id
stringlengths
6
8
text
stringlengths
70
2.96k
10_1_1
lÌ, Ñ- CA. LỊCH SỬ VÀ SỬ HỌC HIỆN THỰC LỊCH SỬ VÀ NHẬN THỨC LỊCH SỬ Học xong bài này, em sẽ: s _ Trình bày được khái niệm lịch sử, Sử học. » _ Nêu được chức năng, nhiệm vụ, đối tượng nghiên cứu, một số nguyên tắc, phương pháp cơ bản của Sử học. » _ Phân biệt được các nguồn sử liệu, hiện thực lịch sử và nhậ...
10_1_2
1. Lịch sử là gì? Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ. Lịch sử loài người là toàn bộ những hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến ngày nay, bao gồm cả lịch sử quá trình tương tác của con người với tự nhiên và quá trình con người tương tác với nhau. TƯ LIỆU 1. Lịch sử “là quá trình tương tác không ngừng...
10_1_3
EM CÓ BIẾT? Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng Theo một truyện dân gian: Một hôm, năm ông thầy bói nghe nói có con voi đứng ở gần cổng chợ, bèn rủ nhau đến xem. Ông thứ nhất hạm vào tai voi, nói: “Con voi giống như cái quạt Ông thứhaichạmvào mình voi thì reo lên: “Con voi to như cái nhà. Ông thứ ba chạm vào chân ...
10_1_4
@ 1. Em hiểu câu nói của Ét-uốt Ha-lét Ca trong Tư liệu 1 (tr. 7) như thế nào? 2. Dựa vào Tư liệu 2 (tr. 7), hãy cho biết hình ảnh nào thể hiện hiện thực lịch sử, hình ảnh nào thể hiện nhận thức lịch sử? 3. Khai thác Tư liệu 3 (tr. 8), em hãy chỉ ra điểm giống và khác nhau trong nội dung hai tấm bia. Theo em, vì sao...
10_1_5
s Chức năng, nhiệm vụ của Sử học mm 5. Góp phần truyền bá những giá trị và truyền thống tốt đẹp trong lịch sử cho thế hệ sau, góp phần giáo dục đạo đức, tinh thân dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước, bồi dưỡng lòng n dung, nhân ¡Cung cấp tri thức khoa học, giúp con người tìm hiểu, khám phá hiện thực lịch sử m...
10_1_6
TƯ LIỆU 4. 4.1. Câu chuyện Thôi Trữ giết vua Chuyện xảy ra vào năm 558 TCN ở nước Tề (Trung Quốc). Thôi Trữ - Tướng quốc nước Tề đã giết chết vua Tế Trang Công (Khương Quang). Sự kiện này được viên Thái sử — người có nhiệm vụ ghi chép các việc diễn ra ở các nước chư hầu thời đó - ghi lại trên tấm thẻ tre, rằng: “Mùa h...
10_1_7
c) Các phương pháp cơ bản của Sử học s Là phương pháp nghiên cứu sự vật, hiện tượng theo các giai đoạn phát triển cụ thể của nó (hình thành, phát triển và tiêu vong). s Phương pháp này đòi hỏi khi xem xét, mô tả, khôi phục sự kiện, nhân vật lịch sử phải đặt trong bối cảnh lịch sử cụ thể, nhằm tránh suy diễn, hi...
10_1_8
Các loại hình sử liệu thường cung cấp thông tin với độ tin cậy khác nhau, tuỳ thuộc vào mục đích truyền tin và kênh cung cấp thông tin,... Hình 10. Lá để trang trí hình rồng gắn trên Hình 11. Trang đầu bản Tuyên ngôn Độc lập ngói úp nóc ở Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) do Chủtịch Hồ Œhí Minh soạn thảo và công bố n...
10_1_9
Sản phẩm của Sử học là nhận thức khoa học về hiện thực lịch sử. Nhà sử học phải dùng các phương pháp khoa học để tìm kiếm, thu thập và xử lí các tư liệu lịch sử, trên cơ sở đó tái hiện, trình bày những sự kiện, quá trình và nhân vật lịch sử một cách khách quan, trung thực, toàn điện và cụ thể, trong các mối liên hệ lịc...
10_2_1
Học xong bài này, em sẽ: s _ Nêu được vai trò và ý nghĩa của tr thức lịch sử thông qua ví dụ cụ thể. =_ Giải thích được sự cần thiết phải học tập lịch sử suốt đời. s _ Vận dụng được kiến thức, bài học lịch sử để giải thích những vấn để thời sự trong nước và thế giới, những vấn để trong thực tiễn cuộc sống (ở mức ...
10_2_2
DẠI 'VIỆU Sử KỸ tđÀN.tHữŒ Hình 1. Một bức vẽ trên vách hang Ma-gu-ra (Bun-ga-ri) Hình 2. Bìa sách Đại Việt sử ký mô tả hoạt động săn bắn của người nguyên thuỷ, niên đại khoảng 8 000 toàn thư (bản dịch, xuất bản đến 4000 năm cách ngày nay năm 1998) ISU' LỊCHSU) IM'- VIỆT NAM : ll Hình 3. Trang bìa của một bộ s...
10_2_3
@ 1. Thảo luận về các ý kiến được trích dẫn ở Tư liệu (tr. 16) để làm rõ vai trò và ý nghĩa của lịch sử. 2. Hãy tìm hiểu về truyền thống ngôi trường mà em đang theo học. Chia sẻ cảm xúc và suy nghĩ của em khi biết được những thông tin đó. 2. Học tập và tìm hiểu lịch sử suốt đời a) Sự cần thiết của việc học tập, khám...
