text stringlengths 347 53.1k |
|---|
'''Қазақстан''' ), толық атауы '''Қазақстан Республикасы''' () Шығыс Еуропа мен Орталық Азияда орналасқан мемлекет. Батысында Еділдің төменгі ағысынан, шығысында Алтай тауларына дейін 000 км-ге, солтүстіктегі Батыс Сібір жазығынан, оңтүстіктегі Қызылқұм шөлі мен Тянь-Шань тау жүйесіне 600 км-ге созылып жатыр. Қазақстан... |
'''Қар барысы, Ілбіс''' () Орталық Азиядағы тауларда, Солтүстік Үндістан, Пәкістан, Байкал, Тибет өңірлерін мекендейтін мысық. Көп түркі және көшпенді елдер үшін, барыс ұлттық таңба. Алматы қаласының қалатаңбасында барыс, Татарстан Республикасының елтаңбасында қанатты барыс. Қазақ ежелден барыстың тектілігін, батылдығы... |
Орал қаласының ғарыштан көрінісі Орал вокзалы '''Орал''' (; 1775 жылға шейін ''Яицкий қалашығы'') Батыс Қазақстан облысының орталығы (1932 жылдан), ірі темір жол станциясы, Жайық бойындағы өзен порты, әуе жолдарының торабы. Қала Жайық өзенінің жағасында, Шағанның Жайыққа құяр тұсында орналасқан. == Тарихы == Орал қалас... |
'''Сәуірдің 8''' Григориан күнтізбесінде жылдың 98-ші күні (кібісе жылдарда 99-шы). Жылдың аяғына 267 күн қалады. == Мерекелер == Халықаралық сығандар күні. Ресей мен Белоруссияда Әскери комиссариат күні. Малайзияда Джохор сұлтан сүні. АҚШ-та Астрономия күні. == Оқиғалар == == Туғандар == Геннадий Геннадьевич Головкин,... |
'''Талғар шыңы''' () Қазақстанда, Алматы облысында орналасқан. Орташа биіктігі 4973 метр. Максималды биіктігі 5017 метрге жетеді. == Географиялық орны == Талғар шыңы (Алматы қаласының оңтүстік-батыс жағынан көрінісі). Талғар шыңы Солтүстік Тәңір тауларының Іле Алатауы тізбегінде, Алматы қорығында орналасқан, оның Алмат... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 723 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 27 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Пошта индексі 86027. Елді мекеннің қамқоршысы San Massimo. == Демографиясы == == Коммуна әкім... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 445 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 26 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі 86020. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0874 775135 == Сыр... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 741 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі 86030. Елді мекеннің қамқоршысы San Felice Papa. == Демографиясы == == Коммуна ... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 397 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 25 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі 86020. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0874 701236 0874 7... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2276 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 67 км² шамасында. Пошта индексі 86048. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0874 81205 Электр... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4838 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 95 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 52 км² шамасында. Пошта индексі 86047. Елді мекеннің қамқоршысы Sant'Antonio di Padova. == Демографиясы == == ... |
'''Сепино''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2177 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 62 км² шамасында. Пошта индексі 86017. Елді мекеннің қамқоршысы Santa Cristina di Bolsena. == Дем... |
'''Спинете''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1446 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 83 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі 86020. Елді мекеннің қамқоршысы San Giovanni. == Демографиясы ==... |
'''Тавенна''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 875 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 47 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі 86030. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0875... |
