text stringlengths 0 2.74k |
|---|
Mikrobiyolojinin bakterileri inceleyen bir alt dalıdır.
Hollandalı Anton van Leeuwenhoek mikroskobu bularak mikrobiyolojinin temellerini atmış oldu.
Pasteur'un çalışmalarıyla 19. yüzyılda başladı ve giderek gelişti. Mikroorganizmaların incelenmesi, değişik kültür ortamlarında üretilmesi ve boyanması, bakteriyolojik araştırmaların kapsamındadır. Bu alanda çalışan uzmanlara bakteriyolog denir. |
Organ - Canlıların vücutlarını oluşturan uzuvlardan her biri.
Organ - Erganun olarak da bilinen bir müzik aleti. |
1998'in başında Toyotayı orta sınıfta temsil eden "Avensis" modeli firmanın İngiltere'deki fabrikasında üretilmektedir."Avensis",1998-2018 yazında Türkiye'ye gelmiştir. Avrupa'da diz hava yastığına sahip ilk otomobil olma gibi ayrıcalıklı bir unvana sahiptir. 2003'ün başında araç yenilendi.
Başarılı satış rakamlarına sahip olan model uluslararası geçerliliği olan Euro Ncap (European New Car Assessment Programme)'in düzenlediği çarpışma testlerinden tam puan alarak sınıfının en güvenli otomobili olduğunu kanıtlamıştır.
3.nesil Avensis Türkiye'de satışa sunulmuştur.
Dış bağlantılar
Toyota Resmî Web Sitesi
Avensis
Orta sınıf otomobiller
Sedan otomobiller
Station Wagon otomobiller
Önden çekişli taşıtlar
1997'de tanıtılan taşıtlar |
Toyota Prius, dünyanın ilk seri üretim hibrid otomobilidir. 2005 yılında Avrupa'da yılın otomobili seçilmiştir. Boyutları, donanımı ve fiyatı itibarı ile orta sınıf bir otomobil olarak kabul edilmektedir. Prius kelimesi Latin kökenlidir ve "ilk", "orijinal", "üstün" veya "gitmeden önce" anlamına gelir.
Geleceğin motor teknolojisi olarak görülen hibrid sisteminde benzinli veya dizel bir motor ile elektrik motoru uyum ile çalışmaktadır. Mevcut hibridlerle aracın yüksek performansını benzinli motor sağlarken elektrik motoru yalnızca yardımcı bir işlev üstlenmektedir. Toyota'nın Hybrid Synergy Drive® adını verdiği sistemde ise aracın performansından ödün vermeksizin elektrikli motorun daha önemli bir rol oynaması sağlanıyor.
2006 yılında art arda üçüncü yıldır 1.4 - 1.8 litre motor kategorisinde ödül kazanan 1.5 lt Hybrid Synergy Drive® benzinli motor, Toyota Prius'taki kullanımıyla En İyi Yakıt Tasarrufu kategorisinde de ödüle layık görüldü. Hybrid Synergy Drive®, 2004 yılında ikinci nesil Prius'la piyasaya sürüldüğünden bu yana her yıl bu iki kategoride birinciliği kazanıyor.
Toyota, 1997'den bu yana dünya genelinde 613.300 hibrid araç satışı gerçekleştirdi. Prius satışları Avrupa'da önemli ölçüde bir artış göstererek 2004 yılında 8.136 adetten 2005 yılında 18.886 adede ulaştı.
Kaynakça
Prius
Alt orta sınıf otomobiller
Hatchback otomobiller
Sedan otomobiller
Önden çekişli taşıtlar
Hibrit otomobiller
Taksiler
1997'de tanıtılan taşıtlar |
Actinopterygii, Gnathostomata infraşubesine bağlı bir hayvan üstsınıfıdır.
Dış bağlantılar
Kaynakça
Gnathostomata |
William Gallas (d. 17 Ağustos 1977) Fransız eski futbolcudur. Savunmada görev yapmıştır.
Chealsea'deki başarılı performansı sayesinde Fransa millî futbol takımının 2006 FIFA Dünya Kupası kadrosunda da yer almştır.
Kulüp Kariyeri İstatistikleri
(31 Mart 2010 itibarıyla)
Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî web sitesi
Profili Arsenal.com
William Gallas profili Fransa Futbol Federasyonu Resmî web sitesindeki
FootballDatabase profili ve istatistikleri
4thegame.com profili
1977 doğumlular
2003 FIFA Konfederasyonlar Kupası futbolcuları
2006 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
Arsenal FC futbolcuları
Chelsea FC futbolcuları
Fransa millî futbol takımı futbolcuları
İngiltere'deki gurbetçi futbolcular
Fransız futbolcular
Olympique de Marseille futbolcuları
SM Caen futbolcuları
2004 Avrupa Futbol Şampiyonası futbolcuları
FIFA Konfederasyonlar Kupası kazanan futbolcular
Yaşayan insanlar
Ligue 1 futbolcuları
Defans futbolcuları
Fransa 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
Fransa 20 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
2010 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
Premier League futbolcuları |
Michelle Wie (d. 11 Ekim 1989 Honolulu, Hawaii) profesyonel golf oyuncusu Kore asıllı Amerikalı sporcudur. 2006 yılında Time dergisi tarafından dünyamıza yön veren 100 kişi arasında gösterilmiştir. Birçok kere en genç oyuncu ödülü almıştır.
Dış bağlantılar
http://www.time.com/time/2006/time100/
http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1187323,00.html
http://www.michellewie.com/
1989 doğumlular
Honolulu doğumlular
Amerikalı golfçüler
Kore asıllı Amerikalılar
Laureus Dünya Spor Ödülü sahipleri
Yaşayan insanlar |
Harmonia, Yunan mitolojisindeki çift soylu karakterlerden birisidir. İlk efsanede Afrodit ve Ares'in, ikincisindeyse Zeus ve Elektra'nın kızı olarak gösterilir, yani ilk efsanede Thebai krallığından, ikincisinde ise Dardanos soyundan gelmektedir. Ama her ikisinde de değişmeyen şey, Kadmos'un eşi olmasıdır.
Thebai efsanesinde bu güzeller güzeli kıza verilen üstün hediyelerden bahsedilir; birisi Kharitlerin dokuduğu elbise, ötekisi ise zarif bir kolyedir. Yasak bir aşkın meyvesi olan Harmonia ile (kendisi, ebeveynlerinden dolayı Athena ve Hephaistos'un kinlerine hedef olacaktır) kimsenin paylaşamadığı bu armağanlarının Thebai şehrine felaket getirdiği söylenir. Ayrıca, Kadmos'dan doğan beş çocuğunun( Ino, Semele, Agaue, Autonoe, Polydoros) da kaderleri özeldir.
Diğer efsanede ise, Dardanos ve İasion'un kız kardeşi olarak gösterilen Harmonia, Zeus'un kaçırdığı kız kardeşini arayan Kadmos'la Semendirek'te tanışır ve evlenirler.
Bu arada, Kadmos'un eşi olan Harmonia'dan başka, bir de Kharitlerin arasında bulunan, uyum ve dengeyi temsil eden Harmonia vardır ki bu ikisi sıkça karıştırılır.
Yunan tanrıçaları
Afrodit'in çocukları
Ares'in çocukları
Barış tanrıçaları
Yunan mitolojisinde kişiselleştirmeler |
Dryad (Yunanca: Δρυάδες), Yunan mitolojisinde ormanlarda yaşayan ağaç perilerine verilen isim olup Yunanca "meşe ağacı" kelimesiyle ilişkilidir. Ormandaki her ağacın bir dryad'ı olduğuna inanılır, ağaçları korumak gibi görevleri vardır. Dryadlar, diğer ağaç perileri olan hamadryad'lardan farklıdırlar. Dryadlar, insanlarla ilişki kurup, çoluk çocuk sahibi olabilirler. Hamdryadlar'ın ömrü ise yaşadıkları ağaçların ömrü kadardır ve ağaçlarından ayrılamazlar. Kısacası ağaçla doğup ağaçla ölürler ama aralarında ölümsüz olanlar da vardır, Orpheus'un eşi Eurydike bir dryad’dır.
Eski Yunan'da halk arasında dryadlara olan inanış çok yaygındı hatta ağaç kesmek için din yetkililerine başvurup, dryadların bırakıp gittikleri ağaçları seçerlerdi. Dryadlar, Hamadryadlarla kardeşlerdir, tek farkları hamadrayadlar gibi ölümlülere ceza vermemeleridir.
Yunan mitolojisi yaratıkları |
İapetos veya İapetus (Yunanca: Ἰαπετός), Uranüs (Gök) ile Gaia'nın (Yer) oğlu olan bir Titan'dır. Okeanos ile Tethys'in kızlarından biri olan Klymene ile evlenmiş ve bunun sonucunda Atlas, Menoitios, Prometheus ve Epimetheus olmak üzere 4 çocuğu olmuştur. Bunun için evrensel tufandan sonra Deukalion, Prometheus aracılığıyla İapetos'a bağlanmaktadır.
İapetos, dikkati temsil etmektedir.
Titanlar
Gaia'nın çocukları
Yunan mitolojisindeki devler
Devler
Prometheus |
Temcit pilavı, sahurda yenen pilavdır. Aynı zamanda bir olayın veya durumun (her sabah ısıtılarak yenen yemek gibi) tekrar tekrar gündeme getirilmesini eleştirmekte kullanılan bir deyiştir.
Etimoloji
Temcit; Recep, Şaban ve Ramazan ayları süresince, sabah ezanından sonra minarelerden okunan ve Allah'ın ululuğunu belirten duadır. Temcit pilavı ismi ise, Ramazan ayında sahurda pilav yapmak zaman aldığı ve uykuyu fazlasıyla böldüğü için akşamdan yapılıp sahur vakti ısıtılarak yenen pilava verilmiş bir ad olup, gerek katkı malzemeleri gerek pişirme usulü açısından normal pilavdan hiçbir farkı yoktur.
Kaynakça
Türkçe deyişler
Pilavlar |
Adrienne Armstrong (Evlilik öncesi soyadı: Nesser, d. 6 Ekim 1969), Amerikalı müzik yapımcısı. Green Day'in solisti Billie Joe Armstrong'un eşidir.
2 Temmuz 1994'te evlenmişlerdir. Birliktelikleri uzun yıllardan beri sürüyor ve eşinin adını taşıyan dövmesi var. Billie Joe Armstrong ve Adrienne Nesser'in iki erkek çocuğu var.
1969 doğumlular
Minneapolis doğumlular
Minnesota doğumlu iş insanları
21. yüzyıl Amerikalı iş insanları
Amerikalı müzik yapımcıları
Amerikalı çevreciler
Adeline Records
Green Day
Yaşayan insanlar |
FishBase, balıkların taksonomisi ve dağılımlarını kapsayacak şekilde, bugün Dünya'daki balık türlerinin yaklaşık yarısını içine alan internet veritabanı.
Dış bağlantılar
Balıklar
Çevrimiçi veritabanları
Çevrimiçi ansiklopediler |
Veliko Tırnovo ili
(Bulgarca: Област Велико Търново / Oblast Veliko Tǎrnovo), Bulgaristan'ın kuzeyinde Romanya ile sınırı olan bir ildir. İlin merkezi Veliko Tırnovo'dur. 4661,6 km² yüzölçümüne sahip ilin nüfusu 291.121 kişidir. İlin 10 belediyesi vardır.
Kaynakça |
Vidin ili (Bulgarca: Област Видин / Oblast Vidin), Bulgaristan'ın kuzeybatısında Sırbistan ve Romanya ile sınırı olan bir ildir. İlin merkezi olan Vidin şehri, Tuna Nehri kıyısında yer alır. 3 032,9 km² yüzölçümüne sahip ilin nüfusu 72.754 kişidir. Vidin ilinin 10 belediyesi vardır.
(Belogradchik, Boynitsa, Bregovo, Chuprene, Gramada, Kula, Makresh, Novo Selo, Dimovo (Türkçe: Osmaniye), Ruzhintsi ve Vidin ilçelerinden oluşur.
Kaynakça |
İvraca ili ya da Vratsa ili (Bulgarca: Област Враца / Oblast Vratsa), Bulgaristan'ın kuzeybatısında Romanya ile sınırı olan bir ildir. İlin merkezi Vratsa'dır. 3.621,8 km² yüzölçümüne sahip ilin nüfusu 159.470 kişidir. Kuzeyden Tuna Nehrine güneyden ise Sofya ili'ne sınırı olan Vratsa ilinin 10 belediyesi vardır.
İlçeleri
Kaynakça |
Eylül Fırtınası, 2000 yapımı filmdir. Filmde bir çocuğun gözünden 12 Eylül Darbesi'nin sıradan bir ailenin üzerindeki etkileri anlatılır.
Dış bağlantılar
2000 çıkışlı Türk filmleri
1990'larda dramatik filmler
Atıf Yılmaz'ın yönettiği filmler
12 Eylül Darbesi ile ilgili filmler
Türk romanlarından uyarlanan filmler
Türk politik dram filmleri
2000'lerde Türkçe filmler |
Tulumlular (Urochordata veya Tunicata) ya da Kuyruğu kordalılar, boyları 2–3 cm olan, kutuplardan ekvatora kadar denizlerin çeşitli derinliklerinde bulunan hayvanlardır. Yalnız larva döneminde notokorda bulunur ve kuyruk bölümündedir. Bu yüzden kuyruğu kordalılar (Urochordata) olarak adlandırılırlar. Vücut yüzeyinde bulunan selülozik örtü sebebiyle de tulumlular (Tunicata) olarak isimlendirilmişlerdir. Yaklaşık 1.000 çeşit türü olduğu düşünülmektedir.
