doc_id stringlengths 5 14 | law int64 634 6.5k | law_title stringclasses 5
values | article stringlengths 1 9 | kind stringclasses 3
values | title stringlengths 0 248 | text stringlengths 7 14.2k | repealed bool 2
classes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
6098:1 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 1 | asil | BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Borç İlişkisinin Kaynakları BİRİNCİ AYIRIM Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri A. Sözleşmenin kurulması I. İrade açıklaması 1. Genel olarak | Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir. | false |
6098:2 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 2 | asil | 2. İkinci derecedeki noktalar | Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır. İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar. Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır. | false |
6098:3 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 3 | asil | II. Öneri ve kabul 1. Süreli öneri | Kabul için süre belirleyerek bir sözleşme yapılmasını öneren, bu sürenin sona ermesine kadar önerisiyle bağlıdır. Kabul bu süre içinde kendisine ulaşmazsa; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur. 2. Süresiz öneri a. | false |
6098:4 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 4 | asil | Hazır olanlar arasında | Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur. Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır. b. | false |
6098:5 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 5 | asil | Hazır olmayanlar arasında | Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olmayan bir kişiye yapılan öneri, zamanında ve usulüne uygun olarak gönderilmiş bir yanıtın ulaşmasının beklenebileceği ana kadar, önereni bağlar. Öneren, önerisini zamanında ulaşmış sayabilir. Zamanında gönderilen kabul, önerene geç ulaşır ve öneren onunla bağlı olmak istemezse, ... | false |
6098:6 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 6 | asil | 3. Örtülü kabul | Öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde, sözleşme kurulmuş sayılır. | false |
6098:7 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 7 | asil | 4. Ismarlanmayan şeyin gönderilmesi | Ismarlanmamış bir şeyin gönderilmesi öneri sayılmaz. Bu şeyi alan kişi, onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü değildir. | false |
6098:8 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 8 | asil | 5. Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri | Öneren, önerisi ile bağlı olmama hakkının saklı olduğunu açıkça belirtirse veya işin özelliğinden ya da durumun gereğinden bağlanma niyetinde olmadığı anlaşılırsa, önerisi kendisini bağlamaz. Fiyatını göstererek mal sergilenmesi veya tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anla... | false |
6098:9 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 9 | asil | 6. İlan yoluyla ödül sözü verme | Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür. Ödül sözü veren, sonucun gerçekleşmesinden önce sözünden cayarsa veya sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun olarak yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, bir ya da bir... | false |
6098:10 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 10 | asil | 7. Önerinin ve kabulün geri alınması | Geri alma açıklaması, diğer tarafa öneriden önce veya aynı anda ulaşmış ya da daha sonra ulaşmakla birlikte diğer tarafça öneriden önce öğrenilmiş olursa, öneri yapılmamış sayılır. Bu kural, kabulün geri alınmasında da uygulanır. | false |
6098:11 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 11 | asil | III. Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmenin hüküm anı | Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmeler, kabulün gönderildiği andan başlayarak hüküm doğurur. Açık bir kabulün gerekli olmadığı durumlarda, sözleşme önerinin ulaşma anından başlayarak hüküm doğurur. | false |
6098:12 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 12 | asil | B. Sözleşmelerin şekli I. Genel kural | Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir. Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak geçerlilik şeklidir. Öngörülen şekle uyulmaksızın kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz. II. Yazılı şekil 1. Yasal şekil a. | false |
6098:13 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 13 | asil | Kapsamı | Kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de yazılı şekle uyulması zorunludur. Ancak, sözleşme metniyle çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu kuralın dışındadır. Bu kural, yazılı şekil dışındaki geçerlilik şekilleri hakkında da uygulanır. b. | false |
6098:14 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 14 | asil | Unsurları | Yazılı şekilde yapılması öngörülen sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunması zorunludur. Kanunda aksi öngörülmedikçe, imzalı bir mektup, asılları borç altına girenlerce imzalanmış telgraf, teyit edilmiş olmaları kaydıyla faks veya buna benzer iletişim araçları ya da güvenli elektronik imza ile gönderil... | false |
