audio audioduration (s) 1.66 85.5 | transcription stringlengths 23 1.4k |
|---|---|
xin chào tất cả các bạn | |
có những quy luật tưởng chừng như đã rõ mồn một rồi thế mà cuối cùng nó dẫn chúng ta tới những điều khó hiểu hơn | |
những điều vượt xa khỏi tầm bao quát của khoa học giống như stephan howking đã từng nói khoa học nghiên cứu về vũ trụ cũng giống như một nỗ lực nhằm tìm hiểu về tâm trí của đấng sáng tạo vậy đấng sáng tạo đang nghĩ gì | |
dĩ nhiên chúng ta sẽ không dành thời lượng của video này để nói về suy nghĩ của đấng sáng tạo mặc kệ ông ta nghĩ gì thì nghĩ thứ hôm nay chúng ta nói tới sẽ là khối lượng | |
bạn nặng bao nhiêu bạn hiểu ý tôi chứ không phải cân nặng mà là khối lượng | |
khi bạn bước lên một cái cân chứ cân đó sẽ hiển thị số cân nặng của bạn nhưng đó có phải khối lượng của bạn không có lẽ là không con số đó thực ra là trọng lượng của bạn bản chất của nó chính là một lực mà cơ thể bạn tác dụng lên mặt đất | |
trong cơ học newton lực sẽ bằng khối lượng nhân với gia tốc công thức là f bằng m nhân a cụ thể của việc này là trọng lực của trái đất đã tạo ra một gia tốc lên cơ thể bạn sau đó sinh ra lực chúng ta có thể gọi chung là cân nặng | |
nếu như bạn có mặt trên một hành tinh khác vẫn là bạn vẫn là chiếc cân đó nhưng nó sẽ hiển thị một con số khác vậy rốt cục khối lượng của bạn là bao nhiêu đây mới thực sự là vấn đề khó | |
đối với khoa học khối lượng vẫn là một cái gì đó khá mơ hồ | |
cơ thể chúng ta được cấu tạo từ các nguyên tử nguyên tử lại được cấu tạo từ các hạt nhỏ hơn và hầu hết chúng đều có khối lượng thế nhưng phần lớn khối lượng thực sự của một nguyên tử lại không đến từ các thành phần tạo ra nó bởi vì cốt lõi của mọi vấn đề nằm ở năng lượng | |
e băng m c bình phương mọi khối lượng đều là năng lượng đến bây giờ tôi vẫn chưa hiểu tại sao anhxtanh lại có thể nghĩ ra điều đó nó thực sự là một công thức kỳ diệu | |
khi tìm hiểu cấu tạo của vũ trụ | |
nếu bạn bắt lấy một nguyên tử bất kỳ và nghiên cứu nó bạn sẽ thấy chín mươi chín phẩy chín phần trăm khối lượng của nguyên tử đến từ hạt nhân cũng giống như hệ mặt trời của chúng ta chỉ riêng mặt trời nó đã chiếm chín mươi chín phẩy tám phần trăm khối lượng của toàn bộ hệ mặt trời cộng lại | |
điều này thật thú vị nếu như bạn phải làm một phép tính nào đó về khối lượng mà vô tình quên mất cộng một vài hành tinh vào thì phép tính của bạn vẫn đúng | |
về phần nguyên tử hạt nhân của nó là tổ hợp liên kết giữa các prô tông và nêu trông để cho dễ hiểu mình sẽ lấy ví dụ về nguyên tử hi rô hạt nhân của hi rô chỉ có một prô tông duy nhất | |
khối lượng của nguyên tử hi rô có thể nói chính là khối lượng của một hạt prô tông vậy khối lượng của prô tông đến từ đâu và khối lượng được sinh ra như thế nào hãy nhớ rằng đây là hai câu hỏi hoàn toàn khác nhau đấy | |
trước tiên chúng ta sẽ giải quyết câu hỏi khối lượng của prô tông đến từ đâu | |
trong các video trước chúng ta đã biết prô tông được cấu tạo từ ba hạt quark cộng với các gơ lu ông trao đổi qua lại điều quan trọng là gờ lu ông không có khối lượng tức là xét một cách cụ thể bên trong pờ rô tông chỉ có hạt quark là có khối lượng | |
khi người ta cộng tổng khối lượng cả ba hạt quark nó chỉ chiếm chín phần trăm khối lượng prô tông vậy chín mươi mốt phần trăm còn lại đang nằm ở đâu | |
của các nhà vật lý khối lượng của một hạt prô tông bao gồm chín phần trăm đến từ khối lượng của ba hạt quark ba mươi hai phần trăm đến từ năng lượng của ba quark đó ba mươi sáu phần trăm đến từ năng lượng của các gờ lu ông và hai mươi ba phần trăm còn lại đến từ quá trình tương tác giữa quark và gờ lu ông | |
