Title stringlengths 4 61 | Text stringlengths 360 32.5k ⌀ |
|---|---|
Солийн Данзан | Солийн Данзан (1883 – 1924) нь Монгол улсын төрийн зүтгэлтэн, 1921 оны Ардын хувьсгалын анхны долоогийн нэг, Монгол Ардын Намын анхны дарга, Монголын орчин үеийн эдийн засгийн салбарыг үндэслэгч ч юм.
Сайн ноён хан аймгийн Сүжигт бэйсийн хошуунд одоогийн Архангай аймгийн Хотонт сумын нутагт төржээ. Бат-Очир гэдэг хүни... |
Дамдины Сүхбаатар | Дамдины Сүхбаатар (* 1893 оны 2 сарын 2; † 1923 оны 2 сарын 20) нь Монголын ардын нам, Төрийг үүсгэн байгуулагчдын нэг, Төрийн зүтгэлтэн, Монгол улсын Ардын засгийн газрын Цэргийн яамны сайд, бүх цэргийн жанжин байсан хүн юм. Олон түмнээ "гоймон баатар" хэмээн алдаршсан. Тэрбээр өнөөгийн Улаанбаатар[1] хот буюу тухайн ... |
Дамбын Чагдаржав | Дамбын Чагдаржав (1880 - 1922 оны 8 сарын 31) нь Монгол Улсын гурав дахь ерөнхий сайд байжээ.
Тэрээр 1880 онд хуучнаар Түшээт хан аймгийн Дайчин бээсийн хошуунд төржээ.
1921 оны ардын хувьсгалд идэвхийлэн оролцож Консулын дэнжийн нууц бүлгэмийг Догсомын Бодоогийн хамт байгуулалцаж байсан, ардын хувьсгалын анхны долоо... |
Дансранбилэгийн Догсом
| null |
Хорлоогийн Чойбалсан
| Хорлоогийн Чойбалсан (Эцэг нь Жамц гэдэг хүн байсан боловч Хорлоо гэж эхийнхээ нэрээр овоглогджээ, төрөхдөө Дугар гэсэн нэртэй байсан, * 1895 оны 2 сарын 8, † 1952 оны 1 сарын 26) нь 1930-аад оноос 1952 онд нас барах хүртлээ Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг удирдаж байлаа. Монгол дахь Төвөдийн буддын шашны Чойбалсан хий... |
Дарьзавын Лосол | Лосол, Дарьзавын(1885-1940) Монголын улстөрч. МАХН-ын Төв Шалган Байцаах Комиссын дарга, БНМАУ-ын Бага хурлын орлогч дарга байсан Дарьзавын Лосол ардын хувьсгалын анхны долоон удирдагчдын нэг боловч хожим “хувьсгалын эсэргүү” гэгч хилс хэргээр хэлмэгджээ.
Намтар
1885 онд Цэцэн хан аймгийн дайчин бэйл Дашцэрэнгийн хошу... |
I. ТЭМҮҮЖИНИЙ УГ ГАРАЛ БА БАГА НАСНЫ ҮЕ |
1. Чингис хааны язгуур, дээр тэнгэрээс заяат төрсөн Бөртэ чино,
гэргий Гуа-Маралын хамт тэнгис далайг гэтэлж ирээд Онон мөрний эх
Бурхан халдун ууланд нутаглаж Батцагаан гэдэг нэгэн хөвүүнийг
төрүүлжээ.