10_2_4
b) Kết nối lịch sử với cuộc sống, cuộc sống với lịch sử Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta đã và đang bắt gặp lịch sử ở khắp mọi nơi. Lịch sử hiện hữu trong mỗi nếp nhà, trên từng con phố, trong mỗi bản làng,... Nếu chú ý quan sát, khi đi trên mỗi con phố, nẻo đường, chúng ta sẽ nhận thấy lịch sử có mặt ở khắp nơi nh...
10_3_1
^^... lí TÃ VAI TRÒ CỦA SỬ HỌC Bài 3 SỬ HỌC VỚI CÁC LĨNH VỰC KHOA HỌC Học xong bài này, em sẽ: = Nêu được vai trò của các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ đối với nghiên cứu lịch sử. « _ Phân tích được mối liên hệ giữa Sử học với các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác. s _ Giải thích được Sử học là một ...
10_3_2
20 1. Sử học - môn khoa học có tính liên ngành Sử học là ngành khoa học nghiên cứu về toàn bộ đời sống của loài người trong quá khứ, trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, quân sự, kinh tế, xã hội, văn hoá, khoa học, giáo dục,... Vì vậy, trong quá trình nghiên cứu, nhà sử học cần phải phối hợp sử dụng thông tin và phươ...
10_3_3
| TƯ LIỆU 3. Thống kê tỉ lệ phân bố ruộng đất công và tư ở một số địa phương dưới __ thời Nguyễn ¡RE 1805 — 3 BìnhĐịnh 871 89,62 L67 1815 4 PhúYên 134 98,66 : 1815 ——-5__ NamBộ 7/85 92,15 . 1815 (Theo Phan Huy Lê (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập II, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2012, tr. 707) _ œ © Ất 1. Để c...
10_3_4
Hình 3. Một trang trong sách Hoàng Việt văn tuyển khắc in lại tác phẩm Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, tổng kết về cuộc khởi nghĩa chống quân Minh của Đại Việt (đầu thế kỉ XV) TƯ LIỆU 4. Một số hồi trong tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí thế kỉ XVIH: Hồi 1. Đặng Tuyên Phi được yêu dấu, đứng đầu hậu cung. Vương T...
10_3_5
Ví dụ: Khai thác một số tác phẩm văn học như Tắt đèn của Ngô Tất Tố, Bỉ vỏ của Nguyên Hồng, Chí Phèo của Nam Cao, Số đỏ của Vũ Trọng Phụng,... giúp chúng ta hiểu biết một cách sinh động hơn về đời sống xã hội ở nông thôn và thành thị Việt Nam trong những năm 1930 - 1945. @ 1. Tư liệu 4 (tr. 22) giúp em biết đến những...
10_3_6
24 Hơn nữa, bất kì ngành khoa học nào cũng có lịch sử của chính nó. Việc tái hiện toàn diện, đây đủ lịch sử của từng ngành khoa học tự nhiên và công nghệ giúp cho các nhà khoa học thuộc lĩnh vực đó hiểu rõ các vấn đề đã từng được các nhà khoa học đi trước đặt ra và giải quyết như thế nào. Việc này vừa giúp các nhà kho...
10_3_7
HIỆN VẶT TRƯNG BÀY c. F0 l0 00, Hình 5. Bảo tàng ảo 3D (chuyên đề Bảo vật quốc gia) tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia @ 1. Dựa vào thông tin về Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Tràng An (tr. 19), hãy cho biết: Để xác định giá trị của danh thắng này, các nhà khoa học đã dựa vào phương pháp, kết quả nghiên cứu củ...
10_4_1
@' 26 Học xong bài này, em sẽ: =_ Trình bày được tác động của các ngành nghề thuộc lĩnh vực công nghiệp văn hoá đối với việc quảng bá trí thức, truyền thống và giá trị lịch sử — văn hoá của dân tộc, nhân loại. « _ Giải thích được vai trò của lịch sử và văn hoá đối với sự phát triển du lịch thông qua ví dụ cụ ...
10_4_2
Hình 1. Cung điện Véc-xây (Pháp) — Hình 2. Quần thể di tích Cố đô Huế — Di sản văn hoá thế giới Di sản văn hoá thế giới Hình 3. Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) — Di sản thiên nhiên thế giới Giá trị của một di sản thường thể hiện ở nhiều khía cạnh: lịch sử, văn hoá, kiến trúc, mĩ thuật,... Vì vậy, việc sử dụng nhữn...
10_4_3
28 b) Vai trò của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá, đi sản thiên nhiên Di sản văn hoá vật thể gồm nhiều loại hình (thành quách, lăng tẩm, đình, đền, tháp, cung điện, nhà cổ,...), được xây dựng bằng nhiều chất liệu khác nhau (đất, đá, gạch, gỗ, tre, nứa, lá,...), nên có thể bị biến dạng, xuống cấp, ...
10_4_4
@ 1. Hãy phân tích vai trò của công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di sản văn hoá, di sản thiên nhiên. 2.. Địa phương em đang sinh sống và học tập có di sản văn hoá, di sản thiên nhiên nào? Theo em, có thể và nên làm gì để bảo tồn, phát huy tốt hơn giá trị của di sản đó? 2. Sử học với sự phát triển công nghiệp vă...
10_4_5
Hình 6 . Hình ảnh từ bộ phim lịch sử Hình 7. Biểu diễn nhạc cụ dân tộc trong lễ hội đầu xuân nổi tiếng Thủ lĩnh nô lệ của điện ảnh Mỹ (tại Ninh Bình) @ 1. Khai thác Tư liệu 1 (tr. 29), hãy cho biết công nghiệp văn hoá bao gồm những ngành nào? Theo em, những ngành nào cần sử dụng những chất liệu về lịch sử - văn ho...