Dış bağlantılar
www.sars.no/Tunicata
Ascidians.com resimler ve dünyadaki türler
Science News Online, Dec. 24, 2005
www.bo.mq.edu.au
Jean-Baptiste Lamarck tarafından adlandırılmış taksonlar |
Fason üretim veya kısaca Fason, gerçek üretici firmadan anlaşma üzerine toplu ürün sipariş ederek, ürünlere gerçek üretici adını değil de sipariş veren firmanın adının yazdırılmasıdır.
Tekstilde fason üretim tarihi
Öncelikle Avrupa olmak üzere tüm dünyada 1960’lı yıllarda başlayan işçi eylemleri ve 1970’lerdeki petrol krizi çoğu ülkede önemli ekonomik sıkıntılar yaratmıştı. İşgücü piyasası da bundan payını almış, işçiler sık sık greve gitmişlerdi. Grevlerde geçen süre, üretimin sürekliliği önündeki en büyük engeldi. Bunun etkisi büyük üretim yapan firmalar üzerinde daha da fazlaydı. Özellikle büyük ölçekli imalathanelerde ürün çeşitliğinin üretim takibinin zor oluşu nedeniyle üretim süreci ve sonrası ortaya çıkan geri bildirimlerin düzeltilmesi noktasında çeşitli ürün üretilmesi büyük ölçekli üretim yapan imalathaneler için ekonomik bir yöntem olmayışı bu açıdan serbest piyasa anlamıyla rekabetçi ve bol çeşitli ürün üretimi noktasında kapitalist pazarın ihtiyaçlarını karşılatacak şekilde ürün çeşitliği gereksinimini ekonomik açıdan karşılamanın tek yolu modüler bir şekilde küçültülmüş ölçekli üretim noktalarına dönmek zorunluğu sebebiyle fason üretim modeli bu gelişmeler üzerine ortaya çıktı. Özellikle tekstil sektörü işçilerine makine ve çalışma alanı vererek onların küçük atölyeler açmalarını sağladılar. Bazı işletmelerde bu ufak atölyeler büyük fabrikaların içinde yer almaktadır. Böylece hem maliyeti düşürmüş oldular, hem de üretimde sürekliliği sağladılar. Maliyet düşmesinin nedeni harici atölyelerde ise üretimi çoğunlukla kendi ailesiyle birlikte gerçekleştirip, ayrıca bir işçilik ücreti ödememesinden kaynaklanıyordu. Fason üretim günümüzde de aynı temel esasları üzerine çalışma ilkeleriyle devam etmektedir.
Yapım, üretim ve imalat
Tekstil üretim teknikleri
Tekstil terimleri
Mesleki terimler |
Urochordata, Chordata şubesine bağlı bir hayvan altşubesidir.
Dış bağlantılar
Kaynakça
Chordata |
Körebe, dünya genelinde yaygın bir şekilde oynanan bir çocuk oyunu.
Ebe olarak seçilen oyuncunun gözleri mendil veya eşarp gibi bir malzemeyle bağlanır ve ebe etrafını göremez hale getirilir. Diğer oyuncular ebenin etrafında dolaşır ve ona dokunurlar. Ebe onları yakalamaya çalışır. Ebe gözleri kapalı şekilde birini yakalarsa o ebe olur. Bu oyun herhangi bir alanda oynanabilir. Ebenin gözleri kapalı olacağı için oyun alanından ebenin çarpabileceği eşyalar kaldırılmalıdır. Oyuncu sınırı yoktur. Oyun süresi yoktur.
Körebenin oynandığı mekanların sınırı yoktur. Bu mekanlar bir evin odası, bir bahçe, bir park veya bir parkın içerisindeki kaydırak üzerinde olabilir. Özellikle kaydırak üzerinde oynanan körebe türü diğerlerinden oynanış biçim ve kuralları bakımından ayrılır. Bu türde seçilen ebe gözleri bağlandıktan veya kendisi kapattıktan sonra merdivenin en başından oyuna başlar. Oyun başladığı sırada kaydıraktaki oyuncuların yerle temas hali yasaklanır. Yere temas eden kişi görüldüğünde oyun durur ve oyun yere basan kişinin ebe seçilmesiyle tekrarlanır. Diğer bir sözlü kural ise konuşma yasağının olmasıdır. Kuralların esnek ve konumdan konuma değiştiğini de belirtmek gerek. Oyunda amaç ebeye yakalanmamak, kaçmak ve kaçarken de yerle temas etmemektir. Ebe kişi oyunculardan birisini tutup oyunun anahtar sözcüğünü söylene kadar tur devam eder.
Kaynakça
Çocuk oyunları |
Alderaan, Yıldız Savaşları (Star Wars) serisinde yer alan ve görünüşü mavi-yeşil olan kurgusal bir gezegendir. İnsan benzeri yaşayanlarla dolu bir karasal gezegen olarak tasvir edilir ve barışçıl bir kültüre sahiptir. Film serisindeki baş karakterlerden biri olan Prenses Leia Organa ve aynı zamanda eski asi birliği şok askeri olan Cara Dune'nin ana gezegenidir. Alderaan, Orijinal 1977 filminde Ölüm Yıldızı'nın süper lazeriyle yok edilir.
Kaynakça
Yıldız Savaşları gezegenleri
Kurgusal karasal gezegenler |
Sliven ili
Sliven (şehir)
PFC Sliven |
Marsilio Ficino (d. 19 Ekim 1433 - ö. 1 Ekim 1499), İtalyan Yeni Platoncu düşünür. Platon'un felsefesine Rönesans'ın bakış açısını katmış olan bir düşünürdür. Ruhun ölümsüzlüğü üzerine bir dizi kanıt öne süren Ficino, insanın evrenin merkezinde olduğunu savunmuş ve insan yaşamını da, ruhun Tanrı'ya doğru bir yükselişi olarak yorumlamıştır. 'Kendini tanı, ey insan kılığındaki tanrısal soy!' demiştir.
1433 doğumlular
1499 yılında ölenler
15. yüzyılda Hristiyan dinî liderler
İtalyan Hristiyanlar
İtalyan papazlar
İtalyan Roma Katolik papazlar
Roma Katolik filozoflar
İtalyan filozoflar
Yeni Platoncu filozoflar
İtalyan vejetaryenler |
Bernard le Bovier de Fontenelle. Fransız aydınlanmasının 9 Şubat 1657-11 Ocak 1757 yılları arasında yaşamış olan ünlü düşünürü. Kartezyen fiziği benimseyen Fontenelle, büyük ününü, bilimsel düşünceleri popülerleştirip geniş halk kitlelerine sunma çabasından kazanmıştır. Bilgi görüşü bakımından deneyci olan, tüm düşüncelerimizin son tahlilde duyu verilerine indirgenebileceğini savunan Fontenelle, bilimsel düşünceleri yaymanın dışında, dini hakikatlerle ilgili konularda kuşkuculuğun gelişip pekişmesine de katkıda bulunmuştur.
1657 doğumlular
1757 yılında ölenler
Fransız filozoflar
Fransız Akademisi üyeleri
Fransız Bilimler Akademisi üyeleri |
Arnold Geulincx (okunuşu: Arnout) (31 Ocak 1624, Anvers – Kasım 1669), okkasyonalizmin (:en:Occasionalism) Malebranche'le birlikte kuruculuğunu yapan ünlü Fransız Descartesçı düşünürdür.
Descartes'ın bütün bir varlık alanının madde ve ruh, beden ve zihin olarak kesin çizgilerle ikiye ayırmasından, birlikli, bütünlüklü tek bir töz olan insandan, aralarında ortak hiçbir nokta bulunmayan iki töz çıkartıp, iki töz arasında mantıksal bakımdan olanaksız olan ilişkiyi, biraz da yapay bir biçimde etkileşimcilikle açıklamasından sonra, Descartesçı filozoflar için iki alternatif söz konusu olmuştu:
Etkileşim olgusunu kabul etmek ve daha sonra da, Descartesçı bu etkileşimin nasıl ortaya çıktığını açıklama güçlüğü içinde bırakan kuramları, kozalaksı bez anlayışını yeniden ele almak ve
Descartes'ın düalist bakış açısını benimsemekle birlikte, etkileşimi yadsımak. Bunlardan ikinci alternatifi seçen Geulinecx, bu bağlamda, her türlü faaliyet ya da gerçek nedensellikte, eylemi başlatan, eyleme neden olan güç ya da öznenin, eylemde bulunduğunu ve nasıl eylediğini bilmek zorunda olduğu tezini, kendisini öncül yapmıştır
Kaynakça
Dış bağlantılar
Arnold Geulincx kaynakları sitesi
Internet Encyclopedia of Philosophy
1624 doğumlular
1669 yılında ölenler
Flamanlar |
Komposto ya da hoşaf, meyvelerin şekerli su ile kaynatılması şeklinde hazırlanan bir tatlı türüdür. Kurutulmuş meyve ile yapılanına hoşaf, Slav ülkelerde taze meyve ile yapılanına kompot veya komposto denir. Orta Çağ Avrupa kökenli, şekerli şuruptaki bütün meyve parçalarından yapılmış bir tatlıdır. Bütün meyveler suda şeker ve baharatlarla pişirilir. Şurup, vanilya, limon veya portakal kabuğu, tarçın çubukları veya toz, karanfil, diğer baharatlar, öğütülmüş badem, rendelenmiş hindistan cevizi, şekerlenmiş meyve veya kuru üzüm ile baharatlandırılabilir. Komposto ya sıcak ya da soğuk servis edilir.
Komposto kelimesi Türkçeye İtalyancadan, hoşaf ise Farsçadan girmiştir.
Tatlı, çırpılmış krema, tarçın veya vanilya şekeri ile tepesinde olabilir. Şurup, armut kompostosu için 15. yüzyılın başlarından birinde olduğu gibi şarapla yapılabilir. Diğer müstahzarlar, alkolün eklenebileceği suya batırılmış kurutulmuş meyveler, örneğin kirş, rom veya Frontignan'ı kullanmaktan ibarettir.
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Meyveli tatlı
Domates kompostosu
Kissel
Tong Sui
Tatlılar
Türk mutfağındaki tatlılar
Meyve yemekleri
Yahudi mutfağı
İtalyancadan Türkçeye geçen sözcükler |
Harivarman, M.S. 250-350 yılları arasında yaşamış olan Hint Budist düşünür. "Hiçlik öğretisi"ni geliştirmiş olan Harivarman sisteminde, Nirvana'ya erişmenin yolunu değilleme mantığında bulmuştur. Ona göre, ne benlik ya da ruhlar, ne yaratılmış nesneler ve ne de bunlarla ilgili kavramlar gerçektir. Bunların tümü birden, bir hiçten başka bir şey değildir.
Bir Brahman ailesinde doğdu ve başlangıçta Brahmanizm'in altı ana okulundan biri olan Smkhya okulunun doktrinlerini inceledi. Daha sonra Hinayana Budizm'in on sekiz okulundan biri olan Sautrāntika okulunun kurucusu Kumāralāta altında eğitim aldı.
Mahayana öğretilerini inceledi ve "Gerçeği Gerçekleştiren İnceleme'yi" (Tattvasiddhi) yazdı. Bu yüzden Çin'de Hakikatin Kuruluşu (Ch’eng-shih) kurucusu olarak kabul edilir. Boşluk (śūnyatā) gibi Ortodoks Mahāyāna öğretilerini öğrettiğine dair yanlış bir inanç ile ünlenmiştir.
Kaynakça
Hint filozoflar
Budizm
Budist filozoflar |
Nicolai Hartmann (Nikolajs Hartmanis). (d. 1882, Riga, Letonya — ö. 1950) Ünlü Alman spekülatif metafizikçisi.
Bilgi ve varlık öğretisi dışında, insan ve insani değerleri ön plana çıkartan ahlak anlayışıyla da, 20. yüzyıl felsefesinin en önemli düşünürlerinden biri olan Hartmann Batı felsefesi geleneğinin, Descartes'tan beri, düşünen özneden hareket ettiğini ve bunun da büyük bir yanlış olduğunu savunmuştur. Ona göre, bağımsız bir gerçekliğe ilişkin bir kavrayış, bene ilişkin kavrayış kadar doğrudan ve aracısızdır. Hartmann bu bağlamda tüm felsefi problemlerin ontolojik nitelikte problemler olduğunu söylemiştir; onlar, bize verilen varlık türünü anlama yönündeki girişimlerdir. Hartmann'a göre, bilgi, her zaman bir nesnenin kavranmasıdır. Bu kavrayış da nesnelerin kendiliğinden bizim bilincimize düşmesiyle değil de, tam tersine düşünen varlık olarak öznenin kendisini aşıp nesneleri kavramasıyla gerçekleşir. Bu ise, bir tasarım yoluyla olur. Bilgi, nesnenin bilinçteki yansıması olan tasarımlar yoluyla gerçekleşir. Hartmann'a göre, tasarım her ne kadar bilginin nesnesi ile var olsa da, nesnenin kendisi, bilgi söz konusu olmadığı zaman bile varolmaya devam eder. Bundan dolayı, Hartmann ontolojinin bilgi kuramına değil, fakat bilgi kuramının ontolojiye dayandığını savunmuştur. Çünkü ona göre, nesnenin bilgisinin söz konusu olabilmesi için, önce nesnenin varolması gerekir.
