question stringlengths 2 476 | id stringlengths 1 24 | answers dict | context stringlengths 31 11.1k |
|---|---|---|---|
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy) kimin eseridir? | 3361 | {
"answer_start": 398,
"text": "Fergânî'nin"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy) tahminen kaç yılında yazılmıştır? | 3362 | {
"answer_start": 468,
"text": "833"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy) ilk defa kimin tarafından latinceye çevrilmiştir? | 3363 | {
"answer_start": 628,
"text": "Gerardo Cremonesse"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy) ilk defa kaçıncı yüzyılda latinceye çevrilmiştir? | 3364 | {
"answer_start": 614,
"text": "12. yüzyıl'da"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy) hangi devre kadar Avrupa'daki en popüler eserler arasında kalmıştır? | 3365 | {
"answer_start": 764,
"text": "Regiomontanus"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy) eseri üçüncü defa kimin tarafından latinceye çevrilmiştir? | 3366 | {
"answer_start": 862,
"text": "Jacob Christmann"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy kaç yıllarında Frankfurt'ta basılmıştır? | 3367 | {
"answer_start": 974,
"text": "1590 ve 1618"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy eserinin İbranice çevirisi kimin tarafından yapılmıştır? | 3368 | {
"answer_start": 1048,
"text": "Jacob Anatoli"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy eserinin İbranice çevirisi kaç yıllarında yapılmıştır? | 3369 | {
"answer_start": 1176,
"text": "1231-1235'lerde"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Astronominin Unsurları (Elements of Astronomy eseri hangi adla İbranice'ye çevrilmiştir? | 3370 | {
"answer_start": 1152,
"text": "Qizzur Almagesti"
} | Fergânî, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu. Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. Dünya'nın yuvarlak olduğu konusunda yeni deliller gösterdi. Fergânî, 856 yılında Kahire'ye gitmiş ve Usturlab Yapımı Üzerine... |
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün araştırma ve uygulama alanları nelerdir? | 3410 | {
"answer_start": 34,
"text": "Türkiye'deki bitkisel çeşitlilik, sığırcılık, arıcılık"
} | Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Türkiye'deki bitkisel çeşitlilik, sığırcılık, arıcılık gibi alanlarda araştırmalar ve uygulamalar yapan bir enstitüdür. |
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün kuruluş ismi nedir? | 3411 | {
"answer_start": 14,
"text": "Zirai Araştırma Enstitüsü"
} | 1963 yılında "Zirai Araştırma Enstitüsü" adıyla çalışmalarına başlayan kuruluş, aynı yıl kurulan "Bitki Araştırma ve İntrodüksiyon Merkezi" ile 1967 yılında birleşmiştir. 1974 yılında "Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü" adını alan Enstitü, 1987 yılındaki yeniden yapılanmayla bugünkü adını ve halini almıştır. Sorumlul... |
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Zirai Araştırma Enstitüsü ve hangi kuruluşun birleşimidir? | 3412 | {
"answer_start": 98,
"text": "Bitki Araştırma ve İntrodüksiyon Merkezi"
} | 1963 yılında "Zirai Araştırma Enstitüsü" adıyla çalışmalarına başlayan kuruluş, aynı yıl kurulan "Bitki Araştırma ve İntrodüksiyon Merkezi" ile 1967 yılında birleşmiştir. 1974 yılında "Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü" adını alan Enstitü, 1987 yılındaki yeniden yapılanmayla bugünkü adını ve halini almıştır. Sorumlul... |
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü 1987 yılına kadar hangi isim ile devam etmiştir? | 3413 | {
"answer_start": 185,
"text": "Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü"
} | 1963 yılında "Zirai Araştırma Enstitüsü" adıyla çalışmalarına başlayan kuruluş, aynı yıl kurulan "Bitki Araştırma ve İntrodüksiyon Merkezi" ile 1967 yılında birleşmiştir. 1974 yılında "Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü" adını alan Enstitü, 1987 yılındaki yeniden yapılanmayla bugünkü adını ve halini almıştır. Sorumlul... |
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaç bölüm barındırmaktadır? | 3414 | {
"answer_start": 16,
"text": "dört"
} | Enstitü altında dört bölüm bulunmaktadır: |
İbn Hüseyin Birjandi hangi yüzyılda yaşamıştır? | 3415 | {
"answer_start": 73,
"text": "16. yüzyıl"
} | Abd Ali ibn Muhammed ibn Hüseyin Birjandi (), İran'da yaşayan önemli bir 16. yüzyıl Pers astronom, matematikçi ve fizikçi. |
İbn Hüseyin Birjandi ile Ali Kuşçu'nun ilgilendiği ortak konu nedir? | 3416 | {
"answer_start": 44,
"text": "Dünya'nın dönmesi"