'''Термоли''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 32331 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 585 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі 86039. Елді мекеннің қамқоршысы San Basso, San Timoteo. == Дем... |
Гүлжан Ізімқызы Талпақова '''Гүлжан Ізімқызы Талпақова''' (12 қыркүйек, 1948 жылы туған, Атырау қ.) биші, Қазақстанның халық артисі (1981). == Өмірбаяны == 1967 ж. Алматы эстрада-цирк өнері студиясы халық биі класы бойынша) бітірген. 1977-79 ж. Мәскеу эстрада студиясында тәжірибе жинақтаудан өтті. Шығармашылық жолын (1... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 813 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 56 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі 86028. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0874 76204 == Сырт... |
'''Торо''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1530 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 67 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі 86018. Елді мекеннің қамқоршысы San Mercurio. == Демографиясы == ==... |
'''Тривенто''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5200 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 73 км² шамасында. Пошта индексі 86029. Елді мекеннің қамқоршысы Nazario, Celso Vittore. == Демо... |
'''Туфара''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1120 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 32 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі 86010. Елді мекеннің қамқоршысы San Giovanni Eremita. == Демограф... |
'''Урури''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3070 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 98 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі 86049. Елді мекеннің қамқоршысы Santo Legno della Croce. == Демогр... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3282 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 198 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі 86010. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0874 416054 == С... |
'''Фоссальто''' () Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1619 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі 86020. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == Телефоны: 0... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4274 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 76 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 56 км² шамасында. Пошта индексі 86012. Елді мекеннің қамқоршысы San Vincenzo. == Демографиясы == == Коммуна әк... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 727 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 45 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі 86010. Елді мекеннің қамқоршысы San Donato. == Демографиясы == == Коммуна әкімш... |
() Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 676 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі 86030. Елді мекеннің қамқоршысы San Liberatore. == Демографиясы == == Коммуна ә... |
'''Тамыз бүлігі''' (), кейде '''Тамыз төңкерісі''' Кеңес Одағы Коммунистік партиясының жақтастары ұйымдастырған, КСРО президенті Михаил Горбачёвті биліктен құлату және КСРО мемлекетін сақтап қалу мақсатымен ұйымдастырылған сәтсіз төңкеріс. Төңкеріс жетекшілері жоғары әскери және азаматтық шенеуніктерден, соның ішінде К... |
'''Ойынның басталуы''', әр таймның басында және қақпаға доп созылғаннан кейін ойын ортадан басталады. Допты қай команданың соғу кезегін анықтау үшін жеребе таратылады. Допты соғу кезінде қалған ойыншылар доп соғатын жерден м. қашықтықта тұруға тиіс. Допты қарсыластар командасының алаңына қарай соққан ойыншы, қашан басқ... |
Сурет:Issaliev Исалиев Сурет:Bandy in Medeu қысқы Азия ойындары допты хоккей''', XX ғасырдың 50-ші жылдарында Оралда, Сібірде, Қиыр Шығыста және Қазақстанда хоккей клубтары пайда болды. Көптеген қалалардың командалары КСРО чемпионатында өнер корсету құқығына ие болып, солардың арасында Алматының "Динамосы" бірнеше рет ... |
