mradermacher/Meta-Llama-3-8B-Instruct-Gaeilge-GGUF
8B • Updated • 21
Datasets:
text stringlengths 4 104k | token_count int64 3 42.3k |
|---|---|
CLG Áth an tSléibhe. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Áth an tSléibhe.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Áth an tSléibhe idir An Gleann agus Mainistir na Féile in Iarthar gContae Luimnigh, 60km siar ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór imreoirí an chlub as baile Áth an tSléibhe agus as na ce... | 1,560 |
CLG Gaeil Ghailtí. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Gaeil Ghailtí.
Suíomh.
Tá sé bunaithe i bparóiste Coill Bheithne/Gleann na gCreabhar ar dhá thaobh Sléibhte na Gailtí sa chúinne oirdheisceart Chontae Luimnigh, 60km soir ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór imreoirí an chlub as bailte Co... | 1,677 |
CLG An tOspidéal/Cathair Fuiseog. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG An tOspidéal/Cathair Fuinse.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste An tOspidéal/Cathair Fuinse in Oirthear Chontae Luimnigh ar theorainn Chontae Thiobraid Árann, 30km soir ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ... | 1,778 |
Pádraig Ó Sionnaigh. Is iarimreoir iomána Éireannach é Pádraig Ó Sionnaigh (Béarla: "Pat Fox") a rugadh ar an 8 Iúil 1961 in Áth na Cairte, Contae Thiobraid Árann. D'imir sé leis a chlub áitiúil Éire Óg agus an fhoireann idirchontae Thiobraid Árainn sna 1980idí agus na 1990idí.
Tá dhá bhonn buaite aige i gCraobh Iomána... | 172 |
CLG Cnoc Áine. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cnoc Áine.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Cnoc Áine timpeall Loch Goir idir Brú na Déise agus An Ospidéal i nDeisceart Chontae Luimnigh, 28km soir ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó na sráidbhailte Cnoc Áine agus Eilt... | 1,616 |
CLG An Gleann Rua (Luimneach). Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG An Gleann Rua.
Suíomh.
Tá an club le fáil i bparóiste thuaithe an Ghleanna Rua/Bhaile Uí Argáin ar thaobh an tSléibhe Riabhaigh idir Cill Fionáin agus Baile an Londraigh i nDeisceart Chontae Luimnigh, 50cm soir ó dheas ó C... | 2,063 |
CLG Garrdha Uí Spiolláin. Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é Garrdha Uí Spiolláin.
Leasainm.
Tugtar “Na Preabadóirí” (“"The Bouncers"”') ar fhoirne Gharrdha Uí Spiolláin. Ní fios go díreach cárb as don ainm. Deir roinnt daoine go raibh faicsean ann i dtús an 19ú haois agus an t-ainm sin orth... | 2,032 |
CLG Drom Chollachair/Béal an Átha. Is club de chuid CLG i gContae Luimnigh é CLG Drom Chollachair/Béal an Átha.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Drom Chollachair/Béal an Átha in Iarthar Chontae Luimnigh, 60km siar ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór a imreoirí as baile Drom Chollachair, as sráidbhaile B... | 1,956 |
CLG An Caisleán Nua Thiar. Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG An Caisleán Nua Thiar. | 48 |
CLG An Gleann (Luimneach). Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG An Gleann.
Suíomh.
Tá sé bunaithe i bparóiste An Ghleanna ar bhruach theas Béal na Sionainne in Iarthar Contae Luimnigh, 60km siar ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór imreoirí an chlub as baile An Gleann agus as na ceantracha tuaithe má... | 469 |
CLG Greanach/Baile an Gharrdha. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Greanach/Baile an Ghardha.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Baile an Gharrdha/Greanach in lár Chontae Luimnigh ar dhá thaobh Cnoc Fírinne idir Ráth Caola agus Cromadh, 30km siar ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá... | 2,307 |
CLG Baile an Chaisleáin/Béal Átha Grean. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Baile an Chaisleáin/Béal Átha Grean.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Béal Átha Grean/Cluain Comhartha idir Baile an Gharraí agus Ráth Luirc i nDeisceart Chontae Luimnigh, 40km ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann fo... | 2,008 |
CLG Gallbhaile (Luimneach). Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Gallbhaile.
Suíomh.
Tá an club bunaithe sa chuid de pharóiste Gallbhaile/Lios Fearnáin atá suite i nDeisceart Contae Luimnigh, i nGleann Eatharlaigh ar imeall Sléibhta na nGailtí, 45km soir ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tá leath eile an... | 1,720 |
CLG Naomh Seanán (Luimneach). Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Naomh Seanán.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Seanghualainn/Baile Riobard/Faing ar bhruach theas Béal na Sionainne in Iarthar Contae Luimnigh, 50km siar ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór imreoirí an chlub as na bailte Faing... | 424 |
CLG Baile an Londraigh. Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Baile an Londraigh.