Kaynakça
Alessandro Gamba, In principio era il fine. Ontologia e teleologia in Nicolai Hartmann, Vita e Pensiero, Milano 2004. ISBN 88-343-1970-2
Alman filozoflar
1882 doğumlular
1950 yılında ölenler
Baltık Almanları
Biyoloji felsefecileri |
Claude Adrien Helvétius (26 Şubat 1715 – 26 Aralık 1771), Aydınlanma Çağı'nın önemli düşünürlerinden biri olup, Encyclopédienin hazırlanmasına katkı yapmış olan Fransız filozoftur.
Helvétius, insan zihninin tüm entelektüel güçlerini, Condillac'ınkine benzer bir indirgeyici analizle, duyum ya da duyu algısına indirgeme girişimiyle ün kazanmıştır. İnsan hayatını ve hareketlerini etkileyen en önemli iki unsurun acı ve haz olduğunu ileri sürer.
Kaynakça
1715 doğumlular
Paris doğumlu yazarlar
18. yüzyıl Fransız filozofları
Aydınlanma filozofları
18. yüzyıl Fransız yazarları
Fransız ansiklopedistler
Fransız ateizm aktivistleri
Ateist filozoflar
Ateist yazarlar
1771 yılında ölenler
Paris'te ölenler |
Hoşaf, Türk mutfağında, kurutul veya taze meyvelerin şekerli su ile kaynatılması ile hazırlanan bir içecek. Adı Farsça "tatlı su" anlamındaki hoş ab (خوشآب)'dan gelmektedir.
Hoşaf özellikle ramazan ayında, ve yaş meyve ile hazırlanan benzeri komposto, kompot gibi soğuk tüketilir.
Osmanlı Mutfağındaki Hoşaf Çeşitleri
Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de çeşitli hoşaf tarifleri vardır. Bunlar:
Taze Vişne Hoşafı
Kayısı ve Erik Hoşafı
Misket Elması ve Akça Armudu Hoşafı
Ali Fakih Eriği Hoşafı
Böğürtlen Hoşafı
Bardaşa Eriği Hoşafı
Razakı Üzümü Hoşafı
Armut Kurusu Hoşafı
Portakal Hoşafı
Nar Hoşafı
Taflan Yemişi Hoşafı
Şam Fıstığı Hoşafı
İncir Hoşafı
Çekirdeksiz Üzüm Hoşafı
Türkiye'de Yörelere Göre Çeşitleri
Diyarbakır İncaz Hoşafı
Diyarbakır İncaz Hoşafı 11.10.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Konya Kayısı Hoşafı / Konya Zerdali Hoşafı
Konya Kayısı Hoşafı / Konya Zerdali Hoşafı 06.08.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Kaynakça
Dış bağlantılar
İncir hoşafı tarifi
Kayısı hoşafı tarifi
Üzüm hoşafı tarifi
Karışık hoşaf tarifi
Türk mutfağındaki tatlılar
Türk mutfağındaki sahur yemekleri |
Hsün, M.Ö. 395-288 yılları arasında yaşamış ve insanın doğası konusunda, çağdaşı Mensiyüs'ün tam tersi görüşler ileri sürmüş olan Çinli düşünür. İnsanın doğuştan kötü olduğunu, iyiliğinin bir yapmacıktan başka bir şey olmadığını savunan Hsün Tse, diğer Çinli düşünürlerin doğaya pek önem vermeyip, tüm dikkatleri insanın kendi içine yöneltme tavır ve kendi iç doğamızı dinleme önerilerine karşıt olarak, doğaya egemen olmanın önemine işaret etmiş, doğanın kendi amaçlarımız için sömürülmesini istemiştir.
Çinli filozoflar |
Julius Lachelier 1832-1918 yılları arasında yaşamış ve tümevarım problemine getirdiği çözüm yoluyla tinselci bir felsefeye ulaşmış olan Fransız filozofu. Temel eserleri arasında Tümevarımın Temelleri Üzerine ve Psikoloji ve Metafizik adlı kitapları olan Lachelier, tümevarım konusuna, tıpkı Kant gibi, dünyaya ilişkin tecrübemizin zorunlu koşullarını araştırarak girmiştir. Deneyin bize yalnızca, fenomenler arasındaki pratik bağlantılarla ilgili sınırlı sayıda gözlem sağladığını, fakat bu fenomenlerin niçin birbirlerine bağlandıklarını söylemediğini, bizim ise, tümevarımsal akıl yürütmede, sınırlı sayıdaki gözlemlerden, gelecekteki gözlemlenmemiş bağlantıları da içeren tümel bir sonuç çıkardığımızı dile getiren Lachelier, tümevarımın bilimsel pratik açısından gerekli olmakla birlikte, felsefi düzlemde ancak fail ve mekanik bir nedenselliğe ek olarak ereksel ya da final bir nedensellik yoluyla temellendirilebileceğini savunmuştur.
Fransız filozoflar
1832 doğumlular
1918 yılında ölenler |
Julian Offray de La Mettrie (1709 - 11 Kasım 1751), Fransız maddeciliğinin kurucusu olarak ün kazanmış olan hekim-filozof.
La Mettrie, materyalist felsefesinde, maddeden bağımsız bir ruhu düşünmenin saçma bir şey olduğunu öne sürerek, gerçekten varolanın yalnızca madde olduğunu göstermeye çalışmıştır.
La Mettrie'nin materyalist öğretisini keskin bir neden sonuç ilişkisi üzerine oturtmuş belirlenimcilik ve zorunluluk, insanın kendi mekanik yasalarına indirgenmiştir. Yazmış olduğu Makine-İnsan isimli eserinde insanın varlığı ve faaliyet alanını mekanik süreçlerle ilişkilendirmiştir. İnsan bir bakıma pasif bir robot gibi de düşünülebilir bu sistemde. La Mettrie'nin materyalist düşünceleri, dönemin en önemli materyalistlerinden Baron d'Holbach'ın da, ateist sisteminin işaretidir.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Makine-İnsan kitabının archive.org üzerinde bulunan taratılmış hali.
LSR-Projesi'nde La Mettrie
Julien Offray de La Mettrie - Yaşamı, Eserleri, Etkisi (Almanca)
1709 doğumlular
1751 yılında ölenler
18. yüzyılda Fransızlar
Prusya Bilim Akademisi üyeleri
Fransız ateistler
Fransız filozoflar
Fransız hekimler
Fransız aktivistler
Ateist filozoflar
Ateizm aktivistleri
Berlin'de ölenler |
Friedrich Albert Lange. 1828-1875 yılları arasında yaşamış ve esas 1866 yılında yayınlamış olduğu Materyalizmin Tarihi adlı eseriyle ün kazanmış olan Yeni-Kantçı Alman filozofu. Doğa bilimlerinde metodolojik bir ilke olarak görüldüğü zaman tasdik edilmek durumunda olan maddecilik, genel bir dünya görüşü ya da felsefeye veya bir metafiziğe dönüştürüldüğü zaman, Lange'e göre, kesinlikle reddedilmelidir. Bu çerçeve içinde konuşulduğunda, empirik psikoloji kapsamı içinde psişik süreçleri fizyolojik yoldan açıklamak mümkün ve doğru olur. Fakat bilincin yalnızca maddeci bir yoruma elverişli olduğunu düşünmek ise, aynı ölçüde yanlış ve safdillik olur. Çünkü biz cisimler, sinirler ve fizyolojik süreçlerle ilgili her şeyi yalnızca bilinç marifetiyle biliyoruz.
Kaynakça
19. yüzyıl filozofları
19. yüzyılda Almanlar
1828 doğumlular
1875 yılında ölenler
Alman filozoflar |
John Ellis McTaggart, (1866 - 1925), Hegel'in etkisi altında kalmış İngiliz idealist düşünürü.
İçgüdüsel olarak inandığımız şeyler için sağlam ve geçerli nedenler bulmak gerektiğini, inançları metafiziksel akılyürütmeyle desteklemek durumunda olduğumuzu öne süren Mc Taggart'e göre, geleneksel teoloji felsefi eleştiriye dayanamaz; insan dini tavrında haklı kılınamaz. Bundan dolayı, dini tavrı, bizimle evren arasında bir uyum bulunduğu inancını haklı kılacak bir metafizik geliştirmeye çalışan Mc Taggart'a göre, evren tinden meydana gelmelidir; ikinci olarak, aşkı içermelidir. Ve nihayet, evren bir bütün olarak iyi olmalı ya da yetkin bir iyilik haline doğru gelişmelidir.
McTaggart, John Ellis
McTaggart, John Ellis
McTaggart, John Ellis |
Jacob Moleschott, (9 Ağustos 1822 - 20 Mayıs 1893) Hollandalı fizyolog ve maddeci düşünür.
1822 yılında 's-Hertogenbosch, Hollanda'da doğdu. 19. yüzyıl Alman maddeciliği kapsamı içinde ele alınmak durumunda olan Moleschott, bir hekim olup, maddeci ve pozitivist bakış açısı ile ün kazanmıştır. Var olan her şeyin, veya evrenin bütün bir tarihinin, güç ya da enerjinin kendisinin temel ya da özsel özelliği olduğu bir ilk madde aracılığıyla açıklanabileceğini öne sürmüştür. Moleschott'un diyalektik olmayan maddeciliğine göre, güçten yoksun maddeden olduğu kadar, maddeden yoksun güçten de söz edilemez. Jacob Moleschott 1893 yılında Roma'da öldü.
Hollandalı filozoflar
Hollandalı fizyologlar
1822 doğumlular
1893 yılında ölenler |
Panaetius (Yunanca: Παναίτιος) Orta Stoa'nın MÖ 185-109 yılları arasında yaşamış etkili düşünürü. Stoacılığın idealist özünden belli ölçüler içinde vazgeçen, ruhsal dinginlik ve aldırmazlık idealini reddederken, gerçekten bilge olan insanların varoluşunu yadsıyan Panaetius, ahlak alanı içinde nihai ve en yüksek amacın bireyin özünün olabildiğince geliştirilip yetkinleştirilmesi olduğunu öne sürmüştür.
MÖ 185 doğumlular
MÖ 109 yılında ölenler
MÖ 2. yüzyıl filozofları
Antik Rodoslular
Stoacı filozoflar |
Michael Polanyi(1891-1976) Descartes'la başlayıp, Viyana Çevresi düşünürlerine kadar uzanan tarihsel süreçte savunulan "nesnel ve kesin bilgi ideali"ne şiddetle karşı çıkmış olan çağdaş bilim felsefecisi. Bilimin kendisine bağlılık duyduğumuz bir inançlar sisteminden başka hiçbir şey olmadığını öne süren Polanyi, bilimin açıklanması söz konusu olduğunda, dışsalcı bir yaklaşımı benimsemiştir. Başka bir deyişle, bilimin kendi iç mantığıyla değil de, içinde yer aldığı tarihsel ve toplumsal bağlama dayandırılarak açıklanmak durumunda olduğunu öne süren Polanyi'ye göre, bilim insanı toplumsal bir varlık olduğu için, bilimin bir sosyolojisi olması gerekir. Thomas Kuhn ve Paul Feyerabend'le birlikte pozitivist bilim anlayışının en güçlü muhaliflerinden biridir.
Macar filozoflar
İngiliz filozoflar
Yahudi asıllı Macarlar
Yahudi asıllı Britanyalılar
Roma Katolik filozoflar
Katolikliğe dönenler
Yahudilikten Katoliliğine geçenler |
Porfiryus (MS 234-305), Yeni- Platoncu düşünür. Plotinos'un öğrencisi olan ve eserlerine yorumlar yazmış olan Porfiryus'un en önemli eseri, Aristo'nun Organon'una bir giriş olarak tasarlanmış ve içerisinde tümeller konusunu ele aldığı İsagoci'dir. Porfiryus, bu eserinde, beş tümel konusunu, cins, tür, ayrım (fasıl), türsel ayrım (hâssa) ve ilinek (araz) kavramlarını sistematik bir tarzda incelemiş ve bu yolla Orta Çağ'ın ünlü tümeller kavgasına giden yolu açmıştır. Porfiryus, pratik ve dini öğelere, Plotinos'a kıyasla çok daha önem vermiş olan bir düşünürdür. Felsefenin nihai ve en yüksek gayesinin ruhun kurtuluşu olduğunu söyleyen filozofa göre, ruh, dikkatini aşağı olandan daha yüksek olana doğru çevirmek suretiyle arınmanın yollarını aramalıdır. Bu çerçeve içinde, arınmanın yolu, çilecilik ve Tanrı'ya ilişkin bilgidir. Eserleri arasında Contra Christianos (Hristiyanlara Karşı) da vardır ve bu eser imparator Konstantin tarafından yasaklanmıştır.
Eserleri
İsagoci
Ad Gaurum – ed. K. Kalbfleisch. Abhandlungen der Preussischen Akadamie der Wissenschaft. phil.-hist. kl. (1895): 33-62.