} | Kozmosun yapısını araştırırken, el-Birjandi Dünya'nın dönmesi hakkında Ali Kuşçu'nun yazdığı araştırmaları tartışmaya devam etti. Dünya hareketli, olsaydı ne olabileceği hakkında yaptığı analizde, o "dairesel Eylemsizlik" Galileo Galilei kavramına benzer bir hipotez geliştirmiştir. |
İbn Birjandi kosmosun yapısı ile ilgilenirken hangi bilim adamının araştırmalarından faydalanmıştır? | 3417 | {
"answer_start": 71,
"text": "Ali Kuşçu"
} | Kozmosun yapısını araştırırken, el-Birjandi Dünya'nın dönmesi hakkında Ali Kuşçu'nun yazdığı araştırmaları tartışmaya devam etti. Dünya hareketli, olsaydı ne olabileceği hakkında yaptığı analizde, o "dairesel Eylemsizlik" Galileo Galilei kavramına benzer bir hipotez geliştirmiştir. |
İbn Birjandi Dünya'nın hareketi konusunda hangi bilim adamının fikrine benzer bir görüş sunmuştur? | 3418 | {
"answer_start": 222,
"text": "Galileo Galilei"
} | Kozmosun yapısını araştırırken, el-Birjandi Dünya'nın dönmesi hakkında Ali Kuşçu'nun yazdığı araştırmaları tartışmaya devam etti. Dünya hareketli, olsaydı ne olabileceği hakkında yaptığı analizde, o "dairesel Eylemsizlik" Galileo Galilei kavramına benzer bir hipotez geliştirmiştir. |
Türk nörocerrah olan Gazi Yaşargil ne zaman doğmuştur? | 3419 | {
"answer_start": 22,
"text": "6 Temmuz 1925"
} | Mahmut Gazi Yaşargil (6 Temmuz 1925; Lice, Diyarbakır), Türk bilim insanı ve nörocerrah. |
Türk bilim insanı Gazi Yaşargil nerede doğmuştur? | 3420 | {
"answer_start": 43,
"text": "Diyarbakır"
} | Mahmut Gazi Yaşargil (6 Temmuz 1925; Lice, Diyarbakır), Türk bilim insanı ve nörocerrah. |
Gazi Yaşargil doktorasını hangi üniversitede tamamlamıştır? | 3421 | {
"answer_start": 178,
"text": "Basel Üniversitesi"
} | Ankara Atatürk Lisesi'nde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı. 1944 yılında Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. 1945'de Basel Üniversitesi'ne ve aynı üniversitede 1950 yılında doktorasını yaptı. Daha sonra Bern Üniversitesi'nde yardımcı profesör olarak psikiyatr... |
Gazi Yaşargil Bern Üniversitesi'nde hangi alanda çalışmıştır? | 3422 | {
"answer_start": 311,
"text": "psikiyatri"
} | Ankara Atatürk Lisesi'nde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı. 1944 yılında Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. 1945'de Basel Üniversitesi'ne ve aynı üniversitede 1950 yılında doktorasını yaptı. Daha sonra Bern Üniversitesi'nde yardımcı profesör olarak psikiyatr... |
Gazi Yaşargil Profesör Peardon Donaghy ile hangi alanda beraber çalışmışlardır? | 3423 | {
"answer_start": 723,
"text": "mikrovasküler cerrahi"
} | Ankara Atatürk Lisesi'nde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı. 1944 yılında Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. 1945'de Basel Üniversitesi'ne ve aynı üniversitede 1950 yılında doktorasını yaptı. Daha sonra Bern Üniversitesi'nde yardımcı profesör olarak psikiyatr... |
Gazi Yaşargil'in Amerika Birleşik Devletleri'nde mikrovasküler cerrahi alanında çalıştığı bölüm nedir? | 3424 | {
"answer_start": 367,
"text": "Nöroşiruji"
} | Ankara Atatürk Lisesi'nde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı. 1944 yılında Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. 1945'de Basel Üniversitesi'ne ve aynı üniversitede 1950 yılında doktorasını yaptı. Daha sonra Bern Üniversitesi'nde yardımcı profesör olarak psikiyatr... |
Gazi Yaşargil hangi yıllar arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde çalışmıştır? | 3425 | {
"answer_start": 552,
"text": "1965 ve 1967 yılları"
} | Ankara Atatürk Lisesi'nde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı. 1944 yılında Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. 1945'de Basel Üniversitesi'ne ve aynı üniversitede 1950 yılında doktorasını yaptı. Daha sonra Bern Üniversitesi'nde yardımcı profesör olarak psikiyatr... |
Gazi Yaşargil kendine ait yöntemlerle hangi hastalıkların tedavisini yapmıştır? | 3426 | {
"answer_start": 153,
"text": "epilepsi ve beyin tümörünü"
} | Mikrosinir cerrahisinin kurucusu olan Gazi Yaşargil "Beyin ve Sinir Cerrahı", "Profesör Doktor", "Yüzyılın Beyin Cerrahı" unvanlarına sahiptir. Yaşargil epilepsi ve beyin tümörünü kendi bulduğu yöntemlerle tedavi etmiş. 1953'ten emekli olduğu 1999 tarihine dek Zürih Üniversitesi ve Zürih Üniversite Hastanesindeki Sinir... |
"Yüzyılın Beyin Cerrahı" ünvanını taşıyan ve mikrosinir cerrahisinin kurucusu olan ünlü doktor kimdir? | 3427 | {
"answer_start": 38,
"text": "Gazi Yaşargil"
} | Mikrosinir cerrahisinin kurucusu olan Gazi Yaşargil "Beyin ve Sinir Cerrahı", "Profesör Doktor", "Yüzyılın Beyin Cerrahı" unvanlarına sahiptir. Yaşargil epilepsi ve beyin tümörünü kendi bulduğu yöntemlerle tedavi etmiş. 1953'ten emekli olduğu 1999 tarihine dek Zürih Üniversitesi ve Zürih Üniversite Hastanesindeki Sinir... |