6098:15 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 15 | asil | İmza | İmzanın, borç altına girenin el yazısıyla atılması zorunludur. Güvenli elektronik imza da, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur. İmzanın el yazısı dışında bir araçla atılması, ancak örf ve âdetçe kabul edilen durumlarda ve özellikle çok sayıda çıkarılan kıymetli evrakın imzalanmasında yeterli s... | false |
6098:16 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 16 | asil | İmza yerine geçen işaretler | İmza atamayanlar, imza yerine usulüne göre onaylanmış olması koşuluyla, parmak izi, el ile yapılmış bir işaret ya da mühür kullanabilirler. Kambiyo senetlerine ilişkin hükümler saklıdır. | false |
6098:17 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 17 | asil | 2. İradi şekil | Kanunda şekle bağlanmamış bir sözleşmenin taraflarca belirli bir şekilde yapılması kararlaştırılmışsa, belirlenen şekilde yapılmayan sözleşme tarafları bağlamaz. Herhangi bir belirleme olmaksızın yazılı şekil kararlaştırılmışsa, yasal yazılı şekle ilişkin hükümler uygulanır. | false |
6098:18 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 18 | asil | C. Borç tanıması | Borcun sebebini içermemiş olsa bile borç tanıması geçerlidir. | false |
6098:19 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 19 | asil | D. Sözleşmelerin yorumu, muvazaalı işlemler | Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. Borçlu, yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı, bu işlemin muvazaal... | false |
6098:20 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 20 | asil | E. Genel işlem koşulları I. Genel olarak | Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu koşulların, sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli, nitelendirmede önem taşımaz. Aynı ama... | false |
6098:21 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 21 | asil | II. Kapsamı 1. Yazılmamış sayılma | Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, gen... | false |
6098:22 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 22 | asil | 2. Yazılmamış sayılmanın sözleşmeye etkisi | Sözleşmenin yazılmamış sayılan genel işlem koşulları dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda düzenleyen, yazılmamış sayılan koşullar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. | false |
6098:23 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 23 | asil | III. Yorumlanması | Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır. | false |
6098:24 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 24 | asil | IV. Değiştirme yasağı | Genel işlem koşullarının bulunduğu bir sözleşmede veya ayrı bir sözleşmede yer alan ve düzenleyene tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine genel işlem koşulları içeren sözleşmenin bir hükmünü değiştirme ya da yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır. | false |
6098:25 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 25 | asil | V. İçerik denetimi | Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamaz. | false |
6098:26 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 26 | asil | F. Sözleşmenin içeriği I. Sözleşme özgürlüğü | Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler. | false |
6098:27 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 27 | asil | II. Kesin hükümsüzlük | Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Sözleşmenin içerdiği hükümlerden bir kısmının hükümsüz olması, diğerlerinin geçerliliğini etkilemez. Ancak, bu hükümler olmaksızın sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, s... | false |
6098:28 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 28 | asil | III. Aşırı yararlanma | Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek e... | false |
6098:29 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 29 | asil | IV. Önsözleşme | Bir sözleşmenin ileride kurulmasına ilişkin sözleşmeler geçerlidir. Kanunlarda öngörülen istisnalar dışında, önsözleşmenin geçerliliği, ileride kurulacak sözleşmenin şekline bağlıdır. | false |
6098:30 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 30 | asil | G. İrade bozuklukları I. Yanılma 1. Yanılmanın hükümleri | Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz. 2. Yanılma hâlleri a. | false |
6098:31 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 31 | asil | Açıklamada yanılma | Özellikle aşağıda sayılan yanılma hâlleri esaslıdır: 1. Yanılan, kurulmasını istediği sözleşmeden başka bir sözleşme için iradesini açıklamışsa. 2. Yanılan, istediğinden başka bir konu için iradesini açıklamışsa. 3. Yanılan, sözleşme yapma iradesini, gerçekte sözleşme yapmak istediği kişiden başkasına açıklamışsa. 4. Y... | false |
6098:32 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 32 | asil | Saikte yanılma | Saikte yanılma, esaslı yanılma sayılmaz. Yanılanın, yanıldığı saiki sözleşmenin temeli sayması ve bunun da iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kurallarına uygun olması hâlinde yanılma esaslı sayılır. Ancak bu durumun karşı tarafça da bilinebilir olması gerekir. c. | false |
6098:33 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 33 | asil | İletmede yanılma | Sözleşmenin kurulmasına yönelik iradenin haberci veya çevirmen gibi bir aracı ya da bir araç tarafından yanlış iletilmiş olması hâlinde de yanılma hükümleri uygulanır. | false |