Ad Gedalium
Contra Christianos
Contra los Cristianos: Recopilación de Fragmentos, Traducción, Introducción y Notas
Corpus dei Papiri Filosofici Greci e Latini III: Commentari
De abstinentia ab esu animalium
De Philosophia ex oraculis haurienda
Epistula ad Anebonem
Fragmenta
De Antro Nympharum
Kaynakça
234 doğumlular
305 yılında ölenler
Antik Yunan filozoflar
Platon yorumcuları |
Poseidonius. Orta Stoa'nın, MÖ 135-51 yılları arasında yaşamış olan etkili düşünürü. Görüşlerinde akılcılıkla, gizemciliğin bir sentezini yapmış olan Poseidonius, Stoacı birciliği sürdürürken, bir yandan da bir Varlık dereceleri anlayışı geliştirmiştir.
MÖ 135 doğumlular
MÖ 51 yılında ölenler
MÖ 1. yüzyılda Yunanlar
MÖ 1. yüzyıl filozofları
Antik Yunan filozoflar
Antik Yunan astronomlar
Antik Yunan matematikçiler
Antik Yunan coğrafyacılar
Antik Rodoslular
Helenistik döneminde tarihçiler
Seleukos İmparatorluğu kişileri
Antik Yunanistan-Roma ilişkileri
Epemiye, Suriye
Stoacı filozoflar |
Thomas Reid, 1710-1796 yılları arasında yaşamış olan İskoç filozofudur. Sağduyu felsefesine çok önemli katkılar yapmış olan Reid, sağduyuyu savunmuş ve her tür bilgiyle bilimin, apaçık ilkelere dayandığını öne sürmüştür. Sağduyusu olan tüm insanların açık ve seçik bir biçimde algıladığını öne sürdüğü bu ilkeler arasında ona göre, matematiğin zorunlu ilkeleriyle sağduyunun, zihinden bağımsız bir dış dünyanın var olduğunu dile getiren ilkeleri vardır.
1710 doğumlular
1796 yılında ölenler
18. yüzyılda Avrupalılar
18. yüzyıl filozofları
İskoç filozoflar
David Hume |
Charles Bernard Renouvier ya da Charles Renouvier, 1815-1903 yılları arasında yaşamış ve Leibniz'le Kant'ın etkisi altında kalıp, pragmatizmin kurucusu James'ı etkilemiş olan Fransız düşünür. Şeylerin bilgi bakımından fenomenler olduğunu söyleyen Renouvier, buradan, Berkeley'in yaptığı gibi, şeylerin varoluşları için özneye bağlı olduğu sonucunu çıkartmamıştır. Ben ile de, tasarımların bir sentezini anlayan Renouvier, söz konusu empirizmi irade özgürlüğüyle aşmaya çalışmıştır.
1815 doğumlular
1903 yılında ölenler
Fransız filozoflar
Fransa Ahlaki ve Siyasi Bilimler Akademisi üyeleri |
Roscelinus, (1050 - 1120), Orta Çağ filozofu.
Skolastik düşünceyi ilk benimseyenlerden biri olup Abelardus'un da hocası olan Roscelinus, tümeller konusunda aşırı bir adcılığı benimsemiştir. Tümel'in yalnızca sesin esintileri olduğunu yani sözcüklerden ya da fiziksel eylemlerden ibaret olduğunu söyledi. Eserleri günümüze ulaşmamış olan Roscelinus, kutsal üçlemenin unsurlarını birleştirmeye çalışma çabasıyla da tanınır. Bu dönemde isimciliğin etkisi sınırlı ve önemsizdir. İsimcilik fazla yayılamamıştır. Çünkü Kilise'nin direnmesi ve "düşmanlığı" hız karşılaşmıştır. Nitekim 1092 yılında Soisson Sinod, Roscelinus'un isimciliğini (Nominalizm) açıkça suçlamıştır.
Fransız filozoflar
1050 doğumlular
1120 yılında ölenler |
Friedrich Wilhelm Joseph Schelling (sonradan Friedrich Schelling; 27 Ocak 1775 – 20 Ağustos 1854), Alman İdealist düşünür. Fichte'nin temel kavrayışını ve idealist bakış açısını paylaşmakla birlikte, onun mutlak ego'nun bir ürünü olarak yalnızca bireysel bilinçle iradeye karşı koyan bir engel işlevi gören doğa anlayışına karşı çıkmıştır.
Gerçeklik; temelde insan ruhuna ya da tinine çok benzer olan ve kendi kendini belirleyen canlı bir süreç ise, doğa yalnızca iradeye karşı koyan, ölü, mekanik bir düzen olamaz. Schelling'e göre; biz insan varlıkları doğayı anlayabiliriz, çünkü doğanın bizimle bir yakınlığı vardır, çünkü o dinamik bir zihnin ifadesi olup, onda yaşam, akıl ve amaç vardır.
Schelling, romantiklerle birlikte, tin, zihin ya da akıl kavramını bilinçsiz, içgüdüsel ve amaçlı bir gücü de içerecek şekilde genişletir. Var olan her şeyin mutlak temeli ya da kaynağı yaratıcı enerji, mutlak irade ya da egodur, her şeyde hüküm süren dünya-ruhudur. Aktüel olan her şey, Schelling'e göre ondan çıkar. Şu halde, ideal olan ile gerçek, düşünce ile varlık bir ve aynıdır.
Schelling, Fichte'yle birlikte, değişmez töz düşüncesini reddeder ve onun yerine evrensel yaşamı, bilinçsizlikten bilince doğru gelişen ve nihai amacı, insandaki kendi kendisinin bilincine varan akıl olan, canlı, yaratıcı ve amaçlı bir evrim ilkesini geçirir.
19. yüzyıl filozofları
19. yüzyılda Almanlar
Hristiyan filozoflar
Alman soylular
Berlin Humboldt Üniversitesi öğretim üyeleri
Romantizm
1775 doğumlular
1854 yılında ölenler
Alman filozoflar
Panteistler |
Moritz Schlick (14 Nisan 1882, 22 Haziran 1936), Alman filozof ve fizikçi. Viyana Çevresi'nin kurucularından ve zamanının önde gelen mantıkçı pozitivistlerinden biri olan Schlick, hem Yeni-Kantçı eğilimleri ve hem de Husserl'in felsefesini reddetmiş, felsefede analitik ve mantıksal yöntemlerin önemini vurgulayarak, algıyı eleştirel bir tarzda analiz etme çabası vermiştir. Bilgi konusunda, Kant'a ve Kantçılığa karşı çıkarak, empirist bir bakış açısı benimseyen, matematiğin ve mantığın önermelerinin, sentetik a priori önermeler olmayıp, tanım gereği doğru olan, analitik, yani içerik yönünden boş olan önermeler olduğunu öne süren Moritz Schlick, Poincare'de söz konusu olan uzlaşımcılığa da şiddetle karşı çıkıp, bilimsel kuramların, doğrulukları tekabüliyete bağlı olan kavramlardan meydana gelen a posteriori bir sistem olduğunu iddia etmiştir. Şu halde, önermeleri mantıksal bakımdan zorunlu olan analitik önermeler ve gerçek bir içeriği olan empirik ya da sentetik a posteriori önermeler olarak ikiye ayıran Schlick, mutlak kesin bilgiye ulaşmanın olanaksız olduğunu öne sürmüş; yapılabilecek en iyi şeyin, bilimin gerçekliği betimlerken oluşturduğu önerme sistemlerine yönelmek olduğunu belirtmiştir.
1882 doğumlular
Berlin doğumlular
1936 yılında ölenler
20. yüzyıl filozofları
Alman filozoflar
Alman ateistler
Bilim felsefecileri
Mantıksal pozitivizm
Suikast sonucu ölen Almanlar
Avusturya'da cinayet sonucu ölenler
Ateist filozoflar |
Johannes Duns Scotus, 1266-1308 yılları arasında yaşamış olan İskoç asıllı Fransisken Skolastik Felsefeci ve Tanrıbilimci.
1993'te Papa II. Yuhanna Pavlus tarafından kutsanmıştır.
Aristoteles'in mantık ve metafiziğini benimsemekle birlikte, daha çok Augustinusçu gelenek içinde yer alan filozof, İbn Rüşd'e de, Thomasçılığa da karşı çıkmıştır. O, metafizikle teoloji arasında bir ayrım yapmış ve tüm varolanlar arasında bir ayrım yapmış ve tüm varolanlar için ortak olan ilkeleri araştıran metafiziğin Tanrı'yı kavrayamayacağını öne sürmüştür. Ona göre, Tanrı, teolojinin konusuna girer. Scotus'a göre, evrendeki hareket ve değişmenin bir başlatıcısı, evrendeki varlıkların bir ilk hareket ettiricisi olmalıdır ki bu da Tanrı'dır. Tanrı zorunlu varlıktır, birdir, özü itibarıyla basittir, özgür bir iradeye sahiptir. Tümeller konusunda, onların öncelikle Tanrı'nın zihnindeki formlar olarak varolduğunu söyleyen Scotus, onların ikinci olarak nenelerde nesnelerin özleri ya da genel doğaları olarak ortaya çıktığını iddia etmiştir. Tümeller, ona göre, nihayet, zihnimizdeki soyut kavramlar olarak varolur. İradeciliği benimseyen Scottus'a göre, Tanrı'yla birleşme hedefine ulaşmada en önemli rolü akıl veya zeka değil irade oynamaktadır.
Geliştirdiği "eşzamanlı olumsallık" kavramı Hristiyan anlayışını etkilemiştir.
Kaynakça
1265 doğumlular
1308 yılında ölenler
İskoç filozoflar
Almanya'da defnedilenler
Fransiskenler
Katolik ilahiyatçılar
Hristiyan ilahiyatçılar
Hristiyan aziz ve azizeleri
Katolik aziz ve azizeleri |
Anthony Shaftesbury (26 Şubat 1671 - 4 Şubat 1713), İngiliz düşünür.
Daha çok ahlak alanındaki görüşleri ve Leibniz'i derinden etkilemiş olan iyimserliği ile tanınan Shaftesbury, her şeyin kendi yerinde ve kendi amacına yönelmiş olduğunu, bundan dolayı var olan her şeyin özü itibarıyla iyi olduğunu savunmuştur. İnsanda bir ahlak duyusu bulunduğunu, bu duyunun iyi ve kötüyü ayırt etmeye yaradığını ve bencilliğin ilkel tatminlerinden çok, fedakarlığın içten sevinçleriyle harekete geçtiğini savunan Shaftesbury, erdemin karşılık beklemeyen karakterini de, bu duyuyla temellendirmeye çalışmıştır. O ateizmle savaşmakla birlikte, bir deizmde karar kılarak, vahyedilmiş dinlere saygı göstermemiş ve din alanında mutlak bir hoşgörü ve tarafsızlığı önermiştir.
1671 doğumlular
1713 yılında ölenler
İngiliz filozoflar
Britanyalı deistler |
Oswald Spengler (29 Mayıs 1880 - 8 Mayıs 1936), Alman tarih felsefecisi.
Tarihi kör bir doğa oyununa benzetip tarihte bir amaçlılık aramanın boşuna bir çaba olduğunu savunmuş olan Spengler, dünya tarihinin morfolojisini, felsefi ve bu arada biyolojik esaslara göre açıklamaya çalışmıştır. 14. yy. düşünürü İbn-i Haldun'un ürettiği Devlet Kuramını destekleyen Spengler'e göre, kültürler gelişigüzel doğar, gelişir ve ölürler. Ona göre, tüm dünya tarihinde 8 tip kültür çevresi ayırt edilebilir. Mısır, Babil, Hindistan, Çin, Antikite, Arap, Batı ve Meksika olarak belirlediği 8 kültür çevresinde, 1. Metafiziksel-dini yüksek kültürler, 2. Simgeci erken kültürler, 3. Sivil-geç kültürler diye üç gelişme basamağı ayırt etmiştir.
Spengler'in The Decline of the West (Batı'nın Çöküşü) adlı en önemli eseri, başta batı düşünürleri olmak üzere dünya düşünce tarihi üzerinde çok etkili oldu. Spengler bu eserinde, "sivil-geç kültür" olarak tanımladığı Batı kültürünün bir çöküş aşamasında olduğunu savunmuştur.
İlk olarak Spengler'in ortaya koyduğu bir diğer ilginç görüşü de, büyük şehirler ile taşra arasında derin bir kültür ve uygarlık ayrımı yapmasıdır. Öyle ki bu ikisinin arasındaki farkın ülkeler arasındaki farktan büyük olabildiğini örnekleriyle göstermiştir.