Gazi Yaşargil Geleneksel Sinir Cerrahları Kongresi tarafından 1999'da hangi ünvana layık görülmüştür? | 3428 | {
"answer_start": 454,
"text": "\"Yüzyılın Sinir Cerrahı\""
} | Mikrosinir cerrahisinin kurucusu olan Gazi Yaşargil "Beyin ve Sinir Cerrahı", "Profesör Doktor", "Yüzyılın Beyin Cerrahı" unvanlarına sahiptir. Yaşargil epilepsi ve beyin tümörünü kendi bulduğu yöntemlerle tedavi etmiş. 1953'ten emekli olduğu 1999 tarihine dek Zürih Üniversitesi ve Zürih Üniversite Hastanesindeki Sinir... |
Fars kökenli Hucendî hangi alanda bilim yapmıştır? | 3438 | {
"answer_start": 96,
"text": "astronomi ve matematik"
} | Hucendi veya Ebu Mahmud Hamid bin el-Hıdr el-Hucendî (Arapça حامد بن خضر الخجندي) Fars kökenli astronomi ve matematik bilgini. Hayatı hakında az bilgi bulunur. Hucend doğumlu için Hucendî olarak tanınmıştır. Doğum tarihi tam olarak bilinmekle beraber 940 yılında doğduğu tahmin ediliyor, 1000 yılında Rey'de vefat etmiş... |
Hucendî hangi yıl ölmüştür? | 3439 | {
"answer_start": 289,
"text": "1000"
} | Hucendi veya Ebu Mahmud Hamid bin el-Hıdr el-Hucendî (Arapça حامد بن خضر الخجندي) Fars kökenli astronomi ve matematik bilgini. Hayatı hakında az bilgi bulunur. Hucend doğumlu için Hucendî olarak tanınmıştır. Doğum tarihi tam olarak bilinmekle beraber 940 yılında doğduğu tahmin ediliyor, 1000 yılında Rey'de vefat etmiş... |
Hucendî nerede doğmuştur? | 3440 | {
"answer_start": 0,
"text": "Hucend"
} | Hucendi veya Ebu Mahmud Hamid bin el-Hıdr el-Hucendî (Arapça حامد بن خضر الخجندي) Fars kökenli astronomi ve matematik bilgini. Hayatı hakında az bilgi bulunur. Hucend doğumlu için Hucendî olarak tanınmıştır. Doğum tarihi tam olarak bilinmekle beraber 940 yılında doğduğu tahmin ediliyor, 1000 yılında Rey'de vefat etmiş... |
Hucendî'nin ismini aldığı doğum yeri neresidir? | 3441 | {
"answer_start": 0,
"text": "Hucend"
} | Hucendi veya Ebu Mahmud Hamid bin el-Hıdr el-Hucendî (Arapça حامد بن خضر الخجندي) Fars kökenli astronomi ve matematik bilgini. Hayatı hakında az bilgi bulunur. Hucend doğumlu için Hucendî olarak tanınmıştır. Doğum tarihi tam olarak bilinmekle beraber 940 yılında doğduğu tahmin ediliyor, 1000 yılında Rey'de vefat etmiş... |
Fars kökenli Hucendî'nin tam ismi nedir? | 3442 | {
"answer_start": 13,
"text": "Ebu Mahmud Hamid bin el-Hıdr el-Hucendî"
} | Hucendi veya Ebu Mahmud Hamid bin el-Hıdr el-Hucendî (Arapça حامد بن خضر الخجندي) Fars kökenli astronomi ve matematik bilgini. Hayatı hakında az bilgi bulunur. Hucend doğumlu için Hucendî olarak tanınmıştır. Doğum tarihi tam olarak bilinmekle beraber 940 yılında doğduğu tahmin ediliyor, 1000 yılında Rey'de vefat etmiş... |
Hucendî'nin adını duyurduğu bilim dalları hangileridir? | 3443 | {
"answer_start": 83,
"text": "matematik ve astronomi"
} | Hucendî, çok yönlü kişiliğiyle çeşitli alanlarda eser kaleme almıştır ancak en çok matematik ve astronomi alanında adını duyurmuştur. |
Hucendî astronomi alanı dışında hangi bilim dallarıyla ilgilenmiştir? | 3444 | {
"answer_start": 136,
"text": "cebir, trigonometri ve sayı sistemleriyle"
} | Mevcut eserlerinin konularına bakıldığında onun astronomik gözlem aletleri yapımına üzerine verdiği teorik ve pratik bilgilerin yanında cebir, trigonometri ve sayı sistemleriyle de yakından ilgilenmiş olup ve bu alanlara önemli yenilikler getirmiştir. |
er-Râzî'nin hangi eserinde uzun ve kısa boyunlu dibi yuvarlak imbikler gösterilmiştir? | 3445 | {
"answer_start": 112,
"text": "Riccardiana yazmasında"
} | Hem uzun boyunlu hem de kısa boyunlu dibi yuvarlak imbikler (Arapça ḳinnīne veya ḳārūre) er-Rāzī’nin kitabının1 Riccardiana yazmasında bulunan Latince versiyonunun araçlar tablosunda 16, 30 ve 33 numaraları altında resmedilmiştir. |
Ebû Bekr er-Râzî'nin eserinde bahsettiği iki killi kupanın diğer ismi nedir? | 3446 | {
"answer_start": 65,
"text": "(ḳadeḥān muṭayyenān)"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
Cam kapların kille kaplanarak korunmasına sebep olan etkenler nelerdir? | 3447 | {
"answer_start": 183,
"text": "aşırı ısıtma veya soğutma"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
Ebû Bekr er-Râzî'nin kitabının Latince tercümesinde balçık sıvalı şişe hangi isimle yer almıştır? | 3448 | {
"answer_start": 376,
"text": "Ampulla latuta"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
Latince Lutum olarak bilinen laboratuvar macununun Türkçe karşılığı nedir? | 3449 | {
"answer_start": 491,
"text": "yapay kil"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
Yapay kilin zor şartlara karşı nitelikleri nelerdir? | 3450 | {
