elefante é que era reconhecido como rei de todos os animais: mesmo o coelho tinha sido feito rei, mas ninguém sabia.
Por isso, o elefante e o coelho lutavam entre si por esse mesmo reino.
Certo dia, todos os animais se reuniram para saberem ao certo quem era o rei.
Por isso, concordaram ir perguntar a Deus.
O coelh... | Etthepo ti yàsuweliwe okhala mwené a
inama sòthène: hatá namarokolo àhi-
khalihiwa mwené, masi khàvo àsuwela.
Vano etthepo ni namarokolo yàniwanela
omwene yowo.
Nihiku nimosa inama sòthène sàhi-
thukumana wira simusuwelexe àri mwené.
Vano sàhìwanana orowa omukoha Mu-
luku.
Namarokolo àhimuruma khole orowa
owela mwiri u... | Etthepo ti yàsuweliwe okhala mwené a
inama sòthène: hatà namarokolo àhi-
khalihiwa mwené, masi khàvo àsuwela.
Vano etthepo ni namarokolo yàniwanela
omwene yowo.
Nihiku nimosa inama sòthène sàhi-
thukumana wìra simusuwelexe àri myené.
Vano sàhìwanana orowa omukoha Mu-
luku.
Namarokolo àhimuruma Kkhole orowa
owela mwir... | Etthepo ti yàsuweliwe okhala mwené a inama sòthène: hatà namarokolo àhikhalihiwa mwené, masi khàvo àsuwela.
Vano etthepo ni namarokolo yàniwanela omwene yowo.
Nihiku nimosa inama sòthène sàhithukumana wìra simusuwelexe àri myené.
Vano sàhìwanana orowa omukoha Muluku.
Namarokolo àhimuruma khole orowa owela mwiri ule wàr... | ||
144_02_02 | Deixa que os outros façam o que querem: mas tu comporta-te bem. | Deixa que os outros façam o que querem: mas tu comporta-te bem. | Deixa que os outros façam o que querem: mas tu comporta-te bem. | Mwahiyeke akina yìre sintthunàya, nto nyuwo mwìreke sòrèra. | Mwahiyeke akina yìre sintthunàya, nto nyuwo mwìreke sòrèra. | Mwahiyeke akina yìre sintthunàya, nto nyuwo mwìreke sòrèra. | ||
23_01_02_1_2 | - Conversam de quê?
Conversamos acerca da machamba,
da chuva, do calor, do vento...
- Vocês, oiçam, primeiro:
depois falem.
- Sim, ouçamos primeiro:
depois falemos.
O caminho para a machamba é este.
A zagaia do régulo é esta.
Ás árvoresdo mato são altas. | - Conversam de quê?
- Conversamos acerca da machamba,
da chuva, do calor, do vento...
%
- Vocês, oiçam, primeiro:
depois falem.
- Sim, ouçamos primeiro:
depois falemos.
O caminho para a machamba é este.
A zagaia do réguio é esta.
As árvoresdo mato são altãs. | - Conversam de quê?
- Conversamos acerca da machamba, da chuva, do calor, do vento...
- Vocês, oiçam, primeiro: depois falem.
- Sim, ouçamos primeiro: depois falemos.
O caminho para a machamba é este.
A zagaia do régulo é esta.
As árvores do mato são altas. | -
Munvànela-ni¹?
- Ninvànelela ematta n'ipula
n'oviha n'ipheyo...
- Nyuwo mwiweke tokó:
numalá, mulavuleke.
- Ayo! Niweke tokó:
numalá, nilavuleke.
Ephiro y'omatta p'ila.
Nivaka na mwené ti nla.
Miri sa mutakhwani ti sòrekama. | - Munvànela-ni!?
- Ninvànelela ematta n'ipula
n'oviha n'ipheyo...
- Nyuwo mwìweke tokô:
numala, mulavuleke.
- Ayo! Nìweke tokô:
numalà, nilavuleke.
Ephiro y'omatta p'ila.
Nivaka na mwené ti nla.
Miri sa mutakhwani ti sòrekama. | - Munvànela-ni?
- Ninvànelela ematta n'ipula n'oviha n'ipheyo...
- Nyuwo mwìweke tokó: numalá, mulavuleke.
- Ayo! Nìweke tokó: numalà, nilavuleke.
Ephiro y'omatta p'ila.
Nivaka na mwené ti nla.
Miri sa mutakhwani ti sòrekama. | ||
147_01_14 | O terreno pedregoso em que caiu a semente indica aqueles. | eo. O Naa
O terreno pedregoso em que caiu a semente indica aqueles. | O terreno pedregoso em que caiu a semente indica aqueles. | *Vamasorosoroni vàmorenle epyó vanlikana n'ale. | *Vamasorosoroni vàmorenle epy6 vanlikana n'ale, | *Vamasorosoroni vàmorenle epyó vanlikana n'ale, | ||
50_01_02_2_1 | - Dá licença?
- Faça favor.
- Vim pedir sal.
- Esse sal escasseia muito.
E que veio o meu irmão:
quero dar-lhe comida.
Foram buscar: logo que o
trouxerem, chamar-te-ei.
Não é longe, onde o foram
buscar?
✔
- É perto: trazem-no já.
- E o teu marido, onde foi?
- Saiu para o trabalho.
- A que horas volta?
- Volta à noite.
... | - Dá licença?
- Faça favor.
- Vim pedir sal.
- Esse sal escasseia muito.
- E que veio o meu irmão:
quero dar-lhe comida.
- Foram buscar: logo que o
trouxerem, chamar-te-ei.
- Não é longe, onde o foram
buscar?
- É perto: trazem-no já.
-E o teu marido, onde foi?
- Saiu para o trabalho.
- A que horas volta?
- V... | - Dá licença?
- Faça favor.
- Vim pedir sal.
- Esse sal escasseia muito.
- E que veio o meu irmão: quero dar-lhe comida.
- Foram buscar: logo que o trouxerem, chamar-te-ei.
- Não é longe, onde o foram buscar?
- É perto: trazem-no já.
- E o teu marido, onde foi?
- Saiu para o trabalho.
- A que horas volta?
- Volta à noi... | - Khumala?
Niwàmu!
A
- Kirwiye oveka màkha.
Màkha yawo kharère othowa.
- Arwiye t'amunna: kimphavela wàvaha yòlya.
Aròroweliwa: yarùhiwa, kinòwìhanelani.
- Khutteivale oroweliwaya-wo?
- Vakhiviru: anrùhiwa nànàno.
Ankhi awannyu akenlé wòwi?
- Akenlé omutekoni.
M
Antthika ewòra xèni?
Antthika ohiyu.
Ole onrwá vale ti yò... | - Khumàla?
- Niwàmu!
- Kirwiye oveka màkha.
~ Màkha yàwo kharère othowa.
- Arwiye t'amunna: kimphavela wàvaha yòlya.
- Aròroweliwa: yarùhiwa, kinòwìihanelani.
- Khutteivale oroweliwàya-wo?
- Vakhiviru: anrùhiwa nànàno.
- Ankhi awannyu akenlé wòwi?
- Akenlé omutekoni.
- Antthika ewòra xèni?
- Antthika ohiyu.
-... | - Khumàla?
- Niwàmu!
- Kirwiye oveka màkha.
- Màkha yàwo kharère othowa.
- Arwiye t'amunna: kimphavela wàvaha yòlya.
- Aròroweliwa: yarùhiwa, kinòwìhanelani.
- Khutteivale oroweliwàya-wo?
- Vakhiviru: anrùhiwa nànàno.
- Ankhi awannyu akenlé wòwi?
- Akenlé omutekoni.
- Antthika ewòra xèni?
- Antthika ohiyu.
- Ole onrwà ... | ||
33_01_02_2_1 | - Eu também, amanhã dou-te o
meu.
- Conhece aquela pessoa?
- Não a conheço.
Dai comida ao hóspede.
A mãe procura seu filho: ama-o.
Eu dou
companheiro.
livro ao meu | - Eu também, amanhã dou-te o
meu.
* o %
- Conhece aquela pessoa?
- Não a conheço.
*o dd
Dai comida ao hóspede.
Á mãe procura seu filho: ama-o.
Eu dou o livro ao meu
companheiro. | - Eu também, amanhã dou-te o meu.
* * *
- Conhece aquela pessoa?
- Não a conheço.
* * *
Dai comida ao hóspede.
Á mãe procura seu filho: ama-o.
Eu dou o livro ao meu companheiro. | - Kinimòvahani mèlo.
- Ni miyo mèlo kinimòvahani yawaka.
*
- Munnimusuwela mutth'ule?
- Nkinimusuwela.
Mwàvahe yòlya aletto.
Amama animphavela mwan'aya:
annimphenta.
Miyo kinninvaha elivuru mukhwaka. | - Kinimòvahani mèlo.
- Ni miyo mèlo kinimòvahani yawaka.
k * *k
- Munnimusuwela mutth'ule?
- Nkinimusuwela.
* * *
Mwàvahe yòlya aletto.
Amàma _animphavela.. mwan'aya:
annimphenta.