Suíomh.
Tá an club le fáil i bparóiste Baile an Londraigh ar imeall na nGaibhlte i nDeisceart Chontae Luimnigh, 45cm ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór na n-imreoirí ó Bhaile an Londraigh, ó bhailte f... | 1,731 |
Ionradh na Moslamach. Thosaigh Ionradh na Moslamach sa Spáinn sa bhliain 711, faoi riail chailifeacht na hUmayyadach (Al-Walid I) agus faoi cheannas Tariq ibn Ziyad. Bhí an t-arm comhdhéanta, den chuid is mó, de Bheirbeirigh, muintir iarthuaisceart na hAfraice a d'iompaigh ina Moslamaigh tamall roimhe sin. Rinne siad i... | 413 |
Cusco. Cathair is ea Cusco (Cuzco nó Qusqu) atá suite in oirdheisceart Pheiriú i ngar do Ghleann Urubamba sna hAindéis. Is í príomhchathair Réigiún Cusco agus Chúige Cusco í. Bhí 427,218 duine ina gcónaí i gCusco sa bhliain 2015 de réir meastúcháin oifigiúil. B'í príomhchathair Impireachta na nInceach í. | 137 |
Sárimreoirí na Bliana 2006. Is liosta é seo de na himreoirí a fuair ainmniúcháin agus a roghnaíodh mar Shárimreoirí na Bliana don bhliain 2006.
Ainmniúcháin.
Fógraíodh na hainmniúcháin don bhliain 2006 ar an 18 Deireadh Fómhair.
Iománaíocht.
Cúlbáirí: Dónal Óg Cíosóg (Corcaigh), Daithí Mac Gearailt (An Clár), Séamas Ma... | 788 |
Beirt Fhear Oibre. Dealbh le Oisín Kelly is ea Beirt Fhear Oibre (Béarla: "Two Working Men") atá suite in aice le Halla an Chontae, i gCorcaigh. Maraon le saothair ealaíne poiblí eile in Éirinn, cuireadh ainm áitiúil air, "Cha and Miah" de ghnáth (dhá phearsa Chorcaí ar an gclár teilifíse "Hall's Pictorial Weekly" sna ... | 584 |
Joe Behan. Is polaiteoir Éireannach é Joe Behan (30 Iúil 1959 a rugadh é). Toghadh é mar Theachta Dála do dháilcheantar Chill Mhantáin san olltoghchán sa bhliain 2007. Ba bhall d'Fhianna Fáil é ach d'éirigh sé as an bpáirtí ar an 17 Deireadh Fómhair, 2008 tar éis na cáinaisnéise.
Is múinteoir é Behan agus is iarbhall d... | 189 |
Loch Dearg. Is loch beag é Loch Dearg atá suite i gContae Dhún na nGall timpeall 7 gciliméadar lastuaidh den bhaile beag Paiteagó. De réir traidisiúin, Fionnloch an logainm a bhí air anallód.
Tá achar 890 heicteár ann agus tá sé éadomhan go leor. I lár na locha tá oileán beag darb ainm Purgadóir Phádraig. Tá tóir ar an... | 608 |
Anatamaíocht na n-éan. Tá go leor oiriúnuithe uathúla le feiceáil i struchtúr fiseolaíoch nó in anatamaíocht na n-éan, an chuid is mó dóibh ag tabhairt cúnamh d'eitilt. Tháinig córas cnámharlaigh éadrom le haghaidh eitilte chun cinn sna héin, maille le mhatáin cumhachtacha, agus córais imshruthaithe agus riospráide a d... | 657 |
Franz Müntefering. Is polaiteoir Gearmánach é (rugadh 16 Eanáir 1940 in Neheim, an Ghearmáin).
Bhí sé ina aire tráchta, tógála agus tithíochta ó 1998-1999. Bhí sé ina chathaoirleach ar an SPD ó 2002-2005. Rinneadh aire den roinn oibre agus cúrsaí sóisialta de ,idir 2005 agus 2007 agus é ina leas-seansailéar i gcomhrial... | 345 |
Windows 7. Is córas oibriúcháin de chuid Microsoft é Windows 7 atá deartha le rith ar ríomhairí pearsanta. Díoladh don phobal é don chéad uair ar an 22 Deireadh Fómhair 2009. Measann formhór na ndaoine a bhain feidhm as go fóill gur fheabhsú ar Windows Vista é. | 101 |
Meantán gorm. Tá an t-éan, an meantán gorm, "Cyanistes caeruleus", 10.5 go 12 cm (4.2 go 4.8 orlach,) ar fhad, ina chomhpháirt den Ord Passeriformes, sa chlann Paridae.