6098:34 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 34 | asil | 3. Yanılmada dürüstlük kuralları | Yanılan, yanıldığını dürüstlük kurallarına aykırı olarak ileri süremez. Özellikle diğer tarafın, sözleşmenin yanılanın kasdettiği anlamda kurulmasına razı olduğunu bildirmesi durumunda, sözleşme bu anlamda kurulmuş sayılır. | false |
6098:35 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 35 | asil | 4. Yanılmada kusur | Yanılan, yanılmasında kusurlu ise, sözleşmenin hükümsüzlüğünden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Ancak, diğer taraf yanılmayı biliyor veya bilmesi gerekiyorsa, tazminat istenemez. Hâkim, hakkaniyetin gerektirdiği durumlarda, ifadan beklenen yararı aşmamak kaydıyla, daha fazla tazminata hükmedebilir. | false |
6098:36 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 36 | asil | II. Aldatma | Taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir. Üçüncü bir kişinin aldatması sonucu bir sözleşme yapan taraf, sözleşmenin yapıldığı sırada karşı tarafın aldatmayı bilmesi veya bilecek durumda olması hâlinde, sözleşmeyle bağlı değildir. | false |
6098:37 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 37 | asil | III. Korkutma 1. Hükmü | Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir. Korkutan bir üçüncü kişi olup da diğer taraf korkutmayı bilmiyorsa veya bilecek durumda değilse, sözleşmeyle bağlı kalmak istemeyen korkutulan, hakkaniyet gerektiriyorsa, diğer tarafa tazminat ödemek... | false |
6098:38 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 38 | asil | 2. Koşulları | Korkutulan, içinde bulunduğu durum bakımından kendisinin veya yakınlarından birinin kişilik haklarına ya da malvarlığına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesinin doğduğuna inanmakta haklı ise, korkutma gerçekleşmiş sayılır. Bir hakkın veya kanundan doğan bir yetkinin kullanılacağı korkutmasıyla sözleşme yapıldığınd... | false |
6098:39 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 39 | asil | IV. İrade bozukluğunun giderilmesi | Yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılır. Aldatma veya korkutmadan dola... | false |
6098:40 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 40 | asil | Temsilin hükmü | Yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar. Temsilci, hukuki işlemi yaparken bu sıfatını bildirmezse, hukuki işlemin sonuçları kendisine ait olur. Ancak, karşı taraf bir temsil ilişkisinin varlığını durumdan çıkarıyor veya çıkar... | false |
6098:41 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 41 | asil | Temsil yetkisinin içeriği ve derecesi | Başkası adına ve hesabına temsil kamu hukukundan doğmuşsa, temsil yetkisinin içeriği ve derecesi bu konudaki yasal hükümlere; temsil hukuksal bir işlemden doğmuşsa, temsil yetkisinin içeriği ve derecesi o hukuksal işleme göre belirlenir. Temsil yetkisi üçüncü kişilere bildirilmişse temsil yetkisinin içeriği ve derecesi... | false |
6098:42 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 42 | asil | Yetkinin sınırlanması ve geri alınması | Temsil olunan, hukuki bir işlemden doğan temsil yetkisini her zaman sınırlayabilir veya geri alabilir. Ancak, taraflar arasındaki hizmet, vekâlet veya ortaklık sözleşmeleri gibi hukuki ilişkilerden doğabilecek haklar saklıdır. Temsil olunan, bu hakkından önceden feragat edemez. Temsil olunan verdiği yetkiyi üçüncü kişi... | false |
6098:43 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 43 | asil | Ölüm, ehliyetsizlik ve diğer durumlar | Hukuki işlemden doğan temsil yetkisi, aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça veya işin özelliğinden anlaşılmadıkça, temsil olunanın veya temsilcinin ölümü, gaipliğine karar verilmesi, fiil ehliyetini kaybetmesi veya iflas etmesi durumlarında sona erer. Bu hüküm, bir tüzel kişiliğin sona ermesi durumunda da uygulanır. Tar... | false |
6098:44 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 44 | asil | Yetki belgesinin geri verilmesi | Temsilciye yetki belgesi verilmişse, yetkinin sona ermesi durumunda temsilci, bu belgeyi temsil olunana geri vermekle veya hâkimin belirleyeceği yere bırakmakla yükümlüdür. Temsil olunan veya halefleri, temsilcinin belgeyi geri vermesi için gerekeni yapmazlarsa, bundan dolayı iyiniyetli üçüncü kişilerin zararını giderm... | false |
6098:45 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 45 | asil | Yetkinin sona erdiğinin ileri sürülememesi | Temsilci, yetkisinin sona ermiş olduğunu bilmediği sürece, temsil olunan veya halefleri, temsilcinin yapmış olduğu hukuki işlemlerin sonuçlarıyla bağlıdırlar. Bu kural, üçüncü kişilerin yetkinin sona ermiş olduğunu bildikleri durumlarda uygulanmaz. | false |
6098:46 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 46 | asil | II. Yetkisiz temsil 1. Onama hâlinde | Bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar. Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan, uygun bir süre içinde bu hukuki işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir. Bu süre içinde işlemin onan... | false |
