Datasets:
OsBaran
/
tryTr2

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
2
text
stringlengths
1
28.4k
label
int64
0
1
__index_level_0__
int64
0
15k
*Bu içerik "Meksika'da 2 kişi WhatsApp'tan yayılan sahte haber sonrası yakılarak öldürüldü" başlığıyla BBC Türkçe tarafından 12 Kasım 2018 tarihinde yayınlanmıştır.
0
14,728
Sosyal medyada paylaşılan bir videonun hiç aya gidilmediği ve aslında görüntülerin bir film setinde çekildiğini gösterdiği iddia edildi. Paylaşımda görüntülerin WikiLeaks tarafından sızdırıldığı da öne sürülmüş. 
0
14,729
Sosyal medyada ve kapalı mesajlaşma platformlarında yer alan bir paylaşımda, Wikipedia’daki bir haritanın Türkiye’deki kesinleşmiş ve şüpheli Covid-19 vakalarının illere dağılımını gösterdiği iddia edildi. Paylaşım, Teyit’e ihbar olarak da gönderildi. Wikipedia’daki haritaya göre, kırmızı renk kesin vakaların, mavi renk ise şüpheli vakaların bulunduğu şehirleri gösteriyor. 
0
14,730
Sosyal medyada yapılan bir paylaşımda Beşiktaş’ın eski futbolcusu Wout Weghorst’un Türkiye Ligi için “Futbolcuların daha çok para kazanmak veya tatil yapmak için gittikleri bir mezarlık” dediği iddia edildi. Paylaşım milyonlarca kez görüntülendi.
0
14,731
Covid-19 salgını ile ilgili komplo teorilerinin odağını oluşturan Wuhan laboratuvarının (Wuhan Viroloji Enstitüsü) ve Covid-19 aşısını geliştiren Pfizer’ın, Glaxo adlı ilaç şirketine ait olduğu iddia edildi. Ayrıca Pfizer, George Soros’un kurduğu Open Foundation Society, Wuhan laboratuvarının inşasını yapan Alman şirketi Winterthur, Alman Allianz şirketi, Vanguard şirketi, BlackRock ve Bill Gates’in kurucusu olduğu Microsoft şirketi arasında da bağlantı olduğu öne sürülmüş.
0
14,732
Sosyal medyada yayılan bir paylaşımda, China Daily’nin 2018’de Wuhan Viroloji Enstitüsü’nde 1500’den fazla virüs çeşidinin saklandığını açıkladığı, salgının ardından bu tweetin silindiği iddia edildi. Yeni Akit, Milliyet, Milli Gazete, Takvim, Haber 7 ve Sabah gibi sitelerde de yer alan haberde, yeni koronavirüsün de bu laboratuvarda tutulduğu ve fotoğraflarda görüldüğü kadarıyla laboratuvardaki güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğu ifade edildi. Haber, İngiliz bulvar basınında da geniş yer buldu.
0
14,733
Covid-19 salgını beraberinde birçok bilinmeyeni de getirdi. Her ne kadar koronavirüslerin kökeni hayli geçmişe dayansa da ailenin yeni ferdi SARS-CoV-2’nin insanlarda ne gibi etkileri olacağı, tedavisi ve nasıl bir seyirde gideceği kesin olarak bilinmiyor. Bu belirsizlik hali de virüsle ilgili çıkan haberlere daha fazla şüpheyle yaklaşılmasının temel noktalarından biri. Haber sitelerinde yayılan ve Teyit’e ihbarolarak gönderilen bir iddia da bu tablo nedeniyle fazlasıyla şüphe uyandırıyordu. 
1
14,734
Sosyal medyada yapılan paylaşımlarda Çin’in Wuhan kentinde futbolcu olan Tian Ming’in “Sonunda seyircimize kavuştuk ama koronavirüs Avrupa’da hâlâ atlatılamadığı için tekrar Çin’e bulaştırmaları söz konusu. Avrupalılardan rica ediyorum lütfen Çin’e gelip bize bulaştırmayın”  dediği iddia edildi. 
0
14,735
Sosyal medyada yapılan paylaşımlarda, alışveriş merkezlerinde, havalimanlarında, spor salonlarında güvenlik kontrolü için kullanılan X-Ray cihazlarından geçen çantalardaki besinlerin radyasyona maruz kaldığı ve bunun da sağlığı tehdit ettiği iddia edildi. 
0
14,736
2022’de Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasıyla platformda büyük bir dönüşüm yaşandı. Bunlardan biri de platformda dolaşıma giren yanlış bilgilerin hiç olmadığı kadar artması.
0
14,737
Bir yaban domuzunun kayak yapan insanlara saldırdığı anları gösteren görüntüler sosyal medyada ve bazı haber sitelerinde, Antalya’da kaydedildiği iddiası ile paylaşıldı.