2. Батцагааны хөвүүн Тамача, Тамачийн хөвүүн Хоричар мэргэн,
Хоричар мэргэний хөвүүн Уужим буурал, Уужим бууралын хө... |
ЧИНГИСИЙН ИДЭР НАС | null |
МЭРГИДИЙГ СӨНӨӨСӨН БА ТЭМҮЖИНД ЧИНГИС ХААН ЦОЛ
ӨРГӨМЖИЛСӨН НЬ | 104. Тэндээс Тэмүжин, Хасар, Бэлгүтэй гурвуул явж, Туул голын
Хар шугуйд нутаглаж байгаа ван хан Тоорилд очиж өгүүлрүүн:
«Санамсаргүй байтал гурван мэргид довтолж, эхнэр хүүхдийг минь
булааж авав. Хан эцэг минь эхнэр хүүхдийг минь аварч өгнө үү гэж
ирэв» гэвэл, ван хан Тоорил хариу өгүүлрүүн: «Би ноднин жил чамд
хэлсэн... |
ЖАМУХА БА ТАЙЧУУДТАЙ ТЭМЦСЭН НЬ | 127. Архай Хасар, Чаурхан хоёрыг Жамухад элч болгож очуулбал,
Жамуха өгүүлрүүн: «Алтан Хучар хоёрт очиж хэл: Алтан, Хучар та нар
Тэмүжин анд (найз) бид хоёрын завсарт сүвээг сүлбэж, хавиргыг
хатгаж юунд салгав? Тэмүжин бид хоёрыг хамт байхад түүнийг хан эс
болгосон байтал, одоо ямар санаагаар түүнийг хан болгов? Алтан,... |
ТАТААРЫГ СӨНӨӨСӨН БА ВАН ХАНТАЙ ЭВДЭРСЭН НЬ | null |
ХЭРЭЙД УЛСЫН МӨХСӨН НЬ | null |
ВАН ХАН СӨНӨСӨН НЬ | null |
ХҮЧҮЛҮГИЙН ДУТААСАН БА ЖАМУХЫН ДАРАГДСАН НЬ | ХҮЧҮЛҮГИЙН ДУТААСАН БА ЖАМУХЫН ДАРАГДСАН НЬ
198. Мэргид иргэнийг эзэлж, Тогтоа бэхийн их хөвүүн Худугийн
хатан Тухай, Дөргэнэ хоёроос, Дөргэнэ-г тэнд Өгөөдэй хаанд өгөв.
Мэргидийн зарим улс дайжиж, Тайхал шивээнд очоод хороолон
бэхэлжээ. Тэнд Чингис хаан зарлиг болруун: «Сорхон-шарын хөвүүн
Чимбай, зүүн гарын цэргийг а... |
ШАДАР ХИШИГТЭН ЦЭРГИЙГ БАЙГУУЛСАН НЬ | ШАДАР ХИШИГТЭН ЦЭРГИЙГ БАЙГУУЛСАН НЬ
209. Бас Чингис хаан, Хубилайд өгүүлрүүн: «Чи хүчтэний хүзүүг
мушгиж, бөхчүүдийн бөгсийг шороодуулж өгөв. Одоо Хубилай, Зэлмэ,
Зэв, Сүбээдэй та дөрвүүл сайн нохой мэт итгэлтэй нөхөд мөн. Та нарыг
хаан ч илгээвэл,
Хүр гэсэн газар хүрч
Хүр чулууг хэмх цохиж
Халд гэсэн газар халдаж
Хад... |
УЙГУР БА ОЙН ИРГЭДИЙГ ЭЗЭЛСЭН НЬ | УЙГУР БА ОЙН ИРГЭДИЙГ ЭЗЭЛСЭН НЬ
230. Чингис хаан өгүүлрүүн:
«Үүлтэй шөнө
Үүдтэй гэрийг минь
Үргэлж сахиж
Энэ биеийг минь
Энх унтуулж
Эрдэнийн сууринд
Хүргэсэн эртний
Ээлт хэвтүүл минь!
Одтой шөнө
Орд гэрийн минь
Орчимд хэвтэж
Өлгий дэвсгэрийн минь
Өмөг болж
Өчүүхэн биеийн минь
Түшиг болж
Өндөр сууринд
Хүргэсэн
Өлзийт ... |
ХЯТАД, ТАНГУД, САРТАУЛ, БАГДАД БА ОРОСЫГ ЭЗЭЛСЭН НЬ | null |
ЧИНГИСИЙН НАС БАРСАН БА ӨГӨӨДЭЙН ХААН БОЛСОН НЬ | null |
Толуй | Толуй
Чингис хааны Бөртэ хатнаас төрсөн отгон хөвгүүн, Их Монгол улсын төрийн хэргийг хамаарагч (1227-1229).
