question stringlengths 2 476 | id stringlengths 1 24 | answers dict | context stringlengths 31 11.1k |
|---|---|---|---|
İslam tarihçiliği başlangıç dönemlerinde Hazret-i Muhammed’in hayatı ve savaşları konusu üzerine yoğunlaştıktan sonra hangi diğer konular eklenmiştir? | 1921 | {
"answer_start": 325,
"text": "Dört Halife, Emevîler ve Abbasîler döneminde yaşanan gelişmeler"
} | İslâm tarihçiliğinin başlangıç dönemlerinde, tarihî yapıtların, tefsir ve hadis gibi dinî ilimlerin gereksinimlerini karşılamak maksadıyla, Hazret-i Muhammed’in hayatı ve savaşları gibi iki konu üzerinde yoğunlaştıkları görülmektedir. Sonradan bu konulara, Kuran-ı Kerim’de geçen kavimlere ve peygamberlere ilişkin olayl... |
Rönesans İtalya'da 14.yy'ın ortalarında hangi zamanda başlamıştır? | 1922 | {
"answer_start": 328,
"text": "Petrarca"
} | Rönesans’ı, Ortaçağ ile Yeniçağ arasında geçen zaman dilimi olarak tanımlayabiliriz; ancak Ortaçağ ansızın sona ermediği gibi Yeniçağ da ansızın başlamamıştır. Ayrıca Ortaçağ’ın bitmesi ve Yeniçağ’ın başlaması her ülkede aynı tarihlerde gerçekleşmemiştir; örneğin İtalya’da diğer ülkelerden daha önce, 14. yüzyılın ortal... |
Rönesansla birlikte hangi alanda yapılan yenilikler devrim niteliğinde kabul edilmiştir? | 1923 | {
"answer_start": 1078,
"text": "Bilim"
} | Rönesans’ı, Ortaçağ ile Yeniçağ arasında geçen zaman dilimi olarak tanımlayabiliriz; ancak Ortaçağ ansızın sona ermediği gibi Yeniçağ da ansızın başlamamıştır. Ayrıca Ortaçağ’ın bitmesi ve Yeniçağ’ın başlaması her ülkede aynı tarihlerde gerçekleşmemiştir; örneğin İtalya’da diğer ülkelerden daha önce, 14. yüzyılın ortal... |
Yunan felsefe ve bilim anlayışının daha derinden anlaşılabilmesi için hangi dilden çeviriler yapılmıştır? | 1924 | {
"answer_start": 112,
"text": "Yunanca"
} | Bu dönemde Yunan felsefe ve bilim anlayışına yeniden dönülmüş ve bu anlayışın daha derinden kavranabilmesi için Yunanca’dan çeviriler yapılmaya başlanmıştır. Bu döneme damgasını vuran etkinlik, doğaya ilişkin doğru ve güvenilir bilgi elde etmek için gerekli olan yöntem arayışıdır. Bu yöntemin araçları olarak gözlem ve ... |
Francis Bacon hangi yıllar arasında yaşamıştır? | 1925 | {
"answer_start": 7,
"text": "1561-1626"
} | Bacon (1561-1626), bilimin önemini ve insanlığın refahı yönünden vaadettiği olanakları ilk kavrayan düşünürlerden birisidir. Onun asıl ilgisi bilimi anlamak, bilgi edinmenin doğru ve etkili yolunu kesin bir biçimde bulup ortaya çıkarmaktır. Çünkü ona göre, doğanın gizemlerini çözmek ve kanunlarını keşfetmek insanlığın ... |
Güneş merkezli evren kuramı kime aittir? | 1926 | {
"answer_start": 58,
"text": "Kopernik"
} | Bu dönemde en önemli gelişme astronomi alanında olmuştur. Kopernik, Yunan Dönemi’nden beri yürürlükte bulunan Yer Merkezli Evren Kuramı’nın yerine, Güneş Merkezli Evren Kuramı’nı kurmuş ve Yer’in, Güneş’in çevresinde dairesel bir yörünge üzerinde dolanan bir gezegen olduğunu savunmuştur. Böylece, Yer’in evrenin merkezi... |
Kopernik'e Yer’i evrenin merkezinden kaldırmanın doğuracağı bilimsel ve dinsel sakıncaları düşünerek karşı çıkan kimdir? | 1927 | {
"answer_start": 416,
"text": "Tycho Brahe"
} | Bu dönemde en önemli gelişme astronomi alanında olmuştur. Kopernik, Yunan Dönemi’nden beri yürürlükte bulunan Yer Merkezli Evren Kuramı’nın yerine, Güneş Merkezli Evren Kuramı’nı kurmuş ve Yer’in, Güneş’in çevresinde dairesel bir yörünge üzerinde dolanan bir gezegen olduğunu savunmuştur. Böylece, Yer’in evrenin merkezi... |
Kopernik'in devrim niteliğindeki yapıtının adı nedir? | 1928 | {
"answer_start": 414,
"text": "Göksel Kürelerin Dolanımı Üzerine"
} | Kopernik, düşünce tarihinde bir dönüm noktasını simgeler. Onun adıyla anılan sistem yalnız modern bilimin doğuşuna değil, insanın evren içindeki yerini saptamada yeni ve daha ölçülü bir görüşün ortaya çıkmasına da başlangıç sayılır. Gerçekten de Kopernik’le birlikte insanoğlunun kendini evrenin merkezinde sayma iddiası... |
Brahe kaç yılında Hven Adası’nda dönemin en önemli gözlemevini kurmuştur? | 1929 | {
"answer_start": 1480,
"text": "1576"
} | Copernicus‘un Güneş-merkezli sistemi, Yermerkezli sistemden çok daha başarılı değildi. Ayrıca henüz yeni fizik kurulmadığından, Güneş’in evrenin merkezinde ve Yer’in de bir gezegen gibi onun çevresinde döndüğünün kanıtı da verilemiyordu. Bu nedenle, astronomlar Copernicus‘u hemen kabul etmediler. Ancak astronomların ka... |
Brahe dönemin en öenmli gözlemevini nerede kurmuştur? | 1930 | {
"answer_start": 1493,
"text": "Hven Adası"
} | Copernicus‘un Güneş-merkezli sistemi, Yermerkezli sistemden çok daha başarılı değildi. Ayrıca henüz yeni fizik kurulmadığından, Güneş’in evrenin merkezinde ve Yer’in de bir gezegen gibi onun çevresinde döndüğünün kanıtı da verilemiyordu. Bu nedenle, astronomlar Copernicus‘u hemen kabul etmediler. Ancak astronomların ka... |
Deneysel yöntemin gülenmesini sağlayan mıknatıs üzerine deneysel incelemeler kim tarafından yapılmıştır? | 1931 | {