"answer_start": 437,
"text": "(neme ve sıcağa dayanıklılık)"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
Çok değerli bir laboratuvar macunu olan yapay kil Latince hangi isimle anılır? | 3451 | {
"answer_start": 609,
"text": "Lutum"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
Latince'de Lutum ismiyle anılan yapay kil el-Kindī, er-Râzî ve el-Hârizmî'nin hangi eserinde tarif edilmiştir? | 3452 | {
"answer_start": 560,
"text": "Latince Riccardiana yazmasında"
} | Maddeleri kavurma bağlamında Ebū Bekr er-Rāzī, iki killi kupadan (ḳadeḥān muṭayyenān) bahsetmektedir. Ebū ʿAbdallāh el-Ḫārizmī bir killi güğüm (kūz muṭayyen) bilmektedir. Cam kaplar, aşırı ısıtma veya soğutma esnasında parçalanmaktan korumak amacıyla genellikle kille kaplanmıştır. Bizim yaptığımız model olan balçıkla s... |
er-Râzî'nin kitabında belirttiği Latince adı Cannatum olan cam kabın özelliği nedir? | 3455 | {
"answer_start": 142,
"text": "ruhları çözmek"
} | er-Rāzī’nin kitabının Riccardiana yazmasında bulunan Latince versiyonunun araçlar tablosunda1 Cannutum (muhtemelen Arapça ḳınnīne’den) imzalı ruhları çözmek (fusio spiritum; ḥall el-ervāḥ) için bir diğer düzenek belirmektedir. Resimlerini Carbonelli’nin tanıttığı Latince anonim bir kitapta da benzer bir çizim bulunmakt... |
er-Râzî'nin kitabında resmettiği Latince ismi Cornu olan boynuz formlu cam aletin işlevi nedir? | 3456 | {
"answer_start": 94,
"text": "kimyasal maddeleri ayrıştırmak"
} | er-Rāzī’nin kitabının Latince versiyonunun Riccardiana yazmasında bulunan araçlar tablosunda, kimyasal maddeleri ayrıştırmak için kullanılan araçlar arasında, boynuz formlu bir nesne Cornu adıyla resmedilmektedir. Söz konusu olan alet, muhtemelen bir hunidir. |
Bîrûnî nerede doğmuştur? | 3457 | {
"answer_start": 39,
"text": "Hârizm'in merkezi Kâs'ta"
} | 3 Zilhicce 362 (4 Eylül 973) tarihinde Hârizm'in merkezi Kâs'ta doğdu. Ceyhun nehrinin aşağı kısmında yer alan bu şehir o dönemde Hârizm adıyla da anıldığından Bîrûnî el-Hârizmî nisbesiyle de bilinmektedir. Ancak kendisinden önce yaşamış olan ünlü matematikçi Hârizmî (Muhammed b. Mûsâ) ile karıştırılmaması için kaynakl... |
Bîrûnî aynı zamanda hangi isimle bilinmektedir? | 3458 | {
"answer_start": 167,
"text": "el-Hârizmî"
} | 3 Zilhicce 362 (4 Eylül 973) tarihinde Hârizm'in merkezi Kâs'ta doğdu. Ceyhun nehrinin aşağı kısmında yer alan bu şehir o dönemde Hârizm adıyla da anıldığından Bîrûnî el-Hârizmî nisbesiyle de bilinmektedir. Ancak kendisinden önce yaşamış olan ünlü matematikçi Hârizmî (Muhammed b. Mûsâ) ile karıştırılmaması için kaynakl... |
Bîrûnî saray terbiyesini hangi soylu aile sayesinde kazanmıştır? | 3459 | {
"answer_start": 70,
"text": "Hârizmşahlar'ın"
} | Bîrûnî'nin "gölgelerinde nimetlendiğini" söylediği Afrigoğulları'ndan Hârizmşahlar'ın himayesine ne şekilde girdiği bilinmemektedir. Ancak kendisinin, daha çocukken saraya ilaç getiren bir Türkmen'in başına gelenlere bizzat şahit olduğuna dair ifadeleri, küçük denebilecek bir yaşta Hârizmşahlar'ın himayesine girdiğini ... |
Bîrûnî Öklit geometrisi ve Batlamyus astronomisini kimden öğrenmiştir? | 3460 | {
"answer_start": 422,
"text": "Ebû Nasr İbn Irak"
} | Bîrûnî'nin "gölgelerinde nimetlendiğini" söylediği Afrigoğulları'ndan Hârizmşahlar'ın himayesine ne şekilde girdiği bilinmemektedir. Ancak kendisinin, daha çocukken saraya ilaç getiren bir Türkmen'in başına gelenlere bizzat şahit olduğuna dair ifadeleri, küçük denebilecek bir yaşta Hârizmşahlar'ın himayesine girdiğini ... |
Bîrûnî'nin "üstâdım" dediği tek insan olan ünlü âlim ve matematikçi kimdir? | 3461 | {
"answer_start": 422,
"text": "Ebû Nasr İbn Irak"
} | Bîrûnî'nin "gölgelerinde nimetlendiğini" söylediği Afrigoğulları'ndan Hârizmşahlar'ın himayesine ne şekilde girdiği bilinmemektedir. Ancak kendisinin, daha çocukken saraya ilaç getiren bir Türkmen'in başına gelenlere bizzat şahit olduğuna dair ifadeleri, küçük denebilecek bir yaşta Hârizmşahlar'ın himayesine girdiğini ... |
Bîrûnî ilk rasadını kaç yaşında yapmıştır? | 3462 | {
"answer_start": 1173,
"text": "on yedi yaşında"
} | Bîrûnî'nin "gölgelerinde nimetlendiğini" söylediği Afrigoğulları'ndan Hârizmşahlar'ın himayesine ne şekilde girdiği bilinmemektedir. Ancak kendisinin, daha çocukken saraya ilaç getiren bir Türkmen'in başına gelenlere bizzat şahit olduğuna dair ifadeleri, küçük denebilecek bir yaşta Hârizmşahlar'ın himayesine girdiğini ... |
Bîrûnî'nin Hârizm sarayında kaç yaşında görev almıştır? | 3463 | {
"answer_start": 54,
"text": "Yirmi iki"
