Datasets:

enesyila
/

ota-bible-parallel

book_en stringclasses 2 values	book stringclasses 6 values	chapter int64 1 25	verse int64 1 71	verse_raw stringclasses 117 values	ref stringlengths 8 13	text stringlengths 26 324	source_region stringclasses 77 values	page int64 6 134	region int64 0 4	text_en stringlengths 33 279 ⌀	text_tr stringlengths 21 392 ⌀
Matthew	متّی	2	13	۱۳	Matthew 2:13	و انلر عزیمت ایتدکدن صكره اشته ربك ملکی یوسفه رویاده کورینوب دیدیکه قالق معصومی و اناسنی الوب مصره قاچ و بن سکا خبر ویرنجیه‌دك اوراده‌ مكث ايت زيرا هيرودس معصومی هلاك ايتمك ايچون ارايه‌جقدر	page_6_region_1.png	6	1	And when they were departed, behold, the angel of the Lord appeareth to Joseph in a dream, saying, Arise, and take the young child and his mother, and flee into Egypt, and be thou there until I bring thee word: for Herod will seek the young child to destroy him.	Yıldızbilimciler gittikten sonra Rabbin bir meleği Yusufa rüyada görünerek, ‹‹Kalk!›› dedi, ‹‹Çocukla annesini al, Mısıra kaç. Ben sana haber verinceye dek orada kal. Çünkü Hirodes öldürmek için çocuğu aratacak.››
Matthew	متّی	2	14	١۴	Matthew 2:14	اول دخي قالقوب معصومى و اناسنى كيجه‌ده الوب مصره عزيمت ايتدى	page_6_region_1.png	6	1	When he arose, he took the young child and his mother by night, and departed into Egypt:	Böylece Yusuf kalktı, aynı gece çocukla annesini alıp Mısıra doğru yola çıktı.
Matthew	متّی	2	15	١٥	Matthew 2:15	و هيرودس وفات ايدنجيه دكين اوراده مكث ایتدی تاكه ربك پیغمبر اغزی ايله سويلديكی سوز اتمام اولنه چون ديديكه بن اوغلی مصردن چاغردم	page_6_region_1.png	6	1	And was there until the death of Herod: that it might be fulfilled which was spoken of the Lord by the prophet, saying, Out of Egypt have I called my son.	Hirodesin ölümüne dek orada kaldı. Bu, Rabbin peygamber aracılığıyla bildirdiği şu söz yerine gelsin diye oldu: ‹‹Oğlumu Mısırdan çağırdım.››
Matthew	متّی	2	16	١٦	Matthew 2:16	او زمان هيرودس مجوسلردن استهزا اولنديغنى كورمكله پك غضبه كلدى و كوندروب بيت لحمده و جمله سنورلرنده اولان ایکی یاشنده و ایکی یاشندن اشاغی معصوملری مجوسلردن دقتله استخبار ايتديكى زمانه كوره قتل ايتدردى	page_6_region_1.png	6	1	Then Herod, when he saw that he was mocked of the wise men, was exceeding wroth, and sent forth, and slew all the children that were in Bethlehem, and in all the coasts thereof, from two years old and under, according to the time which he had diligently enquired of the wise men.	Hirodes, yıldızbilimciler tarafından aldatıldığını anlayınca çok öfkelendi. Onlardan öğrendiği vakti göz önüne alarak Beytlehem ve bütün yöresinde bulunan iki ve iki yaşından küçük erkek çocukların hepsini öldürttü.
Matthew	متّی	2	17	١٧	Matthew 2:17	او زمان يرميا پيغمبرك اغزى ايله دينلمش سوز اتمام اولندى چون ديديكه	page_6_region_1.png	6	1	Then was fulfilled that which was spoken by Jeremy the prophet, saying,	Böylelikle Peygamber Yeremya aracılığıyla bildirilen şu söz yerine gelmiş oldu:
Matthew	متّی	2	18	۱۸	Matthew 2:18	راماده بر اواز و فغان و اغلایش و عظیم فریاد اشیدلدی راحیل اوغللری ایچون اغلایوب تسلی بولمق استمزدی چون یوق اولدیلر	page_6_region_1.png	6	1	In Rama was there a voice heard, lamentation, and weeping, and great mourning, Rachel weeping for her children, and would not be comforted, because they are not.	‹‹Ramada bir ses duyuldu, Ağlayış ve acı feryat sesleri! Çocukları için ağlayan Rahel Avutulmak istemiyor. Çünkü onlar yok artık!››
Matthew	متّی	2	19	١٩	Matthew 2:19	و هيرودس وفات ايتدكدن صكره اشته ربك ملكى مصرده یوسفه رویاده‌ كورینوب	page_6_region_1.png	6	1	But when Herod was dead, behold, an angel of the Lord appeareth in a dream to Joseph in Egypt,	Hirodes öldükten sonra, Rabbin bir meleği Mısırda Yusufa rüyada görünerek, ‹‹Kalk!›› dedi, ‹‹Çocukla annesini al, İsraile dön. Çünkü çocuğun canına kıymak isteyenler öldü.››
Matthew	متّی	2	20	۲۰	Matthew 2:20	دیديكه‌ قالق معصومی و اناسنی ال و اسرائيل ولايتنه كيت زيرا معصومك جاننه قصد ايدنلر وفات ايتديلر	page_6_region_1.png	6	1	Saying, Arise, and take the young child and his mother, and go into the land of Israel: for they are dead which sought the young child’s life.	null
Matthew	متّی	2	21	٢١	Matthew 2:21	اول دخى قالقوب معصومى و اناسنى اله‌رق اسرائيل ولايتنه كتدى	page_6_region_1.png	6	1	And he arose, and took the young child and his mother, and came into the land of Israel.	Bunun üzerine Yusuf kalktı, çocukla annesini alıp İsraile döndü.
Matthew	متّی	2	22	٢٢	Matthew 2:22	اما يهودا ولايتنده آرخلاوس باباسی هيرودسك يرينه ملك اولديغنی اشتمكله اورايه وارمغه قورقدی و روياده اللهدن متنبه اولوب جليل سمتلرينه كتدى	page_6_region_1.png	6	1	But when he heard that Archelaus did reign in Judaea in the room of his father Herod, he was afraid to go thither: notwithstanding, being warned of God in a dream, he turned aside into the parts of Galilee:	Ama Yahudiyede Hirodesin yerine oğlu Arhelasın kral olduğunu duyunca oraya gitmekten korktu. Rüyada uyarılınca Celile bölgesine gitti.
Matthew	متّی	2	1	١	Matthew 2:1	اول دخی جمعیتلری کورمکله بر طاغه چیقدی و اوطوردیغنده انك شاکردلری یاننه کلدیلر	page_10_region_0.png	10	0	Now when Jesus was born in Bethlehem of Judaea in the days of Herod the king, behold, there came wise men from the east to Jerusalem,	İsanın Kral Hirodes devrinde Yahudiyenin Beytlehem Kentinde doğmasından sonra bazı yıldızbilimciler doğudan Yeruşalime gelip şöyle dediler: ‹‹Yahudilerin Kralı olarak doğan çocuk nerede? Doğuda Onun yıldızını gördük ve Ona tapınmaya geldik.››