"answer_start": 64,
"text": "Gilbert"
} | Bu dönemde fizik alanı diğer alanlar kadar gelişmemiştir. Ancak Gilbert’in mıknatıs üzerine yapmış olduğu deneysel incelemeler deneysel yöntemin güçlenmesini sağlamıştır. |
Otto Brunfels'in yapıtının adı nedir? | 1932 | {
"answer_start": 98,
"text": "Herbarum Vivae Eicones"
} | Bu dönemde diğer bilimlerin yanı sıra biyolojide de önemli gelişmeler yaşanmıştır. Otto Brunfels, Herbarum Vivae Eicones (Bitkilerin Canlı Resimleri, 1530-1540) adlı yapıtıyla botaniği ve Conrad Gesner ise Historiae Animalium (Hayvanlar Tarihi) adlı yapıtıyla zoolojiyi yeniden canlandırmıştır. |
Herbarum Vivae Eicones adlı eserin yazarı kimdir? | 1933 | {
"answer_start": 83,
"text": "Otto Brunfels"
} | Bu dönemde diğer bilimlerin yanı sıra biyolojide de önemli gelişmeler yaşanmıştır. Otto Brunfels, Herbarum Vivae Eicones (Bitkilerin Canlı Resimleri, 1530-1540) adlı yapıtıyla botaniği ve Conrad Gesner ise Historiae Animalium (Hayvanlar Tarihi) adlı yapıtıyla zoolojiyi yeniden canlandırmıştır. |
Conrad Gesner'in biyoloji dalında yazdığı eserinin adı nedir? | 1934 | {
"answer_start": 206,
"text": "Historiae Animalium"
} | Bu dönemde diğer bilimlerin yanı sıra biyolojide de önemli gelişmeler yaşanmıştır. Otto Brunfels, Herbarum Vivae Eicones (Bitkilerin Canlı Resimleri, 1530-1540) adlı yapıtıyla botaniği ve Conrad Gesner ise Historiae Animalium (Hayvanlar Tarihi) adlı yapıtıyla zoolojiyi yeniden canlandırmıştır. |
Biyolooji alanında yazılmış önemli eserlerden Historiae Animalium'un yazarı kimdir? | 1935 | {
"answer_start": 188,
"text": "Conrad Gesner"
} | Bu dönemde diğer bilimlerin yanı sıra biyolojide de önemli gelişmeler yaşanmıştır. Otto Brunfels, Herbarum Vivae Eicones (Bitkilerin Canlı Resimleri, 1530-1540) adlı yapıtıyla botaniği ve Conrad Gesner ise Historiae Animalium (Hayvanlar Tarihi) adlı yapıtıyla zoolojiyi yeniden canlandırmıştır. |
Bilimsel bilimin gelişmesinde astronomi alanında hangi isimin büyük öenmi vardır? | 1938 | {
"answer_start": 278,
"text": "Kepler"
} | (Bilimsel Devrim) Bu dönemin en büyük özelliği, bilimsel yöntemin, yani önermelerin doğruluğunun deneysel olarak sınanması yolunun ortaya çıkması ve buna bağlı olarak fizik, kimya ve biyoloji gibi temel bilimlerin felsefeden bütünüyle ayrılmasıdır. Özellikle astronomi alanında Kepler ve fizik alanında ise Galilei ve Ne... |
Bilimsel bilimin gelişimesinde fizik alanında hangi iki isimin büyük önemi vardır? | 1939 | {
"answer_start": 307,
"text": "Galilei ve Newton"
} | (Bilimsel Devrim) Bu dönemin en büyük özelliği, bilimsel yöntemin, yani önermelerin doğruluğunun deneysel olarak sınanması yolunun ortaya çıkması ve buna bağlı olarak fizik, kimya ve biyoloji gibi temel bilimlerin felsefeden bütünüyle ayrılmasıdır. Özellikle astronomi alanında Kepler ve fizik alanında ise Galilei ve Ne... |
Bu dönem fizik, kimya ve biyolojinin felsefeden tamamen ayrılması ve bu alanlarda ki büyük atılımlar dolayısıyla ne olarak adlandırılmıştır? | 1940 | {
"answer_start": 581,
"text": "Bilimsel Devrimler Çağı"
} | (Bilimsel Devrim) Bu dönemin en büyük özelliği, bilimsel yöntemin, yani önermelerin doğruluğunun deneysel olarak sınanması yolunun ortaya çıkması ve buna bağlı olarak fizik, kimya ve biyoloji gibi temel bilimlerin felsefeden bütünüyle ayrılmasıdır. Özellikle astronomi alanında Kepler ve fizik alanında ise Galilei ve Ne... |
Doğa ve bilgi felsefesi alanında hangi önemli iki isim önemli görüşler ortaya koymuştur? | 1941 | {
"answer_start": 213,
"text": "Bacon ve Descartes"
} | Bu dönemde bilimin giderek güçlenmesi ve diğer düşünsel etkinlikleri yönlendirir bir konuma yükselmesi bilimin nasıl bir etkinlik olduğuna ilişkin araştırmaların yoğunlaşmasına neden olmuştur. Bu konuda özellikle Bacon ve Descartes önemli görüşler ileri sürmüşlerdir. |
Olasılık kuramı kime aittir? | 1942 | {
"answer_start": 86,
"text": "Pascal"
} | Bu dönemde çağdaş matematiğin temelleri atılmış ve Pierre de Fermat sayılar kuramını, Pascal olasılık kuramını, Leibniz ve Newton ise diferansiyel ve integral hesabı kurmuşlardır. |
Kepler'in hangi kanunu gök mekaniğine giden yol açmıştır? | 1943 | {
"answer_start": 353,
"text": "Elips Yörüngeler Kanunu"
} | Kopernik’in kurmuş olduğu Güneş Merkezli Evren Kuramı çerçevesinde yürütülen araştırmalar sonucunda Eudoxus, Aristoteles ve Batlamyus’tan beri savunulagelmekte olan Yer Merkezli Evren Kuramı yıkılmış ve Galilei ile Kopernik kuramı gözlemsel açıdan, Kepler ile kuramsal açıdan geliştirilmiş ve çağdaş astronominin temelle... |
Newton'un çalışmalarını yansıttığı eserinin adı nedir? | 1944 | {
"answer_start": 389,
"text": "Principia"
} | Newton (1642 – 1727), tarihin yetiştirdiği en büyük bilim adamlarından biridir ve matematik, astronomi ve fizik alanlarındaki buluşları göz kamaştırıcı niteliktedir; klasik fizik onunla doruğa erişmiştir. Bilime yaptığı temel katkılar, diferansiyel ve entegral hesap, evrensel çekim kanunu ve Güneş ışığının yapısı olara... |