0
14,738
Sosyal medyada paylaşılan gönderilerde, Cumhurbaşkanı kararıyla yabancıların taşınmaz varlık alımıyla Türk vatandaşlığı edinmesi şartlarının genişletildiği iddia edildi. İddiaya göre yeni karar, artık arazi satın alarak Türk vatandaşı olunabilmesini sağlıyor. Arsada kat mülkiyeti ya da kat irtifakı olması veya arsa üzerinde yapı bulunması, vatandaşlık için yeterli.
0
14,739
Sosyal medyada paylaşılan bazı gönderilerde, Mustafa Kemal Atatürk'ün 1923’te yabancıların maden aramasına engel olan anayasal bir düzenleme yaptığı, bu düzenlemenin AK Parti döneminde kaldırıldığı iddia edildi. Gazeteci Hüseyin Hakkı Kahveci’nin Ağustos 2019’daki paylaşımı, yaklaşık 679 retweet ve bin 500 beğeni aldı.
0
14,740
Sosyal medyada uzun zamandır dolaşan bir video, Yahudilerin kadınları düğünde boyunlarına zincir vurarak aşağıladıklarını gösterdiği mesajıyla birlikte paylaşılmaya devam ediyor. Paylaşımlara göre, videoda gelinin dans ettiği görülen erkek müstakbel kocası ve elinde kadının zincirini tutuyor. 
0
14,741
Sosyal medyada bir polis aracının yakılmaya çalışıldığını gösteren görüntülerin Türkiye’den olduğu iddia edildi. Paylaşımda videonun PKK sempatizanı bir grubun polis aracına saldırı anlarını gösterdiği öne sürüldü.
0
14,742
24 Şubat 2022’de başlayan Ukrayna Rus çatışmaları, video oyunlarına ait görüntülerin gerçek gibi paylaşıldığı bir başka kriz oldu. Şimdiye kadar Arma 3 isimli video oyuna ait görüntüler Türkiye ve dünyadaki birçok kullanıcı tarafından dolaşıma sokuldu. Video oyunlarındaki ileri düzeydeki görsel gelişmeler bu görüntülerin bir şekilde kullanıcılar tarafından gerçek sanılmasına yol açabiliyor. 
0
14,743
Araştırmalara göre, bir bilgi kaynağının güvenilir olmadığı bilinse bile, yeterince sık tekrarlanması halinde birçok insan yanıltıcı bilgilere inanmaya başlayabiliyor.
0
14,744
Bu içerik ilk kez "We built a Twitter bot that replies to people who share fake news" başlığıyla Medium'da 18 Aralık 2016 tarihinde yayınlanmış ve Yusuf Tatlı tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,745
Bu içerik ilk kez "Fake News is about to get even scarier than you ever dreamed" başlığıyla Vanity Fair tarafından 26 Ocak 2017 tarihinde yayınlanmış ve Dilara Ergül tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,746
Geçtiğimiz sene Nieman Journalism Lab’e 2016’da gazeteciliğin nasıl olacağına dair öngörülerini aktaran gazeteciler, Facebook’un haberleri yutacağı ve içerikler için neredeyse tek platform haline geleceği endişelerini aktarmıştı.
0
14,747
Bu içerik ilk kez The True History of Fake News başlığıyla The New York Review tarafından 13 Şubat 2017 tarihinde yayınlanmış ve Gülin Çavuş tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,748
*Bu içerik ilk kez "Fixing Fake News Won't Fix Journalism" başlığıyla Wired tarafından 13 Mart 2017 tarihinde yayınlanmış ve Melek Güler tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,749
Bu içerik ilk kez  "How Fake News Tricks Your Brain" başlığıyla National Geographic tarafından 24 Mart 2017 tarihinde yayınlanmış ve Ekin Gürel tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,750
Yapay zeka kurgu yazıyor, Van Gogh'tan ilham alan görüntüler üretiyor ve orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Bununla da kalmıyor, artık bir zamanlar insanlarla sınırlı başka bir işe de girişiyor: propaganda ve dezenformasyon üretmek.
0
14,751
İnsanın içinde bulunduğu her durumu, koşulu, deneyimi tarif etmede atasözü ve deyimlerin yeri ayrıdır. Toplumun ortak olarak kullandığı bu kalıplaşmış sözlerden bazılarının dilimize zamanla yanlış yerleştiği yönünde iddialar da karşımıza çıkıyor.
0
14,752
Bu içerik ilk kez "How to cover pols who lie, and why facts don’t always change minds: Updates from the fake-news world" başlığıyla Nieman Lab tarafından 21 Şubat 2017 tarihinde yayınlanmış ve Ekin Gürel tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,753
Başkalaşım (metamorfoz) geçiren canlıların hayranlık uyandırdığı malum. Sosyal medyada bir görselle birlikte yayılan bazı paylaşımlarda, bu doğal biyolojik prosese, hiç de Kafkaesk olmayan bir “yücelik” atfedilmiş: Buna göre, kelebekler hayal kurabiliyorlar, hatta bu o kadar mühim bir beceri ki, yalnız hayal kurabilenler erişkinliğe ulaşabiliyor. 