10_4_6
3. Sử học với sự phát triển du lịch Du lịch văn hoá là một ngành của công nghiệp văn hoá. Trong xu thế hội nhập, toàn cầu hoá hiện nay, du lịch ngày càng phát huy thế mạnh và giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. a) Vai trò của lịch sử và văn hoá đối với s...
10_4_7
b) Vai trò của du lịch đối với việc bảo tồn di tích lịch sử và di sản văn hoá Trong mối quan hệ tương tác hai chiều, du lịch đã góp phần thúc đẩy việc bảo vệ đi sản văn hoá, di tích lịch sử của các quốc gia. Chính nhu cầu tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm của du khách đã thôi thúc các cấp chính quyền và nhân dân biết ...
10_5_1
MỘT SỐ NÊN VĂN MINH THẾ GIỚI THỜI KÌ CÔ - TRUNG ĐẠI | “S...... KHÁI NIỆM VĂN MINH. - Bài 5 MỘT SỐ NỀN VĂN MINH PHƯƠNG ĐÔNG _ THỜI KÌ CỔ - TRUNG ĐẠI Học xong bài này, em sẽ: s Trình bày được sự phát triển của các nền văn minh thế giới. Nêu được ý nghĩa của những thành tựu cơ bản của văn minh Ai (ập cổ đại, văn...
10_5_2
34 Những tiêu chuẩn cơ bản để nhận diện văn minh là: nhà nước, đô thị, chữ viết, những tiến bộ về tổ chức xã hội, luân lí và kĩ thuật để cải thiện cuộc sống của con người. Văn hoá là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo nên. Văn hoá tạo ra đặc tính, bản sắc của một xã hội hoặc nhóm người ...
10_5_3
Mặc dù xuất hiện muộn hơn so với phương HH Đông, nền văn minh Hy Lạp - La Mã cổ đại đã phát triển rực rỡ và trở thành cơ sở của văn minh Ở dhâu Mỹ, trước khi có sự xâm phương Tây sau này. Trong thời hậu kì trung đại, sự nhập của người châu Âu (cuối thế phục hưng của nhiều giá trị từ văn minh Hy Lạp - kiXV) đã từng tồ...
10_5_4
TƯ LIỆU 2. Một nhà du hành người A-rập đã viết: “Sông Nin của Ai Cập hơn hẳn các dòng sông khác trên thế giới về vị ngọt, độ dài và cả sự hữu ích của nó. Không dòng sông nào khác trên thế giới có thể quy tụ bên bờ của nó nhiều thành phố và làng mạc đến vậy”... Người Ai Cập gọi vùng đất phì nhiêu của họ là “Vùng đất đen...
10_5_5
b) Những thành tựu cơ bản ® Tín ngưỡng, tôn giáo Người Ai Cập sùng bái đa thần. Họ thờ các vị thần tự nhiên, thần động vật (như chim ưng, rắn hổ mang,...) và thờ linh hồn người chết. Một số vị thần được thờ phổ biến nhất ở Ai Cập là thần Mặt Trời (Ra), thân Mặt Trăng (Thót),... Người Ai Cập tin vào sự bất tử của linh h...
10_5_6
38 EM CÓ BIẾT? Trong nhiều thế kỉ, các học giả trên thế giới đã tìm cách giải nghĩa chữ viết của Ai Cập cổ đại nhưng đều không thành công. Đến năm 1822, nhà ngônngữhọc người Pháp Giăng Phơ-răng-xoa Săm-pô-li-ông (1790 — 1832) mới tìm ra cách đọc loại chữ viết này trên cơ sở so sánh, đối chiếu các văn tự ghi trên tấm ...
10_5_7
Đến nay, nhiều công trình kiến trúc, điêu khắc của người Ai Cập cổ đại vẫn còn hiện hữu, là hiện thân cho sức lao động và trí tuệ, sự sáng tạo vĩ đại của con người. Hình 5. Nắp quan tài bằng vàng của pha-ra-ông Tu-tan-kha-mun ® Khoa học, kĩ thuật Văn minh Ai Cập cổ đại đã có những đóng góp vĩ đại cho các ngành kho...
10_5_8
40 Miền Bắc Ấn Độ có dãy Hi-ma-lay-a và châu thổ của hai dòng sông lớn (sông Ấn, sông Hằng). Miền Nam Ân Độ là vùng cao nguyên, có điều kiện tự nhiên ít thuận lợi hơn miền Bắc. Khíhậu Ấn Độ chủ yếu là khô nóng, nhưng cũng có những vùng mát mẻ, mưa nhiều. Ấn Độ có ba mặt giáp biển, thuận lợi cho giao thương và giao lưu...
10_5_9
Phật giáo hình thành từ giữa thiên niên kỉ I TCN, hưng thịnh cho đến thế kỉ VII rồi dần suy yếu và mất đi ảnh hưởng ở Ấn Độ. Tuy vậy, Phật giáo đã được truyền bá đến nhiều quốc gia và khu vực, trở thành một trong những tôn giáo lớn nhất trên thế giới. Hình 6. Đền Ma-ha-bô-đi ở Bi-ha e Chữ viết Chữ viết cổ nhất củ...
10_5_10
42 ® Văn học Văn học Ấn Độ đạt nhiều thành tựu rực rỡ, tiêu biểu nhất là kinh Vê-đa, sử thi Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-y-a-na, các tác phẩm của Ca-li-đa-sa (như vở kịch Sơ-kun-td-]a),... Văn học Ấn Độ chứa đựng những giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc, là niềm tự hào của người dân Ấn Độ, trở thành nguồn cảm hứng, ...
