instruction
stringlengths 17
174
| input
stringclasses 1
value | output
stringlengths 0
1.83k
|
|---|---|---|
"yaralanma" sözcüğünün tanımı nedir?
|
Bu kelimenin anlamı Yaralanmak işi
|
|
"tespit etmek" ne demektir?
|
"tespit etmek" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. bir şeyi sağlam bir biçimde yerleştirmek, oynamaz duruma getirmek, saptamak
2. bir durumu kuşkuya düşürmeyecek biçimde göstermek
3. belirlemek
4. sabitlemek
|
|
"cilt bezi" kelimesinin anlamı nedir?
|
"cilt bezi" kelimesinin anlamı: Ciltçilikte mukavvanın üzerine geçirilen, ağartılmamış keten bez
|
|
"sipahilik" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
"sipahilik" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. Sipahi olma durumu
2. Sipahinin görevi
|
|
Arkadaşım "sahanlık buzulu" dedi ama anlamını bilmiyorum, yardımcı olur musun?
|
Karadan kopan buzul parçası
|
|
"gözletme" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
"gözletme" kelimesinin tanımı: Gözletmek işi
|
|
"erişime açmak" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
"erişime açmak" şu anlama gelir: genel ağ üzerinde herhangi bir sayfa, kitap, belge vb.ni ilgililerinin kullanımına sunmak
|
|
Bir cümlede "ara gazı" kelimesi geçti, anlamını bilmiyorum.
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. Eski model karbüratörlü kamyonlarda veya otobüslerde vites düşürülürken şanzıman devrinin motora uygulayacağı baskıyı hafifletmek için uygulanan bir yöntem
2. Birine yapması gereken bir işi daha iyi yapması için verilen teşvik
|
|
"yıldızlık" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
"yıldızlık" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. Yıldız olma durumu
2. gökevi
|
|
"güve yeniği" sözcüğünün tanımı nedir?
|
Yünlü dokumada güvenin oluşturduğu delik
|
|
"scoreboard" kelimesinin anlamı nedir?
|
Bu kelimenin anlamı 343 sayı göstergesi
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "sıçtı Cafer, bez getir" ne demek?
|
birinin berbat bir iş gördüğünü anlatan bir söz
|
|
Arkadaşım "mutasyonist" dedi ama anlamını bilmiyorum, yardımcı olur musun?
|
"mutasyonist" kelimesi değişinimci anlamına gelmektedir.
|
|
"inmek"nın anlamını öğrenmek istiyorum.
|
"inmek" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. Yüksekten veya yukarıdan aşağıya doğru gelmek
2. Bir taşıt veya binek hayvanından yere basmak; atlamak
3. Dağ, tepe vb. yüksek bir yerden gelmek
4. Bir yerden başka bir yere gitmek, varmak
5. konaklamak
6. Alçalıp eski durumuna dönmek
7. Fiyatı düşürmek
8. Değeri düşmek
9. vurmak
10. yıkılmak
11. İnme gelmek
12. Bir yeri kaplamak, basmak veya bir yerden akmak, kaymak
13. Uzamak, ulaşmak
14. ağmak
15. Sayısı azalmak
|
|
Bir cümlede "çatalsız" kelimesi geçti, anlamını bilmiyorum.
|
"çatalsız" kelimesinin anlamı: Çatalı olmayan
|
|
"savuşma" kelimesinin tanımı nedir?
|
"savuşma": Savuşmak işi; cızlam
|
|
"yara bere" kelimesini duydum ama ne anlama geldiğini bilmiyorum.
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. Vurma ve incitme sonucu vücudun herhangi bir yerinde oluşan çürük
2. Herhangi bir şeyde görülen çizik; ezik
|
|
Okuduğum metinde "kılsız" kelimesi var, anlamını söyler misin?
|
Kılı olmayan; kelek
|
|
"ez de suyunu iç" sözcüğünün anlamını açıklar mısın?
|
Bu kelimenin anlamı değersiz, yararsız şeyler için kullanılan bir söz
|
|
"çirişsiz" sözcüğünün anlamını açıklar mısın?
|
"çirişsiz" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. Çiriş sürülmemiş olan
2. İçerisine çiriş katılmamış olan
|
|
"uçurabilme" kelimesinin tanımı nedir?
|
Uçurabilmek işi
|
|
"çile" ne demektir?