Matthew	متّی	2	2	٢	Matthew 2:2	اول دخی اغزینی اچوب انلری تعلیم ایدرك ديديكه	page_10_region_0.png	10	0	Saying, Where is he that is born King of the Jews? for we have seen his star in the east, and are come to worship him.	null
Matthew	متّی	2	3	۳	Matthew 2:3	نه موتلو روحده فقير اولانلره زيرا كوكلرك ملكوتى انلركدر	page_10_region_0.png	10	0	When Herod the king had heard these things, he was troubled, and all Jerusalem with him.	Kral Hirodes bunu duyunca kendisi de bütün Yeruşalim halkı da tedirgin oldu.
Matthew	متّی	2	4	۴	Matthew 2:4	نه موتلو محزونلره زيرا متسلی اوله‌جقلردر	page_10_region_0.png	10	0	And when he had gathered all the chief priests and scribes of the people together, he demanded of them where Christ should be born.	Bütün başkâhinleri ve halkın din bilginlerini toplayarak onlara Mesihin nerede doğacağını sordu.
Matthew	متّی	2	5	٥	Matthew 2:5	نه موتلو حایملره زيرا انلر يری میراث ایده‌جكلردر	page_10_region_0.png	10	0	And they said unto him, In Bethlehem of Judaea: for thus it is written by the prophet,	‹‹Yahudiyenin Beytlehem Kentinde›› dediler. ‹‹Çünkü peygamber aracılığıyla şöyle yazılmıştır:
Matthew	متّی	2	6	٦	Matthew 2:6	نه موتلو عدالته اج و صوسز اولانلره زيرا انلر طوق اوله‌جقلر در	page_10_region_0.png	10	0	And thou Bethlehem, in the land of Juda, art not the least among the princes of Juda: for out of thee shall come a Governor, that shall rule my people Israel.	‹Ey sen, Yahudadaki Beytlehem, Yahuda önderleri arasında hiç de en önemsizi değilsin! Çünkü halkım İsraili güdecek önder Senden çıkacak.› ››
Matthew	متّی	2	7	۷	Matthew 2:7	نه موتلو مرحمتلولره زيرا انلره مرحمت اولنه	page_10_region_0.png	10	0	Then Herod, when he had privily called the wise men, enquired of them diligently what time the star appeared.	Bunun üzerine Hirodes yıldızbilimcileri gizlice çağırıp onlardan yıldızın göründüğü anı tam olarak öğrendi.
Matthew	متّی	2	8	۸	Matthew 2:8	نه موتلو پاك قلبلولره زيرا انلر اللهی كوره‌جكلردر	page_10_region_0.png	10	0	And he sent them to Bethlehem, and said, Go and search diligently for the young child; and when ye have found him, bring me word again, that I may come and worship him also.	‹‹Gidin, çocuğu dikkatle arayın, bulunca bana haber verin, ben de gelip Ona tapınayım›› diyerek onları Beytleheme gönderdi.
Matthew	متّی	2	9	۹	Matthew 2:9	نه موتلو صلح ایديجیلره زیرا انلره اللهك اوغللری دینله	page_10_region_0.png	10	0	When they had heard the king, they departed; and, lo, the star, which they saw in the east, went before them, till it came and stood over where the young child was.	Yıldızbilimciler, kralı dinledikten sonra yola çıktılar. Doğuda görmüş oldukları yıldız onlara yol gösteriyordu, çocuğun bulunduğu yerin üzerine varınca durdu.
Matthew	متّی	2	10	۱۰	Matthew 2:10	نه موتلو عدالت ایچون مطرود اولانلره زيرا كوكلرك ملكوتى انلرك در	page_10_region_0.png	10	0	When they saw the star, they rejoiced with exceeding great joy.	Yıldızı gördüklerinde olağanüstü bir sevinç duydular.
Matthew	متّی	2	11	١١	Matthew 2:11	ادملر سزى ذم ايليوب اطراد ايتدکلری و خلاف یره بنم ایچون علیهکزه هر درلو یرامز سوزی سويلدكلری زمان نه موتلو سزه	page_10_region_0.png	10	0	And when they were come into the house, they saw the young child with Mary his mother, and fell down, and worshipped him: and when they had opened their treasures, they presented unto him gifts; gold, and frankincense, and myrrh.	Eve girip çocuğu annesi Meryemle birlikte görünce yere kapanarak Ona tapındılar. Hazinelerini açıp Ona armağan olarak altın, günnük ve mür sundular.
Matthew	متّی	2	12	۱۲	Matthew 2:12	سونك و زياده‌سیله شاد اولك زيرا اجریكز كوكلرده چوق در چون سزدن اول اولان پیغمبرلری بویله اطراد ایلدیلر	page_10_region_0.png	10	0	And being warned of God in a dream that they should not return to Herod, they departed into their own country another way.	Sonra gördükleri bir düşte Hirodesin yanına dönmemeleri için uyarılınca ülkelerine başka yoldan döndüler.
Matthew	متّی	2	13	۱۳	Matthew 2:13	سز یرك طوزی سکز و اكر طوز طاتسز اولورسه نه ایله طوزلانور ارتق بر شى‌یه دكمز انجق طشره‌یه آتله و ادملردن پایمال اوله	page_10_region_0.png	10	0	And when they were departed, behold, the angel of the Lord appeareth to Joseph in a dream, saying, Arise, and take the young child and his mother, and flee into Egypt, and be thou there until I bring thee word: for Herod will seek the young child to destroy him.	Yıldızbilimciler gittikten sonra Rabbin bir meleği Yusufa rüyada görünerek, ‹‹Kalk!›› dedi, ‹‹Çocukla annesini al, Mısıra kaç. Ben sana haber verinceye dek orada kal. Çünkü Hirodes öldürmek için çocuğu aratacak.››
Matthew	متّی	2	14	۱۴	Matthew 2:14	سز دنیانك نوری سکز طاغ اوزرنده قورلمش شهر کیزلو اوله‌مز	page_10_region_0.png	10	0	When he arose, he took the young child and his mother by night, and departed into Egypt:	Böylece Yusuf kalktı, aynı gece çocukla annesini alıp Mısıra doğru yola çıktı.
Matthew	متّی	2	15	۱٥	Matthew 2:15	هم موم ياقوب انى كيله التنه قومازلر اما شمعدان اوزرينه قورلر و جمله اوده اولانلره ایدینلق ایدر	page_10_region_0.png	10	0	And was there until the death of Herod: that it might be fulfilled which was spoken of the Lord by the prophet, saying, Out of Egypt have I called my son.	Hirodesin ölümüne dek orada kaldı. Bu, Rabbin peygamber aracılığıyla bildirdiği şu söz yerine gelsin diye oldu: ‹‹Oğlumu Mısırdan çağırdım.››
Matthew	متّی	5	17	۱۷	Matthew 5:17	ظن ایتمیکز که بن شریعتی یا پیغمبرلری ابطال ایتمکه کلدم بن ابطال ایتمکه کلمدم اما اتمام ایتمکه کلدم	page_11_region_1.png	11	1	Think not that I am come to destroy the law, or the prophets: I am not come to destroy, but to fulfil.	‹‹Kutsal Yasayı ya da peygamberlerin sözlerini geçersiz kılmak için geldiğimi sanmayın. Ben geçersiz kılmaya değil, tamamlamaya geldim.