0
14,754
Sosyal medyada sıkça paylaşılan ve etkileşim alan bir gönderide korku filmi izlerken gülen tek milletin Türkler olduğu iddia edildi.
0
14,755
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerin, nehirde yıkanırken bir yerli tarafından kovalanan adamı gösterdiği iddia edildi.
0
14,756
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın 14 Haziran 2021’de Sosyal Güvenlik Kurumu’na kayıtlı tüm çalışanlar için Covid-19 aşı randevusu açılacağını açıklamasıyla, aşılamada kitlesel denebilecek bir momentum yakaladık. 
0
14,757
Kara Kutu: Yüzleşme Vakti isimli kitapta tarihsel yanlışlıkların bulunduğu birçok örnek mevcut. Örneğin Yalçın kitabın 204. sayfasında yer alan bir paragrafta depresyon vakalarında kullanılan Serzone (Nefazodone) isimli ilacın sarılık ve karaciğer iflasına yol açan yan etkileri sebebiyle “daha yeni” toplatıldığını iddia etti.
0
14,758
IBM'e göre her gün yaklaşık 2,5 kentilyon bayt yeni veri üretiliyor. Bilim insanı David Helfand’a göre bu, 5 trilyon kitaba eşit ve 485 metre yüksekliğindeki kitaplıklarla ekvatorun etrafını sarmaya yetecek kadar çok.
0
14,759
27 Haziran 2023’te Fransa’nın Paris şehrinin Nanterre banliyösünde 17 yaşındaki Nahel M.'in polisin dur ihtarına uymadığı gerekçesiyle öldürülmesinin ardından başlayan protestolar üzerine çok sayıda görüntü sosyal medyada yayıldı.
0
14,760
Fransa’nın başkenti Paris’te bir gencin polis tarafından öldürülmesinin ardından çıkan olaylar üzerine çok sayıda görüntü yayıldı. Yanan bir binayı gösteren videonun da Fransa’daki eylemlerde çekildiğini iddia edildi.
0
14,761
Takvim ve Yeni Akit gazeteleri, 15 Nisan 2019 tarihinde çıkan yangında hasar gören, Fransa’nın başkenti Paris’teki 850 yıllık Notre Dame Katedrali’nin yakınlarında, içinde benzin bidonları ve Arapça belgelerin olduğu terk edilmiş bir araç bulunduğunu iddia etti. Takvim gazetesinin internet sitesinde yer alan “Notre Dame Katedrali yangınında terör şüphesi” başlıklı haberde söz konusu arabanın katedralin birkaç yüz metre ilerisinde bulunduğu iddia edildi. Yeni Akit gazetesi ise “Katedral yangınını Müslümanların üzerine yıkacaklar” başlıklı haberinde The Telegraph isimli İngiliz gazetesinde bu iddianın dile getirildiğini belirtti.
0
14,762
Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın yanan bir Tesla aracını gösterdiği iddia edildi. 
0
14,763
Türkiye’de 28 Temmuz 2021 tarihinden bu yana farklı il ve ilçelerde orman yangınları devam ediyor. Yangınlar kontrol altına alınmaya çalışılırken, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türk Hava Kurumu yangınlara müdahalede geç ve yavaş kaldığı gerekçesiyle eleştiriliyor. 
0
14,764
Türk Hava Kurumu’na ait dokuz adet CL-215 tipi yangın uçağı bulunuyor. Gökçen Havacılık’ın sitesinde yer alan bilgilere göre uçaklar 2009 yılında THK envanterine eklenmiş. Tartışmalara konu olan uçakların isimleri ise sırasıyla TC-THK, TC-TKJ, TC-TKK, TC-TKL, TC-TKM, TC-TKT, TC-TKV, TC-TKY, TC-TKZ kuyruk tescil numaralarına sahip. Uçakların yaşları birbirlerinden farklı. En yaşlısı 1969’da faaliyete geçerken, en genç yangın söndürme uçağı 1998 yılında imal edilmiş. Konu hakkında hazırlanan bir broşürde, filonun yurtiçi ve yurtdışındaki orman yangınlarıyla mücadele edebilecek kabiliyette olduğu ifade ediliyor. Yine Gökçen Havacılık’ın internet sitesinde yer alan galeride de envanterdeki CL-125 yangın söndürme uçaklarından bazıları görülebiliyor. 
0
14,765
Akdeniz ve Ege bölgeleri başta olmak üzere Türkiye genelinde çıkan orman yangınlarının birçoğu kontrol altına alındı, ancak Muğla, Antalya, Adana, Isparta ve Denizli gibi illerde bazı noktalardaki yangınlar henüz söndürülemedi. Yangınlara yetkililer ve gönüllüler müdahale etmeyi sürdürüyor. Söndürme ve soğutma çalışmaları sürerken, bu sorumluluğun kimde olduğu konusunda tartışmalar meydana geldi.