'''Самат Тельманұлы Нұржанов''' (11.01.1956, Жилянка станциясы, Ақтөбе облысы), ҚазКСР-інің ЕСЖ- сы (1999), п.ғ.к-ы (1990), профессор (2006). 1982-85 жылдары Мәскеуде дене тәрбиесі орталық мемлекеттік институтының аспирантурасын бітірді. 1993-98 ж. Қазақ ұлттық дене тәрбиесі институтының спорт ойындары кафедрасының мең... |
Австралия футболы '''Австралия футболы''', салмағы 662-677 гр. тартатын сопақша доппен, көлемі 118x155 см. сопақша келген алаңда әр команданың құрамында 18 адамы бар Австралияда кең тараған командалық спорт ойыны. Ойынның мақсаты допты ойын алаңына енгізу немесе биіктігі м. келетін төбесі ашық екі бағананың арасынан қа... |
'''Вадим Григорьевич Храповицкий''' (4 тамыз 1935 жыл, С-Петербург), шабуылшысы. С-Петербург футболының түлегі, Қарағандының "Шахтер" жене Жезғазғанның "Еңбек" командаларында ойнады. Кейін "Зенит" командасына ауысып белгілі ойыншылардың бірі болды. КСРО 139 матчқа қатысып 36 доп соқты. Үлкен спортты аяқтаған соң Қазақс... |
'''Кандела''' () Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2755 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 28 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 96 км² шамасында. Пошта индексі 71024. Елді мекеннің қамқоршысы әулие Papa Clemente I. == Демографияс... |
'''Аркадий Вольфович Хохман''' (1915, Кишинев, Молдова 2008 Алматы қаласы), ҚазКСР-інің ЕСЖ-сы. Бухарестегі жаттықтырушылар мектебін бітіріп, Бухарестің 2-ші дивизиондағы "Маккаби" командасында 1938-40 жылдары ойнады. 1940 ж. Бессарабия және Кишинев қаласы. КСРО-ның құрамына енгеннен кейін "Д" командасының жастар және ... |
'''Канталупа''' () Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2073 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 188 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі 10060. Елді мекеннің қамқоршысы San Biagio Vescovo Martire. == Де... |
'''Тоқтаров Төлеген''' (19.12. 1920, Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Қарақұдық ауылында туды- 9.2. 1942, Ресей, Мәскеу облысы Бородино ауылы) Екінші дүниежүзүлік соғыстың қаһарманы, қатардағы гвардия жауынгері. 19 желтоқсанда 1920 жылы Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Қарақұдық ауылында дүниеге келген. Соғыс қарса... |
'''Империя''' () Италиядағы қала, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Империя провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 40 440 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 879 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 45,26 км² шамасында. Пошта индексі 18100. == Демографиясы == Халық санағы: Colors= id:lightgrey va... |
Т-72Б танкісі Т-34-85 танкісі '''Танк''' () түгелдей сауытты, шынжыр табанды соғыс машинасы. Танк снарядымен әртүрлі нысаналарды қиратады; сенімді сауыты мен арнаулы қорғаныш қалқандары қирату құралдарынан сақтайды және өзінің оралымдылығы арқылы еркін өтеді. Сауытты соғыс машинасының бірінші жобасын (кейін танк деп ат... |
'''Қалиасқар Жұбанышұлы Тоқышев''' (6.8.1949 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Есберлі ауылы) әскери қайраткер, генерал-майор (2001). Уақ тайпасынан шыққан. КСРО ҚҚМ эскери-саяси училищесін (Ленинград, 1974), Мәскеудегі әскери саяси академияны (1983) бітірген. 1968 жылдан қарулы күштер қатарында. Мәс... |
1. Бір ойында шабуылшының соққан үш добы, 2. Еуропа футболын дамытуға арналған УЕФА-ның бағдарламасы. ҚР-ның футболшылар одағы УЕФА- ға мүше болғаннан кейін республикада балалар және жасөспірімдер футболын дамыту үшін УЕФА 2004 жылы 172000 Еуро қаржы бөлді. Осыдан кейін Талғар қаласында (Алматы облысы) балалар мен жасө... |
'''"Физкультура және спорт"''' (ФИС), 1923 жылы ашылған, негізгі мақсаты дене тәрбиесі мен спортты насихаттайтын баспа. 1930-1938 жылдары "дене тербиесі және туризм" деген атпен біріккен мемлекеттік баспа ретінде жұмыс істеді. 1995 жылдан акционерлік қоғам ретінде спорт қоғамының қарамағына енді. Мақсаты: көпшілікке ар... |