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. sıkıntı
2. Dervişlerin kırk gün süre ile kendilerine uyguladıkları zahmetli ve perhizli dönem
|
|
Bir cümlede "aklını çalmak" kelimesi geçti, anlamını bilmiyorum.
|
"aklını çalmak": ilgisini aşırı derecede çekmek
|
|
"ahlakçı"nın anlamını öğrenmek istiyorum.
|
"ahlakçı" kelimesi birden fazla anlama sahiptir:
1. Ahlak konularını inceleyen filozof veya bu konularla uğraşan kimse
2. Her şeyi ahlak açısından değerlendiren; törelci, aktöreci, moralist
|
|
"nazil olmak" kelimesi hangi anlama gelir?
|
"nazil olmak" şu anlama gelir: inmek
|
|
"hoyrat" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
"hoyrat" kelimesinin tanımı: Güneydoğu Anadolu'da ve Irak'taki Türkler arasında tek başına söylenen bir tür ezgili deyiş
|
|
"içörgü" sözcüğünün anlamını açıklar mısın?
|
"içörgü" kelimesinin tanımı: Üç boyutlu eklemeli imalat tekniğiyle üretilen parçanın işlevselliğini arttırmak, hafifliğini sağlamak amacıyla içerisini doldurmak için kullanılan üç boyutlu desen
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "iç ceviz" ne demek?
|
Bu kelimenin anlamı 343 ceviz içi
|
|
"oklu kirpi" kelimesini hiç duymadım, ne anlama geliyor?
|
Bu kelimenin anlamı Kemirgenlerden, kirpiye benzeyen, tehlike karşısında uzun dikenlerini fırlatan bir hayvan (Hystrix cristata)
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "kararname" ne demek?
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. Cumhurbaşkanının onayladığı hükûmet kararı
2. Bakanlar kuruluna verilen yetkilere dayanarak alınan karar
3. Bu kararı bildiren resmî yazı
|
|
Arkadaşım "enformatik" dedi ama anlamını bilmiyorum, yardımcı olur musun?
|
"enformatik" kelimesi bilişim anlamına gelmektedir.
|
|
"tanı kiti" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
Bir hastalıkla ilgili test yapılabilmesi için hazırlanmış tüp içerisinde sıvı, toz veya katı hâldeki kimyasal madde; test kiti
|
|
Arkadaşım "ektilik" dedi ama anlamını bilmiyorum, yardımcı olur musun?
|
"ektilik" şu anlama gelir: Ekti olma durumu
|
|
"palto" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
Diz altından topuğa kadar uzanan, öbür kıyafetlerin üstüne giyilen, kalın kumaştan, kışlık erkek giysisi
|
|
Arkadaşım "gerçekte" dedi ama anlamını bilmiyorum, yardımcı olur musun?
|
Bu kelimenin anlamı Aslında, tam anlamıyla, hakikatte
|
|
Okuduğum metinde "ivecen" kelimesi var, anlamını söyler misin?
|
"ivecen" kelimesinin anlamı: aceleci
|
|
"omurgalı"nın anlamını öğrenmek istiyorum.
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. Omurgası bulunan
2. Dirayetli, ilkeli
|
|
"serap" kelimesinin tanımı nedir?
|
"serap": Atmosferde ışık ışınlarının kırılmasından doğan ve çöllerde kolaylıkla gözlemi yapılabilen göz yanılması, uzaktaki bir cisme bakarken sanki bir su yüzeyinden yansıyormuş gibi cisimle birlikte ters görüntünün oluşumu; ılgım, yalgın, pusarık
|
|
"redif" kelimesini hiç duymadım, ne anlama geliyor?
|
"redif" kelimesi birden fazla anlama sahiptir:
1. Şiirde uyaktan sonra tekrarlanan, aynı harflerden oluşan kelime veya ek; yedek
2. Son dönem Osmanlı ordusunda, askerlik görevini bitirdikten sonra yedeğe ayrılan er
|
|
"sünger avcısı" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"sünger avcısı" şu anlama gelir: Denizden sünger çıkaran veya alıp satan kimse; süngerci
|
|
"bronzlaştırma" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"bronzlaştırma" kelimesinin tanımı: Bronzlaştırmak işi
|
|
"valide sultan" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
Bu kelimenin anlamı Padişahın annesine verilen ünvan
|
|
"hatıra defteri" kelimesinin anlamı nedir?