Kaynakça
1880 doğumlular
Sachsen-Anhalt doğumlular
1936 yılında ölenler
Alman filozoflar
Alman deneme yazarları
Alman milliyetçiler
Almanya'da ırkçılık
19. yüzyıl Alman tarihçileri
20. yüzyıl Alman tarihçileri
Tarih filozofları
Almanya Yahudileri |
Stilpon MÖ 4. yüzyılda yaşamış olan Yunan düşünür. Megara okulu ile Kinikliği birleştirmiş ve Stoacılığı da belli şekillerde etkilemiş olan Stilpon'un oğlu Bryson da, kuşkuculuğun kurucusu olan Phyrhon'un öğretmenlerinden biri olmuştur. Bağımsızlığından ödün vermeyen Stilpon ahlakı, pratik felsefeyi ön plana çıkarmış, özgürlük ve fakirliğini, çekici ve zengin bir yaşama yeğ tutmuş olan bilge bir düşünürdür
MÖ 4. yüzyılda Yunanlar
MÖ 4. yüzyıl filozofları
Antik Yunan filozoflar
Antik Megara |
Straton, MÖ 335-269 yılları arasında yaşamış ve Theophrastos'un ölümünden sonra Akademi'nin başına geçmiş olan Yunan filozof. Aristoteles'in fiziğini, ondaki teleolojik ögeleri ayıklayarak yeniden tanımlamış olan Straton, bilgi alanında duyumculuğu, varlık alanında materyalizmi ve din konusunda da ateizmiyle ün kazanmıştır. Buna göre, Demokritos'un etkisi altında, birci bir evren görüşü geliştiren Straton, dünyanın, aralarında boş mekân bulunan, bölünemez parçacıklardan meydana geldiğini öne sürmüş ve dünyada doğal bir zorunluluğun hüküm sürdüğünü belirtmiştir.
MÖ 335 doğumlular
MÖ 269 yılında ölenler
MÖ 3. yüzyılda Yunanlar
MÖ 3. yüzyıl filozofları
Antik Yunan filozoflar
Hellenistik Atina |
Stephen Edelston Toulmin, (d. 25 Mart 1922 – ö. 4 Aralık 2009) İngiliz asıllı Amerikan filozofu.
İlk kitabı ahlak konusunda olan, ahlak alanına dilsel bir açıdan yaklaşan Toulmin, esas bilim felsefesi alanındaki çalışmalarıyla tanınır. O, 1953 yılında yayınlanan Bilim Felsefesine Giriş adlı temel eserinde, bilimsel kuramlarla kuram oluşturma sürecinin, klasik tümevarım görüşlerinde betimlenen genelleme sürecinden çok, kişinin yolunu bulmasına yardım eden, kişiye kılavuzluk eden haritalar çıkarma ya da yapmaya benzediğini öne sürmüştür. Bilim tarihi konusunda da çalışmış olan Toulmin, mantık alanına da katkı yapmıştır.
Bir etkinlik olarak bilimin tarihsel ve toplumsal boyutları olduğunu ileri sürer. Paradigma görüşünü benimseyerek yeni bir paradigmanın ortaya çıkışını Darwin'in Evrim Teorisi ile açıklar.
Amerikalı filozoflar
Toulmin, Stephen
Toulmin, Stephen
2009 yılında ölenler |
Wang Chong, MS 1. yüzyılda yaşamış ve etkisi uzun yıllar sürmüş bir akımın başlatıcısı olan Çinli düşünür.
Konfüçyusçuluğa yönelik kesin eleştirileriyle ün kazanmış olan Wang Chong, başarıyı ve aklı temele almış, her türlü boş inanca saldırmıştır. Saçma görüşleri, batıl itikadları ve ruhlarla ilgili her tür inancı alaya alan Wang Chong, ölümsüzlük inancını da yererek, Tanrı'nın dilediği olur diye düşünmenin yanlışlığını belirtmiştir.
27 doğumlular
1. yüzyıl filozofları
Han Hanedanı kişileri
Çinli filozoflar
Çinli meteorologlar
Çinli astronomlar
Antik astronomlar |
Vasubandhu MS 420 ile 500 yılları arasında yaşamış olan ve "realist sistem" adıyla anılan Budist öğretiyi geliştirmiş olan Hint düşünür. Nirvanaya erişme yolu olarak değilleme mantığını kullanan, hakikati mantık işlemleriyle bulmayı amaçlayan Vasubandhu, varlığın bir taraftan çeşit çeşit somut nesnelerden, diğer taraftan da bu nesnelere geçici bir süre için yönelen benlik ya da ruhlardan oluştuğunu savunmuş, değilleme mantığını kişiler üzerinde uygulayarak sürekli ve kalıcı ruhlar olabileceği düşüncesini yadsımaya çalışmıştır.
4. yüzyılda doğanlar
Hint filozoflar
Budist keşişler
Mahayana Budistleri
İdealist filozoflar
4. yüzyılda ölenler |
Auvergneli William, Hristiyan Orta Çağ felsefesinin 13. yüzyılda yaşamış ünlü düşünürüdür.
Augustinus geleneğinden olduğu kadar, Aristotelesçi düşünce geleneğinden ve bu arada İbn Sina'dan etkilenmiş olan William, özle varoluş arasında bir ayrım yapmış ve bu ayrımı, tıpkı İslam felsefesinde olduğu gibi, Tanrı'yla yaratıklarını birbirlerinden ayırmak için kullanmıştır. Buna göre, sonlu varlıkların özü varoluşundan ayrı olup, onların varolmaları zorunlu değildir; buna karşın zorunlu Varlık olan Tanrı söz konusu olduğunda, O'nun özünün varoluşundan ayrılmadığını görürüz. Bu ise, William'a göre, sonlu yaratıkların varoluşlarını başka bir varlıktan aldıkları yerde, Tanrı'nın saf varoluş olması anlamına gelmektedir.
Aristoteles'ten gelen hiyerarşik akıllar düzeniyle dünyanın ya da maddenin ezeli olduğu düşüncesini reddetmiş olan William, Tanrı'nın dünyayı zaman içinde, doğrudan doğruya ve hiçten yarattığını söylemiştir. Buna karşın, Aristotelesçi hilomorfik varlık anlayışını benimseyen filozof-teolog, son çözümlemede, Aristoteles'ten Aquinaslı Thomas'a çıkan yolda bir geçiş düşünürü olarak kalmıştır.
13. yüzyıl filozofları
Fransız filozoflar |
Arthur John Wisdom (12 Eylül 1904 - 9 Aralık 1993), Wittgenstein'dan yoğun bir biçimde etkilenmiş olan çağdaş İngiliz düşünürü.
Çağdaş analitik felsefe geleneği içinde, felsefenin doğasını ve amacını yeniden tanımlama çabasıyla ün kazanmış olan Wisdom, tıpkı Wittgenstein gibi, felsefenin analitik ve dilsel bir araç olarak kullanılması durumunda, geleneksel felsefenin problemlerinin gerçek problemler olmayıp, sözde problemler olduklarının anlaşılacağını iddia etmiştir. O, bir yandan da, belirli varlıkların, örneğin maddi nesnelerin, daha temel öğelerden, örneğin duyu-izlenimlerinden hareketle oluşturulan mantıksal yapım ya da konstrüksiyonlardan başka hiçbir şey olmadığını iddia etmiştir.
1904 doğumlular
1993 yılında ölenler
20. yüzyıl filozofları
İngiliz filozoflar |
Christian Wolff, (24 Ocak 1679 - 9 Nisan 1754), Alman rasyonalist filozoftur.
Özgün bir düşünür olmayan Wolff, Leibniz felsefesinin yılmaz savunuculuğu ve felsefeye yönelik sistematik yaklaşımıyla ün kazanmıştır. Felsefenin varoluşu değil de, özü konu alması gerektiğini belirten Wolff, felsefedeki tüm kabul ve sonuçların Leibniz'in özdeşlik ve yeter neden ilkelerinden türetilebilir olduğunu iddia etmiştir. O, tıpkı Leibniz gibi, evrende yeter neden ilkesinin geçerli olduğunu savunmuş ve bunun, evrende her şeyin aklın egemenliği altında olduğu anlamına geldiğini düşünmüştür. Tümdengelim yöntemini dini doğruların kanıtlanmasını da kapsayacak şekilde genişleten Wolff, dini de çelişmezlik ilkesine bağlamış ve vahye dayanan dinin akla aykırı olan bilgileri kapsayamayacağını öne sürmüştür. Wolff'un akla ve inanca, özgürlük ve otoriteye aynı derecede değer veren dini ve ahlaki felsefesi, zaman zaman Kant'ın da saygısını kazanmıştır. Wolff, ontoloji kavramını felsefede ilk kullanan filozoftur. Wollf'un ontolojiden anladığı, Tanrı'nın, ruhun ve dünyanın varlığını ispat etmek isteyen ispatçı bir metafizikti. Aynı zamanda aydınlanma çağının da ünlü bir düşünürüdür.
Türkçeye Kazandırılmış Eserleri
Genel Felsefe (Pinhan Yayıncılık, 2020, Çeviren: M. Mağsum Gökyüz)
1679 doğumlular
Wrocław doğumlular
18. yüzyıl yazarları
Alman baronlar
18. yüzyıl Alman filozofları
St Petersburg Bilimler Akademisi'nin şeref üyeleri
Aydınlanma filozofları |
Ahura Mazda (Pehlevice: Ohrmazd, , Ahûra Mazda; “Bilginin Efendisi”), eski Pers İmparatorluğu resmi dini Zerdüştlüğün, kötülük ilkesi ya da Tanrı'sı olan Ehrimen'le sürekli bir mücadele ya da savaş hali içinde olmakla birlikte, Zerdüştçü iyimserliğin bir ifadesi olarak, sonunda mutlak bir zafer kazanacak olan baştanrısı, iyilik ilkesi. Moğol mitolojisinde "Hormosta", Türk mitolojisinde "Kurbustan" veya Hürmüz (Türk tanrısı Kürmez ile özdeşleşmiştir) adıyla yer alır. Moğollara göre 55 Batı Tanrısının başında bulunur.
Hürmüz
Hürmüz (Farsça: هرمز), Fars kültüründen çevre uygarlıklara da geçmiş olan bir tanrıdır. Adı Ormuz, Ormız, Ormus, Hormuz, Hormus, Hurmus olarak da söylenir. Derin bir bilgiye sahiptir. Türk kültüründeki Kürmez (Körmöz, Körmös, Kürmüs), Moğollardaki Hormosta (Kormosta) ile, Zerdüştlükte Ahura-Mazda ile özdeş olarak görülmüştür. Fars mitolojisinde kötülük Tanrısı Ehrimen'le sürekli bir savaş halindedir. Sözcük Farsça Ormus/Ohrmazd/Hormazd kavramı ile yakından alakalıdır. Bu sözcükler ve türev okunuşları Pers Tanrısı Ahura Mazda ve geçmişteki Ormuz (Hormızd) devletine adını veren mitolojik anlayış ile bağlantılıdır. Hürmüz yalnızca Pers mitolojisinin değil tüm Ortadoğunun ve hatta Asyanın mitolojik anlayışlarının ortak figürlerinden birisi haline gelmiştir. Adı pek çok Sasani hükümdarına verilmiştir.
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Kürmez
Zerdüştçülük
Yaratıcı tanrılar
Hikmet tanrıları
Farsça deyişler |
Rodoslu Andronikos. MÖ 1. yüzyılda yaşamış ve Aristoteles'in eserlerini tasnif edip, yorumlamış olan Peripatetik düşünür. Andronikos, ayrıca tümeller konusunda adçı bir bakış açısı benimsemiş ve insanmerkezci bir teleolojiye karşı çıkmıştır.
MÖ 1. yüzyılda Yunanlar
Antik Yunan filozoflar
Antik Rodoslular
Aristotelesçilik |
Aristippos, MÖ 435-356 yılları arasında yaşamış olan Yunan düşünür. Sokrates'in öğrencisi olan Aristippos, Kirene okulunun kurucusu olarak bilinir. Eserlerinden hiçbiri günümüze ulaşmamış olan filozof, acıdan kaçınan ve akla ya da ölçülülüğe dayalı doğrudan hazzı temele alan bir ahlak öğretisi geliştirmiştir. Kynikler'in 'dünyaya sırtını dönen bilgin'ine karşı Aristippos, 'dünyadan akıllıca tat almayı bilen bilgin' görüşünü temsil eder.
O’na göre haz veren şey “iyi”, haz vermeyen “kötü”dür. İnsan sadece kendi yaşadığı hazzı bilebilir. Başkalarının hazzını bilemez. Bu nedenle evrensel ahlak yasası yoktur.
Kaynakça
MÖ 435 doğumlular
MÖ 386 yılında ölenler
MÖ 4. yüzyılda Yunanlar
Antik Yunan filozoflar
Sirenayka
Sokrates'in öğrencileri |
Arkesilaos, MÖ 315-241 yılları arasında yaşamış bir Yunan düşünür ve şair.
Yaşamı
Aiolis'de Pitane'de doğdu. Pitane, Anadolu'nun kuzey Ege'de kıyılarında, Bergama ve Dikili yakınlarında bulunan günümüzün Çandarlı kasabasındaydı. İlk eğitimini matematikçi Autolykos'tan aldı ve onunla birlikte Sardis'e taşındı. Daha sonra Atina'da retorik öğrenimi gördü. Ardından felsefeyle ilgilendi ve önce Theophrastos'nu sonra Krantor'un düşünce disiplinine bağlandı. Polemo ve Krates'in yakın dostu oldu ve felsefe okulu Akademi'nin başına geçti. Yaşadığı sürece Atinalılardan büyük saygı gördü.
Felsefe
Arkesilaos'dan günümüze yazılı bir yapıtı kalmamış, düşünceleri çağdaşı olan karşıtlarının bıraktığı eserlerden anlaşılmaktadır. Arkisilaos, hem Stoacılığa hem de Epikürosçuluğa karşı çıkmış, Pyrrhon'unki kadar radikal olmayan bir kuşkuculuğu benimsemiştir.