'''Артем Григорьевич Фальян''' (27 желтоқсан 1919, 24 қыркүйек 1977, ), жартылай қорғаушы, КазКСР-інің жене КСРО-ның ЕСЖ-сы. 1933 жылдан "Д", "Нефтянник" командаларының жасөспірімдер құрамында ойнады. КСРО құрамасында 23 матч өткізді. "Нефтяник", "Зенит", "Арарат" "Арал" т.б. командаларында 1973-74 ж. "К" командаларыны... |
Юрий Павлович Фалин (12. 04.1937, Мәскеу қаласы.), СШ-і, шабуылшы. Футбол мен айналысуда 1952 ж. Мәскеуде бастады. Жоғары топтағы бірқатар командаларда ойнады, 246 матч еткізіп, карсыластар қақпасына 71 доп соқты. КСРО чемпионатының кола 1957, 1963, 1969 куміс (1957, 1963) жүлдегері, чемпионы (1960, 1962), КСРО кубогін... |
'''Юрий Александрович Севидов''' (24 тамыз 1942, Мәскеу қаласы 11 ақпан 2010) КСРО-лық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. КСРО Спорт Шебері (1967). Шабуыл шебінде жене жартылай қорғаныста ойнады. Әкесі Александр Севидов та футболшы болған. == Жетістіктері == === Клубтық === КСРО чемпионы: 1962 КСРО кубогы: 1963... |
'''Александр Александрович Севидов''' (5 қыркүйек 1921 жыл 15 сәуір 1992, Мескеу каласы) КСРО-лық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. КСРО-ның ЕСЖ-сы (1968). Мәскеу футболының түлегі, сонда әртүрлі командаларда ойнады. "Кайрат" командасында 1970 жылы аға жаттықтырушы болды. Ол 1971 жылы КСРО чемпионы, 1972-1973 ... |
'''Сергей Егорович Рожков''' (5. 02.1943, Мескеу қаласы), CШ-i, жартылай қорғаушы жене орталық қорғаушы. Мескеу футбол мектебінің түлегі, бұрын Москваның "С" командасында ойнаған КСРО чемпионатының күміс (1963, 1968), КСРО кубогінің (1965) жеңімпазы. Кейін "К" командасында енер көрсетті. 1984 ж. "С" командасында, Тунис... |
шахмат тақтасына бейімделген ойын. Авторы алматылық өнертапқыш Т. Әбілиев, патенті алынған, тиісті мекемелерде тіркелген. ойын 384 шаршысы бар шахмат футбол тақтасында өтеді. Таныстыру 1997 ж. маусымда Париж қаласында өтіп халықаралық шахмат бірлестігі мен ХОК-тің мүшелері бірауыздан жақсы ойын деп баға берді. ҚазКСР-і... |
'''Александр Андреевич Келлер''' (1.05.1911, Саратов поселкесі РФ- 1982 Алматы) 1964-65 ж. "К" командасының аға жаттықтырушысы. 1924 ж. Мәскеудегі Ленин орденді дене тәрбиесі институтында оқып жүріп футболмен айналысты. ҰОС-ына дейін дипломды жаттықтырушы ретінде бірқатар командаларда, атап айтқанда "Торпедо" (Т), "Тра... |
солға '''Тантал''' (; '''Та''') элементтердің периодтық жүйесінің тобындағы хим. элемент, ат. н. 73, ат. м. 180,948. Ауыр, қиын балқитын, көкшіл ашық сұр металл. Тығызд. 16,6 г/см3, балқу 2014ӘС, қайнау 5500ӘС. Табиғатта ниобиймен (Nb) бірге кездеседі. == Тарихы == Танталды 1802 жылы швед химигі А.Г.Экеберг Финляндия м... |
'''Станислав Францевич Каминский''' (17 тамыз 1938 жыл, Барнаул қаласы, Алтай өлкесі, РФ 13 қаңтар 2005 жыл, Барнаул) Cпорт Шеберi, сол қанаттағы жартылай қорғаушы, ҚазКСР-інің Еңбек Сіңірген Жаттықтырушысы (1976). == Өмірбаяны == 1960-69 жылдардың арасын "К" командасының құрамында ойнады. 243 матчқа қатысып қарсыласта... |
КСРО және республикалық футбол бірлестігі бекіткен еліміздің, республиканың футбол командаларының ойын кестесі бойынша шығарылған ойын кестесі. Мұнда чемпионатқа қатысатын барлық командалар, жеке ойыншылар туралы қысқаша меліметтер беріледі. Республикада алғашқы 1964 ж. шығарылды. В. Толчинский, С. Каратайұлы, Р. Ибраг... |
'''Рафаэль Якубович Ибрагимов''' (1922, Кызылорда қаласы.), Бүкілодақтық дәрежедегі төреші, "ҚазКСР- інің еңбек сіңірген қайраткері" (1972), ҚР-ның футбол қауымдастығы кеңесінің мүшесі (1994-98). Көптеген спорт түрлерімен (футбол, нысана көздеу) бүкілодақтық жарыстарға қатысқан. "Қ" және Финляндия командаларының арасын... |
'''Петр Григоревич Зенькин''' (1912, Реттов поселкесі Мескеу облысы -1985, Алматы қаласы) ҚазКСР-інің ЕСЖ-сы (1965). 1956-59 ж. "Қ" командасының аға жаттықтырушысы. Бұрын футболшы болған 1930- 46 жылдары ЦДКА командасында ойнаған, жартылай қорғаушы. КСРО чемпионатының күміс (1938) жүлдегері, КСРО кубогінің иегері (1939... |