} | Fakat Bîrûnî'nin bu huzurlu devresi uzun sürmemiştir. Yirmi iki yaşına henüz girmiş ve Hârizm sarayında mevki sahibi olmuş bu genç ilim adamı için siyasî iktidarın el değiştirmesiyle sıkıntılı bir dönem başlayacaktır. 995 yilında Ceyhun nehrinin öte yakasında bulunan Me'mûnîler'in Kâs'a saldırıp Hârizmşahlar'ı tarihten... |
Bîrûnî'nin Kâs'tan ayrılıp bir dönem yoksulluk yaşadığı yer neresidir? | 3464 | {
"answer_start": 509,
"text": "Rey'de"
} | Fakat Bîrûnî'nin bu huzurlu devresi uzun sürmemiştir. Yirmi iki yaşına henüz girmiş ve Hârizm sarayında mevki sahibi olmuş bu genç ilim adamı için siyasî iktidarın el değiştirmesiyle sıkıntılı bir dönem başlayacaktır. 995 yilında Ceyhun nehrinin öte yakasında bulunan Me'mûnîler'in Kâs'a saldırıp Hârizmşahlar'ı tarihten... |
Bîrûnî'nin Rey'in hükümdarı Fahrüddevle adına yapılan Fahrî Sekstantı ile yaptığı rasatları kaydettiği eseri nedir? | 3465 | {
"answer_start": 340,
"text": "Hikâyetü'l-âleti'l-müsemmât bi's-südsi'l-Fahrî"
} | O dönemde Büveyhîler'in idaresinde bulunan Rey'de hükümdar Fahrüddevle'nin emriyle Ebu Mahmud el-Hucendî tarafından büyük bir sekstant yapılmış ve güneşin o boylama girişlerini gözetlemekte kullanılmıştı. Bîrûnî, adını hükümdardan alan Fahri Sekstantı'nı tarif etmiş ve bizzat Hucendî'den elde ettiği bilgilere dayanara... |
Bîrûnî'nin 997 yılında ay tutulmasını birlikte gözlediği büyük İslam matematikçisi ve astronom kimdir? | 3466 | {
"answer_start": 762,
"text": "Ebü'l-Vefâ el-Büzcâni"
} | O dönemde Büveyhîler'in idaresinde bulunan Rey'de hükümdar Fahrüddevle'nin emriyle Ebu Mahmud el-Hucendî tarafından büyük bir sekstant yapılmış ve güneşin o boylama girişlerini gözetlemekte kullanılmıştı. Bîrûnî, adını hükümdardan alan Fahri Sekstantı'nı tarif etmiş ve bizzat Hucendî'den elde ettiği bilgilere dayanara... |
Bîrûnî'nin Gilân şehri hükümdarı Merzûbân b. Rüstem'e ithaf ettiği eseri hangisidir? | 3467 | {
"answer_start": 912,
"text": "Kitâbü Makâlîdi 'ilmi'l-hey'e"
} | O dönemde Büveyhîler'in idaresinde bulunan Rey'de hükümdar Fahrüddevle'nin emriyle Ebu Mahmud el-Hucendî tarafından büyük bir sekstant yapılmış ve güneşin o boylama girişlerini gözetlemekte kullanılmıştı. Bîrûnî, adını hükümdardan alan Fahri Sekstantı'nı tarif etmiş ve bizzat Hucendî'den elde ettiği bilgilere dayanara... |
Bîrûnî Sâmâniler'in hükümdarı II. Mansûr'un sarayında hangi yıl ikâmet etmiştir? | 3468 | {
"answer_start": 67,
"text": "997"
} | Aynı yıl Bîrûnî'nin Buhara'da da bulunduğu bilinmektedir. Kendisi, 997 yılında Sâmâniler'in tahtına geçen ve saltanatı yalnızca iki yıl süren II. Mansûr'un sarayında himaye görmüştür. Hatta çok sonraları yazdığı bir şiirinde onun ilk hâmisi olduğunu zikretmektedir. Bu arada 155 yıl boyunca Cürcân. Gilân, Taberistan ve ... |
Bîrûnî el-Âşârü'l-bâkıye adlı eserini kime ithaf etmiştir? | 3469 | {
"answer_start": 624,
"text": "Kâbûs b. Veşmgir"
} | Aynı yıl Bîrûnî'nin Buhara'da da bulunduğu bilinmektedir. Kendisi, 997 yılında Sâmâniler'in tahtına geçen ve saltanatı yalnızca iki yıl süren II. Mansûr'un sarayında himaye görmüştür. Hatta çok sonraları yazdığı bir şiirinde onun ilk hâmisi olduğunu zikretmektedir. Bu arada 155 yıl boyunca Cürcân. Gilân, Taberistan ve ... |
Bîrûnî el-Âşârü'l-bâkıye adlı eserini ithaf ettiği Kâbûs b. Veşmgir'i neden takdir etmiştir? | 3470 | {
"answer_start": 902,
"text": "lakap kabul etmediğinden ötürü"
} | Aynı yıl Bîrûnî'nin Buhara'da da bulunduğu bilinmektedir. Kendisi, 997 yılında Sâmâniler'in tahtına geçen ve saltanatı yalnızca iki yıl süren II. Mansûr'un sarayında himaye görmüştür. Hatta çok sonraları yazdığı bir şiirinde onun ilk hâmisi olduğunu zikretmektedir. Bu arada 155 yıl boyunca Cürcân. Gilân, Taberistan ve ... |
Bîrûnî'nin İbn Sînâ ile birlikte bulunduğu tahmin edilen tarih nedir? | 3471 | {
"answer_start": 504,
"text": "998'de Cürcân'a geri döndüğünde"
} | Aynı yıl Bîrûnî'nin Buhara'da da bulunduğu bilinmektedir. Kendisi, 997 yılında Sâmâniler'in tahtına geçen ve saltanatı yalnızca iki yıl süren II. Mansûr'un sarayında himaye görmüştür. Hatta çok sonraları yazdığı bir şiirinde onun ilk hâmisi olduğunu zikretmektedir. Bu arada 155 yıl boyunca Cürcân. Gilân, Taberistan ve ... |
Bîrûnî'nin hoşlanmadığı ancak minnet duyduğu ve Bîrûnî'nin hâmiliğini yaptığı hükümdar kimdir? | 3472 | {
"answer_start": 624,
"text": "Kâbûs b. Veşmgir"
} | Aynı yıl Bîrûnî'nin Buhara'da da bulunduğu bilinmektedir. Kendisi, 997 yılında Sâmâniler'in tahtına geçen ve saltanatı yalnızca iki yıl süren II. Mansûr'un sarayında himaye görmüştür. Hatta çok sonraları yazdığı bir şiirinde onun ilk hâmisi olduğunu zikretmektedir. Bu arada 155 yıl boyunca Cürcân. Gilân, Taberistan ve ... |
Bîrûnî Cürcân'dan hangi yıl ayrılmıştır? | 3473 | {