Dipnotlar
MÖ 315 doğumlular
MÖ 241 yılında ölenler
MÖ 3. yüzyılda Yunanlar
Antik Yunan filozoflar
Platonizm
Septisizm |
Raymond Aron, 1905-1983 yılları arasında yaşamış olan ünlü Yahudi kökenli Fransız sosyolog ve filozof. Temel eserleri arasında Aydınların Afyonu, Endüstri Toplumu, Topyekün Savaş, Demokrasi ve Totalitarizm, Büyük Tartışma, Özgürlük Üzerine Bir Deneme, Şiddetin Tarihi ve Diyalektiği, Tarih Felsefesine Giriş gibi kitaplar bulunan Aron, kariyerinin başlarında ünlü varoluşçu filozof Jean-Paul Sartre'ın yakın çalışma arkadaşı olmuştur. Ancak, Aron daha sonra Sartre'la Marksistleri şiddetle eleştirmiştir. Kendisinin Siyasal Düşüncenin Evreleri adlı bir çalışması daha bulunmaktadır. Aron burada Marx'la ilgili bir makale de yazmıştır. Raymond Aron, insanın kendi düşünme gücüne egemen olabileceğine, zorbalığın insanlık tarihinin geçmişinde kaldığına inanmış, bu görüşünü kanıtlamaya çalışmıştır. Pek çok kitabı, pek çok yazısı vardır. 78 yaşında hayata gözlerini yummuştur.
Kaynakça
1905 doğumlular
6. arrondissement (Paris) doğumlular
1983 yılında ölenler
20. yüzyıl Fransız filozofları
Fransız sosyologlar
Fransız filozoflar
Fransız köşe yazarları
Fransız liberaller
Fransız antikomünistler
Fransa Yahudileri
Fransız agnostikler
Condorcet Lisesinde öğrenim görenler
École des hautes études en sciences sociales
Ulusal İdare Okulu öğretim üyeleri
Paris Üniversitesi öğretim üyeleri
Erasmus Ödülü sahipleri
Pour le Mérite
Fransa Ahlaki ve Siyasi Bilimler Akademisi üyeleri
Hudson Enstitüsü
Özgür Fransa kişileri
Yahudi filozoflar
Yahudi bilim insanları
Yahudi sosyologlar
Montparnasse Mezarlığı'na defnedilenler
Institut d'études politiques de Paris öğretim üyeleri |
Richard Avenarius (19 Kasım 1843 - 18 Ağustos 1896) Alman filozofudur. Empiriyokritisizm olarak bilinen bilgi kuramını geliştirmiş olan Avenarius, aşırı bir pozitivist anlayışla her tür metafiziğe karşı çıkmış ve bilgi olarak, yalnızca saf deneyde verilmiş olanı kabul etmiştir.
Alman filozoflar
1843 doğumlular
1896 yılında ölenler |
Karl Barth (10 Mayıs 1886, Basel – 10 Aralık 1968, Basel), çağdaş İsviçreli protestan teolog. Tanrı'nın insandan tümüyle farklı olduğunu, insanın çabasıyla ya da akıl yoluyla bilinemeyeceğini, insanın Tanrı'nın kurtuluş planına güvenmesi gerektiğini belirten Barth, gizemciliğiyle ün kazanmıştır.
Ödülleri
1963 Sonning Ödülü
1968 Sputnik Özel Ödülü
1972 Alman Filozoflar Jüri Ödülü
1973 Simpson's ödülü
1886 doğumlular
Basel doğumlular
1968 yılında ölenler
Basel'de ölenler
İsviçreli Hristiyanlar
Hristiyan ilahiyatçılar
20. yüzyılda Hristiyan ilahiyatçılar
Protestan ilahiyatçılar
İsviçreli Protestanlar
İsviçreli Protestan ilahiyatçılar
Kalvenist ilahiyatçılar
Varoluşçu ilahiyatçılar
Anglikan azizler
İsviçreli filozoflar
Varoluşçular
Din filozofları
Duke Üniversitesi öğretim üyeleri
Bonn Üniversitesi öğretim üyeleri
Göttingen Üniversitesi öğretim üyeleri
Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyeleri |
Pierre Bayle, 1647-1706 yılları arasında yaşamış olan Fransız filozofu. Temel eseri "Tarihsel ve Eleştirel Sözlük" olan Bayle, felsefi akılyürütmenin evrensel bir kuşkuculuğa yol açtığını, doğanın ise insanı körü körüne inanca zorladığını savunmuştur. Rasyonel çaba ve çalışmanın değersiz olduğunu öne süren Bayle, yine de insanın dış dünyada varlıkların, nesnelerin varolduğu ve Tanrı'nın aldatan bir varlık olmadığı görüşünü temellendirmek için, saf insanca dayanılması gerektiğini belirtmiştir.
Bayle, 17. yüzyıl felsefesinin şüpheci düşünürlerindendir. Akla yönelik şüpheyi derinleştirmiş ve sistematik bir septisizme varmıştır. Din ile bilimin uzlaştırılamazlığı fikrinden hareket etmiştir, dinsel dogmalarla aklın bilgileri arasında bir uzlaşma sağlanamayacağını öne sürmüştür. Dolayısıyla Pascal ile aynı şekilde her şeyin akıl ile aydınlatılabileceğine inanmamaktadır.
Bayle, çifte doğruluk önermesini ileri sürer, bunlar; aklın doğruları ve inancın doğrularıdır. Bayle'nin şüphesi kartezyen felsefenin ilkelerini de kapsar. O hem "düşünüyorum"dan, hem de matematik aksiyomların kesinliğinden şüphe eder. Ona göre bilginin hiçbir yerinde şüpheyi sona erdirecek bir kesinlik söz konusu olamaz.
Bayle, Pierre
Bayle, Pierre
Bayle, Pierre
Veremden ölenler |
Sir Isaiah Berlin, çağdaş İngiliz ahlak ve siyaset filozofudur.
Berlin, değerlerin yer, zaman ve toplumsal koşullar tarafından belirlendiğini savunan Marksist görüşe karşı çıkarak, determinist öğretilere karşı tavır almış ve ahlaki değerlerin ve insanın sorumluluğuyla özgürlüğünü korumanın önemini vurgulamıştır. Muhafazakâr ve İskoç liberal ekolünün en büyük 20.yy temsilcisi olarak bilinir. Toplumların akıl yolu ile tek doğruya yönlendirilmesine karşı çıkmış, her toplumun kendi değerli tarihi tecrübesine dayanan farklı yaşam tercih ve normları geliştireceğini, topluma ve kişilere göre bu değerlerin farklılaşabildiği gibi birbirleri ile de çelişebileceğini, bunun normal olduğu gibi iyi de olduğunu savunmuştur.
20. yüzyıl filozofları
İngiliz filozoflar
Erasmus Ödülü sahipleri
1909 doğumlular
1997 yılında ölenler
Birleşik Krallık vatandaşlığına kabul edilenler
Yahudi asıllı Britanyalılar
Britanyalı agnostikler
Yahudi agnostikler
Sosyal liberaller |
Maine de Biran, 1766-1824 yılları arasında yaşamış Fransız spiritüalist filozof.
Kaynakça
Fransız filozoflar |
Maurice Blondel (2 Kasım 1861, Dijon - 4 Haziran 1949, Aix-en-Provence), Fransız katolik düşünür. Kendisine çıkış noktası olarak özneyi almış ve düşünceyle varlık arasındaki boşluğu, varlığı düşünceye indirgemeyecek bir içkinlik veya eylem felsefesiyle kapatmanın ve insan yazgısının ne olduğu problemini çözmenin mücadelesini vermiştir.
Kaynakça
1861 doğumlular
1949 yılında ölenler
19. yüzyıl Fransız filozofları
20. yüzyıl Fransız filozofları
Fransız filozoflar
École Normale Supérieur'de öğrenim görenler
Fransız deneme yazarları
Paris Üniversitesinde öğrenim görenler
Roma Katolik filozoflar |
Emile Boutroux (1845-1921), Fransız düşünür.
Emile Boutroux 28 Temmuz 1845'te Montrouge'da doğdu. On yaşında IV. Henri Lisesi'ne girdi. Klasik öğrenimini burada yaptı. Yirmi yaşında École Normal'e girdi; orada Jules Lachelire'nin talebesi oldu. Bergson ve Blondel'in hocası olan Boutroux'nun temel eseri Tabiat Kanunlarının Zorunsuzluğu Hakkında (De La Contingence Des Lois De La Nature)'dır. Filozof, metafizik alanında radikal bir olumsallık ve belirsizlik anlayışı geliştirmiş ve doğada zorunluluğun yalnızca görünüşte varolduğunu öne sürmüştür. Nitelik görüşünün niceliği temele alan görüşe baskın çıkması gerektiğini, amaçlılığın mekanik hareketin üstünde olduğunu, neden-sonuç bağlantılarının ötesinde ise olumsallık ve ilerlemenin bulunduğunu öne süren Boutroux, Maine de Biran'ın da etkisiyle dini tecrübenin psikolojik ve sosyolojik bir yaklaşımla ele alınmasına şiddetle karşı çıkmıştır.
Kaynakça
1845 doğumlular
1921 yılında ölenler
École Normale Supérieur'de öğrenim görenler
Fransız filozoflar
Fransız Akademisi üyeleri
Fransa Ahlaki ve Siyasi Bilimler Akademisi üyeleri |
Francis Herbert Bradley, 1846-1924 yılları arasında yaşamış olan İngiliz idealist filozofu.
En önemli eseri 1893'te yayımlanıp, büyük başarı kazanmış Appearance and Reality Görünüm ve Gerçeklik'tir.
19. yüzyıl filozofları
20. yüzyıl filozofları
1846 doğumlular
1924 yılında ölenler
Britanyalı filozoflar |
Brahman, Hint felsefesi geleneğinde, hem içkin hem de aşkın olan ve hem evrende hem de kendisinde var olan en yüksek varlığa kendinden kendine birleşmenin nihai ve en yüksek hedef olarak addedildiği dünya ruhudur. Hint felsefesi coğrafi yakınlık nedeniyle Çin felsefesi ile ortak nüanslar taşıdığından geçmişi ve geleceği değil yalnızca “şu an” ı esas alır ve Brahman’ın her zerrede var olmasından dolayı insan ruhunda da o “Öz”ün (tanrının) var olduğunu ve tüm varlıklarda ondan bir parçanın bulunduğunu öne sürer. İnsanın içinde bulunduğu evrenden soyutlanmadan onun bir parçası olduğu düşüncesini içselleştirdiğinde “Brahman”la bir olacağını savunur.
Hindu felsefi kavramları
Tanrı kavramları
Hinduizm'de Tanrı |
Franz Brentano, (16 Ocak 1838 - 17 Mart 1917), Alman psikolog ve filozof.
1853 doğumlular
Avusturyalı filozoflar
19. yüzyıl filozofları
20. yüzyıl filozofları
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde öğrenim görenler
Berlin Humboldt Üniversitesinde öğrenim görenler
Vestfalya Wilhelm Üniversitesinde öğrenim görenler
Alman filozoflar
Alman psikologlar
1838 doğumlular
1917 yılında ölenler |
Friedrich Karl Christian Ludwig Louis Büchner (d. 29 Mart 1824, Darmstadt - ö. 1 Mayıs 1899), maddeci Alman düşünürü ve yazar. Georg Büchner'in kardeşi.
Diyalektik olmayan bir maddeciliğin yılmaz savunuculuğunu yapmış olan Büchner, evrene ilişkin açıklamanın temel ilkeleri olarak yalnızca güç ve maddeyi almış, tinsel bir ruhun varoluşundan hiçbir şekilde söz edilemeyeceğini dile getirmiştir.
Bu diyalektik olmayan sistem mekanizm adı ile de açıklanabilir. Haeckelci sistemle benzerlik göstermektedir. D'Holbach'ın da ardılı olarak görülebilen bu düşünür, tam bir Hegel karşıtı olarak düşünülebilir.
Eserleri
Madde ve Kuvvet / Ludwig Büchner / Çevirenler: Baha Tevfik, Ahmet Nebil / Sadeleştiren ve Yayına Hazırlayanlar: Kemal Kahramanoğlu, Ali Utku / Çizgi Kitabevi Yayınları / Konya / 2012 ISBN 978-605-4639-03-8
Goril / Ludwig Bühner / Çeviren: Abdullah Cevdet
1824 doğumlular
1899 yılında ölenler
Alman filozoflar
Alman ateistler
Alman yazarlar
Ateist yazarlar
Darmstadt doğumlular |
eCos (embedded Configurable operating system) gömülü sistemler ve uygulamalar için geliştirilmiş açık kaynak, ücretsiz ve gerçek zamanlı bir işletim sistemidir. eCos' un kolaylıkla yapılandırılabilir olması istenilen uygulamaya yönelik kararlı bir işletim sistemi oluşturmaya, çalışma zamanında en iyi performans elde etmeye ve donanım kaynaklarının optimum kullanımına olanak tanır.
eCos birkaç yüz kilobyte' lar civarında düşük bellek kapasitesine sahip ya da gerçek zamanlı gereksinimleri olan sistemlere için tasarlanmıştı. Gömülü Linux' u destekleyecek kadar RAM' e sahip olmayan sistemlerde kullanılır. Şu an için, uygulama ve servis gereksinimleri hariç minimum 2 MB RAM civarında kullanılabilmektedir. eCos ARM, CalmRISC, FR-V, Hitachi H8, IA-32, Motorola 68000, Matsushita AM3x, MIPS, NEC V8xx, PowerPC, SPARC, SuperH ve Nios II gibi farklı donanım platformları üzerinde çalışabilmektedir.