Newton'un birlikte hareket problemini tekrar ele aldığı kişinin adı nedir? | 1945 | {
"answer_start": 583,
"text": "Galilei"
} | Newton (1642 – 1727), tarihin yetiştirdiği en büyük bilim adamlarından biridir ve matematik, astronomi ve fizik alanlarındaki buluşları göz kamaştırıcı niteliktedir; klasik fizik onunla doruğa erişmiştir. Bilime yaptığı temel katkılar, diferansiyel ve entegral hesap, evrensel çekim kanunu ve Güneş ışığının yapısı olara... |
Newton neden gezegenlerin güneşin çevresinde dolanırken uzaklaşıp gitmedikleri sorusunun cevabını neyde bulur? | 1946 | {
"answer_start": 1443,
"text": "gravitasyon"
} | Newton (1642 – 1727), tarihin yetiştirdiği en büyük bilim adamlarından biridir ve matematik, astronomi ve fizik alanlarındaki buluşları göz kamaştırıcı niteliktedir; klasik fizik onunla doruğa erişmiştir. Bilime yaptığı temel katkılar, diferansiyel ve entegral hesap, evrensel çekim kanunu ve Güneş ışığının yapısı olara... |
Gravitasyonun miktarını kim ölçmüştür? | 1947 | {
"answer_start": 583,
"text": "Galilei"
} | Newton (1642 – 1727), tarihin yetiştirdiği en büyük bilim adamlarından biridir ve matematik, astronomi ve fizik alanlarındaki buluşları göz kamaştırıcı niteliktedir; klasik fizik onunla doruğa erişmiştir. Bilime yaptığı temel katkılar, diferansiyel ve entegral hesap, evrensel çekim kanunu ve Güneş ışığının yapısı olara... |
Galileo hangi yaklaşımı benimseyerek çağdaş mekaniğin temel problemlerini matematiksel olarak açıklanmış ve çözüme kavuşturmuştur? | 1948 | {
"answer_start": 66,
"text": "kinematiksel"
} | Bu dönemde çağdaş mekanik ve optik bilimleri kurulmuştur. Galilei kinematiksel yaklaşımı benimseyerek çağdaş mekaniğin temel problemlerini matematiksel olarak açıklanmış ve çözüme kavuşturulmuştur. Eylemsizlik İlkesi’nin formüle edilmesi ile birlikte klasik mekaniğin doğal yer, ivme ve kütle gibi temel kavramları matem... |
Harvey'nin eleştirdiği büyük yunan hekiminin adı nedir? | 1949 | {
"answer_start": 131,
"text": "Galenos"
} | Bu dönemde anatomi, fizyoloji ve embriyoloji konusundaki araştırmalar geliştirilmiş ve özellikle Harvey, büyük Yunan hekimlerinden Galenos’u eleştirerek kan dolaşımını bulmuştur. |
Atmosfer basıncıyla çalışan ilk pistonlu buhar makinası kim tarafından üretilmiştir? | 1950 | {
"answer_start": 649,
"text": "Thomas Newcomen"
} | İnsanın gündelik gereksinimlerini karşılamak ve doğal çevresini çıkarlarına uygun bir şekilde değiştirmek için, çoğu zaman bilimsel bilgi birikiminden yararlanarak bir takım alet ve makinalar yapması eylemi diye tanımlanabilecek teknolojinin oldukça eski bir geçmişi vardır; ancak asıl önemli gelişmeler, bilimle teknolo... |
Atmosfer basıncıyla çalışan ilk pistonlu buhar makinası icat edildikten sonra kim tarafından geliştirilmiştir? | 1951 | {
"answer_start": 700,
"text": "James Watt"
} | İnsanın gündelik gereksinimlerini karşılamak ve doğal çevresini çıkarlarına uygun bir şekilde değiştirmek için, çoğu zaman bilimsel bilgi birikiminden yararlanarak bir takım alet ve makinalar yapması eylemi diye tanımlanabilecek teknolojinin oldukça eski bir geçmişi vardır; ancak asıl önemli gelişmeler, bilimle teknolo... |
James Watt ilk pistonlu buhar makinasını kaç yılında geliştirmiştir? | 1952 | {
"answer_start": 692,
"text": "1769"
} | İnsanın gündelik gereksinimlerini karşılamak ve doğal çevresini çıkarlarına uygun bir şekilde değiştirmek için, çoğu zaman bilimsel bilgi birikiminden yararlanarak bir takım alet ve makinalar yapması eylemi diye tanımlanabilecek teknolojinin oldukça eski bir geçmişi vardır; ancak asıl önemli gelişmeler, bilimle teknolo... |
Harezmi nerede doğmuştur? | 1967 | {
"answer_start": 90,
"text": "Özbekistan"
} | Matematik,Astronomi ve Coğrafya Alanların-da çalışmış bir Fars Bilim adamıdır.780 Yılında Özbekistan’ın Harzem Bölgesi’nde dünyaya gelmiştir.Gençlik döneminde Bağdat’a gelip oraya yerleşmiştir.Cebir Alanı’nda (Matematik) yazmış olduğu eseri,batı ve doğuda bu alanda yazılmış ilk eser olarak kabul edilir.Çalışmasında sıf... |
Harezmi kaç yılında doğmuştur? | 1968 | {
"answer_start": 78,
"text": "780"
} | Matematik,Astronomi ve Coğrafya Alanların-da çalışmış bir Fars Bilim adamıdır.780 Yılında Özbekistan’ın Harzem Bölgesi’nde dünyaya gelmiştir.Gençlik döneminde Bağdat’a gelip oraya yerleşmiştir.Cebir Alanı’nda (Matematik) yazmış olduğu eseri,batı ve doğuda bu alanda yazılmış ilk eser olarak kabul edilir.Çalışmasında sıf... |
Harezmi gençlik döneminde nerede yaşamıştır? | 1969 | {
"answer_start": 159,
"text": "Bağdat"
} | Matematik,Astronomi ve Coğrafya Alanların-da çalışmış bir Fars Bilim adamıdır.780 Yılında Özbekistan’ın Harzem Bölgesi’nde dünyaya gelmiştir.Gençlik döneminde Bağdat’a gelip oraya yerleşmiştir.Cebir Alanı’nda (Matematik) yazmış olduğu eseri,batı ve doğuda bu alanda yazılmış ilk eser olarak kabul edilir.Çalışmasında sıf... |