10_5_11
TƯ LIỆU 3. Ấn Độ đã cho chúng ta những món quà như môn ngữ pháp và luận lí, triết học và ngụ ngôn, thuật thôi miên và chơi cờ, trên tất cả là các chữ số và hệ thống thập phân,... Ấn Độ dạy chúng ta sự khoan dung, hoà nhã của tâm trí thành thục, sự tĩnh lặng của tâm hồn thanh thản, sự bình tĩnh của tỉnh thần hiểu biế...
10_5_12
44 cây nguyên liệu, chăn nuôi nhiều loại gia súc và gia cầm. Thủ công nghiệp và thương nghiệp cũng giữ vai trò quan trọng. Tơ lụa, gốm sứ,... là những hàng hoá nổi tiếng của người Trung Hoa trong quan hệ buôn bán với nhiều nước ở châu Á và châu Âu. e Chính trị Lịch sử Trung Quốc thời kì cổ — trung đại đã diễn ra nhi...
10_5_13
® Văn học Kho tàng văn học Trung Hoa đồ sộ, đa dạng về thể loại, nội dung và phong cách nghệ thuật. Thơ ca, kịch và tiểu thuyết là các loại hình văn học có nhiều thành tựu nhất, trong đó tiêu biểu là thơ ca thời Đường (hay còn gọi là Đường thi, với ba nhà thơ nổi tiếng Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị, Lý Bạch) và tiểu thuyết thời...
10_5_14
46 Hội hoạ Trung Hoa rất đa dạng cả về đề tài, nội dung và phong cách. Người Trung Hoa vẽ tranh trên nhiều chất liệu như gỗ, lụa, giấy,... Các tác phẩm thường có phong cách ước lệ, dùng các đường nét để miêu tả hình ảnh, thần thái, tình cảm... Những đặc điểm đó đã tạo nên dấu ấn riêng biệt của hội hoạ nước này. ® Kho...
10_5_15
@ 1. Hãy nêu một số thành tựu cơ bản của văn minh Trung Hoa thời kì cổ - trung đại và ý nghĩa của các thành tựu đó với lịch sử nhân loại. 2. Tư liệu 4 (tr. 46) giúp em biết điều gì về giá trị và sức sống trường tồn của văn minh Trung Hoa? Hãy lấy một số ví dụ minh hoạ. LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG „ 1. Em hãy trình bày v...
10_6_1
@' 48 Học xong bài này, em sẽ: =_ Nêu được ý nghĩa của những thành tựu cơ bản của văn minh Hy Lạp — La Mã cổ đại và văn minh Tây Âu thời kì Phục hưng. » . Phân tích được cơsở hình thành của các nền văn minh phương Tây. = _ Biết cách sưu tầm và sử dụng tài liệu lịch sử để tìm hiểu về các nền văn minh phương T...
10_6_2
Địa Trung Hải có bờ biển dài, nhiều vũng, vịnh với các hải cảng là điều kiện thuận lợi cho sự giao lưu, buôn bán bằng đường biển, đồng thời giúp cho người Hy Lạp — La Mã cổ đại sớm tiếp thu những thành tựu văn minh phương Đồng, cũng như mở rộng không gian và ảnh hưởng đến nhiều vùng đất quanh Địa Trung Hải. ® Dân cư v...
10_6_3
công dân. Sau nhiều cuộc cải cách và đấu tranh chính trị, chế độ cộng hoà được thiết lập và duy trì ở La Mã cho đến cuối thế kỉ I TCN. Từ năm 27 TCN, thời kì đế chế bát đầu, đứng đầu là hoàng đế, kéo dài cho đến cuối thế kỉ V, khi đế quốc Tây La Mã sụp đổ. e Sự tiếp thu các thành tựu của văn minh phương Đông Văn minh...
10_6_4
® Văn học Nền văn học đồ sộ của Hy Lạp và La Mã cổ đại đã đặt nền móng cho văn học phương Tây. Các tác phẩm văn học không chỉ là sáng tác nghệ thuật quý giá, mà còn là nguồn tư liệu quan trọng để tìm hiểu về lịch sử của hai nền văn minh này. Nguồn cảm hứng và đề tài phong phú của văn học Hy Lạp - La Mã cổ đại bắt ngu...
10_6_5
Các tác phẩm điêu khắc, hội hoạ xuất sắc nhất của Hy Lạp - La Mã như: tượng Lực sĩ ném đĩa, tượng A-tê-na, tượng thần Vệ nữ thành Mi-lô,...; bức vẽ Chiến dịch Ma-ra-tông, Bắt cóc nàng Péc-xê-phôn; các bức hoạ trên lăng mộ, đền thờ và đồ gốm:... Hình 5. Tượng thần Vệ nữ hiện được Hình 6. Bình gốm Hy Lạp có trang trí...
10_6_6
với tác phẩm Lịch sử cuộc chiến tranh Pê-lô-pô-nê-đơ; Xê-nô-phôn với bộ Lịch sử Hy Lạp. Sử học La Mã kế thừa và phát triển truyền thống từ Sử học Hy Lạp với những nhà sử học xuất sắc như: Pô-li-bi-út, Ti-tút Li-vi-út,... Người Hy Lạp - La Mã cổ đại cũng biết ứng dụng những hiểu biết khoa học vào thực tiễn cuộc sống nh...
10_6_7
54 Theo truyền thuyết, người sáng lập Cơ Đốc giáo là Giê-su, được sinh ra ở Na-da-rét (nay thuộc I-xra-en). Ban đầu, Cơ Đốc giáo bị giới thống trị La Mã tìm cách tiêu điệt, nhưng tôn giáo này vẫn ngày càng có nhiều tín đồ và được truyền bá rộng rãi. Đến đầu thế kỉ IV, chính quyền La Mã đã ngừng đàn áp và công nhận Cơ ...