0
14,766
Türkiye’de 28 Temmuz 2021'den bu yana 100'den fazla orman yangını çıktı. Ülkedeki farklı bölgelerde başlayan yangınların ardından sosyal medyada felaketlerle ilişkilendirilen fotoğraflar da dolaşıma girdi.
0
14,767
2021 yazında Türkiye’de ve Akdeniz havzasındaki çeşitli ülkelerde başlayan yangınlar şimdilik kontrol altında. Ancak olağandışı şekilde hızlanan ve büyük alanları etkisi altına alan bu yangınlar ilk değildi, uzmanlara göre iklim değişikliğini tetikleyen etkenler devam ettiği sürece son da olmayacak. Böyle kriz anları, internette şüpheli ve yanlış bilgilerin hızla dolaşıma girdiği bilgi krizlerine de yol açıyor. Yetkililer yanlış bilgilerin yangınla mücadelenin önünde bir engel oluşturduğunu hatırlatıyor. 
0
14,768
28 Temmuz 2021'da başlayan Türkiye’nin 38 iline yayılan 150 kadar orman yangınından 13’ü, 2 Ağustos 2021 tarihi itibariyle devam ediyor.
0
14,769
2012 yılında Geleceğe Dönüş filminden bir ekran görüntüsü internette yayılmaya başladı. Görselde, [zamanda yolculuk yapmak için kullanılan] DeLorean marka arabanın zamanda ileriye gittiği tarihin, 27 Haziran 2012 olduğu yazıyordu. Heyecan dolu gönderiler ve paylaşımlardan kısa süre sonra, görüntünün üzerinde oynandığı fark edildi. ‘Asıl’ tarih üç yıl sonraydı. Fakat bu ilk kez olmuyordu. Bundan iki yıl önce, yani 2010 yılında, benzer şekilde DeLorean'ın zaman sayacını gösteren üzerinde oynanmış bir görsel daha internette yayılmıştı.
0
14,770
Bize sunulan bir bilginin yanlış olması başlı başına bir problem; peki bilgi doğru olduğunda da onu olduğu gibi kavrayabiliyor muyuz? Yanıltıcı bilgiler sadece yanlış bilgilerden oluşmuyor. Yanlış bilgi ve onun etkileri üzerine yoğun bir şekilde konuştuğumuz şu dönemde biraz da doğru bilgiyle kurduğumuz ilişkiyi düzensizleştirebilen şeyler üzerine konuşalım.
0
14,771
*Bu içerik ilk kez "Avoiding the Echo Chambers About Echo Chambers" başlığıyla Medium'da 13 Şubat 2018 tarihinde yayınlanmış ve Beril Bulat tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,772
Teyitçiliğin önemi maalesef çoğu zaman kriz anlarında, acı biçimde anlaşılıyor. Ukrayna Rusya savaşında, İzmir depreminde, orman yangınlarında, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşanan bombalı saldırılarda ve pandeminin ilk haftalarında doğru bilgiye erişimin en hayati ihtiyaçlardan biri olduğunu gördük. Bu tür krizler daha ilk andan itibaren yanlış bilginin hızla yayılmasına yol açıyor. Ancak yanlış bilgi sadece ekranlarda kalmıyor, kriz anlarında gerçek hayatı da ciddi biçimde etkiliyor.
0
14,773
*Bu içerik "Sosyal Medyada #KesinBilgi'nin Peşine Düşmek" başlığıyla Bainet.org tarafından 11 Ekim 2014 tarihinde yayınlanmıştır.
0
14,774
Bu içerik ilk kez  "How Misinfodemics Spread Disease" başlığıyla The Atlantic tarafından 30 Haziran 2018 tarihinde yayınlanmış ve Emek Akman tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,775
*Bu içerik ilk kez "The psychology of misinformation: Why we’re vulnerable" başlığıyla First Draft News tarafından 20 Haziran 2020 tarihinde yayınlanmış ve Can Başaçek tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,776
*Bu içerik ilk kez "The psychology of misinformation: Why it’s so hard to correct" başlığıyla First Draft News tarafından 14 Temmuz 2020 tarihinde yayınlanmış ve Can Başaçek tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,777
*Bu içerik ilk kez "The psychology of misinformation: How to prevent it başlığıyla" First Draft News tarafından 27 Temmuz 2020 tarihinde yayınlanmış ve Can Başaçek tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,778
Bilim insanları söylentilerin toplum içinde yayılmasının salgın hastalıklara benzediğine inanıyor. Müthiş bir hızla kulaktan kulağa dolaşan söylentilere karşı doğru bilgi ise sandığımızdan çok daha yavaş yol alıyor.