İbrahim Müferrika'nın kurduğu matbaasında ilk bastığı kitabın ismi nedir? | 1970 | {
"answer_start": 290,
"text": "Vankulu Lügatı"
} | İlk Türk Matbaası ‘nın kurucusu olan İbrahim Müteferrika,Macar Kökenli bir devşirmedir.Kendisi,Osmanlı Devleti ‘nin Lale Devri’nde Fransa Elçimiz olan Yirmisekiz Mehmet Çelebi ‘nin oğlu Sait Efendi ile İstanbul’da ilk Türk Matbaası’nı kurmuştur.Kurmuş olduğu matbaasında ilk bastığı kitap “Vankulu Lügatı” adlı bir sözlü... |
İbn Rüşd nerede doğmuştur? | 1971 | {
"answer_start": 76,
"text": "Kurtuba"
} | İbn Rüşd,Endülüslü Arap Felsefeci ve Hekimi,Matematikçisi ve Tıp Alimi ‘dir.Kurtuba ‘da dünyaya gelen İbn-i Rüşd Fas’ta ölmüştür.Tıp Alanı’nda önemli eserler ortaya koyan İbn-i Rüşd,Aristo’nun Felsefe Alanı’nda Aristo’nun ortaya attığı ilke ve esaslara bağlı kaldı.Ona göre, “Akıl ve Felsefe”, gerçeğe ulaştırıcı en önem... |
İbn Rüşd nerede vefat etmiştir? | 1972 | {
"answer_start": 113,
"text": "Fas"
} | İbn Rüşd,Endülüslü Arap Felsefeci ve Hekimi,Matematikçisi ve Tıp Alimi ‘dir.Kurtuba ‘da dünyaya gelen İbn-i Rüşd Fas’ta ölmüştür.Tıp Alanı’nda önemli eserler ortaya koyan İbn-i Rüşd,Aristo’nun Felsefe Alanı’nda Aristo’nun ortaya attığı ilke ve esaslara bağlı kaldı.Ona göre, “Akıl ve Felsefe”, gerçeğe ulaştırıcı en önem... |
İbn Rüşd'e göre gerçeğe ulaştırıcı en önemli etken nedir? | 1973 | {
"answer_start": 276,
"text": "Akıl ve Felsefe"
} | İbn Rüşd,Endülüslü Arap Felsefeci ve Hekimi,Matematikçisi ve Tıp Alimi ‘dir.Kurtuba ‘da dünyaya gelen İbn-i Rüşd Fas’ta ölmüştür.Tıp Alanı’nda önemli eserler ortaya koyan İbn-i Rüşd,Aristo’nun Felsefe Alanı’nda Aristo’nun ortaya attığı ilke ve esaslara bağlı kaldı.Ona göre, “Akıl ve Felsefe”, gerçeğe ulaştırıcı en önem... |
Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen iki güneş saati hangi enlem için doğru sonuç vermektedir? | 1974 | {
"answer_start": 160,
"text": "Her ikisi de ekvator ile yaklaşık 66°30' kuzey veya güney enlem arasında bulunan belirli bir enlem derecesi için geçerlidir."
} | Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen güneş saatleri arasında birisi silindir şeklinde, diğeri dik açılı iki taşınabilir güneş saati bulunmaktadır. Her ikisi de ekvator ile yaklaşık 66°30' kuzey veya güney enlem arasında bulunan belirli bir enlem derecesi için geçerlidir. Ahşaptan veya pirinçten yapılmış bi... |
El-Marrakuşi tarafından tarif edilen silindir güneş saatinin silindiri hangi maddelerden yapılmıştır? | 1975 | {
"answer_start": 285,
"text": "Ahşaptan veya pirinçten"
} | Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen güneş saatleri arasında birisi silindir şeklinde, diğeri dik açılı iki taşınabilir güneş saati bulunmaktadır. Her ikisi de ekvator ile yaklaşık 66°30' kuzey veya güney enlem arasında bulunan belirli bir enlem derecesi için geçerlidir. Ahşaptan veya pirinçten yapılmış bi... |
Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen iki güneş saati için çizelge ne ifade etmektedir? | 1976 | {
"answer_start": 398,
"text": "Her iki saatin yapılışının ve kullanımının koşulu bir çizelgedir. Bu çizelge üzerinde burç sembollerinin başında gündüz ve gece saatlerinin geçiş vakitleri (yarım saat, üçte birlik saat için veya diğer alt bölümlemeler için) için olan dikey gölge çizgilerinin değerleri kaydedilmiştir... | Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen güneş saatleri arasında birisi silindir şeklinde, diğeri dik açılı iki taşınabilir güneş saati bulunmaktadır. Her ikisi de ekvator ile yaklaşık 66°30' kuzey veya güney enlem arasında bulunan belirli bir enlem derecesi için geçerlidir. Ahşaptan veya pirinçten yapılmış bi... |
El-Marrakuşi tarafından tarif edilen silindir güneş saatinde burç daireleri hangi burçtan başlayarak kaydedilmiştir? | 1977 | {
"answer_start": 851,
"text": "Oğlak'tan başlayarak"
} | Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen güneş saatleri arasında birisi silindir şeklinde, diğeri dik açılı iki taşınabilir güneş saati bulunmaktadır. Her ikisi de ekvator ile yaklaşık 66°30' kuzey veya güney enlem arasında bulunan belirli bir enlem derecesi için geçerlidir. Ahşaptan veya pirinçten yapılmış bi... |
El-Marrakuşi tarafından tarif edilen silindir güneş saatinde değerler nasıl elde edilir? | 1978 | {
"answer_start": 1019,
"text": "Gölge geçişinin okunması yoluyla"
} | Ebu el-Hasan el-Marrakuşi tarafından tarif edilen güneş saatleri arasında birisi silindir şeklinde, diğeri dik açılı iki taşınabilir güneş saati bulunmaktadır. Her ikisi de ekvator ile yaklaşık 66°30' kuzey veya güney enlem arasında bulunan belirli bir enlem derecesi için geçerlidir. Ahşaptan veya pirinçten yapılmış bi... |
El-Marrakuşi tarafından tarif edilen 'çekirge bacağı' isimli güneş saatine bu ismin verilme sebebi nedir? | 1979 | {
"answer_start": 148,
"text": "Muhtemelen bu alet basitliği nedeniyle ve rahatça taşınabilirliği nedeniyle bu şekilde isimlendirilmiştir."