10_6_8
Thế giới quan, ý thức hệ phong kiến và việc Giáo hội Cơ Đốc lũng đoạn nền văn hoá, tư tưởng là những trở ngại cho sự phát triển phương thức sản xuất mới. Tầng lớp tư sản mới ra đời cần có một nền văn hoá mới phù hợp với họ. Trong bối cảnh ấy, họ đã tìm kiếm, tiếp thu và phục hưng lại những giá trị và thành tựu rực rỡ ...
10_6_9
Hình 9. Tượng Đức Mẹ sâu bi Hình 10. Bức tranh Trường học A-ten của Ra-pha-en, của Mi-ken-lăng-giơ trong đó có sự hiện diện của các học giả Hy Lạp cổ đại Trong kiến trúc, phong cách Phục hưng chú trọng yếu tố hình học, tính đối xứng, tỉ lệ. Các công trình kiến trúc tiêu biểu là Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô,...
10_6_10
® Tư tưởng Khoa học, kĩ thuật thời Phục hưng đã tạo tiền để cho sự phát triển của tư tưởng, đặc biệt triết học duy vật với các học giả tiêu biểu như Phran-xít Bê-cơn, Đê-các-tơ,... Những chuyển biến trên phương diện tư tưởng đã có tác động to lớn tới tình hình chính trị, xã hội, tạo tiền để cho các cuộc cách mạng xã ...
10_7_1
Chủ đề 4 CÁC CUỘC CÁCH MANG CÔNG NGHIỆP TRONG LỊCH SỬ THÊ GIỚI Học xong bài này, em sẽ: s Trình bày được những nét chính về bối cảnh lịch sử diễn ra các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì cận đại. Nêu được những thành tựu cơ bản và ý nghĩa của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và thứ hai. «Phân tích đượ...
10_7_2
1. Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất a) Bối cảnh lịch sử Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất diễn ra vào giữa thế kỉ XVII, bắt đầu ở Anh, sau đó lan ra nhiều quốc gia ở châu Âu và Bắc Mỹ. Nước Anh tiến hành cách mạng công nghiệp trong bối cảnh có nhiều thuận lợi: cách mạng tư sản nổ ra sớm và thành công; nguồn tích l...
10_7_3
b) Những thành tựu cơ bản TƯ LIỆU 1. “Khởi điểm của cuộc cách mạng công nghiệp là sự xuất hiện máy móc và thực chất của nó là cuộc cách mạng về kĩ thuật, là sự nhảy vọt từ lao động thủ công sang lao động bằng máy móc” (Vũ Dương Ninh, Nguyễn Văn Hồng, Lịch sử thế giới cận đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2015, tr...
10_7_4
Sự xuất hiện của “con thoi bay” do Giôn Cay phát minh năm 1733 đã giúp người thợ dệt không phải lao thoi bằng tay và năng suất lao động tăng gấp đôi. Phát minh ra máy dệt chạy bằng hơi nước vào năm 1785 bởi Ét-mơn Các-rai đã giúp năng suất của thợ đệt tăng lên đến 40 lần. Cùng với thành công của máy kéo sợi của Ác-rai ...
10_7_5
62 2. Cách mạng công nghiệp lần thứ hai a) Bối cảnh lịch sử Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra từ giữa thế kỉ XIX đến khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ (1914). Cuộc cách mạng này diễn ra trong bối cảnh nước Anh đã đạt được những thành tựu quan trọng trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và tiếp tục...
10_7_6
Những khám phá về điện của Mai-cơn Pha-ra-đây, Tô-mát Ê-đi-xơn, Ni-cô-la Tét-la là cơ sở cho sự ra đời và phát triển của động cơ điện, điện thoại, vô tuyến điện và thúc đẩy việc ứng dụng nguồn năng lượng điện vào cuộc sống. Hình 13. Điện thoại (A-lếch-xan-đơ Gra-ham Beo, 1876) Các nghiên cứu về điện có từ thờ...
10_7_7
Hình 15. Máy vô tuyến điện (Gu-li-ê-li-nô Mác-cô-ni, 1897) Việc phát minh ra động cơ đốt trong tạo tiền để cho sự ra đời và phát triển của ô tô, máy bay, đồng thời thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ. Chiếc xe hơi đầu tiên được sử dụng trên thực tế do nhà phát minh người Đức Can Ben tạo ra vào năm 1886. Tuy nhiên, ngư...
10_7_8
EM CÓ BIẾT? Trong buổi thử nghiệm, máy bay của anh em nhà Rai chỉ có. thể bay trong khoảng cách vài trăm mét, không thể tự cất cánh —“—__ mà phải có thiết bị phóng và khi _== cất cánh, hạ cánh phải lựa theo. thiểu gió. Tuy nhiên, phát minh. này đã gây tiếng vang lớn, tạo động lực cho việc nghiên cứu phát triển loại h...
10_7_9
66 Hình 18. Đường sắt nối hai thành phố Li-vơ-pun và Man-chét-xtơ của Anh (1831, tranh vẽ) b) Tác động về mặt xã hội, văn hoá Về mặt xã hội, các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại đã đưa đến sự hình thành và phát triển của nhiều trung tâm công nghiệp mới cũng là những thành thị đông dân, tiêu biểu như: Luân ...
10_7_10
Hình 19. Tàu chiến của Anh (1896) Hình 20. Phụ nữ làm việc tại nhà máy dệt ởBô-xtơn — Mỹ (1910) Gì Hãy nêu ý nghĩa và phân tích tác động của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai. LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG „ 1. Hãy trình bày một số thành tựu cơ bản của các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì cận...
