Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
title
stringlengths
2
107
content
stringlengths
1
56.7k
Уладзімір Юрэвіч - Бярозчыны валёнкі
Увага!!! Поўны змест
Уладзімір Юрэвіч - Пацалунак асы
Увага!!! Поўны змест
Іван Сяркоў - Мы з Санькам у тыле ворага
   Героі аповесці Івана Сяркова «Мы з Санькам у тыле ворага» – звычайныя вясковыя хлопцы – Ваня і Санька. Іх вёску акупавалі фашысты ў першыя месяцы вайны. Цяжкія выпрабаванні выпалі на долю гэтых хлопцаў, на долю іх родных і блізкіх. Дзеці бачаць расстрэлы аднавяскоўцаў, рабаванне, гвалт і хочуць помсціць. Але вось ня...
Алесь Наварыч – Памалюся Перуну, пакланюся Вялесу...
   У аповесці Алеся Наварыча «Пакланюся Перуну, памалюся Вялесу…» манах, закансерваваны ў дупле з мёдам, ажывае і праз тысячу гадоў з’яўляецца ў нашым часе. Гэта – фантастыка, якую Алесь Наварыч робіць вельмі жыццёвай і рэальнай.
Алесь Асташонак - Жоўты колер белага снегу
Увага!!! Поўны змест    Ці ж думаў ты калі-небудзь, што ўсё вось так атрымаецца ?    Што будзе ранак – светлы, чысты, празрысты, што сонечна будзе на дварэ, што ўсё існае па-за жытлом тваім будзе клікаць цябе да жыцця, спяваць будзе: «Уставай, уставай, цябе чакае столькі прыгожага, столькі ўсяго наўкол закране душу ...
Філаматы і філарэты
   Тайныя студэнцкія таварыствы філаматаў і філарэтаў сфармаваліся на мяжы другога і трэцяга дзесяцігоддзяў ХІХ ст. у асяроддзі студэнтаў Віленскага ўніверсітэта. Тамтэйшыя бунтаўніцкія настроі ў пэўным сэнсе былі падрыхтаваныя той грамадска-палітычнай сітуацыяй, у якой гэтыя маладыя людзі выхоўваліся. У забраным краі ...
Уладзімір Дамашэвіч - Абуджэнне
Увага!!! Поўны змест    Мне было тады гадоў дзесяць, не больш. Мы жылі бедна, свае зямлі мелі ўсяго каля трох гектараў, а зямля пясчаная, камяністая, неўрадлівая. Хлеба да новага ніколі не хапала. Нават не да новага, а да вясны. Таму бацька часта паўтараў паляшуцкую прымаўку, што ніколі не даводзіцца наесціся на поўн...
Беларуска-літоўскі летапіс 1446 г.
   Беларуска-літоўскі летапіс 1446 г. – гэта першы летапісны звод, створаны ў ВКЛ. Ён вядомы ў чатырох спісках і дзвюх рэдакцыях. Назва першай – «Выбраныя летапісанні, выкладзеныя коратка» – выдатна выяўляе сутнасць твора (кароткая выбарка з летапісаў і храналагічная панарама падзей ад «пачатку Русі» да 1446 г. уключна...
Кірыла Тураўскі
   Славай другога Златавуста, «што ярчэй за ўсіх праззяў на Русі», карыстаўся адзін з найвыдатнейшых дзеячаў нашага старажытнага пісьменства – епіскап Кірыла Тураўскі (каля 1130-1182). Невядомым аўтарам летапісу вобразна і вычарпальна засведчана сутнасць і значэнне яго асветніцкай дзейнасці: «Радуйся, свяціцелю, бо най...
Еўфрасіння Полацкая
   Шасцёра сыноў знакамітага князя-вешчуна Усяслава Чарадзея ўзбагацілі радаводнае дрэва полацкай дынастыі Рагвалодавічаў шматлікімі атожылкамі. Нямала нашчадкаў Чарадзея увайшло ў гісторыю. Але найбольшую славу прынясуць Полацку пасля Усяслава не ваяры. Зрабіць гэта наканавана было яго ўнучцы – Еўфрасінні Полацкай. Яе...
Літаратура XIV - пачатку XVI стст.
   Аб'яднанне літоўскіх і беларускіх зямель было пачата князем Міндоўгам (каля 1230-1263), прадоўжана Віценем (1293-1315) і Гедзімінам (1316-1341), а завершана Альгердам (1345-1377) і Вітаўтам (1392-1430). У другой палове XIV – пачатку XV стст. да Вялікага княства Літоўскага была далучана большая частка Украіны, а такс...