Matthew	متّی	5	18	۱۸	Matthew 5:18	زيرا حقا سزه ديرمکه ير و كوك زائل اولنجيه‌دك شريعتدن بر حرف ياخود بر نقطه بيله زائل اولماز تا هر شی اتمام اولنجیه‌دك	page_11_region_1.png	11	1	For verily I say unto you, Till heaven and earth pass, one jot or one tittle shall in no wise pass from the law, till all be fulfilled.	Size doğrusunu söyleyeyim, yer ve gök ortadan kalkmadan, her şey gerçekleşmeden, Kutsal Yasadan ufacık bir harf ya da bir nokta bile yok olmayacak.
Matthew	متّی	5	19	۱۹	Matthew 5:19	ایمدی هر کیم بو‌ اك كوچك امرلردن برینی فسخ ایدرسه و ادملره بویله اوكردرسه كوكلرك ملكوتنده اکا اك كوچك دینله اما هر کیم عمل ایدوب اوکردرسه کوکلرك ملكوتنده اکا اك بیوك دینله	page_11_region_1.png	11	1	Whosoever therefore shall break one of these least commandments, and shall teach men so, he shall be called the least in the kingdom of heaven: but whosoever shall do and teach them, the same shall be called great in the kingdom of heaven.	Bu nedenle, bu buyrukların en küçüğünden birini kim çiğner ve başkalarına öyle öğretirse, Göklerin Egemenliğinde en küçük sayılacak. Ama bu buyrukları kim yerine getirir ve başkalarına öğretirse, Göklerin Egemenliğinde büyük sayılacak.
Matthew	متّی	5	20	۲۰	Matthew 5:20	زيرا بن سزه ديرمكه اكر عدالتكز كاتبلرك و فريسيلرك عدالتندن زياده لولمازسه هيچ بر صورتله كوكلرك ملكوتنه كيرمزسكز	page_11_region_1.png	11	1	For I say unto you, That except your righteousness shall exceed the righteousness of the scribes and Pharisees, ye shall in no case enter into the kingdom of heaven.	Size şunu söyleyeyim: Doğruluğunuz din bilginleriyle Ferisilerinkini aşmadıkça, Göklerin Egemenliğine asla giremezsiniz!››
Matthew	متّی	5	21	٢١	Matthew 5:21	اشتديكز كه متقدمینه دینلمشدر قتل ایتمه و هر کیم قتل ایدرسه دینونته مستحق اوله	page_11_region_1.png	11	1	Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not kill; and whosoever shall kill shall be in danger of the judgment:	‹‹Atalarımıza, ‹Adam öldürmeyeceksin. Öldüren yargılanacak› dendiğini duydunuz.
Matthew	متّی	5	22	۲۲	Matthew 5:22	اما بن سزه دیرمکه هر کیم کندی قرنداشنه سببسز انجینورسه دینونته مستحق اوله و هر کیم قرنداشنه راقه دیه‌جك اولورسه محفله مستحق اوله و هر کیم اکا دلی دیرسه جهنم اتشنه مستحق اوله	page_11_region_1.png	11	1	But I say unto you, That whosoever is angry with his brother without a cause shall be in danger of the judgment: and whosoever shall say to his brother, Raca, shall be in danger of the council: but whosoever shall say, Thou fool, shall be in danger of hell fire.	Ama ben size diyorum ki, kardeşine öfkelenen herkes yargılanacaktır. Kim kardeşine aşağılayıcı bir söz söylerse, Yüksek Kurulda yargılanacaktır. Kim kardeşine ahmak derse, cehennem ateşini hak edecektir.
Matthew	متّی	5	23	۲۳	Matthew 5:23	ایمدی اکر سن مذبح اوزرینه قربانکی تقریب ایدرسه‌ك و اوراده خاطریکه كلورسه كه سنك علهكه قرنداشكك بر نسنه‌سی وار	page_11_region_1.png	11	1	Therefore if thou bring thy gift to the altar, and there rememberest that thy brother hath ought against thee;	Bu yüzden, sunakta adak sunarken kardeşinin sana karşı bir şikâyeti olduğunu anımsarsan, adağını orada, sunağın önünde bırak, git önce kardeşinle barış; sonra gelip adağını sun.
Matthew	متّی	5	24	٢۴	Matthew 5:24	اوراده قربانکی مذبح اوكنده براق و واروب اول قرنداشك ايله بارش اندن صكره كل قربانكی تقريب ایله	page_11_region_1.png	11	1	Leave there thy gift before the altar, and go thy way; first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.	null
Matthew	متّی	5	25	٢٥	Matthew 5:25	تیز خصمك ایله سن انك ایله یولده ایکن امتزاج ایله بر زمانده خصم سنی قاضی‌یه ویرمیه قاضى دخی سنی عسسه ویرمیوب زندانه القا اولمیه‌سن	page_11_region_1.png	11	1	Agree with thine adversary quickly, whiles thou art in the way with him; lest at any time the adversary deliver thee to the judge, and the judge deliver thee to the officer, and thou be cast into prison.	Senden davacı olanla daha yoldayken çabucak anlaş. Yoksa o seni yargıca, yargıç da gardiyana teslim edebilir; sonunda da hapse atılabilirsin.
Matthew	متّی	5	26	٢٦	Matthew 5:26	حقا بن سکا دیرمکه تا صوك منقری ادا ایتمینجه اورادن هیچ بر طریقله چیقه‌مزسن	page_11_region_1.png	11	1	Verily I say unto thee, Thou shalt by no means come out thence, till thou hast paid the uttermost farthing.	Sana doğrusunu söyleyeyim, borcunun son kuruşunu ödemeden oradan asla çıkamazsın.››
Matthew	متّی	5	27	۲۷	Matthew 5:27	اشتديكز كه متقدمینه دینلمشدر زنا ایتمیه‌سن	page_11_region_1.png	11	1	Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not commit adultery:	‹‹ ‹Zina etmeyeceksin› dendiğini duydunuz.
Matthew	متّی	5	28	۲۸	Matthew 5:28	اما بن سزه دیرمکه هر کیم بر عورته شهوت ایله باقارسه هنوز قلبنده انك ایله زنا ایتمشدر	page_11_region_1.png	11	1	But I say unto you, That whosoever looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart.	Ama ben size diyorum ki, bir kadına şehvetle bakan her adam, yüreğinde o kadınla zina etmiş olur.
Matthew	متّي	5	30	۳۰	Matthew 5:30	و اکر صاغ الك سكا معثرت اولسه انى كسوب سندن دفع ايت زيرا بر عضوكك ضایع اولمسی بتون جسدك جهنمه القا اولمه‌دن سکا اولی در	page_12_region_1.png	12	1	And if thy right hand offend thee, cut if off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.	Eğer sağ elin günah işlemene neden olursa, onu kes at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, bütün vücudunun cehenneme gitmesinden iyidir.