10_8_1
68 Học xong bài này, em sẽ: s _ Trình bày được nét chính về bối cảnh lịch sử diễn ra các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại. Nêu được những thành tựu cơ bản của các cuộc cách mạng công nghiệp đó, cũng như ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế thế giới. » _ Phân tích được tác động của các cuộc cách mạng ...
10_8_2
Cách mạng công nghiệp lần thứ ba ra đời trên cơ sở kế thừa những bước tiến của khoa học, kĩ thuật vào đầu thế kỉ XX. Sự ra đời của lí thuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là Thuyết tương đối của An-be Anh-xtanh (Đức) đã đặt nền tảng cho các phát minh của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba. EM CÓ BIẾT? Thuyết tương ...
10_8_3
Hình 3. Máy tính ENIAC (Giôn Hình 4. Máy tính An-te 8800 — Hình 5. Máy tính Mác-xin-tót — Mau-li và Prét-pơ Éc-cơ, 1946) = máy tính cá nhân đầu tiên máy tính đầu tiên của hãng Áp-pồ máy tính điện tử đầu tiên (do Pôn A-len và Bin Gết (do Stíp Gióp giới thiệu, 1984) viết phần mềm, 1975) Sau đó, với sự xuất hiện của ...
10_8_4
Tự động hoá và công nghệ rô-bốt ra đời đã giúp giải phóng sức lao động của con người, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm công nghiệp. Hình 8. Các cánh tay rô-bốt đang làm việc trong dây chuyền Hình 9. Rô-bốt ASIM0 do công tỉ sản xuất, lắp ráp ô tô Hon-đa chế tạo (2000) Cách mạng công nghiệp lần thứ ba còn g...
10_8_5
72 2. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư a) Bối cảnh lịch sử Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (còn gọi là Cách mạng 4.0) bắt đầu từ những năm đầu tiên của thế kỉ XXI và vẫn đang tiếp diễn. Quộc Cách mạng 4.0 diễn ra trong bối cảnh nhân loại đã trải qua nhiều cuộc cách mạng công nghiệp với những tiến bộ lớn về khoa họ...
10_8_6
—. ~ v "~ Quá trình xây toà nhà bằng công nghệ in 3D đòi hỏi ít hơn 50% nhân lực và tạo ra ít hơn 60% rác thải so với cách xây dựng nhà truyền thống. Chi phí xây dựng do đó cũng giảm xuống khoảng 60%. Hình 14. Một phần toà nhà ở Ðu-bai (Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất) được xây dựng bởi máy in 3D Công nghệ...
10_8_7
Nhờ sự phát triển của internet, thương mại điện tử ra đời đã giúp người tiêu dùng có thể lựa chọn, mua sắm hàng hoá, dịch vụ bằng hình thức trực tuyến. Thông qua thương mại điện tử, người tiêu dùng tiếp cận gần hơn với thương mại toàn cầu. Sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp hiện đại đã thúc đẩy quá trình khu...
10_8_8
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG „ 1. Theo em, bối cảnh lịch sử của các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại có điểm gì khác biệt so với bối cảnh diễn ra các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì cận đại? . Lập bảng thống kê về những thành tựu cơ bản của các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại theo gợi ý sau: 1 ‡ ...
10_9_1
Chủ đề 5 VĂN MINH ĐÔNG NAM Á Học xong bài này, em sẽ: « . Phântích được cơsởhình thành văn minh Đông Nam Á thời kì cổ — trung đại. « _ Phântích được những ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa, Ấn Độ đối với văn minh Đông Nam Á. “Tàu Thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản”, hoạt động thường niên của đại diện thanh niên các ...
10_9_2
wW.... OWILĐ F NI Ấeu cu y uieN Buọg 2A nu) 0p 200] *L utH Tỉ
10_9_3
78 b) Điều kiện tự nhiên Đông Nam Á có hệ thống sông ngòi dày đặc, đất đai màu mỡ, đa số các quốc gia chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Hầu hết các quốc gia trong khu vực này đều giáp biển. KẾT NỐI VỚI ĐỊA LÍ Sông Mê (ông (dòng sông lớn nhất ở Đông Nam Á), bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng (Trung Quốc), ...
10_9_4
KẾT NỐI VỚI NGÀY NAY Ngày nay,Đông Nam Á là khu vực xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, trong đó Thái Lan, Việt Nam là những nước xuất khẩu gạo hàng đầu. Đông Nam Á cũng là quê hương của những giống lúa gạo được cho là ngon nhất thế giới như: ST25 (Việt Nam), 6iát-xmin ((am-pu-dhia), Hôm Ma-li (Thái Lan),... EM CÓ BIẾT?...
10_9_5
@ 1. Xác định trên lược đồ Hình 1 (tr. 77) một số sông lớn ở Đông Nam Á. 2. Nêu một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên của khu vực Đông Nam Á. 3. Phân tích những tác động của cơ sở tự nhiên đến sự hình thành văn minh Đông Nam Á. 2. Cơ sở xã hội a) Cư dân, tộc người Đông Nam Á là khu vực đa tộc người với hàng trăm n...
10_9_6
Với sự đa dạng về tộc người, cử dân Đông Nam Á đã sáng tạo nên nền văn minh bản địa với những sắc thái địa phương phong phú. Q Theo em, sự đa dạng về cư dân, tộc người có tác động như thế nào đến văn minh Đông Nam Á thời kì cổ - trung đại? b) Tổ chức xã hội TƯ LIỆU 3. Sự hình thành và phát triển của văn minh Đông N...