"answer_start": 191,
"text": "1009"
} | Bîrûnî, Cürcân'da kendisine gösterdiği büyük ilgi ve tanıdığı imtiyazlara rağmen katı kalpli bulduğu Kâbûs'u, Gürgenç'teki Me'mûnîler hânedanından Ebü'l-Hasan Ali b. Me'mûn'un daveti üzerine 1009 yılında terketti. Bu tarihi 1003 olarak gösteren bir görüş de vardır. Zira Bîrûnî, 1003 yılının 19 Şubat ve 14 Ağustosun da ... |
Bîrûnî Ebû'l-Vefâ el-Bûzcânî ile hangi yıl Kâs'ta birlikte rasat faaliyeti yürütmüştür? | 3474 | {
"answer_start": 655,
"text": "997'de"
} | Bîrûnî, Cürcân'da kendisine gösterdiği büyük ilgi ve tanıdığı imtiyazlara rağmen katı kalpli bulduğu Kâbûs'u, Gürgenç'teki Me'mûnîler hânedanından Ebü'l-Hasan Ali b. Me'mûn'un daveti üzerine 1009 yılında terketti. Bu tarihi 1003 olarak gösteren bir görüş de vardır. Zira Bîrûnî, 1003 yılının 19 Şubat ve 14 Ağustosun da ... |
Bîrûnî'nin hükümdar Ebû'l-Abbas'a ithaf ettiği eserinin adı nedir? | 3475 | {
"answer_start": 728,
"text": "\"Şahın Çemberi\""
} | Bîrûnî'nin Kabûs'tan sonraki yeni hâmileri olan Me'mûnîler de gerçekte Sâmâniler'e vergi ödeyen bağımlı bir tahtın temsilcileriydi. Onların yıkılmasından sonra Gazneliler'in hakimiyeti alanına girmişler, ancak yine de yarı bağımsız kalabilmişlerdir. Bu sülaleden Ebü'l-Hasan Ali'nin yakın desteğini kazanan ve ölümünden ... |
Bîrûnî hükümdar Ebû'l-Abbas'ın sarayında hangi meslekte çalışmıştır? | 3476 | {
"answer_start": 545,
"text": "müşavir"
} | Bîrûnî'nin Kabûs'tan sonraki yeni hâmileri olan Me'mûnîler de gerçekte Sâmâniler'e vergi ödeyen bağımlı bir tahtın temsilcileriydi. Onların yıkılmasından sonra Gazneliler'in hakimiyeti alanına girmişler, ancak yine de yarı bağımsız kalabilmişlerdir. Bu sülaleden Ebü'l-Hasan Ali'nin yakın desteğini kazanan ve ölümünden ... |
Bîrûnî'yi "bütün zamanların en büyük bilginlerinden biri" olarak nitelendiren bilim insanı kimdir? | 3477 | {
"answer_start": 347,
"text": "Sarton"
} | Bîrûnî'nin ilmî yönünü belirleyen en önemli özelliklerden biri, onun çok çeşitli alanlarda başarılı eserler verebiimiş olmasıdır. Çocukluğundan beri kendisinde mevcut olan araştırma tutkusu, çağının ilmî ve felsefî birikimini yeniden üretici tarzda değerlendirme başarısıyla birleşince döneminin zirveye ulaşan isimlerin... |
Barthold tarafından "İslâm âleminin en büyük bilgini" olarak gösterilen bilim insanı kimdir? | 3478 | {
"answer_start": 375,
"text": "\"Bîrûnî"
} | Bîrûnî'nin ilmî yönünü belirleyen en önemli özelliklerden biri, onun çok çeşitli alanlarda başarılı eserler verebiimiş olmasıdır. Çocukluğundan beri kendisinde mevcut olan araştırma tutkusu, çağının ilmî ve felsefî birikimini yeniden üretici tarzda değerlendirme başarısıyla birleşince döneminin zirveye ulaşan isimlerin... |
Bîrûnî'nin objektifliğinin belirgin bir şekilde anlaşıldığı alanlar hangileridir? | 3479 | {
"answer_start": 664,
"text": "beşerî ilimler ve dinler tarihi sahası"
} | Bîrûnî'nin ilmî yönünü belirleyen en önemli özelliklerden biri, onun çok çeşitli alanlarda başarılı eserler verebiimiş olmasıdır. Çocukluğundan beri kendisinde mevcut olan araştırma tutkusu, çağının ilmî ve felsefî birikimini yeniden üretici tarzda değerlendirme başarısıyla birleşince döneminin zirveye ulaşan isimlerin... |
eş-Şifâ adlı büyük aklî ilimler ansiklopedisi hangi bilim adamına aittir? | 3480 | {
"answer_start": 60,
"text": "İbn Sînâ"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
İbn Sînâ'nın eseri olan eş-Şifâ hangi konuları içeren bir eserdir? | 3481 | {
"answer_start": 193,
"text": "aklî ilimler"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
İbn Sînâ'nın yazdığı aklî ilimler ansiklopedisinin adı nedir? | 3482 | {
"answer_start": 171,
"text": "eş-Şifâ'"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
İbn Sînâ'nın yazdığı meşhur felsefe kitabının adı nedir? | 3483 | {
"answer_start": 224,
"text": "el-İşârât ve't-tenbîhât"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
İbn Sînâ'nın şaheseri olarak nitelendirilen el-İşârât ve't-tenbîhât hangi türde bir eserdir? | 3484 | {
"answer_start": 263,
"text": "felsefe"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
el-İşârât ve't-tenbîhât adlı felsefe türündeki eser hangi bilim adamına aittir? | 3485 | {
"answer_start": 60,
"text": "İbn Sînâ"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
Bîrûnî tıptaki efsanevi şöhretiyle tanınan hangi bilim adamı ile aynı çağda yaşamıştır? | 3486 | {
"answer_start": 60,
"text": "İbn Sînâ"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
Bîrûnî İbn Sînâ'ya kıyasla daha çok hangi ilimlere ilgi göstermiştir? | 3487 | {
"answer_start": 735,