'''Олег Васильевич Долматов''' (29 қараша 1948, Челябі қаласы), Халықаралық Деңгейдегі Спорт Шебері (1972), орта және жартылай қорғаушы. "Қайрат" командасының құрамында төрт маусым ойнаған. 1976 жылғы КСРО чемпионатының күміс жүлдегері (1972). КСРО құрама командасының құрамында 1967-71 жылдары өнер көрсетті. КСРО құрам... |
Алексей Григорьевич ГРИНИН (21. 08.1991, Озеры поселкесі Мәскеу губ. 1.07.1988 Мәскеу), ЕССШ-і (1946), ҚазКСР-інің ЕСЖ-сы (1967). 1967ж. "Қ" командасының аға жаттықтырушысы. Әлденеше мәрте КСРО-ның чемпионы, көптеген халықаралық жарыстарға қатысқан оның бай тәжірибесінен үйренген "Қ" командасының ойыншылары КСРО чемпио... |
'''Николай Яковлевич С-Петербург 16. 01.1996, Мәскеу), ҚазКСР-інің жене РФ-ның ЕСЖ-сы. Жоғары топтағы бірқатар командаларға жаттықтырушы болды. Оның басшылығымен 1971 ж. Еуропаның "Арараты" КСРО чемпионатының күміс жүлдегері атанды. "Қ" командасында аға жаттықтырушы болған жылдарында оның жоғарғы топта қалуына кеп күш ... |
'''Валерий Павлович Гладилин'''(19 қазан 1951. Люберецк ауданы Мәскеу облысы) футболшы, жартылай қорғаушы "Қайраттың", "Шахтердің" (Караганды), "Мелиоратордың" ойыншысы. КСРО-ның чемпионатында 261 матч еткізіп, 52 доп соқты. Еуропа кубокте 14 ойын еткізіп, доп соқты, О.о-дардың (1976) іріктеу жарыстарына қатысты, 1997 ... |
'''Всеволод Михайлович Бобрев''' (1. 12.1922, Тамбов губерниясы 1. 07. 1979, Мәскеу), ЕССШ-і (1948), КСРО-ның ЕСЖ-сы (1976) Шабуылшысы. Спортпен 1936 жылдан (Хоккеймен, футболмен) айналысты. Допты хоккейден (1945-46) қола (1964), күміс (1965-66) жүлдегері КСРО- ның, Еуропаның, Әлемнің (1973-47) чемпионы, Әлем чемпионат... |
'''Құрбан Бердыев''' (, 25 тамыз 1952 жыл, Ашхабад) "Қайрат" футбол клубының бас бапкері. Халықаралық футбол тарихы мен статистикасы федерациясы (IFFHS) тарапынан өтікізілген әлемнің ең үздік бапкерлері тізімінде 2008-2009 маусым бойынша Құрбан Бердыевтің есімі бар. == Өмiрбаяны == Алматы «Қайратының» құрамында жартыла... |
'''Таң''' Семей губаткомы, РК (б) губкомы мен кәсіподақ к-тінің 1925 жылдың наурыз маусым айлары аралығында шыққан журналы. саны жарық көрген. М. Әуезовтің журнал ісіне белсене араласуымен ол жинаған «Абайдың басылмаған сөздері» (Әбдірахман деген баласы өлгенде Абайдың жоқтап айтқан өлеңдері, 1925, №1), «Абайдың кейбір... |
''Әнет Иманақышұлы Бектемісов'' (15. 11. 1930), Қарақас аулы, Жамбыл ауданы, Алматы облысы 1970- 86 ж.ж. Республикалық футбол бірлестігінің президенті. Мәскеудегі техникалық институтты бітірген, құрылысшы инженер. 1964- 71 ж.ж. Алматы қалалық партия комитетінің хатшысы, екінші хатшысы, ҚазКСР-інің ауыр индустрия минист... |
Асаймұса еуропалық билік дәстүріндегі скипетр дегенге келеді. Қазақы ортада бұл заттың нақты қолданысы жөнінде деректер жоқтың қасы. Есесіне асаймұса жөнінде сан алуан мифтік және аңыздық сюжеттер кездеседі. Мифопоэтикалық түсінік бойынша, ерекше тылсым қасиетке ие қысқа таяқ сияқты бұйымның атауы. Атына қарағанда, Мұс... |
'''Асату''' дәстүрлі ас-тағам мәдениетінде жолы үлкен адамның жасы кішілерге табақтағы еттің сыбағалы мүшесінен дәм таттыру арқылы өзінің ілтипатын білдіретін этикалық рәсім. Ет жеп болған соң, қонақтың жасы үлкені сый табақтан уысын толтыра ет алып, басқаларға өз қолымен асатады. Кішілер қалыптасқан әдет бойынша асату... |
'''Асқа бата''' дәстүрлі ас-тағам мәдениетіндегі этикет түрі, әдетте кәделі ас келгенде жасалатын рәсімнің атауы, дастарқан басында отырған жасы үлкен құрметті қонақтың тілек айтып, бата беруі. Асты қабылдаудың алдында жасы үлкен құрметті адам немесе өзіне кәделі сыбаға арналған адам асқа бата жасайды. Сонымен қатар ас... |
Асмалдық- сән, салтанат кезінде түйелерге жабылатын сәнді жабу түрі. Асмалдықты көбіне көшкенде немесе той-думандарда пайдаланған. Асмалдық оюланып, әшекейленіп жасалады. Мойнына асатын немесе басына қадайтын жібек шашақты ызба түрлері болады. Қазақстан Республикасының Mемлекеттік Oрталық Mузей қорында (КП 25496-4) көк... |