Miyo kinninvaha elivuru mukhwaka. | - Kinimòvahani mèlo. - Ni miyo mèlo kinimòvahani yawaka.
* * *
- Munnimusuwela mutth'ule?
- Nkinimusuwela.
* * *
Mwàvahe yòlya aletto.
Amàma animphavela mwan'aya: annimphenta.
Miyo kinninvaha elìvuru mukhwaka. | ||
142_01_03 | por favor! imploro! (abraço as pernas!)
por favor! abraço ambas as pernas!
dê-me licença! deixe-me passar!
dá cá! deixa-me ver! deixe-me ver! | por favor! imploro! (abraço as pernas!)
por favor! abraço ambas as pernas!
dê-me licença! deixe-me passar!
dá cá! deixa-me ver! deixe-me ver! | por favor! imploro!
por favor! abraço ambas as pernas!
dê-me licença! deixe-me passar!
dá cá! deixa-me ver! deixe-me ver! | kòvara metto!
kòvara metto somili!
simila!
nkanka! nkankani! | kòvara metto!
kòvara metto somìli!
simila!
nkanka! nkankani! | kòvara metto!
kòvara metto somìli!
simila!
nkanka! nkankani! | ||
143_01_03 | Homem alto.
Bebida fresca. | Homem alto.
Bebida fresca. | Homem alto.
Bebida fresca. | Mulopwana òrekama
Yowurya yòrirya. | Mulopwana òrekama
Yòwurya yòrirya. | Mulopwana òrekama
Yòwurya yòrìrya. | ||
120_01_06 | A machamba da mapira é que está mais cheia de capim. | A machamba da mapira é que está mais cheia de capim. | A machamba da mapira é que está mais cheia de capim. | Ematta ya mèle t'itempe ophipa. | Ematta ya mèle t'itempe ophipa. | Ematta ya mèle t'itempe ophipa. | ||
147_01_07 | Dentro de casa está sujo. | Dentro de casa está sujo. | Dentro de casa está sujo. | *Mpàni mònanara. | *Mpàni mònanara. | *Mpàni mònanara. | ||
35_01_01_1_1_2 | - Bom dia. Está bom?
- Não, não estou muito bem. Es-
tou a pensar no meu irmão mais
velho, que está doente em casa.
- Eu estou a pensar nos deveres
de escola, que não fiz. Tenho
medo do meu professor. | - Bom dia. Está bom?
- Não, não estou muito bem. Es-
tou a pensar no meu irmão mais
velho, que está doente em casa.
- Eu estou a pensar nos deveres
de escola, que não fiz. Tenho
medo do meu professor. | - Bom dia. Está bom?
- Não, não estou muito bem. Estou a pensar no meu irmão mais velho, que está doente em casa.
- Eu estou a pensar nos deveres de escola, que não fiz. Tenho medo do meu professor. | - Mòxeleliwa?
Nnari: nkikhanle sànène. Kinimùpuwele-
la mùlupale aka onòwereiwa owàni.
Miyo kinnùpuwela miteko s'oxikola sihì-
ralyaka: kinnimòva primisòri aka. | - Mòxeleliwa?
- Nnari: nkikhanle sànène. Kinizzùpuwele-
la mùlupale aka onòwereiwa owàni.
- Miyo kinnùpuwela miteko s'oxikola sihì-
ralyaka: kinnisrmòva primisòri aka. | - Mòxeleliwa?
- Nnari: nkikhanle sànène. Kinimùpuwelela mùlupale aka onòwereiwa owàni.
- Miyo kinnùpuwela miteko s'oxikola sihìralyaka: kinnimòva primisòri aka. | ||
14_01_01_2_1 | Eu peguei na minha enxada,
cultivei no campo.
Aquelas cabras foram beber.
O tio construiu a sua casa.
Comprei quatro panos
e três perus.
Passaram dois meses
depois da morte do rei. | Eu peguei na minha enxada,
cultivei no campo.
Aquelas cabras foram beber.
Ô tio construiu a sua casa.
Comprei quatro panos
e três perus.
Passaram dois meses
depois da morte do rei. | Eu peguei na minha enxada, cultivei no campo.
Aquelas cabras foram beber.
Ô tio construiu a sua casa.
Comprei quatro panos e três perus.
Passaram dois meses depois da morte do rei. | Miyo kòkuxa ehip’aka,
kòlima omatta.
Ipuri iye sorowa owurya.
Atàta àteka emp'aya.
Miyo kòthuma ikuwo xexe
ni mipìru miraru.
Sovira miyèri mìli
numalá okhwa wa mwené. | Miyo kòkuxa ehip'aka,
kòlima omatta.
Ipuri iye sòrowa owurya.
Atàta àteka emp'aya.
Miyo kòthuma ikuwo xexe
ni mipìru miraru.
Sòvira miyèri mìli
numalà okhwa wa mwené. | Miyo kòkuxa ehip'aka, kòlima omatta.
Ipuri iye sòrowa owurya.
Atàta àteka emp'aya.
Miyo kòthuma ikuwo xexe ni mipìru miraru.
Sòvira miyèri mìli numalà okhwa wa mwené. | ||
73_02_08 | Não quero ler nem escrever. | Não quero ler nem escrever. | Não quero ler nem escrever. | Nkintthuna osoma nari olepa. | Nkintthuna osoma nari olepa. | Nkintthuna osoma nari olepa. | ||
147_01_13 | Aí fora está limpo? | Aifora está limpo? | Aí fora está limpo? | Vaté-vo ti vorèra? | Vaté-vo ti vorèra? | Vaté-vo ti vorèra? | ||
145_01_03 | Fui para a machamba, embora os meus companheiros não fossem. | Fui para a machamba, embora os meus companheiros não fossem. | Fui para a machamba, embora os meus companheiros não fossem. | Kahirowa omatta, enàmwi akhwàka yahàronwe. | Kàhirowa omatta, enàmwi akhwàka yahàronwe. | Kàhirowa omatta, enàmwi akhwàka yahàronwe. | ||
23_01_02_2_1 | Á mó da mãe está em casa:
a minha está em minha casa.
O filho desta mulher é bonito.
O rio da minha terra é longo.
No meu pátio há quatro cabras
e quatro patos.
Na minha machamba há dois morros de
muchém e três árvores.
Munvånela-ni? = Munvànela exèni?
com o locativo mmatta mwaka | À mó da mãe está em casa:
a minha está em minha casa.
O filho desta mulher é bonito.
O rio da minha terra é longo.
No meu pátio há quatro cabras
e quatro patos.
Na minha machamba há dois morros de
muchém e três árvores.
Munvânela-ni? = Munvânela exêni”?
com o locativo mmatta mwaka | A mó da mãe está em casa: a minha está em minha casa.
O filho desta mulher é bonito.
O rio da minha terra é longo.
No meu pátio há quatro cabras e quatro patos.
Na minha machamba há dois morros de muchém e três árvores. | Nxilo n'amàma nri mpàni:
nawaka nri owannyaka.
Mwana a muthiyan'ola t'òrèra.
Muró w'elapo aka ti wòrekama.
Vate vaka sòkhala ipuri xexé
ni marattha maxexé.
Mmatta mwaka muri² iruwa pili
ni miri miraru.
Notas - ¹ Munira-ni? = Munira exèni?
2 Mmatta mwaka muri: concorda | Nxilo n'amàma nri mpàni:
nawaka nri owannyaka.
Mwàna a muthiyan'ola t'òrèra.
Murô w'elapo aka ti wòrekama.
Vate vaka sòkhala ipuri xexé
ni marattha maxexé.
Mmatta mwaka muri? iruwa pili
ni miri miraru.
Notas- ! Munìra-ni? - Munìra exèni?
? Mmatta mwaka muri: concorda | Nxilo n'amàma nri mpàni: nawaka nri owannyaka.
Mwàna a muthiyan'ola t'òrèra.
Muró w'elapo aka ti wòrekama.
Vate vaka sòkhala ipuri xexé ni marattha maxexé.
Mmatta mwaka muri iruwa pìli ni miri miraru. | ||
15_01_01_1_2_2 | *
- Que novidades?
- Assim assim...
O corpo é que me dói.
Os teus familiares estão bons?
Estão bons. Todos eles (estão) vivos. | - Que novidades?
- Ássim assim...
O corpo é que me dói.
- Os teus familiares estão bons?
- Estão bons. Todos eles (estão) vivos. | - Que novidades?
- Assim assim...
O corpo é que me dói.
- Os teus familiares estão bons?
- Estão bons. Todos eles (estão) vivos. | Ehàli xèni?
Vakhàni-vakhành.
Erutthu t'inkiwereya.
- Amus'inyu àkhala?
- Akhala. Òthène aya akumí.
d
- | - Ehàli xèni?
- Vakhàni-vakhàni.
Erutthu t'inkiwereya.
- Amus'inyu àkhala?
- Akhala. Othène aya akumi. | - Ehàli xèni?
- Vakhàni-vakhàni.
Erutthu t'inkiwereya.
- Amus'inyu àkhala?