0
14,779
İnternetin hayatımıza girdiği ilk yıllarda söylenenlere ve yazılanlara bugünden bakınca, o iyimser ve hatta ütopik yaklaşımı anlamak zor gelebilir, özellikle de o dönemi tecrübe etmediyseniz. Bugün internet dediğimizde genellikle aklımıza bilgiye sınırsız erişim veya özgürlükler değil; dev platformlar, yanlış bilgi sorunu, kapalı kutu algoritmalar ve bunun gibi negatif kavramlar geliyor. Eskiden internetin dünyayı bu özgür iletişim imkanı ile daha iyi bir yere dönüştüreceği fikri yaygınken, şimdilerde yine aynı imkanların dünyayı bir felakete sürükleyeceğini düşünenlerin sayısı her geçen gün artıyor.
0
14,780
Adalet ve Kalkınma Partisi ile Milliyetçi Hareket Partisi’nin TBMM’ye sunduğu “Basın Kanunu ve Bazı Konularda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” başlıklı teklif olduğu gibi yasalaşırsa, Türk Ceza Kanunu’na “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” diye yeni bir suç eklenecek; suçu işleyenler hapis cezasıyla karşılaşabilecek. 
0
14,781
*Bu içerik ilk kez "The Era of Whatsapp Propaganda Is Upon Us" başlığıyla Foreign Policy tarafından 17 Haziran 2017 tarihinde yayınlanmış ve Gizem Dikmen tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,782
*Bu içerik ilk kez "Misinformation and biases infect social media, both intentionally and accidentally" başlığıyla The Conversation tarafından 20 Haziran 2018 tarihinde yayınlanmış ve Rümeysa Sena Şahbaz tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,783
1588 yılının Temmuz ayında, İspanyol donanmasının yüzün üstünde gemisi ve 26 bin adamı, Protestan Kraliçe I. Elizabeth'i devirmek ve Katolik yönetimini yeniden kurmak için İngiltere'ye yelken açtı. Filo denizde iki ay geçirdikten sonra, Fransa kıyılarındaki İngiliz kuvvetleriyle karşılaşarak çetin bir çatışma geçirdi. Savaş sonucunun haberi Avrupa'ya yayıldı ve birçok insan İspanyol donanmasının, beklenildiği üzere savaşı kazandığını ve İngiliz filosunu ezdiğini öğrendi. Katolikler sokaklara dökülerek kutlamalar yaptı, Protestanlar ise ülkeler arası siyaset hızla hayatın içine girmeye başlarken kendilerine uygulanabilecek yaptırımlardan korkuyorlardı.
0
14,784
Yanlış Bilgileri Çürütme El Kitabı, en güncel araştırmalardan yola çıkarak çürütmenin nasıl, hangi yöntemlerle ve ne zaman yapılması gerektiğine yönelik ipuçları veren bir rehber niteliğinde. George Mason Üniversitesi Center for Climate Change Communication tarafından desteklenen, alanında uzman 22 araştırmacının bir araya gelerek hazırladığı ve Teyit’in Türkçeleştirdiği el kitabını Teyit’in yayınlar sayfasından indirebilir ve okuyabilirsiniz.
0
14,785
Yanlış Bilgileri Önceden Çürütme Rehberi şimdi Teyit'te yayında!
0
14,786
*Bu içerik ilk kez "Six tips for inoculating yourself against disinformation" başlığıyla IREX arafından 18 Ekim 2019 tarihinde yayınlanmış ve Kansu Ekin Tanca tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,787
“Yanlış bilgi” (mezenformasyon) 2018’de Dictionary.com tarafından yılın kelimesi seçilmiş, platform yıl içinde “yankı fanusu,” “teyit yanlılığı,” “filtre balonu” ve “sahte haber” gibi kavramları siteye eklemeye ve bu kelimelerin örneklerini sık sık güncellemeye başlamıştı. 2019 yılına gelindiğinde ise yanlış bilgi sorununun çözümünün “medya okuryazarlığı” olduğu konusundaki fikir birliği artmış ve bu yönde çalışmalar başlamıştı. Eğitimler kısa sürede sadece sahte haberlerle karşılaşan yetişkinleri, akademisyenleri ve gazetecileri değil, internetle belki de ilk defa anlamlı bağlar kuran çocukları da kapsayacak şekilde geliştirildi. Yanlış bilgi sorununun, gelişen teknoloji ve artan internet yetkinliği nedeniyle daha büyük tehlikelere yol açabileceği öngörüsü sayesinde şu anda, internet çağının içine doğan yeni neslin faydalanabileceği ve daha yolun başındayken temel sorun ve çözümleri öğrenebileceği eğitim girişimleri oluşturulmuş oldu. 
0
14,788
Bilgiye erişimimiz fazlasıyla kolaylaştı, ancak bu hızlı bilgi akışının içinde sadece doğrular yer almıyor. Haliyle işimize yarayan ve doğru bilgiyi ayrıştırmak çaba gerektiriyor. Yanlış bilginin yayılmasını engellemek, bilginin doğrusunu paylaşmak böylesi bir ortamda çok kritik. Yanlış bilgiye karşı yapılan düzeltmelere, aile ve yakın arkadaş gibi sağlam bağlarımızın olduğu kişilerden geldiğinde daha çok kulak veriyoruz.