6098:47 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 47 | asil | 2. Onamama hâlinde | Temsil olunanın açık veya örtülü olarak hukuki işlemi onamaması hâlinde, bu işlemin geçersiz olmasından doğan zararın giderilmesi, yetkisiz temsilciden istenebilir. Ancak, yetkisiz temsilci, işlemin yapıldığı sırada karşı tarafın, kendisinin yetkisiz olduğunu bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse, kendisinden... | false |
6098:48 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 48 | asil | III. Saklı hükümler | Ortaklık temsilcileri ile organlarının ve ticari vekillerin yetkisine ilişkin hükümler saklıdır. | false |
6098:49 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 49 | asil | İKİNCİ AYIRIM Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri A. Sorumluluk I. Genel olarak | Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. | false |
6098:50 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 50 | asil | II. Zararın ve kusurun ispatı | Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. | false |
6098:51 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 51 | asil | III. Tazminat 1. Belirlenmesi | Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür. | false |
6098:52 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 52 | asil | 2. İndirilmesi | Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniy... | false |
6098:53 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 53 | asil | Ölüm | Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar. b. | false |
6098:54 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 54 | asil | Bedensel zarar | Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. c. | false |
6098:55 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 55 | asil | Belirlenmesi | Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan ta... | false |
6098:56 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 56 | asil | Manevi tazminat | Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paran... | false |
6098:57 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 57 | asil | 2. Haksız rekabet | Gerçek olmayan haberlerin yayılması veya bu tür ilanların yapılması ya da dürüstlük kurallarına aykırı diğer davranışlarda bulunulması yüzünden müşterileri azalan veya onları kaybetme tehlikesiyle karşılaşan kişi, bu davranışlara son verilmesini ve kusurun varlığı hâlinde zararının giderilmesini isteyebilir. Ticari işl... | false |
6098:58 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 58 | asil | 3. Kişilik hakkının zedelenmesi | Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın ... | false |
6098:59 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 59 | asil | 4. Ayırt etme gücünün geçici kaybı | Ayırt etme gücünü geçici olarak kaybeden kişi, bu sırada verdiği zararları gidermekle yükümlüdür. Ancak, ayırt etme gücünü kaybetmede kusuru olmadığını ispat ederse, sorumluluktan kurtulur. | false |
6098:60 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 60 | asil | V. Sorumluluk sebeplerinin çokluğu 1. Sebeplerin yarışması | Bir kişinin sorumluluğu, birden çok sebebe dayandırılabiliyorsa hâkim, zarar gören aksini istemiş olmadıkça veya kanunda aksi öngörülmedikçe, zarar görene en iyi giderim imkânı sağlayan sorumluluk sebebine göre karar verir. 2. Müteselsil sorumluluk a. | false |
6098:61 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 61 | asil | Dış ilişkide | Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. b. | false |
6098:62 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 62 | asil | İç ilişkide | Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer mütese... | false |
6098:63 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 63 | asil | VI. Hukuka aykırılığı kaldıran hâller 1. Genel olarak | Kanunun verdiği yetkiye dayanan ve bu yetkinin sınırları içinde kalan bir fiil, zarara yol açsa bile, hukuka aykırı sayılmaz. Zarar görenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar, zarar verenin davranışının haklı savunma niteliği taşıması, yetkili kamu makamlarının müdahalesinin zamanında sağlanamayacak o... | false |
6098:64 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 64 | asil | 2. Sorumluluk | Haklı savunmada bulunan, saldıranın şahsına veya mallarına verdiği zarardan sorumlu tutulamaz. Kendisini veya başkasını açık ya da yakın bir zarar tehlikesinden korumak için diğer bir kişinin mallarına zarar verenin, bu zararı giderim yükümlülüğünü hâkim hakkaniyete göre belirler. Hakkını kendi gücüyle koruma durumunda... | false |
6098:65 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 65 | asil | B. Kusursuz sorumluluk I. Hakkaniyet sorumluluğu | Hakkaniyet gerektiriyorsa; hâkim, ayırt etme gücü bulunmayan kişinin verdiği zararın, tamamen veya kısmen giderilmesine karar verir. | false |
6098:66 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 66 | asil | II. Özen sorumluluğu 1. Adam çalıştıranın sorumluluğu | Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz. Bir iş... | false |
6098:67 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 67 | asil | Giderim yükümlülüğü | Bir hayvanın bakımını ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Hayvan bulunduran, bu zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz. Hayvan, bir başkası veya bir başkasına ait hayvan tarafından ürkütülmüş olursa, hayv... | false |