- Akhala. Othène aya akumi. | ||
146_02_05 | Se eu soubesse que o não encontrava, não iria (não ia). | dl
Se eu soubesse que o não encontrava, não iria (não ia). | Se eu soubesse que o não encontrava, não iria (não ia). | Kàròsuwela wira nkàmphwanya, nkàrowa. | Kàròsuwela wira nktàmphwanya, nkàrowa. | Kàròsuwela wìra nktàmphwanya, nkàrowa. | ||
146_02_01 | Pegue na panela
e va buscar água. | Pegue na panela e va buscar água. | Pegue na panela e va buscar água. | Mukuxe mwàpu, murowé mwarikele màsi. | Mukuxe mwàpu, murowé mwarikele màsi. | Mukuxe mwàpu, murowé mwarikele màsi. | ||
147_01_10 | Onde vou semear estas sementes?
P
Há um
lugar onde queimei hoje. | Onde vou semear estas sementes? - Há um lugar onde queimei hoje. | Onde vou semear estas sementes? - Há um lugar onde queimei hoje. | Inuku iya kàle vai? *Mokhala mpahalyaka olelo. | Inuku iya kàle vai? - *Mòkhala mpahalyaka olelo. | Inuku iya kàle vai? - *Mòkhala mpahalyaka olelo. | ||
11_01_01_02 | Do mas | Estes são os meus filhos
Estas são zagaias.
Estes são animais.
Estas são árvores. | Ala an'aka.
Ala ti mavaka.
Iya t'inama.
Iya ti miri.
Estes são os meus filhos
Estas são zagaias.
Estes são animais.
Estas são árvores. | Ala an'aka. Estes sào os meus filhos
Ala ti mavaka. Estas sào zagaias.
Iyat'inama. _ Estes sào animais.
ya ti miri. Estas sào drvores. | Ala an'aka.
Ala ti mavaka.
Iya t'inama.
Iya ti miri. | |||
120_02_06 | O elefante é o mais forte dos animais. | O elefante é o mais forte dos animais. | O elefante é o mais forte dos animais. | Etthepo ti yòlipa wa inama sòthène. | Etthepo ti yòlipa wa inama sòthène. | Etthepo ti yòlipa wa inama sòthène. | ||
33_01_01_1_1 | tenho muita fome: não consigo tra-
balhar para vós.
Então, todos concordaram em
trabalhar uns pelos outros.
Uma pessoa sozinha
não constrói a casa.. | tenho muita fome: não consigo tra-
balhar para vós.
Então, todos concordaram em
trabalhar uns pelos outros.
Uma pessoa sozinha
não constrói a casa.. | tenho muita fome: não consigo trabalhar para vós.
Então, todos concordaram em trabalhar uns pelos outros.
Uma pessoa sozinha não constrói a casa. | liwa etala: nkinwerya wòvarelani mu-
teko.
Vano, òthène yàhìwanana ovarelana
muteko.
Mutthu mekhawe khanteka empa. | liwa etala: nkinwerya wòvarelanmi mu-
teko.
Vano, òthène yàhìwanana ovarelana
muteko.
Mutthu mekhawe khanteka empa. | liwa etala: nkinwerya wòvarelanmi muteko.
Vano, òthène yàhìwanana ovarelana muteko.
Mutthu mekhawe khanteka empa. | ||
55_01_01_1_1_2 | O ELEFANTE E O COELHO | O ELEFANTE E O COELHO | O ELEFANTE E O COELHO | ETTHEPO NI NAMAROKOLO | ETTHEPO NI NAMAROKOLO | ETTHEPO NI NAMAROKOLO | ||
146_02_03 | Se eu tivesse dinheiro,
compraria esse pano. | Se eu tivesse dinheiro,
compraria esse pano. | Se eu tivesse dinheiro, compraria esse pano. | Karina (kakhalanne) musurukhu,
kamuthuma ekuwo eyo. | Karina (kàkhal!anne) musurukhu,
kàmuthuma ekuwo eyo. | Karina (kàkhalanne) musurukhu, kàmuthuma ekuwo eyo. | ||
24_01_02_1_1_2 | Olhem, ouçam: o que é isto? (Isto o que é?)
Isso é a porta
essas são portas
Isto é o trabalho
estes são trabalhos
Aquele é o coração; aqueles são corações
Isto é farinha | Olhem, ouçam: o que é isto? (Isto o que é?)
Isso é a porta essas são portas
Istoé otrabalho | estes são trabalhos
Aquele é o coração; aqueles são corações
Ísto é farinha | Olhem, ouçam: o que é isto? (Isto o que é?)
Isso é a porta essas são portas
Isto é o trabalho estes são trabalhos
Aquele é o coração; aqueles são corações
Isto é farinha | Mòneke, mwiweke: ela exèni?
owo mukhorá iyo mikhorá
ola mutekó
iya mitekó
ole murimá
ola otthú
iye mirimá | Mòneke, mwìiweke: ela exèni?
owo mukhorà iyo mikhorà
ola mutekô _. iya mitekô
oemurimà . iye mirimà
ola otthu | Mòneke, mwìweke: ela exèni?
owo mukhorá iyo mikhorá
ola mutekó iya mitekó
oemurimá iye mirimà
ola otthú | ||
58_01_01_1_2 | - Hoje mesmo vai chover, não
é?
Duvido: penso que não vai
chover.
- Se é assim, vamos passear.
Ahé! E isso mesmo que eu
queria!
Então, onde vamos?
- Os lugares de passeio são
muitos, Escolha você.
- Se quiser, vamos a casa do
tio. Ouvi dizer que há la bebida.
Sim! Vamos mesmo, vamos
beber. | - Hoje mesmo vai chover, não
é?
- Duvido: penso que não vai
chover.
- Se é assim, vamos passear.
- Ahé! E isso mesmo que eu
queria!
- Então, onde vamos?
- Os lugares de passeio são
muitos. Escolha você.
- Se quiser, vamos a casa do
tio. Ouvi dizer que há la bebida.
- Sim! Vamos mesmo, vamos
beber. | - Hoje mesmo vai chover, não é?
- Duvido: penso que não vai chover.
- Se é assim, vamos passear.
- Ahé! E isso mesmo que eu queria!
- Então, onde vamos?
- Os lugares de passeio são muitos. Escolha você.
- Se quiser, vamos a casa do tio.
Ouvi dizer que há la bebida.
- Sim! Vamos mesmo, vamos beber.
* * * | Olelo vàva enòrupa epula, hòye?
- Kinànyiherya: kinòna wìra khinrupa.
- Va-nto, nrowé nèttakaseke.
Ahé! Miyo katthunexa vàvo!
- Va, ninkela vai?
· Mapuro òwèttakasa kharère: iwo ethan-
leke.
Mwàtthunaka, nrowe w'atàta. Kihiwa
èriwaka wòkhala-wo otheka.
- Ayo! Nrowé pàhi, nawùrye. | - Olelo vàva enòrupa epula, hòye?
- Kinànyiherya: kinòna wìra khinrupa.
- Va-nto, nrowé nèttakaseke.
- Ahé! Miyo kàtthunexa vàvo!
- Va, ninkela vai?
- Mapuro òwèttakasa kharère: iwo ethan-
leke.
- Mwàtthunaka, nrowe w'atàta. Kihiwa
èriwaka wòkhala-wo otheka.
- Ayo! Nrowé pàhi, nawùrye.
* ORO | - Olelo vàva enòrupa epula, hòye?
- Kinànyiherya: kinòna wìra khinrupa.
- Va-nto, nrowé nèttakaseke.
- Ahé! Miyo kàtthunexa vàvo!
- Va, ninkela vai?
- Mapuro òwèttakasa kharère: iwo ethanleke.
- Mwàtthunaka, nrowe w'atàta.
Kihiwa èriwaka wòkhala-wo otheka.
- Ayo! Nrowé pàhi, nawùrye.
* * * | ||
145_01_01 | O corpo é um só, embora tenha muitos membros | O corpo é um só, embora tenha muitos membros ' | O corpo é um só, embora tenha muitos membros | Erutthu eri emosaru, enàmwi ekhalannène mipantte sinjène. | Erutthu eri emosaru, enàmwi ekhalannène mipantte sinjène. | Erutthu eri emosaru, enàmwi ekhalannène mipantte sinjène. | ||
63_02_03 | Comprei um podão, para fazer com ele o meu trabalho. | Comprei um podão, para fazer com ele o meu trabalho. | Comprei um podão, para fazer com ele o meu trabalho. | Kòthuma ehekó, kivareleke muteko aka. | Kòthuma ehekô, kivareleke muteko aka. | Kòthuma ehekô, kivareleke muteko aka. | ||
130_01_03 | O turista, que não sabia o caminho, perguntou a um camponês que ali trabalhava. | O turista, que não sabia o caminho, perguntou a um camponês que ali trabalhava. | O turista, que não sabia o caminho, perguntou a um camponês que ali trabalhava. | Namurwa, ahasuwela ephiro, àhimukoha namulima àvara muteko iwo. | Namurwa, ahàsuwela ephiro, ànimukoha namulima àvara muteko iwo. | Namurwa, ahàsuwela ephiro, ànimukoha namulima àvara muteko iwo. | ||
145_02_09 | O pai desbrava e junta em montões. | O pai desbrava e junta em montões. | O pai desbrava e junta em montões. | Atithi anòvakula, enathukumanyerya makuttha | Atìthi anòvakula, enathukumanyerya makuttha | Atìthi anòvakula, enathukumanyerya makuttha | ||
147_02_04 | Quando o sol se levantava, saímos para ir à reunião. | Quando o sol se levantava, saimos para ir à reunião. | Quando o sol se levantava, saímos para ir à reunião. | Nsuwa nikhumaka, nóvenya nrowaka omuthukumanoni. | Nsuwa nikhumaka, nòvenya nrowaka omuthukumanoni.