0
14,789
*Bu içerik ilk kez "Bots spread a lot of fakery during the 2016 election. But they can also debunk it" başlığıyla Poynter arafından 20 Kasım 2018 tarihinde yayınlanmış ve İlayda Ece Ova tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,790
*Bu içerik ilk kez "You are probably spreading misinformation. Here’s how to stop" başlığıyla The Washington Post tarafından 5 Haziran 2020 tarihinde yayınlanmış ve Can Başaçek tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,791
Yanlış bilgi söz konusu olduğunda yetkililerin tepkileri birbirinden kopuk. Kasım 2020’de ekibim Covid-19 aşılarıyla ilgili Instagram, Twitter ve Facebook’tan topladığımız, 20 milyon gönderi hakkında bir rapor yayınladı (Yanlış bilgi içeren paylaşımları toplama amacıyla yola çıkmadığımızı belirtmek isterim, sadece insanların aşılar hakkında nasıl konuştuğunu öğrenmek istiyorduk). Ekip, bu geniş veri setinden, aşı olmanın güvenliği, etkinliği ve gerekliliği ile aşının üretilmesinin siyasi ve ekonomik motivasyonları da dahil olmak üzere birkaç temel anlatı belirledi.
0
14,792
2017 sonbaharında Collins Dictionary yılın kelimesini “sahte haber” olarak seçti. Bu karara itiraz etmek zordu. Gazeteciler bu ifadeyi internetteki yanlış ve yanıltıcı bilgilere karşı farkındalık yaratmak için kullanıyordu. Akademisyenler bu konuda bolca yayın yapmaya ve hatta bu isimli konferanslar vermeye başlamıştı. Ve elbette ABD Başkanı Donald Trump, hoşlanmadığı neredeyse her şeyi itibarsızlaştırmak için bu sıfatı sürekli olarak kullanıyordu.
0
14,793
*Bu içerik ilk kez "A Wild Plan to Crowdsource the Fight Against Misinformation" başlığıyla Wired tarafından 17 Nisan 2017 tarihinde yayınlanmış ve Sonay Ün tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,794
1996'da Brewster Kahle tarafından kurulan ve başlıca amacı tüm bilgilere evrensel erişimi sağlamak olan Internet Archive, kâr amacı gütmeyen ve halka açık dijital bir kütüphane. Archive aynı zamanda yanlış bilgi sorunuyla mücadelede hem teyitçilerin hem de bireysel kullanıcıların sıkça başvurduğu bir araç. İçinde barındırdığı Wayback Machine dilediğiniz siteyi arşivlemeye ve eğer daha önce arşivi alınmış bir içeriği bulmanıza olanak tanıyor. Bu sayede silinen, değiştirilen veya bir anda ortadan kaldırılan içerikleri ve siteleri bulmak yalnızca birkaç saniyemizi alıyor.
0
14,795
Yanıltıcı ve yanlış bilgiler, toplumlar için büyük bir tehdit oluşturarak demokrasiyi zayıflatma potansiyeline sahip. Toplumsal bağları koparabilen yanlış bilgiler sandık başında, markette veya hastanelerde yapacağımız tercihler üzerinde ciddi etkilere sebep olabilir. 
0
14,796
Kriz anlarında doğrulama yapmak ve kullanıcıların doğru bilgiye ulaşmasını amaç edinen Teyit, özellikle yaz aylarında Türkiye ve dünyada yaşanan orman yangınları sırasında fazla mesai yapıyor. Şimdiye kadar İzmir, Tunceli ve geçtiğimiz yaz Yunanistan’da yaşanan yangınlardan sonra sosyal medyada ortaya çıkan yanlış görüntülerin doğrularını kullanıcılarla paylaştık. Ancak, kriz anı olarak nitelenebilecek orman yangınlarından sonra ortaya atılan yanlış görüntülerin doğrusunu göstermek, internet kullanıcıları tarafından neredeyse her seferinde “Ne fark eder?” sorusuyla eleştiriliyor. Bu yazıda “Ne fark eder?” sorusuna bir eleştiri getirip “yanlış görüntülerle doğru sonuçlara” ulaşılamayacağını aktarmaya çalışacağım.
0
14,797
İsrail Savunma Bakanı’nın Pakistan'ın Suriye'ye asker göndermesi durumunda, Pakistan'ı nükleer bir saldırıyla yok edeceği bilgisinin yer aldığı AWD News sitesindeki haberin gerçek olmadığı anlaşıldı ve bu İsrail ile Pakistanlı bürokratlar arasında gerginliğe sebep oldu.
0
14,798
Bu içerik ilk kez "A Call for Cooperation Against Fake News" başlığıyla Medium'da 26 Kasım 2016 tarihinde yayınlanmış ve Yusuf Tatlı tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,799
ABD’deki başkanlık seçimlerinin ardından özellikle Facebook’un yalan haberlerin yayılmasına aracı olduğu iddiası üzerine başlayan tartışmalar yeni çözüm arayışlarını da beraberinde getirdi. Peki sosyal medya kullanıcılarının yalan haberlerin yayılmasının önüne geçmek için yapabileceği bir şey yok mu?