} | Yukarıda sunulan güneş saatinin basitleştirilmiş bir formu el-Marrakuşi tarafından sak el-cerade ('çekirge bacağı') adı altında tarif edilmektedir. Muhtemelen bu alet basitliği nedeniyle ve rahatça taşınabilirliği nedeniyle bu şekilde isimlendirilmiştir. Arap-İslam kültür çevresinde bir hediyenin mütevazılığı bu kelime... |
Ümeyye camisi güneş saatinin esası hangi halife döneminde teşekkül etmiştir? | 1980 | {
"answer_start": 31,
"text": "Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde"
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
Astronom İbn eş-Şatir güneş saatinden başka hangi eserleriyle öne çıkmaktadır? | 1981 | {
"answer_start": 341,
"text": "Kaynaklar bu bilginin güneş saati yapımının yanı sıra astronomik çizelgelerini, gezegenler teorisini, evrensel aletini (el-alet el-camia) ve kum ya da su yardımına gereksinim duymaksızın gece ve gündüz dönecek ve ayrıca eşit ve eşit olmayan saatleri gösterebilecek şekilde imal edilmi... | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
İbn eş-Şatir günlük hayatında hangi işler ile meşgul olmaktaydı? | 1982 | {
"answer_start": 656,
"text": "İbn eş-Şatir Şam'da cami astronomu (muvakkit) ve baş müezzin (reis el-müezzinin) olarak görev yapmıştır."
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
İbn eş-Şatir'e ait (Şam Ümeyye Camisi) güneş saati insanlar tarafından tekrar ne zaman, nasıl bir halde bulunmuştur? | 1983 | {
"answer_start": 859,
"text": "Orijinal 1958 yılına kadar kaybolmuş kabul edilmekteydi. Tamir çalışmaları esnasında üç parçaya ayrılmış halde yeniden bulunmuştur."
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
İbn eş-Şatir'e ait (Şam Ümeyye Camisi) güneş saatinin ne zaman parçalandığı düşünülmektedir? | 1984 | {
"answer_start": 991,
"text": "Saat muhtemelen 1873 yılında astronom et-Tantavi tarafından girişilen tashih sırasında parçalanmıştır."
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
İbn eş-Şatir'e ait (Ümeyye Camisi) güneş saatinin orijinali nerede muhafaza edilmektedir? | 1985 | {
"answer_start": 1381,
"text": "Şam'daki Suriye Milli Müzesi'nde"
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
İbn eş-Şatir'e ait (Ümeyye Camisi) güneş saatinin bilinen en mühim kopyasını kim imal etmiştir? | 1986 | {
"answer_start": 1029,
"text": "et-Tantavi"
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
Şam Ümeyye Camisi güneş saatinin merkezi parçasının işlevi nedir? | 1987 | {
"answer_start": 1486,
"text": "Merkezi parça, eşit olmayan saatleri veya vakitleri dört dakikalık kesinlikte göstermektedir. Kuzey ve güney parçaları eşit ve ekinoksal saatler için yapılmıştır."
} | 773/1371 yılından gelen, esası Halife el-Velid b. Abdalmelik (dönemi: 86-96/705-715)'in saltanatı döneminde teşekkül etmiş olan Şam Ümeyye Camisi güneş saati, türünün Arap-İslam kültür çevresindeki zirve noktasını oluşturmaktadır. Saat, astronom Ali b. İbrahim b. Muhammed İbn eş-Şatir (d. 705/1306, ö. 777/1375) tarafın... |
Tasarladığı güneş saatini Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair kitabında tarif edip resmeden mısırlı cami astronomu kimdir? | 1988 | {
"answer_start": 43,
"text": "Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
İbn el-Muhallebi tasarladığı güneş saati hangi eserinde mevzu edilmiştir? | 1989 | {
"answer_start": 108,
"text": "Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
İbn el-Muhallebi'ye ait güneş saati kaç yılında kendisi tarafından kitabında tarif olunup resmedilmiştir? | 1990 | {
"answer_start": 166,
"text": "829/1426 yılında"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
İbn el-Muhallebi'nin güneş saati nerede mevcut bulunan yazma sebebiyle günümüze ulaşmıştır? | 1991 | {
"answer_start": 222,
"text": "Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
İbn el-Muhallebi'nin güneş saati hangi enlem için doğru sonuç vermektedir? | 1992 | {
"answer_start": 311,
"text": "Kahire'nin enlemi (30°) için"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
Hangi saat İbn el-Muhallebi'nin güneş saatiyle müşterek aynı enlem için hesaplanmıştır? | 1993 | {
"answer_start": 398,
"text": "Kahire'deki İbn Tulun Camii"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
İbn Tulun Camii güneş saati hangi tarihlere aittir? | 1994 | {
"answer_start": 430,
"text": "696/1296"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
İbn Tulun Camii güneş saatinin kalıntılarının resmedildiği Description de l'Egypte isimli eser kaç yılında kim tarafından hazırlatılmıştır? | 1995 | {
"answer_start": 504,
"text": "1800 civarında Napolyon tarafından"
} | Mısırlı bir cami astronomu (muvakkit) olan Zeyneddin Abdurrahman b. Muhammed İbn el-Muhallebi el-Mikati'nin Umdet ez-Zakir li-Vad Hutut Fadl ed-Dair isimli kitabında 829/1426 yılında tarif ettiği ve resmettiği güneş saati Dublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi'nde bulunan bir yazmada günümüze ulaşmıştır. Saat Kahire'ni... |