này cho thấy phần lớn khối lượng của một prô tông không đến từ các thành phần tạo ra nó mà lại đến từ năng lượng và sự tương tác của các hạt ngay kể cả gờ lu ông một loại hạt vốn dĩ được cho là không có khối lượng nhưng bằng một cách nào đó nó vẫn đóng góp đến gần sáu mươi phần trăm khối lượng tổng thể của prô tông | |
vậy ta có thể kết luận khối lượng của các loại vật chất bao gồm cả bản thân bạn hầu hết đều đến từ năng lượng về khía cạnh vật lý khối lượng là một trong những tính chất nội tại rất cơ bản của hạt bên cạnh các yếu tố khác như điện tích và spin tuy nhiên trong thực tế chúng ta không hiểu rõ một trăm phần trăm về các yếu... | |
vậy làm sao biết vũ trụ bao nhiêu tuổi | |
của vật lý hạt lí thuyết tốt nhất mô tả về mọi thứ trong vũ trụ mà chúng ta đang theo đuổi nói là mọi thứ thì có vẻ hơi quá nhưng mô hình chuẩn có thể cho biết mọi điều về vật chất về thế giới về năng lượng về các vì sao hay cả những manh mối về vật chất đối nếu bạn thực sự hiểu hết mọi thứ trong tấm sơ đồ này cộng với... | |
có thể nói khối lượng là một vấn đề lớn của vật lý trên thực tế trước những năm sáu mươi của thế kỳ hai mươi mô hình chuẩn của vật lý hạt vẫn chưa được hoàn thiện như hiện tại nó không thể giải thích được lực hấp dẫn và khối lượng phát sinh như thế nào đến năm một ngàn chín trăm sáu mươi tư bi tơ hích là người đầu tiên... | |
hạt hích là một loại hạt cơ bản mang kích thước lượng tử sự hoạt động của hích tạo ra một trường lượng tử bao trùm không gian cũng giống như trường điện tử trường e lát trong hay trường khoác nó đều có trạng thái năng lượng riêng và hoạt động giống như các sóng rào động khi một hạt bất kỳ di chuyển trong trân không nó ... | |
xin chào tất cả các bạn có một điều mà những người hay theo dõi thư viện thiên văn ai cũng biết đó là trong tự nhiên đang tồn tại bốn loại lực cơ bản bao gồm lực mạnh lực yếu lực hấp dẫn và lực điện từ tất cả các lực này đều bị chi phối bởi những quy luật riêng và bản chất của nó chính là sự trao đổi qua lại giữa các h... | |
đối với lưc yếu nó không đơn thần là một lực mà còn là một tương tác biến đổi để giải thích về vấn đề này chúng ta cần có một chút kiến thức nhất định ví dụ một hạt cờ rô tông muốn biến thành hạt nêu tron hoặc nêu tron muốn biến thành pờ rô tông thì nó phải bắt buộc trải qua quá trình phân rã bê ta và toàn bộ quá trình... | |
tôi có một hạt nêu tron bất kỳ và tôi muốn biến nó thành một hạt pờ rô tông điều kiện đầu tiên cần làm là đưa một hạt nêu chi nô tiến sát lại hạt nêu tron lúc này một bô sơn đáp lưu cộng từ bên nêu chi nô sẽ cảm ứng được sự xuất hiện của êu ron nó ngay lập tức di chuyển từ phía nêu chi nô sang phía nêu tron khi nêu tro... | |
đó là những gì xảy ra với tương tác hạt nhân yếu loại tương tác mà mình tin chắc có rất nhiều người chưa hiểu rõ tiếp theo là lực điện từ cũng gần giống như lực mạnh lực điện từ thực chất là quá trình trao đổi phô tông giữa các hạt nếu có thể nhìn rõ và bên trong một nguyên tử bất kỳ ta sẽ thấy hạt ờ rô tông và electro... | |
trên đây là sơ qua về bốn loại lực cơ bản trong tự nhiên bốn loại lực tạo nên mọi liên kết của vật chất và thứ liên kết điển hình nhất trong vũ trụ chính là liên kết hình thành sao giờ đây chúng ta sống trong một vũ trụ đầy sao tất cả những ngôi sao đó đang thực hiện một sữ mệnh rất cao cả sứ mệnh chuyển đổi vật chất m... | |
tới đây mình chợt nhớ ra một câu hỏi có liên quan đến sự chuyển nổi vật chất sao tại khái là khi ngôi sao đốt trái hết nghuyên liệu hi ờ rô và hi li nó sẽ phát nổ sản phẩm tạo ra bao gồm một lõi siêu đậm đặc cùng nhiều loại nguyên tố khác nhau phát tán ra xung quanh phần lõi thì không nói tới nhưng các nguyên tố phát t... | |