Летапісец вялікіх князёў Літоўскіх
   Летапіс прысвячаецца палітычнай гісторыі Літвы, Беларусі і Украіны. Ён ахоплівае падзеі з дня смерці князя Гедзіміна (1341) і да канца XIV ст.
Слова пра паход Ігаравы
   У неспакойны, трывожны і трагічны для ўсходніх славян час, калі перад нашымі продкамі востра паўстала праблема, як выратаваць родную зямлю ад навалы, адстаяць сваю незалежнасць, калі не было адзінства і згоды, а шмат людскіх сіл, нават жыццяў марна трацілася ў міжусобіцах, і прагучала натхнёнае, мудрае і праўдзівае ...
Літаратура старажытнай Русі XI-XIII стст.
   Шмат стагоддзяў аддзяляюць нас ад таго далёкага часу, калі Старажытная Русь, што прывольна разлеглася на шырокіх прасторах Еўропы ад прычарнаморскіх стэпаў на поўдні да наўгародскіх лясоў на поўначы, ад Карпат на захадзе да Волгі на ўсходзе, а пры князях Уладзіміру Святаславічу і Яраславе Мудрым была багатай і магут...
Хроніка Вялікага княства Літоўскага i Жамойцкага
   У творы апавядаецца пра тое, як трупа рымлян на чале з патрыцыем Палемонам, ратуючыся ад тыраніі імператара Нерона, пакінула берагі Італіі і пасля доўгіх вандровак апынулася ў вусці Нёмана. Падняўшыся ўверх па цячэнні, рымляне ўбачылі «горы высокие, и на оных горах ровнины великие и дубровы роскошные, розмоитои офит...
Хроніка Бахаўца
   «Хроніка Быхаўца» – выдатны помнік айчыннага летапісання, трэці, самы поўны летапісны звод. Назву летапіс атрымаў па імені беларускага пана А. Быхаўца, уладальніка адзінага рукапіснага экзэмпляра гэтага помніка. Рукапіс у другой палове XІX ст. быў згублены. Тэкст твора захаваўся дзякуючы гісторыку Т. Нарбуту, які ап...
Літаратура XVI - першай паловы XVII стст.
   Найвышэйшага росквіту беларуская культура эпохі Адраджэння (XIV – першая палова XVII стст.) дасягнула ў XV – першай палове XVI стст. Першадаследчыкі «залатога веку» (Вацлаў Ластоўскі, Усевалад Ігнатоўскі, Максім Гарэцкі) звязвалі яго з найбуйнейшым росквітам нашай старадаўняй культуры, найперш з дзейнасцю Францішка ...
Францыск Скарына
   Гістарычнае мінулае нашай Бацькаўшчыны адзначана многімі значнымі постацямі. Аднак, бадай, ні адна з іх так, як Францыск Скарына, не заслугоўвае шматразовага эпітэта «першы». Менавіта ён, Скарына, першы прынёс Усходняй Еўропе ўзор кніжнага майстэрства. Выдаючы Біблію, Скарына першы спалучыў дзве мэты гэтай працы - «...
Сымон Будны
   Беларускі філосаф XVI ст. Сымон Будны (каля 1530-1593) – асоба шматгранная, супярэчлівая. Эвалюцыя светапогляду яго надзвычай складаная: ад каталіцызму да кальвінізму, ад кальвінізму да крайнасцей антытрынітарызму (адмаўленне дагмату пра трыадзінства Бога – Тройцу); скончыў ён свой век атэістам.  
Мялецій Сматрыцкі
   Бадай, нават чалавеку з багатай фантазіяй складана было б «збудаваць сюжэтны каркас» з дынамікі такіх напружаных, драматычных, а часам і трагічных калізій, якімі напоўнены жыццяпіс архіепіскапа Полацкага, епіскапа Віцебскага і Мсціслаўскага, архіепіскапа Ерапалітанскага, пісьменніка і вучонага, тэолага і палеміста М...
Афанасій Філіповіч
   Трагічны лёс Афанасія Філіповіча (каля 1597-1648) і яго «Дыяруш» – яркае сведчанне той вірлівай эпохі, у якую яму было наканавана жыць, і сімвал стойкасці чалавечага духу, які перамагчы нельга, а можна толькі знішчыць фізічна самога чалавека.