Arşimet'in Kitab Alet Sa'at el-Ma' elleti Termi bi-l-Benadik adlı risalesini kaydeden bilim tarihçisi kimdir? | 1996 | {
"answer_start": 174,
"text": "İbn Nedim"
} | Arşimet'in adına sonradan bağlanan bir su saatine dair bir risale, çok büyük bir ihtimalle nispeten erken bir dönemde Arap-İslam kültür çevresine ulaşmıştır. Bilim tarihçisi İbn Nedim Arşimet'in İslam dünyasında bilinen eserleri arasında Kitab Alet Sa?at el-Ma? elleti Termi bi-l-Benadi? adlı bir risaleyi kaydetmektedir... |
Arşimet'in Kitab Alet Sa'at el-Ma' elleti Termi bi-l-Benadik adlı risalesini inceleyerek İngilizce'ye tercüme eden kimdir? | 1997 | {
"answer_start": 375,
"text": "Donald R. Hill"
} | Arşimet'in adına sonradan bağlanan bir su saatine dair bir risale, çok büyük bir ihtimalle nispeten erken bir dönemde Arap-İslam kültür çevresine ulaşmıştır. Bilim tarihçisi İbn Nedim Arşimet'in İslam dünyasında bilinen eserleri arasında Kitab Alet Sa?at el-Ma? elleti Termi bi-l-Benadi? adlı bir risaleyi kaydetmektedir... |
Paris'te bir yazmada Arşimet'e nispet edilen su saatine dair risalesinin bulunduğuna dikkat çeken kişi kimdir? | 1998 | {
"answer_start": 673,
"text": "Baron Carra de Vaux"
} | Arşimet'in adına sonradan bağlanan bir su saatine dair bir risale, çok büyük bir ihtimalle nispeten erken bir dönemde Arap-İslam kültür çevresine ulaşmıştır. Bilim tarihçisi İbn Nedim Arşimet'in İslam dünyasında bilinen eserleri arasında Kitab Alet Sa?at el-Ma? elleti Termi bi-l-Benadi? adlı bir risaleyi kaydetmektedir... |
Arşimet'in Kitab Alet Sa'at el-Ma' elleti Termi bi-l-Benadik adlı risalesini Paris yazmasına ve diğer iki yazmaya (Londra ve Oxford) dayanarak Almanca'ya çeviren ikili kimdir? | 1999 | {
"answer_start": 709,
"text": "Eilhard Wiedemann ve Fritz Hauser"
} | Arşimet'in adına sonradan bağlanan bir su saatine dair bir risale, çok büyük bir ihtimalle nispeten erken bir dönemde Arap-İslam kültür çevresine ulaşmıştır. Bilim tarihçisi İbn Nedim Arşimet'in İslam dünyasında bilinen eserleri arasında Kitab Alet Sa?at el-Ma? elleti Termi bi-l-Benadi? adlı bir risaleyi kaydetmektedir... |
Eilhard Wiedemann ve Fritz Hauser, belli bazı yazmaları esas alarak Arşimet'in su saatine müteallik risalesini hangi dile tercüme etmişlerdir? | 2000 | {
"answer_start": 821,
"text": "Almanca"
} | Arşimet'in adına sonradan bağlanan bir su saatine dair bir risale, çok büyük bir ihtimalle nispeten erken bir dönemde Arap-İslam kültür çevresine ulaşmıştır. Bilim tarihçisi İbn Nedim Arşimet'in İslam dünyasında bilinen eserleri arasında Kitab Alet Sa?at el-Ma? elleti Termi bi-l-Benadi? adlı bir risaleyi kaydetmektedir... |
Arşimet'in su saatinde suyun işlevi nedir? | 2001 | {
"answer_start": 373,
"text": "Bir gün ve gece zarfında düzenli bir biçimde bir depodan boşalan su, temel düzeneği harekete geçirir ve kontrol eder."
} | Bu, gün uzunluklarının 12 saate bölünmesi esasına dayanan saat, her defasında bir ağırlığın bir saat skalasında geçip giderek hareket ettiği (solda yukarı doğru, sağda aşağı doğru) iki sütunda göstermektedir. Ayrıca her saat, bir küre avara kalır ve bir kuşun gagasından kayarak bir çan üzerine düşer. Ayrıca saat üzerin... |
El-Cezeri'nin kitabında değişik noktalarda yetersiz gördüğü ve kendi yapımıyla değiştirdiği mum saati kim tarafından imal edilmiştir? | 2002 | {
"answer_start": 106,
"text": "Yusuf el-Asturlabi"
} | el-Cezeri (600/1200 civarı) kitabında değişik noktalarda yetersiz gördüğü ve kendi yapımıyla değiştirdiği Yusuf el-Asturlabi isimli birisi tarafından imal edilmiş bir mum saati tarif etmektedir. Bu saatin işleyişine ilişkin şunları söylemekte: 'Bu, şu şekilde işlemektedir: Mum, güneşin batışı ile mahfazaya oturtulur ve... |
El-Cezeri kitabında mum saatinin çalışma mekanizmasını nasıl anlatmıştır? | 2003 | {
"answer_start": 274,
"text": "Mum, güneşin batışı ile mahfazaya oturtulur ve 15 kadar küre peş peşe gagaya yerleştirilir. Bu esnada yazı kamışı birinci derecenin dış tarafında bulunur. Şimdi mum yakılır. Bu mumun alevi herhangi bir düzeneksiz mumun alevinden daha büyüktür. Bunun nedeni balmumunun fitil çevresinde... | el-Cezeri (600/1200 civarı) kitabında değişik noktalarda yetersiz gördüğü ve kendi yapımıyla değiştirdiği Yusuf el-Asturlabi isimli birisi tarafından imal edilmiş bir mum saati tarif etmektedir. Bu saatin işleyişine ilişkin şunları söylemekte: 'Bu, şu şekilde işlemektedir: Mum, güneşin batışı ile mahfazaya oturtulur ve... |
Lisaneddin İbn el-Hatib rivayet ettiğine göre Hz.Muhammed (Sallallahu Teala Aleyhi Ve Sellem)'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle bir saat takdim eden sultan kimdir? | 2004 | {
"answer_start": 119,
"text": "Granada Sultanı V. Muhammed"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
Lisaneddin İbn el-Hatib rivayet ettiği Hz.Muhammed (Sallallahu Teala Aleyhi Ve Sellem)'in mevlidi sebebiyle hazırlanan bu saat hangi tarihe aittir? | 2005 | {
"answer_start": 234,
"text": "763/1362 yılında"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib'in tam ismi nedir? | 2006 | {