'''Аспа бау''' уықтың иінінен жоғары тұстан сәндік үшін байлап, ұшын шашақтап түсіріп қоятын бау түрі, киіз үй жабдықтарының сәндік түріне жатады. Түр салып тоқылған баудан немесе ызылған жылқы қылынан жасалатын төрт жерден шашағын төгілдіріп, әсемдік үшін тағылатын құр. Аспа баулар адамның бойы жетпейтіндей биіктікте ... |
'''Аспа тұзақ''' аң аулауға арналған кұрылғының атауы. Қолданысына байланысты екі түрі қалыптасты. Біріншісі, көбінесе, аю сияқты ірі жыртқыш аңды аулауға арналған. Аспа тұзақтың бұл түрін орманда көбіне екі аша бұтақты мықты қарағайды арқау етіп құрады: қарағай ашасының ортасында жуан бөренені сүймен ретінде сүйеп, жу... |
'''Аспақтау''' байырғы ортада қолданылған жазалау әдісі. Бірінші түрі ауыр қылмыс істеп жазалы болған адамдарды (екі адамды) шөгерілген атан түйенің екі жағына мойнынан тұзақтап байлаған. Түйе тұрған кезде адам аяғы жерге жетпей асылып жан тәсілім еткен. Екінші түрі шөгерілген екі түйенің ортасына өркеш тұсынан көлдене... |
'''Астар''' киімнің, сондай-ақ, матадан қабатталып жасалған бұйымның ішкі немесе астыңғы жағына салынатын ішкі «өң» беті. Бой киім, бас киім, аяқ киімнің кез-келген түрінің ішкі бетіне астарлық мата деп аталатын жұқа, арзанқол матадан астар салынады. Көшпелі ортаның тұтыныс талаптарына үйлескен дәстүрлі киім-кешектер к... |
Астық қору піскен астықты жинап алу шарасы. Қазақ диқаншылары қолына сақпан, зырылдауық, балақпан (бишік түрін) ұстаған қорықшылар егіс алқабын таңсәріден қара кешке дейін қориды. Тіпті, шымшықты үркіту үшін егіс ортасына адам бейнесіндегі қарақшыларды да іліп қоятын. Ел арасында диқан мен тары айтысыпты деген өлең жол... |
'''Бейімбет Майлин ауданы''' (2019 ж. 25 маусымына дейін ''Таран ауданы'') Қостанай облысының орналасқан бөлік. 1936 жылы құрылған. Жер аумағы 7,6 мың км². Орталығы Әйет ауылы. Аудан жері негізінен жазық. == Халқы == Тұрғындар саны 24 853 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар 27,41%, орыстар 43,49%, украиндар 12,80%, не... |
'''Петр Васильевич Томасевич''' (1923, Украина, Одесса қаласы 1984, Одесса қаласы) 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант, пулемет взводының командирі. Орыс. Соғысқа дейін Жамбыл облысы Жамбыл қаласында (қазіргі Тараз) тұрған. Кеңес әскері қатарына 1942 жылдың күзінде шақырылған. Ол 2- және З-Украина майданында Стали... |
'''Торғай, Семей, Орал және Сырдария облыстары өкілдерінің кеңесі''' қазақ өкілдерінің 1916 жылы тамызда Орынбор қаласында еткен кеңесі. Ол Орынбор Эверсманның рұқсат етуімен өтті. Оған Торғай, Семей, Орал және Сырдария облыстарының қазақ өкілдерімен бірге Алаш қозғалысы қайраткерлері де қатысты. Кеңесте 1916 жылғы 25 ... |
'''Астық майқандау''' астықты таптаған кезде оның дәнегі астына түсіп, бетіне шыққан сабанын сыпырып алу үрдісі. Астықты қол орақпен орып бір жерге жинағаннан кейін, оның сабағынан дәнін бөліп алу үшін, тұлықтаспен және ат тұяғымен арлы-берлі таптайды. Ертеде майқандалған сабақты астықтың бір шетіне жағып, түнде жарық ... |
'''Астықты бөлу''' бұл үрдісті басқару беделді адамға тапсырылған. Ертеде дәстүрлі ортада қырманға жиналған астықты болу сәтті күндердің бірінде тыныш ымыртта жасалған. Бұл тіл мен көзден сақтауды ырымдағаны. Егіншілер дәрет алып, таза киім киіп келуге тиіс. Намаз білетіндері намазын өтеген соң қырманға келеді. Бір ада... |
'''Асықты жілік ұстату''' ұл бала асырап алған кезде атқарылатын ғұрып. Балалы бола алмаған ата-ана немесе жалғыз ұлы немесе жалғыз қызы ғана болса, туған туыстарынан бала асырап алады. Бала асырап алуға келгенде көптің көзінше ер балаға асықты жілік, ал қыз балаға тоқпан жілік ұстатып ант етеді. Кейде баланың өз әке-ш... |
'''Асыл тас''' сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін: *Асыл тас (әкімшілік кешен) әкімшілік кешені Астана қаласында Есіл өзенінің сол жақ жағасында, көшеден оңтүстікке қарай, қаланың жаңа әкімшілік орталығында Сулы-жасыл бульварда (Нұржол желекжолы) орналасқан *Асыл тастар зергерлік бұйымдарды, тұрмыстық заттарды, қол... |