6098:68 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 68 | asil | Alıkoyma hakkı | Bir kişinin hayvanı, başkasının taşınmazı üzerinde bir zarar verdiği takdirde, taşınmazın zilyedi, o hayvanı yakalayabilir, zararı giderilinceye kadar alıkoyabilir; hatta durum ve koşullar haklı gösteriyorsa hayvanı diğer yollarla etkisiz hâle getirebilir. Bu durumda, taşınmazın zilyedi derhâl hayvan sahibine bilgi ver... | false |
6098:69 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 69 | asil | Giderim yükümlülüğü | Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. İntifa ve oturma hakkı sahipleri de, binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan, malikle birlikte müteselsilen sorumludurlar. Sorumluların, bu sebeplerle kend... | false |
6098:70 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 70 | asil | Zarar tehlikesini önleme | Bir başkasına ait bina veya diğer yapı eserlerinden zarar görme tehlikesiyle karşılaşan kişi, bu tehlikenin giderilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını hak sahiplerinden isteyebilir. Kişilerin ve malların korunması hakkındaki kamu hukuku kuralları saklıdır. | false |
6098:71 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 71 | asil | III. Tehlike sorumluluğu ve denkleştirme | Önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğu takdirde, bu zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumludur. Bir işletmenin, mahiyeti veya faaliyette kullanılan malzeme, araçlar ya da güçler göz önünde tutulduğunda, bu işlerde uzman bir kişiden beklenen tüm özenin gösterilmesi... | false |
6098:72 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 72 | asil | C. Zamanaşımı I. Kural | Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygul... | false |
6098:73 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 73 | asil | II. Rücu isteminde | Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminatın ödenmesi kendisinden istenilen kişi, durumu birlikte sorumlu olduğu kişilere bildirmek zorund... | false |
6098:74 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 74 | asil | D. Yargılama I. Ceza hukuku ile ilişkisinde | Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirl... | false |
6098:75 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 75 | asil | II. Tazminat hükmünün değiştirilmesi | Bedensel zararın kapsamı, karar verme sırasında tam olarak belirlenemiyorsa hâkim, kararın kesinleşmesinden başlayarak iki yıl içinde, tazminat hükmünü değiştirme yetkisini saklı tutabilir. | false |
6098:76 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 76 | asil | III. Geçici ödemeler | Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir. Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı ... | false |
6098:77 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 77 | asil | ÜÇÜNCÜ AYIRIM Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri A. Koşulları I. Genel olarak | Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur. | false |
6098:78 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 78 | asil | II. Borçlanılmamış edimin ifası | Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. Borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimi... | false |
6098:79 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 79 | asil | B. Geri vermenin kapsamı I. Zenginleşenin yükümlülüğü | Sebepsiz zenginleşen, zenginleşmenin geri istenmesi sırasında elinden çıkmış olduğunu ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlüdür. Zenginleşen, zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmışsa veya elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekiyorsa, zenginleşmenin... | false |
6098:80 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 80 | asil | II. Giderleri isteme hakkı | Zenginleşen iyiniyetli ise, yaptığı zorunlu ve yararlı giderleri, geri verme isteminde bulunandan isteyebilir. Zenginleşen iyiniyetli değilse, zorunlu giderlerinin ve yararlı giderlerinden sadece geri verme zamanında mevcut olan değer artışının ödenmesini isteyebilir. Zenginleşen, iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksız... | false |
6098:81 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 81 | asil | C. Geri istenememe | Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez. Ancak, açılan davada hâkim, bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir. | false |
6098:82 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 82 | asil | D. Zamanaşımı | Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, is... | false |
6098:83 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 83 | asil | İKİNCİ BÖLÜM Borç İlişkisinin Hükümleri BİRİNCİ AYIRIM Borçların İfası A. Genel olarak I. Şahsen ifa zorunluluğunun olmaması | Borcun, bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu, borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü değildir. | false |
6098:84 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 84 | asil | II. İfanın konusu 1. Kısmen ifa | Borcun tamamı belli ve muaccel ise, alacaklı kısmen ifayı reddedebilir. Alacaklı kısmen ifayı kabul ederse borçlu, borcun kendisi tarafından ikrar olunan kısmını ifadan kaçınamaz. | false |