|
anıdefteri
|
|
"kamışkulak" kelimesi hangi anlama gelir?
|
"kamışkulak" kelimesinin tanımı: Kulakları ince, düzgün ve dik at
|
|
"laf olmak" sözcüğünün tanımı nedir?
|
söz olmak
|
|
"strese sokmak" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"strese sokmak" şu anlama gelir: gerilime, sıkıntıya sokmak
|
|
"astarlı" sözcüğünün anlamını açıklar mısın?
|
"astarlı" kelimesinin tanımı: Astar geçirilmiş, astarlanmış
|
|
"özge" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
başka
|
|
"şimdiden tezi yok" kelimesi hangi anlama gelir?
|
"şimdiden tezi yok" kelimesinin anlamı: vakit geçirmeden, hemen şimdi
|
|
"yabancılık" kelimesini hiç duymadım, ne anlama geliyor?
|
"yabancılık" şu anlama gelir: Yabancı olma durumu; bigânelik, ecnebilik
|
|
"salipli" sözcüğünün tanımı nedir?
|
"salipli" şu anlama gelir: Salibi olan
|
|
"kulakları paslanmak" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
çoktan beri müzik dinlememiş olmak
|
|
"gümbürtü" ne demektir?
|
"gümbürtü" kelimesinin anlamı: Birdenbire yankılı ve derinden gelen patlama, yıkılma, çarpma sesinin adı
|
|
"köpek sürünmekle etek kesilmez"nın anlamını öğrenmek istiyorum.
|
"köpek sürünmekle etek kesilmez" kelimesinin tanımı: "terbiyesiz kimsenin sataşmasıyla temiz kişi lekelenmiş olmaz" anlamında kullanılan bir söz
|
|
Okuduğum metinde "şaplamak" kelimesi var, anlamını söyler misin?
|
"şaplamak" kelimesi Bir şeyi şaplı su ile ıslatmak anlamına gelmektedir.
|
|
"su kurbağası" kelimesinin tanımı nedir?
|
"su kurbağası": Zeytin yeşili sırtında kahverengi lekeleri bulunan, sarı, gri ve beyazımsı göbeği olan bir tür kurbağa (Lithobates catesbeianus)
|
|
"kalıba dökmek" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"kalıba dökmek" kelimesinin anlamı: dökmecilikte erimiş madeni kalıbın içine akıtmak
|
|
"antant kalmak" kelimesini duydum ama ne anlama geldiğini bilmiyorum.
|
"antant kalmak" kelimesi anlaşmak, mutabık kalmak anlamına gelmektedir.
|
|
"madaralaşmak" kelimesi hangi anlama gelir?
|
Madara durumunda olmak
|
|
Arkadaşım "geçmiş zaman sıfat-fiili" dedi ama anlamını bilmiyorum, yardımcı olur musun?
|
"geçmiş zaman sıfat-fiili" kelimesinin anlamı: Geçmiş zaman kavramı veren ve isim, sıfat gibi kullanılan, -dik veya -miş ekleriyle kurulan sıfat-fiil: Bildiklerinizi anlatın. Tanıdık adam. Geçmişi saygıyla anıyoruz cümlelerindeki bildik, tanıdık, geçmiş birer geçmiş zaman sıfat-fiilidir
|
|
"karman çorman etmek" sözcüğünün anlamını açıklar mısın?
|
çok karışık ve düzensiz duruma getirmek
|
|
"oynaşmak" ne demektir?
|
"oynaşmak" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. Birbiriyle oynamak
2. Karşılıklı sevişmek, sevgi gösterisinde bulunmak, cilveleşmek, âşıktaşlık etmek, korte etmek
|
|
"(...-in) resmidir" ne demektir?
|
"(...-in) resmidir" kelimesinin anlamı: … olacağı kesindir, muhakkak … olacaktır
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "ağdalaşıverme" ne demek?
|
Bu kelimenin anlamı Ağdalaşıvermek işi
|
|
"hasıl" kelimesini duydum ama ne anlama geldiğini bilmiyorum.
|
Olan, ortaya çıkan, görünen
|
|
"tünmek" kelimesini hiç duymadım, ne anlama geliyor?
|
"tünmek" şu anlama gelir: Hava kararıp gece olmak
|
|
"sprey" sözcüğünün tanımı nedir?