NE —>pkpk—I___——4Ippp._._>p2È2up. | Nsuwa nikhumaka, nòvenya nrowaka omuthukumanoni. | ||
146_02_10 | Tu leste o livro?
O carro passou?
Li, sim.
Sim, passou. | Tu leste o livro? Li, sim.
O carro passou? Sim, passou. | Tu leste o livro? Li, sim.
O carro passou? Sim, passou. | Nyuwo mòsoma elivuru? Ayo, kòsoma,
Ekaro yòvira? Yòvira, ayo. | _Nyuwo mòsoma elìvuru? Ayo, kòsoma.
Ekàro yòvira? Yòvira, ayo. | Nyuwo mòsoma elìvuru? Ayo, kòsoma.
Ekàro yòvira? Yòvira, ayo. | ||
145_01_09 | Sim, mesmo não tendo dinheiro, levarei o meu filho
ao
hospital. | Sim, mesmo não tendo dinheiro, levarei o meu filho ao hospital. | Sim, mesmo não tendo dinheiro, levarei o meu filho ao hospital. | Ayo, kihinakhalane musurukhu, kinòmuroiha mwan'aka osipiritàli. | Ayo, kihinakhalane musurukhu, kinòmuroiha mwan'aka osipiritàli. | Ayo, kihinakhalane musurukhu, kinòmuroiha mwan'aka osipiritàli. | ||
147_02_05 | Enquanto
as pessoas estavam reunidas no
alpendre, o chefe falou. | Enguanto as pessoas estavam reunidas no alpendre, o chefe falou. | Enguanto as pessoas estavam reunidas no alpendre, o chefe falou. | Atthu ethukumannène mpwaró, atokwène yàhilavula. | Atthu ethukumannène mpwarô, atokwène yàhilavula. | Atthu ethukumannène mpwaró, atokwène yàhilavula. | ||
147_02_02 | Antes que nasça a criança, a mãe grávida é tratada com muito cuidado. | Ântes que nasça a criança, a mãe grávida é tratada com muito cuidado. | Antes que nasça a criança, a mãe grávida é tratada com muito cuidado. | Mwana ahiyariwe, màma orupanle onnikhapeleliwa orattène. | Mwàna ahiyariwe, màma orupanle onnikhapeleliwa orattène. | Mwàna ahiyariwe, màma orupanle onnikhapeleliwa orattène. | ||
120_02_01 | Este cabrito é muito gordo. | Este cabrito é muito gordo. | Este cabrito é muito gordo. | Epur'ila ti yònenevaxa. | Epur'ila ti yònenevaxa. | Epur'ila ti yònenevaxa. | ||
117_02_03 | estou no Maputo, estou em Nampula
vou à cidade, à machamba
volto para casa, para a machamba
volto de casa, da machamba
vou para o deserto árido
vou à machamba do rei | estou no Maputo, estou em Nampula
vou à cidade, à machamba
volto para casa, para a machamba
volto de casa, da machamba
vou para o deserto árido
vou à machamba do rei | estou no Maputo, estou em Nampula
vou à cidade, à machamba
volto para casa, para a machamba
volto de casa, da machamba
vou para o deserto árido
vou à machamba do rei | kiri oMaputo, kiri wAmphula
kinrowa opóma, omatta
kintthikela owàni, omatta
kintthika owàni, omatta
kinrowa wothakoni wòwùma
kinrowa omatta wa mwené | kiri oMaputo, kiri wAmphula
kinrowa opòma, omatta
kintthikela owàni, omatta
kintthika owàni, omatta
kinrowa wòthakoni wòwùma
kinrowa omatta wa mwené | kiri oMaputo, kiri wAmphula
kinrowa opòma, omatta
kintthikela owàni, omatta
kintthika owàni, omatta
kinrowa wòthakoni wòwùma
kinrowa omatta wa mwené | ||
69_01_01_2 | O COELHO E O GATO BRAVO
Certo dia, o coelho disse ao
gato bravo:
Vamos capinar a nossa ma-
chamba, porque a fome vai che-
gar no próximo ano e não será
pouca.
O gato bravo concordou. Os
dois capinaram a machamba
deles e semearam lá todo o feijão.
E quando amadureceu, sairam e
foram tirar as primícias, para ver
se estav... | O COELHO E O GATO BRAVO
Certo dia, o coelho disse ao
gato bravo:
- Vamos capinar a nossa ma-
chamba, porque a fome vai che-
gar no próximo ano e não será
pouca.
O gato bravo concordou. Os
dois capinaram a machamba
deles e semearam lá todo o feijão.
E quando amadureceu, sairam e
foram tirar as primícias, para ver
se ... | O COELHO E O GATO BRAVO
Certo dia, o coelho disse ao gato bravo:
- Vamos capinar a nossa ma- chamba, porque a fome vai chegar no próximo ano e não será pouca.
O gato bravo concordou.
Os dois capinaram a machamba deles e semearam lá todo o feijão.
E quando amadureceu, sairam e foram tirar as primícias, para ver se est... | NAMAROKOLO NI MUNYAPA
Nihiku nimosa, namarokolo àhimwi-
rela munyapa ìraka:
Nrowe nalime ematt'ahu, mana etala
enrowa okhumelela mwàhiyu, khinrowa
oyeva.
Munyapa àhikupali. Òwànli aya yahili-
masa ematt'aya, khwàlamo ittyawu sòthè-
ne. Vano, sàkhomanlyaya, yàhivenya khu-
rowasa opajerya, wira yònexexe sàkho-
manle sana... | NAMAROKOLO NI MUNYAPA
Nihiku nimosa, namarokolo àhimwi-
rela munyapa ìraka:
~ Nrowe nalime ematt'ahu, mana etala
enrowa okhumelela mwàhiyu, khinrowa
oyeva.
Munyapa àhikupali, Owànli aya yàhili-
masa ematt'aya, khwàlamo ittyawu sòthè-
ne. Vano, sàkhomanlyaya, yàhivenya khu-
rowasa opajerya, wira vònexexe sàkho-
manle... | NAMAROKOLO NI MUNYAPA
Nihiku nimosa, namarokolo àhimwirela munyapa ìraka:
- Nrowe nalime ematt'ahu, mana etala enrowa okhumelela mwàhiyu, khinrowa oyeva.
Munyapa àhikupali.
Owànli aya yàhilimasa ematt'aya, khwàlamo ittyawu sòthène.
Vano, sàkhomanlyaya, yàhivenya khurowasa opajerya, wira vònexexe sàkhomanle sàna. | ||
51_01_02_2_1 | com os ladrões?
Sim, lutei. Mas o peixe ainda
está aqui.
Então a hiena disse:
Tu tão pequeno como és,
tens a força para arremessar
um tição em brasa, que acertou
no ladrão e saltou, vindo para a
outra margem do rio a estra-
gar-me o olho. E dói-me! | com os ladrões?
- Sim, lutei. Mas o peixe ainda
está aqui.
Então a hiena disse:
- Tu tão pequeno como és,
tens a força para arremessar
um tição em brasa, que acertou
no ladrão e saltou, vindo para a
outra margem do rio a estra-
gar-me o olho. E dói-me! | com os ladrões?
- Sim, lutei.
Mas o peixe ainda está aqui.
Então a hiena disse:
- Tu tão pequeno como és, tens a força para arremessar um tição em brasa, que acertou no ladrão e saltou, vindo para a outra margem do rio a estragar-me o olho. E dói-me! | Mòxeleliwa? Ohiy'ula mòwana n'a-
nawîye?
- Ayo! Kòwanana. N’ihopa ehàvo nlelo!
-
Vano kusupa àhimwìrela:
Weyo, oyevenlyawo vo, ohàna ikuru
s'ovonya niwuni na moro, khummana na-
wiye, khutupha, khirwa nikipwexaka nìtho
okhopela iwe! Kòhàwa! | - Mòxeleliwa? Ohiy'ula mòwana n'a-
nawiye?
- Ayo!' Kòwanana. N'ihopa ehàvo nlelo!
Vano kusupa àhimwirela:
- Weyo, oyevenlyawo vo, ohàna ikuru
s'ovonya miwuni na moro, khummana na-
wiye, khutupha, khirwa nikipwexaka nitho
okhopela iwe! Kòhàwa! | Ohiy'ula mòwana n'anawiye?
- Ayo! Kòwanana.
N'ihopa ehàvo nlelo!