"answer_start": 52,
"text": "Muhammed b. Abdallah b. Said"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
Granada Sultanı V. Muhammed hangi dönemde hüküm sürmüştür? | 2007 | {
"answer_start": 156,
"text": "1354-1359, 1362-1391"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
İbn el-Hatib'in uzunca bir süre kayıp sanılan risalesinin adı nedir? | 2008 | {
"answer_start": 317,
"text": "Nufadet el-Cirab fi Ulalet el-İğtirab"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
İbn el-Hatib'in Nufadet el-Cirab fi Ulalet el-İğtirab adlı risalesine ait hangi bölümün uzunca bir süre kaybolduğu düşünülmüştür? | 2009 | {
"answer_start": 402,
"text": "üçüncü bölümü"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
İbn el-Hatib'in uzun süre kayıp bilinen Nufadet el-Cirab fi Ulalet el-İğtirab adlı risalesinin 3.bölümünün keşfinden sonra yayınlayıp ispanyolcaya çeviren kimdir? | 2010 | {
"answer_start": 453,
"text": "İspanyol arabist E. Garcia Gomez"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
Lisaneddin İbn el-Hatib rivayet ettiği Hz.Muhammed (Sallallahu Teala Aleyhi Ve Sellem)'in mevlidi için yapılan saat, günün hangi vaktine özeldir? | 2011 | {
"answer_start": 251,
"text": "gece vakitlerine mahsus"
} | Endülüslü ayaklı kütüphane Lisaneddin İbn el-Hatib (Muhammed b. Abdallah b. Said ö. 776/1374)'in rivayet ettiğine göre Granada Sultanı V. Muhammed (dönemi: 1354-1359, 1362-1391) Peygamber Muhammed'in doğum günü (mevlid) münasebetiyle 763/1362 yılında gece vakitlerine mahsus bir saat takdim etmiştir. İbn el-Hatib'in Nuf... |
İbn el-Hatib rivayet ettiği saat mekanizması nasıl çalışır? | 2012 | {
"answer_start": 165,
"text": "Mumun yanması sırasında bir dengeleme ağırlığıyla ağırlaştırılmış on iki pim peş peşe balmumundan ayrılır. Pimler, aralarındaki mesafenin bir saatlik yanma süresine tekabül edeceği şekilde yerleştirilmişlerdir. Bir pim aşağı düşerse, dengeleme ağırlığı her defasında kapılardan birisi... | Saatin mahfazası üstü açılmış on iki köşeli ahşap bir etüiden oluşmaktadır ve on iki kapılıdır. Tavanın ortasında on iki eşit kısma bölümlenmiş bir mum durmaktadır. Mumun yanması sırasında bir dengeleme ağırlığıyla ağırlaştırılmış on iki pim peş peşe balmumundan ayrılır. Pimler, aralarındaki mesafenin bir saatlik yanma... |
İspanyol-Arap Mum Saati nerede sergilenmektedir? | 2013 | {
"answer_start": 9,
"text": "Libros del saber de astronomia'nın saatler bölümünde relogio de la candela adıyla üçüncü sırada"
} | Bu saat, Libros del saber de astronomia'nın saatler bölümünde relogio de la candela adıyla üçüncü sırada sunulmaktadır. Saat ayrıntılı bir biçimde tarif edilmiş ve resimlerle donatılmıştır. Mum, yanan yüzde bir manşet içerisindedir, öyle ki kısalma sürecinde onun platformu bir denge ağırlığı tarafından yukarı doğru iti... |
İspanyol-Arap Mum Saati modelini kim imal etmiştir? | 2014 | {
"answer_start": 650,
"text": "Eduard Farre (Barselona)"
} | Bu saat, Libros del saber de astronomia'nın saatler bölümünde relogio de la candela adıyla üçüncü sırada sunulmaktadır. Saat ayrıntılı bir biçimde tarif edilmiş ve resimlerle donatılmıştır. Mum, yanan yüzde bir manşet içerisindedir, öyle ki kısalma sürecinde onun platformu bir denge ağırlığı tarafından yukarı doğru iti... |
İspanyol-Arap Güneş Saati'nin manevi babası olarak adlandırılan kimdir? | 2015 | {
"answer_start": 187,
"text": "X.Alfons"
} | Libros del saber de astronomia isimli eserin saatleri arasında relogio de la piedra de la sombra dördüncü sırada sunulmaktadır ve bir resim ile donatılmıştır. Bu derlemenin manevi babası X.Alfons 'güneş saatinin yapımı için çalışma esnasında başka bir kitaba ihtiyaç duyulmayacak tarzda eksiksiz bir kitap bulamadığını' ... |
Murcia'lı bu astronom ibn er-Rakkam'ın tam ismi nedir? | 2016 | {
"answer_start": 81,
"text": "Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam"
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam nerelidir? | 2017 | {
"answer_start": 199,
"text": "Murcia"
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
İbn er-Rakkam'ın Güneş Saati nasıl çalışır? | 2018 | {
"answer_start": 313,
"text": "Bir tahta parçasının üstüne oturtulan manyetik taş, ahşap diske hakkedilmiş güneş saati için kuzey-güney yönünü ayarlamaya yaramaktadır.Saat ipek iplerde asılı olarak dengede tutulmaktadır."
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
İbn er-Rakkam'ın Güneş Saati'ne benzer bir çalışma kim tarafından yapılmıştır? | 2019 | {
"answer_start": 526,
"text": "Pedro Nunes"
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam hangi dönemde faaliyet göstermiştir? | 2020 | {
"answer_start": 248,
"text": "Nasiriler döneminde"
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam hangi şehirde faaliyet göstermiştir? | 2021 | {
"answer_start": 268,
"text": "Granada"
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam kimdir? | 2022 | {
"answer_start": 199,
"text": "Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi."