Tá an t-éan ar fáil go forleathan agus tá sé ina phóraitheoir cónaithe fud fad chrios measartha agus fo-artach na hEorpa agus na hÁise, i bhforaois dhu... | 177 |
Fuiseog. Tá an t-éan, an Fhuiseog, ina chomhpháirt den Ord Passeriformes, sa chlann Alaudidae agus bíonn na fáinleoga ar fáil sa Sean-Domhan, maille le tuaisceart agus deisceart na hAstráile; spréigh ceann amháin, an Fhuiseog Adharcach, go dtí Meiriceá Thuaidh. | 110 |
Tomás Ó Doinn. Fear spóirt Éireannach is ea Tomás Ó Doinn (Béarla: "Tommy Dunne") a rugadh ar an 21 Bealtaine 1974 i dTuaim Uí Mheára, Contae Thiobraid Árann. B'imreoir rathúil idirchontae é le Tiobraid Árann idir 1993 agus 2005, agus bronnadh trí ghradam Sárimreoirí na Bliana air agus gradam Iomána na Bliana amháin sa... | 169 |
Pádraig Ó hArtagáin. Iar-iománaí Éireannach is ea Pádraig Ó hArtagáin (Béarla: "Pat Hartigan") a tháinig ar an saol sa bhliain 1950 i gContae Luimnigh. D'imir sé le foireann iomána idirchontae Luimnigh sna 1970idí, tréimhse an-rathúil dó: bhain sé cúig ghradam Sárimreoirí na Bliana amach. Meastar inniu go raibh sé ar n... | 166 |
Väinö Tanner. Duine de pholaiteoirí móra na Fionlainne sa 20ú haois a bhí i Väinö Alfred Tanner (Heilsincí 12 Márta 1881 - Heilsincí 19 Aibreán 1966). Rinne Tanner créachta Chogadh na gCarad a chneasú agus iarracht athmhuintearas a dhéanamh. Cosúil le de Valera, rinne Tanner cás láidir ar son an daonlathais.
Luathsaol... | 1,100 |
Pori. Cathair in Iarthar na Fionlainne í Pori (Sualainnis: "Björneborg", nó "Cathair na mBéar" - leagan truaillithe den ainm seo is ea an leagan Fionlainnise). Bhí 76,355 duine ina gcónaí ansin ar an 31 Lúnasa 2008. Is í féile an tsnagcheoil, nó "Pori Jazz", is mó a thabhaíonn clú don áit taobh amuigh den Fhionlainn, a... | 414 |
Smólach. Is éan pasaireach í (san Ord Passeriformes) an smólach, sa chlann nó fhine Turdidae, a bhíonn ar fáil go mór mór ach ní go heisiatach sa Sean-Domhan. | 62 |
Duais Nobel na Síochána. Bronntar Duais Nobel na Síochána gach bliain ar an duine a rinne an obair is fearr ar son na síochána. | 45 |
Jean-Marie Gustave Le Clézio. Is scríbhneoir é Jean-Marie Gustave Le Clézio nó J. M. G. Le Clézio; a rugadh in Nice, an Fhrainc, ar 13 Aibreán 1940).
Bhuaigh sé an Prix Renaudot sa bhliain 1963 mar gheall ar a úrscéal "Le Procès-Verbal" agus bhuaigh sé an Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 2008. | 123 |
Prix Renaudot. Duais litríochta is ea an Prix Renaudot sa Fhrainc. | 27 |
Prix Goncourt. Duais litríochta is ea an Prix Goncourt (Gaeilge: 'Duais Goncourt') sa Fhrainc. Is í an duais seo an duais litríochta is mó agus is sine sa Fhrainc.