Vano kusupa àhimwirela:
- Weyo, oyevenlyawo vo, ohàna ikuru s'ovonya niwuni na moro, khummana nawiye, khutupha, khirwa nikipwexaka nìtho okhopela iwe!Kòhàwa! | ||
76_01_05 | No caminho por onde vais há um rio que deves atravessar. | No caminho por onde vais há um rio que deves atravessar
Lud | No caminho por onde vais há um rio que deves atravessar | *Mphironi munvirànyu mòkhala muró orinànyu olapuwa. | *Mphironi munvirànyu mòkhala murô orinànyu olapuwa. | *Mphironi munvirànyu mòkhala murô orinànyu olapuwa. | ||
76_01_04 | Na machamba capinou-se muito? | Na machamba capinou-se muito? | Na machamba capinou-se muito? | *Omatta wòlimmwa vanjène? | *Omatta wòlimmwa vanjène? | *Omatta wòlimmwa vanjène? | ||
117_01_04 | que fazes aí?
que queres?
para quê vieste?
com quê vieste?
porque fazes assim?
porque não vieste?
Filho, porque nos fizeste isso? | que fazes aí?
que queres?
para quê vieste?
com quê vieste?
porque fazes assim?
porque não vieste?
Filho, porque nos fizeste isso? | que fazes aí?
que queres?
para quê vieste?
com quê vieste?
porque fazes assim?
porque não vieste?
Filho, porque nos fizeste isso? | munira exèni vo?
mumphavela exèni?
murwenle exèni?
murwiye nxèni?
munira-ni vo?
mumphavela-ni?
murwenle-ni?
murwiye nxèni?
munirela-ni sìso?
muhirwenle exèni?
Mwan'aka, munirelenle-ni siso? | munìra exèni vo? munìra-ni vo?
mumphavela exèni? mumphavela-ni?
murwenle exèni? murwenle-ni?
murwiye nxèni? murwiye nxèni?
munìrela-ni sìso?
muhbirwenle exèni?
Mwan'aka, munìrelenle-ni sìso? | munìra exèni vo? munìra-ni vo?
mumphavela exèni? mumphavela-ni?
murwenle exèni? murwenle-ni?
murwiye nxèni? murwiye nxèni?
munìrela-ni sìso?
muhbirwenle exèni?
Mwan'aka, munìrelenle-ni sìso? | ||
147_01_04 | O campo onde eu capinava estava sujo.
É longe onde vais lavar?
Na machamba capinou-se muito? | O campo onde eu capinava estava sujo.
É longe onde vais lavar?
Na machamba capinou-se muito? | O campo onde eu capinava estava sujo.
É longe onde vais lavar?
Na machamba capinou-se muito? | Omatta walimàka-wo wàri wòphipa.
Onrowanyu okattha ottaiwène?
*Omatta wòlimmwa vanjène? | Omatta wàlimàka-wo wàri wòphipa.
Onrowànyu okattha ottaiwène?
*Omatta wòlimmwa vanjène? | Omatta wàlimàka-wo wàri wòphipa.
Onrowànyu okattha ottaiwène?
*Omatta wòlimmwa vanjène? | ||
142_02_02 | O meu pai está em casa
Aonde foste? (ou: Aonde fostes?) | O meu pai está em casa
Aonde foste? (ou: Aonde fostes?) | O meu pai está em casa
Aonde foste? | Atithi ari owàni
Mwakenle vai? | Atìthi ari owàni
Mwaàkenle vai? | Atìthi ari owàni
Mwaàkenle vai? | ||
4_01_02_1_2_2 | Eu sou (um) homem.
- Eu sou (uma) mulher.
-Tu és (uma) criança.
Esse é (um) rapaz. Essa é (uma) menina.
- | %
- Eu sou (um) homem.
- Eu sou (uma) mulher.
- Tu és (uma) criança.
- Esse é (um) rapaz. Essa é (uma) menina. | - Eu sou um homem.
- Eu sou uma mulher.
- Tu és uma criança.
- Esse é um rapaz. | Miyo (ki) ka mulopwana.
Miyo (ki) ka muthiyana.
Weyo wa mwanamwane.
Owo ti mmiravo.
* | Miyo (ki) ka mulopwana.
Miyo (ki) ka muthiyana.
Weyo wà mwanamwane.
Owo ti mmiravo. | Miyo kikamulopwana.
Miyo kikamuthiyana.
Weyo wàmwanamwane.
Owo ti mmiravo. | ||
60_01_11 | O demónio vagueia procurando lugar de repouso, mas não encontra. | A + = hcl “ +
O demónio vagueia procurando lugar de repouso, mas não encontra. | O demónio vagueia procurando lugar de repouso, mas não encontra. | Satana onniphavela nipuro n'omumula, ahinaphwanya (Luka 11.24). | Satana onniphavela nipuro n'omumula, ahinaphwanya (Luka 11.24).
m~ y | Satana onniphavela nipuro n'omumula, ahinaphwanya (Luka 11.24). | ||
79_01_02_1_2 | - De que é que está doente?
- O corpo todo é que me dói.
Hoje como se sente?
Hoje me sinto pior: não consigo
ficar de pé, nem consigo sentar-me.
- Está a tomar remédio?
Sim, estou a tomar. Ainda não
me sinto bem.
- Foi consultado o adivinho?
- Foi consultado: fui exorcizado,
puseram-me a farinha (a cinza).
Um parente é... | - De que é que está doente?
- O corpo todo é que me dói.
- Hoje como se sente?
- Hoje me sinto pior: não consigo
ficar de pé, nem consigo sentar-me.
- Está a tomar remédio?
- Sim, estou a tomar, Ainda não
me sinto bem.
- Foi consultado o adivinho?
- Foi consultado: fui exorcizado,
puseram-me a farinha (a cinza).
... | - De que é que está doente?
- O corpo todo é que me dói.
- Hoje como se sente?
- Hoje me sinto pior: não consigo ficar de pé, nem consigo sentar-me.
- Está a tomar remédio?
- Sim, estou a tomar.
Ainda não me sinto bem.
- Foi consultado o adivinho?
- Foi consultado: fui exorcizado, puseram-me a farinha (a cinza).
Um par... | - Anikhwa-ní?
- Erutthu yòthène t'inkiwereya.
- Olelo anòna sai?
- Olelo kinòtepa: wèmela kinimòjela, hata
okilathi nkinwerya.
- Annòlya murette?
- Ayo, kinnòlya. Nlelo nkinòna sàna.
Ehàxeriwa ehako?
- Ehàxeriwa, kilaphuleliwa, eheliwa make-
ya (nantturwa). Amusi aka àkivanre. Khì-
vo ehìriwe: ninlèlo kinòtepa.
–
- Nná... | - Anikhwa-ni?
- Erutthu yòthène t'inkiwereya.
- Olelo anòna sai?
- Olelo kinòtepa: wèmela kinimòjela, hata
okilathi nkinwerya.
- Annòlya murette?
- Ayo, kinnòlya. Nlelo nkinòna sàna.
- Ehàxeriwa ehako?
- Ehàxeriwa, kilaphuleliwa, eheliwa make-
ya (nantturwa). Amusi aka àkivanre. Khì-
vo ehìriwe: ninlèlo kinòtepa... | - Anikhwa-ni?
- Erutthu yòthène t'inkiwereya.
- Olelo anòna sai?
- Olelo kinòtepa: wèmela kinimòjela, hata okilathi nkinwerya.
- Annòlya murette?
- Ayo, kinnòlya.
Nlelo nkinòna sàna.
- Ehàxeriwa ehako?
- Ehàxeriwa, kilaphuleliwa, eheliwa makeya (nantturwa).
Amusi aka àkivanre.
Khìvo ehìriwe: ninlèlo kinòtepa.
- Nnàkh... | ||
76_02_01 | Sentados sobre as pedras, as pessoas conversavam. | Sentados sobre as pedras, as pessoas conversavam. | Sentados sobre as pedras, as pessoas conversavam. | Vamalukuni vakilanthyaya, atthu yànivànela. | Vamalukuni vàkilanthyaya, atthu yànivànela. | Vamalukuni vàkilanthyaya, atthu yànivànela. | ||
145_02_02 | Deixando o facto de seres instruído, fala com palavras fáceis. | Deixando o facto de seres instruído, fala com palavras fáceis. | Deixando o facto de seres instruído, fala com palavras fáceis. | Ohiya wira mwá musuweli, mulavule ni molumo òkhweya. | Ohiya wira mwô musuweli, mulavule ni molumo òkhweya. | Ohiya wìra mwá musuweli, mulavule ni molumo òkhweya. | ||
120_01_04 | O leão é maior que o leopardo. | O leão é maior que o leopardo. | leão é maior que o leopardo. | Mwatto ni havara: mùlupale ti mwatto. | Mwatto ni havara: mùlupale ti mwatto. | Mwatto ni havara: mùlupale ti mwatto. | ||
76_01_10 | Onde vou semear estas sementes?