Dış bağlantılar
eCos Anasayfası
Gömülü işletim sistemleri
ARM işletim sistemleri |
Narda veya Arta ( Árta), Yunanistan'ın Epir bölgesinde yer alan bir ilde olan kenttir. Adriyatik'e sahili olan o Narda ilinin merkez şehridir. 1,662 km² yüzölçümüne sahip ilçenin nüfusu 77,680'dir.
Tarih
Narda Orta Çağ'da Epir Despotluğu'nun başkentliğini yapmıştır. 1881 yılında Osmanlı İmparatorluğu'ndan Arta olarak Yunanistan'a devredildi.
Arta |
Arsası Macit Zeren'in eşi Vedia Zeren tarafından isminin aynı kalması şartıyla Milli Eğitim Bakanlığı'na bağışlanmıştır. Amasya'nın Tokat tarafına doğru çıkışında bulunan okulun çevresinde ilk yıllarda fazla insan olmasa da zamanla yerleşim artmıştır. Yurdu bulunan okul 2004 yılında ilk mezunlarını vermiştir.
2001 yılında 48 öğrenciyle eğitim hayatına başlamıştır.
Kaynakça
Amasya ilinde bulunan liseler
Fen liseleri |
Amerika Ermeni Ulusal Komitesi (ANCA), dünyanın pek çok ülkesinde bulunan milliyetçi Ermeni Ulusal Komitesi</u> 'nin ABD birimi. Ermeni Devrimci Federasyonu'nun Amerikan koludur. Başkanı Aram Hamparyan olan komitenin eski başkanı terörist faaliyet suçlamasıyla ABD Federal Mahkemesi'nce yargılanarak mahkûm olan Murad Topalyan'dır. Komite, Ermeni lobisinin faaliyetlerinde yer almıştır.
Kaynakça
Dış bağlantılar
ANCA resmî web sitesi
'ANC of Central California' resmî web sitesi
Amerika Birleşik Devletleri merkezli kuruluşlar
Ermeni Devrimci Federasyonu |
Samuel Clarke (d. 11 Ekim 1675 - ö. 17 Mayıs 1729), Newton'un önce öğrencisi, sonra dostu ve savunucusu olmuş olan İngiliz filozof ve ilahiyatçı. Tanrı'nın varlığını, "matematiksel yönteme yakın" bir yöntemle kanıtlamaya çalışmış olan Clarke, ahlak ilkelerinin matematiksel önermeler kadar kesin olduğunu; bundan dolayı inancın yardımı olmadan, yalnızca akıl aracılığıyla bilinebileceklerini öne sürmüştür.
1675 doğumlular
1729 yılında ölenler
İngiliz filozoflar |
Étienne Bonnot de Condillac (1715-1780), Fransız düşünür.
John Locke'un empirizminden etkilenerek duyumculuk (Sensualizm) adlı bir bilgi kuramı geliştirmiştir. Duyu algılarından kaynaklanan gözlemlerin bilginin kaynağı olduğu ilkesine dayalı bir duyumculuğu benimseyen Condillac, tüm bilgilerin şekil değiştirmiş birer duyum olduğunu savunmuştur. O, bilginin de ötesinde, insanda manevi olan her şeyi, insanın tüm zihinsel faaliyetlerini dış dünyaya ilişkin duyuma indirgemiş ve bu tezini kanıtlamanın yollarını aramıştır.
Empristlerin çoğu bilginin değilse de aklın doğuştanlığını kabul eder. Condillac ise duyumlardan ayrı bir aklın ya da zihnin varlığını da reddeder.
Condillac'ın Traité des animaux adlı 1755 tarihli bir eseri bulunmaktadır.
Kaynakça
1715 doğumlular
Grenoble doğumlular
1780 yılında ölenler
Aydınlanma filozofları
Fransız Akademisi üyeleri
Fransız ekonomistler
Fransız ansiklopedistler
18. yüzyıl Fransız yazarları
18. yüzyıl Fransız filozofları |
Benedetto Croce (25 Şubat 1866, Pescasseroli, İtalya Krallığı - 20 Kasım 1952, Napoli, İtalya), 20. yüzyılın ilk yarısının en önemli İtalyan filozoflarından, estetik tarihinin en önemli düşünürlerinden birisi.
Klasik romantik felsefenin rasyonalizmini örnek alan bir tin felsefesi geliştirmiş ve tinin tek gerçek olduğunu savunmuş olan Croce'ye göre, ten kendisini diyalektik bir biçimde, düşünce ve eylem olarak iki basamakta gerçekleştirir. Bunlardan düşünce ve eylem basamakları da, kendi içlerinde ikiye ayrılır. Buna göre, birinci basamak sezgi, sezgisel bilgi ya da sanat, ikincisi mantıksal bilgi ya da mantıktır.
Yaşamı
25 Şubat 1866 tarihinde Pescasseroli’de doğdu. 17 yaşındayken depremde ailesini kaybetti, ardından Roma'ya amcasının yanına gitti. Roma ve Napoli Üniversitelerinde önce edebiyat ve tarih, daha sonra felsefe eğitimi gördü. 1900 yılından sonra Napoli'ye yerleşti, Napoli Üniversitesi'nde profesörlük yaptı. 1910 senesinde İtalyan Parlamentosunda senatör oldu. 1944'te devlet bakanı oldu, İtalya Liberal Partisi şefliğini yaptı. 1947 yılında kendi evinin, Piano nobile’nin geniş salonlarında İtalyan Tarih araştırmaları Enstitüsünü (Istituto italiano per gli studi storici) kurdu, 50.000 ciltlik bir kitaplığı içine aldı. Yaşamının son günlerine kadar bu kitaplıkta çalıştı, 1952 senesinde ise Napoli'de öldü.
Kaynakça
1866 doğumlular
1952 yılında ölenler
Napoli'de ölenler
İtalyan filozoflar
Marksist teorisyenler
İtalyan ateistler |
Wilhelm Dilthey, 1833-1911 yılları arasında yaşamış ve insanî bilimlerinin metodolojisine önemli katkılar yapmış olan Alman filozofu.
Doğa biliminin başarıları karşısında, insanî bilimlerdeki gelişmeyi açıklayabilmek için tarihselcilikle yaşam felsefesinden kimi öğeleri bir araya getirmiş olan Dilthey, tarihin insan yaşamını anlamada anahtar olduğu inancıyla, insan bireylerinin ve toplumların ancak tarihsel bir çerçeve içinde anlaşılabileceğini öne sürmüş ve dolayısıyla, temelde tarihe ilişkin araştırmayla bu araştırmanın uygun yöntemleri üzerinde durmuştur.
Dilthey kendi ve kendinden önceki dönemlerin tarih anlayışlarını tarihi yalnızca yaşadıkları dönem açısından ele aldığından eksik bulmuştur. Alman Tarih okulu da dahil dönemin tarih anlayışları yaşanılan çağın değerlerine göre tarihi temellendirmiştir. Bu anlayış insan yaşamını göz ardı eder. Dilthey'e göre tarih bir bütün olarak ele alınmalıdır. O doğa bilimleriyle tarihsel bilginin farkını açıklamayı amaçlar ve tarihsel bilginin eleştirisini yapmaya çalışır.
1833 doğumlular
Wiesbaden doğumlular
1911 yılında ölenler
19. yüzyıl filozofları
Alman filozoflar
Alman edebiyat eleştirmenleri |
Diogenes Laertios (Yunanca: Διογένης Λαέρτιος, Diogenēs Laertios, MS 3. yüzyıl) Eski Yunan felsefesinin tarihini aktaran kitabıyla ün kazanmış olan Yunan felsefe tarihçisi ve biyografi yazarı. MS 3. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen ve hakkında çok az şey bilinen Laertios'un önemi "Ünlü Filozofların Yaşamları, Öğretileri ve Deyişleri" adlı eserinin, antik Yunan felsefesiyle ilgili ikinci elden bilgi kaynaklarının birincisi ve en önemlisi olmasından kaynaklanmaktadır. 10 kitaptan oluşan bu yapıtında 84 düşünürün yaşamı, yapıtları, doktrinleri ve felsefe okullarıyla ilgili bilgiler verir; yapıtları günümüze ulaşamamış kimi filozofların düşüncelerinden, şiirlerinden, sözlerinden ve mektuplarından alıntılar yapar.
Antik Yunan filozoflar |
Pierre Maurice Marie Duhem (1861-1916) Fransız matematikçi, fizikçi ve felsefeci. Formel bir bilimsel kuram anlayışı geliştirmiş olan Duhem, bilimsel bir kuramın, bize deneyin gelecekteki seyrini önceden kestirme olanağı veren yararlı bir kalkül olduğunu, fakat öğelerinin dış dünyada hiçbir şeye karşılık gelmediğini ya da hiçbir şeye referansta bulunmadığını iddia etmiştir.
Kaynakça
1861 doğumlular
1916 yılında ölenler
École Normale Supérieur'de öğrenim görenler
Fransız filozoflar
Fransız matematikçiler
Fransız fizikçiler
Bilim tarihçileri
Fransız Roma Katolikleri
Görelilik eleştirmenleri |
Johannes Scottus Erigena (MS 815-877), düşünce ve eserleriyle Antik Yunan felsefesini ve Yeni Platoncu felsefeyi Hristiyan inancıyla bağdaştırmaya çalışmış olan İrlandalı Orta Çağ düşünürüdür. Ona göre doğanın, ayrı ayrı dört alanı vardır:
Yaratan ve yaratılmayan (ki bu Tanrıdır)
Yaratan ve yaratılan (Tanrının içinde var olan -Platon ca- idealardır)
Yaratılan ve yaratmayan (Uzay ve zamandaki şeyler, madde)
Ne yaratan ne de yaratılmayan (Yine Tanrıdır, yaratan olarak değil, bütün şeylerdeki son ve amaç olarak)
Eriugena'nın düşüncesine göre, Tanrı doğanın yalnız başında değil, sonunda da vardır. Yani evren, Tanrıdan başlayıp yine Tanrıya ulaşan bir devir hareketidir. Doğanın tüm amacı, Tanrıya ulaşmaktır.
Kaynakça
815 doğumlular
877 yılında ölenler
9. yüzyıl filozofları
İrlandalı filozoflar
Neoplatonizm |
Ararat (Ermenice: Արարատի մարզ), Ermenistan'ın bir idari bölgesidir. Ülkenin güneyinde yer alır ve Azerbaycan'a bağlı Nahçivan Özerk Cumhuriyeti ile Türkiye'nin sınır komşusudur. Bölgenin idari merkezi Artaşat'tır. |
Mini, 1959'da üretilmeye başlanan, 1960'ların sembolü olarak görülen kült bir otomobil markasıdır. 1950'li yıllardan 1999 yılına kadar yaklaşık 40 yıl ufak tefek değişikliklerle aynı model olarak üretimde kalmıştır. Geniş çaplı bir ankete göre Ford Model-T'den sonra en etkileyici otomobil modelidir. Ayrica pickup, arazi aracı ve kombi wagoner olarak da üretilen modelleri bulunmaktadır. Fabrika İngiltere'nin Oxford şehrindedir. Tasarımı Alec Issigonis tarafından yapılmıştır.
Mini markası, BMW grubuna ait bir markadır. 2001 yılında, BMW bünyesinde geliştirilmiş tamamen yeni 2. jenerasyonu piyasaya sunulmuştur ve bu model, retro tasarımı alanında günümüzdeki en başarılı uygulamalardan biri olmuştur.
Markanın en yeni 3. jenerasyon modelleri ise 2006 yılının sonlarında dünya basınına tanıtılmıştır.
Mini (BMW Group) 2016
BMW |
Mambo (müzik), Küba kökenli bir müzik ve dans biçimi.
Mambo (film), 1954 yapımı bir sinema filmi.
Mambo (yazılım), açık kaynak kodlu bir içerik yönetim yazılımı. |
Meteor yağmuru, bir miktar meteorun gece gökyüzündeki bir noktadan ortaya çıkarak ışık yaydığı gözlemlenen göksel bir olaydır.
Meteorların çoğu bir kum tanesinden daha küçüktür, bu nedenle neredeyse tamamı parçalanır ve Dünya'nın yüzeyine asla çarpmaz. Buna karşılık, ağırlığı tonları bulan bazı meteorlar da vardır. Meteorların çoğu dünyanın atmosferinden geçerken ısının etkisiyle tamamen yok olur. Sadece büyük meteor parçaları dünyaya ulaşabilir. Çok yoğun veya olağandışı meteor yağmurları, özellikle Leonidler olmak üzere saatte en az 1.000 göktaşı üreten meteor patlamaları ve meteor fırtınaları olarak bilinir.
Bilim insanları her gün ve gece binlerce meteorun düştüğüne inanmaktadırlar. Ancak dünya yüzeyinin büyük bir bölümü suyla kaplı olduğundan dünyaya kadar ulaşabilen meteorların çoğu okyanuslara ve göllere düşerler.