Ba é le hairgead a d'fhág an scríbhneoir Francach Edmond de Goncourt le huacht a bunaíodh an Prix Goncourt, rud a deineadh sa bhliain 1896. Ansin bunaíodh ... | 261 |
Muiris Ó Daimhín. Feirmeoir agus lúthchleasaí Éireannach ab ea Muiris Ó Daimhín (1842 - 1927), nó "Maurice Davin" as Béarla, a rugadh i gCarraig na Siúire, Contae Thiobraid Árann. Bhí sé ar dhuine de bhunaitheoirí an Chumainn Lúthchleas Gael nuair a chuireadh tús leis an eagraíocht sa bhliain 1884. B'eisean an chéad ua... | 268 |
Caisleán an Chomair. Is é Caisleán an Chomair (Béarla: "Castlecomer") príomhbhaile thuaisceart Chontae Chill Chainnigh, Poblacht na hÉireann. Bhí timpeall ar 1,531 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006. Tá an baile san áit a dtagann na bóithre N78 agus R694 le chéile, deich míle taobh thuaidh de chathair Chill Chainnigh... | 190 |
Capall. Mamach crúbach is ea an capall nó an t-each. Is ainmhithe móra ceathairchosacha iad na capaill. Is é "Equus caballus" an t-ainm eolaíoch. Úsáidtear an t-aimhe le haghaidh spóirt agus le haghaidh oibre.
Téarmaí.
I nGaeilge na hÉíreann, is é "capall" an focal is coitianta, cé go n-úsáidtear "each" freisin. I nGa... | 330 |
Eilifint. Is ainmhí mór í an eilifint (, ). Mamach atá ann. Tá na heilifintí le fáil san Afraic agus san Áise. Tá trí speiceas ann: "Loxodonta africana" agus "Loxodonta cyclotis" san Afraic agus "Elephas maximus" san Áise. Tá siad san fhine Elephantidae, ach ní grúpa tacsanomaíochta iad na heilifintí — cuimsíonn na hei... | 153 |
Madra. Ainmhí clóis is ea an madra (madadh nó gadhar) ("Canis lupus familiaris" nó "Canis familiaris"). Mamach atá ann. D'eascair madraí an lae atá inniu ann ón mac tíre. Mar gheall ar an bpórú a rinne daoine is mór an éagsúlacht atá ann i measc na gcineál éagsúla. Tá na madraí flúirseach go maith ar fud an domhain.
T... | 226 |
Luch. Is mamach beag í luch agus baint aici le hord na gcreimirí. Is an luch thí ("Mus musculus") an speiceas is mó iomrá, agus tá an luch mhóinéir ("Apodemus") líonmhar in áiteanna éigin, cé go ndéanann iolair, seabhaic agus a leithéidí creach uirthi.
Tá roinnt creimirí ann atá dealraitheach le lucha agus atá le fáil... | 380 |
Gabhar. Ainmhí ceansaithe is ea an gabhar ("Capra hircus" nó "Capra aegagrus hircus"). Mamach le crúba atá ann.
Téarmaí.
Tugtar "pocán" nó "pocaide gabhair" ar an bhfireannach agus "minseach" ar an mbaineannach. "Meannán" a thugtar ar an ainmhí óg. "Gobhar" a deirtear i nGaeilge na hAlban.
Sanasaíocht.
Sean-Ghaeilge “... | 160 |
Muc. Is mamach crúbach í an mhuc, le ré-uimhir méara coise, dúchasach do choillearnach na hEorpa, na hAfraice is deisceart na hÁise. Tugtar torc ar an bhfireannach, cráin ar an mbaineannach, agus banbh ar an muc óg.
Tréithe.
De ghnáth, bíonn craiceann bándearg ag muca ach bíonn dathanna difriúla orthu freisin, dubh agu... | 1,131 |
Leon. Ainmhí feoiliteach is ea an leon. Mamach atá ann, agus is ball d'fhine na bhFelidae é. Is é an leon an saghas cait is mó ar domhan sa lá atá inniu ann ach amháin an tíogar. Tá leoin ina gcónaí san Afraic, agus tá grúpa beag ann san India freisin. | 96 |
Mac tíre. Is é an mac tíre nó an faolchú liath an t-ainmhí fiáin is mó san fhine úd "Canidae", is é sin, fine na gcúnna.
De réir an taighde a rinneadh ar an aigéad dí-ocsairibeanúicléasach i gcillíní na bhfaolchúnna, is ionann bunús an mhic thíre agus an mhadra cheansaí ó thús. Aithnítear roinnt fospeiceas, ach níl na... | 1,503 |
Claonadh. Sráidbhaile Éireannach ar bhruach na Life i gContae Chill Dara is ea Claonadh (Béarla: "Clane"). Tá sé suite sa bharúntacht Claonadh, 32 km ó Bhaile Átha Cliath ag an crosaire idir na mbóithre réigiúnacha R403 agus R407, idir Maigh Nuad agus an Nás i dtuaisceart an chontae.