10_9_7
a) Ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ EM CÓ BIẾT? Thông qua quá trình tiếp xúc, đặc Từ những thế kỉ đầu (ông nguyên, các biệt là thông qua thương mại đường biển, cư tôn giáo lớn từ Ấn Độ như Phật giáo, dân Đông Nam Ả đã tiếp nhận ảnh hưởng của Ấn Độ từ các thương nhân, nhà truyền Hin-đu giáo đã du nhập vào Đông He nhi l ...
10_9_8
Đông Nam Á tiếp thu có chọn lọc những ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ thông qua quá trình tiếp xúc, giao thương, chủ yếu là qua con đường buôn bán bằng đường biển. Ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ được thể hiện trên các lĩnh vực tiêu biểu như chính trị, tư tưởng, tôn giáo, văn hoá, nghệ thuật,... @ Tư liệu 5 và các hình 7, ...
10_9_9
@ 1. Em hãy cho biếtảnh hưởng của văn minh Trung Hoa đối với Đông Nam Á thể hiện trên những lĩnh vực nào? 2. Nêu một số ví dụ cho thấy ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa ở Việt Nam mà em biết. LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG „z Lập bảng tóm tắt về cơ sở hình thành văn minh Đông Nam Á (theo gợi ý sau): Về tự nhiên Về xã hội Ả...
10_10_1
HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ THÀNH TỰU Bài LŨ CỦA VĂN MINH ĐÔNG NAM Á ` THỜI KÌ CỔ - TRUNG ĐẠI Học xong bài này, em sẽ: s _ Trình bày được các thời kì phát triển của văn minh Đông Nam Á trên trục thời gian. s _ Nêu được một số thành tựu tiêu biểu của văn minh Đông Nam Á. « _ Biết cách sưu tầm, sử dụng tài liệu để tìm h...
10_10_2
1. Hành trình phát triển của văn minh Đông Nam Á Hành trình phát triển của văn minh Đông Nam Á gắn liền với các thời kì lịch sử của khu vực. 86 Giai đoạn văn minh Đông Nam Á có những chuyển biến quan trọng (từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX) Giai đoạn phát triển rực rỡ (từ thế kỉ VII đến cuối thế kỉ XV) Giai đoạn hình ...
10_10_3
2. Một số thành tựu tiêu biểu a) Tín ngưỡng, tôn giáo ® Tín ngưỡng Trước khi chịu ảnh hưởng của các nền văn hoá lớn từ bên ngoài, ở Đông Nam Á đã tồn tại các hình thức tín ngưỡng bản địa phong phú, đa dạng. Về cơ bản, tín ngưỡng Đông Nam Á bao gồm ba nhóm chính: tín ngưỡng sùng bái tự nhiên (thờ các vị thần tự nhiên g...
10_10_4
Đầu thế kỉ XVI, Công giáo được truyền bá vào Phi-líp-pin thông qua các linh mục người Tây Ban Nha. Cùng với quá trình các nước phương Tây mở rộng xâm lược Đông Nam Á, Công giáo tiếp tục được truyền bá đến nhiều nước khác trong khu vực. Hình 4. Tượng Phật ở chùa Ki-a-kpun ở Ba-gô Hình 5. Nhà thờ Hồi giáo Bai-tu-ra-m...
10_10_5
b) Chữ viết và văn học e Chữ viết Trước khi sáng tạo chữ viết riêng, các nước Đông Nam Á sử dụng các chữ viết cổ của Ấn Độ (chữ Phạn, chữ Pa-li) và Trung Quốc (chữ Hán). Dần dần, cư dân các nước Đông Nam Á đã sáng tạo ra một hệ thống chữ viết riêng để ghi ngôn ngữ bản địa của mình như: chữ Chăm cổ, Khơ-me cổ, Mã Lai ...
10_10_6
LÊT) IV lế Ý VẾ ý ẤẾ Ý TỦ ( TIẾN vơ. TN FVÿYYYIL .L TH - Hình 9. Tháp Thạt Luổng (Lào) ® Điêu khắc Trước khi tiếp thu ảnh hưởng của các nền văn hoá lớn từ bên ngoài, cư dân ở Đông Nam Á đã sáng tạo ra nghệ thuật tạo hình độc đáo và đa dạng, thể hiện qua nghệ thuật chạm khắc hoa văn trang trí trên các hiện vật b...
10_10_7
Hình 10. Hoa văn trên thạp đồng Đào Xá Hình 11. Hoa văn trên đồ gốm ở Bản Chiểng thuộc văn hoá Đông Sơn (Việt Nam) (Thái Lan) Cùng với các công trình kiến trúc đồ sộ là hàng loạt tác phẩm điêu khắc nổi tiếng, với hai loại hình chủ yếu là phù điêu và tượng. Hình 12. Phù điêu trên đài thờ Mỹ Sơn, thế kỉ VII — VII...
10_10_8
@ 1. Hãy nêu một số thành tựu tiêu biểu của văn minh Đông Nam Á. Em ấn tượng nhất với thành tựu nào? Vì sao? 2. Em có nhận xét gì về giá trị trường tồn của những thành tựu văn minh Đông Nam Á thời kì cổ - trung đại? LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG „z 1. Xây dựng trục thời gian về hành trình phát triển của văn minh Đông Nam ...
10_11_1
MỘT SỐ NÊN VĂN MINH TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM (TRƯỚC NĂM 1858) MỘT SỐ NỀN VĂN MINH CỔ TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM Bài l] Học xong bài này, em sẽ: s _ Nêu được cơ sở hình thành của các nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam: văn minh Văn Lang — Âu Lạc (văn minh sông Hồng), văn minh Chăm-pa, văn minh Phù Nam. Trình bày...