"text": "matematik ve fizik"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
Tıptaki şöhreti yanında metafizik ve psikolojideki çalışmalarıyla tanınan İslâm bilgini kimdir? | 3488 | {
"answer_start": 60,
"text": "İbn Sînâ"
} | Bîrûnî'nin yaşadığı dönemde zirveye ulaşan öteki şahsiyetin İbn Sînâ oluşu, onun İslâm medeniyetinin en üretken dönemlerinde varlık gösterdiğinin başka bir göstergesidir. eş-Şifâ' gibi dev bir aklî ilimler ansiklopedisinin, el-İşârât ve't-tenbîhât gibi veciz bir felsefe şaheserinin yazarı olan İbn Sînâ'nın tıptaki efsa... |
Bîrûnî hangi eserinde İbn Sînâ'yı "fâzıl delikanlı" olarak nitelendirmiştir? | 3489 | {
"answer_start": 301,
"text": "el-Âşârü'l-bâkıye"
} | İbn Sînâ ile gerçekleştirdiği yazışmalarda onun bu tavrı, yahut ikisi arasındaki fark belirgin şekilde kendisini göstermektedir. Bîrûnî'nin yirmi dört yaşlarında iken Buhara'da henüz on yedi yaşında bir genç olan İbn Sînâ ile tanıştığı anlaşılmaktadır. Bîrûnî'nin "fâzıl delikanlı" olarak zikrettiği (el-Âşârü'l-bâkıye, ... |
İbn Sînâ Bîrûnî ile tanıştığında kaç yaşındaydı? | 3490 | {
"answer_start": 183,
"text": "on yedi"
} | İbn Sînâ ile gerçekleştirdiği yazışmalarda onun bu tavrı, yahut ikisi arasındaki fark belirgin şekilde kendisini göstermektedir. Bîrûnî'nin yirmi dört yaşlarında iken Buhara'da henüz on yedi yaşında bir genç olan İbn Sînâ ile tanıştığı anlaşılmaktadır. Bîrûnî'nin "fâzıl delikanlı" olarak zikrettiği (el-Âşârü'l-bâkıye, ... |
Bîrûnî ve İbn Sînâ hangi şehirde tanışmışlardır? | 3491 | {
"answer_start": 167,
"text": "Buhara'da"
} | İbn Sînâ ile gerçekleştirdiği yazışmalarda onun bu tavrı, yahut ikisi arasındaki fark belirgin şekilde kendisini göstermektedir. Bîrûnî'nin yirmi dört yaşlarında iken Buhara'da henüz on yedi yaşında bir genç olan İbn Sînâ ile tanıştığı anlaşılmaktadır. Bîrûnî'nin "fâzıl delikanlı" olarak zikrettiği (el-Âşârü'l-bâkıye, ... |
Bîrûnî İbn Sînâ ile kaç yaşlarında tanışmıştır? | 3492 | {
"answer_start": 140,
"text": "yirmi dört"
} | İbn Sînâ ile gerçekleştirdiği yazışmalarda onun bu tavrı, yahut ikisi arasındaki fark belirgin şekilde kendisini göstermektedir. Bîrûnî'nin yirmi dört yaşlarında iken Buhara'da henüz on yedi yaşında bir genç olan İbn Sînâ ile tanıştığı anlaşılmaktadır. Bîrûnî'nin "fâzıl delikanlı" olarak zikrettiği (el-Âşârü'l-bâkıye, ... |
Bîrûnî'nin hangi felsefe yaklaşımı ilgilendiği bilinmektedir? | 3493 | {
"answer_start": 266,
"text": "Aristoculuk aleyhtarı"
} | Bu farklılık tabiatıyla Bîrûnî'nin sadece bir "bilim adamı" tipi çizip felsefe ile uğraşmadığı anlamına gelmez. Felsefî eserlerinden neredeyse hiçbiri günümüze ulaşmamasına rağmen onun derin şekilde felsefe çalıştığı ve özellikle Ebû Bekir er-Râzî gibi filozofların Aristoculuk aleyhtarı felsefesiyle ilgilendiği bilinme... |
Bîrûnî Aristoculuk aleyhtarı türü felsefeyi hangi filozoftan öğrenmiştir? | 3494 | {
"answer_start": 230,
"text": "Ebû Bekir er-Râzî"
} | Bu farklılık tabiatıyla Bîrûnî'nin sadece bir "bilim adamı" tipi çizip felsefe ile uğraşmadığı anlamına gelmez. Felsefî eserlerinden neredeyse hiçbiri günümüze ulaşmamasına rağmen onun derin şekilde felsefe çalıştığı ve özellikle Ebû Bekir er-Râzî gibi filozofların Aristoculuk aleyhtarı felsefesiyle ilgilendiği bilinme... |
Bîrûnî'nin astrolojide teknik olarak uzman olduğunu gösteren eserinin adı nedir? | 3495 | {
"answer_start": 110,
"text": "Kitâbü't-Tefhîm"
} | Astrolojiye karşı sergilediği tutum da Bîrûnî'nin ilmî kişiliği hakkında yeterli fikir vermektedir. Özellikle Kitâbü't-Tefhîm adlı eseri onun astrolojinin teknik yönü hususunda tam bir uzman olduğunun delilidir. Ancak Bîrûnî'nin Hermetik geleneğe bağlı simyanın (el-kimiya) yanı sıra astrolojiye de bir tür sahte bilim g... |
Bîrûnî Kitâbü't-Tefhîm Bîrûnî'nin hangi bilim dalındaki eseridir? | 3496 | {
"answer_start": 142,
"text": "astroloji"
} | Astrolojiye karşı sergilediği tutum da Bîrûnî'nin ilmî kişiliği hakkında yeterli fikir vermektedir. Özellikle Kitâbü't-Tefhîm adlı eseri onun astrolojinin teknik yönü hususunda tam bir uzman olduğunun delilidir. Ancak Bîrûnî'nin Hermetik geleneğe bağlı simyanın (el-kimiya) yanı sıra astrolojiye de bir tür sahte bilim g... |
Bîrûnî astroloji ve Hermetik geleneğe bağlı simyaya hangi yakıştırmada bulunmuştur? | 3497 | {
"answer_start": 307,
"text": "sahte bilim"
} | Astrolojiye karşı sergilediği tutum da Bîrûnî'nin ilmî kişiliği hakkında yeterli fikir vermektedir. Özellikle Kitâbü't-Tefhîm adlı eseri onun astrolojinin teknik yönü hususunda tam bir uzman olduğunun delilidir. Ancak Bîrûnî'nin Hermetik geleneğe bağlı simyanın (el-kimiya) yanı sıra astrolojiye de bir tür sahte bilim g... |