Сімяон Полацкі
   Называючы Афанасія Філіповіча «апошнім беларускамоўным пісьменнікам», К. Тарасаў патлумачыў, што «храналагічны» наступнік Філіповіча – Сімяон Полацкі (Самуіл Гаўрылавіч Пятроўскі-Сітніяновіч 1629-1680) – выступіў з друкаваным словам пасля ад'езду ў Маскву, дзе, уласна, і прайшло яго творчае жыццё. Пісаў ён і на лаці...
Літаратура XVIII ст.
   Васямнаццатае стагоддзе... І пра яго можна сказаць: «час быў змрочны». Пра несупынныя войны, што віхурай праносіліся праз наш край, спусташалі нашу зямлю і вынішчалі генафонд нацыі, ужо гаварылася на папярэдніх старонках. Адзначана XVIII ст. таксама жудаснай і зацяжной Паўночнай вайной (1700-1721). І вынік тых война...
Каятан Марашэўскі
   Залацінкай беларускай літаратуры XVIII ст. з'яўляецца «Камедыя» настаўніка Забельскай гімназіі Каятана Марашэўскага. Твор напісаны ў 1787 г. для Забельскага тэатра пры дамініканскім манастыры Дрысненскага павета.  
Літаратура ХІХ-ХХ стст.
   Для сябе і сваёй Радзімы XІX стагоддзе А. С. Пушкін вызначыў як «жорсткае» («что в мой жестокий век восславил я свободу...) Для нашай жа Радзімы XІX век быў і гераічным, а трагічным, жорсткім – удвая. Калі вылучыць самае істотнае з мора слоў, напісаных і пра гэтае стагоддзе, і пра літаратуру, ім абумоўленую, то яно ...
Вінцэсь Каратынскі
   Сябар, вучань, нават асабісты сакратар Уладзіслава Сыракомлі, прадаўжальнік яго традыцый Вінцэсь Каратынскі (1831-1891) таксама пакінуў нам невялікую спадчыну на беларускай мове: «Уставайма, братцы!», «Туга на чужой старонцы» ды верш-прысвячэнне Арцёму Вярыгу-Дарэўскаму. Няшмат. Але і гэтыя паэтычныя роздумы над лес...
Вікенцій Равінскі - Энеіда навыварат
Энеіда навыварат - Чытаць поўны варыянт
Канстанцін Вераніцын - Тарас на Парнасе
Канстанцін Вераніцын - Тарас на Парнасе - Чытаць поўны варыянт
Кастусь Каліноўскі - Мужыцкая праўда
   За некалькі дзён да трагічнай гібелі Кастусь Каліноўскі у змрочнай адзінокай камеры турэмнага каземата напісаў свой славуты зварот «Да беларускага народа» – дакумент надзвычайнай сілы, мужнасці і пачуцця. 
Сяргей Тарасаў - Фрэскі
Сяргей Тарасаў - Фрэскі - Чытаць кнігу
Сяргей Тарасаў - Фрэскі - ГДЗ
   1. Дзеянне адбываецца ў той час, калі жыла Еўфрасіння Полацкая і будаваўся для яе манастыр. Да выразных прыкмет мінуўшчыны можна аднесці назвы адзення (чарэўі, клабук); назвы тавараў на кірмашы (праслачкі для верацён); апісанне гарадской вуліцы, вымашчанай бярвеннямі (аполак).    2. Андрэйка – герой твора, якога ба...
Францыск Скарына - З прадмовы да "Кнігі Юдзіф"
Як звяры, што блукаюць у пушчы, ад нараджэння ведаюць сховы свае, як птушкі, што лётаюць у паветры, помняць гнёзды свае, як рыбы, што плаваюць у моры і ў рэках, чуюць віры свае і як пчолы бароняць вуллі свае - гэтак і людзі да месца, дзе нарадзіліся і ўзгадаваны ў Бозе, вялікую ласку маюць.   Таму і...
Мялецій Сматрыцкі - Трэнас
   Непасрэднай прычынай для напісання твора сталі віленскія падзеі 1609 г., калі уніяцкім мітрапалітам Іпаціем Пацеем быў учынены пагром праваслаўных манастыроў і цэркваў.    Па тагачаснай традыцыі пачынаецца "Трэнас" эпіграмай на герб дому Вішнявецкіх.    У першым раздзеле гучыць плач усходняй (праваслаўнай) Царквы,...