Matthew	متّي	5	31	۳۱	Matthew 5:31	و منقولدر که هر کیم کندی زوجه‌سنی بوشارسه اکا بر طلاق نامه ویرسون	page_12_region_1.png	12	1	It hath been said, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:	‹‹ ‹Kim karısını boşarsa ona boşanma belgesi versin› denmiştir.
Matthew	متّي	5	32	۳۲	Matthew 5:32	اما بن سزه ديرمكه هر كيم عورتنى زانيلك سببى يوق ايكن بوشارسه انى زانيه ایدر و هر کیم بوشانمشی تزوج ایدرسه ارتکاب زنا ایدر	page_12_region_1.png	12	1	But I say unto you, That whosoever shall put away his wife, saving for the cause of fornication, causeth her to commit adultery: and whosoever shall marry her that is divorced committeth adultery.	Ama ben size diyorum ki, karısını fuhuş dışında bir nedenle boşayan onu zinaya itmiş olur. Boşanmış bir kadınla evlenen de zina etmiş olur.››
Matthew	متّي	5	33	۳۳	Matthew 5:33	و دخی اشتديكز كه متقدمینه دینلمشدر یالان یره آند ایچمه اما آند ایچديكك شی‌يی ربه ادا ایله	page_12_region_1.png	12	1	Again, ye have heard that it hath been said by them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:	‹‹Yine atalarımıza, ‹Yalan yere ant içmeyeceksin, ama Rabbin önünde içtiğin antları yerine getireceksin› dendiğini duydunuz.
Matthew	متّي	5	34	۳۴	Matthew 5:34	اما بن سزه دیرمکه بالکلیه آند ایچميك نه‌ده سما ایله زيرا اللهك تختى در	page_12_region_1.png	12	1	But I say unto you, Swear not at all; neither by heaven; for it is God’s throne:	Oysa ben size diyorum ki, hiç ant içmeyin: Ne gök üzerine, çünkü orası Tanrının tahtıdır; ne yer üzerine, çünkü orası Onun ayak taburesidir; ne de Yeruşalim üzerine, çünkü orası Büyük Kralın kentidir.
Matthew	متّي	5	35	۳٥	Matthew 5:35	نه‌ده ير ايله زيرا اياقلرينك بصامغى در نه ده اورشليم ايله زيرا عظيم ملكك شهريدر	page_12_region_1.png	12	1	Nor by the earth; for it is his footstool: neither by Jerusalem; for it is the city of the great King.	null
Matthew	متّي	5	36	۳٦	Matthew 5:36	و دخى باشك ايله آند ایچمه زيرا سن صاچكك بر قیلنی اق یا قره ایتمکه قادر دكلسن	page_12_region_1.png	12	1	Neither shalt thou swear by thy head, because thou canst not make one hair white or black.	Başınızın üzerine de ant içmeyin. Çünkü saçınızın tek telini ak ya da kara edemezsiniz.
Matthew	متّي	5	37	۳۷	Matthew 5:37	اما سوزيكز اوت اوت يوق يوق اولسون زيرا بونلردن زياده اولان شريردن در	page_12_region_1.png	12	1	But let your communication be, Yea, yea; Nay, nay: for whatsoever is more than these cometh of evil.	‹Evet›iniz evet, ‹hayır›ınız hayır olsun. Bundan fazlası Şeytandandır.››
Matthew	متّي	5	38	۳۸	Matthew 5:38	اشتديكز كه منقولدر كوز ايچون كوز و ديش ايچون ديش	page_12_region_1.png	12	1	Ye have heard that it hath been said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:	‹‹ ‹Göze göz, dişe diş› dendiğini duydunuz.
Matthew	متّي	5	39	۳۹	Matthew 5:39	اما بن سزه ديرمکه شريره مقاومت ايتميك لكن هر كيم سنك صاغ يكاغكه اوررسه اکا او برینی دخی دوندر	page_12_region_1.png	12	1	But I say unto you, That ye resist not evil: but whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also.	Ama ben size diyorum ki, kötüye karşı direnmeyin. Sağ yanağınıza bir tokat atana öbür yanağınızı da çevirin.
Matthew	متّي	5	40	۴۰	Matthew 5:40	و بر کیمسه سنکله جکشمك استیوب قفتانکی المق استرسه اکا قپودیکی دخی ویر	page_12_region_1.png	12	1	And if any man will sue thee at the law, and take away thy coat, let him have thy cloke also.	Size karşı davacı olup mintanınızı almak isteyene abanızı da verin.
Matthew	متّي	5	41	۴۱	Matthew 5:41	و هر کیم سنی بر میل یوله انقریه‌یه طوتارسه ایکی میل انکله کیت	page_12_region_1.png	12	1	And whosoever shall compel thee to go a mile, go with him twain.	Sizi bin adım yol yürümeye zorlayanla iki bin adım yürüyün.
Matthew	متّي	5	42	۴۲	Matthew 5:42	سندن دیله‌ینه ویر و سندن استقراض ایدنه دريغ ایلمه	page_12_region_1.png	12	1	Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away.	Sizden bir şey dileyene verin, sizden ödünç isteyeni geri çevirmeyin.››
Matthew	متّي	5	43	۴۳	Matthew 5:43	اشتديكز كه منقولدر قوكشوكی سوه‌سن و دشمنکه بغض ایده‌سن	page_12_region_1.png	12	1	Ye have heard that it hath been said, Thou shalt love thy neighbour, and hate thine enemy.	‹‹ ‹Komşunu seveceksin, düşmanından nefret edeceksin› dendiğini duydunuz.
Matthew	متّي	5	44	۴۴	Matthew 5:44	اما بن سزه دیرمکه دشمنلریکزی سویك سزه بد دعا ایدنلره خير دعا ایلیك سزه بغض ایدنلره ایولك ایلیك و سزه اذیت ایدنلر ایچون یالوارك	page_12_region_1.png	12	1	But I say unto you, Love your enemies, bless them that curse you, do good to them that hate you, and pray for them which despitefully use you, and persecute you;	Ama ben size diyorum ki, düşmanlarınızı sevin, size zulmedenler için dua edin.
Matthew	متّي	5	46	۴٦	Matthew 5:46	زيرا اكر سز سزی سونلری سورسه‌كز سزه نه اجر اولور كمركجیلر دخی بونى ایتمزلرمی	page_13_region_1.png	13	1	For if ye love them which love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?	Eğer yalnız sizi sevenleri severseniz, ne ödülünüz olur? Vergi görevlileri de öyle yapmıyor mu?
Matthew	متّي	5	47	۴۷	Matthew 5:47	و اكر یالكز قرنداشلریكزه سلام ویررسه‌كز نه افضل نسنه ایدرسكز كمركجیلر دخى بویله ایتمزلرمی	page_13_region_1.png	13	1	And if ye salute your brethren only, what do ye more than others? do not even the publicans so?	Yalnız kardeşlerinize selam verirseniz, fazladan ne yapmış olursunuz? Putperestler de öyle yapmıyor mu?
Matthew	متّي	5	2	٢	Matthew 5:2	انك ايچون صدقه ويرديكك زمان اوككده بورو چالمه نيجه كه ادملردن مدح اولنمق ايچون مراییلر جماعتلرده و سوقاقلرده ایدرلر حقا سزه دیرمکه ارتق جزالرینی بولمشلردر	page_13_region_3.png	13	3	And he opened his mouth, and taught them, saying,	İsa konuşmaya başlayıp onlara şunları öğretti:
Matthew	متّي	5	3	۳	Matthew 5:3	اما صدقه ويرديكك زمان صول الك صاغ الكك ايتديكنى بلمسون	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are the poor in spirit: for theirs is the kingdom of heaven.	‹‹Ne mutlu ruhta yoksul olanlara! Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.
Matthew	متّي	5	4	۴	Matthew 5:4	تا كه صدقه‌ك كيزلوده اوله و كيزلوده كورن باباك سنى اشكاره مكافات ايليه	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are they that mourn: for they shall be comforted.	Ne mutlu yaslı olanlara! Çünkü onlar teselli edilecekler.
Matthew	متّي	5	5	٥	Matthew 5:5	و دعا ايتديكك زمان مراييلر كبى اولمه زيرا انلر ادملره كورنمك ايچون جماعتلرده و سوقاقلرك كوشه‌لرنده طوروب دعا ايتمكى سورلر حقا سزه ديرمكه ارتق جزالرینی بولمشلر در	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are the meek: for they shall inherit the earth.	Ne mutlu yumuşak huylu olanlara! Çünkü onlar yeryüzünü miras alacaklar.
Matthew	متّي	5	6	٦	Matthew 5:6	اما سن دعا ايتديكك زمان کندی اوطه‌که کیر و قپوکی قپا و کیزلوده اولان باباکه دعا ایله و کیزلوده كورن باباك سنی اشکاره مکافات ایلیه	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are they which do hunger and thirst after righteousness: for they shall be filled.	Ne mutlu doğruluğa acıkıp susayanlara! Çünkü onlar doyurulacaklar.
Matthew	متّي	5	7	۷	Matthew 5:7	و دعا ایتدیككز زمان زندیقلر کبى بيهوده سوز چوغلتماك زيرا انلر ظن ايدرلر كه چوق سويلدكلرى ايچون مستجاب اوله‌جقلردر	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are the merciful: for they shall obtain mercy.	Ne mutlu merhametli olanlara! Çünkü onlar merhamet bulacaklar.
Matthew	متّي	5	8	۸	Matthew 5:8	ایمدی انلره بکزه‌میه‌سکز زيرا باباکز سز اندن استمزدن اول حاجتلریکزی بیلور	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are the pure in heart: for they shall see God.	Ne mutlu yüreği temiz olanlara! Çünkü onlar Tanrıyı görecekler.
Matthew	متّي	5	9	۹	Matthew 5:9	ایمدی سز بو منوال اوزره دعا ایلیه‌سکز ای کوكلرده اولان بابامز اسمك مقدس اولسون	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are the peacemakers: for they shall be called the children of God.	Ne mutlu barışı sağlayanlara! Çünkü onlara Tanrı oğulları denecek.
Matthew	متّي	5	10	۱۰	Matthew 5:10	ملكوتك كلسون مرادك كوكده نیجه ایسه یرده دخی بویله اولسون	page_13_region_3.png	13	3	Blessed are they which are persecuted for righteousness sake: for theirs is the kingdom of heaven.	Ne mutlu doğruluk uğruna zulüm görenlere! Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.
Matthew	متّى	6	12	۱۲	Matthew 6:12	و بزه صوچلریمزی باغشله نیجه که بز دخی بزه صوچلو اولانلری باغشلرز	page_14_region_1.png	14	1	And forgive us our debts, as we forgive our debtors.	Bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi, Sen de bizim suçlarımızı bağışla.
Matthew	متّى	6	13	۱۳	Matthew 6:13	و بزى اغوايه ادخال ايتمه الا بزى شريردن قورتار چون ملكوت و قدرت و عزت ابداََ سنکدر آمین	page_14_region_1.png	14	1	And lead us not into temptation, but deliver us from evil: For thine is the kingdom, and the power, and the glory, for ever. Amen.	Ayartılmamıza izin verme. Bizi kötü olandan kurtar. Çünkü egemenlik, güç ve yücelik Sonsuzlara dek senindir! Amin›.
Matthew	متّى	6	14	۱۴	Matthew 6:14	زيرا اکر سز ادملره صوچلرینی باغشلرسه‌كز سماوی باباكز دخی سزه باغشلیه	page_14_region_1.png	14	1	For if ye forgive men their trespasses, your heavenly Father will also forgive you:	‹‹Başkalarının suçlarını bağışlarsanız, göksel Babanız da sizin suçlarınızı bağışlar.
Matthew	متّى	6	15	۱٥	Matthew 6:15	اما اکر سز ادملره صوچلرینی باغشلامزسه‌‌کز باباکز دخی سزه باغشلامیه	page_14_region_1.png	14	1	But if ye forgive not men their trespasses, neither will your Father forgive your trespasses.	Ama siz başkalarının suçlarını bağışlamazsanız, Babanız da sizin suçlarınızı bağışlamaz.››
Matthew	متّى	6	16	١٦	Matthew 6:16	و اوروج طوتدیغكز زمان مراييلر كبی چهره‌لریكزی محزون كوسترميك زيرا ادملره اوروجلو كوزنمك ايچون سيمالرينى عبوس طوتارلر حقا سزه ديرمكه ارتق جزالرینی بولمشلر در	page_14_region_1.png	14	1	Moreover when ye fast, be not, as the hypocrites, of a sad countenance: for they disfigure their faces, that they may appear unto men to fast. Verily I say unto you, They have their reward.	‹‹Oruç tuttuğunuz zaman, ikiyüzlüler gibi surat asmayın. Onlar oruç tuttuklarını insanlara belli etmek için kendilerine perişan bir görünüm verirler. Size doğrusunu söyleyeyim, onlar ödüllerini almışlardır.
Matthew	متّى	6	17	۱۷	Matthew 6:17	اما سن اوروج طوتدیغك زمان باشکی تدهین ایت و یوزیکی یايقه	page_14_region_1.png	14	1	But thou, when thou fastest, anoint thine head, and wash thy face;	Siz oruç tuttuğunuz zaman, başınıza yağ sürüp yüzünüzü yıkayın.
Matthew	متّى	6	18	۱۸	Matthew 6:18	تا که ادملره اوروجلو کورنمیه‌سن اما کیزلوده اولان باباكه و كيزلوده كورن باباك سنی اشكاره مكافات ايليه	page_14_region_1.png	14	1	That thou appear not unto men to fast, but unto thy Father which is in secret: and thy Father, which seeth in secret, shall reward thee openly.	Öyle ki, insanlara değil, gizlide olan Babanıza oruçlu görünesiniz. Gizlilik içinde yapılanı gören Babanız sizi ödüllendirecektir.››
Matthew	متّى	6	19	١٩	Matthew 6:19	كنديكز ايچون يرده خزينه‌لر صقلاميك كه اوراده كوه و پاس ير و اورايى خرسزلر قازوب استراق ایدرلر	page_14_region_1.png	14	1	Lay not up for yourselves treasures upon earth, where moth and rust doth corrupt, and where thieves break through and steal:	‹‹Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada güve ve pas onları yiyip bitirir, hırsızlar da girip çalarlar.