nó thực chất là sự giảm nhiệt đột ngột đến từ bên trong các đám bụi dày đặc sự giảm nhiệt này thúc đẩy quá trình co lại của vật chất khiến cho các nguyên tử dễ liên kết với nhau hơn thế nhưng về mặt vật lý một đám mây hidro và heli tinh khiết rất khó bị làm lạnh tức là các đám mây tinh khiết cần có khối lượng lớn hơn t... | |
giờ đây khoa học đang cố gắng tìm hiểu về mọi thứ | |
theo nhận định của các nhà khoa học tinh vân orion có tỷ lệ hình thành sao rất mạnh ước tính các ngôi sao mới hình thành ở đây sẽ chiếm từ một đến hai phần trăm khối lượng toàn bộ tinh vân vâng chỉ một đến hai phần trăm thôi nghĩa là gần chín mươi chín phần trăm còn lại vẫn luôn ở đó để sẵn sàng cho sự kết tinh tiếp th... | |
xin chào tất cả các bạn bạn nghĩ sao nếu vũ trụ rà gấp đôi những gì chúng ta nghĩ ngày nay đây là một giả thuyết có vẻ đi ngược lại các tiêu chuẩn nhưng cũng có những bằng chứng khiến chúng ta phải suy nghĩ vậy làm sao biết vũ trụ bao nhiêu tuổi đó là những tính toán đầy khó khăn không chỉ vũ trụ mà đoán tuổi của bất c... | |
những khám phá gần đây của kính viễn vọng không gian james webb về các thiên hà tiến hóa nhanh chỉ ba trăm hai mươi lăm triệu năm sau vụ nổ lớn đã khiến một số nhà vũ trụ học đưa ra lý thuyết hoàn toàn mới có thể là vũ trụ già hơn nhiều so với chúng ta nghĩ tuổi của nó có khả năng cao gấp đôi hiện tại là mười ba phẩy t... | |
đối với một ngôi sao tuổi thọ của nó có liên quan trực tiếp tới khối lượng ngôi sao càng lớn càng nặng tuổi thọ của nó càng ngắn chỉ loanh quanh đâu đó khoảng một triệu năm đối với sao loại o ngược lại những ngôi sao siêu nhỏ loại m chúng có thể tồn tại đến năm mươi tỷ năm thậm chí là hàng trăm tỷ năm vậy làm sao để tí... | |
như đã nói trong một số vì đều trước sơ đồ sao chuỗi chính hay dãy chính là màu dạng biểu đồ cho phép phân loại và theo dõi sự tiến hóa vòng đời của sao ví dụ một ngôi sao màu xanh thuộc loại o có nhiệt độ cực lớn độ sáng vô cùng chói lọi quãng thời gian nó tồn tại trong trình tự chính chỉ có thể tính bằng triệu năm sa... | |
theo quan sát các cụm sao lâu đời nhất chỉ chứa những ngôi sao nhỏ nhẹ hơn mặt trời khoảng ba mươi phần trăm ngoài ra không có sự xuất hiện của những ngôi sao lớn hơn điều này cho thấy tuổi thọ của cụm dao động từ mười một đến mười tám tỷ năm như vậy một khi đã biết được tuổi thọ và sự tiến hóa của từng loại sao các nh... | |
phương pháp này thực ra khá đơn giản chúng ta chỉ cần tính toán được hàng số giãn nở của vũ trụ sau đó đo đạc tỷ lệ dịch chuyển đỏ của bức xạ phông vi sóng là ra tuổi của vũ trụ hằng số giãn nở của vũ trụ chính là tỷ lệ mở rộng của nó so với thời gian và khoảng cách hằng số này đã được edwin hubble bắt đầu tính toán từ... | |
qua tất cả những thông tin vừa rồi chúng ta đã biết vì sao các nhà khoa học tính được tuổi của vũ trụ đó có thể chưa phải là con số chính xác một trăm phần trăm nhưng nó hoàn toàn là những tính toán có cơ sở và chúng ta có thể tin tưởng được tuy nhiên nếu các tính toán và đo đạc đã chỉ ra như vậy tại sao có người vẫn l... | |
james webb là một cỗ máy mạnh thực sự mạnh nó có thể củng cố vững chắc những kiến thức mà chúng ta còn nghi ngờ hoặc cũng có thể sẽ phá vỡ đi những giới hạn mà chính chúng ta còn thường nghĩ tới nhưng dù sao đi nữa chúng ta cũng cần phải thận trọng bởi vì nếu muốn xóa bỏ những kiến thức cũ thay bằng những kiến thức mới... | |
nhưng chỉ là mọi thứ xoay quanh năm phần trăm vật chất thông thường | |
thì chúng ta chưa nắm bắt được | |
những hiểu biết của ta về vũ trụ chẳng đáng là bao | |
có gì hay khối lượng của nó đến từ đâu ta cũng chưa chắc chắn | |
nguyên tử tuy nhỏ bé nhưng khi tìm hiểu về nó bạn càng thấy nó lớn |
No dataset card yet
- Downloads last month
- 15