Há um lugar onde queimei hoje. | Onde vou semear estas sementes? - Há um lugar onde queimei hoje. | Onde vou semear estas sementes? - Há um lugar onde queimei hoje. | Inuku iya kàle vai? - *Mòkhala mpahalyaka olelo. | Inuku iya kàle vai? - *Mòkhala mpahalyaka olelo. | Inuku iya kàle vai? - *Mòkhala mpahalyaka olelo. | ||
14_01_01_1_1_2 | *
*
Está bom?
Pouco pouco. Não sei você.
Eu estou bom. | Está bom?
Pouco pouco. Não sei você.
Eu estou bom. | Está bom?
Pouco pouco.
Não sei você.
Eu estou bom. | Mòkhala?
Vakhàni-vakhàni. Kahiki nyuwo.
Miyo kòkhala. | Mòkhala?
Vakhàni-vakhàni. Kahiki nyuwo.
Miyo kòkhala. | Mòkhala?
Vakhàni-vakhàni.
Kahiki nyuwo.
Miyo kòkhala. | ||
78_01_02_1_2 | O macaco e o cágado travaram
amizade. Um dia o macaco disse
ao cágado para ir comer a sua
casa. O cágado foi. Quando
chegou o tempo de comer, o
macaco pôs a comida sobre o
secador,
para que
0 seu
companheiro sofresse pela sua
comida. O macaco começou a
comer, dizendo:
Vamos comer, amigo!
O cágado começou a dar voltas
a... | O macaco e o cágado travaram
amizade. Um dia o macaco disse
ao cágado para ir comer a sua
casa O cágado foi Quando
chegou o tempo de comer, o
macaco pôs a comida sobre o
secador, para que o seu
companheiro sofresse pela sua
comida. O macaco começou a
comer, dizendo:
-Vamos comer, amigo!
- Ocágado começou a dar voltas... | O macaco e o cágado travaram amizade.
Um dia o macaco disse ao cágado para ir comer a sua casa.
O cágado foi. Quando chegou o tempo de comer, o macaco pôs a comida sobre o secador, para que o seu companheiro sofresse pela sua comida.
O macaco começou a comer, dizendo:
-Vamos comer, amigo!
- O cágado começou a dar vol... | Kholé ni khapá yàvaranale opatthani.
Nihiku nimosá kholé àhimulèla khapá
orowa olya owannyawe. Khapá àhirowa.
Vàphiyalyaya okathi w'olya, khole àhihela
yòlya vasulu v'ethatapo, wìra mpatthani
awe ahàwele yoly'ele. Kholé àhipajerya
olya, ahimyaka wira:
- Haya, nilyeke, mpatthani!
Khapá àhipajerya orukurerya ethata-
po, ... | Kholé ni khapà yàvaranale opatthani.
Nihiku nimosà kholé àhimulèla khapà
orowa olya owannyawe. Khapà àhirowa.
Vàphiyalyaya okathi w'olya,.khole àhihela
yolya vasulu v'ethatapo, wìra mpatthani
awe ahàwele yoly'ele. Kholé àhipajerya
olya, ahimyaka wira:
- Haya, nilyeke, mpatthani!
Khapà àhipajerya orukurerya ethata-
po... | Kholé ni khapá yàvaranale opatthani.
Nihiku nimosá kholé àhimulèla khapá orowa olya owannyawe. Khapá àhirowa.
Vàphiyalyaya okathi w'olya, khole àhihela yòlya vasulu v'ethatapo, wìra mpatthani awe ahàwele yoly'ele.
Kholé àhipajerya olya, ahimyaka wira:
- Haya, nilyeke, mpatthani!
Khapá àhipajerya orukurerya ethatapo, m... | ||
141_02_06 | porque
por culpa de | porque
por culpa de | porque por culpa de | màna
mulattu wa | màna
mulattu wa | màna mulattu wa | ||
114_02_04 | 1
nos dias passados
tresantontem
ontem
amanhã
daqui a 3 dias
daqui a 5 dias
no próximo dia | nos dias passados
tresantontem
ontem
amanhã
daqui a 3 dias
daqui a 5 dias
no próximo dia . | nos dias passados
tresantontem
ontem
amanhã
daqui a 3 dias
daqui a 5 dias
no próximo dia . | masuri ale
masuri
nsana
mèlo, màlo
ettukutthu
etòya
nihiku ninrwa | masuri ale
masuri
nsana
mèlo, màlo
ettukutthu
etòya
nihiku ninrwa | masuri ale
masuri
nsana
mèlo, màlo
ettukutthu
etòya
nihiku ninrwa | ||
76_01_08 | O caminho em que caiu a semente parece-se com aquelas pessoas. | O caminho em que caiu a semente parece-se com aquelas pessoas. | O caminho em que caiu a semente parece-se com aquelas pessoas. | *Mphironi mwamorenle epyó munlikana n'atthu ale. | *Mphironi mwàmorenle epyô munlikana n'atthu ale | *Mphironi mwàmorenle epyô munlikana n'atthu ale | ||
73_02_05 | Amanhã iremos caçar ou pescar. | Amanhã iremos caçar ou pescar. | Amanhã iremos caçar ou pescar. | Mélo nnorowa oxaya walá omiserya. | Mèlo nnòrowa oxaya walà omiserya. | Mèlo nnòrowa oxaya walà omiserya. | ||
139_01_06 | perto de mim
em mim, dentro de mim
sobre eles | perto de mim
em mim, dentro de mim
sobre eles | perto de mim
em mim, dentro de mim
sobre eles | vakhiviru vaka
muhina mwaka
vasulu vaya | vakhiviru vaka
muhina mwaka
vasulu vaya | vakhiviru vaka
muhina mwaka
vasulu vaya | ||
60_01_07 | O pai desbrava e junta em montões. | O pai desbrava e junta em montõdes. | O pai desbrava e junta em montões. | Atithi anòvakula, enathukumanyerya makuttha (ekwaha 56). | Atìthi anòvakula, enathukumanyerya makuttha (ekwahka 56). | Atìthi anòvakula, enathukumanyerya makuttha (ekwahka 56). | ||
63_02_02 | Os animais fizeram reunião para saberem ao certo quem era o rei. | Os animais fizeram reunião para saberem ao certo quem era o rei. | Os animais fizeram reunião para saberem ao certo quem era o rei. | Inama sahithukumana wira simusuwelexe àri mwené (ekwaha 42) | Inama sàhithukumana wìra simusuwelexe àri mwené (exkwaha 42) | Inama sàhithukumana wìra simusuwelexe àri mwené (exkwaha 42) | ||
41_01_01_1_2 | Uma vez, o coelho encon-
trou o camaleão e disse-lhe:
- Eu corro mais do que tu.
O camaleão respondeu-lhe:
- Sim! Eu sei que não corro
muito. Mas eu sou mais esperto
do que tu. Força, corramos! Va-
mos ver quem ganha!
O coelho disse:
Força! Corramos!
Então o coelho começou a
correr. O camaleão, no mesmo
momento, subiu ... | Uma vez, o coelho encon-
trou o camaleão e disse-lhe:
- Eu corro mais do que tu.
O camaleão respondeu-lhe:
- Sim! Eu sei que não corro
muito. Mas eu sou mais esperto
do que tu. Força, corramos! Va-
mos ver quem ganha!
O coelho disse:
- Força! Corramos!
Então o coelho começou a
correr. O camaleão, no mesmo
momento... | Uma vez, o coelho encontrou o camaleão e disse-lhe:
- Eu corro mais do que tu.
O camaleão respondeu-lhe:
- Sim! Eu sei que não corro muito.
Mas eu sou mais esperto do que tu.
Força, corramos!
Vamos ver quem ganha!
O coelho disse:
- Força!
Corramos!
Então o coelho começou a correr. O camaleão, no mesmo momento, subi... | Emara emosa, namarokolo àhimphwa-
nya namanriya, khumuhimerya wira:
- Miyo kinnitthyawaxa wòvikanani nyuwo.
Namanriya àhimwàkhula wira:
Ayo! Mi kòsuwela wira nkintthyawaxa.
Masi mi okòlowa muru wòvikanani nyuwo.
Haya, nitthyawe! Nimòne ontupha!
Namarokolo khwira:
- Hayaka! Nitthyaweke!
Vano namarokolo àhipajerya otthya... | Emara emosa, namarokolo àhimphwa-
nya namanriya, khumuhimerya wìira:
- Miyo kinnitthyawaxa wòvikanani nyuwo.
Namanriya àhimwàkhula wìra:
- Ayo! Mi kòsuwela wira nkintthyawaxa.
Masi mi okòlowa muru wòvikanani nyuwo.
Haya, nitthyawe! Nimòne ontupha!
Namarokolo khwira:
- Hayaka! Nitthyaweke!
Vano namarokolo àhipajer... | Emara emosa, namarokolo àhimphwanya namanriya, khumuhimerya wìra:
- Miyo kinnitthyawaxa wòvikanani nyuwo.
Namanriya àhimwàkhula wìra:
- Ayo! Mi kòsuwela wìra nkintthyawaxa.
Masi mi okòlowa muru wòvikanani nyuwo.
Haya, nitthyawe!
Nimòne ontupha!
Namarokolo khwìra:
- Hayaka!
Nitthyaweke!