Matthew	متّى	6	20	۲۰	Matthew 6:20	اما کندیکز ایچون خزینه‌لر کوکده صقلایك که اوراده نه كوه نه پاس ير و اورايی خرسزلر قازوب استراق ایتمزلر	page_14_region_1.png	14	1	But lay up for yourselves treasures in heaven, where neither moth nor rust doth corrupt, and where thieves do not break through nor steal:	Bunun yerine kendinize gökte hazineler biriktirin. Orada ne güve ne pas onları yiyip bitirir, ne de hırsızlar girip çalar.
Matthew	متّى	6	21	۲۱	Matthew 6:21	زيرا خزینه‌كز نره‌ده ایسه قلبكز دخی اوراده اوله‌جقدر	page_14_region_1.png	14	1	For where your treasure is, there will your heart be also.	Hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacaktır.
Matthew	متّى	6	22	۲۲	Matthew 6:22	جسدك چراغی کوز در و اکر كوزك صاف ایسه بتون جسدك منور اولور	page_14_region_1.png	14	1	The light of the body is the eye: if therefore thine eye be single, thy whole body shall be full of light.	‹‹Bedenin ışığı gözdür. Gözünüz sağlamsa, bütün bedeniniz aydınlık olur.
Matthew	متّى	6	23	۲۳	Matthew 6:23	و اكر کوزك مشوش ایسه بتون جسدك ظلام اوله‌جقدر ایمدی اكر سنده اولان نور ظلمت ایسه اول ظلمت نه قدر اولمق كركدر	page_14_region_1.png	14	1	But if thine eye be evil, thy whole body shall be full of darkness. If therefore the light that is in thee be darkness, how great is that darkness!	Gözünüz bozuksa, bütün bedeniniz karanlık olur. Buna göre, içinizdeki ‹ışık› karanlıksa, ne korkunçtur o karanlık!
Matthew	متّى	6	24	٢۴	Matthew 6:24	ايكى اغايه خدمت ايتمكه كيمسه قادر دكلدر زيرا يا بريسنه بغض ايدوب او بريسنى سوه يا بريسنه ملازمت ایدوب او بریسنی تحقیق ایلیه سز هم اللهه هم ماله خدمت ایتمکه قادر دکلسز	page_14_region_1.png	14	1	No man can serve two masters: for either he will hate the one, and love the other; or else he will hold to the one, and despise the other. Ye cannot serve God and mammon.	‹‹Hiç kimse iki efendiye kulluk edemez. Ya birinden nefret edip öbürünü sever, ya da birine bağlanıp öbürünü hor görür. Siz hem Tanrıya, hem de paraya kulluk edemezsiniz.››
Matthew	متّى	6	25	٢٥	Matthew 6:25	انك ايچون سزه ديرمکه جانکز ايچون نه ييه‌جکز و نه ايچه‌جکز و جسديكز ايچون نه كيه‌جكز ديو قساوت چكميك جان طعامدن و جسد لباسدن اولی دکلمیدر	page_14_region_1.png	14	1	Therefore I say unto you, Take no thought for your life, what ye shall eat, or what ye shall drink; nor yet for your body, what ye shall put on. Is not the life more than meat, and the body than raiment?	‹‹Bu nedenle size şunu söylüyorum: ‹Ne yiyip ne içeceğiz?› diye canınız için, ‹Ne giyeceğiz?› diye bedeniniz için kaygılanmayın. Can yiyecekten, beden de giyecekten daha önemli değil mi?
Matthew	متّى	6	1	١	Matthew 6:1	حکم ایتمیك که سزه دخی حکم اولنمیه	page_15_region_2.png	15	2	Take heed that ye do not your alms before men, to be seen of them: otherwise ye have no reward of your Father which is in heaven.	‹‹Doğruluğunuzu insanların gözü önünde gösteriş amacıyla sergilemekten kaçının. Yoksa göklerdeki Babanızdan ödül alamazsınız.
Matthew	متّى	6	2	٢	Matthew 6:2	زيرا ايتديککز حکم ایله محکوم اولورسكز و اولچديككز اولچك ايله ينه سزه اولچيله	page_15_region_2.png	15	2	Therefore when thou doest thine alms, do not sound a trumpet before thee, as the hypocrites do in the synagogues and in the streets, that they may have glory of men. Verily I say unto you, They have their reward.	‹‹Bu nedenle, birisine sadaka verirken bunu borazan çaldırarak ilan etmeyin. İkiyüzlüler, insanların övgüsünü kazanmak için havralarda ve sokaklarda böyle yaparlar. Size doğrusunu söyleyeyim, onlar ödüllerini almışlardır.
Matthew	متّى	6	3	۳	Matthew 6:3	نيچون قرنداشكك كوزنده اولان چوپه باقرسك و كندى كوزكده اولان مرتكى ملاحظه ایتمزسك	page_15_region_2.png	15	2	But when thou doest alms, let not thy left hand know what thy right hand doeth:	Siz sadaka verirken, sol eliniz sağ elinizin ne yaptığını bilmesin.
Matthew	متّى	6	4	۴	Matthew 6:4	یاخود قرنداشکه نه وجهله دیرسنکه قو بنی کوزكدن چوپى چيقاره‌يم و اشته سنك كندى كوزكده مرتك وار	page_15_region_2.png	15	2	That thine alms may be in secret: and thy Father which seeth in secret himself shall reward thee openly.	Öyle ki, verdiğiniz sadaka gizli kalsın. Gizlice yapılanı gören Babanız sizi ödüllendirecektir.››
Matthew	متّى	6	5	٥	Matthew 6:5	ای منافق اول سنك كندی كوزكدن مرتكى چيقار و بعده قرنداشكك كوزندن چوپى اشكارا چیقارمغه كوره‌سن	page_15_region_2.png	15	2	And when thou prayest, thou shalt not be as the hypocrites are: for they love to pray standing in the synagogues and in the corners of the streets, that they may be seen of men. Verily I say unto you, They have their reward.	‹‹Dua ettiğiniz zaman ikiyüzlüler gibi olmayın. Onlar, herkes kendilerini görsün diye havralarda ve caddelerin köşe başlarında dikilip dua etmekten zevk alırlar. Size doğrusunu söyleyeyim, onlar ödüllerini almışlardır.
Matthew	متّى	6	27	٢٧	Matthew 6:27	و سزدن كيمدر كه قساوت چكمكله كندى اندامنه بر ذراع قاتمغه قادر اوله	page_15_region_3.png	15	3	Which of you by taking thought can add one cubit unto his stature?	Hangi biriniz kaygılanmakla ömrünü bir anlık uzatabilir?
Matthew	متّى	6	28	٢٨	Matthew 6:28	و لباس ايچون نه قساوت چكرسكز طرلانك زنبقلرينه دقتله باقك نیجه بیورلر انلر نه چالشورلر نه اكررلر	page_15_region_3.png	15	3	And why take ye thought for raiment? Consider the lilies of the field, how they grow; they toil not, neither do they spin:	Giyecek konusunda neden kaygılanıyorsunuz? Kır zambaklarının nasıl büyüdüğüne bakın! Ne çalışırlar, ne de iplik eğirirler.