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
İbn er-Rakkam Güneş Saati'ni kim imal etmiştir? | 2023 | {
"answer_start": 81,
"text": "Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam"
} | 'Gölgeler Bilgisi Hakkında Risale' (Risale fi İlm ez-Zilal)'sinin 44. bölümünde Ebu Abdallah Muhammed b. İbrahim er-Rakkam (ö. 715/1315) yüzer pusulayla bağlantılı bir güneş saati tarif etmektedir. Murcia'lı bu astronom, matematikçi ve tabipti ve Nasiriler döneminde Granada'da faaliyet gösteren bilginlerdendi. Bir tah... |
Alarmlı su saati nerede tarif edilmektedir? | 2024 | {
"answer_start": 9,
"text": "Benedikt manastırı Santa Maria de Ripoll (Pirene Dağları eteğinde)'un 225 nolu Latince yazmasında"
} | Bu saat, Benedikt manastırı Santa Maria de Ripoll (Pirene Dağları eteğinde)'un 225 nolu Latince yazmasında tarif edilmektedir. Muhtemelen 13. yüzyıldan kalma yazma günümüzde Barselona'da Archivo de la Corona de Aragon'da bulunmaktadır.Saatin düzeneği el-Cezeri'nin kitabında tarif edilen ilk su saatiyle benzerlik göster... |
Alarmlı su saati'nin tarifini yapan yazma ne zamana aittir? | 2025 | {
"answer_start": 138,
"text": "13. yüzyıl"
} | Bu saat, Benedikt manastırı Santa Maria de Ripoll (Pirene Dağları eteğinde)'un 225 nolu Latince yazmasında tarif edilmektedir. Muhtemelen 13. yüzyıldan kalma yazma günümüzde Barselona'da Archivo de la Corona de Aragon'da bulunmaktadır.Saatin düzeneği el-Cezeri'nin kitabında tarif edilen ilk su saatiyle benzerlik göster... |
Alarmlı su saati'nin tarifini yapan yazma günümüzde nerede bulunmaktadır? | 2026 | {
"answer_start": 174,
"text": "Barselona'da Archivo de la Corona de Aragon'da"
} | Bu saat, Benedikt manastırı Santa Maria de Ripoll (Pirene Dağları eteğinde)'un 225 nolu Latince yazmasında tarif edilmektedir. Muhtemelen 13. yüzyıldan kalma yazma günümüzde Barselona'da Archivo de la Corona de Aragon'da bulunmaktadır.Saatin düzeneği el-Cezeri'nin kitabında tarif edilen ilk su saatiyle benzerlik göster... |
Alarmlı su saati ile simetrik bir zaman belirlemek niçin mümkün değildir? | 2027 | {
"answer_start": 473,
"text": "Su, zaman süresince azalan basınç dengeleyicisi nedeniyle farklı hızda aktığı için"
} | Nispeten basit düzenek, alttaki kapta [yukarıdaki kaptaki] bulunan suyun içeri akması ile yukarı doğru hareket eden ve çarkı hareket ettiren bir şamandıra aracılığıyla işler. Çarkın kenarında herhangi bir kertiğe (=saat ayarı) sokulu bir madeni levhacık, istenilen zamana, dönme esnasında bir kurşun ağırlığı aşağı düşür... |
Alarmlı su saati'ni imal eden başka kim bulunmaktadır? | 2028 | {
"answer_start": 651,
"text": "Eduard Farre (Barselona)"
} | Nispeten basit düzenek, alttaki kapta [yukarıdaki kaptaki] bulunan suyun içeri akması ile yukarı doğru hareket eden ve çarkı hareket ettiren bir şamandıra aracılığıyla işler. Çarkın kenarında herhangi bir kertiğe (=saat ayarı) sokulu bir madeni levhacık, istenilen zamana, dönme esnasında bir kurşun ağırlığı aşağı düşür... |
Mizan el-Hikme isimli eserin sahibi kimdir? | 2029 | {
"answer_start": 70,
"text": "Abdurrahman el-Hazini"
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Mizan el-Hikme isimli eserde zikredilen zaman terazisi kim tarafından tarif edilmektedir | 2030 | {
"answer_start": 70,
"text": "Abdurrahman el-Hazini"
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Zaman terazisinin sahibi Abdurrahman el-Hazini elimizde bulunan eserlerde ne olarak bilinmektedir? | 2031 | {
"answer_start": 62,
"text": "fizikçi"
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Zaman Terazisi'nin Mizan el-Hikme adlı eserde geçen ismi nedir? | 2032 | {
"answer_start": 173,
"text": "Mizan essa'at ve-ezmaniha"
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Abdurrahman el-Hazini Mizan el-Hikme isimli eserinde ne tarif etmektedir? | 2033 | {
"answer_start": 92,
"text": "24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi "
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Abdurrahman el-Hazini'nin zaman terazisi nasıl düzenlenmiştir? | 2034 | {
"answer_start": 231,
"text": "bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak hesaplanmış bir delik ile donatılmıştı."
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Abdurrahman el-Hazini'nin zaman terazisi eserinde anlattığı üzere nasıl çalışmaktadır? | 2035 | {
"answer_start": 361,
"text": "Ağırlık kaybı terazi kolundaki bir ağırlığın kaydırılması yoluyla dengelenerek geçen zaman buna uygun bir skalada okunabiliyordu, adeta dakikaların ağırlığı tartılıyormuş gibi."
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
'Mutlak terazi' (el-mizan el-külli) nasıl tasarlanmıştır? | 2036 | {
"answer_start": 572,
"text": "24 saatin akışı için kurulmuştu ve buna uygun büyüklükteydi; iki kantar topuna, saatler ve dakikalar için skalalara sahipti."
} | Mizan el-Hikme isimli eserinin (515/1121) sekizinci bölümünde fizikçi Abdurrahman el-Hazini 24 saatlik gökyüzü dönüşünü ölçmeye yarayan bir zaman terazisi tarif etmektedir. Mizan essa'at ve-ezmaniha olarak nitelendirilen bu aygıt, bir terazi koluna asılmış bir su veya kum haznesinden oluşmaktaydı ve bu hazne tam olarak... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.