Le daonra 7,280 duine sa bhliain 20... | 363 |
Baile Formaid. Bruachbhaile de chuid Bhaile Átha Cliath, Poblacht na hÉireann é Baile Formaid () atá suite seacht gciliméadar taobh thiar den chathair, taobh theas de Pháirc an Fhionnuisce. Tá teoiranneacha ag an mbaile le Séipéal Iosóid sa tuaisceart, le Baile Bhailcín sa deisceart, le hInse Chór san oirthear, agus le... | 295 |
Lia Fáil (Éire). Is séadchomhartha fíorthábhachtach í Cloch Lia Fáil agus tá sí luaite go forleathan i dtéacsanna ársa. Tá ceangal ag an gcloch eibhir le gnáis oirnithe Ríthe Theamhair. De réir bhéaloideas na hÉireann, corónaíodh gach ceann de Ard-Ríthe na hÉireann ann suas go dtí Muirchertach mac Ercae sa bhliain 500.... | 448 |
Pornagrafaíocht. Is éard is pornagrafaíocht ann ná cur síos lom díreach ar an gcomhriachtain nó ar ghníomhartha collaí de chineál éigin eile, nach bhfuil de chuspóir leis ach éirí craicinn a chur ar lucht a fhéachana. Bhí pornagrafaíocht de chineál éigin ann ó thús na staire, ach le déanaí, tá an phornagrafaíocht iompa... | 2,345 |
Dmitri Shostakovich. Ba chumadóir agus pianódóir Rúiseach é Dmitri Dmitriyevich Shostakovich (), nó "Дмитрий Дмитриевич Шостакович" sa Rúisis. (25 Meán Fómhair 1906 – 9 Lúnasa 1975). Feictear air mar cheann de na cumadóirí is tábhachtaí den 20ú haois. Bhí stíl armónach ar leith aige, agus tá suntasacht stairiúil ag bai... | 687 |
Igor Stravinsky. Ba chumadóir Rúiseach é Igor Fyodorovich Stravinsky (Rúisis: Игорь Фёдорович Стравинский) (17 Meitheamh 1882 – 6 Aibreán 1971).
Ba é ballet cáiliúil "Le Sacre de Printemp"s, nó "Deasghnáth an Earraigh", le hIgor Stravinsky, a chuir tús leis an gceol clasaiceach nua-aimseartha. Cuireadh é i láthair den ... | 338 |
Baile Bhailcín. Is bruachbhaile de chuid Bhaile Átha Cliath, Poblacht na hÉireann é Baile Bhailcín ("Walkinstown" an Bhéarla) atá suite taobh theas den chathair, timpeall sé chiliméadar ó lár na cathrach. Tá Baile Bhailcín ag críochantacht leis na mbailte eile Cromghlinn san oirthear, Droimeanach sa tuaisceart, na Glas... | 272 |
Gleann Hoiste. Ceantar tuaithe in iarthar Chontae Mhaigh Eo is ea Gleann Hoiste (nó Gleann Oistín; Béarla: "Glenhest").
Tá Gleann Hoiste suite 10km thoir-thuaidh ó mBaile Uí Fhiacháin. Tá séipéil, mbunscoil agus ionad pobail ann. | 95 |
James Hoban.
B'ailtire Éireannach é James Hoban (t. 1758 - 8 Nollaig, 1831), a dhear roinnt foirgnimh poiblí in Éirinn agus i Stáit Aontaithe Mheiriceá. An t-éacht is mó a rinne sé ná an Teach Bán i Washington, D.C.
Luathshaol.
Tháinig Hoban ar an saoil i mBaile Mhic Dháith, baile beag in aice le Callainn, Contae Chi... | 680 |
Antóin Ó Tuathail. Iar-pheileadóir agus pearsa theilifíse is ea Antóin Ó Tuathail (Béarla: "Anthony Tohill") a rugadh ar an 2 Lúnasa 1971 i Suitreach, Contae Dhoire. D'imir sé le foireann idirchontae Dhoire idir 1991 agus 2003, agus bhuaigh sé Craobh na hÉireann uair amháin sa bhliain 1993. Chomh maith le sin, tá dhá b... | 294 |
Tíotán (gealach). Is é Tíotán an tsatailít is mó atá ag Satarn, agus é ar an dara gealach is mó sa ghrianchóras ar fad. Is é Tíotán an t-aon ghealach amháin a bhfuil atmaisféar substaintiúil aici, rud a choinnigh a dhromchla ceilte ar na réalteolaithe ar feadh i bhfad. Nítrigin, N2, is mó atá san atmaisféar (98.4%). Tá... | 853 |
KC Stadium. Is staid na foirne sacair Hull City, East Riding of Yorkshire é Kingston Communications Stadium, atá suite i Hull, Sasana. Is é 25,404 toilleadh an staid. | 47 |
Hull City Association Football Club. Club peile Sasanach is ea Hull City Association Football Club atá suite i Kingston upon Hull. Bunaíodh sa bhliain 1904 é. Tá an fhoireann ag imirt sa Premier League faoi láthair, agus is é an "KC Stadium" a staid baile. Is é Phil Brown an traenálaí atá aige. | 90 |
Ózón. Is móilín tríadamhach é an t-ózón, agus é comhdhéanta as trí adamh ocsaigine. Is foirm nó allatróp de chuid na hocsaigine é, nach bhfuil chomh cobhsaí leis an ngnáthocsaigin O2. Tá móilíní dhá adamh sa gnáthocsaigin, mar a léiríonn an fhoirmle, agus dá réir sin chloisfeá an téarma "dé-ocsaigin" (Béarla "dioxygen"... | 1,898 |
Meatánól. Is é an meatanól, nó an t-alcól meitile, an ceann is simplí de na halcóil, agus is í an fhoirmle cheimiceach atá aige ná CH3OH. Is minic a ghiorraítear an fhoirmle sin go MeOH, ina seasann Me don mheitilghrúpa CH3-.