Толуй нь их хааны ширээнд албан ёсоор суугаагүй боловч, “Их ноён” цолтой ихээхэн нөлөө бүхий хүн байв. Чингис хаан хөвгүүддээ хувь эзэмшил хуваан өгөхөд Толуй отгон хүүгийн хувиар уугуул монгол нутгийг захирах... |
Уйгурын үеийн археологийн дурсгалууд | Уйгурууд дөрвөлжин шавар хэрэмт бэхлэлт хотуудыг их барьдаг ба хил хязгаарыг сэргийлэн хамгаалах бэхлэлт хотын бүхэл бүтэн сүлжээ бүрэлдэн тогтсон байжээ. Ялангуяа хил хязгаараа умар зүгээс сэргийлэн хамгаалах нумарсан хэлбэрт их бэхлэлт хэрэм, түүний бүрэлдэхүүнд олон тооны шивээ цайзыг оруулан барьсан байжээ. Энэ их ... |
Аваргын балгас | Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутаг Рашаан дэрсний ухаа хэмээх толгодын дунд орших эртний нэгэн хотын туурь.
Энэ хотын туурь Аварга Тосонгийн рашаан сувиллаас урагш Аваргын голын хойд хөвөөнд байрлах ба зүүнээс баруун тийш 1200 метр, хойноос өмнө зүгт 500 метр, нийт 60 орчим га талбайг эзлэн оршино. Хойд хэсгээ... |
Авын Хөх уулын булш | Түрүү хүрлийн үеийн Хэмцэгийн соёлын оршуулгын цогцолбор.
Авын Хөх уул нь Ховд аймгийн Булган сумын нутагт сумын төвөөс баруун тийш 8 км зайд Булган голын баруун эрэгт оршино. 2008 онд Д.Батсүх, Т.Батбаяр нар нээн илрүүлжээ. Уулын өвөр бэл, баруун ба зүүн шанаанд хүрлийн үеэс дундад зууны үед хамаарах олон арван дурсг... |
Айрагийн гозгорын булш | Хүннүгийн үеийн язгууртны оршуулгын өвөрмөц дурсгал. Сяньбийн булштай адилтган үздэг.
Орхон аймгийн Жаргалант сумын нутаг Айрагийн гозгор хэмээх газраас илэрсэн эртний булш оршуулгын дурсгалт газар юм. Энэ дурсгалыг анх 2008 онд илрүүлсэн бөгөөд 2014-2016 оны хооронд Монголын Үндэсний музейн судлаачид малтлага судалга... |
Алтан овооны хүн чулуу | Алтан овооны хүн чулуу
Монголын дундад зууны үеийн хүн чулуун хөшөө.
Сүхбаатар аймгийн Дариганга сумын төвийн зүүн хойно дөрвөн хүн чулуун хөшөө бий. Эдгээрийг нутгийн ард олон “ноён, хатан, хүү, бэр” хөрөг хэмээн нэрлэж хадаг тавин идээ, цагааныхаа дээжийг өргөж хүндэлсээр иржээ. Дурдсан хөргүүдийг анх 1927 онд З... |
Алтан толгойн булш | Алтан толгойн булш
Зэс чулууны үеийн Афанасьевийн соёлд хамаарах булш.
Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын Алтан толгойн орчимд түүхийн олон үед хамаарах оршуулгын чулуун байгууламжууд болон хадны зураг бий. Эдгээрээс хамгийн урд талд Алтан толгойн бэлд орших нэгэн булш зэс чулууны үеийн Афанасьевийн соёлын хүрээнд хамаар... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.