6098:85 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 85 | asil | 2. Bölünemeyen borç | Bölünemeyen bir borcun birden çok alacaklısı varsa, alacaklılardan her biri, borcun alacaklıların tamamına ifasını isteyebilir. Borçlu, edimini alacaklıların hepsine birden ifa etmek zorundadır. Bölünemeyen borcun birden çok borçlusu varsa, borçlulardan her biri borcun tamamını ifa etmekle yükümlüdür. Durumun gereğinde... | false |
6098:86 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 86 | asil | 3. Çeşit borcu | Çeşit borçlarında hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça, edimin seçimi borçluya aittir. Ancak borçlunun seçeceği edim, ortalama nitelikten daha düşük olamaz. | false |
6098:87 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 87 | asil | 4. Seçimlik borç | Seçimlik borçlarda, hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça, edimlerden birinin seçimi borçluya aittir. | false |
6098:88 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 88 | asil | 5. Faiz | Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz. | false |
6098:89 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 89 | asil | B. İfa yeri | Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumla... | false |
6098:90 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 90 | asil | C. İfa zamanı I. Süreye bağlanmamış borç | İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur. | false |
6098:91 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 91 | asil | II. Süreye bağlı borç 1. Aya ilişkin sürelerde vade | Borcun ifası için bir ayın başlangıcı veya sonu belirlenmişse, bundan ayın birinci ve sonuncu günü; ayın ortası belirlenmişse, bundan da ayın onbeşinci günü anlaşılır. Borcun ifası için gün belirtilmeksizin sadece ay belirlenmişse, bundan o ayın son günü anlaşılır. | false |
6098:92 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 92 | asil | 2. Diğer sürelerde vade | Bir borcun veya taraflardan birine düşen herhangi bir yükümlülüğün sözleşmenin kurulmasından başlayarak belli bir sürenin sonunda ifası gerekiyorsa, ifa zamanı aşağıdaki biçimde belirlenir: 1. Gün olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün sayılmaksızın, bu sürenin son günü dolmuş olur. Sekiz veya onbeş gün ola... | false |
6098:93 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 93 | asil | 3. Tatil günleri | İfa zamanı veya sürenin son günü, kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlarsa, kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçer. Aksine anlaşma geçerlidir. | false |
6098:94 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 94 | asil | III. İş saatlerinde ifa | Borç, alışılmış iş saatlerinde ifa ve kabul edilir. | false |
6098:95 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 95 | asil | IV. Sürenin uzatılması | Süre uzatılmış ise yeni süre, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, önceki sürenin sona ermesini izleyen birinci günden başlar. | false |
6098:96 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 96 | asil | V. Erken ifa | Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da âdet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz. | false |
6098:97 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 97 | asil | VI. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde 1. İfada sıra | Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir. | false |
6098:98 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 98 | asil | 2. İfa güçsüzlüğü | Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede, taraflardan birinin borcunu ifada güçsüzlüğe düşmesi ve özellikle iflas etmesi ya da hakkındaki haciz işleminin sonuçsuz kalması sebebiyle diğer tarafın hakkı tehlikeye düşerse bu taraf, karşı edimin ifası güvence altına alınıncaya kadar kendi ediminin ifasından kaçınabilir. Hak... | false |
6098:99 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 99 | asil | D. Ödeme I. Ülke parası ile | Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve... | false |
6098:100 | 6,098 | Türk Borçlar Kanunu | 100 | asil | II. Mahsup 1. Kısmen ödemede | Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz. Alacaklı, alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya başka bir güvence almış ise, borçlu kısmen yaptığı ödemeyi, güvence altına alınan veya güvencesi daha iyi olan kısma mahsup etme ... | false |
🖋️ Arzuhal — LLM'ler kanun maddesi uyduruyor mu?
Vatandaşın gündelik diliyle sorduğu hukuki sorular, bu soruların kaynağı olan kanun maddeleri ve dört açık LLM'in (8B) bu sorulara verdiği cevapların otomatik atıf denetimi. Her cevaptaki kanun atfı yürürlükteki mevzuatla karşılaştırılır.
🚀 Atıf denetleyici ve arama: cihatyldz/arzuhal
English summary. 889 synthetic Turkish citizen-style legal questions (5 core laws), each linked to its source article and LLM-judged for correctness; 299 of them were answered by four open 8B LLMs with and without retrieval (RAG), and every law citation in the answers was automatically verified against the statute corpus. Without RAG, the dominant failure is invented law names (e.g. a non-existent "Aile Hukuku Kanunu"), not invented article numbers; with RAG, fabrication nearly disappears. Includes a 15-model retrieval leaderboard and the citation checker code.