Matthew	متّى	6	29	٢٩	Matthew 6:29	و سزه ینه دیرمکه سلیمان بيله جمله كندى فخرى ايله بونلرك بريسى كبى كينمش دكل ايدى	page_15_region_3.png	15	3	And yet I say unto you, That even Solomon in all his glory was not arrayed like one of these.	Ama size şunu söyleyeyim, bütün görkemine karşın Süleyman bile bunlardan biri gibi giyinmiş değildi.
Matthew	متّى	6	30	۳۰	Matthew 6:30	ايمدى اكر الله طرلانك اوتنى كه بو كون موجود اولوب يارين فرونه القا اولنور بو وجهله اکسا ایدرسه ای ایمانی قلیل ادملر سزی دخی زیاده اکسا ایتمزمی	page_15_region_3.png	15	3	Wherefore, if God so clothe the grass of the field, which to day is, and to morrow is cast into the oven, shall he not much more clothe you, O ye of little faith?	Bugün var olup yarın ocağa atılacak olan kır otunu böyle giydiren Tanrının sizi de giydireceği çok daha kesin değil mi, ey kıt imanlılar?
Matthew	متّى	6	31	۳۱	Matthew 6:31	ایمدی نه يیه‌جکز نه ایچه‌جکز نه تلبس ایده‌جکز ديو قساوت چکمیك	page_15_region_3.png	15	3	Therefore take no thought, saying, What shall we eat? or, What shall we drink? or, Wherewithal shall we be clothed?	‹‹Öyleyse, ‹Ne yiyeceğiz?› ‹Ne içeceğiz?› ya da ‹Ne giyeceğiz?› diyerek kaygılanmayın.
Matthew	متّى	6	32	۳۲	Matthew 6:32	چون بو جمله نسنه‌لری بتپرستلر طلب ایدرلر زیرا سماوی باباکز بلور كه بو جمله نسنه‌لر سزه لازمدر	page_15_region_3.png	15	3	(For after all these things do the Gentiles seek:) for your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things.	Uluslar hep bu şeylerin peşinden giderler. Oysa göksel Babanız bütün bunlara gereksinmeniz olduğunu bilir.
Matthew	متّى	6	33	۳۳	Matthew 6:33	اما ابتدا اللهك ملكوتنى و انك عدالتنی طلب ایدك و جمله بو نسنه‌لر سزه ضم اولنه	page_15_region_3.png	15	3	But seek ye first the kingdom of God, and his righteousness; and all these things shall be added unto you.	Siz öncelikle Onun egemenliğinin ve doğruluğunun ardından gidin, o zaman size bütün bunlar da verilecektir.
Matthew	متّی	7	7	۷	Matthew 7:7	استدعا ایدك و سزه ویريله ارايك و بولورسکز دق باب ایدك و سزه اچيله	page_16_region_1.png	16	1	Ask, and it shall be given you; seek, and ye shall find; knock, and it shall be opened unto you:	‹‹Dileyin, size verilecek; arayın, bulacaksınız; kapıyı çalın, size açılacaktır.
Matthew	متّی	7	8	٨	Matthew 7:8	زيرا هر استدعا ايدن الور و ارايان بولور و دق باب ایدنه اچیلور	page_16_region_1.png	16	1	For every one that asketh receiveth; and he that seeketh findeth; and to him that knocketh it shall be opened.	Çünkü her dileyen alır, arayan bulur, kapı çalana açılır.
Matthew	متّی	7	9	٩	Matthew 7:9	یاخود اراکزده نه مقوله ادم وار در که اکر اوغلی اندن اتمك استسه اکا طاش ویره	page_16_region_1.png	16	1	Or what man is there of you, whom if his son ask bread, will he give him a stone?	Hanginiz kendisinden ekmek isteyen oğluna taş verir?
Matthew	متّی	7	10	۱۰	Matthew 7:10	و بر بالق استسه اکا ییلان ویره	page_16_region_1.png	16	1	Or if he ask a fish, will he give him a serpent?	Ya da balık isterse yılan verir?
Matthew	متّی	7	11	۱۱	Matthew 7:11	ایمدی اکر سز یرامز ایسه‌‌کز اوغللریکزه ایو بخششلر ویرمکی بیلك کوكلرده اولان باباکز اندن استدعا ایدنلره نه قدر زیاده ایو نسنه‌لر ویره‌جکدر	page_16_region_1.png	16	1	If ye then, being evil, know how to give good gifts unto your children, how much more shall your Father which is in heaven give good things to them that ask him?	Sizler kötü yürekli olduğunuz halde çocuklarınıza güzel armağanlar vermeyi biliyorsanız, göklerdeki Babanızın, kendisinden dileyenlere güzel armağanlar vereceği çok daha kesin değil mi?
Matthew	متّی	7	12	۱۲	Matthew 7:12	ایمدی هر نه استرسه‌كز كه ادملر سزه ایده‌لر سز دخى انلره بويله ايليك زيرا شريعت و پیغمبرلر بو در	page_16_region_1.png	16	1	Therefore all things whatsoever ye would that men should do to you, do ye even so to them: for this is the law and the prophets.	‹‹İnsanların size nasıl davranmasını istiyorsanız, siz de onlara öyle davranın. Çünkü Kutsal Yasanın ve peygamberlerin söylediği budur.››
Matthew	متّی	7	13	۱۳	Matthew 7:13	طار قپودن کیرك زیرا هلاكه كوترن قپو كنش و طریق واسعدر و چوغی اندن کیررلر	page_16_region_1.png	16	1	Enter ye in at the strait gate: for wide is the gate, and broad is the way, that leadeth to destruction, and many there be which go in thereat:	‹‹Dar kapıdan girin. Çünkü yıkıma götüren kapı geniş ve yol enlidir. Bu kapıdan girenler çoktur.
Matthew	متّی	7	14	۱۴	Matthew 7:14	زيرا حیاته کوترن قپو طار و انسز یولدر و انی بولانلر از در	page_16_region_1.png	16	1	Because strait is the gate, and narrow is the way, which leadeth unto life, and few there be that find it.	Oysa yaşama götüren kapı dar, yol da çetindir. Bu yolu bulanlar azdır.››
Matthew	متّی	7	15	۱٥	Matthew 7:15	و کاذب پیغمبرلردن صاقنك سزه قویون لباسنده کلورلر اما باطناً یرتیجی قورت درلر	page_16_region_1.png	16	1	Beware of false prophets, which come to you in sheep’s clothing, but inwardly they are ravening wolves.	‹‹Sahte peygamberlerden sakının! Onlar size kuzu postuna bürünerek yaklaşırlar, ama özde yırtıcı kurtlardır.
Matthew	متّی	7	16	۱٦	Matthew 7:16	انلری کندی میوه‌لرندن بله‌سز ديكنلردن اوزوم يا دوه ديكنلرندن انجير دوشيلورمى	page_16_region_1.png	16	1	Ye shall know them by their fruits. Do men gather grapes of thorns, or figs of thistles?	Onları meyvelerinden tanıyacaksınız. Dikenli bitkilerden üzüm, devedikenlerinden incir toplanabilir mi?
Matthew	متّی	7	17	۱۷	Matthew 7:17	هر ايو اغاج دخی بویله ایو میوه‌لر حصوله کتورر اما فنا اغاج فنا میوه‌لر حصوله کتورر	page_16_region_1.png	16	1	Even so every good tree bringeth forth good fruit; but a corrupt tree bringeth forth evil fruit.	Bunun gibi, her iyi ağaç iyi meyve verir, kötü ağaç ise kötü meyve verir.