Vano namarokolo àhipajerya otth... | ||
70_01_04 | Essas danças são muito frequentadas. | Essas danças são muito frequentadas. | Essas danças são muito frequentadas. | Ikoma iye khasirère okhumeliwa. | Ikoma iye khasirère okhumeliwa. | Ikoma iye khasirère okhumeliwa. | ||
63_02_07 | Vamos pescar! | Vamos pescar! | Vamos pescar! | Nrowé namiserye | Nrowé namiserye | Nrowé namiserye | ||
144_02_01 | Queria comprar o pano, mas não tenho dinheiro. | Queria comprar o pano, mas não tenho dinheiro. | Queria comprar o pano, mas não tenho dinheiro. | Katthuna othuma ekuwo, masi nkirina musurukhu. | Kàtthuna othuma ekuwo, masi nkirina musurukhu. | Kàtthuna othuma ekuwo, masi nkirina musurukhu. | ||
117_02_04 | o meu sofrimento
este sofrimento | o meu sofrimento
este sofrimento | o meu sofrimento
este sofrimento | ohàwa waka
ohàwa nno | ohàwa waka
ohàwa nno | ohàwa waka
ohàwa nno | ||
61_01_02_1 | Quais são as
importantes numa familia?
As coisas mais importantes
numa família são estas: pilão com o
seu pau, peneira, panela para água,
panela pequena, cabaça de beber,
pratos, concha, colher de pau;
enxada, catana, machado; esteira e
sal.
-
✔
O que leva consigo o homem,
quando vai casar?
são as coisas mais
O homem, ... | - Quais são as coisas mais
importantes numa família?
- Às coisas mais importantes
numa familia são estas: pilão com o
seu pau, peneira, panela para água,
panela pequena, cabaça de beber,
pratos, concha, colher de pau;
enxada, catana, machado; esteira e
sal.
- O que leva consigo o homem,
quando vai casar?
- O homem, ... | - Quais são as coisas mais importantes numa família?
- As coisas mais importantes numa familia são estas: pilão com o seu pau, peneira, panela para água, panela pequena, cabaça de beber, pratos, concha, colher de pau; enxada, catana, machado; esteira e sal.
- O que leva consigo o homem, quando vai casar?
- O homem, qua... | - Ti sivi itthu sùlupalexa sa vattho-
koni?
Itthu sùlupalexa sa vatthokoni t'iya:
eryawe ni mwithi aya, ethokwa, munó,
nikapu, ekahi, iparatho, eyope, mukhori;
ehipa, ekatana, epaso; etthère ni màkha.
Exèni mulopwana enkuxàwe àro-
waka othela?
-
Mulopwana àrowaka othela onku-
xa: etthère, manta òwikhunela, ekatana,
niv... | - Ti sivi itthu sùlupalexa sa vattho-
koni?
- Itthu sùlupalexa sa vatthokoni t'iya:
eryawe ni mwithi aya, ethokwa, munô,
nikapu, ekahi, iparatho, eyope, mukhori;
ehipa, ekatana, epaso; etthère ni màkha.
- Exèni mulopwana enkuxàwe àro-
waka othela?
- Mulopwana àrowaka othela onku-
xa: etthère, manta òwikhunela, ekata... | - Ti sivi itthu sùlupalexa sa vatthokoni?
- Itthu sùlupalexa sa vatthokoni t'iya: eryawe ni mwithi aya, ethokwa, munó, nikapu, ekahi, iparatho, eyope, mukhori; ehipa, ekatana, epaso; etthère ni màkha.
- Exèni mulopwana enkuxàwe àrowaka othela?
- Mulopwana àrowaka othela onkuxa: etthère, manta òwìkhunela, ekatana, nivak... | ||
115_01_04 | Lua, mês
Lua nova
Lua cheia
Lua minguante
eclipse de Lua
há dois meses
o mês passado
o próximo mês | Lua, mês
Lua nova
Lua cheia
Lua minguante
eclipse de Lua
há dois meses
o mês passado
o próximo mês | Lua, mês
Lua nova
Lua cheia
Lua minguante
eclipse de Lua
há dois meses
o mês passado
o próximo mês | mwèri
mwèri woneya
mwèri wòphattuwa
mwèri ohìleliwa
mwèri wòvariwa
mwèri wa nsuri
mwèri ule
mwèri wa mèlo | mwèri
mwèri wòneya
mwèri wòphattuwa
mwèri ohìleliwa
mwèri wòvariwa
mwèri wa nsuri
mwèri ule
mwèri wa mèlo | mwèri
mwèri wòneya
mwèri wòphattuwa
mwèri ohìleliwa
mwèri wòvariwa
mwèri wa nsuri
mwèri ule
mwèri wa mèlo | ||
28_01_02_1_2_1 | 1. - Quem é que escolhe o lugar?
- Quem escolhe o lugar é o dono da
casa, o mesmo que quer construir.
2.- Quem constrói a casa?
Trabalham na construção da casa
os que são convidados ou o dono da
casa.
- | 1. - Quem é que escolhe o lugar?
- Quem escolhe o lugar é o dono da
casa, o mesmo que quer construir.
2. - Quem constrói a casa?
- Trabalham na construção da casa
os que são convidados ou o dono da
casa. | 1. - Quem é que escolhe o lugar?
- Quem escolhe o lugar é o dono da casa, o mesmo que quer construir.
2. - Quem constrói a casa?
- Trabalham na construção da casa os que são convidados ou o dono da casa. | 1.- Tàni onthanla nipuro?
- Onthanla nipuro ti mwanène empa, yòwo
omphavela oteka.
2.-Tàni onteka empa?
Annivara muteko w'oteka empa ale an-
lattuliwa, walá munène empa. | 1. - Tàni onthanla nipuro?
- Onthanla nipuro ti mwanène empa, yòwo
omphavela oteka.
2. - Tàni onteka empa?
- Annivara muteko w'oteka empa ale an-
lattuliwa, walà munène empa. | 1. - Tàni onthanla nipuro?
- Onthanla nipuro ti mwanène empa, yòwo omphavela oteka.
2. - Tàni onteka empa?
- Annivara muteko w'oteka empa ale anlattuliwa, walà munène empa. | ||
115_01_06 | este ano
este ano
o ano passado
o ano passado
o próximo ano
o tempo das chuvas e do calor
o tempo fresco e seco | este ano
este ano
o ano passado
o ano passado
o próximo ano
o tempo das chuvas e do calor
o tempo fresco e seco | este ano
este ano
o ano passado
o ano passado
o próximo ano
o tempo das chuvas e do calor
o tempo fresco e seco | mmwàisuri, mmwèsuri
mmwàisana, mmwèsana
mitano
eyákh'ela
eyàkh'ele
eyakha evinre
eyakha enrwa
eyita
elimwe | mmwàisuri, mmwèsuri
mmwàisana, mmwèsana
mitano
eyàkh'ela
eyàkh'ele
eyàkha evinre
eyàkha enrwa
eyìta
elimwe | mmwàisuri, mmwèsuri
mmwàisana, mmwèsana
mitano
eyàkh'ela
eyàkh'ele
eyàkha evinre
eyàkha enrwa | ||
120_01_01 | Esta zagaia é mais comprida do que a tua. | Esta zagaia é mais comprida do que a tua. | Esta zagaia é mais comprida do que a tua. | Nivaka nla ti nòrakama ovikana nawinyu. | Nivaka nla ti nòrakama ovikana nawinyu. | Nivaka nla ti nòrakama ovikana nawinyu. | ||
74_02_01 | O homem, cujo filho trabalha no campo, chega amanhã. | O homem, cujo filho trabalha no campo, chega amanhã | O homem, cujo filho trabalha no campo, chega amanhã | Mulopwana, mwan'awe onlima omatta, onòphiya mèlo. | Mulopwana, mwan'awe onlima omatta, onòphiya mèlo. | Mulopwana, mwan'awe onlima omatta, onòphiya mèlo. | ||
60_01_12 | Vós sereis o meu povo, e eu serei o vosso Deus | Vós sereis o meu povo, e eu serei o vosso Deus | Vós sereis o meu povo, e eu serei o vosso Deus | Nyuwo munòkhala atthu aka, miyo kikhalé Muluku anyu. | Nyuwo munòkhala atthu aka, miyo kikhalé Muluku anyu. | Nyuwo munòkhala atthu aka, miyo kikhalé Muluku anyu. | ||
145_02_10 | Todos os dias saimos cedo e vamos para o campo. | Todos os dias saimos cedo e vamos para o campo. | Todos os dias saimos cedo e vamos para o campo. | Mahiku òthène ninvenya vàsisu, nnarowa omatta. | Mahiku òthène ninvenya vàsisu, nnarowa omatta. | Mahiku òthène ninvenya vàsisu, nnarowa omatta. | ||
147_01_05 | No caminho por onde vais há um rio que deves atravessar. | A
No caminho por onde vais há um rio gue deves atravessar | No caminho por onde vais há um rio gue deves atravessar | *Mphironi munvirànyu mòkhala muró orinànyu olapuwa. | *Mphironi munvirànyu mòkhala murô orinànyu olapuwa. | *Mphironi munvirànyu mòkhala muró orinànyu olapuwa. | ||
61_01_02_1_2 | Quais são as coisas mais
importantes numa familia?