0
14,800
Her ne kadar bilgi düzensizliği kavramı yakın bir zamana kadar literatürde pek fazla kullanılmamış olsa da kavramın köklerinin insanlık tarihinin ilk günlerine uzanmış olabileceğini düşünmek yanıltıcı olmayabilir. Nitekim insanın, sosyal bir canlı olarak içerisinde yaşadığı toplumda attığı adımlara meşruiyet kazandırmak adına kimi zaman doğru kimi zamansa bütünüyle yanlış bazı hikayelere başvurduğu görülüyor. Bu, insanın içerisinde yaşadığı toplumdaki konumunu korumak için geliştirdiği bir çeşit araç gibi de düşünülebilir. Bu aracın yanlış hikayelerle beslenmesi durumunda bir hayli tehlikeli gelişmelere yol açabildiği ise insanlık tarihinden çeşitli kareler eşliğinde anlaşılabiliyor. “Savaş ve yalanları: Savaşı başlatan yalanlar” başlıklı yazımda bu karelerden bazılarına rastlayabilirsiniz.
0
14,801
ChatGPT 3.5'in kamuoyuna sunulmasından bu yana çok zaman geçmedi. Diğer büyük dil modellerinin de piyasaya sunulmasıyla bu alandaki rekabet epey hızlandı. Geliştirilen her yeni modelin farklı özellikleri, avantaj ve dezavantajlarıyla beraber tartışılıyor. Üretken dil modellerinin neredeyse tamamının ortak bir sorunu da var: Yapay zekâ halüsinasyonu.
0
14,802
ChatGPT 3.5'in kamuoyuna sunulmasından bu yana çok zaman geçmedi. Diğer büyük dil modellerinin de piyasaya sunulmasıyla bu alandaki rekabet epey hızlandı. Geliştirilen her yeni modelin farklı özellikleri, avantaj ve dezavantajlarıyla beraber tartışılıyor. Üretken dil modellerinin neredeyse tamamının ortak bir sorunu da var: Yapay zekâ halüsinasyonu.
0
14,803
Yapay zekâ teknolojisi dijital araçlarımıza ve günlük rutinlerimize yerleşmeye devam ederken, neyin yapay zekâ kullanılarak üretildiği tespit etmek zorlaşıyor. Bunu kolaylaştırmak isteyenlerin ise aklına ilk olarak yapay zekâyla üretilen içerikleri etiketlemek geliyor. Etiketlemenin çözüm vaadini yüzeysel bulanlar da var. 
0
14,804
Royal Roads Üniversitesi'nde medya ve dijital iletişim alanında araştırmalarını yürüten akademisyen Jaigris Hodson, derslerinden birinde öğrencilerinden ChatGPT'ye soru sormalarını ve sonrasında yanıtları tartışmalarını istedi. Fakat bu sırada Hodson'ın tahmin edemeyeceği bir olay yaşandı: Öğrencilerden bazıları ChatGPT'ye hocalarının biyografisini sormuştu. 
0
14,805
Midjourney’den DALL-E’ye, DeepAI’dan Stable Diffusion’a 2022 görsel odaklı yapay zekâ uygulamalarının popülerliğinin zirve yaptığı bir yıl oldu. Öyle ki Google Trends verilerine göre, "yapay zekâ" konusu arama motorunda bugüne kadarki en yüksek trafik akışına ulaştı.
0
14,806
*Bu içerik ilk kez "Not our Father’s Bots: AI Is Making Fake News Look Real" başlığıyla Council on Foreign Relations Foreign Affairs tarafından 2 Ağustos 2019 tarihinde yayınlanmış ve Sonay Ün tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,807
Dünya Ekonomik Forumu’nun 2024 Küresel Riskler Raporu çarpıcı bir uyarıda bulunuyor: Başta yapay zekâ sahteciliği yani deepfake olmak üzere yanlış bilgi ve dezenformasyon, önümüzdeki iki yıl içinde dünyanın karşı karşıya kalacağı kısa vadeli en ciddi küresel riskler arasında ilk sırada.
0
14,808
Sosyal medyada yapılan bir paylaşımda yapay zeka tarafından üretilen bir videonun, insan evriminin dünü, bugünü ve yarınının simülasyonunu yansıttığı iddia edildi. 
0
14,809
Üretken yapay zekâ teknolojisindeki hızlı ilerleyiş, sentetik medyanın insan duyularıyla ayırt edilmesini epey zorlaştırdı.
0
14,810
Bilgi düzensizliğinin karşı karşıya olduğumuz en büyük sorunlardan biri olduğuna hala inanmıyor musunuz?
0
14,811
Sosyal medyada paylaşılan haberler ile yapay zekâ destekli bir dronun “insanları öldürme” komutunu veren operatörünü öldürdüğü iddia edildi. 