End of preview. Expand in Data Studio

Ottoman–Turkish–English Parallel New Testament Corpus

This repository is a verse-aligned parallel corpus for Ottoman Turkish (Perso-Arabic original script) with English and modern Turkish reference translations. It is intended for training and evaluating translation models for Ottoman Turkish, a low-resource historical language.

Source language: Ottoman Turkish (ota), Perso-Arabic script
Target languages: English (en), modern Turkish (tr)
Unit of alignment: a single New Testemanet verse
Size: 806 verses
Data source data source for English and Turkish is here. Ottoman Turkish text comes from 1757 edition, vol 2. The final transcription for Ottoman Turkish data belongs to me.

What each record contains

Each item in the JSON array is one verse:

Field	Type	Description
`book_en`	string	Book name in English (e.g. `Matthew`).
`book`	string	Book name as printed in the Ottoman source (e.g. `متّی`).
`chapter`	int	Chapter number.
`verse`	int	Verse number (normalised to Western digits).
`verse_raw`	string	Verse number (Arabic-Indic / Persian digits).
`ref`	string	Canonical reference, e.g. `Matthew 2:13`. Join key across languages.
`text`	string	Ottoman Turkish verse text (Arabic script).
`text_en`	string \| null	English reference (King James Version).
`text_tr`	string \| null	Modern Turkish reference.
`source_region`	string	Layout region the verse came from (`page_<P>_region_<R>.png`).
`page`	int	Source page number.
`region`	int	Region (paragraph) index on the page.

Note: book name sometimes changes in the Ottoman source like a şedde is missing or sin is replaced with şın. source_region is not important for this data. You can ignore for now. Later, I plan to share the layout data as well so you can get the image of the line later once I share the layout data.

Example

{
  "book_en": "Matthew",
  "book": "متّی",
  "chapter": 2,
  "verse": 13,
  "verse_raw": "۱۳",
  "ref": "Matthew 2:13",
  "text": "و انلر عزیمت ایتدکدن صكره اشته ربك ملکی یوسفه رویاده کورینوب دیدیکه قالق معصومی و اناسنی الوب مصره قاچ ...",
  "text_en": "And when they were departed, behold, the angel of the Lord appeareth to Joseph in a dream, saying, Arise, and take the young child and his mother, and flee into Egypt ...",
  "text_tr": "Yıldızbilimciler gittikten sonra Rabbin bir meleği Yusufa rüyada görünerek, ‹‹Kalk!›› dedi, ‹‹Çocukla annesini al, Mısıra kaç ...››",
  "source_region": "page_6_region_1.png",
  "page": 6,
  "region": 1
}

Dataset statistics

Metric	Count
Total aligned verses	806
With English (`text_en`)	767
With modern Turkish (`text_tr`)	721
Missing English (`text_en = null`)	39
Missing Turkish (`text_tr = null`)	85

Every verse has Ottoman text; only the reference translations can be null. The translations are null sometimes because the source data does not have one-to-one correspondence and it merges two verses together like 2:15-16 but Ottoman Turkish version does not merge two verses so it is hard to know where to split the text into individual verses. Alternatively, you can merge two Ottoman Turkish verses to find a match in English and modern Turkish data.

How it was built

The corpus is produced by a three-stage pipeline.

1. OCR and manual correction

I processed the data for OCR and then manually checked the lines and corrected the mistakes. So, the data is quite clean. After the cleaning, with a code, I split the Ottoman Turkish data into verses.

2. Reference lookup

Each Ottoman verse is keyed by its OSIS reference (Book.Chapter.Verse) and joined against two public reference bibles:

English: King James Version (KJV)
Turkish: Kutsal Kitap (modern Turkish)

Joining on book number/OSIS id (not on names) makes the English Matthew and the Turkish Matta line up automatically. Merged verses in the reference editions (encoded as compound OSIS ids like Matt.11.16 Matt.11.17) are expanded so each constituent verse resolves to the merged text.

3. Normalisation

Whitespace is collapsed; the Turkish guillemets ‹‹ ›› are preserved as-is from the source edition.

Intended uses

Fine-tuning / evaluating Ottoman → English and Ottoman → modern Turkish translation models.
As held-out evaluation data for Ottoman Turkish transliteration or translation.
Do not forger to filter out nulls per direction before training.

from datasets import load_dataset

ds = load_dataset("<your-username>/<your-dataset>", split="train")

ot_en = ds.filter(lambda r: r["text_en"] is not None)   # Ottoman -> English pairs
ot_tr = ds.filter(lambda r: r["text_tr"] is not None)   # Ottoman -> Turkish pairs

Limitations and cautions

Domain is narrow. This is Biblical text only; a model trained on it will produce Biblical-register output, not general Ottoman translation. I tried to build a translation model but the model fails for translations out-of-domain.
Reference-based supervision. text_en / text_tr are existing published translations aligned by reference, not direct translations of the Ottoman wording. Word order and phrasing can differ from the Ottoman. I realized in Ottoman Turkish version, more pronouns are used like O (he/she/it) while other versions use proper nouns.
Split by chapter, not verse. Adjacent verses share vocabulary and style; use chapter- or book-level splits to avoid train/test leakage.

Sources and licensing

Ottoman Turkish Text & Corpus Curation:
- © [Enes Yılandiloğlu / 2026].
- Licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC 4.0).
- This covers the Ottoman Turkish data and the structural parallel alignments created by the contributor.
English (KJV) & Modern Turkish Translations:
- Sourced from open public-domain repositories.
- Anyone can use them freely for any purpose, as they were before.
- These specific translation texts are in the Public Domain and carry no commercial or non-commercial restrictions from this repository.

Citation

@misc{ottoman_parallel_bible,
  title  = {Ottoman–Turkish–English Parallel Bible Corpus},
  author = {Enes Yılandiloğlu},
  year   = {2026},
  note   = {Verse-aligned Ottoman Turkish data for New Testament}
}

Downloads last month: 40