'''Викентий Никонорович Тощенко''' (1910, Алматы облысы Алакөл ауданы Үшарал қаласы 27.11.1943, Украина, Днепр бойы) 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, гвардия капитаны. 1932 жылы Кеңес әскері қатарына алынып, тұрақты әскери қызметкер болды. Ұлы Отан соғысы басталған алғашқы күннен майданға жіберілді. 1-гвардиялык атты ә... |
'''Ат айдаушы''' ат бәйгесі барысына бақылау жасаушы адам. Ол ат жарысының ережесін бұзылмауын қадағалайды. Ат айдаушы болып ат жарысының шарттары мен ережесін жетік білетін, көпшілікке сыйлы тұлға сайланды. Бәйгеге қатысушылардың санына сәйкес ат айдаушы өзіне көмекшілікке қажетті адамдарды алды. Бәйге барысында болуы... |
'''Ат арқан''' ат арқандауға арналып, арнайы есілген арқанның ұзын түрі. Ат арқан берік болуы үшін қойдың жүніне жылқының қылы (құйрық, жалы) және сиырдың кұйрық, бауыр жүні, ешкі қылшығын қосып еседі. Бунақсыз, яғни сапалы есу үшін арқанға қосылатын қыл, жүн және қылшықтың мөлшеріне айырықша көңіл бөлінеді. Әдетте жыл... |
'''Ат арқандау''' мініс атын таң атқанша жайылуына мүмкіндік беретін шағын аумаққа қағылған қазыққи арқан тағып бекіту тәсілі. Ол үшін ауылдан алыс емес суға жақын, шөбі бітік, көкмайса жер таңдалады. Ұры қарыдан сақтану мақсатында ондай жер жүргінші жолынан аулақ, көзден таса, қалтарыс аумақта болуы тиіс Ат арқандайты... |
'''Тарантас'''– адам тасуға арналған жеңіл арба. Қорапты және жадағай арба деп аталатын екі түрі бар. Төрт дөңгелекті, екі тертелі болады. Көбіне бір ат жегіледі. Сібірдегі Тарантас, 1885 ж. Тарантастардың рессорлы, рессорсыз, атқосшысы отыратын ашық қорапты немесе төбесі жеке жабылған күймелі түрлері болады. Үлкен тар... |
'''Ат арқан жер''' халықтық өлшем. Радиусы шамамсы ат арқаннан екі есе ұзын аумақтың мөлшерін білдіретін бірлік. Ол орта есеппен диаметрі 40-50 адым шеңбердің мөлшерін білдіреді. Әдетте бірнеше атты бір-біріне жақын арқандау үрдіске айналғандықтан aт арқандыққа аумағы едәуір үлкен, оты бітік жер таңдалынады. Аттар бірі... |
'''Ат арқасын суыту''' мініс атын дұрыс пайдалану ережелерінің бірі. Оның мәні ұзақ жолдан, міністен (сондай-ақ, жүк тасудан, арба тартудан) соң бусанып тұрған аттың демін алдырып, терін бастыру. Егер суық маусым болса, бу санып келген атты қораға кіргізіп, тізгінмен қаңтарын (жем, суға жолатпас үшін), айыл-тартпасын б... |
'''Турченко Николай Архипович''' (16.6.1921, Алматы облысы Кербұлақ ауданы Шаган ауылы 1972, Ресей, Ставрополь өлкесі, Минеральные Воды қаласы) 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, аға сержант, бөлімше командирі. 1940 жылы Кеңес әскері қатарына алынып, Ульянов жаяу әскер училищесін бітірді. 1942 жылы шілде айында майданға ... |
'''Орман Түктібаев''' (Үрмәш) (17.11.1917, Қызылорда облысы Қазалы ауданы Түктібаев ауылы 20.7. 1944, Латвия, Лудза ауданы Нерзкое дер.) 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, пулемет ұбөлімшесінің командирі, кіші сержант. Қазақ. Ұжымшарда егін бригадирі болып жұмыс істеген. Кеңес әскері қатарына Қазалы ауданы әскери комисса... |
'''Түркістан әскери округі''' 1918 жылы мамырда РКФСР ХКК-нің шешімімен құрылған әскери округ. Құрамына Закаспий, Жетісу, Самарқанд, Сырдария және Ферғана облыстары кірді. Штабы Ташкент қаласында орналасты. Оның құрамалары Азамат соғысы жылдары ақ гвардияшылар мен шетел интервенттерін, басмашыларды талқандауға қатысты.... |
'''Түркістан комитеті''' -Уақытша үкіметтің Түркістан өлкесіндегі жергілікті органы. Уақытша үкіметтің 1917 жылғы сәуірдегі қаулысына сәйкес құрылған бұл органға Түркістан өлкесінде туындаған мәселелерді шешу, орталық билік атынан басқару міндеті жүктелді. адамнан тұратын Түркістан комитетіне кадеттер партиясының белсе... |