Le teocht an tseomra, is dual don mheatanól bheith ina leacht éadrom soghalaithe nach bhfuil d... | 300 |
Pádraig Ó Donnagáin. Éireannach de Pháirtí Fhine Gael ab ea Pádraig Sáirséal Ó Donnagáin (nó i mBéarla, "Patrick Sarsfield (Paddy) Donegan") (29 Deireadh Fómhair 1923 - 26 Samhain 2000).
Toghadh Ó Donnagáin don chéad uair san olltoghchán sa bhliain 1954 mar Theachta Dála do dháilcheantar Chontae Lú. Chaill sé a shuíoc... | 867 |
Edmond Halley. Réalteolaí, geoifisiceoir, matamaiticeoir, meitéareolaí agus fisiceoir Sasanach ba ea Edmond Halley (8 Samhain, 1656 – 14 Eanáir, 1742).
Rugadh Halley in Haggerston, Shoreditch, Sasana. Bhí a athair siúd ina choire gallúnaí saibhir.
Thaispeáin Halley óg an-suim sa mhatamaitic. D'fhoilsigh sé páipéir ar ... | 346 |
Phil Brown. Is bainisteoir agus iarimreoir sacair Sasanach é Phillip "Phil" Brown (rugadh é ar an 30 Bealtaine, 1959 i South Shields, Sasana). Tá sé ina bhainisteoir ar Hull City sa Premier League.
Gaimréim imeartha.
D'imir Brown le Hartlepool United ó 1978 go dtí 1985, agus ansin le Halifax Town ó 1985 go 1988. Chean... | 422 |
Láimhbheartach Mac Cionnaith. Scoláire aithnidiúil Gaeilge agus eagarthóir ba ea an tAthair Láimhbheartach Mac Cionnaith (Béarla: "Lambert McKenna"). Chuir sé eagar "English Irish Phrase Dictionary" sa bhliain 1911 agus ar fhoclóir Gaedhilge-Béarla in 1935.
Saolaíodh an tÍosánach Mhic Cionnaith sa bhliain 1870 i gClua... | 154 |
Galen. Bhí Galen as Péargamon (rugadh timpeall na bliana 129 i bPéargamon, agus d'éag timpeall na bliana 199), ina lia Gréagach.
Rinne sé neart fionnachtana ar chúrsaí leighis trí mionscrúdú a dhéanamh ar ainmhithe áirithe cosúil le muca, madraí agus moncaithe.
Glacadh lena thuairimí i leith ghníomhaíochtaí an chroí, ... | 454 |
Sanasaíocht. Staidéar stair na bhfocal is ea sanasaíocht. Baineann an staidéar seo le cá huair ar tháinig focal isteach i dteanga, cá háit ónar tháinig sé agus cad é mar a d'athraigh sé trí am maidir lena fhoirm agus a chiall. Tá an tsanasaíocht bunaithe ar dhlíthe na foghraíochta stairiúla agus an éabhlóid shéimeantac... | 280 |
Osmóis. Is próiseras é an Osmóis ina idirleathann tuaslagóir (go minic uisce) trí scannán leaththréscaoilteach, ó tuaslagán le
tiúchan tuaslagáite íseal (poitéinseal uisce ard) go dtí tuaslagán le tiúchan tuaslagáite ard (poitéinseal uisce íseal),
suas grádán tiúchana tuaslagáite.