Bulgular
299 soru × 4 model × 2 koşul. RAG'li koşulda soruyla birlikte Qwen3-Embedding-4B ile bulunan ilk 5 madde verildi (doğru madde bu 5 maddenin içinde: %88). Değerler %.
| Model | Doğru madde (RAG'siz → RAG'li) | Uydurmalı cevap (RAG'siz → RAG'li) | Olmayan kanun adı (RAG'siz) | Olmayan madde no (RAG'siz) | İlgisiz gerçek madde (RAG'li) |
|---|---|---|---|---|---|
| Qwen3-8B | 0.3 → 77.3 | 46.5 → 0.3 | 44.5 | 6.1 | 21.4 |
| Trendyol-LLM-8B-T1 | 0.0 → 69.6 | 21.1 → 0.3 | 17.1 | 5.7 | 26.8 |
| Cosmos Turkish-Llama-8B | 0.3 → 61.9 | 33.1 → 0.0 | 31.8 | 3.8 | 29.7 |
| Llama-3.1-8B-Instruct | 0.3 → 58.5 | 6.0 → 0.3 | 5.0 | 1.4 | 29.1 |
- Uydurmalı cevap: tüm cevaplar içinde, var olmayan bir kanun adı ya da gerçek bir kanunda olmayan madde numarası içerenler.
- Olmayan madde no: korpustaki bir kanuna atıf yapan cevaplar içinde.
- İlgisiz gerçek madde: gerçek maddeye atıf yapıp sorunun kaynağı olan maddeyi göstermeyen cevaplar (gerçek atıflı cevaplar içinde).
- %95 güven aralıkları
llm/summary.csviçinde (cevap düzeyinde bootstrap).
RAG'siz modellerin asıl uydurması kanun adı. En sık uydurulan kanunlar (RAG'siz):
| Uydurulan kanun | geçiş | model sayısı |
|---|---|---|
| Aile Hukuku Kanunu | 110 | 4 |
| Miras Kanunu | 33 | 2 |
| Mülkiyet Kanunu | 32 | 3 |
| Ticaret Usul Kanunu | 14 | 1 |
| Haksız Fiiller Kanunu | 13 | 1 |
| Medeni Usul Kanunu | 13 | 1 |
| Aile Kanunu | 9 | 2 |
| Ticaret Sicili Kanunu | 9 | 2 |
| Mülkiyet Hakkı Kanunu | 7 | 3 |
| Türk Mülkiyet Kanunu | 5 | 2 |
Soru → madde arama
788 soru, 1965 madde, nDCG@10. Aynı grup: komşu modelle fark istatistiksel olarak ayırt edilemez (eşleştirilmiş bootstrap). Mobil = küçük harf + gündelik yazım + yazım hatası + ASCII.
| grup | model | param (M) | nDCG@10 gündelik | mobil | resmî | kanun@1 % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | qwen3-emb-4b | 4022 | 0.78 | 0.684 | 0.74 | 92.0 |
| 2 | mE5-large | 560 | 0.73 | 0.576 | 0.704 | 90.5 |
| 2 | moganbert-embed | 149 | 0.722 | 0.52 | 0.68 | 89.8 |
| 2 | bge-m3 | 568 | 0.721 | 0.632 | 0.688 | 90.2 |
| 3 | mE5-base | 278 | 0.675 | 0.425 | 0.632 | 89.8 |
| 4 | mursit-large-tr | 404 | 0.631 | 0.565 | 0.619 | 89.2 |
| 4 | trmteb-tr | 111 | 0.624 | 0.568 | 0.617 | 86.2 |
| 4 | mE5-small | 118 | 0.618 | 0.364 | 0.587 | 85.5 |
| 5 | qwen3-emb-0.6b | 596 | 0.592 | 0.412 | 0.557 | 84.8 |
| 6 | bm25-fold | 0 | 0.525 | 0.479 | 0.495 | 78.3 |
| 6 | emrecan-bert-tr | 111 | 0.524 | 0.427 | 0.503 | 82.6 |
| 6 | bm25 | 0 | 0.523 | 0.277 | 0.494 | 78.0 |
| 7 | mMiniLM-L12 | 118 | 0.342 | 0.16 | 0.309 | 73.5 |
İçerik
| Config | Açıklama |
|---|---|
questions |
889 gündelik soru (+ maddeyi görmeden üretilmiş resmî hâli), kaynak madde, etiket E/K/H ve etiket notu |
articles |
5 kanunun 1995 maddesi (başlık, metin, mülga) |
llm_answers |
Her model × koşul × soru için cevap ve atıf denetimi sayıları |
llm_summary |
Model × koşul özet oranlar ve %95 GA |
fabricated_law_names |
Tanınmayan kanun adları, geçiş sayıları ve sınıfları |
retrieval_leaderboard |
15 arama modeli (gündelik, resmî, 6 sorgu bozulması) |
retrieval/results/*.json: soru bazında arama skorları · code/: denetleyici, ad tablosu ve ölçüm kodu.