10_11_2
1. Văn minh Văn Lang - Âu Lạc Văn minh Văn Lang - Âu Lạc (còn gọi là văn minh sông Hồng, văn mỉnh Việt cổ, văn minh Đông Sơn) có nguồn gốc bản địa, chủ nhân là các cộng đồng người Việt cổ, được hình thành và phát triển từ đầu thiên niên kỉ I TCN đến vài thế kỉ đầu Công nguyên ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam ...
10_11_3
Cư dân Việt cổ sống thành từng làng, xuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế nông nghiệp (trị thuỷ, làm thuỷ lợi, khai hoang,...), yêu cầu bảo vệ cuộc sống chung của cộng đồng, các làng đã liên kết với nhau, suy tôn thủ lĩnh chung. Đây chính là cơ sở hình thành nên nhà nước đầu tiên ở Việt Nam - tiền đề cho sự hình thà...
10_11_4
vn và làm ruộng (vùng đồng bằng, đất phù sa màu mỡ, thuận lợi tưới tiêu). Cư dân Văn Lang - Các nhà khảo cổ đã tìm được Âu Lạc đã có bước tiến lớn về công cụ và kĩ thuật nhiều khuôn đúc, nồi nấu đồng, canh tác nông nghiệp. Ngoài ra, các nghề chăn rót đồng trong các di tích Làng nuôi, đánh cá và làm thủ công cũng phát ...
10_11_5
® Đời sống vật chất Thành phần chính trong bữa ăn hằng ngày của người Việt cổ là cơm, rau, cá,... Lương thực chính là lúa gạo; thức ăn gồm các loại rau, củ, quả và các sản phẩm của nghề đánh cá, săn bắt và chăn nuôi. Về trang phục: Thường ngày, phụ nữ mặc váy và áo yếm, đàn ông đóng khố, ở trần, đi chân đất, tóc để x...
10_11_6
98 ® Đời sống tinh thần Tín ngưỡng: Cư dân Văn Lang - Âu Lạc có tục thờ cúng tổ tiên và những người có công với cộng đồng, thờ các vị thần tự nhiên và tín ngưỡng phồn thực. Nghệ thuật: Cư dân Văn Lang - Âu Lạc đã đạt đến một trình độ thẩm mĩ khá cao. Những tác phẩm như: trống đồng, thạp đồng, đồ trang sức hay tượn...
10_11_7
@ 1. Trình bày những thành tựu tiêu biểu của nền văn minh Văn Lang - Âu Lạc. 2. Khai thác Tư liệu 1 (tr. 98), hãy cho biết ý nghĩa, giá trị của nền văn minh Văn Lang - Âu Lạc trong lịch sử Việt Nam. 2. Văn minh Chăm-pa a) Cơ sở hình thành e Điều kiện tự nhiên Nền văn minh Chăm-pa hình thành, tồn tại và phát triển (t...
10_11_8
EM CÓ BIẾT? ® Cơ sở xã hội Khoảng thếkỉ VTCN, cư dân văn hoá Sa Huỳnh Văn hoá Sa Huỳnh thuộc thời đại cư trú ở vùng duyên hải, lưu vực các con sông và kim khí, có quá trình phát triển sâu trong nội địa. Cơ cấu xã hội Sa Huỳnh là xã hội liên tục, phân bố từ Quảng Bình đạng lãnh địa hay liên minh cụm làng, đứng đầu cho ...
10_11_9
TƯ LIỆU 3. “Hiện nay tại những cánh đồng ở Phan Rang, Phan Rí, tại những vùng đất bỏ hoang, vẫn còn dấu vết một hệ thống tưới tiêu rất hoàn chỉnh chứng tỏ người Chăm xưa hiểu biết rất nhiều về canh tác nông nghiệp” (Gioóc-giơ Mát-xpê-rô, Vương quốc Chăm-pa, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2020, tr. 41) Bên cạnh đó, ngườ...
10_11_10
Ngoài tín ngưỡng bản địa, người Chăm-pa cũng tiếp thu nhiều tôn giáo khác nhau như: Phật giáo, Hin-đu giáo, Hồi giáo,... Gắn liền với các tôn giáo là hệ thống lễ hội đặc sắc được đồng bào Chăm tổ chức hằng năm tại các cụm di tích tháp Chăm. Hình 10. Lễ hội Ka-tê được người Chăm theo Hin-đu giáo tổ chức tại tháp Pô ...
10_11_11
Nghệ thuật điêu khắc Chăm-pa đặc sắc thể hiện thông qua các bức tượng và phù điêu trang trí trên các đài thờ, đền tháp,... Pho tượng Phật nặng 120 kg, cao 119 em, được phát hiện tại Đồng Dương (huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam). Đây là tượng Phật bằng đồng lớn nhất được tìm thấy, một trong những tác phẩm nghệ thuật đ...
10_11_12
Hình 15. Nồi và cà ràng (bếp đun) bằng đất nung — một trong những hiện vật tiêu biểu của văn hoá tiền Úc Eo TƯ LIỆU 4. Các kết quả khai quật khảo cổ học cho thấy cư đân Phù Nam chủ yếu là các bộ lạc thuộc nhóm ngôn ngữ Ma-lay-ô - Pô-li-nê-di của ngữ hệ Nam Đảo. Vào thời cổ đại, người Nam Đảo sống trên vùng ven...
10_11_13
Trong khoảng hơn hai thế kỉ đầu sau khi thành lập, tổ chức nhà nước Phù Nam còn đơn giản. Từ thế kỉ III đến thế kỉ V, tổ chức nhà nước ngày càng được hoàn thiện. Phù Nam vươn lên trở thành vương quốc hùng mạnh, có ảnh hưởng rộng ra nhiều vùng đất ở khu vực Đông Nam Á. TƯ LIỆU 5. Các quốc gia cổ Đốn Tốn, Xích Thổ, Chân...