|
"sprey" sözcüğünün sözlükteki anlamları:
1. Çok ince damlacıklar durumunda püskürtülen sıvı
2. püskürtücü
3. Püskürtüldüğünde saçın üzerinde koruyucu bir tabaka meydana getiren ve ana maddesi reçine olan ürün
|
|
"yalancı dünya" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"yalancı dünya": yalandünya
|
|
"saçak bulut" ne demektir?
|
"saçak bulut": İnce, tüy gibi saçaklı görünüşü olan buz parçalarından oluşmuş, kötü hava habercisi beyaz bulut; tüy bulut, sirrus
|
|
"şımarabilme" kelimesinin tanımı nedir?
|
"şımarabilme" kelimesi Şımarabilmek işi anlamına gelmektedir.
|
|
"ton"nın anlamını öğrenmek istiyorum.
|
"ton" kelimesi birden fazla anlama sahiptir:
1. İnsan veya çalgı sesinin yükseklik, alçaklık derecesi
2. Konuşmada sesin duyguları belirtecek biçimde çıkması
3. Bir rengin koyuluk veya açıklık derecesi
4. Ses titreşimlerinin birbirine göre yükseklik alçaklık durumu; ötüm, titrem
|
|
"anarşistleşmek" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
Bu kelimenin anlamı Anarşist özelliği taşımak
|
|
"kolayına" kelimesinin tanımı nedir?
|
"kolayına": kolaylıkla
|
|
"pişirmek" kelimesini hiç duymadım, ne anlama geliyor?
|
"pişirmek" kelimesinin farklı kullanımları şöyledir:
1. Bir besin maddesini gerektiği kadar ısıda tutarak yenebilecek veya içilebilecek bir duruma getirmek
2. Isı etkisiyle belirli bir kullanıma elverişli duruma getirmek
3. Çalışarak öğrenmek
4. olgunlaştırmak
5. Bunaltacak kadar ısıtmak, yakmak
|
|
"tedviren" kelimesinin anlamı nedir?
|
Devretmek üzere
|
|
"bilader ağacı" sözcüğünün tanımı nedir?
|
Bu kelimenin anlamı kaju
|
|
"kuyruksuzlar" kelimesinin tanımı nedir?
|
"kuyruksuzlar" kelimesinin tanımı: kurbağalar
|
|
"masada kazanmak"nın anlamını öğrenmek istiyorum.
|
"masada kazanmak": çeşitli sebeplerle kaybettiği hak ve varlıkları diplomatik bir görüşme, sözleşme veya mahkeme kararıyla kazanmak
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "teşhis ve intak" ne demek?
|
"teşhis ve intak" kelimesinin tanımı: kişileştirme
|
|
"kambiyo cirosu" sözcüğünün tanımı nedir?
|
"kambiyo cirosu" kelimesinin anlamı: Döviz kurunun, poliçenin ciro edilmesi ile sabit duruma getirilmesi
|
|
Bir cümlede "bozukluk" kelimesi geçti, anlamını bilmiyorum.
|
"bozukluk" kelimesinin anlamları şunlardır:
1. Bozuk olma durumu; ayıp, halel, kusur, özür, defo, fesat, illet, sakamet, sekte
2. bozukpara
|
|
Okuduğum metinde "edip" kelimesi var, anlamını söyler misin?
|
"edip" kelimesinin anlamı: Edebiyatla uğraşan, edebî eser veren kimse; yazar
|
|
"mütemekkin" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
"mütemekkin" kelimesinin anlamı: yerleşik
|
|
"kalas gibi" kelimesini duydum ama ne anlama geldiğini bilmiyorum.
|
"kalas gibi" kelimesi söz ve davranışlarında incelikten yoksun anlamına gelmektedir.
|
|
"ekosistem" kelimesinin tanımı nedir?
|
"ekosistem" kelimesi Belirli bir alanda bulunan canlılar ile bunları saran çevrenin karşılıklı ilişkileri ile meydana gelen ve süreklilik gösteren ekolojik sistem anlamına gelmektedir.
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "tapınabilme" ne demek?
|
"tapınabilme" şu anlama gelir: Tapınabilmek işi
|
|
"ağırdan almak" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"ağırdan almak" sözcüğünün sözlükteki anlamları:
1. bir işi gereken süre içinde bitirmemek, geciktirmek
2. bir işi gönülsüz, isteksiz yapmak
|
|
"kaşık" kelimesinin tanımı nedir?