Kanunlar
| Kanun | No | Madde | Soru (E+K) |
|---|---|---|---|
| Türk Borçlar Kanunu | 6098 | 651 | 310 |
| Türk Medeni Kanunu | 4721 | 1030 | 300 |
| İş Kanunu | 4857 | 136 | 80 |
| Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun | 6502 | 95 | 56 |
| Kat Mülkiyeti Kanunu | 634 | 83 | 42 |
Yöntem
- Mevzuat:
hasankursun/turkish-legislation-corpus@ea8d51f8, madde düzeyine ayrıldı. Atıf denetimi korpustaki 874 kanunun tamamını kapsar. - Sorular: Qwen3-8B, maddeyi görerek vatandaş ağzından üretti; kanun adı, madde numarası, "N sayılı" ve uzun kopya içerenler elendi. Resmî hâl, maddeyi görmeden gündelik sorudan üretildi.
- Etiketler: her soru Claude tarafından E (doğru) / K (kısmen) / H (yanlış) diye değerlendirildi. Ölçümler E+K ile.
- Denetleyici: "TBK m. 344/2", "İş Kanunu'nun 17. maddesi", "6098 sayılı Kanun'un 315, 316 ve 344. maddeleri", "aynı Kanun" gibi biçimleri bulur; her atıf → var · mülga madde · olmayan madde · yürürlükten kalkmış kanun · korpusta olmayan kanun. Korpusta olmayan kanuna yapılan atıf uydurma sayılmaz. Mevzuatın kendi iç atıflarında sınandı (hedef kanunlara 161 atıf, 0 uydurma).
- Kanun adları: hiçbir kanuna uymayan "X Kanunu m. N" adları yakalandı; 202 ad elle sınıflandırıldı (gerçek kanunun yakın yazımı → o kanunda denetlenir · olmayan kanun · belirsiz lakap). Şüphede uydurma sayılmadı, oranlar alt sınırdır.
- LLM'ler (greedy, aynı sistem istemi, en fazla 150 kelime; E+K'dan kanun payına orantılı 299 soru):
- Qwen3-8B:
Qwen/Qwen3-8B@b968826 - Trendyol-LLM-8B-T1:
Trendyol/Trendyol-LLM-8B-T1@1aeda72 - Cosmos Turkish-Llama-8B:
ytu-ce-cosmos/Turkish-Llama-8b-DPO-v0.1@4b04f16 - Llama-3.1-8B-Instruct:
meta-llama/Llama-3.1-8B-Instruct@0e9e39f
Sınırlamalar
- Sorular sentetik ve madde diline yakın (BM25 bile 0,52 nDCG@10); gerçek vatandaş soruları daha zor olabilir. Model sıralaması mutlak skordan daha güvenilir.
- Soru üreticisi Qwen3-8B ölçülen modellerden biri; Trendyol-LLM-8B-T1 de Qwen3-8B tabanlı.
- Resmî hâl gündelik sorudan maddeyi görmeden üretildiği için "resmî < gündelik" farkı bir tasarım sonucudur, dil bulgusu değildir.
- Etiketler ve kanun adı sınıflandırması bir LLM'e (Claude) ait; hukukçu kontrolünden geçmedi.
- "Doğru madde" = sorunun üretildiği madde; başka maddeler de doğru cevap olabilir.
- 8B sınıfı açık modeller ve tek istem; büyük ticari modeller ölçülmedi.
Hukuki tavsiye değildir. Kişisel veri içermez.
Lisans
CC BY 4.0. Kanun metinleri hasankursun/turkish-legislation-corpus (CC BY 4.0) kaynaklıdır; mevzuat metinleri FSEK m. 31 kapsamındadır. LLM cevapları ilgili modellerin lisanslarına tabidir (Llama 3.1 Community License, Apache-2.0).
Geliştirici: Cihat Yıldız · @cihatyldz
- Downloads last month
- 245