Кірыла Тураўскі - "Прытча пра чалавечую душу і цела"
   У "Прытчы пра чалавечую душу і цела" (ці "Слове пра сляпога і кульгавага") – ў якасці сюжэта евангельскае апавяданне пра руплівага гаспадара. Пасадзіўшы вінаград, ён паставіў ля варот двух старажоў: сляпога і кульгавага. "Калі хто з маіх ворагаў захоча абакрасці вінаграднік, то кульгавы ўбача, а сляпы пачуе. Калі ж ...
Юры Станкевіч - Ізумрудна-зялёныя мухі
   Яны з'явіліся раптоўна: некалькі дзесяткаў, мухі поўзалі па ім. Мухі былі ізумрудна-зялёныя. Куртка яго была ў крыві. Тады ён зразумеў, што прыгожыя зялёныя насякомыя – звычайныя падлавыя мухі і яму хутка гамон. Хлопец завербаваўся ў адну прыватную будаўнічую фірму ў сталіце мулярам. Па дзесяць - дванаццаць гадзін у...
Літаратары нашаніўскай эпохі. Біяграфічныя даведкі
   Час з 1901 да 1920 гг. – важны перыяд у станаўленні найноўшай беларускай літаратуры, якая ў ХХ ст. дасягнула свайго найвялікшага росквіту. Грамадска-палітычныя абставіны палітычнага жыцця спрыялі новаму этапу беларускага Адраджэння. Найвялікшым здабыткам для культурнага жыцця краю стала з'яўленне першых нелегальных ...
Уладзімір Бутрамееў - Страсці па Аўдзею
Чытаць п'есу  Уладзіміра Бутрамеева "Страсці па Аўдзею"
Уладзімір Бутрамееў - Чужыя грошы
   У драме «Чужыя грошы» (1993) Уладзімір Бутрамееў праводзіць сацыяльна-псіхалагічнае і маральнае даследаванне людзей розных тыпаў. Рыгор і Генрых Іванавіч у псіхалагічным плане падкрэслена процілеглыя, што драматург адзначае ўжо ў характарыстыках дзейных асоб: калі першы «павольны, самапаглыблены, з нейкай тугой і ад...
Канстанцін Вераніцын - Два д’яблы
Гдзе бутэлечка зазвоніць, Быц кадук1 у шыю гоніць. Беларуская песня
Прамова Мялешкі
"Прамова Мялешкі, кашталяна смаленскага" – літаратурны помнік жанра палітычнай сатыры XVII стагоддзя, з'яўляецца пародыяй на сеймавыя выступленні. У ёй крытыкуюцца грамадска-палітычныя парадкі, што панавалі ў Рэчы Паспалітай у канцы XVI - пачатку XVII ст. Аўтар выступае супраць новаўвядзенняў, якія прывіваліся нямецкім...
Уладзімір Сауліч - Сабака з залатым зубам
   У камедыі "Сабака з залатым зубам" Уладзіміра Сауліча захаваліся традыцыйныя прыкметы беларускай камедыяграфіі.    Драматург у сваіх творах не звяртаецца да фантастыкі або фантасмагорыі, не канструіруе штучныя эксперыментальныя сітуацыі. Фармальна ён захоўвае ў п'есах жыццепадобныя сітуацыі. Але яго мізансцэны наст...
Галіна Багданава - АС-лінія
   Эксперыментальная п'еса Галіны Багданавай "АС-лінія" звязана з грамадска-палітычнымі рэаліямі і, дарэчы, мае падзагаловак "Абсурд у стылі посткамунізму". П'еса з безыменнымі персанажамі: Непрадажны мастак, Вучоны з авоськай, Былая Савецкая Дама, Былы партыец, у ліку персанажаў манекены, саламяныя лялькі, Цені ў руды...
Мікола Арахоўскі - "Ку-ку"
   У 1980-1990 гадах сінтэз традыцыйнага і эксперыментальнага найлепш удаўся драматургу Міколу Арахоўскаму.    Як і Марсель Пруст, пазбаўлены паўнакроўнага жыцця з-за цяжкой хваробы, пачаў пісьменніцкае падарожжа "ў пошуках згубленага часу", так і Мікола Арахоўскі, спаралізаваны, ствараў п'есы - уяўляў іх, "разыгрываў...
End of preview. Expand in Data Studio

All Belarusian texts from karotkizmest.by

Date of collection: 18/01/2026

This dataset includes all texts exposed via the websites sitemap, but excludes all texts under the русский-язык path. Newlines and quotation marks have been escaped.

Downloads last month
3