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. Sulu veya bazı ufak taneli yiyecekleri ağza götürmeye yarayan saplı sofra aracı
2. Ucu iğneli kaşık biçimindeki olta
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "imtiyazlıca" ne demek?
|
"imtiyazlıca": ayrıcalıklıca
|
|
"basılabilme" sözcüğünün tanımı nedir?
|
"basılabilme" kelimesinin tanımı: Basılabilmek işi
|
|
"hikmetli" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
Hikmeti olan
|
|
"naz" kelimesini hiç duymadım, ne anlama geliyor?
|
"naz" sözcüğünün sözlükteki anlamları:
1. Kendini beğendirmek amacıyla yapılan davranış
2. İsteksiz gibi görünerek yalvartmak amacıyla yapılan davranış
3. Şımarıkça davranış
|
|
"çocukluluk" kelimesinin anlamı nedir?
|
Bu kelimenin anlamı Çocuklu olma durumu
|
|
"nepotizm" kelimesinin tüm anlamlarını açıklar mısın?
|
"nepotizm" kelimesi Akraba ve yakın arkadaşları kayırma anlamına gelmektedir.
|
|
"Osmanlı tokadı" sözcüğünün tanımı nedir?
|
"Osmanlı tokadı" kelimesinin anlamları şunlardır:
1. Sert ve etkili tokat
2. Sert ve etkili uyarı
3. Ezici üstünlük
|
|
"süprüntücü" kelimesinin anlamı nedir?
|
Bu kelimenin çeşitli anlamları vardır:
1. Herhangi bir yerin süprüntüsünü temizleyen kimse
2. Her şeyin en kötüsünü alan veya satan kimse
|
|
Kelime hazinemi geliştiriyorum, "elektronik posta" ne demek?
|
"elektronik posta" kelimesinin anlamı: Her türlü bilgisayar, tablet ve cep telefonunda okunup yazılabilmesi için özel olarak elektronik ortamda üretilmiş posta; elektronik ileti, elmek, e-posta
|
|
"korumacılık" kelimesinin anlamını bilmiyorum, açıklayabilir misin?
|
Ekonomik gücü yükseltmek için ulusal ekonominin gümrük tarifeleri ile dış rekabete karşı korunmasını savunan görüş; himayecilik
|
|
"kasket" kelimesi hangi anlama gelir?
|
"kasket" kelimesinin anlamı: Genellikle erkeklerin giydiği, önü siperli başlık
|
|
Bir cümlede "formaldehit" kelimesi geçti, anlamını bilmiyorum.
|
"formaldehit" kelimesinin tanımı: Doymuş aldehitlerin ilk üyesi olan, renksiz, keskin ve yakıcı kokulu, mukozaları aşırı tahriş eden, kolayca alevlenen bir gaz
|
Turkish Dictionary Dataset
Dataset Description
The Turkish Dictionary Dataset is a semi-synthetic dataset created from the Turkish Language Association's (TDK) official dictionary. The actual dictionary entries are processed and transformed into instruction-following format, generating structured instruction-output pairs for NLP training purposes.
Dataset Structure
The dataset contains three subsets in JSONL format:
Full Definitions: Dictionary definitions converted to instruction-response format Synonyms: Synonym relationships presented as instruction-based queries Example Sentences: Usage examples structured as conversational prompts All entries follow the standard instruct format:
{"instruction": "...", "input": "", "output": "..."}
Use Cases
- Fine-tuning language models on Turkish linguistic knowledge
- Training instruction-following models
- Semantic analysis and vocabulary expansion research
- Turkish language learning applications
Data Source
The base data is sourced from the Turkish Language Association's (Türk Dil Kurumu) Güncel Türkçe Sözlük, transformed into semi-synthetic instruction data through automated processing.
Citation
If you use this Turkish Dictionary Dataset in your research or work, please consider citing it:
@misc{yourusername_2025_turkish_dictionary_hf,
author = {Openzeka},
title = {Turkish Dictionary Dataset},
year = {2025},
publisher = {Hugging Face},
howpublished = {\url{https://huggingface.co/datasets/yourusername/turkish-dictionary-dataset}}
}
- Downloads last month
- 32