'''Түркістандық саперлар көтерілісі''' 1912 жылы Түркістан өлкесіндегі патшалық Ресейдің саперлік батальонының ресми билікке қарсы бой көрсетуі. Оның шығуына осы жылы қаңтарда патша өкіметінің Лена өзені бойында жұмыс істеп жүрген шахтерлерді атуы және әскери адамдар жағдайының нашарлауы түрткі болды. Саперлер Лена қыр... |
'''Тыңшы, шпион''' (немісше Spion шпион, Spahen ізіне түсу) мемлекеттік немесе әскери құпиялықты құрайтын деректерді шетелге (оның агентурасына) жеткізу мақсатында аңду, тыңшылық ету, ұрлау немесе жинаумен айналысатын адам. Тыңшыларға қойылатын мақсаттар іштей зерттеу, іштен жау табу, оларды оқытып- үйретіп, басын құра... |
'''Қожахмет Тышқанбаев''' (1916, Алматы облысы Панфилов ауданы 1943) 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант. 1942 жылдың қаңтар айынан майданның алдыңғы шебінде болды. 490-танкіге қарсы артиллериялық полктің (Солтүстік Кавказ майданы, 18-армия) зеңбірек нысанашысы сержант Тышқанбаев Керчь түбегінің Ельтиген кенті (қа... |
'''Ат әбзелдері''' жылқыны мініс пен шаруашылыққа пайдалануда қолданылатын құрал-жабдық түрлері. Қазақтың ат әбзелдеріне ер, тоқым, өмілдірік, құйысқан, үзеңгі, айыл, пыстан, жүген, ноқта, көпшік, шылбыр, қамшы және т.б. жатады. Сондай-ақ, аттың айылы ердің қаңқасына тағылатын, көбіне қайыстан жасалған ат арқасына ерді... |
атындағы Тарих және этнография институты''' Қазақстан Республикасының Ғылым Академиясына қарасты ғылыми-зерттеу институты. Инстиутут 1945 жылы құрылған болатын. 1991 жылға дейін Тарих, археология және этнография институты деп аталып келді, бірақ 1991 жылы институт құрамынан археология бөлімі бөлініп шықты. Археология и... |
'''Ат байлар''' қазақтың неке және отбасылық ғұрпында орындалатын рәсім, жаңадан көтерілген жас отауға ағайын-туыстары тарапынан малдай берілетін сый атауы, әлеуметтік қолдау көрсету институтының бір түрі. Жас отауға шашу шашып, «керегесі кең болсын, босағасы берік болсын!» деген тілек айтып келген ет жақын туыстары от... |
'''Могул''', мұнда да спортшылар қолдан жасалған тосқауылдар мен кедергілерден өтеді. Жарыстың барысында спортшы кем дегенде екі акробатикалық жаттығуды орындайды. Мұнда секірістің биіктігі (20%), түрі (50%), беткейге түсудің сәттілігі (30%) есепке алынады. Олимпиялық ойындар мен халықаралық жарыстардың барлығында осы ... |
'''Уәлі Итенұлы''' (1798, қазіргі Қызылорда облысы, Құмкөл өңірі 1881, Қорқытата қорымы) би. Ресей патшасының қазақ жерін отарлау саясатына сай туған жерінен ығыстырылған қазақ ауылдарымен бірге әкесі Итен де балаларын алып, қазіргі Ақтөбе, Қостанай облыстарының жеріне көшкен. Қазір де Қостанай өңірінде «Құлтының қара ... |
'''Скийфинг''', мотоспорт пен шаңғы сүйретілетін спорт үйлестірілетін жарыс түрі. Оның негізінде бұғылармен шаңғышылар жарысы жатыр. Спортшылар бұғылардың орнына мотоциклдерді пайдаланды, сөйтіп қазіргі скийфинг пайда болды. Шаңғышылар бұған бірнеше рет шапшаңдық қоспаққа тырысты. Су спортының шеберлері ұшаққа байланға... |
'''Унковский елшілігі-''' Ресей өкіметінің 1722 жылы Жоңғар хандығына жіберген елшілігі. Орыс артиллериясының капитаны И.Унковский басқарған бұл елшілікке жоңғар билеушісінен Ресей бодандығына жөнінде ант қабылдау және Жоңғар хандығы жерін картаға түсіру міндеті жүктелді. Елшілік 1722 жылы 26 қарашада Севан Рабдан қабы... |
соңғы жылдары көптеген елдерде кең тараған қысқы Олимпиядалық ойындарының бірі, Азия ойындарының бағдарламасына енген қысқы спорт түрлерінің бірі. Қарлы беткейінен құлдилап түсу кезінде әртүрлі бағдарламаларды орындайтын Фристайл: 1) балет, 2) акробатикалық секірістер, 3) могул болып үшке бөлінеді. ''Балет'': түрлі айн... |
'''Фальстарт''' "фоле" деген ағылшын сөзінен шыққан. Толығынан жалған, бұрыс, қате, жаңылыс деген мағынаны білдіреді. Фальстарт жасағанда спортшы бәсекені басқа қарсыластарынан бұрын бастап бұл үшін ескерту алады. Екі рет ескерту алған спортшы үшіншіде жарыстан шығарылады. Фальстарт көбінесе спортшының қатты қобалжуына... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.