Meteorlar gökyüzünde tek ve belirli bir yönde hareket halinde görülebilir. Fakat genellikle binlerce meteor bir aradadır. Dünya, güneşin çevresinde turunu yaparken bu meteor gruplarına yaklaşabilir. Atmosferin üst tabakalarına temasla çok kızışan meteorlar da bize bir "meteor yağmuru" görünümü verir.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Basics of Meteor Observing, by Sky and Telescope
Infography about Meteor Showers
North American Meteor Network
Meteor Shower Photos and Info (AOL Research & Learn)
Meteor Showers, by Sky and Telescope
Meteor showers Astronomy Cast episode #8, includes full transcript in PDF-format.
Meteor Showers Online , by Gary W. Kronk
Meteor Streams
National Geographic News - Sky-Watcher Alert: Meteor Show Peaks This Week
Six Not-So-Famous Summer Meteor Showers Joe Rao (SPACE.com)
The American Meteor Society
The International Meteor Organisation
IMO 2008 Meteor Shower Calendar
The Space Book by Eonitus
Upcoming Meteor Showers, by Sky and Telescope
Meteoroitler |
Armavir (Ermenice Արմավիրի մարզ, Armavir marz), Ermenistan'ın orta bölgesinde bulunan bir Ermeni vilayetidir. Armavir şehri vilayet merkezidir. Aras Nehri vadisinde, Aragats ve Türkiye sınırı arasında bulunur. Vilayetin Türkiye'yle batı ve doğuda yaklaşık 50 km uzunluğunda sınırı vardır. Vilayette bulunan Sardarapat şehri tarihi merkezlerdendir.
Dış bağlantılar
Armavir Turist Rehberi |
Kütahya Meydan Camii - (Arslan Bey Camii olarak da bilinir.)
Sivas Meydan Camii
Bağdat Meydan Camii - (Ahmediye Camii olarak da bilinir.)
Harput Meydan Camii
Tokat Meydan Camii
Üsküdar Meydan Camii
Ermenek Meydan Camii (Rüstem Paşa Camii-Emir Camii olarak da bilinir.)
Gaziosmanpaşa Meydan Camii
Antakya Meydan Camii |
Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal'in aynı adlı romanından Yaşar Kemal ve Zülfü Livaneli tarafından senaryosu yazılan, Zülfü Livaneli'nin çektiği filmdir. Filmde ayrıca, Zülfü Livaneli'nin bu film için bestelediği müzikler kullanılmıştır.
Filmin kazandığı ödüller
1987 OCIC Ödülü
1988 Alman Kamera Ödülü
Filmin konusu ve çözümlemesi
Anadolu'da bir köyde kendi halinde yaşamakta olan Taşbaş'ın köylüler arasında yayılan söylencelerle nasıl "ermiş" düzeyine çıkarıldığı konu edilmektedir. Taşbaş'ın kendisi de bu söylencelere engel olmaya, kendisinin ermiş olmadığını anlatmaya çalışsa da, söylencelerin önünü alamaz ve olaylar birbirini izler. Filmde, Yaşar Kemal'in romanda kullandığı dille ve anlatımla, halkın yoksulluğu, eğitimsizliği ve hurafelerin peşinden sürüklenişi perdeye yansıtılmaktadır.
Sinemalarda gösterildiği dönemde eleştirmenler filmden övgüyle söz ederek, hem müziği hem de kamera kullanımını övüp, filmi "bir kar senfonisi" olarak nitelemişlerdir. Yaşar Kemal, filmin romanı başarıyla perdeye yansıttığını söylemiştir.
1987 çıkışlı Türk filmleri
Türk dramatik filmleri
Zülfü Livaneli'nin yönettiği filmler
1980'lerde Türkçe filmler |
"Dağlarda Kar Olsaydım", şair Yusuf Hayaloğlu'nun yazıp bestelediği İstanbul'da olan Yusuf Hayaloğluna çok sonradan babasının vefatı bildirilir, bunj üzerine Dersim'e gelen Hayaloğlu direk mezarlığa gidip bir mezarın başına oturup ağlar. Gelenler Yusuf'a mezarın babasına ait olduğunu söyler ve bu olaydan sonra Yusuf Hayaloğlu bu duygu yoğunluğunu dile bu şiir ile getirir.
İlk defa Ahmet Kaya okumuş, daha sonra Müslüm Gürses, İbrahim Tatlıses gibi sanatçılar da albümlerinde yer vermiştir. Ahmet Kaya sadece saz eşliğinde konserde söylemiş, mayıs 1990'da çıkan Resitaller-2 albümünde yer almıştır. Müslüm Gürses'in de aynı isimli albümünün açılış parçasıdır. Daha sonra birçok sanatçı çeşitli zamanlarda okumuştur.
Tatar Ramazan Sürgünde filminde de hapishanede Tatar Ramazan sazla söylemektedir, seslendiren Ahmet Kaya'dır.
Arabesk şarkılar
Türkçe şarkılar |
"Adı Bahtiyar", Ahmet Kaya'nın seslendirdiği sözleri Yusuf Hayaloğlu'na müziği Ahmet Kaya'ya ait şarkı. 1989 yılında Barış Müzik'ten çıkan "Adı: Bahtiyar - İyimser Bir Gül" albümünde Gökyüzü ismiyle yer almaktadır. Mayıs 1990'da çıkan Resitaller 2 albümünde de vardır. Şiir, Yusuf Hayaloğlu tarafından Kod Adı Bahtiyar olarak yazılmıştır, fakat Ahmet Kaya parçayı çoğunlukla "Adı Bahtiyar" biçiminde seslendirdiğinden parçanın adı da böyle kalmıştır. Daha sonra Naşide Göktürk de Ahmet Kaya'nın anısına çıkarılan Dinle Sevgili Ülkem albümünde seslendirmiştir.
Şarkı, "suçu saz çalmak" olan birinin hapishaneye atılması, daha sonra Yozgat'a sürülmesi ve nihayetinde hapishanede şüpheli biçimde ölmesini anlatır.
Dış bağlantılar
Ahmet Kaya resmi sitesi, şarkı sözleri
Arabesk şarkılar
1989 şarkıları
1980'lerde Türkçe şarkılar |
Ahmet Kaya'nın seslendirdiği, sözleri Yusuf Hayaloğlu'na müziği Ahmet Kaya'ya ait şarkı. Kasım 1987'de çıkan Yorgun Demokrat albümünün açılış parçasıdır, Nisan 1989 yapımı Resitaller 1 albümünde yer almaktadır. Daha sonra Sümer Ezgü de Ahmet Kaya'nın anısına çıkarılan Dinle Sevgili Ülkem albümünde bu parçayı seslendirmiştir.
Ferzende Kaya'nın yazığı Ahmet Kaya'nın hayatını anlatan Başım Belada isimli kitapta bir konserinde Ahmet Kaya'nın sürekli annesini sahneye çıkarıp bu şarkıyı okuduğunu söyler.
"Bu ne yaman çelişki anne" dizesi de zaman içerisinde yaygınlaşarak çelişkili durumları anlatmak için sık kullanılan bir söz halini almıştır.
Dış bağlantılar
Ahmet Kaya resmi sitesi, şarkı sözleri
Arabesk şarkılar
1987 şarkıları
Ahmet Kaya şarkıları
Bilgi kutusu bulunmayan şarkılar
1980'lerde Türkçe şarkılar |
Armavir (Ermenice: Արմավիր, Sovyetler Birliği yönetimi esnasında Hoktemberyan, 1935'ten önce Serdarabad), Ermenistan'ın orta bölgesinde yer alan, 28.100 nüfuslu bir şehri, Armavir İdari Bölgesi'nin merkezi.
Eski Armavir
Armavir'deki tarihi kalıntılardan ilk yerleşimin milattan önce 5.-6. bin yıla dayandığı anlaşılmıştır. Urartu kralı 1.Argiştis buraya bir kale yaptırmış ve Argiştihinili adını vermiştir. MÖ 331'de Orontid Hanedanı yönetiminde Ermeniler Ahameniş İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandıktan sonra, Armavir şehri, yeni kurulan bu krallığa başkentlik yapmıştır. Armavir ismine, Ahamenişliler zamanında Elamca yazılmış Gılgamış Destanı'nda, Hellenistik Çağ'dan kalma Yunan metinlerinde, Hesiod'un şiirlerinde ve Euripides'in metinlerinde rastlanır. Ayrıca Antik Makedonya'lılarda bir ayın adı, bir Orontid kralının ismidir.
Armavir
Ermenistan'daki şehirler |
Eleusis Mysteria'larının tanrısı. Bazıları onun Demeter'in oğlu olduğuna inansalarda, asıl inanış Zeus ile Persephone'nin oğlu olduğu yolundadır. Asıl adı Zagreus olan bu çocuğu Zeus kıskanç karısının Zulmünden kurtarmak için şekilden şekle soktu. Onu bir boğa şekline soktuğu gün Hera'nın takipçileri onu yakaladılar ve kestiler. Zeus oğlunun yardımına yetişemedi. Apollon'a cesedinden arta kalanları Parnassos dağına getirmesini söyledi. Apollon çocuğun halen çarpmakta olan kalbini getirdi. Zeus kalbi emdi ve Zagres'i tekrar yarattı. Bu defa ona İakkhos adını koydu.
Yunan tanrıları |
Kıbrıslı güzel Anaksareta'nın sevgilisi, Aphrodite onu kayaya çevirdi.
Girit'li Ligdos ile Telethausa'nın kızı. Babası bir erkek evlet istediğinden, annesi herkese İphis'in bir erkek olduğunu söyleyerek kandırdı. Bir erkek gibi giydirilip erkek gibi yetiştirildi.Yaşı ilerleyipte evlenme çağına gelince kendisine aşık olan İanthe adında bir kızla nişanlandı. Annesi bu durum karşısında telaşa kapılıp bereket tanrıçası İsis'e yalvardı. Tanrıça ona acıyıp İphis'i güzel bir kızken yakışıklı bir delikanlıya dönüştürdü.
Yunan mitolojisinde kişiler |
Mahur Beste, Attilâ İlhan'ın Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamını öğrendikten sonra yazmaya başladığı bir şiirdir.
"Müjgan" bir kadın ismi olup Farsçada "kirpik" demektir. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam edildiğini radyodan duyan Attilâ İlhan, şiiri Karşıyaka'dan İzmir'e geçmek için bindiği vapurda oluşturmaya başlamıştır.
Ahmet Kaya şiiri besteleyerek Nisan 1993'te çıkan Tedirgin albümünde söylemiştir. Daha sonra Nazan Öncel de Ahmet Kaya'nın anısına çıkarılan Dinle Sevgili Ülkem albümünde bu parçayı seslendirmiştir. Ergüder Yoldaş, Ahmet Kaya'dan farklı olarak şiiri mahur makamında bestelemiştir, Nur Yoldaş da bu besteyle okumuştur.
Sözleri
şenlik dağıldı bir acı yel kaldı bahçede yalnız
o mahur beste çalar müjganla ben ağlaşırız
gitti dostlar şölen bitti ne eski heyecan ne hız
yalnız kederli yalnızlığımızda sıralı sırasız
o mahur beste çalar müjganla ben ağlaşırız
bir yangın ormanından püskürmüş genç fidanlardı
güneşten ışık yontarlardı sert adamlardı
hoyrattı gülüşleri aydınlığı çalkalardı
gittiler akşam olmadan ortalık karardı
bitmez sazların özlemi daha sonra daha sonra
sonranın bilinmezliği bir boyut katar ki onlara
simsiyah bir teselli olur belki kalanlara
geceler uzar hazırlık sonbahara
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ahmet Kaya resmi sitesi, şarkı sözleri
Ali Kocatepe`nin yazısı
Can Dündar`ın yazısı
MAHUR AHMET KAYA ŞARKIYI DİNLEMEK İÇİN
Attilâ İlhan
Türkçe şiirler
1970'lerde şiirler
Türkçe şarkılar
Ölüm ile ilgili şarkılar |
Geğarkunik (Ermenice Գեղարքունիք), Ermenistan'ın bir vilayetidir.
Ermenistan'ın doğusunda, Azerbaycan sınırında yer alır. Alanının (3655 km²) büyük bir kısmını Sevan Gölü (Türkçe: Gökçe Gölü) kaplar (940 km²). 200.000 kişini yaşadığı bölgenin yönetim merkezi Gavar'dır.
Bilgi kutusu bulunmayan yerleşim yerleri |
Colony In Flames tarafından yapılmış bir melodik death metal albümüdür. Grubun şu anki kadrosu ile çıkardığı ilk albümdür. Albüm din ve ruhanilik ile çeşitli perspektiflerden ilgilenmektedir; Embody the Invisible ve The New Word' ın pozitif ışığından ve Zombie Inc' ın daha karamsar yaklaşımı buna örnek olarak verilebilir.
Şarkı listesi
"Embody the Invisible" - 3:37
"Ordinary Story" - 4:16
"Scorn" - 3:37
"Colony" - 4:39
"Zombie Inc." - 5:05
"Pallar Anders Visa" - 1:41
"Coerced Coexistence" - 4:14
"Resin" - 3:21
"Behind Space '99" - 3:58
"Insipid 2000" - 3:45
"The New Word" - 3:18
"Clad In Shadows '99" (Japonca Bonus Şarkı) - 2:24
"Man Made God" (Japonca Bonus Şarkı) - 4:12
In Flames albümleri
1999 albümleri
Nuclear Blast albümleri |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.