Bîrûnî çok eski Fransız metinlerde hangi isimle anılmıştır? | 3498 | {
"answer_start": 719,
"text": "\"Üstad Aliboron\""
} | Bîrûnî gibi bir şahsiyetin Latince'de güçlü bir yankı bulmamış olması şaşırtıcıdır. Herhalde Endülüs'te tanınmamış olması ve eserlerinin yazma nüshalarının daha ziyade Türk kütüphanelerinde bulunması buna yol açmıştır. Ancak Bîrûnî'nin Hârizmî zîcinin temellerini konu edinen eserinin, XII. yüzyıl matematikçi ve müterci... |
Bîrûnî'nin Hârizmî zîci hakkındaki eseri İbrânî diline ne zaman çevrilmiştir? | 3499 | {
"answer_start": 286,
"text": "XII. yüzyıl"
} | Bîrûnî gibi bir şahsiyetin Latince'de güçlü bir yankı bulmamış olması şaşırtıcıdır. Herhalde Endülüs'te tanınmamış olması ve eserlerinin yazma nüshalarının daha ziyade Türk kütüphanelerinde bulunması buna yol açmıştır. Ancak Bîrûnî'nin Hârizmî zîcinin temellerini konu edinen eserinin, XII. yüzyıl matematikçi ve müterci... |
Bîrûnî'nin Hârizmî zîcinin temelleri hakkındaki eserini XII. yüzyılda İbrânîceye tercüme eden kimdir? | 3500 | {
"answer_start": 330,
"text": "İspanyol yahudisi Abraham ben Ezra"
} | Bîrûnî gibi bir şahsiyetin Latince'de güçlü bir yankı bulmamış olması şaşırtıcıdır. Herhalde Endülüs'te tanınmamış olması ve eserlerinin yazma nüshalarının daha ziyade Türk kütüphanelerinde bulunması buna yol açmıştır. Ancak Bîrûnî'nin Hârizmî zîcinin temellerini konu edinen eserinin, XII. yüzyıl matematikçi ve müterci... |
Bîrûnî'nin dünyanın dönmesi ile ilgili tartışmasına Faslı Ebû Hasan b. Ali el-Merrâküşî hangi eserinde yer vermiştir? | 3501 | {
"answer_start": 496,
"text": "el-Câmi'"
} | Bîrûnî gibi bir şahsiyetin Latince'de güçlü bir yankı bulmamış olması şaşırtıcıdır. Herhalde Endülüs'te tanınmamış olması ve eserlerinin yazma nüshalarının daha ziyade Türk kütüphanelerinde bulunması buna yol açmıştır. Ancak Bîrûnî'nin Hârizmî zîcinin temellerini konu edinen eserinin, XII. yüzyıl matematikçi ve müterci... |
Bîrûnî'nin ilk meşhur eseri hangisidir? | 3502 | {
"answer_start": 90,
"text": "el-Âşârü'l-bâkıye"
} | Bîrûnî'nin ele geçmiş ve ikisi dışındakileri yayımianmış en önemli eserleri şunlardır: 1. el-Âşârü'l-bâkıye. Bîrûnî'nin yirmi sekiz yaşlarında iken yazdığı ilk önemli ve büyük eseridir. Bîrûnî eserin baş tarafında yazılış sebebini, bir edebiyatçının kendisinden çeşitli toplumların kullandıkları takvimlerle ilgili olara... |
Bîrûnî ilk büyük eseri el-Âşârü'l-bâkıye'yi yazdığında kaç yaşındaydı? | 3503 | {
"answer_start": 120,
"text": "yirmi sekiz"
} | Bîrûnî'nin ele geçmiş ve ikisi dışındakileri yayımianmış en önemli eserleri şunlardır: 1. el-Âşârü'l-bâkıye. Bîrûnî'nin yirmi sekiz yaşlarında iken yazdığı ilk önemli ve büyük eseridir. Bîrûnî eserin baş tarafında yazılış sebebini, bir edebiyatçının kendisinden çeşitli toplumların kullandıkları takvimlerle ilgili olara... |
Bîrûnî'nin Gazne şehrinde yazdığı ilk önemli eseri hangisidir? | 3504 | {
"answer_start": 3,
"text": "Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Bîrûnî ünlü Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin adlı eserini hangi şehirde yazmıştır? | 3505 | {
"answer_start": 41,
"text": "Gazne"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Bîrûnî Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin adlı eserini mîlâdi hangi yıl neşretmiştir? | 3506 | {
"answer_start": 88,
"text": "(1025)"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Bîrûnî'nin Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin eserinde kendi keşfettiğini belirttiği yeni bilim dalı nedir? | 3507 | {
"answer_start": 214,
"text": "jeodezi"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Bîrûnî'nin jeodezi bilimini keşfettiğini belirttiği eseri hangisidir? | 3508 | {
"answer_start": 3,
"text": "Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Bîrûnî'nin Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin adlı eserinin dünyadaki tek nüshası nerede bulunmaktadır? | 3509 | {
"answer_start": 465,
"text": "Süleymaniye Kütüphanesi'nde"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Bîrûnî'nin Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin eserinin önemli bölümlerini ilk yayımlayan kimdir? | 3510 | {
"answer_start": 570,
"text": "Zeki V. Togan"
} | 2. Tahdîdü nihâyâti'l-emâkin. Bîrûnî'nin Gazne devresindeki ilk önemli eseridir. 416'da (1025) yazdığı bu eserinin başında yeni bir bilgi dalı bulduğunu ya da geliştirdiğini belirtmektedir. Bu bilim dalı günümüzde jeodezi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Bîrûnî bu eserinde enlem boylam hesaplamaları, şehirler arası mes... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.