As coisas mais importantes
numa família são estas: pilão com o
seu pau, peneira, panela para água,
panela pequena, cabaça de beber,
pratos, concha, colher de pau;
enxada, catana, machado; esteira e
sal.
✔
O que leva consigo o homem,
quando vai casar?
O homem, quando va... | - Quais são as coisas mais
importantes numa família?
- Às coisas mais importantes
numa familia são estas: pilão com o
seu pau, peneira, panela para água,
panela pequena, cabaça de beber,
pratos, concha, colher de pau;
enxada, catana, machado; esteira e
sal.
- O que leva consigo o homem,
quando vai casar?
- O homem, ... | - Quais são as coisas mais importantes numa família?
- Às coisas mais importantes numa familia são estas: pilão com o seu pau, peneira, panela para água, panela pequena, cabaça de beber, pratos, concha, colher de pau; enxada, catana, machado; esteira e sal.
- O que leva consigo o homem, quando vai casar?
- O homem, qua... | Ti sivi itthu sùlupalexa sa vattho-
koni?
J
Itthu sùlupalexa sa vatthokoni t'iya:
eryawe ni mwithi aya, ethokwa, munó,
nikapu, ekahi, iparatho, eyope, mukhori;
ehipa, ekatana, epaso; etthère ni màkha.
Exèni mulopwana enkuxàwe àro-
waka othela?
Mulopwana àrowaka othela onku-
xa: etthère, manta òwikhunela, ekatana,
nivak... | - Ti sivi itthu sùlupalexa sa vattho-
koni?
- Itthu sùlupalexa sa vatthokoni t'iya:
eryawe ni mwithi aya, ethokwa, munô,
nikapu, ekahi, iparatho, eyope, mukhori;
ehipa, ekatana, epaso; etthère ni màkha.
- Exèni mulopwana enkuxàwe àro-
waka othela?
- Mulopwana àrowaka othela onku-
xa: etthère, manta òwikhunela, ekata... | - Ti sivi itthu sùlupalexa sa vatthokoni?
- Itthu sùlupalexa sa vatthokoni t'iya: eryawe ni mwithi aya, ethokwa, munó, nikapu, ekahi, iparatho, eyope, mukhori; ehipa, ekatana, epaso; etthère ni màkha.
- Exèni mulopwana enkuxàwe àrowaka othela?
- Mulopwana àrowaka othela onkuxa: etthère, manta òwikhunela, ekatana, nivak... | ||
146_02_09 | se eu tivesse dinheiro, dava-lho | se eu tivesse dinheiro, dava-lho | se eu tivesse dinheiro, dava-lho | Karina musurukhu, kànvaha | Karina musurukhu, kànvaha | Kàrina musurukhu, kànvaha | ||
141_02_03 | por isto
visto que | por isto
visto que | por isto
visto que | tiva
wona wi | tiva
wòna wi | tiva
wòna wi | ||
9_01_01_1_2_1 | Esta zagaia é comprida.
Estes meses são frios.
Esta água está quente.
Este trabalho é dificil.
Nós temos
uma linda machamba grande. | Esta zagaia é comprida.
Estes meses são frios.
Esta água está quente.
Este trabalho é difícil.
Nós temos
uma linda machamba grande. | Esta zagaia é comprida.
Estes meses são frios.
Esta água está quente.
Este trabalho é difícil.
Nós temos uma linda machamba grande. | - Nivaka nla ti nòrekama.
- Miyèri iya ti sòrìrya.
Màsi ala t'òviha.
Mutek'ola ti wòrika
Hiyo nòkhalana
ematta yòrèra yùlupale. | - Nivaka nla ti nòrekama.
~ Miyèri iya ti sòrìrya.
- Màsi ala t'òviha.
- Mutek'ola ti wòrika
- Hiyo nòkhalana
ematta vòrèra vùlupale. | - Nivaka nla ti nòrekama.
- Miyèri iya ti sòrìrya.
- Màsi ala t'òviha.
- Mutek'ola ti wòrika
- Hiyo nòkhalana ematta vòrèra vùlupale. | ||
73_01_01_1_2 | Então o rapaz saía, indo ao
lar dos pais daquela rapariga.
Ora, encontrando os pais da-
quela menina, dizia-lhes que ia
pedir casamento. Então, se ha-
via acolá duas ou três meninas,
o pai perguntava ao rapaz qual
era a filha que ele queria.
Assim, o homem dizia o nome
da menina que ele queria.
Então chamavam aquela ra... | Então o rapaz saia, indo ao
lar dos pais daquela rapariga.
Ora, encontrando os pais da-
quela menina, dizia-lhes que ia
pedir casamento. Enião, se ha-
via acolá duas ou três meninas,
o pai perguntava ao rapaz qual
era a filha que ele queria.
Assim, o homem dizia o nome
da menina que ele queria.
Então chamavam aquela r... | Então o rapaz saía, indo ao lar dos pais daquela rapariga.
Ora, encontrando os pais daquela menina, dizia-lhes que ia pedir casamento.
Então, se havia acolá duas ou três meninas, o pai perguntava ao rapaz qual era a filha que ele queria.
Assim, o homem dizia o nome da menina que ele queria.
Então chamavam aquela rapar... | Siso, mulopwana ànivenya arowaka va-
tthokoni v'axitìthi awe mwali ule. Vano,
àphwanyaka axitithi awe muthiyan'ole,
ànalèla wira àrowela wùrya. Vano, yakha-
la-vo aximwali ànli walá araru, atìthi aya
yànimukoha mulopwan'ole tùvi muthiyana
àmphavelàwe. Sìso, mulopwana ànimuro-
mola mwali àmphavelawe.
Vano-nto, ànitthani... | Sìso, mulopwana ànivenya arowaka va-
tthokoni v'axitìthi awe mwali ule. Vano,
àphwanyaka axitìthi. awe muthiyan'ole,
ànalèla wira àrowela wùrya. Vano, yàkha-
la-vo aximwali ànli walà araru, atìthi aya
yànimukoha mulopwan'ole tùvi muthiyana
àmphavelàwe. Sìso, mulopwana ànimuro-
mola mwali àmphavelàwe.
Vano-nto, ànìttha... | Sìso, mulopwana ànivenya arowaka vatthokoni v'axitìthi awe mwali ule.
Vano, àphwanyaka axitìthi awe muthiyan'ole, ànalèla wira àrowela wùrya.
Vano, yàkhala-vo aximwali ànli walà araru, atìthi aya yànimukoha mulopwan'ole tùvi muthiyana àmphavelàwe.
Sìso, mulopwana ànimuromola mwali àmphavelàwe.
Vano-nto, ànìtthaniwa ... | ||
146_02_08 | se estudasses, saberias
se tivesses estudado, saberias
se não tivesses estudado, não saberias | se estudasses, saberias
se tivesses estudado, saberias
se não tivesses estudado, não saberias | se estudasses, saberias
se tivesses estudado, saberias
se não tivesses estudado, não saberias | Mwasoma, mwàmusuwela
Mwàsomme, mwàmusuwela
Mwahàsomme, khimwàsuwela | Mwàsoma, mwàmusuwela
Mwàsomme, mwàmusuwela
Mwahàsomme, khimwàsuwela | Mwàsoma, mwàmusuwela
Mwàsomme, mwàmusuwela
Mwahàsomme, khimwàsuwela |
BibTeX:
The dataset paper was published in EMNLP 2024.
Please cite as:
@inproceedings{ali-etal-2024-building,
title = "Building Resources for Emakhuwa: Machine Translation and News Classification Benchmarks",
author = "Ali, Felermino D. M. A. and
Lopes Cardoso, Henrique and
Sousa-Silva, Rui",
editor = "Al-Onaizan, Yaser and
Bansal, Mohit and
Chen, Yun-Nung",
booktitle = "Proceedings of the 2024 Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing",
month = nov,
year = "2024",
address = "Miami, Florida, USA",
publisher = "Association for Computational Linguistics",
url = "https://aclanthology.org/2024.emnlp-main.824",
pages = "14842--14857",
abstract = "This paper introduces a comprehensive collection of NLP resources for Emakhuwa, Mozambique{'}s most widely spoken language. The resources include the first manually translated news bitext corpus between Portuguese and Emakhuwa, news topic classification datasets, and monolingual data. We detail the process and challenges of acquiring this data and present benchmark results for machine translation and news topic classification tasks. Our evaluation examines the impact of different data types{---}originally clean text, post-corrected OCR, and back-translated data{---}and the effects of fine-tuning from pre-trained models, including those focused on African languages.Our benchmarks demonstrate good performance in news topic classification and promising results in machine translation. We fine-tuned multilingual encoder-decoder models using real and synthetic data and evaluated them on our test set and the FLORES evaluation sets. The results highlight the importance of incorporating more data and potential for future improvements.All models, code, and datasets are available in the \url{https://huggingface.co/LIACC} repository under the CC BY 4.0 license.",
}