Is próiseas fisiceach é ina ngluaise... | 223 |
Lia. Duine a bhfuil údarás aige/aici míochaine a chleachtadh is ea dochtúir leighis nó lia, tar éis cúrsa faofa traenála a chríochnú go rathúil, a dtugtar dochtúir air sa ghnáthchaint.
Stair.
Bhunaigh Thomas Linacre Coláiste Ríoga na Lianna i Londain i 1518, chun cúrsa traenála caighdeánach a leagan síos is a mhonatói... | 681 |
Killian Brennan. Is imreoir sacair Éireannach é Killian Brennan (r.31 Eanáir, 1984 i nDroichead Átha, Éire). D'imir sé le Bohemians agus faoi láthair is leis na Shamrock Rovers atá sé ag imirt.
D'imir sé le Dublin City ó 2003 go 2004. Bhí sé ag imirt le Cathair Doire ó 2004 go 2007 agus d'imir sé sa chluiche leatchean... | 191 |
Hermann Göring. Ba pholaiteoir Naitsíoch agus ceannaire míleata Gearmánach é Hermann Wilhelm Göring (nó Goering, mar a litrítear é freisin) (12 Eanáir 1893 – 15 Deireadh Fómhair 1946), duine de na ceannairí ba thábhachtaí i bPáirtí Náisiúnta Sóisialach Lucht Oibre na Gearmáine (na "Naitsithe").
Bhí sé ina cheannasaí a... | 278 |
Baile Choitín. Baile in Éirinn is ea Baile Choitín. Tá an baile suite i gContae Chorcaí.
Teach solais.
Tógadh teach solais ar an oileán ar an mbá i 1851. Leictríodh é i 1975 agus rinneadh uathoibriú air i 1992. | 87 |
Baile Garbháin. Baile in Éirinn is ea Baile Garbháin. Tá an baile suite i gContae Chorcaí, 9 km ó dheas ó Chathair Chorcaí. Is é an chuid thoir de pharóiste Bhéal Átha an Cheasaigh é. Tá 556 duine ina gcónaí ann (2016).
Sa bhliain 1921, chuir fórsaí Briotanacha an teach scoile i mBaile Garbháin le tine, mar dhíoltas a... | 179 |
Baile Chaisleáin Bhéarra. Baile in Éirinn is ea Baile Chaisleáin Bhéarra. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 45 |
Baile na Martra. Baile in Éirinn is ea Baile na Martra (Béarla: "Castlemartyr"). Tá an baile suite in oirthear Chontae Chorcaí. Tá cónaí ar timpeall is 500 duine ann. | 66 |
Béal Átha an Cheasaigh. Baile in Éirinn is ea Béal Átha an Cheasaigh. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 41 |
Béal Átha Leice. Baile in Éirinn is ea Béal Átha Leice. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. Tá an baile sin agus Beanntraí an-chóngrach dá chéile. Tá ionad campála den chéad scoth ann; Eagle Point an t-ainm atá ar an ionad sin. | 88 |
An Bhlarna. Is bailecheantar é An Bhlarna de limistéar riaracháin chathair Chorcaí ó mhéadaíodh teorainn na cathrach i samhradh 2019. Tá An Bhlarna seacht gciliméadar go leith siar ó thuaidh ó lár na cathrach, agus tá cáil uirthi mar shuíomh Chaisleán na Blarnan ina bhfuil cloch chlúiteach ar a dtugtar Cloch na Blarnan... | 1,359 |
Bréantrá. Baile in Éirinn is ea Bréantrá. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 35 |
Bun an Tábhairne. Baile in Éirinn is ea Bun an Tábhairne. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 38 |
Carraig Uí Leighin. Baile i gContae Chorcaí in Éirinn is ea Carraig Uí Leighin, suite ar an Abhainn Bhuí. Tá sé thart ar 14 km ó dheas de chathair Chorcaí ar bhóthar réigiúnach an R611, a théann tríd an mbaile, agus díreach ón bpríomhbhealach náisiúnta N28 go Rinn an Scidígh. D'fhás Carraig Uí Leighin go tapa sa 20ú ha... | 980 |
Cill na Mallach. Baile in Éirinn is ea Cill na Mallach. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 35 |
Cluain. Baile in Éirinn is ea Cluain. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 31 |
Droichead na Bandan. Baile in Éirinn is ea Droichead na Bandan. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 38 |
An Góilín. Baile in Éirinn is ea an Góilín. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 35 |
Mainistir Fhear Maí. Baile in Éirinn is ea Mainistir Fhear Maí (Béarla: "Fermoy"). Tá an baile suite i gContae Chorcaí, ar an Abhainn Mhór. | 59 |
Mala. Baile in Éirinn is ea Mala. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. Bhí 7,864 duine ina gcónaí i Mala sa bhliain 2006.