0
14,812
Geçtiğimiz ayın en çok konuşulan meselelerinden biri, İngiliz Kraliyet Ailesi üyesi Galler Prensesi Kate Middleton’ın paylaştığı, manipüle edildiği anlaşılan fotoğrafla birlikte arşa çıkan, yokluğuna dair üretilen komplo teorileri oldu.
0
14,813
Geçtiğimiz ayın en çok konuşulan meselelerinden biri, İngiliz Kraliyet Ailesi üyesi Galler Prensesi Kate Middleton’ın paylaştığı, manipüle edildiği anlaşılan fotoğrafla birlikte arşa çıkan, yokluğuna dair üretilen komplo teorileri oldu.
0
14,814
Bu yazıyı bir sene önce bugün yazsaydım, muhtemelen yapay zekâ desteğiyle üretilen görselleri gerçek fotoğraflardan ayırt etmeye yönelik birkaç ipucuyla başlardım. Ancak bugün o ipuçları bizi her zaman gerçeğe ulaştırmaya yetmiyor.
0
14,815
Bu yazıyı bir sene önce bugün yazsaydım, muhtemelen yapay zekâ desteğiyle üretilen görselleri gerçek fotoğraflardan ayırt etmeye yönelik birkaç ipucuyla başlardım. Ancak bugün o ipuçları bizi her zaman gerçeğe ulaştırmaya yetmiyor.
0
14,816
Kısa bir süre önce, ünlülerin deepfake teknolojisi ile müstehcen görüntülerinin oluşturulduğuna şahit olmuştuk. Yapay zekâ aynı zamanda müzik sektöründe, sürücüsüz yarış arabalarında ve yanlış bilgi yayma gibi farklı alanlarda da karşımıza çıkıyor.
0
14,817
6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremlerden sonra, afet bölgesinde barınma ve gıda başta olmak üzere birçok temel ihtiyaç gündeme geldi. Sivil toplum örgütleri, yerel yönetim ve gönüllü, bölgedeki en hayati ihtiyaçlardan biri olan çadır ve konteyner konutlar için çağrıda bulundu.
0
14,818
Sosyal medyada paylaşılan ve Teyit’e de ihbar olarak gönderilen bir videonun yeni koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye’de halkın yardımlaşmasını gösterdiği iddia edildi. 
0
14,819
Paylaşılan gönderilerde, 2022-2023 eğitim öğretim yılı için yarıyıl tatilinin on beş günden bir aya uzatıldığı öne sürüldü.
0
14,820
Bu içerik ilk kez "What to do if the older people in your life are sharing false or extreme content" başlığıyla Buzz Feed News tarafından 23 Temmuz 2019 tarihinde yayınlanmış ve Sonay Ün tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
14,821
Sosyal medyada ve Onedio, Habertürk,Listelist gibi sitelerde yer alan haberlerde, Rus fotoğrafçının Carl ve Ellie Fredricksen çiftinin yıllardır süren aşkını gösterdiği iddia edilen fotoğrafları paylaşıldı.
0
14,822
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce bir açıklamasında muhalefetin iktidara geldiğinde İHA ve SİHA’ları durduracağını söylediğini öne sürmüştü. Ancak Millet İttifakı içinde yer alan siyasi partilerin bu yönde seçim vaadi bulunmadığını bulgularıyla ortaya koymuştuk. Tam tersi Millet İttifakı Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun İHA ve SİHA’ları destekleyen açıklamaları da var.
0
14,823
Sosyal medyada viral olan, bir grup yavru köpeğin yavru kedileri koruduğu videonun Türkiye’deki depremlerden sonra bir enkazda çekildiği iddia edildi.
0
14,824
Yeni koronavirüs salgını sosyal medyada ciddi bir yanlış bilgi sirkülasyonununa neden oldu olmasına, ama yaygın medyadaki durum da çok farklı değildi. Televizyonlarda saatlerce süren tartışma programlarında dile getirilenler de yangına körükle gitti. Bu programlardan birinde Prof. Dr. Mehmet Ceyhan dayanamamış ve isyan etmişti. Bu programlarda sık gördüğümüz kişilerden biri de onkolog Dr. Yavuz Dizdar. 
0
14,825
Sosyal medyada ve Facebook’ta 23 Ekim 2019’da yapılan bir paylaşımda Yavuz Sultan Selim Üniversitesi’nde yazılan bir doktora tezinde Suriyeli bir kişinin sözlerinden alıntı yapıldığı iddia edildi. Aynı iddia Ajans 09, Sivil Hareket, Sanal Basın, Karabük Biz Haber ve Ekşi Sözlük’te de yer aldı.
0
14,826
Sapiens ve Homo Deus kitaplarıyla tanınan İsrailli tarihçi Yuval Noah Harari’nin, komplo teorisyenlerinin internete erişimlerinin yasaklanması çağrısında bulunduğu iddia edildi. 
0
14,827