Tuirlingt éigeandála, 1983.
Ar 18 Aibreán 1983, thuirling eitleán as Meicsiceo ar ráschúrsa Chorcaí, Mala, Bhí ar an Gulfstream, eitleán príobháideach, tuirlingt éigeandála a dhéanamh. Tógadh rúidbh... | 173 |
Rinn an Scidígh. Sráidbhaile in Éirinn is ea Rinn an Scidígh. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 43 |
Ros Ó gCairbre. Baile in Éirinn is ea Ros Ó gCairbre. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 39 |
An Sciobairín. Baile in Éirinn is ea an Sciobairín. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 35 |
An Seangharraí. Baile in Éirinn is ea An Seangharraí. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 37 |
Sráid an Mhuilinn. Baile in Éirinn is ea Sráid an Mhuilinn. Tá an baile suite i gContae Chorcaí. | 41 |
Emmy Rossum. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Emmanuelle Grey "Emmy" Rossum (a rugadh ar an 12 Meán Fómhair 1986 i Nua-Eabhrac). Is ban-aisteoir í a bhfuil cáil uirthi mar gheall ar a ról sa scannán "The Day After Tomorrow". | 84 |
Gaeil. Na Gaeil a tugadh riamh ar bhunmhuintir na hÉireann, na hAlban (Gaeilge na hAlban: "na Gàidheil") agus Mhanann (Gaeilge Mhanann: "ny Gaeil"), agus é le tuiscint go raibh saghas éigin Gaeilge á labhairt acu uile. Ainm é a thagann ó "Goídil" (gοi:δil') na sean-Ghaeilge. (D'fhéadfadh siúd teacht ón ainm a thug na B... | 3,553 |
Erwin Rommel. Bhí Erwin Johannes Eugen Rommel (rugadh 15 Samhain 1891 agus d'éag 14 Deireadh Fómhair 1944) ina cheannasaí ar an arm Gearmánach i rith an Dara Cogadh Domhanda.
Thóg sé páirt in san Chéad Chogadh Domhanda.
El Alamain.
Bhain Rommel an cháil is mó amach mar cheannasaí ar an arm Gearmánach a throid in aghaid... | 387 |
Bonn (cathair). Is cathair sa Ghearmáin í Bonn. Tá an chathair suite ar bhruacha na Réine, fiche ciliméadar ó dheas de Köln i stát Nordrhein-Westfalen. Ba phríomhchathair na Gearmáine Thiar í Bonn ón mbliain 1949 go 1990. Bhí sí mar shuíomh rialtas na Gearmáine aontaithe ó 1990 go 1999. Thosaigh institiúidí rialtais ag... | 360 |
Baile na Caillí. Sráidbhaile in Éirinn is ea Baile na Caillí. Tá an baile suite i gContae an Chláir. | 42 |
Baile Uí Bheacháin. Sráidbhaile in Éirinn is ea Baile Uí Bheacháin. Tá an baile suite i gContae an Chláir. Tá na foilsitheoirí leabhair Moinín lonnaithe i mBaile Uí Bheacháin.
An nGaelainn i Bhaile Uí Bheacháin.
I 2011 dúirt 184(40.1%) duine a bhfuil cónaí orthu i mBaile Uí Bheacháin go raibh an nGaelainn acu. Dúirt de... | 227 |
Baile Uí Bheoláin. Sráidbhaile in Éirinn is ea Baile Uí Bheoláin. Tá an baile suite i gContae an Chláir. Bhí cónaí ar 152 dhuine i mBaile Uí Bheoláin sa bhliain 2011. | 79 |
Carraig an Chabhaltaigh. Sráidbhaile in Éirinn is ea Carraig an Chabhaltaigh (Béarla : Carrigaholt). Tá an baile suite i gContae an Chláir.
Rugadh Eoghan Ó Comhraí ag Dún Átha in aice le Carraig an Chabhaltaigh. | 85 |
An Chreatalach. Sráidbhaile in Éirinn is ea an Chreatalach. Tá an baile suite i gContae an Chláir. | 38 |
End of preview. Expand in Data Studio
Irish Wikipedia - Vicipéid (Gaeilge)
This dataset is generated from the 20240501 wikimedia dump.
The "text" column is obtained by combining the article_title and article_text from each wikipedia article, as follows:
text = f'{article_title}. {article_text}'
Token_count is obtained by using the Llama 3 tokenizer.
License
This dataset is derived from content from Wikipedia, licensed under CC BY-SA 3.0. The original content is available at https://ga.wikipedia.org/.
- Downloads last month
- 8